RANG A
Údar: Niamh Uí Chroidheáin
SAMPLE
89F Bóthar an Lagáin, Eastát Tionsclaíoch Bhaile Átha Cliath, Ghlas Naíon, Baile Átha Cliath 11
Fón: 01 8081494
Facs: 01 8362739
Ríomhphost: info@4schools.ie
© 2026
ISBN 978-1-918341-02-7
Gach ceart ar cosaint. Tá cosc ar aon chuid den fhoilseachán seo a atáirgeadh nó a tharchur, ar chuma ar bith nó trí mheán ar bith, pé acu trí mheán leictreonach nó meicniúil nó fótachóipeála nó trí mheán ar bith eile, gan cead an fhoilsitheora a fháil roimh ré.
Réamhrá
Tá an leabhar seo bunaithe ar an gcuraclam mata le haghaidh Rang a Sé. Is dul siar ar na coinceapanna agus oibríochtaí a rinneadh i Rang a Cúig iad na trialacha 1-12. Ina dhiaidh sin, tagann coinceapanna nua isteach sna ceisteanna agus éiríonn siad níos casta de réir mar a oireann don aoisghrúpa.
Tá 15 cheist i ngach triail anois in ionad 10 gceist mar a bhí do Ranganna 1 go 4. Is fi ú a iarraidh ar na daltaí líne a chur faoi na focail thábhachtacha sna ceisteanna mar atá déanta i dTriail 1.
Tá meascán topaicí i ngach triail sa chaoi is go dtéann an páiste i dtaithí ar léimt ó choincheap amháin go coinceap eile. m.sh. I dtriail 29 tá meáchan, cruth 3-T, fadhb, an t-ord matamaitice, uimhreas, codáin, deachúlacha, cruth 2-T agus cóimheas ann.
Déantar dul siar rialta ar na bunfhiricí tríd an leabhar ar fad.
Ag bun gach trialach marcálfaidh an múinteoir an scór a fuair an dalta sa triail sin. Ar chúl an leabhair tá Tábla Torthaí inar féidir leis an dalta féin scóir a t(h)rialacha a thaifeadadh. Ar an gcaoi, seo beidh dul chun cinn an dalta le feiceáil go soiléir.
Tá deich gcód QR sa leabhar anois. Is féidir iad seo a dhéanamh ar i-padanna nó ar ghutháin chliste.
Tá siad spraíúil agus bunaithe ar an gcuraclam ag an am céanna.
Tá gluais bheag ag cúl an leabhair seo chun cabhair a thabhairt do thuismitheoirí na ceisteanna a thuiscint.
SAMPLE
1/4 =
/16 9 Cé mhéad aghaidh atá ar chón? ████
10 Rith Nuala 550 m, shiúil sí 1 km agus d’imigh sí 2 .5 km ar a rothar. Cá fhad a thaisteal sí san iomlán?
Scríobh 27/36 san fhoirm is simplí. ██ / ██
12 Cén luach atá ag an digit 8 san uimhir 84,392? (Scríobh an freagra i bhfocail.)
13 Cuir in ord ag tosú leis an gcodán is mó: 4/5, 10/10, 1/2, 1/5, 3/10.
d’fhachtóirí
1 2/3 × 2 = ███ ██ / ██
2 Cén t-iolraí coiteann is lú (I.C.L.) atá ag 7 agus 4? █████
3 105 mm = ██ cm ███ mm
4 Fíor nó bréagach? 1/4 de 64 = 14 ██████
5 ( 7 + 4 ) × ( 3 × 3 ) = █████
6 7 km 380 m + 10 km 190 m
7 Taispeáin seachtdéag nóiméad chun a naoi ar chlog digiteach. :
8 1/8 = ██ /16
9 Ainmnigh an cruth seo: █████████
10 Chaith Marcus 38 nóiméad ar a obair bhaile, 23 nóiméad ag ithe agus 1 uair 25 nóiméad ag féachaint ar an teilifís. Cé mhéad ama é sin ar fad? █████████████████
11 Cén riail a bhaineann leis an bpatrún seo? 104, 110, 116, 122, 128, 134 ... ██████
12 8/9 – 2/3 = ██ / ██
13 An ré-uimhir í 38?
14 Má chaitear bonn san aer cén seans go dtitfidh sé ar an gcruit? ███ as ███
15 Faigh 3/8 de 3,288. █████
1 Athscríobh 17/6 mar uimhir mheasctha. ███ ██ / ██
2 23 .8 × 14 ██████
3 Laghdaíodh praghasanna faoi 20% i sladmhargadh. Cén praghas nua a cuireadh ar gheansaí €55? ████████████
4 Athscríobh 2 4/5 mar leaschodán. ██ / ██
5 Cé acu an uimhir phríomha? 24, 15, 6 nó 17 ██
6 An bhfuil 13:45 ar maidin nó um thráthnóna?
7 – 4 + 3 = ████
8 Cé acu is fearr luach? 4 phiorra ar €2.00 nó 6 phiorra ar €3.20. ██████████
9 3/4 = ██ /16
10 Fíor nó bréagach? 20% = 1/5 ████████
11 Taispeáin ceithre nóiméad déag chun a naoi ar maidin, ar chlog digiteach 24 uair. ███ : ███
12 An uimhir phríomha í 1 ? ███████████
13 1/9 × 8 = ██ / ██
14 Cén sórt uillinne í seo?
15 uair nóiméad 3 27 + 1 4 2
10 Chaill Róisín 1/4 dá hairgead. Má chaill sí €2.54, cé mhéad airgid a bhí aici ag an tús?
████ ██ / ██
3 Cé mhéad slios atá ar dheacagán? █████
4 Má chaitheann tú dísle, cén seans atá ann go bhfaighfeá 6? ███ as ███
5 Cuir in ord ag tosú leis an méid is mó:
2.3 kg, 899 g, 5 kg, 2 1/2 kg, 739 g.
6 Scríobh liosta d’fhachtóirí 20.
██████████
7 Faigh achar páirce atá 73 m faoi 49 m.
██████
8 Thuill Pádraig €92.75 as obair 7 n-uair an chloig. Cén ráta pá san uair a bhí aige? ███████
9 2/5 = ██ /10
10 Slánaigh 59,471 don chéad is gaire.
████████
11 Faigh an costas iomlán chun cairpéad a chur ar urlár seomra 5 m faoi 3 m má chosnaíonn an cairpéad €63/m2
███████████
12 Aimsigh imlíne ochtagáin rialta le sleasa 6 cm.
██████████████
13 Cén t-ainm atá ar uillinn atá níos lú ná dronuillinn?
██████████████
14 Athscríobh 7/10 mar dheachúil.
████████████
15 2/5 d’uimhir áirithe is ea 148. Faigh an uimhir.
██████████
1 Tá imlíne ciorcail ████ huaire níos faide ná an trastomhas. (Slánaigh an freagra don tslánuimhir is gaire.)
2 Faigh meán na n-uimhreacha seo: 90, 105, 5, 75, 20. ███████████
3 1,001 cm = ██ m ████ cm
4 Cén t-iolraí coiteann is lú atá ag 5 agus 10? █████████
5 – 3 – 2 = ████
6 Athscríobh 1 9/10 mar leaschodán. ██ / ██
7 Taispeáin an t-am seo ar chlog digiteach.
: ███
8 Cén luach atá ag an digit 3 san uimhir 737,491? (Scríobh an freagra i bhfocail.)
████████████████
9 5/6 × 4 = ███ ██ / ██
10 uair nóiméad
7 1 6 × 4
████████
11 3/7 = ██ /14
12 Cén sórt uillinne í seo?
13 3 kg 176 g ÷ 4 = ███ 14 Athscríobh 17/8 mar uimhir mheasctha.
/ ██
15 Aimsigh imlíne an chrutha seo:
████████████
1 Fíor nó bréagach? 08.30 = leathuair tar éis a hocht um thráthnóna.
██████████████
2 ( 103 + 29 ) – ( 121 ÷ 11 ) = ███
3 Athscríobh 17/100 mar dheachúil. ████
4 1 uair 10 nóiméd x 6 = █████
5 Cé mhéad gloine 75 ml is féidir a líonadh as buidéal 3 L? ██████
6 1,001 – 396 = █████
7 Coinníonn crúiscín amháin 500 ml agus crúiscín eile 1 ½ L. Coinníonn buidéal 1.75 L. Faigh toilleadh iomlán na dtrí umar. ██████
8 Scríobh 20/50 san fhoirm is simplí. ██ / ██
9 Cé acu an uimhir ilchodach? 2, 3, 4 nó 5 ████
10 Cé mhéad mm atá in 1 m? ███████
11 De ghnáth, bíonn 750 g i mbosca gránaigh. Má thugtar 20% saor sa bhreis leis, cé mhéad g a bheidh sa bhosca?
12 3 1/2 + 5/8 = ██ ██ / ██
13 Cé mhéad dronuillinn atá i bpeinteagán? ████
14 – 7 + 3 = ██
15 Fíor nó bréagach? 101 – ( 4 × 3 ) = 89
GLUAIS
Uimhreacha
Ré-uimhir = uimhir a chríochnaíonn ar 0, 2, 4, 6, 8
Corruimhir = uimhir a chríochnaíonn ar 1, 3, 5, 7, 9
Toradh – Nuair a iolraítear dhá uimhir faoi a chéile, faightear toradh
3 × 5 = 15 toradh
Uimhir phríomha = uimhir go bhfuil péire amháin fachtóirí aici – í féin agus a haon m.sh.
5 = fachtóirí = 1, 5 11 = fachtóirí = 1, 11
Uimhir chearnach = nuair a iolraítear uimhir fúithi féin is uimhir chearnach í an freagra.
2 x 2 = 4 ; 6 x 6 = 36
Fachtóir = uimhir a théann isteach in uimhir eile go slán m.sh. Tá 6 fhachtóir ag 12 ; 1, 2, 3, 4, 6, 12
Uimhir ilchodach = uimhir le níos mó ná péire amháin d’fhachtóirí m.sh.
4 = 1 × 4, 2 × 2
30 = 1 × 30, 2 × 15, 3 × 10, 5 × 6
An tIolraí Coiteann is Lú (I.C.L)
Iolraithe a 3 = 3, 6, 9, 12 , 15, 18, 21, 24
Iolraithe a 4 = 4, 8, 12 , 16, 20, 24, 28, 32
Na hiolraithe coiteann = 12 agus 24; an ceann is lú = 12
An Fachtóir Coiteann is Airde (F.C.A.)
Fachtóirí a 12 = 1, 2 , 3, 4, 6, 12
Fachtóirí a 8 = 1, 2 , 4, 8
Na fachtóirí coitinne = 1, 2 agus 4
An fachtóír coiteann is airde = 4
Uimhir mheasctha = slánuimhir agus
codán le chéile m.sh.
1 ⅓ , 2 ¼ , 7 ⅝
Uillinneacha
Dronuillinn = 90° Géaruillinn = < 90°
Maoluillinn = > 90° ach < 180°
Uillinn dhíreach = 180°
Uillinn athfhillteach = > 180° ach < 360°
Rothlú iomlán = 360°
Dronuilleach Comhchosach
Scáiléanach Comhshleasach
Triantán
Línte
Líne cheartingearach
Líne chothrománach
Líne fhiarthrasna
Línte comhthreomhara
Línte ingearacha
Cruthanna 2-T
Rombas Comhthreomharán
Traipéisiam Traipéasóideach
Cruthanna 3-T
Ciúb Faobhar Aghaidh Rinn
Ciúbóideach Sféar
Sorcóir Cón
Pirimid Teitrihéadrán
Priosma triantánach Ochtaihéadrán
Peinteagán Heicseagán
Heipteagán Ochtagán
Naonagán Deacagán
Ciorcal
Imlíne Trastomhas Corda Ga Lár
Foclóir An tOrd Matamaitice
1. Lúibíní 4. Roinnt 2. De 5. Suimiú 3. Iolrú 6. Dealú
Foclóir
Sladmhargadh Sale Lascaine Discount
Brabús Profit Caillteanas Loss
Séisín Tip
Codán Fraction
Deachúl Decimal
Achar Area
Imlíne Perimeter
I ndiaidh triail a cheartú, marcálfaidh an múinteoir nó an dalta ag bun na trialach an scór a fuair an dalta. Ba cheart don dalta ansin an scór a mharcáil ar cheann de na mblocghraif thíos agus an dáta a thaifeadadh.
