Issuu

MUZIEK VOOR DE ONDERBOUW

STER 2 NAAM

Dat Zou Mooi Zijn Zing de wereld een stukje mooier

Speel een hook met een goede vibe

Jungle

Dat Zou Mooi Zijn: wat ga je doen? Wat kun je al? Ik zing in een groep met de klas. We spelen samen met de klas. Ik kan een partij spelen als er ook een andere partij klinkt.

Al jaren verzamelt zangeres Trijntje Oosterhuis Nederlandstalige liedjes die bij haar stem passen. Dat Zou Mooi Zijn van De Dijk is één van die liedjes. Met dit liedje en andere ging ze in 2017 toeren. Als herinnering aan de tour nam ze de liedjes in haar eigen huiskamer op, samen met gitarist Leonardo Amuedo. Als je goed luistert, kun je zelfs haar dochter horen kuchen en babbelen. Het was eigenlijk niet eens de bedoeling dat het album uit zou komen, maar de liedjes werden zo’n succes dat ze het album toch uitbracht. De cd-presentatie was bij Trijntje thuis en het album werd heel goed ontvangen.

Wat weet je al? Ik weet wat een melodisch en een ritmisch motief is. Ik ken de tonen c – d – e – f – g – a – b – c.

Wat ga je doen? Je gaat Dat Zou Mooi Zijn zingen en een eigen couplet schrijven. Je gaat het speelstuk bij Dat Zou Mooi Zijn spelen.

Dat Zou Mooi Zijn Trijntje Oosterhuis

Intro

Tussenspel

Kon je met een liedje maar

Kon je met een liedje maar Godswonderen verrichten De lammen laten lopen De blinden laten zien Kon je met een liedje maar Voor altijd vrede stichten En al die kerken slopen Dan maakte ik er tien

laten stoppen

De doen verdwijnen Voor eens en voor altijd Kon je door een liedje maar laten droppen De De zon weer laten schijnen Dan deed ik het geheid

(2x) Kon je met een liedje maar oplossen

Het Een eind maken aan Aan haat en aan Dat je met een liedje weer

kon bebossen De

weer schoon werd

En de

hersteld

Dat zou mooi zijn Dat zou mooi zijn Dat werd een prachtig lied Met een prachtcouplet En een prachtrefrein Maar zo mooi maak ik ze niet Coda Dat werd een prachtig lied Maar zo mooi maak ik ze niet Naspel

Dat zou mooi zijn Dat zou mooi zijn Dat werd een prachtig lied Met een prachtcouplet En een prachtrefrein Maar zo mooi maak ik ze niet

Intro â€˘ Dat Zou Mooi Zijn

Voorbereiden

Je gaat onderzoeken hoe Dat Zou Mooi Zijn is opgebouwd en waar de tekst over gaat. En je gaat de belangrijkste motieven oefenen.

Luisteren Dat Zou Mooi Zijn – Trijntje Oosterhuis weten Het intro is het begin van een muziekstuk. Tijdens het intro wordt meestal niet gezongen. In het intro van Dat Zou Mooi Zijn wordt een melodie gespeeld. Die melodie bestaat uit een ‘aanloopje’ en daarna een motief van drie tonen dat herhaald wordt.

1 a Is het een melodisch of een ritmisch motief? Melodisch.

Ritmisch.

b Welke tekening geeft de toonhoogte van de hele melodie het best weer?

c Luister naar een langer fragment. In de zinnen van de songtekst ontbreken sommige woorden. Vul die in.

weten Het refrein is een onderdeel van een lied dat steeds terugkomt met dezelfde tekst en melodie. Het refrein zing je meestal het snelst mee. Het couplet is een onderdeel van een lied waarbij de melodie telkens hetzelfde is, maar de tekst verandert. Een coda is het einde van een muziekstuk. Letterlijk: staartje.

d Luister nu naar het hele nummer. Het nummer eindigt met een coda en een naspel.

Sommige onderdelen hebben nog geen naam. Geef elk onderdeel van het lied de juiste naam en schrijf die boven de onderdelen. Kies uit: couplet en refrein.

Onderzoeken 1 De schrijver van Dat Zou Mooi Zijn zou graag wat willen doen aan het menselijk lijden en de natuur willen beschermen. Wat zou jij graag willen verbeteren in de wereld? Voor mezelf zou ik wensen dat Voor de wereld zou ik wensen dat

2 Je ziet een afbeelding van One Love Manchester, een benefietconcert georganiseerd door Ariana Grande. De opbrengst van ruim 13 miljoen euro ging naar de slachtoffers en nabestaanden van de aanslag tijdens het concert van Ariana Grande op 22 mei 2017 in Manchester. Wat kon muziek daar volgens jou geven of veranderen?

Oefenen A Oefen het refrein Oefen eerst de timing van ‘Dat zou mooi zijn’ (met de oefenvideo). Zing nu het hele refrein. TIP Voel de groove door op iedere tel op de tafel te tikken. Als het goed is klinkt de eerste ‘mooi’ precies tegelijk met je tik. Probeer maar uit!

Intro • Dat Zou Mooi Zijn

B Oefen de melodie van het speelstuk

## 4 da & 4 œ™

## &

da doe

j œ œ

da doe

œ #œ

doe

œ œ œ

œ da

doe

œ œ

‰

doe

œ œ œ

j œ œ

doe

œ œ da

doe

Oefen beide partijen. De zwarte noten zingt iedereen. Vervolgens de blauwe noten (op ‘doe’) voor de ene en de rode noten (op ‘da’) voor de andere partij. Zorg dat je beide partijen uit het hoofd kunt zingen. Zing het samen in twee groepen. EXTRA Laat zien en horen dat het een muzikaal gesprek is. Oefen met verschillende intenties: zijn jullie het met elkaar eens of juist niet? Is de sfeer luchtig of gespannen? Bedenk ook op welke manier het gesprek eindigt en laat dat horen.

checklist • voorbereiden Weet je waar Dat Zou Mooi Zijn over gaat? Kun je horen of een motief stijgt of daalt? Kun je het refrein zingen? Kun je de melodie van het speelstuk zingen? Ken je de begrippen intro, couplet, refrein en coda? Welke boodschap wil jij geven met dit nummer?

Uitvoeren

Zingen en tekstschrijven: je zingt Dat Zou Mooi Zijn en schrijft een eigen couplet. Spelen: je speelt het intro, tussenspel en naspel van Dat Zou Mooi Zijn.

Zingen en tekstschrijven Instuderen 1 Warm je stem op. Zing ‘Dat zou mooi zijn, dat zou mooi zijn’ telkens een halve toon hoger. 2 Studeer het lied in. 3 Zing het in twee groepen: groep 1 zingt couplet 1, groep 2 zingt couplet 2. 4 Zing samen het refrein en couplet 3. Zangtips Leer de tekst uit je hoofd. Zo kun je je goed inleven in wat de tekst wil zeggen. Zing vertellend en zing de tekst alsof je met een goede vriend/vriendin praat. Zing de woorden aan elkaar en ontspannen. Luister voor de timing goed naar het origineel en naar elkaar. Tekstschrijven 5 Schrijf een eigen couplet. Beschrijf wat jij graag met een liedje zou willen veranderen of geven. 6 Houd de opbouw van de oorspronkelijke tekst aan. 7 Kijk of je op dezelfde manier kunt rijmen als in het origineel. Dit is best lastig! 8 Voer je eigen tekst(en) samen of met de klas uit.

Kon je met een liedje maar

EXTRA Zing de melodie (van het speelstuk) die je bij Voorbereiden geoefend hebt. Je zingt de melodie tijdens het intro, tussenspel en naspel.

Intro • Dat Zou Mooi Zijn

checklist â€˘ zingen en tekstschrijven Ken je de tekst uit je hoofd? Kun je je goed inleven in de tekst? Zing je vertellend? Ken je de vorm van het nummer? Kon je een eigen tekst schrijven en uitvoeren?

Spelen Instuderen 1 Bekijk het schema met de gekleurde blokjes. Elk blokje is een toon. Je ziet de noten in de blokjes staan. Aan de kleur kun je zien wie welke noten moet spelen:

Allen

Partij 1

Partij 2

2 Oefen samen het eerste grijze loopje. 3 Verdeel nu partij 1 en 2 en oefen de rode of blauwe motieven van drie tonen. 4 Speel nu samen het laatste grijze loopje in regel 2. Tel vooraf tot drie, de d komt daar direct na en de b valt op de vierde tel. 5 Speel nu de hele melodie. g Regel 1 f f e e d c c c b b b a a Regel 2 f e

e d

d c

b a

gis

Speeltips Kijk goed naar de vingers van de pianist in de oefenvideo en speel het precies zo na. De eerste vijf en laatste drie noten speel je unisono. Luister goed naar de ander, zodat de loopjes elkaar naadloos afwisselen. Het moet als één instrument klinken. weten Unisono betekent ‘gelijk klinkend’: iedereen speelt of zingt hetzelfde.

EXTRA Zing Dat Zou Mooi Zijn en speel het speelstuk als intro, tussenspel en naspel. Speel en zing de melodie van het speelstuk in twee groepen: de ene groep zingt een stem en de andere groep speelt een stem.

checklist • spelen Speel je jouw partij met de juiste vingers? Kun je de partij foutloos spelen? Speel je goed samen met je klasgenoten?

Aantekeningen

Intro • Dat Zou Mooi Zijn

Jungle: wat ga je doen? Wat kun je al? Ik kan de tonen c – d – e – f – g – a – b – c vinden op een instrument. Ik kan een eenstemmige melodie spelen.

Wat weet je al? Ik weet wat een motief is. Ik weet wat de afterbeat is.

Wat ga je doen? Je gaat een hook spelen en zingen. Je gaat een variatie op de hook componeren. Je gaat een motief zingen en klappen.

Broederliefde schreef Jungle tijdens een schrijverskamp in Zeeland. De vibe vonden ze meteen goed, maar dat Jungle het meest gestreamde nummer van 2016 zou worden, hadden ze nooit gedacht. Broederliefde vindt dat in Nederland alles geld kost en in Jungle zingen ze over hun verlangen naar een plek waar dat anders is. Broederliefde wil mensen bewust maken van de waarde van geld: met het geld dat je in Nederland besteedt aan een toiletbezoek kun je in Afrika levens redden. De clip voor Jungle werd opgenomen in de jungle van Gambia en Senegal en er zijn allerlei echte wilde dieren in te zien.

Jungle Broederliefde

Refrein Zeg me waar wil jij heen? Als het aan mij ligt bewegen we nu Afrika, terug in de jungle, we leven duur in de Benelux Zeg me waar wil jij heen? Als het aan mij ligt bewegen we nu Afrika, terug in de jungle, we leven duur in de Benelux Waar wil jij heen? Waar dan? (Waar dan?) Waar wil jij heen? (Waar wil jij heen?) Waar wil jij heen? Waar dan? (Waar dan?) Waar wil jij heen? (Waar wil jij heen?)

Intro â€¢ Jungle

Voorbereiden Je gaat hooks onderzoeken en je oefent de zanghook van Jungle.

Luisteren Jungle – Broederliefde weten Een hook (‘haak’) is een melodietje dat opvalt en snel in je geheugen blijft zitten (‘aanhaakt’). De hook zit meestal in het refrein. Een variatie is een herhaling die een klein beetje anders is.

1 a Je hoort een hook, gespeeld op een synthesizer. De hook bestaat uit een motief en een variatie.

In de variatie wordt een noot weggelaten. Omcirkel die noot.

Motief:

b Luister naar een langer fragment. Hoe vaak wordt de hook (motief en variatie) gespeeld?

Twee keer.

Vier keer.

Zes keer.

Hieronder staat de tekst die (twee keer) gezongen wordt tijdens de hook. Waar wil jij heen? Waar dan? Waar wil jij heen?

Waar dan? Waar wil jij heen?

c Wat is het verschil tussen de tekst links en de tekst rechts?

d Waar zou jij graag naar toe willen als geld geen rol zou spelen? Waarom juist daarnaartoe?

Good Vibrations – The Beach Boys Over Jungle zegt Broederliefde dat ze gelijk voelden dat de ‘vibe’ goed was. In Good Vibrations hoor je een andere hook die over dat gevoel gaat. Deze hook wordt gezongen. De hook bestaat uit twee zinnen: I’m pickin’ up good vibrations She’s giving me excitations

2 a Vergelijk de melodie van de twee zinnen met elkaar. Wat is juist? De melodie is hetzelfde. De melodie is bijna hetzelfde. De melodie is anders.

b Na die eerste hook komt er van alles bij. Blijf heel goed naar de hook luisteren. Hoe vaak hoor je de hook? Twee keer.

Drie keer.

Vier keer.

c Op hoeveel verschillende toonhoogtes wordt de hook gezongen? Eén.

Twee.

Drie.

Vier.

Oefenen A Oefen de zanghook Verdeel de klas in jongens en meisjes en zing de zanglijn. De zanger zingt in de opname een versiering van ‘heen’. Je kunt die versiering oefenen en zingen, óf de partij zingen zoals hij hieronder staat. De meisjes kunnen de antwoorden eerst laag zingen. Probeer het daarna ook hoog. Zing tot slot het hele refrein. Refrein - 2 keer Meisjes: Waar Waar wil jij dan? heen? Jongens: Waar wil jij Waar Waar wil jij heen? dan? heen? checklist • voorbereiden Kun je een hook herkennen? Kun je de hook blijven volgen en tellen? Kun je de zanghook zingen? Waar word je enthousiast van als je luistert naar Jungle?

Intro • Ho Jungle Hey

Uitvoeren

Spelen: je gaat de hook van Jungle spelen. Componeren: je gaat een variatie op de hook componeren.

Spelen Instuderen es

De melodie van de hook De melodie van de hook bestaat uit een motief en een variatie.

weten Een melodie is een opeenvolging van verschillende toonhoogtes. Een melodie kun je zingen. variatie

motief

4 & 4 œ œ bœ œ bœ ‰ œ ™

Melodie

œ œ bœ œ bœ Ó g

™™

1 Studeer de melodie in met de oefenvideo. Zorg dat je hem foutloos en met gemak kunt spelen. 2 De melodie beweegt in stapjes, maar hij maakt soms een sprongetje. Omcirkel die sprongen eventueel in de partij en kijk goed naar je vingers. 3 Kies een passende sound die je aanspreekt. Kijk op je keyboard bij ‘synth(esizer) lead’.

Mijn sound:

Speeltips Kijk goed naar de vingers van de pianist en speel het net zo na. Speel de melodie vrolijk en licht. De melodie geeft het gevoel van vrijheid weer. EXTRA Voer de melodie uit met de zang van het refrein. Klap op de afterbeat. Je kunt dit ook op het keyboard spelen als daar een ‘handclap sound’ op staat. Dat geeft een meer elektronische sound. Doe een 'breakdown': de melodie en begeleiding stoppen op een afgesproken moment en alleen de handclap en zang blijven over. Later komt de begeleiding (en eventueel melodie) er weer bij.

checklist • spelen Ken je je partij? Zet je je vingers op zo’n manier neer dat je makkelijk speelt? Speel je je partij met de juiste ‘vibe’? Speel je goed samen en maak je samen een vette sound?

Componeren Aanpak 1 Speel het motief in maat 1 en 3. Laat maat 2 en 4 eerst open. 2 Bedenk een variatie voor maat 2 en 4. 3 Probeer op verschillende manieren te variëren. Bijvoorbeeld: stijgen of dalen (omhoog of omlaag); een ander ritme; korter of langer; tonen herhalen. 4 Gebruik dezelfde tonen als het motief, dus: c – es – f – g. 5 Schrijf jouw variatie eventueel op in de lege maten. Dat mag ook met alleen letters.

4 &4 œ

g 3

œ bœ f

‰ b œ œ c

œ œ bœ œ bœ ‰

œ™ c

œ™

Componeertips Probeer eerst van alles uit: experimenteer. Zo ontstaan de leukste ideeën. Luister goed naar wat je leuk vindt en herhaal dat, en werk daar verder mee. Neem het resultaat op met de Intro-app. EXTRA Gebruik ook tonen omhoog: as – bes – c. Bedenk voor maat 4 iets anders dan voor maat 2. Maak een heel nieuwe hook van twee maten en herhaal die. Experimenteer met sounds.

checklist • componeren Heb je een variatie gemaakt of is het iets heel nieuws? Kun je de variatie onthouden, herhalen en uitvoeren? Kun je het ook goed uitvoeren met telkens eerst het originele motief? Heb je de variatie opgeschreven / opgenomen?

Intro • Jungle

Presenteren De presentatie Dit ga ik presenteren: Dat Zou Mooi Zijn:

Ik zing de volgende onderdelen:

Ik zing de melodie van het speelstuk: partij 1 / 2. Ik zing mijn eigen tekst in duo's / met de klas. Ik speel de melodie van het speelstuk: partij 1 / 2.

Ik doe de volgende extra’s: Ik zing de melodie van het intro, tussenspel en naspel bij Dat Zou Mooi Zijn. Ik speel én zing Dat Zou Mooi Zijn. Anders:

Jungle: Ik zing de hook. Ik speel de hook. Ik voer mijn compositie uit: een variatie op de hook van Jungle.

Ik doe de volgende extra’s: Ik doe een handclap. We doen een breakdown. Ik heb twee nieuwe variaties gecomponeerd. Anders:

Ik zing / speel: met de hele klas.

in een groep. Groepsleden:

in een duo. Mijn partner is:

Bij mijn presentatie ga ik speciaal letten op:

Zo ga ik mijn presentatie doen:

Beoordelen Dat Zou Mooi Zijn Voorbereiden

Ik begrijp waar de tekst over gaat: ja / nee. Ik herkende het couplet en het refrein in het liedje: ja / nee. Ik kon het refrein met de juiste timing zingen: altijd / meestal wel / soms wel / niet. Ik kon de melodie van het speelstuk zingen: makkelijk / met enige moeite / moeilijk.

Uitvoeren

Na het opwarmen van mijn stem zong ik: soepel / normaal / vermoeid. Ik kon me inleven in de tekst: makkelijk / met enige moeite / moeilijk. Ik kon een eigen tekst schrijven en uitvoeren: goed / redelijk / matig / slecht. Ik kon mijn speelpartij aansluiten op de andere partij: altijd / meestal / soms wel / niet. Ik luisterde naar mijn klasgenoten tijdens het spelen: goed / redelijk / matig / slecht.

Jungle Voorbereiden Ik herkende een hook en kon hem volgen: makkelijk / met enige moeite / niet. Ik kon de hook zingen: makkelijk / met enige moeite / moeilijk.

Uitvoeren

Ik kon mijn partij spelen: makkelijk / met enige moeite / moeilijk. De sound die we met de klas maakten vond ik: te gek / oké / niet zo / teleurstellend. Over mijn ideeën met het motief was ik: enthousiast / best tevreden / gefrustreerd. Het spelen van mijn eigen motief ging: goed / redelijk / slecht.

Presenteren Zo voelde ik me over mijn presentatie: trots / blij / ontevreden / ongemakkelijk. Wanneer ik voor de klas zing vind ik dat: leuk / oké / spannend. Ik kon met aandacht naar anderen luisteren: altijd / meestal / soms / niet. Door het zingen van Dat Zou Mooi Zijn ben ik anders gaan denken over:

Dit raakte me in de presentatie van een klasgenoot:

Hier ben ik trots op:

Intro • Dat Zou Mooi Zijn / Jungle

Begrippen Bekende begrippen Afterbeat De 2e en 4e tel in een maat met vier tellen (vierkwartsmaat). Melodisch motief Een klein, herkenbaar stukje muziek met verschillende toonhoogtes, kenmerkend voor het stuk. Motief Een klein, herkenbaar stukje melodie of ritme, kenmerkend voor het stuk. Ritmisch motief Een kort, herkenbaar ritme, kenmerkend voor het stuk.

Nieuwe begrippen Omschrijf in je eigen woorden: Intro

Refrein

Couplet

Coda

Unisono

Hook

Variatie

Melodie

Colofon Symbolen

audio

video

duo-opdracht

mixer

oefenvideo

groepsopdracht

100% digitaal

mix boeken + digitaal

leerling

Intro onderbouw LRN-line online

Combinatiepakketten: Intro onderbouw LRN-line online + 8 papieren modules

docent

Intro onderbouw LRN-line online docent

Redactie Op schrift, Enschede Vormgeving Maura van Wermeskerken, Apeldoorn

Illustratieverantwoording Notenschrift: Ruth van de Putte Foto’s omslag: Carin Verbruggen; Andy Zuidema Foto’s binnenwerk: Carin Verbruggen; Hollandse Hoogte/Robert Lagendijk, Patrick Harderwijk; Getty Images/Kevin Mazur (One Love Manchester), Steve Morley; iStock/Getty Images/Xurzon; Shutterstock/Olia Sequeira, tratong, Jiri Hera, likekightcm Over ThiemeMeulenhoff ThiemeMeulenhoff ontwikkelt zich van educatieve uitgeverij tot een learning design company. We brengen content, leerontwerp en technologie samen. Met onze groeiende expertise, ervaring en leeroplossingen zijn we een partner voor scholen bij het vernieuwen en verbeteren van onderwijs. Zo kunnen we samen beter recht doen aan de verschillen tussen lerenden en scholen en ervoor zorgen dat leren steeds persoonlijker, effectiever en efficiënter wordt. Samen leren vernieuwen. www.thiememeulenhoff.nl ISBN 978 90 06 69126 9 Vierde druk, eerste oplage, 2018

© ThiemeMeulenhoff, Amersfoort, 2018 Alle rechten voorbehouden. Niets uit deze uitgave mag worden verveelvoudigd, opgeslagen in een geautomatiseerd gegevensbestand, of openbaar gemaakt, in enige vorm of op enige wijze, hetzij elektronisch, mechanisch, door fotokopieën, opnamen, of enig andere manier, zonder voorafgaande schriftelijke toestemming van de uitgever. Voor zover het maken van kopieën uit deze uitgave is toegestaan op grond van artikel 16B Auteurswet 1912 j° het Besluit van 23 augustus 1985, Stbl. 471 en artikel 17 Auteurswet 1912, dient men de daarvoor wettelijk verschuldigde vergoedingen te voldoen aan Stichting Publicatie- en Reproductierechten Organisatie (PRO), Postbus 3060, 2130 KB Hoofddorp (www.stichting-pro.nl). Voor het overnemen van gedeelte(n) uit deze uitgave in bloemlezingen, readers en andere compilatiewerken (artikel 16 Auteurswet) dient men zich tot de uitgever te wenden. Voor meer informatie over het gebruik van muziek, film en het maken van kopieën in het onderwijs zie www.auteursrechtenonderwijs.nl. De uitgever heeft ernaar gestreefd de auteursrechten te regelen volgens de wettelijke bepalingen. Degenen die desondanks menen zekere rechten te kunnen doen gelden, kunnen zich alsnog tot de uitgever wenden.

Deze uitgave is volledig CO2-neutraal geproduceerd. Het voor deze uitgave gebruikte papier is voorzien van het FSC®-keurmerk. Dit betekent dat de bosbouw op een verantwoorde wijze heeft plaatsgevonden.

Intro • Dat Zou Mooi Zijn / Jungle

MUZIEK VOOR DE ONDERBOUW H4.Noten.01 H4.Noten.01 H4.Noten.01

Notenoverzicht

H4.Noten.01

Toonduur noten

rusten

hele noot

hele rust

4 tellen

halve noot

halve rust

2 tellen

kwart noot

kwart rust

1 tel

achtste noot

achtste rust

½ tel

zestiende noot

zestiende rust

¼ tel

H4.Noten.01 Auteurs Liesbeth Kooymans Ruth van de Putte Joost Overmars

Toonhoogte Tab

œ œ œ œ œ œ œ œ & œ œ œ œ œ Notenbalk

0 0 0

⁄

H3.Noten.07

0 0 0

G-sleutel

& #œ bœ fis

een kruis verhoogt een noot (naar rechts op het keyboard) een mol verlaagt een noot (naar links op het keyboard)

bes

Maatsoort maatcijfer 1

maat

ä 4 œ œ œ œ 2 œ œ œ œ Œ œ œ 3 œ œj œj Ó 4 â maatstreep

4 œ œ œ œ 4

™™ â

herhalingsteken

3 4 œ œ œ

vierkwartsmaat

driekwartsmaat

b

WWW.THIEMEMEULENHOFF.NL/INTRO

b

H3.Noten.09