དབུ་མའི་ལམ་ནི།
རྒྱ་ནག་མི ་དམངས་སྤྱི་མཐུ ན་རྒྱལ་ཁབ་ཀྱི་རྩ་ཁྲིམས་
ཀྱི ་སྒྲོམ་གཞི འི་ནང་ཁྲིམས་མཐུ ན་གྱི ་ཐོབ་ཐང་ཡོ ད་
པའི་བོད་རི གས་ཡོ ངས་ལ་མི ་རི གས་ས་གནས་རང་
སྐྱོང ་གི ་ གནས་བབ་ཚད་ལྡན ་མི ང་དོན ་མཚུ ང ས་པ་ ཞི ག་དགོས།
བོད་མི འ་ི སྒྲིག་འཛུ གས་བཀའ་ཤག་གི ས།
བོད་རྒྱལ་ལོ་ ༢༡༤༣ རབ་བྱུང་རི ་ཟླའི་མེ་སྤྲེལ་ལོ། ལོ་ ༩ ཨང༌། ༥༠
བོད་ཟླ་ ༡༠ ཚེ ས་ ༡༦ རེས་གཟའ་ལྷག་པ།
14th December 2016
དབུས་བོད་མི འ་ི སྒྲིག་འཛུ གས་ཀྱི་བདུན་རེའ་ི ལས་རི མ་གསར་ཤོག
Vol. 9 Issue 50 Price Rs. 1
༸གོང་ས་མཆོག་དང་རྒྱ་གར་གྱི་སྲིད་འཛི ན་རྣམ་གཉིས་རྒྱལ་སྤྱིའ་ི བྱིས་པའི་ ལྷན་ཚོ གས་ཐོག་མཇལ་འཕྲད་མཛད་པ།
༄༅། །ཕྱི་ཟླ་ ༡༢ ཚེ ས་ ༡༠ ནི་འཛམ་
དང་སྦྲགས་མཇལ་འཕྲད་མཛད་འདུག དེ་
ི ་ཁྱོན་དུ་རྒྱལ་སྤྱིའི་འགྲོ་བ་མི འི་ཐོབ་ཐང་ ཡང་ཐོག་མར་སྐུ་ཞབས་ཀེ་ལ་ཤི ་སཏྱཱར་ཐི ་ གླང
པོ་འདིའི་ནང་ཆོ ས་ལུགས་དང་རི ག་གཞུང་། ངལ་ཞི ག་རེད།
གནས་ཚུལ་སྙངི ་བསྡས ུ ། དཔལ་ལྡན་སྲིད་སྐྱོང་མཆོག་གཞུང་འབྲེལ་ཕྱོགས་ ཕེབས་གནང་བ།
ི དཀའ་ངལ་དེ་དག་ང་ཚོ ་ ༄༅། །བོད་མི འ་སྒྲིག་འཛུ གས་ཀྱི་དཔལ་ལྡན་
སྲིད་སྐྱོང་བླ་ོ བཟང་སེང་ྒེ མཆོག་ཕྱི་ལོ་ ༢༠༡༦ ཟླ་
གོ མ ས་ས ྲོལ ་འདྲ་མི ན་སྣ་ཚོ གས་འཆམ་ མི ས་བཟོས་པའི་དཀའ་ངལ་ཞི ག་ཡི ན་སྟབས་ ༡༢ ཚེ ས་ ༡༣ ཉིན་གྱི་ཕྱེད་ཡོ ལ་ནས་ཕྱི་ཚེ ས་ གི ་ཉིན་མོ ་ཞི ག་ལ་སྲུང་བརྩི་ཞུ ་སྲོལ་ཡོ ད་པ་ མཆོ ག ་གི ས ་རྒྱ་གར་ནང་དུ་ ལྷན ་ཚོ ག ས་དེ་ མཐུ ན་ངང་འཚོ ་སྡདོ ་བྱེད་བཞི ན་པའི་རྒྱ་གར་ དཀའ་ངལ་དེ་ དག་སེ ལ ་ཐབས་ཡང་མི ས་ ༢༤ བར་གནས་མཆོག་རྡོ་རྗེ་གདན་དུ་དཔལ་ ལྟར། འདི་ལོར་གོང་ཚེ ས་ཉིན་རྒྱ་གར་རྒྱལ་ ལྟ་ བུ ་ ཐེང ས་དང་པོ་ གོ་ སྒྲི ག ་ཞུ ་ བཞི ན ་པའི ་ གནའ་རབས་སྲོལ ་རྒྱུ ན་གྱི ་ རི ས ་མེ ད ་ཀྱི ་ ལྟ་ བྱེད ་དགོ ས ་པ་ཆོ ས ་ཉིད ་རེ ད ་ལ་བཟོ་ ཐུ བ ་
ས་ལྡི་ ལི འི ་ ནང་ནོ་ བེལ ་ཞི ་ བདེའི ་ གཟེང ས་ སྐབ ས་དེར ་ནོ་ བེལ ་གཟེང ས་རྟགས་བཞེས ་ ཚུ ལ ་སྐར ོ ་སོ ག ས་ཀྱི ་ གསུ ང ་བཤད་གནང་། པའི་ནསུ ་པའང་ང་ཚོ ར་ཡོ ད།
དཀའ་ངལ་
རྟགས་བཞེ ས ་མ ྱོང ་མཁན་བྱི ས ་པའི ་ ཐོབ ་ མྱོང་མཁན་གྱི ་གྲགས་ཅན་དབུ་ཁྲིད་རྣམས་ དེ་ནས་༸གོང་ས་མཆོ ག་གི ས་ཐོག་མར་སྲིད་
དེ་དག་སེ ལ་ཆེ ད་ང་ཚོ འི་རྒྱུད་ལ་གཞན་གྱི་
ཀེ་ལ་ཤི ་སཏྱཱར་ཐི་
བརྩེའི་བསམ་བླ་ོ དགོས།
ཐང་རྩོད་ལེ ན་པ་རྒྱ་གར་ཡུ ལ་མི ་སྐུ་ཞབས་ Kailash
Satyarthi
Satyarthi
Children’s
དང་གཞན་ཡང་རི ག་གནས་འདྲ་མི ན་ཐོག་ འཛི ན་མཆོ ག་ལ་འཚམས་འདྲི་མཛད་པ་མ་
Kailash
Foundation
བྱམས་བརྩེའི་
བསམ་བླ་ོ དེ་ཡང་ང་ཚོ ་ཚང་མ་གཞི ་རྩའི་འག་ྲོ
མཆོ ག ་གི ས ་བྱི ས ་པ་སྲུ ང་སྐྱོ བ ་ཐེ བ ས་རྩ་ ཁང་
བདེ་ སྡུག ་ལ་བསམ་ཤེ ས ་ཐུ བ ་པའི ་ བྱམས་
བ་མི འ་ི ཁྱིམ་ཚང་གཅི ག་གི ་ནང་མི ་ལྟ་བུ་ཡི ན་ བསམས་པའི་འདུ་ཤེས་འཛི ན་པ་བརྒྱུད་ཀུན་
ནས་གོ་སྒྲིག་ཞུས་པ་ལྟར།
རྒྱ་གར་སྲི ད ་འཛི ན་ཕོ་ བྲང་གི ་ རི ག ་གཞུ ང ་
སླངོ ་དེ་བསྐྲུན་ཐབས་བྱེད་དགོས།
དུ་རྒྱལ་སྤྱིའ་ི བྱིས་པའི་ལྷན་ཚོ གས།
མི ་སྒརེ ་གྱི་བསམ་བླ་ོ འཚེ ་མེ ད་ཞི ་བའི་བསམ་
གླིང་འཚེ ་བ་མེ ད་པ་ཞི ག་ཡོ ང་བ་ལ་སྔནོ ་ལ་
བས་ྟི གནས་ཁང་གི ་ཚོ གས་ཁང་ཞི ག་གི ་ནང་ ཞེས་
ལྷན་ཚོ གས་དབུ་འབྱེད་མཛད་སྒར ོ ་རྒྱ་གར་
བླ་ོ ཞི ག་ཡོ ང་དགོས།
སྤྱི་ནོར་
༸གོང་ས་༸སྐྱབས་མགོན་ཆེ ན་པོ་མཆོ ག་ལ་
ཇི ་ལྟར་གདན་ཞུ འི་གསོ ལ་འདེབས་ཞུ ས་པ་ ལྟར ་ཆི བ ས་སྒྱུ ར་བཀའ་ད ནྲི ་བསྐྱངས་ནས་
འཕགས་བོད ་དབུ ་ ཁྲིད ་རྣམ་གཉིས ་ཐུ ག ས་
མཛའ་བརྩེ་ཆེན་པོའི་ཐོག་ནས་འཚམས་འདྲི་
ཁོང་ཁྲོ་དེ་ང་ཚོ འ་ི
བསམ་བླའོ ི ་ ཆ་ཤས་ཡི ན་ནའང་གལ་ཏེ་ ང་
གྱི་སྲིད་འཛི ན་སྐུ་ཞབས་པར་ནབ་མུ ་ཁར་ཇི ་
Pranab Mukherjee མཆོག་དང་།
འཛམ་
གི ་དབུ་ཁྲིད་སོ གས་གདན་ཞུ ་ཐུ བ་པར་ཁོང་ ཟད།
ཚོ གས་བཅར་བ་རྣམས་ལའང་གུས་
ཧ་ཅང་དགའ་སྤབོ ས་ཆེ ན་པོ་བྱུང་ཡོ ད་སྐར ོ ་ བཀུ ར ་དང་བཅས་འཚམས་འདྲི་ མཛད་པ་
གསུངས།
དེ་རྗེས་རྒྱ་གར་འཕགས་པའི་ དང་སྦྲགས་བཀའ་སླབོ ་སྩལ་དོན།
ད་ལྟ་ང་
ཡུ ལ ་གྱི ་ སྲི ད ་འཛི ན་སྐུ་ ཞབས་པར་ནབ་མུ ་ ཚོ ར ་འཕྲད་བཞི ན ་པའི་དཀའ་ངལ་མང་པོ་
ཁར་ཇི་མཆོག་གི ས་རྒྱ་གར་ཡུལ་འཁོར་ཆེན་ ཞི ག ་ང་ཚོ ་ མི ་རང་གི ས ་བཟོས ་པའི ་ དཀའ་
ཚོ ས་ཁོང་ཁའྲོ ི་ཕན་ཡོ ན་དང་ཉེས་དམི གས་
ལ་དཔྱད་པ་བྱས་ན་ཕན་ལས་གནོད ་ཆེ ་ བ་ ཤེས་རི ག་བཀའ་བླནོ ་མཆོག་གིས་འཚེ ་མེད་ཞི་བའི་ ཕོ་ཉ་ཞེས་པའི་དཔེ་དེབ་དབུ་འབྱེད་གནང་བ། ཞི ག་ཡི ན་པ་ཧ་ཅང་གསལ་པོ་ཆགས་ཀྱི་རེད།
ཁོང ་ཁ ས ྲོ ་དུས ་རྟག་ཏུ ་རང་གཞན་ཕུ ང ་ལ་ ༄༅། །ཕྱི་ལོ་ ༢༠༡༦ ཟླ་ ༡༢ ཚེ ས་ ༩ ཉིན་
སྦྱོར་རྒྱུ་ཡི ན་པ་ཧ་ཅང་གསལ་པོ་རེད། ཅེས་ རྡ་ས་གངས་སྐྱིད་བོད་ཀྱི་དཔེ་མཛོ ད་ཁང་གི་ཚོ གས་ སོགས་ཀྱི་བཀའ་སླབོ ་སྩལ།།
སྤྱི་ནོར་༸གོང་ས་༸སྐྱབས་མགོན་ཆེན་པོ་མཆོག་ལ་ནོ་བེལ་ཞི ་བདེའ་ི གཟེངས་རྟགས་འབུལ་ལམ་ ུ ་ཆེན་གཟབ་རྒྱས་ངང་སྲུང་བརྩི་ཞུས་པ། ཞུས་ནས་མི ་ལོ་ ༢༧ འཁོར་བའི་དས
༄༅། །བོད་རྒྱལ་ལོ་ ༢༡༤༣ ཕྱི་ལོ་ ཡང་མཛད་རི མ་གྱི་ཐོག་མར་ཚོ གས་བཅར་ ཚོ ག ས་པ་ནས་ནོ་ བེལ ་ཞི ་ བདེའི ་ གཟེང ས་
བྱིན་རན་རེ་འབུལ་སྲོལ་ཡོ ད་པ་ལྟར་འདི་ལོ ་
ན་མེ ད་དབུ་ཁྲིད་སྤྱི་ནོར་༸གོང་ས་༸སྐྱབས་
འཕྲོད་བསྟེན་ལས་
མཆོ ག་ལ་དཔལ་ལྡན་སྲིད་སྐྱོང་མཆོ ག་ནས་
བསྟེན ་དང་འབྲེལ ་བའི་ སྲི་ ཞུ ་ གནང་མཁན་
ལྡན ་སྲི ད ་སྐ ྱོང ་མཆོ ག ་གི ས ་བཀའ་ཤག་གི ་
༢༠༡༦ ཟླ་ ༡༢ ཚེ ས་ ༡༠ ཉིན་བོད་ཀྱི་བླ་
བ་ཚང་མས་སྐུ་ བཞེང ས་ཐོག ་བོད ་ཀྱི ་ ཟློས་ རྟགས་ཀྱི ་ ཆེ ་ བསྟོད ་མཉམ་གཞས་འབུ ལ ་
མགོ ན ་༸རྒྱལ་མཆོ ག ་སྐུ་ ཕ ངྲེ ་བཅུ ་ བཞི ་ པ་
རྒྱལ་ཁབ་ཆེན་པོའི་རྒྱལ་གླུ་དབྱངས་སུ་གྱེར། ཁུངས་ནས་བོད་མི འི་སྤྱི ་ཚོ གས་ནང་འཕྲོད་
གར་ཚོ ག ས་པས་རྔ་རོ ལ ་དང་བཅས་བོད ་ ལམ་ཞུས་གྲུབ་བསྟུན།
ལས་བྱེད་གཅིག་ལ་ཞབས་ལོ་ ༢༥ ཧྲིལ་
པོ་ འཁོར ་བའི ་ གཟེང ས་བསྟོད ་ལེ ག ས་སྐྱེས ་
དཔལ་ལྡན ་བོད ་མི ་མང་སྤྱི ་ འཐུ ས ་ཚོ ག ས་
དུས་ཀྱི་འཁོར་ལོའ་ི དབང་ཆེན་ཐེངས་ ༣༤ གོ་ སྒྲིག་དང་འབྲེལ་བའི་ལས་དོན་དང་། རྒྱལ་ས་ལྡ་ི ལི ར་ཕྱི་དྲིལ་ལས་ཁུངས་ཀྱིས་གོ་སྒྲིག་གནང་བའི་ བགྲོ་གླངེ ་ཚོ གས་འདུར་དབུ་བཞུགས་གནང་རྒྱུ་མ་ ཟད། དེ་རྗེས་མོན་གྷར ོ ་སེམས་དང་སྲོག་གི ་བགྲོ་ གླངེ ་ལྷན་ཚོ གས་སུ ་མཉམ་ཞུགས་གནང་རྒྱུ་དང་། ཕྱི་ཚེ ས་ ༢༡ ཉིན་རྒྱ་གར་ལྷ་ོ ཕྱོགས་སུ ་རྟེན་གཞི ་ བྱས་པའི ་ བ ྱེས ་ཀྱི ་ གདན་ས་ཆེ ན ་པོ་ དཔལ་ལྡན ་ འབྲས་སྤུངས་ཕྱག་བཏབ་ནས་ལོ་ ༦༠༠ འཁོར་ བའི ་ ར ྗེས ་དྲན་གྱི ་ མཛད་སྒར ོ ་བཅར་རྒྱུ ་མ་ཟད། ཕྱི་ཚེ ས་ ༢༢ ཉིན་དཔལ་ལྡན་འབྲས་སྤུངས་སུ ་ སྤྱི་ནོར་༸གོང་ས་༸སྐྱབས་མགོན་ཆེ ན་པོ་མཆོ ག་ གི ས ་ནང་པའི ་ གཞུ ང ་ཆེ ན ་བཀའ་པོད ་ལྔར ་སླབོ ་ གཉེར་མཐར་སོན་བྱུང་བའི་བཙུན་མ་ ༢༠ ལ་ དགེ་བཤེ ས་མའི་ཕྱག་འཁྱེར་གསོ ལ་སྩལ་མཛད་ རྒྱུའི་མཛད་སྒརོ ་མཉམ་ཞུགས་གནང་རྗེས། དེ་ ཉིན་གྱི་ཕདྱེ ་ཡོ ལ་མོ ན་གྷ་ོ གཏན་སླབོ ་དབུ་བརྙ ས ེ ་ ནས་ལོ་ ༥༠ འཁོར་བའི་དུས་སྟོན་སྲུང་བརྩིའི་ མཛད་སྒརོ ་མཉམ་ཞུགས་གནང་རྒྱུ་ཡི ན་འདུག །
འཕྲོད་བསྟེན་བཀའ་ཟུར་ཚེ ་རི ང་དབང་ཕྱུག་
གསོལ་རས་གནང་གྲུབ་མཚམས།
དཔལ་
གསུང་བཤད་གནང་། དེ་རྗེས་བོད་ཀྱི་ཟློས་
ཁང་དུ། འཚེ ་མེད་ཞི ་བའི་ལྟ་གྲུབ་སྦྱོང་བརྡར་ བས་ྟི གནས་ཁང་གི ས་དཔྱད་རྩོམ་འགྲན་བསྡུར་གྱི་ གསལ་བསྒྲགས་གནང་བའི་ཁོངས། དཔྱད་རྩོམ་ བརྒྱ་ལྷག་ནས་འདེམས་སྒྲུག་གནང་བའི་ ༼འཚེ ་ མེད་ཞི ་བའི་ཕོ་ཉ་༽ ཞེས་པའི་དཔྱད་རྩོམ་ཕྱོགས་ སྒྲི ག ་གྱི ་ དཔེ་ དེབ ་དེབ ་ཕྲེང ་དང་པོ་ དེ་ བཞི ན ་བོད ་ མི འི ་ སྒྲི ག ་འཛུ ག ས་ཤེ ས ་རི ག ་བཀའ་བླནོ ་དངོས ་ གྲུབ་ཚེ ་རི ང་མཆོ ག་གི ས་དབུ་འབདྱེ ་གནང་ཡོ ད། དེ་བཞི ན་ཤེ ས་རི ག་བཀའ་བླནོ ་མཆོ ག་གི ས་དཔྱད་ རྩོམ་འགྲན་བསྡུར ་ནང་ཨང་རི མ ་སོ ན ་པའི ་ སླབོ ་ ཕྲུག་སོགས་ལ་ལེ གས་སྐས ྱེ ་བྱ་དགའ་གསོལ་རས་ གནང་རྗེས་གསུ ང་བཤད་གནང་ཡོ ད།། ནང་སྲིད་བཀའ་བླནོ ་མཆོག་གི ས་རྒྱ་གར་ནང་སྲིད་ ལས་ཁུངས་ཀྱི་ཟུང་དྲུང་དང་དྲུང་ལས་ མཇལ་འཕྲད་གནང་བ།
གར་ཚོ གས་པ་ནས་འཁྲབ་གཞས ༼ སྒྲ་ལ་ ༄༅། །ཕྱི་ལོ་ ༢༠༡༦ ཟླ་ ༡༢ ཚེ ས་ ༨ ཉིན་ སྙན་པའི་སྲུང་ ༽ ཞེས་པ་གཟིགས་འབུལ་ གྱི་ཕྱེད་ཡོ ལ་ཆུ་ཚོ ད་ ༥།༣༠ ཙམ་ལ་བོད་མི འ་ི
གཙོ་མཆོག་ནས་ཕུལ་ཡོ ད། དེ་རྗེས་དཔལ་ ཞུས་བསྟུན། གཞུང་འབྲེལ་མཛད་སྒ་ོ ལེགས་ སྒྲི ག ་འཛུ ག ས་ཀྱི ་ ནང་སྲིད ་བཀའ་བླནོ ་འཁོར ་ལྷ་ ཚང་བསོད་ནམས་སབྟོ ས་རྒྱལ་མཆོག་གི ས་རྒྱ་གར་
ལྡ ན ་བོད ་མི ་མང་སྤྱི ་ འཐུ ས་ཚོ གས་གཙོ ་ གྲུབ་རྗེས། བཀའ་སྤྱི་མཐུ ན་མོང་ནས་བོད་ རྒྱལ་ས་ལྡི་ ལི འི ་ ནང་རྒྱ་གར་དབུ ས ་གཞུ ང ་ནང་ མཁན་པོ་བསོད་ནམས་བསྟན་འཕེལ་མཆོ ག་ སྤྱི་ཡོ ངས་ཀྱི་གནས་སྟངས་དང་ལྷག་པར་རྒྱ་ སདྲི ་ལས་ཁུངས་ཀྱི་འབལྲེ ་ཡོ ད་ཚན་པའི་ཟུང་དྲུང་
ནས་བོད ་མི ་མང་སྤྱི ་ འཐུ ས ་ལྷན ་ཚོ ག ས་ཀྱི ་
གསུང་བཤད་སྒྲོགས་སྦྱང་གནང་རྗེས། བོད་
སླབོ ་གླིང ་གཏོར ་བཤི ག་གཏོང ་བཞི ན ་པར་
མི འི་སྒྲི ག་འཛུ གས་ལས་བྱེད་འདེམས་ལྷན་ གདུང་སེམས་མཉམ་སྐྱེའི་མཆོ ད་འབུལ་སྨནོ ་
ཆེ ན་པོ་མཆོ ག་ལ་འཛམ་གླིང་ནང་ཆེ ས་སྙན་ སྐབས་དེར་བོད་མི འི་སྒྲིག་འཛུ གས་ཀྱི་དཔལ་ ནས་སྲི ་ ཞུ ་ བ་ལུ ག ས་མཐུ ན་བག ྲེས ་ཡོ ལ་ ལམ་གོ་སྒྲིག་གནང་ཡོ ད་པ་བཅས།། གྲགས་ཆེ ་ བའི ་ ནོ་ སྦ ལ ེ ་ཞི ་ བདེའི ་ གཟེང ས་ ལྡ ན ་སྲི ད ་སྐ ྱོང ་བླ ་ོ བཟང་སེ ང ་ྒེ མཆོ ག ་གི ས ་
རྟགས་འབུལ་བཞེས་ཀྱི་གཞུང་འབྲེལ་མཛད་ བོད ་ཀྱི ་ རྒྱལ་དར་མཁའ་དབྱི ང ས་སུ ་ སྒྲེང ་ སྒ་ོ ཐེངས་ ༢༧ པ་སྲུང་བརྩི་ཞུས་ཡོ ད། དེ་ འཛུ གས་གནང་། དེ་རྗེས་བོད་ཀྱི་ཟློས་གར་
དང་།
ྣུ ་ཕེབས་མཁན་ བགྲེས་ཡོ ལ་སྔ་བསར
ལ་རྗེས་དྲན་ལེ གས་གསོ ལ་ཕྱག་ཁྱེར་དང་། ཆོ ས ་རྒྱལ་སྲོང ་བཙན་སྒ མ ་པོའི ་ སྐུ ་ བརྙ ན ་
R.K. Mitra མཆོག་ དང་། དྲུང་ལས་ཨེ ་སི ་ཀེ་པ་རི ་ད་ S.K Parida རྣམ་གཉིས ་དང་མཇལ་འཕྲད་གནང་ནས་བོད ་ མི ར་མཐུ ན་འགྱུར་རོ གས་རམ་མུ ་མཐུ ད་གནང་ སྐྱོང་ཡོ ང་བའི་འབོད་སྐལ ུ ་ཞུས་འདུག བཀའ་བླནོ ་ མཆོ ག་ནས་རེ་འདུན་ཞུས་པ་ལྟར་སྐབས་དེར་ཟུང་ དྲུང་མཆོག་གི ས་བོད་མི ར་མུ ་མཐུ ད་མཐུ ན་འགྱུར་ རོ གས་རམ་གང་ཐུ བ་གནང་རྒྱུའི་ཁས་ལེ ན་ཡང་ གནང་འདུག །
ུ ་ནང་བསྟན་ སྐ་ུ ཞབས་ཨར་ཀེ་མི ཏྲ་ ནག་གཞུང་གི ས་གསེར་རྟ་བླ་རང
2
དབུས་བོད་མི འ་ི སྒྲིག་འཛུ གས་ཀྱི་བདུན་རེའ་ི ལས་རི མ་གསར་ཤོག
པར་ངོས་གཉིས་པ།
རང་ལུས་མེར་སྲེག་གནང་མཁན་བཀྲ་ཤི ས་ རབ་བརྟན་ལགས་ཀྱི་སྐ་ུ ཕུང་རྒྱ་གཞུང་གི ས་ བཙན་འཁྱེར་བྱས་འདགུ
༄༅། ཕྱི་ལོ་ ༢༠༡༦ ཟླ ༡༢ ཚེ ས་ ༨ པའི་ཚེ ་རི ང་སྐྱིད་ལགས་ཀྱིས་རང་ལུས་མེར་ ཉིན་བོད་ནང་གི ་ཕྱི་དྲོ་ཆུ་ཚོ ད་ ༦ ཡས་མས་ ས ག ྲེ ་གནང་སའི ་ ས་གནས་དེ་ རང་དུ་ ཡི ན་
ཙམ་ཞི ག་ལ་བོད་མདོ་སྨད་ཀན་སུ་ཞི ང་ཆེ ན་ འདུག
བཀྲ་ཤི ས་རབ་བརྟན་གྱི་ཕ་
དང་ཚེ ་རི ང་སྐྱིད་ཀྱི་ཨ་ཕ་ཁོང་གཉིས་གཉེན་ ཚན་ཡི ན་འདུག
རྒྱལ་གཅེས་པ་ཁོང་གི ས་
༼༸གོང ་ས་མཆོ ག ་༸སྐུ་ ཚེ ་ ཁྲི་ ལོ ར ་བརྟན་ པར་ཤོག ཅེས་དང་།
༸གོང་ས་མཆོག་
བོད ་དུ་ ལོ ག ་ཕེབ ས་བཅུ ག ་དགོ ས ་༽ཞེ ས ་
འབོད་ཚི ག་བསྒྲགས་འདུག ཁོང་གི ་སྐ་ུ ཕུང་
ས་གནས་དེའི་བདེ་འཇགས་ཉེན ་རྟོག་པས་
བཙན་འཁྱེར་བྱས་ཡོ ད་འདུག་པས་ནང་མི ་
གཉེན་ཚན་དག་གི ས་ཉེན་རྟོག་ཁང་དུ་ཁོང་
ཀན་ལྷ་ོ བོད་རི གས་རང་སྐྱོང་ཁུལ་རྨ་ཆུ་རྫོང་ ཐོག་གི ་སྔ་ོ ཚོ ད་གཙོ ང་སའི་ཁྲོམ་ར་ཞི ག་ནས་
དགུང་ལོ་ ༣༣ སོན་པའི་བོད་མི ་བཀྲ་ཤི ས་
གི ་སྐུ་ཕུང་ཚུ ར་སྤྲོད་དགོས་པའི་རེ་སྐུལ་ཞུས་
ཀྱང་ཉན་འཇོག་བྱས་མེད།
བཀྲ་ཤི ས་
རབ་བརྟན་ལགས་ནི་རྨ་ཆུ་རྫོང་གི ་ཁྲོ་ཁོ་སྨད་ མ་ཞང་གི ་སེང་མོ ་རི ན་ཆེ ན་འབྲོག་སྡ་ེ ཡི ་ཏྲེ་
ཁོང་ རབ་བརྟན་ལགས་ཀྱི ས ་རྒྱ་གཞུ ང ་གི ་ དྲག་ ལྦུ་གཤོལ་ར་ུ སྐརོ ་ནས་ཡི ན་འདུག པོའི་ སྲིད ་བྱུ ས ་ལ་ངོ་ རྒོལ ་གནང་ཆེ ད ་རང་ གི ་ཕའི་མི ང་བསྟན་བྷ་ེ དང་ཨ་མ་འདས་པོའི་ ལུས་མེ ར་སྲེག་གནང་ནས་འདས་གྲོངས་སུ་ མི ང་ལ་སྒྲོལ་དཀར་ཡི ན་འདུག །
གྱུར་འདུག ཁོང་གི ས་རང་ལུས་མེར་སྲེག་ གནང་ས་དེ་ནི་དེ་སྔནོ ་དགུང་ལོ་ ༢༠ ཡི ན་
སྲིད་སྐྱོང་མཆོག་གི ས་ནིའུ་ཛི ་ལེན་ཌི འ་ི སྲིད་ བླནོ ་གསར་པར་འཚམས་འདྲི་ཞུས་པ།
༄༅།
དཔལ་རྒྱལ་བ་ཀརྨ་པ་མཆོག་གི ས་རྩ་ཐང་ཞེས་པའི་ པར་རི ས་འགྲེམས་སྟོན་དབུ་འབྱེད་གནང་བ།
༄༅། །ཕྱི་ལོ་ ༢༠༡༦ ཟླ་ ༡༢ ཚེ ས་
མཚམས། ཕྱི་དྲིལ་འགྲེམས་སྟོན་ཚན་པའི་ འགྲེམས་སྟོན་ཁང་གི ་དོ་དམ་པ་ལྷ་མོ་ཚེ ་རི ང་
སྒྲིག་འོག་རྡ་ས་མེ་གྷན་དུ་རྟེན་གཞི ་བྱས་པའི་
ནས་བོད་ཀྱི་འགྲེམས་སྟོན་ཁང་གི ་ངོ་བོ་དང་ གནང་རྗེས ་མཛད་སྒ་ོ རྒྱལ་ཁའི ་ ངང་གྲུ བ ་
༡༤ ཉིན་ཕྱི་དྲིལ་འགྲེམས་སྟོན་ཚན་པའི་གོ་
བོད ་ཀྱི ་ འགྲེམ ས་སྟོན ་ཁང་དུ་ རྩ་ཐང་ཞེས ་
པའི་བརྗོད་གཞི འི་ཐོག་པར་རི ས་འགྲེམས་ སྟོན་དབུ་འབྱེད་མཛད་སྒ་ོ ཚོ གས་ཡོ ད།
ཐོག ་སྐུ་ མགྲོན ་གཙོ ་ བོ་ དཔལ་རྒྱལ་བ་ཀརྨ་
པ་ཨོ ་རྒྱན་ཕྲིན་ལས་རྡོ་རྗེ་རི ན་པོ་ཆེ ་མཆོ ག་ དང་།
ཕྱི་འབྲེལ་དྲུང་ཆེ་དྭགས་པོ་བསོད་
ནམས་ནོར་བུ་ལགས། དྲིལ་བསྒྲགས་དྲུང་
ཆེ ་ ཤར་གླིང ་བསྟན་འཛི ན་ཟླ་སྒྲོན ་ལགས།
ཕྱི ་ ད ྲིལ ་བོད ་ཀྱི ་ འག ྲེམ ས་ས ནྟོ ་ཚན་པའི ་
འགན་འཛི ན་གྱི ས་གཙོ ས་འབྲེལ་ཡོ ད་ལས་ བྱེད་རྣམ་པ།
ཕྱི་ནང་གི ་གསར་འགོད་
ི ་གི ་ དེ་བཞི ན་རང་རི གས་དང་ཕྱི་གླང
པ།
སྐུ་ མགྲོན ་སོ ག ས་འདུ་ འཛོ མ ས་ཀྱི ས ་ཐོག ་
English
ཁུ ར ་དམ་འབུ ལ ་ཞུ ས ་པར་བོད ་མི འི ་ སྒྲི ག ་ གཞུ ང་ལ་དུས་རྟག་ཏུ ་བཀའ་དྲིན་རྗེས་དྲན་
འཛུ གས་ཀྱི་དཔལ་ལྡན་སྲིད་སྐྱོང་བླ་ོ བཟང་ ཞུ་བཞི ན་ཡོ ད། ཆི བས་སྒྱུར་དེ་དག་གི ་རི ང་
སེ ང་ྒེ མཆོ ག་གི ས་འཚམས་འཕྲིན་ཞི ག་ཕུལ་ ༸གོ ང ་ས་མཆོ ག ་གི ས ་གཞུ ང ་འབྲེལ ་དབུ ་ བའི་ནང་འཁོད་དོན།
ི ་ ཁྲིད ་རྣམས་དང་ལྷན ་མཇལ་འཕྲད་མཛད་ ངས་སྐ་ུ ཞབས་བྷལ
ཨི ངྒ་ལི ཤ་མཆོ ག་ནིའུ་ཛི ་ལེ ན་ཌི འི་སྲིད་བླནོ ་ ཡོ ད་པ་མ་ཟད།
ཁོང་རྣམ་པས་བོད་དོན་
ྱོ ་གྱི ་ རྣམ་པ་ཤུ ག ས་ཆེ ་ བསྟན་ གསར་པར་འོས ་འདེམ ས་བྱུ ང ་བར་སྙིང ་ ཐོག ་རྒྱབ་སྐ ར ཐག་པ་ནས་འཚམས་འདྲི་ཞུ་རྒྱུ་ཡི ན། སྤྱིར་
ཡོ ད། ནིའུ་ཛི ་ལེན་ཌི ་དང་བོད་མི འ་ི དབར་
གནང་མཁན་པར་པ་དཀོ ན ་མཆོ ག ་རྒྱལ་ མཚན་ལགས་ནས་འགམ ྲེ ས་སནྟོ ་གྱི་བརདྗོ ་
གཞི འ་ི སྐརོ ་ངོ་སྤྲོད་གནང་།
དེ་རྗེས་ཕྱི་
འབྲེལ་དྲུང་ཆེ ་དྭགས་པོ་བསོད་ནམས་ནོར་
པ་ཨོ ་རྒྱན་ཕྲིན་ལས་རྡོ་རྗེ་རི ན་པོ་ཆེ ་མཆོ ག་ བསྟུན། སྐ་ུ མགྲོན་གཙོ་བོ་དཔལ་རྒྱལ་བ་ཀརྨ་
གི ས ་སྣང་གསལ་ཞལ་ཕྱེ་ དང་འབྲེལ ་དུས ་ པ་ཨོ ་རྒྱན་ཕྲིན་ལས་རྡོ་རྗེ་རི ན་པོ་ཆེ ་མཆོ ག་ ཐུ ང ་འགྲེམ ས་སྟོན ་དབུ ་ འབྱེད ་གནང་གྲུ བ ་ ནས་བཀའ་སླབོ ་གནང་།
དཀོན་མཆོག་རྒྱལ་མཚན་ལགས།
དེ་རྗེས་བོད་ཀྱི་
དགེ་འདནུ ་པ་ཞི ག་ལ་ལོ་དྲུག་གི ་བཙོན་འཇུག་ཁྲིམས་ཐག་བཅད་པ།
༄༅། །ཕྱི་ལོ་༢༠༡༦ ཟླ་ ༡༢ ཚེ ས་ ༨ གྲྭ་ བླ་ོ བཟང་བསོ ད ་ནམས་ལགས་ལ་ཁ ་ྲོ ཆུ ་ གནས་ཚུ ལ ་ཡོ ང ་ཁུ ང ས་ནས་བརྗོད ་ན་དྲ་ རྫོང་ནས་ལོ་ ༦ གི ་བཙོན་འཇུག་ཁྲིམས་
ལམ་དུ་བོད་དོན་དང་འབྲེལ་བའི་ཡི ་གེ་དང་
ཐག་བཅད་དེ་ དེང ་སྐབ ས་མེ ན ་ཡང་བཙོ ན ་
པར་སོགས་བསྐར ུ ་བ་དང་། ཁྱབ་བསྒྲགས་
བ་ཙམ་ལས་དུས་ཐོག་ལ་གནས་ཚུལ་གཅི ག་
བྱས་པ་ཞི ག་ཡི ན་འདུག
ཁང་དུ་ཡོ ད་ཀྱང་།
རྗེས་སུ་བརྡ་ལན་བྱུང་
ཀྱང་ཤེས་རྟོགས་ཐུ བ་མེད་པ་དང་། ལོ་སྔནོ ་
པོ་ མཆོ ག ་ཆི བས་སྒྱུ ར་བསྐྱངས་ཐུ བ ་པར་
མཆོག་གི ས་སྲིད་བླནོ ་གྱི་ལས་ བརྟེན་བོད ་མི ་རྣམས་ཀྱི ས ་ཡུ ལ ་དེའི ་ སྲི ད ་
ཞེས་པའི་དུས་ཐུ ང་འགྲེམས་སྟོན་བཀོད་སྒྲིག་
མར་སྐུ་ མགྲོན ་གཙོ ་ བོ་ དཔལ་རྒྱལ་བ་ཀརྨ་ བུ ་ ལགས་ནས་གསུ ང ་བཤད་གནང་གྲུ བ ་
པར་བརྟེན་ཕྱི་ལོ་ ༢༠༡༦ ཟླ་ ༡༢ ཚེ ས་ སོར་སྤྱི་ནོར་༸གོང་ས་༸སྐྱབས་མགོན་ཆེ ན་ Bill
དམི གས་ཡུལ་ངོ་སྤྲོད་ཞུས་བསྟུན། རྩ་ཐང་ ཡོ ད་པ་བཅས།།
ཡང་གོང་ཚེ ས་ཉིན་གྱི་སྔ་དྲོ་ཆུ་ཚོ ད་ ༡༠།༡༥
།ནིའུ་ཛི ་ལེན་ཌི འ་ི སྲིད་བླནོ ་སྐ་ུ ཆེ་ར་ུ འགྲོ་མུས་ཡི ན། ཡུ ལ ་ དེ ར ་ ཕྱི ་ ལོ ་
ི ་ཨི ངྒ་ལི ཤ་ ཉིན་སྐ་ུ ཞབས་བྷལ
འགན་འཛི ན་བཀྲ་ཤི ས་ཕུན་ཚོ གས་ལགས་ ལགས་ཀྱིས་ཐུ གས་རྗེ་ཆེ ་ཞུའི་གསུང་བཤད་
དེ་
ཞབས་ཇོན་ཀི ་མཆོ ག་གི ས་རྩ་དགོངས་ཞུས་ ༡༩༩༢ དང་། ༡༩༩༦། ༢༠༠༢ བཅས་སོ་
༡༢
བོད་ཟླ་ ༡༠ ཚེ ས་ ༡༦ ཕྱི་ཟླ་ ༡༢ ཚེ ས་ ༡༤
མའི་ཕྱི་ཟླ་ ༩ ཚེ ས་ ༡༡ ཉིན་རྔ་བ་རྫོང་
ཉེན་རྟོག་པས་རྔ་བ་རྫོང་མཁར་ནས་འཛི ན་
ཉིན ་བོད ་ནས་གནས་ཚུ ལ ་འབྱོར ་གསལ་ བཟུང་བཀག་ཉར་བྱས་ཡོ ད།
བྱས་པའི ་ དོག ས་གཞི འི ་ འོག ་འཛི ན་བཟུ ང ་
ཁོ ང ་ནི ་ རྔ་པ་རྫོ ང ་རོ ང ་མཁར་
སར་ཡུ ལ ་ཚོ འི་ རུ་ ཆེ ན ་གཉིས ་པའི་ ཕ་སྐལ ་
བཟང་དང་།
མ་ཚེ ་རི ང་སྒྲོལ་མ་གཉིས་ཀྱི་
འོན་ཀྱང་ བུ་ཡི ན་ཞི ང་། མི ང་སྲིང་བཞི འ་ི ཆེ་ཤོས་ཡི ན་
ལ། འདི་ལོའ་ི ཕྱི་ཟླ་ ༡༡ ཚེ ས་ ༩ ཉིན་ དེ་ ནས་བཟུ ང ་གར་ཡོ ད ་ཅི ་ བྱུ ང ་གི ་ གནས་ པ་དང་།
ཆུང་ཆུང་སྐབས་ནས་རྔ་བ་ཀིརྟི་
རྔ་བ་ཀིརྟི་དགོན་པའི་རང་ལོ་ ༢༣ ཡི ན་པ་ ཚུལ་གཅི ག་ཀྱང་གོ་ཐོས་བྱུང་མེ ད་པ་རེ ད། དགོན་པར་གྲྭ་པ་བྱས་འདུག་པ་བཅས།།
བོད་མི ་ཞི ག་ཨ་རི འ་ི གྲོས་ཚོ གས་ཀྱི་རྒྱལ་སྤྱིའ་ི ཆོས་དད་རང་དབང་ སྲུང་སྐྱོབ་ཚན་པའི་འགན་འཛི ན་ད་ུ བསྐ་ོ གཞག་གནང་འདགུ
ཐུ ན་མི ན་གྱི་འབྲེལ་བ་དེ་རྨང་གཞི ར་བཟུང་ ༄༅། །ཕྱི་ལོ་ ༢༠༡༦ ཟླ་ ༡༢ ཚེ ས་ ཕྱི་སྲིད་དྲུང་ཆེ། དེ་བཞི ན་ཨ་རི འ་ི གྲོས་ བསྟན་འཛི ན་རྡོ་ར་ྗེ ལགས་ནི་ཁེ་ལི ་ཕོར་ནི་ཡ་ གྲས་ཤི ག་ཡི ན་ནའང་། གྲོས་མོལ་དང་དྲང་ ནས་འབྱུང་འགྱུར་སྐུ་ཉིད་མཆོ ག་གི ས་དྲང་ ༨ ི ་ མངའ་སྡའེ ་ི California State University ཉིན་ཨ་རི འ་ི གྲོས་ཚོ གས་འོག་མའི་ ཚོ གས་བཅས་ལ། དེང་སྐབས་འཛམ་གླང བདེན ་གྱི ་ ལངས་ཕ ྱོག ས་རྒྱུ ན་སྐ ྱོང ་གནང་ བདེན་ལ་རྒྱབ་སྐྱོར་གནང་རྒྱུའི་གཞི ་རྩའི་ལྟ་ ཚོ ག ས་གཙོ ་ ཟུ ར ་པ་དང་མང་གཙོ ་ ཚོ ག ས་ ཁ ྱོན ་དུ་ ཆོ ས ་དད་རང་དབང་ལ་བརྩི་མེ ད ་ མཁན་ཞི ག་ཡི ན་པ་ནི་དཔེར་ན། ཕྱི་ལོ་ གྲུབ་རྒྱུན་སྐྱོང་ཐོག རྒྱ་ནག་གཞུང་གི ས་དབུ་ པའི ་ ཚོ ག ས་གཙོ ་ ལྕ མ ་སྐུ ་ ནེན ་སི ་པི ་ ལོ ་ སི ་ རྡོག་རོ ལ ་ཤུ ག ས་ཆེ ་ གཏོང ་བཞི ན ་པའི ་ ཛ་ ནིའུ་ཛི ་ལེ ན་ཌི ་རྒྱལ་ཁབ་ནི་རྒྱལ་ཁབ་ཆུ ང་
ི ་མཉམ་ མའི་ལམ་གྱི་སྲིད་བྱུས་གྲོས་མོལ་བརྒྱུད་བོད་ ༢༠༡༣ ཟླ་ ༡༠ ནང་འཛམ་གླང
འབྲེལ་རྒྱལ་ཚོ གས་ཀྱི་འགྲོ་བ་མི འི་ཐོབ་ཐང་
ལྷན་ཚོ གས་སྐབས་རྒྱ་ནག་གཞུ ང་གི ས་བོད་
ནང་འགྲོ་བ་མི འི་ཐོབ་ཐང་ལ་རྩིས་མེ ད་རྡོག་
རོ ལ ་གཏོང ་བཞི ན ་པ་དེར ་ཐད་ཀར་སྐ ྱོན ་ བརྗོད་དང་སྦྲགས་གདོང་ལེན་གནང་ཡོ ད།
ནིའུ ་ ཛི ་ལེ ན ་ཌི ་ ཡུ ལ ་དུ་ དེང ་སྐབ ས་བོད ་མི ་ ཉུ ང་ཤས་ལས་མེ ད་ཀྱང་གལ་གནད་ཆེ ་བའི་
བོད ་རི ག ས་ཚོ ག ས་པ་དེ་ མུ ་ མཐུ ད ་འཕེལ ་
རྒྱས་འགྲོ་བཞི ན་པ་དང་ཆབས་ཅིག
བོད་
དོན་རྒྱབ་སྐར ྱོ ་གྱི་ལས་གཞི ་དེ་ཡང་ཤུ གས་
Nancy Pelosi
མཆོག་གི ་ལམ་སྟོན་ལྟར། དྲག་གི ་གནས་སྟངས་ལ་གདོང་ལེ ན་གནང་
ཀྱི ་ གནད་དོན ་གསལ་ཐབས་གནང་དགོས ་ ཨ་རི འི ་ ག ྲོས ་ཚོ གས་ཀྱི ་ རྒྱལ་སྤྱི འི ་ ཆོ ས ་ བ་བརྒྱུད། ཨ་རི ་གཞུང་གི ་ཕྱི་འབྲེལ་སྲིད་ པའི ་ རེ ་ འདུན ་ཞུ ་ རྒྱུ ་ཡི ན་པ་ངས་རེ ་ བ་ཞུ ་ དད་རང་དབང་སྲུང་སྐྱོབ་ཚན་པས་འབུམ་ བྱུ ས ་ནང་ཆོ ས ་དད་རང་དབང་སྲུ ང ་སྐྱོབ ་ བཞི ན་ཡོ ད། ཅེས་འཁོད་ཡོ ད།། རམས་པ་བསྟན་འཛི ན་རྡོ་རྗེ་ ལགས་རྒྱལ་ ཀྱི ་སྲིད་བྱུས་གཏན་འབེབས་ཇི ་འདྲ་གནང་ སྤྱི འི ་ ཆོ ས ་དད་རང་དབང་སྲུ ང ་སྐྱོབ ་ཚན་ མི ན་དང་།
༸གོང་ས་མཆོག་གི་མཛད་འཕནྲི ་ཁག་དང་། བོད་ མི འ་ི སྒྲིག་འཛུ གས་ཀྱི་གནས་ཚུལ། སོགས་དྲ་རྒྱའི་ ཁ་བྱང་ www.bod.asia ཐོག་ གཟིགས་པར་འཚལ།
སྲིད་བྱུས་དེ་དག་ལག་བསྟར་
པའི་ U.S. Commission on International ཇི ་ ལྟར ་གནང་དགོ ས ་མི ན་ཐད་ལམ་ས ནྟོ ་
འགན་འཛི ན་དུ་ ཞུ ་ རྒྱུ ར་འབད་བརྩོན་ཞུ ་ བཞི ན ་པའི་ སྐབ ས་ བསྐ་ོ གཞག་གནང་འདུག དེ་ཡང་ཚན་པའི་ འདིར་ཁོང་ང་ཚོ འི་ཚན་པའི་འགན་འཛི ན་
Religious Freedom
འགན་འཛི ན་ཐོ་མ་སི ་ཇེ་
Thomas J. Reese
དོན།
Chair Rev.
དུ་བསྐ་ོ གཞག་གནང་ཐུ བ་པ་དེ་ནི་རི ན་ཐང་
མཆོག་གི ས་གསུང་ ཧ་ཅང་ཅན་ཞི ག ་ལ་ངོས ་འཛི ན་ཞུ ་ བཞི ན ་
ང་ཚོ ས་ཨ་རི འ་ི སྲིད་འཛི ན་དང་ ཡོ ད། ཅེས་གསུངས། སྤྱིར་འབུམ་རམས་པ་
ཕུལ་ལར་ཊོན་མཐོ་སླབོ ་ Fullerton
ནང་
ཉེ་བའི་གཙུག་ལག་སླབོ ་དཔོན་གྱི་ཕྱག་ལས་
གནང་མུས་ཡི ན་འདུག
བོད་ཟླ་ ༡༠ ཚེ ས་ ༡༨ ཕྱི་ཟླ་ ༡༢ ཚེ ས་ ༡༤
དབུས་བོད་མི འ་ི སྒྲིག་འཛུ གས་ཀྱི་བདུན་རེའ་ི ལས་རི མ་གསར་ཤོག
པར་ངོས་གསུམ་པ། 3
སྐུ་ཚབ་དོན་ཁང་གི་གནས་ཚུལ།
རྒྱལ་ཚོ གས་དམི གས་བསལ་སྐ་ུ ཚབ་བོད་ནང་ཕེབས་རྒྱུ་གྲ་སྒྲིག་ཡོ ད་ཀྱང་རྒྱ་གཞུང་གི ས་ཡ་ལན་ དེ་ཙམ་མེད་རྐྱེན་དེ་མུར་ལུས།
༄༅། །ཕྱི་ལོ་ ༢༠༡༦ ཟླ་ ༡༢ ཚེ ས་ གི ་གནས་སྟངས་སྐརོ ་ཞུ་གཏུ ག་གནང་འདུག དང་དུས་ཐུ ང་གླགོ ་བརྙན་བཅས་རྒྱལ་ཚོ གས་ སྐབྱོ ་ཀྱི་དམི གས་བསལ་སྐུ་ཚབ་མཆོ ག་བོད་ སྒྲི ག་ཡོ ད་ཀྱང་རྒྱ་ནག་གཞུ ང་གི ས་ཡ་ལན་ སྤྱིར་དེ་ཉིན་བཀའ་སྤྱི་ཐུ ན་མོ ང་ནས་གསེར་ ཀྱི ་ཆོ ས་དད་རང་དབང་སྲུ ང་
དེ་ཙམ་མ་བྱས་པར་ད་བར་ལུས་ཡོ ད་སྐར ོ ་
དོན ་གཅོ ད ་དངོས ་གྲུ བ ་རྡོ་ར ྗེ་ ལགས་དང་ ཕྱི་དྲིལ་ལྷག་པ་ཚེ ་རི ང་དྲན་རྟེན་ཚོ གས་ཁང་ མཆོ ག ་ལ་འབུ ལ ་རྒྱུ འི ་ ཁས་ལེ ན ་
མཉམ་འབ ལ ྲེ ་རྒྱལ་ཚོ ག ས་ཀྱི ་ ཆེ ས ་མཐོའི ་
༥
ཝར་
ཉིན་གྱི་ཕྱེད་ཡོ ལ་སུད་སི ་རྒྱལ་ས་ཇི་ནི་
Geneva
རྟེན་གཞི ་བྱས་པའི་སྐ་ུ ཚབ་
རྟ་བླ་རུང་སྒར་གྱི་ཛ་དྲག་གནས་སྟངས་ཐོག་ སྐྱོབ ་ཀྱི ་ དམི གས་བསལ་སྐུ ་ ཚབ་
ལས་རོ གས་ཟླ་བ་ཚུ ལ་ཁྲིམས་ལགས་རྣམ་ དུ་གསར་འགོད་གསལ་བསྒྲགས་ཤི ག་སྤལ ེ ་ གནང་འདུག་པ་མ་ཟད།
གཉིས་ཀྱིས། ཁུལ་དེར་གནས་ཡོ ད་འཛམ་ བ་དང་སྦྲགས།
ི ་ གསུང་སྐབས། དོན་གཅོད་ནས་འཛམ་གླང
འག་ྲོ བ་མི འི་ཐོབ་ཐང་ལྷན་ཚོ གས་ཀྱི་ཚོ གས་
ལྕམ་
ུ ་སྒར་ སྐུ ་ མཆོ ག་གི ས་ལས་ཁུ ངས་སུ ་ གསེར་རྟ་བླ་རང
གཙོ ་མཆོ ག་བོད་ནང་དུ་འཚམས་གཟིགས་
ི ་མཉམ་འབྲེལ་རྒྱལ་ཚོ གས་ཀྱི་ཆོ ས་དད་ དང་འབ ལ གླང ྲེ ་བའི ་ དངོས ་བྱུ ང ་གླ ོག ་བརྙ ན ་ གསེ ར ་རྟ་བླ ་ རུ ང ་སྒ ར ་ནང་རྒྱ་
སུ ་མག ྱོ ག ས་མྱུ ར་ཕེབ ས་ཐབས་གནང་
རང་དབང་སྲུང་སྐབྱོ ་ཐོག་དམི གས་བསལ་ སྐར་མ་ ༧ ཅན་ཞི ག་དབུ་འབྱེད་གནང་བ་ ནག་གཞུ ང ་གི ས་གཏོར ་བཤི ག་ སྐུ་ ཚབ་མཆོ ག ་གི ་ ལས་རོ ག ས་ལྕམ ་སྐུ་ ཅེན ་ དེ་ ཡང་སྐབ ས་དེར ་རྒྱལ་ཚོ ག ས་ཀྱི ་ སྐུ་ ཚབ་ གཏོང་བཞི ན་པའི་ཁར་དགེ་བཙུན་
ཡི འུ་ལི མ་
Chian Yew Lim
མཆོག་ མཆོག་ལ་ཕུལ་ཡོ ད།
རོགས། ཞེས་རེ་འདུན་ཞུས་འདུག ལྕམ་སྐ་ུ
ཅེན་ཡི འུ་ལི མ་མཆོག་གི ས་གསེར་རྟ་བླ་རུང་
སྐབས་དེར་ལྕམ་སྐ་ུ མང་པོ་དགོན་པ་ནས་ཕྱི ར་འབུད་
སྒར ་ནང་འཕྲད་བཞི ན ་པའི་ ཛ་དྲག་དཀའ་
དང་མཇལ་འཕྲད་ཞུ ས ་ནས་གསེ ར ་རྟ་བླ་ ཅེན་ཡི འུ་ལི མ་མཆོག་གི ས་གསེར་རྟ་བླ་རུང་ གཏོང ་བཞི ན་པའི ་ གནས་ཚུ ལ ་
ངལ་ལ་གདུང ་སེ མས་མཉམ་སྐྱེ་ ཤུ ག ས་ཆེ ་
རུ ང ་སྒར ་ནང་རྒྱ་ནག་གཞུ ང ་གི ས ་གཏོར ་ སྒར ་དང་འབྲེལ ་བའི ་ བཀའ་སྤྱི ་ ཐུ ན ་མོ ང ་ སྐར ོ ་གོ་ རྟོགས་བྱུ ང ་ཡོ ད ་པ་དང་།
བཤི ག་བཏང་དང་གཏོང་བཞི ན་པའི་ཛ་དྲག་ གི ས་སྤལ ེ ་བའི་གསར་འགོད་གསལ་བསྒྲགས་ རྒྱལ་ཚོ ག ས་ཀྱི ་ ཆོ ས ་དད་རང་དབང་སྲུ ང ་ ནང་འཚམས་གཟི ག ས་སུ ་ ཕེབ ས་ཆེ ད ་གྲ་
༄༅།
ཞུས་འདུག །
ཕ་རན་སི ་གྲོས་ཚོ གས་གོང་མའི་འཐུས་མི ་རྣམས་ཀྱིས་བོད་དོན་རྒྱབ་སྐྱོར་ཤུ གས་ཆེ་གནང་བ།
།སྦར་སེལ་སྐ་ུ ཚབ་དོན་ཁང་དང་
ཡུ ་རོ བ ་ཏུ ་རྟེན་གཞི ་ བྱས་པའི ་ རྒྱལ་སྤྱི འི ་
སི ་སྐ་ུ ཚབ་འབྲེལ་མཐུ ད་ལས་ཁང་གི ་གོ་སྒྲིག་ འདུག འོག
སྐབས་དེར་གྲོས་ཚོ གས་གོང་མའི་
ཉི་མ་ལྷ་མོ་ལགས་ཀྱིས་སྐ་ུ ཚབ་དོན་ བོད་དོན་རྒྱབ་སྐྱོར་ཚོ གས་པའི་ཚོ གས་གཙོ ་
བོད་དོན་ལས་འགུལ་ཁང་གི ་ཡན་ལག་ལས་ ཁང་གི ་ དྲུ ང ་ཡི ག་ཚེ ་ རི ང ་དོན ་གྲུ བ ་ལགས་ སྐ་ུ ཞབས་མེ་ཁལ་རེ་སོན་ སྤྲུལ་སྐ་ུ དང་། འབྲེལ་ཡོ ད་ལས་བྱེད་རི ག་འཛི ན་ བསྟན་འཛི ན་བདེ་ལེ གས་རི ན་པོ་ཆེ ་མཆོ ག་ ཆོས་སྒྲོན་ལགས། དེ་བཞི ན་ཕྱི་དྲིལ་འགྲོ་
ཁུངས་བཅས་ཀྱི་གོ་སྒྲིག་འོག
Raison
Senator Michel
མཆོག་དང་། ཚོ གས་གཞོན་ཨེ ན་
དེ་རེ་གྷ་ཏོ་ལི ན་
Senator Andre Gattolin
Bernard Fournier
གནས་སྟངས་སྐརོ ་དང་།
ལྷག་པར་ཁོང་ བཏོན་པ་མ་ཟད། ཁོ་མོ་རང་ཉིད་དང་ཨ་མ་
གི ས་གས ྲོ ་ཚོ གས་ནང་སྤྲུལ་སྐུ་བསྟན་འཛི ན་ ལགས་བཅས་ཁྱིམ་ཚང་གི ་ནང་མི ་ཚང་མར་
བདེ་ལེ གས་རི ན་པོ་ཆེ ་དམ་པ་ཁོང་གི ་གནད་ དཀའ་ངལ་ཧ་ཅང་འཕྲད་པའི་བརྒྱུད་རི མ་དེ་ དོན་སྐར ོ ་དམི གས་བསལ་གྱི་ད་ྲི བ་བཏོན་པ་ དག་ཀྱང་ངོ་སྤྲོད་གནང་།
ལོ་རྒྱུས་དེ་དག་
བརྒྱུད་གྲོས་ཚོ གས་ནང་གླངེ ་སླངོ ་ཤུ གས་ཆེ ་ གསན་རྗེས་གྲོས་ཚོ གས་འཐུ ས་མི ་རྣམས་ལ་ མཆོག་གི ས་ གནང་བ་དྲན་གསོ་གནང་འདུག ཕྱོགས་ སེམས་འགུ ལ་ཤུ གས་ཆེ ་ཐེབས་པའི་རྣམ་པ་
མཆོག ཚོ གས་མི ་སྐ་ུ ཞབས་བྷར་ན་ཌི ་ཕོར་
ནར་
འགུ ལ་ཇི ་ལྟར་སྤལ ེ ་དང་སྤལ ེ ་མུ ས་ཡི ན་པའི་ རྟོག་ཞི བ་གནང་ཐབས་དགོས་པའི་རེ་འདུན་
ྲོ ་ཚོ གས་འཐུ ས་ ཕེབ ས་བསུ འི ་ སྣེ་ ལེ ན ་གཟབ་རྒྱས་ཞུ ས ་པ་ མཚུངས་ཉི་མ་ལྷ་ོ མོ ་ལགས་ཀྱིས་རི ན་པོ་ཆེ ་ མངོན་གསལ་བྱུང་ཐོག་གས
ཞོགས་ཟས་ལྷན་བཞེས་གནང་ མཆོ ག་གླ་ོ བུར་དུ་དོགས་གཞི ་ཧ་ཅང་ཆེ ་བའི་ མི ་རྣམ་པས་སྐབས་དེར་ཉི་མ་ལྷ་མོ ་ལགས་
མ་ཟད།
འདུག ཕྱོགས་མཚུངས་ཞོགས་ཟས་སྐབས་ གནས་སྟངས་འོག་སྐུ་གངྲོ ས་པའི་ལོ ་རྒྱུས་ཀྱི་ དང་ཁོང ་གི ་ ནང་མི ་བཅས་ལ་རོ ག ས་ཕན་
དེར ་གྲོས ་ཚོ ག ས་གོ ང ་མའི ་ བོད ་དོན ་རྒྱབ་ བྱུང་རི མ་ཁག་ཞི བ་ཕྲ་གསལ་བཤད་ཞུས་པ་ ཇི ་འདྲ་གནང་དགོས་མི ན་འད ་ྲི རྩད་གནང་ སྐྱོར ་ཚོ ག ས་པའི་ དྲུ ང ་ཡི ག་སྐུ་ ཞབས་ཐེ་ རི ་ མ་ཟད། རི ན་པོ་ཆེ་མཆོག་སྐ་ུ འཚོ ་བཞུགས་ འདུག དེ་ཡང་ཉི་མ་ལྷ་མོ་ལགས་རྒྱལ་ས་པེ་ མུ་ནིར་
Thierry Munier
ལགས་དང་། སྐབ ས་རྒྱ་ནག་གཞུ ང ་གི ས ་ཁོང ་ལ་མ་ཉེས ་ རི ་སི ་ནང་འབྱུང་འགྱུར་བདུན་ཕྲག་གཅི ག་
གི ་ ཚ་མོ ་ ཉི་ མ་ལྷ་ མོ ་ ལགས་དེང ་སྐབ ས་ཡུ ་ བ་མི འི ་ ཐོབ ་ཐང་སྲུ ང ་སྐྱོབ ་ཚན་པའི ་ ལས་
གྲོས ་ཚོ ག ས་འོག ་མའི ་ ནང་བོད ་དོན ་རྒྱབ་ ཁ་གཡོ ག་འོག་འཛི ན་བཟུང་བཙན་ཁྲིད་བྱེད་
བཞུ གས་ནས་ཡུལ་དེའི་གཞུ ང་འབལ ྲེ ་མི ན་
བསྟན་འཛི ན་བདེ་ལེ གས་རི ན་པོ་ཆེ ་མཆོ ག་ ཡུ ་རོ བ ་རྒྱལ་སྤྱི འི ་ བོད ་དོན ་ལས་འགུ ལ ་
ཀེ་ལོ་ཧ་ཌི ་
ལགས་ བཤེ ར་གནང་རྒྱུའི་གོ་སྐབས་གང་ཡང་མེ ད་
མི ་རྣམས་དང་ཕ་རན་སི ་སྲིད་གཞུང་གི ་ལས་
རོ བ ་རྒྱལ་ཁབ་ཁག་གཅི ག ་ནང་སྤྲུ ལ་སྐུ ་ བྱེད་བསྟན་འཛི ན་བསོད་ནམས་ལགས་དང་།
སྐྱོར་ཚོ གས་པའི་དྲུང་ཡི ག་སྐ་ུ ཞབས་ཇེ་རེ་མི ་ ཚུལ་དང་། Jeremy Calohard
དེ་རྗེས་དྲང་བདེན་གྱི་ཁྲིམས་
སྐ་ུ གྲོངས་རྒྱུའི་རྒྱུ་རྐྱེན་གཙོ ་བོ་གང་ཡི ན་ཐོག་ ཁང་གི ་ ཡན་ལག་ལས་ཁུ ང ས་ཀྱི ་ སྐུ ་ ཚབ་
སོགས་མཉམ་ཞུགས་གནང་འདུག
ཚོ ག ས་ཆུ ང ་གི ས ་དྲང་བདེན ་གྱི ་ རྟོག་ཞི བ ་
སྐྱོར ་ཚོ ག ས་པའི ་ ཚོ ག ས་གཙོ ་ སྐུ་ ཞབས་མེ ་ སྟངས་སྐརོ ་སོགས་ཞུས་པ་དང་སྦྲགས། ཁོ་
རྒྱལ་སྤྱི འི ་ རང་དབང་ལྡ ན ་པའི ་ རྟོག་ཞི བ ་ ལྕམ་སྐ་ུ མི ་ལ་ནི་ཡ་བྷ་ོ ལོན་ཌེ་ལེ་ Blondelle
Melanie
ལགས་བཅས་དང་ལྷན།
ཕ་
སྐབས་ པར་བཙོ ན ་ཁང་དུ་ བཀག་ཉར་བ ྱེད ་ཚུ ལ །
དེར ་གྲོས ་ཚོ ག ས་གོ ང ་མའི ་ བོད ་དོན ་རྒྱབ་ མཐར་ཁོང་བཙོ ན་དུ་སྐུ་གྲོངས་པའི་གནས་
གནང་དགོས་པའི་ཞུ་གཏུ ག་ལས་འགུལ་སྤལེ ་ རན་སི ་གྲོས་ཚོ གས་གོང་མའི་ལས་ཁུངས་སུ་
ཁལ་རེ་སོན་
ལོ་ ༢༠༡༦ ཟླ་ ༡༢ ཚེ ས་ ༧ ཉིན་ཕ་རན་ རྒྱབ་སྐྱོར་བ་རྣམས་དང་མཇལ་འཕྲད་ཞུས་
གོང ་འོག ་ནང་བོད ་དོན ་རྒྱབ་སྐྱོར ་གྱི ་ ལས་ སྤྱིའི་རང་དབང་ལྡན་པའི་ཚོ གས་ཆུང་གི ས་
ཆེད་སྐརོ ་བསྐྱོད་གནང་བཞི ན་པ་ལྟར།
ཕྱི་ བཅར་ནས་གྲོས་ཚོ གས་གོང་མའི་བོད་དོན་
མཆོག་གི ས།
Senator Michel Raison
མོས་སེམས་ཚོ ར་དྲག་པོས་རི ན་པོ་ཆེ་མཆོག་
༄༅། །ཕྱི་ལོ་ ༢༠༡༦ ཟླ་ ༡༢ ཚེ ས་ ཀྱིས་གཙོ ས་པའི་རྒྱལ་གཅེས་པ་ཕོ་མོ ་འདས་ གཞུ ང ་གི ས ་བོད ་ནང་གདུག ་རྩུབ་ཅན་གྱི ་ ཉིན་བོད་མདོ་སྨད་ཀན་ལྷ་ོ བོད་རི གས་
རང་སྐང ྱོ ་ཁུལ་ཟེར་བའི་རྨ་ཆུ ་རྫོང་ཐོག་གི ་
རྨ་ཆུ་ལམ་གྱི་སྲང་གཞུང་དུ་བོད་ནང་གི ་ཕྱི་ དྲོ་ཆུ་ཚོ ད་ ༦།༡༥ ཡས་མས་ཙམ་ལ་རང་
གསོན་ཡོ ངས་ལ་གདུང་སེམས་མཉམ་སྐྱེའི་ སྲིད་བྱུས་ལག་བསྟར་བྱེད་ཤུ གས་ཆེ་རུ་འགྲོ་ མཆོ ད ་འབུ ལ ་སྨནོ ་ལམ་ཞི ག ་ཐེ་ པེའི ་ ནང་
འཁར ྱེ ་ནས་གཞི ས་ལུས་བོད་རི གས་སྤུན་ཟླ་
རྣམས་ཀྱི ་ མངོན ་འདོད ་བསྒྲུ བ་ཐབས་བྱེད ་
དེ་བཞི ན་ས་གནས་བོད་
རི གས་བཅས་དང་ཐུ ག་འཕྲད་གནང་རྒྱུ ་ ཡི ན་འདུག
སྤྱི ་ ནོར ་༸གོང ་ས་༸སྐྱབས་མགོན ་ཆེ ན ་པོ་
མཆོ ག་ལ་ནོ་བེལ་ཞི ་བདེའི་གཟེངས་རྟགས་ འབུལ་ལམ་ཞུས་ནས་ལོ་ངོ་ ༢༧ འཁོར་
བའི་དུས་དྲན་སྲུང་བརྩིའི་མཛད་སྒ་ོ ཚོ གས་
ཚོ གས་གནང་ཡོ ད།
བྱེད་ཁག་གཅིག
ཕ་རན་སི འ་ི གྲོས་ཚོ གས་ སྐུ ་ ག ྲོང ས་རྐྱེ ན ་ངོ་ མ་གང་ཡི ན་ཐོག ་རྒྱལ་
ཐེ་ཝན་ནང་གདངུ ་སེམས་མཉམ་སྐྱེའ་ི མཆོད་འབུལ་སྨནོ ་ལམ་ཚོ གས་པ།
༨
པའི་བོད་དོན་རྒྱབ་སྐྱོར་ཚོ གས་པའི་ཚོ གས་
ཡོ ད།
དེ་ཉིན་ཐེ་ཝན་ནང་བོད་ཀྱི་ཆོ ས་
སྐབས་དེར་ཐེ་ཝན་བོད་རི གས་
བརྒྱུད་རི ས་མེ ད་ཁག་གི ་བླ་སྤྲུལ་དགེ་འདུན་ རབ་བརྟན་ལགས་ཀྱིས། རྒྱ་ནག་གཞུང་གི ་ རྣམ་པ་དང་། ཐེ་ཝན་དུ་ཡོ ད་པའི་བོད་མི ་
ཚོ ག ས་པའི ་ ཚོ ག ས་གཙོ ་ བཀྲ་ཤི ས ་ཚེ ་ རི ང ་
རང་ལུས་མེ ར་སག ྲེ ་གནང་སྟེ་འདས་གྲོངས་ འཛོ མས་ཀྱིས་ཆུ་ཚོ ད་གཅི ག་རི ང་སྨནོ ་ལམ་
འབྱུ ང་འགྱུ ར་ཡང་མུ ་ མཐུ ད་རྒྱབ་སྐྱོ ར ་ གནང་རྒྱུའི་རེ་བ་ཞུ་བཞི ན་ཡོ ད་སྐརོ ་སོགས་
ལོ་ ༣༡ སོན་པ་རྒྱལ་གཅེས་པ་བཀྲ་ཤི ས་
ལགས་ཀྱིས་དེ་རི ང་གི ་ལས་རི མ་ཐོག་བོད་
མི ་མང་པོ་འདུ་འཛོ མས་གནང་ཡོ ད་པ་དང་།
གདུག་རྩུབ་ཅན་གྱི་སྲིད་བྱུས་ལ་ཞི ་རྒོལ་ཆེད་ བཅས་ཁ ྱོན ་མི ་གྲངས་ལྔ་ བཅུ ་ ཙམ་མཉམ་ སུ་གྱུར་བར་བརྟེན། ཕྱི་ཚེ ས་ ༡༠ ཉིན་
གསུང་འདོན་གནང་ཡོ ད།
སྐབས་དེར་ཐེ་
ཐེ་ཝན་བོད་རི གས་ཚོ གས་པའི་གོ་སྒྲི ག་འོག ཝན་བོད་ཀྱི་སྐུ་ཚབ་དོན་གཅོད་ཟླ་བ་ཚེ ་རི ང་ བཀྲ་ཤི ས་རབ་བརྟན་ལགས་དམ་པ་དེ་ཉིད་ ལགས་ཀྱིས་འདས་པའི་ལོ ་ཤས་ནང་རྒྱ་ནག་
བཞི ན་ཡོ ད་སྟབས།
བཙན་བྱོལ་ནང་ཡོ ད་
དགོས། ཞེས་སོགས་ཀྱི་གསུང་བཤད་གནང་
པའི་བོད་མི ་རྣམས་ཀྱིས་འགན་ཁུར་ཆེ ་ཙམ་ ཡོ ད།
མཆོད་འབུལ་སྨནོ ་ལམ་གྲུབ་རྗེས་
ཀྱི་གསུང་བཤད་གནང་ཡོ ད།།
4
དབུས་བོད་མི འ་ི སྒྲིག་འཛུ གས་ཀྱི་བདུན་རེའ་ི ལས་རི མ་གསར་ཤོག
པར་ངོས་བཞི ་པ།
བོད་ཟླ་ ༡༠ ཚེ ས་ ༡༦ ཕྱི་ཟླ་ ༡༢ ཚེ ས་ ༡༤
ཕྱི་ནང་ཡུལ་གྲུ་གང་སར་ནོ་བེལ་ཞི ་བདེའ་ི གཟེངས་རྟགས་མཛད་སྒ་ོ ཐེངས་ ༢༧ སྲུང་བརྩི་གཟབ་རྒྱས་ཞུས་པ།
༄༅། །སྤྱི་ནོར་༸གོང་ས་༸སྐྱབས་མགོན་ དུས ་རྟག་ཏུ ་རྒྱབ་སྐྱོར ་གནང་དགོས ་པ་མ་ ཆེ ན་པོ་མཆོ ག་ལ་ནོ་བེལ་ཞི ་བདེའི་གཟེངས་ ཟད། རྒྱ་ནག་གཞུང་གི ་དྲག་གནོན་གྱི་སྲིད་
ལྗགས་རྩོམ་མཛད་པའི།
པའི་ཐབས་ལམ།
བདེ་སྐྱིད་སྐྲུན་
The Art of Happiness
རྟགས་འབུལ་ལམ་ཞུས་ནས་ལོ་ངོ་
ཞེ ས ་པ་ནས་ལུ ང་འད ནྲེ ་ཞུ ས ་ནས་རྩོད་
ཇེ་སི ་ཐན་མངའ་སྡའེ ི་ རྒྱལ་ས་ཇེ་ པུར་ནང་ སི ་དོན ་གཅོ ད ་འབྲེལ ་མཐུ ད ་ལས་ཁུ ང ས་
ལམ་ནས་སེ ལ ་ཐབས་གནང་དགོ ས ་སྐར ོ ་
༢༧ བྱུས་ལ་མཐའ་གཅི ག་ཏུ ་ངོ་རྒོལ་བྱེད་དགོས་ སྐབས་དེར་པེ་རི ་ འཁོར ་བའི ་ དུས ་དྲན་མཛད་སྒ་ོ རྒྱ་གར་ར་ སྐརོ ་སོགས་གསུངས།
བོད་མི ་སུད་ཚོ ང་བའི་མཐུ ན་ཚོ གས་ཀྱིས་གོ་ ཀྱི ་དྲུང་ཡི ག་ཚེ ་རི ང་དོན་གྲུབ་ལགས་ཀྱི ས་ བ ཀ འ ་ ཤ ག ་ གི ་ ག སུ ང ་
ཇེ་པུར།
འཕྲི ན ་སྒྲོ ག ས་སྦྱང་ཞུ ས ་
འདུག
ས་གནས་བོད་
སྐྱེ་ཞུ་སླད་སྨནོ ་ལམ་གསུང་ འདོན་གནང་འདུག
དེ་
སྒྲིག་འོག་སྲུང་བརྩི་གཟབ་རྒྱས་ཞུ ས་འདུག ཉིན་གྱི ་སྔ་དྲོ་བོད་མི ་རྣམས་ཀྱི ས་ཝི ་ཏི་ནམ་
མཆོག་དང་།
Julie Bishop
ུ ་ མཆོག་ལ་གསེར་རྟ་བླ་རང
འཁོར ་བ་དང་རྒྱལ་སྤྱི འི ་ འགྲོ་ བ་མི འི ་ ཐོབ ་
གཟབ་རྒྱས་ཞུས་ཡོ ད།
༦༨
སྲུང་བརྩི་ གོང་ཚེ ས་ཉིན་གྱི་
ར་ུ སོག
བོད ་ནང་དུ་ བོད ་མི འི ་ གཞི ་ རྩའི ་ ཐོབ ་ཐང་
ལ་བརྩི་མེ ད ་རྡོག་རོ ལ ་གཏོང ་རྒྱུ འི ་ སྲི ད ་
སྟངས་གསལ་འདོན་གནང་འདུག
ལ་གདུང ་སེ མ ས་མཉམ་
Malcom Turnbull
ཉེ་ ལམ་ནས་བཟུ ང་རྒྱ་ནག་གཞུ ང ་གི ས་
གནང་རྗེས ་རྒྱལ་གཅེ ས ་
ཕོ་མོ ་འདས་གསོན་ཡོ ངས་
ཞབས་
བཤི ག་གཏོང ་བཞི ན ་པའི ་ ཛ་དྲག་གནས་
ཕྱོགས་
མཚུ ངས་རི ན་པོ་ ཆེ ་མཆོ ག་ནས་ཕྱི ་ ལོ ་ ༢༠༠༩
ནས་ད་བར་བོད་ནང་དུ་བོད་མི ་
༡༤༥ རང་ལུས་མེར་སྲེག་བཏང་བའི་གནས་
གཅིག་ཕུལ་བ་མ་ཟད། མཉམ་འབྲེལ་རྒྱལ་ འབྲེལ་རྒྱལ་ཚོ གས་ཀྱི་འགྲོ་བ་མི འི་ཐོབ་ཐང་
བཀྲ་ཤི ས་རབ་བརྟན་ལགས་ཀྱིས་རང་ལུས་
མུན་
ཚུལ་རྣམས་དང་ཕྱི་ཚེ ས་ ༨ ཉིན་བོད་མི ་
ཚོ གས་ཀྱི ་སྤྱི ་ཁྱབ་དྲུང་ཆེ ་སྐུ་ཞབས་བན་ཀི ་ ལས་ཁུངས་ཨ་མའི་མདུན་ཐང་དུ་ས་གནས་ Ban Ki-Moon
མཆོག་དང་། རྒྱལ་ བོད་རི གས་མི ་མང་
༩༠༠
སྐབ ས་དེར ་ནང་སྲིད ་བཀའ་བླནོ ་འཁོར ་ལྷ་ དང་ལ་འོ་སི ། ཀེམ་བྷ་ོ ཌི ་ཡ། ཡུ་གུར་སོགས་
མེར་སྲེག་བཏང་བའི་སྐརོ ་སོགས་གསུངས།
ཚོ གས་ཀྱི་ཆེ ས་མཐོའི་འགྲོ་བ་མི འི་ཐོབ་ཐང་ འདུ་འཛོ མས་ཐོག་སུད་སི ་དང།
མགནྲོ ་དུ་ཕེབས་ནས་བཀའ་ཤག་གི ་གསུང་ རྒྱལ་སྤྱི འི་འགྲོ་བ་མི འི་ཐོབ་ཐང་གི ་ཉིན་མོ ་
ས་ཀེན་བྷ་ེ རའི་
སི ་ཛ་ཡི ད་
ཚང་བསོ ད ་ནམས་ས བྟོ ས་རྒྱལ་མཆོ ག ་སྐུ་
ཨེ ་ཤི ་ཡའི་མི ་རི གས་ཁག་གཅི ག་དང་ལྷན་
༢༧
སོ ག ས་ཀྱི ་ གསུ ང ་བཤད་གནང་བ་མ་ཟད། སྒར ་ཛ་དྲག་སྲུ ང ་སྐྱོབ ་དགོས ་པའི ་ ཞུ ་ ཡི ག་ སྔ་ དྲོ་ ཇི ་ ནི་ ཝར་རྟེན་གཞི ་ བྱས་པའི་ མཉམ་
གཙོ ་ངག་དབང་བསྟན་པ་
ལགས་ནས་གསུང་བཤད་
ལྷ ག ་པར་ཨོ ་སི ་ཊོ ་ ལི ་ཡའི ་ སྲི ད ་བླ ནོ ་སྐུ ་ རྟགས་འབུལ་ལམ་ཞུས་ནས་ལོ་ངོ་
རྙ ོག ་རྣམས་འཚེ ་ བ་མེ ད ་པ་གྲོས ་མོ ལ ་གྱི ་ ཨོ ་སི ་ཊོ ་ ལི ་ཡའི ་ ཕྱི ་ སྲི ད ་བླ ནོ ་ཆེ ན ་ལྕ མ ་ ཐང་གི ་ཉིན་མོ་ཐེངས་
བྱུ ས ་ཤུ ག ས་ཆེ ་ རུ ་ གཏོང ་བཞི ན ་པ་དང་། ལྷ ག ་པར་གསེ ར ་རྟ་བླ ་ རུ ང ་སྒ ར ་གཏོར ་
རི གས་ཚོ གས་པའི་ཚོ གས་
བོད ་མི ་ཚོ འི ་ གཞི ་ རྩའི ་ ཐོབ ་ཐང་སྤྱི ་ དང་། ཆེ ན་པོ་མཆོ ག་ལ་ནོ་བེལ་ཞི ་བདེའི་གཟེངས་
དེ་བཞི ན་ཨོ ་སི ་ཊོ ་ལི ་ཡའི་རྒྱལ་
བརྒལ་བ་
ལི ཀ་ཏེན་
ལྷན ་ཁང་གི ་ ཚོ ག ས་གཙོ ་ སྐུ་ ཞབས་པི་ རི ན ་ སི ཊཡན་བོད ་རི གས་ཚོ ག ས་པའི ་ ཚོ ག ས་ མཆོག་
གཙོ ་ བསྟན་འཛི ན་སྙིང ་པོ་ ལགས་ཀྱི ས ་རྒྱ་
ཀྱིས་རྒྱལ་སྤྱིའི་འགྲོ་བ་མི འི་ཐོབ་ཐང་ཉིན་མོ་
ཁོང ་རྣམ་པས་གང་མྱུ ར ་གསེ ར ་རྟ་བླ་ རུང ་
གཏོར ་བཤི ག་དང་གྲྭ ་ བཙུ ན ་ཕྱི ར ་འབུ ད ་
མགོན་པོ་གང་ཉིད་མཆོག་ གི ་ཆབ་སྲིད་བཙོ ན་པ་སོགས་ཀྱི་དཀའ་ངལ་
གཟེངས་རྟགས་འབུལ་ལམ་ཞུས་ནས་ལོ ་ངོ་
རྟོག་ཞི བ་གནང་རོགས།
པའི ་ བསླབ ་བྱ་དེ་ དག་སེ མ ས་ཅན་ཐམས་ བདེ་ལེ གས་རི ན་པོ་ཆེ ་མཆོ ག་དོགས་གཞི ་ཧ་
གཉིས་འཛོ མས་ཀྱི་མཛད་སྒ་ོ སྲུང་བརྩི་གཟབ་
སྲུ ང ་བརྩི་ཞུ ་ སླད ་གོ མ ་བགྲོད ་ལས་འགུ ལ ་ སྐབས་ ༸གོ ང ་ས་མཆོ ག ་གི ་བཀའ་དྲིན ་བོད ་མི ་ ཐོག་མཉམ་ཞུགས་གནང་འདུག བཤད་སྒྲོག ས་སྦྱང་གནང་བ་དང་སྦྲགས།
ཚོ ས ་དུས ་རྟག་ཏུ ་སྙིང ་བཅངས་ཞུ ་ དགོ ས ་ དེར་ཉི་ མ་ལྷ་མོ ་ལགས་ནས་ཀྱང་བོད ་ནང་
པ་མ་ཟད།
གི ་བྱམས་པ་དང་། བརྩེ་བ། འཚེ ་བ་མེད་ སྤྱི་དང་།
ལྷག་པར་སྤྲུལ་སྐ་ུ བསྟན་འཛི ན་
Canberra
དང་། ༸གོང་ས་མཆོག་ལ་ནོ་བེལ་ཞི ་བདེའ་ི
༢༧ འཁོར་བའི་དུས་དྲན་བཅས་དུས་ཆེན་
རྒྱས་ཞུས་འདུག
སྐབས་ ༡༥ འཆར་སྣང་དང་། ད་ལྟའ་ི བོད་ གྱི ་ རྟོག་ཞི བ ་ཚོ ག ས་ཆུ ང ་ནས་ངེས ་པར་དུ་
Lake Burley Griffin
དེ་བཞི ན་ཁོང་གི ས་བཀའ་ཤག་
གྲོངས་པར་བརྟེན་རྒྱལ་སྤྱིའ་ི རང་དབང་ཅན་
Prince Zeid Ra’ad
བོད ་མི ་དང་བོད ་དོན ་རྒྱབ་སྐྱོར ་བ་རྣམས་ བཅས་ལའང་ཞུ ་ ཡི ག་རེ ་ ཕུ ལ ་བ་བརྒྱུ ད།
ཅད་དང་འབལ ྲེ ་བ་ཆགས་ཡོ ད་སྐར ོ ་སོགས་ ཅང་ཆེ ་བའི་གནས་སྟངས་འོག་གླ་ོ བུར་དུ་སྐུ་
གསུངས།
ནང་ཡོ ད་པའི་
དེ་ཡང་ཁོང་རྣམས་ཀྱིས་
ཐོག ་མར་རྒྱལ་སའི ་ དབུ ས ་སུ ་ ཆགས་པའི ་ སྟེང་གི ་ལྕགས་ཟམ་སྟེང།
སྒར་དུ་ཕེབས་ནས་དངོས་ཡོ ད་གནས་སྟངས་
སྐལ ུ ་ཡང་ཞུས་འདུག
ཞེས་འབོད་
དེ་བཞི ན་སང་ལོར་
མཉམ་འབྲེལ ་རྒྱལ་ཚོ ག ས་ཀྱི ་ འགྲོ་ བ་མི འི་ ཐོབ་ཐང་ལྷན་ཚོ གས་ཐེངས་ ༣༤ ཐོག་བོད་
ནང་འག་ྲོ བ་མི འི་ཐོབ་ཐང་གི ་ཛ་དྲག་གནས་
ཞེས་པའི་མཚོ འ་ི སྟངས་སྐརོ ་ལྷན་ཚོ གས་དབུ་འབྱེད་ཀྱི་གསུང་
ལག་ཏུ ་བོད་ནང་
སྨྲ་བརྗོད་དང་ཆོས་དད་རང་དབང་དགོས་པ་
བཤད་ནང་འཇོག་རོགས། ཞེས་འབོད་སྐལ ུ ་
དང་། རྒྱ་ནག་གཞུང་གི ་དམ་བསྒྲགས་ཅན་
ནག་གཞུ ང ་གི ས་གསེ ར ་རྟ་བླ ་ རུ ང ་སྒ ར ་ བཏང་བའི་ཛ་དྲག་གནས་སྟངས་སྐརོ ་སོགས་
སྐབས་དེར་ཡུན་
ངོ་སྤྲོད་གནང་།
རི ང་ནས་བོད ་དོན ་ཐོག ་རྒྱབ་སྐྱོར ་གནང་
མཁན་དང་སུ ད ་སི འི ་ ཆབ་སྲི ད ་པ་ཟུ ར ་པ་ སྐ་ུ ཞབས་
Rene Longet
མཆོག་དང།
སུ ད ་སི ་ ག ས ྲོ ་ཚོ ག ས་ཀྱི ་ བོད ་དོན ་རྒྱབ་སྐར ྱོ ་
ཚོ ག ས་པའི ་ འཐུ ས ་མི ་དང་ཇི ་ ནི་ ཝ་མངའ་ སྡའེ ་ི འཐུ ས་མི ་སྐ་ུ ཞབས་
Robert Cramer
ཨོ ་སི ་ཊོ་ལི ་ཡ།
གྱི ་ སྲིད ་བྱུ ས ་ལ་སྐྱོན ་བརྗོད ་ཀྱི ་ འཕྲེད ་དར་
དང་སྦྱར་པང་སོགས་ཐོགས་ནས་རྒྱང་ཐག་ སྤྱི་ལེ་ ༥ ཙམ་གོམ་བགྲོད་གནང་འདུག
ཐེངས་འདིར་ཀེན་བྷ་ེ ར་བོད་རི གས་དང་བོད་
པེ་རི ་སི ། ནང་གི ་གནས་སྟངས་སྤྱི་དང་།
ལྷག་པར་
ཞི བ་རྩད་གནང་དགོས་པ་སོགས་གསུངས།
བོད་ནང་བོད་མི ་ ༡༤༥ རང་ལུས་མེར་སྲེག་
ཕ ྱོ ག ས ་ མ ཚུ ང ས ་ རུ ་ སོ ག ་ སྐུ ་
རྟ་བླ་རུང་སྒར་གཏོར་བཤི ག་གཏོང་བཞི ན་
སི ་ཁོའ་ི
Moscow
རྒྱ་གར་གྱི་སྐུ་མགྲོན་རྣམ་པས་གསུང་བཤད་
གཞོན་ཚོ གས་པ།
བཏང་ཡོ ད་པ། རྒྱ་ནག་གཞུང་གི ས་གསེར་ ཡོ ད་སྐརོ ་སོགས་གསུངས་འདུག
དེ་རྗེས་
གནང་གྲུ བ ་བསྟུན ་རི ག ་གཞུ ང ་འཁྲབ་ས ནྟོ ་ གནང་ཡོ ད།
གཞན་ཡང་དེ་ཉིན་ཕ་རན་སི འི་
རྒྱལ་ས་པེ་རི ་སི འ་ི Paris ནང་མཛད་སྒ་ོ སྲུང་ བརྩི་གཟབ་རྒྱས་ཞུ་སྐབས་བོད་མི ་ ༣༠༠ ཙམ་མཉམ་བཞུགས་གནང་བ་མ་ཟད། ཞི ང་
གཤེ གས་དམ་པ་སྤྲུལ་སྐུ་བསྟན་འཛི ན་བདེ་
ཚབ་དོན ་ཁང་གི ་ གོ ་ སྒྲི ག ་འོག ་རྒྱལ་ས་མོ ་ དོན་གཅོད་དང་།
མོ་སི ་ཀོ་ནང་པའི་ན་
Youth Association of
Moscow Buddhists
ཚོ གས་པ་
ནང་ར་ུ སོག་སྐ་ུ ཚབ་
དེ་བཞི ན་བོད་སྐྱོབ་
Save
Tibet Foundation
གཞུ ང ་གི ས ་བོད ་ནང་གི ་ བོད ་མི ་ཚོ འི ་ གཞི ་
རྩའི་འགྲོ་བ་མི འི་ཐོབ་ཐང་ལ་རྩིས་མེ ད་རྡོག་ ཡང་ཞུས་འདུག ཕྱོགས་མཚུངས་ཁུལ་དེར་
མཆོ ག ་རྣམ་གཉིས ་ནས་འགྲོ་ བ་མི འི ་ ཐོབ ་
རྒྱལ་སྤྱིའི་ཁྱོན་དུ་གོ་རྟོགས་སྤལ ེ ་བཞི ན་པ་དེ་ ༸གོང་ས་༸སྐྱབས་མགོན་ཆེ ན་པོ་མཆོ ག་ལ་
དེ་བཞི ན་སྐ་ུ ཚབ་དོན་གཅོད་དངོས་གྲུབ་རྡོ་ར་ྗེ
རོ ལ ་གཏོང ་བཞི ན ་པའི་ གནས་སྟངས་ཐོག ་ གནས་སྡདོ ་བོད་རི གས་རྣམས་ཀྱི ས་སྤྱི་ནོར་ ནི།
འདི་ལོར་མཉམ་འབྲེལ་རྒྱལ་ཚོ གས་ ནོ་བེལ་ཞི ་བདེའ་ི གཟེངས་རྟགས་འབུལ་ལམ་
ཀྱིས། འགྲོ་བ་མི འ་ི ཐོབ་ཐང་སྲུང་སྐྱོབ་ཆེད་ ཞུས་ནས་ལོ་ངོ་ ༢༧ འཁོར་བའི་དུས་དྲན་ མི ་རེ ་ ངོ་ རེ ས ་འགན་ཁུ ར་བླ ང ས་དགོ ས ། སྲུང་བརྩི་ཞུས་འདུག དེ་ཡང་མཛད་སྒའོ ་ི ཐོག ་མར་གསེ ར ་རྟ་བླ ་ སུད་སི ། རུ ང ་སྒ ར ་དང་ཉེ་ ཆར་
ར ང ་ ལུ ས ་ མེ ར ་ ས ྲེ ག ་
ཐོ ག ་ ནོ ་ བེ ལ ་ ཞི ་
གནང་མཁན་བཀྲ་ཤི ས་
བ དེ འི ་ ག ཟེ ང ས ་
རྣམས་ལ་གཞི ས ་ལུ ས ་བོད ་རི ག ས་སྤུན ་ཟླ་
དེར ་རུ་ སོ ག ་སྐུ་ ཚབ་དོན ་གཅོད ་ཏེ་ ལོ ་ རི ན ་
ཐང་དང་བོད་དོན་སྐརོ ་གསུང་བཤད་གནང། ལགས་དང།
བོད་མི ་མང་སྤྱི་འཐུ ས་ཟམ་
མདོ་ བྱམས་པ་ཚེ ་ རི ང ་ལགས་རྣམ་གཉིས ་
ཀྱིས་བོད་མི ་ནང་ཁུལ་ཆི ག་སྒྲིལ་དགོས་གལ་
སོ ག ས་ཀྱི ་ གསུ ང ་བཤད་གནང་གྲུ བ ་བསྟུན ་ མང་ཚོ ག ས་ཀྱི ས ་སྨནོ ་ལམ་གསུ ང ་འདོན ་ ཞུས་ཡོ ད།།
རབ་བརྟན་ལགས་ཀྱི ་
རྟགས་འབུལ་བཞེས་
ཀྱི ་ དུས ་དྲན་མཛད་
ཕོ་ མོ ་ དཀའ་སྡུག ་མ ྱོང ་བཞི ན ་པ་རྣམས་ལ་
རྒྱ་ནག་
བ ཅ ས ་ ཐུ ན ་ མོ ང ་
ལེ ག ས་རི ན ་པོ་ ཆེ ་ མཆོ ག ་གི ་ ཚ་མོ ་ ཉི་ མ་ལྷ་
མོ ་ ལགས་ཀྱང་ཕེབ ས་ཏེ་ ཚོ ག ས་བཅར་བ་
དོན་རྒྱབ་སྐྱོར་བ་རྣམས་ཀྱིས།
ཆེ ད ་མཆོ ད ་འབུ ལ ་སྨནོ ་
སྒ་ོ སྲུང་བརྩི་གཟབ་རྒྱས་ཞུས་འདུག སྐབས་
ཞེས ་པའི་ འབོད ་སྐུལ ་གསལ་བསྒྲགས་སྔནོ ་
པོ་ ཆེ ་ མཆོ ག ་གི ས ་༸གོ ང ་ས་མཆོ ག ་གི ས ་
འདུག
ལམ་ཚོ གས་ཡོ ད།
གཞན་ཡང་སུད་སི ་གྲོང་ཁྱེར་ཇི་
སོ ང ་ལྟ ར ་ལས་འགུ ལ ་སྤ ལ ེ ་བ་ཞི ག ་ཡི ན་ ནི་ཝར་སུད་སི ར་གནས་སྡདོ ་བོད་མི ་རྣམས་
དེ་ཡང་ཁོང་རྣམ་པས་བོད་ནང་གི ་ ཀྱི ས ་སྤྱི ་ ནོར ་༸གོ ང ་ས་༸སྐྱབས་མགོ ན ་
www.tibet.net/mwa
པར་ངོས་ལྔ་པ། 5
དབུས་བོད་མི འ་ི སྒྲིག་འཛུ གས་ཀྱི་བདུན་རེའ་ི ལས་རི མ་གསར་ཤོག
བོད་ཟླ་ ༡༠ ཚེ ས་ ༡༦ ཕྱི་ཟླ་ ༡༢ ཚེ ས་ ༡༤
དཔལ་སྤུངས་ཚེ ས་བཅུ་ཆེན་མོའ་ི མཆོད་སྟོན་མཛད་སྒརོ ་བོད་མི འ་ི སྒྲིག་འཛུགས་ཀྱི་ མཛད་གཙོ་རྣམ་པ་ཆེད་ཕེབས་གནང་བ།
༄༅། །ཕྱི་ལོ་ ༢༠༡༦ ཟླ་ ༡༢ ཚེ ས་ ༩
ཉིན་རྒྱ་གར་བྱང་ཕྱོགས་ཧི་མཱ་ཅལ་མངའ་
སྡའེ ི་ ནང་ཆགས་པའི་ འཕགས་ཡུ ལ ་གདན་ ས་དཔལ་སྤུ ང ས་ཤེ ས ་རབ་གླི ང ་དུ་ མེ ་ ཕོ་
དེང་སྐབས་ པར་རྒྱ་གར་དབུས་གཞུང་གི ་དགོངས་ཚུལ་
ཆེ ་ མཆོ ག ་གི ས ་གསུ ང ་བཤད་གནང་གྲུ བ ་
པོ་ ཆེ ་ མཆོ ག ་དབུ ་ བཞུ ག ས་གནང་ཐུ བ ་པ་ ཅང་གསལ་པོ་ཆགས་ཡོ ད།
ཚོ ག ས་གཙོ ་ མཁན་པོ་ བསོ ད ་ནམས་བསྟན་
འཐུ ས་ལྷན་ཚོ གས་ཀྱི་ཚབ་ཞུས་ཏེ་ཐུ གས་རྗེ་ ནང་བསྟན་དར་འཕེལ ་བྱུང ་བ་དང་ཆབས་ མགོན་སི ་ཏུ ་རི ན་པོ་ཆེ ་མཆོ ག་ཕྱི་རྒྱལ་ཡུལ་
བསྟུན།
དཔལ་ལྡན་བོད་མི ་མང་སྤྱི་འཐུ ས་
འཕེལ་མཆོག་གི ས་གསུང་བཤད་གནང་དོན།
དེར་འབྲེལ་ཡོ ད་ཚང་མར་བོད་མི ་མང་སྤྱི ་ འཛམ་གླིང་ཤར་ནབུ ་གང་སར་བོད་བརྒྱུད་ ལམ་གཟིག ས་ཚུལ ་ཡག་ཏུ ་ཕྱི ན ་ཏེ་ བྱམས་
འདི་ལྟ་བུའ་ི ལས་དོན་གལ་ གཅི ག ་བོད ་ཀྱི ་ རྩ་དོན ་ལའང་ཕན་ཐོག ས་ གྲུ ་ ཁག་ལ་ཕེབ ས་ཆོ ག ་པའི ་ གནས་སྟངས་ ི ་ལ་ ཆེ ན་པོ་ཞི ག་ལ་རྒྱབ་སྐྱོར་དང་མཐུ ན་འགྱུར་ རྒྱ་ཆེ་བྱུང་ཡོ ད་སྐརོ ་དང་། དེ་བཞི ན་སྲིད་ བྱུང་ཡོ ད། ངོས་རང་ཡང་ཤེས་རབ་གླང ཆེ་ཞུ་རྒྱུ་ཡི ན།
གནང་ཐུ བ་པར་བསྔགས་བརྗོད་ཡང་ཞུ ་རྒྱུ་ སྐྱོང་མཆོ ག་གི ས་བོད་ནང་གི ་ཛ་དྲག་གནས་ བཅར་རྒྱུའི་གོ་སྐབས་བཟང་པོ་བྱུང་བ་རེད། ྲེ ་ཕྱི་ ཉེ་ ཆར་ཨ་རུ ་ ནཱ ་ ཅལ་མངའ་ཁུ ལ ་དུ་ འག ་ྲོ ཡི ན་ཞེས ་སོ ག ས་ཀྱི ་ གསུ ང ་བཤད་གནང་། སྟངས་སྐར ོ ་ངོ་སྤདྲོ ་གནང་བ་དང་འབལ དེ་ རྗེས ་དཔལ་ལྡན ་སྲི ད ་སྐྱོང ་མཆོ ག ་གི ས ་ ཚེ ས་ ༨ ཉིན་བོད་ནང་རང་ལུས་མེར་སྲེག་ རྒྱུའི་གོ་སྐབས་བྱུང་ཡོ ད། ནམ་རྒྱུན་བདེན་
གསུང་བཤད་གནང་དོན།
དཔལ་རྒྱལ་བ་ གི ་ དོན ་རྐྱེན ་བྱུ ང ་ཡོ ད ་སྟབས་བོད ་ནང་དུ་ པའི་མཐའ་གསལ།
ཞེས་པའི་སྐད་ཆ་དེ་
ཀརྨ་པ་རི ན་པོ་ཆེ་མཆོག་དང་ཏཱའི་སི ་ཏུ ་རི ན་ ཛ་དྲག་གནས་སྟངས་མུ ་མཐུ ད་གནས་ཡོ ད་ རི མ་པས་བདེན་པའི་མཐའ་གསལ་ཏེ་ཡག་
པོ་ཆེ ་མཆོ ག་རྣམ་གཉིས་དབུ་བཞུ གས་ཐོག་ སྐ ར ོ ་སོ ག ས་ཀྱི ་ གསུ ང ་བཤད་གནང་གྲུ བ ་ པོ་ འབྱུ ང ་བཞི ན ་འདུག ་བསམ་པ་དྲན་གྱི ་ སྒྲུབ་བརྒྱུད་བསྟན་པའི་སྲོག་ཤི ང་ འདུག དེ་རི ང་གི ་གོ་སྐབས་འདི་དང་བསྟུན་ གོ་སྐབས་ཐོབ་པ་འདི་ཧ་ཙང་བསོ ད་ནམས་ དཔལ་རྒྱལ་བ་ཀརྨ་པ་རི ན་པོ་ཆེ་མཆོག་གི ས་ བ ྱེས ་ཀྱི ་ གདན་ས་དཔལ་སྤུང ས་ཤེ ས ་རབ་
ཚེ ས་བཅུའི་གར་འཆམ་ཆེ ན་མོ ་མཇལ་རྒྱུའི་ བསྟུན།
ངོས་
གླིང ་དུ་ བཤད་སྒྲུ བ་ཀྱི ་ སྡ་ེ ཕུ ན ་སུ མ ་ཚོ ག ས་
བཟང་སེང་ྒེ མཆོག་སོགས་མགྲོན་འབོད་ལྟར་
ཕེབས་ཐུ བ་པ་ནི་གཙོ ་བོ་བྱམས་མགོན་ཀཱན་ སྤྲུ ལ་དང་འབྲེལ ་ཡོ ད ་ཡོ ང ས་ལ་ཐུ ག ས་རྗེ་ ཙམ་ཆགས་ཀྱི་ཡོ ད། ངོས་རང་རྒྱ་གར་དུ་ ི ་ནང་ སླབེ ས་རྗེས་བྱེས་ཀྱི ་གདན་ས་དཔལ་སྤུངས་ ཏཱིང་ཏཱའི་སི ་ཏུ ་རི ན་པོ་ཆེ ་མཆོ ག་གི ་ཐུ གས་ ཆེ་ཞུ་རྒྱུ་ཡི ན། དེང་སྐབས་འཛམ་གླང
མགོན་རྡོ་རྗེ་འཆང་མཆོ ག་གི ་ཐུ གས་བསྐྱེད་
དང་སྐུ་གསུང་ཐུ གས་ཀྱི་འབད་པ་དུ་མ་ཞི ག་
དེ་ ཡང་གོ ང ་ཚེ ས་ཉི ན ་གྱི ་ སྔ ་ དྲོ་ ཆུ ་ ཚོ ད་
རྒྱ་གར་དབུ ས་དང་མངའ་སྡ ་ེ གཞུ ང ་གི ་ ཚན་རི ག་པ་ཚོ ས་ཀྱང་ནང་ཆོ ས་ནས་བཤད་ ཡོ ད་ཀྱང་གྲུབ་འབྲས་སོན་མེད།
བ་ཞི ག་ཡི ན་དུས། བཀའ་དྲིན་རྗེས་དྲན་ཞུ་
སྤལ ྲེ ་ལོ འི་དཔལ་སྤུངས་ཚེ ས་བཅུ་ཆེ ན་མོ འི་ མཆོད་སྟོན་སྲུང་བརྩིའི་མཛད་སྒརོ ་བོད་མི འི་
སྒྲི ག ་འཛུ ག ས་ཀྱི ་ དཔལ་ལྡན ་སྲི ད ་སྐ ྱོང ་བླ་ོ ཆེད་ཕེབས་ཀྱིས་གསུང་བཤད་གནང་ཡོ ད། ༡༠།༡༥
ཡོ ལ་ཙམ་ཐོག་དབུ་འཛུ གས་
དཔལ་རྒྱལ་བ་ཀརྨ་པ་རི ན་པོ་ཆེ་མཆོག་བྱེས་
ཀྱི་གདན་ས་དཔལ་སྤུངས་ཤེ ས་རབ་གླིང་དུ་
ཆེ ན ་པོ་ ཞི ག ་ལ་ངོས ་འཛི ན་ཞུ ་ བཞི ན ་ཡོ ད ་ ལམ་སྟོན་གསུང་བཤད་གནང་དོན།
ི ་གི ་མཁན་བླ་ རང་རྒྱ་གར་ལ་སླབེ ས་ནས་ལོ་ ༡༧ མ་ཟིན་ ཤེས་རབ་གླང
པར་བརྟེན།
བསྐྱེད་སྨནོ ་ལམ་དང་མཛད་པ་འཕྲིན་ལས། དུ་ནང་ཆོ ས་དར་སྤལ ེ ་ཆེ ན་པོ་ཆགས་ཤི ང་། ཤེ ས ་རབ་གླི ང ་དུ་ སྡ དོ ་རྒྱུ འི ་ སྐ ད ་ཆ་བྱུ ང ་
རྗེས།
མཁན་པོ་པདྨ་ལགས་ཀྱིས་དཔལ་
མཛད་པའི་ བཀའ་དྲིན ་ལ་བརྟེན་ནས་བྱུ ང ་
བྱམས་མགོན་རྡོ་རྗེ་འཆང་
རྒྱུ་དང་བཀའ་ཚུལ་བཞི ན་བསྒྲུབ་དགོས་རྒྱུ་ གལ་ཆེན་པོ་ཞི ག་ཆགས་ཡོ ད། ཅེས་སོགས་
ོ ་མཉམ་ཞུ གས་བདྱེ ་ཐུ བ་ དགོང ས་གཞི ་ གཞི ར ་བཟུ ང ་དེ་ རི ང ་འདིར ་ ལ་དད་པ་མེ ད ་མཁན་ཚན་རི ག་པ་ཚོ ས་ འཆམ་མཛད་སྒར
དབྱངས་བླ་ོ གྲོས ་ལགས་ཀྱི ས ་ཐུ ག ས་རྗེ་ ཆེ ་
མཐུ ན་འགྱུར་དང་རྒྱབ་སྐྱོར། དེ་བཞི ན་བོད་ པའི ་ སེ མ ས་ཁམས་རི ག ་པའི ་ ཐོག ་དོ་ སྣང་ ངོ་ ༡༦ རྗེས་གཞི ་ནས་གདན་སར་བཅར་
ཀྱི ས ་ཐོག ་མར་མཁན་པོ་ ཀརྨ་གྲགས་པ་ མི འ་ི སྒྲིག་འཛུ གས་དང་། ལྷག་པར་སྤྱི་ནོར་ ཤུ གས་ཆེ་བྱེད་བཞི ན་ཡོ ད།
ལགས་ཀྱི ས ་མཛད་རི མ་ངོ ་ སྤྲོ ད ་གནང་
ད་ལྟ་ལོ་
པ་ཞི ག ་ཡོ ད ་པ་འདི ་ གཙོ ་ ཆེ ་ ཤོ ས ་བྱམས་
དུས་རྒྱུན་ ཐུ བ་པ་དང་།
༸གོང་ས་༸སྐྱབས་མགོན་ཆེ ན་པོ་མཆོ ག་གི ་ ལངས་ཕྱོག ས་དང་ལྟ་ གྲུ བ ་ཐོག ་ནས་ཆོ ས ་ རི ན་པོ་ཆེ ་མཆོ ག་དང་ལྷན་ཚེ ས་བཅུའི་གར་
སྤུངས་སྤལ ྲེ ་ལོ འི་ཚེ ས་བཅུ་དང་འབྲེལ་བའི་ ལྷན་འཛོ མས་ཐུ བ་པ་བྱུང་ཡོ ད། དེ་རི ང་ང་ ནང་ཆོ ས་དང་དེའི་ནང་ནས་སེམས་ཁམས་ པ་ཞི ག་བྱུང་བ་རེད། བསྐལ་པ་བཟང་པོ་འདི་ གར་འཆམ་གྱི་ངོ་སྤྲོད་གནང་། དེ་ནས་ ཚོ ་དཔལ་སྤུངས་ཚེ ས་བཅུའི་གར་འཆམ་གྱི་ རི ག ་པའི ་ ཐོག ་དོ་ སྣང་དང་སླབོ ་སྦྱོང ་བྱེད ་ ལྟ་བུ་བྱུང་བ་མི ་མང་པོ་ཞི ག་གི ་དཀའ་ལས་ བྱམས་མགོན ་ཀྭ ན ་ཏིང ་ཏཱ འི ་ སི ་ ཏུ ་རི ན ་པོ་ ཚོ གས་མགོན་དུ་དཔལ་རྒྱལ་བ་ཀརྨ་པ་རི ན་ སྐབས།
ནང་ཆོས་དེ་གཏིང་ཟབ་ཡོ ད་པ་ཧ་ བརྒྱབ་ནས་བྱུང་བ་ཞི ག་ཆགས་ཡོ ད། ལྷག་
གསུངས་ཡོ ད།
དེ་རྗེས་མཁན་པོ་འཇམ་
ཞུའ་ི གསུང་བཤད་གནང་སྟེ་སྔ་དྲོའ་ི མཛད་སྒ་ོ རེ་ཞི ག་ལེགས་པར་མཇུག་བསྒྲིལ་ཡོ ད།།
སྨན་བཅོས་ལྟ་སྐྱོང་ལས་གཞི འ་ི ནང་ཚོ གས་མི ་གསར་བསྡ་ུ ཞུ་རྒྱུའི་གསལ་བསྒྲགས།
༣ ཚེ ས་ ༣༡ བར་ ༢༠༡༧ དང་ཕྱི་ལོ་
གྱི་དཀའ་ངལ་འཕྲད་པ་དང༌། རྒྱུན་ཆགས་ ཤེས་ཞུ་རྒྱུར་ཐབས་ལམ་གཉིས་ཡོ ད། འཚོ ་བའི་གནས་སྟངས་རྐྱེན་པས་དཀའ་ངལ་ ༡༽ དང་པོ། རང་ཉིད་བསྡདོ ་
སྐྱེལ་ཁྲིམས་སྒྲིག་
ནང་ཚོ གས་མི ་གསར་བསྡུ་ཞུ་རྒྱུའི་དུས་ཡུན་
རྐྱེན ་པས་ལུ ས ་མི ་བདེ་ བས་སྙིང ་ནད་གཙོ ་ བསྡ་ུ ཆ་ཞུས་ནས་བསྟན་འཛི ན་གྱི་སྨན་བཅོས་
ཁུར་འོག་བཙན་བྱོལ་བོད་མི ་ཡོ ངས་ལ་རི མ་ པ་གཉིས ་པ་དང་གསུ མ ་པའི ་ སྨ ན ་བཅོ ས ་
༄༅། །ཕྱི་ལོ་ ༢༠༡༧ ཟླ་ ༡ ནས་ཟླ་
༢༠༡༨ ལོའ་ི སྨན་བཅོས་ལྟ་སྐྱོང་ལས་གཞི འ་ི ཡི ན་སྟབས། ལས་གཞི ་འདིའ་ི ནང་མི ་མང་
གང་མང་མཉམ་ཞུ གས་ཐུ བ་སླད་འདི་གར་ འཕྲོད ་བསྟེན ་ལས་ཁུ ང ས་ནས་བཏང་བའི ་ གསལ་བསྒྲགས་ནང་འཁོད་དོན།
འཕྲོད་
བས ནྟེ ་གྱི ་ ཉེན ་ཁ་ནི ་ སུ ་ལའང་ཡོ ང་སྲི ད །
འཕ དྲོ ་བས ནྟེ ་ཉེན ་སྲུ ང ་ཞེ ས ་པ་ནི ་ འཕ དྲོ ་ བསྟེན ་གྱི ་ ཉེན ་ཁ་དེ་ འག ་ྲོ བ་མི ་ གཅི ག ་ཡི ན་
ཕྱིན་ཆད་ཚང་མར་སྤྱི་མཚུ ངས་འཕྲད་སྲིད་
འཕྲད་པ།
དེ་བཞི ན་ཁོར་ཡུག་སྦག་བཙོག་ སའི་སྤྱི་ཚོ གས་ནས་དགོས་དངུལ་ཕྲན་བུ་རེ་
བོར་གྱུར་བའི། འབྲས་ནད་ Cancer དང༌། ཆེད་འགྲོ་གྲོན་ཐབས་ཤེས་ཞུ་རྒྱུ། ཚབས་ཆེ འི ་ ནད་རི ག ས་མང་པོ་ ཞི ག ་གི ས ་
༢༽ གཉིས་པ། བསྟན་འཛི ན་
Indian Societies Act
མི ང་ཐོ་དེབ་འགོད་འགོ་འཛུ གས་ཞུ་རྒྱུར་ཉེ་
དང་བླངས་འཕདྲོ ་བསནྟེ ་ཚོ གས་པའི་འགན་
བས ནྟེ ་སྨན ་ཁང་ངམ་ས་གནས་འགོ་ འཛི ན་
1860
མཐུ ན་འགྱུར་གང་ཐུ བ་བསྐྲུན་ཐབས་བྱ་རྒྱུ་
མནར་གྱི་ཡོ ད། ནད་རི གས་དེ་དག་བཅོས་ སྨན ་ཁང་དུ་ བསྙལ ་བའི ་ སྨན ་གྲོན ་ཚང་མ་ དེ་ཡི ན། ཐབས་སུ ་ སྨན ་བཅོས ་བསྟེན ་གཏུ གས་འགོ་ རང་ཉིད་ནས་གཏོང་དགོས།
དེས་བསྟན་
འཛུ གས་ཞུས་པ་ཙམ་གྱི་སྨན་ཡོ ན་འགྲོ་གྲོན་ འཛི ན་གྱི ་དཔལ་འབྱོར་གནས་སྟངས་ལ་དོ་
འོག་དེབ་སྐྱེལ་བྱས་པའི་བོད་མི འ་ི
འགྲམ་དུ་བསླབེ ས་པའི་སྐབས་འདིར་འཕདྲོ ་
ལས་ཁུངས་སུ་དེབ་འགོད་གནང་རོགས།
ཕྱི་ལོ་ ༢༠༡༦་་་༡༧ ལོའ་ི སྨན་བཅོས་ལྟ་སྐྱོང་ གི ་གནས་སྟངས་མདོར་བསྡས ུ །
ལས་གཞི ་ འདི ་ ནི ་ དགེ ་ རྩ་ལྡ ན ་ ༡༽ ཚོ གས་ཞུགས་མི ་གྲངས་ ༢༤༠༤༩
དངུལ་སྒར ོ ་འབུམ་ཕྲག་བརྒལ་འགྲོ་ཡི ་ཡོ ད། ཕོགས་ཤུ གས་ཆེ ་བྱུང་ནས་དོ་བདག་བསྟན་
རྒྱ་གར་ནང༌། ང་ཚོ ་མང་ཆེ་བས་རྒྱུན་གཏན་ འཛི ན་ཉམ་ཐག་གི ་ གནས་སྟངས་སུ ་ ལྷུ ང་ ནད་མནར་སྐབས་སྨན་པ་དང༌།
སྨན་ཚོ ང་ སྲིད། གདམ་ཀ་དང་པོ་དེ་འཕྲོད་བསྟེན་ཉེན་
པས་སྤྱི་ཚོ གས་དང་མི ་སྒརེ ་གྱི་དཔལ་འབྱོར་
ཁང༌། སྨན་དཔྱད་ཁང་སོགས་ལ་ཐད་ཀར་ སྲུང་གི ་འགྲོ་སྟངས་དེ་རེད། མང་ཚོ གས་མི ་ སྨན་བཅོས་སྐབས་འགྲོ་གྲོན་དེ་ཙམ་མཐོ་པོ་ རེ་ངོ་རེ་ནས་བསྡ་ུ ཆ་ཕྲན་བུ་རེ་བསྡས ུ ། མང་
འོངས་སྨན་བཅོས་འགྲོ་གྲོན་ལ་དམི གས་ནས་
བཅོས་ཆེད་བསྙལ་དགོས་པའི་སྐབས་ལ་སྨན་ ཁང་ནང་བསྙལ་བའི་ཚོ གས་མི ་སུ་རུང་ཞི ག་
ཡང་ཁེ ་ སང་མེ ད ་པའི ་ སྤྱི ་ ཚོ གས་འཕྲོད ་ ༢༽ ཕྱི་ལོ་ ༢༠༡༦ ཟླ་ ༤ ཚེ ས་ ༡ ནས་ཟླ་
ངལ་འཕྲད་བཞི ན་པ་སྤྱི་མཚུངས་ཡི ན། དེར་ ཚོ ག ས་ཞུ ག ས་གནང་བའི ་ ཚོ ག ས་མི ་ཚང་
ཕྱི་ལོ་ ༢༠༡༢།༤།༡ ནས་བཙན་བྱོལ་བོད་
ཕན་རོགས་སྐྱོར་ཐུ བ་པ་བྱུང༌།
འཛུ གས་ཞུ ས ་ནས་ད་ལྟ ་ ལོ ་ ལྔ ་ པ་དེ་ འགྲོ་
༡༠༨༠༣༨༡༢
པའི་ཉེན་ཁ་ཡི ན་པར་སོང་ཉེན་ཁ་དེས་རྐྱེན་
གནས་སྟངས་ལ་དོ་ ཕོག ་ཉུ ང་འཕྲི་ སླད ་མ་
དུས ་བཀག་ཟུ ར ་བཅད་ནང་དགོས ་དངུ ལ ་
ཕྲན་བུ་རེ་ཟུར་དུ་མ་འཇོག་གི ་ཚུལ་དུ་འཇོག་
གནས་ཀྱི་མེད་ཀྱང༌།
སྨན་ཁང་ནང་སྨན་ ཚོ ག ས་ཀྱི ་ མ་འཇོག ་བསྡུ་ དངུ ལ ་དེས ་སྨན ་
གྲོན་ཧ་ཅང་མཐོ་བས་སྨན་གྲོན་ཐོག་དཀའ་ གི ས ་སྨན ་གྲོན ་ཆེ ད ་ཕན་ཐོག ས་བྱུ ང ་ནས་
བས ནྟེ ་ཁོ་ ནའི ་ ཆེ ད ་དམི གས་པ་ཞི ག ་ཡི ན། ༡༢ བར་མི ་གྲངས་ ༩༩༦ ལ་སྨན་བཅོས་ཁེ་
པར་གོ་དགོས། ང་ཚོ ་མང་ཆེ་བ་རྒྱུན་དུ་འཚོ ་
བརྟེན་འཕ དྲོ ་བསྟེན ་ཉེན ་སྲུ ང ་ནང་ཞུ ག ས་ མ་གཅི ག་ཕན་གཅི ག་གྲོགས་ཀྱིས་མ་འོངས་
མི འི ་ སྨན ་བཅོས ་ལྟ་ སྐ ྱོང ་ལས་གཞི ་ དེ་ དབུ ་ ༣༽ སྨན་གྲོན་ཆེད་སོང་བསྡམོ ས་ཧིན་སྒརོ ་
བཅོས་དང་ཛ་དྲག་གཤག་བཅོས་བྱ་དགོས་
ལས་སྐྱོབ་ཐུ བ། དཔེར་ན། བསྟན་འཛི ན་ འཕྲད་སྲིད་པར་དཀའ་སེལ་སླད་ཐབས་ལམ་
བཞི ན་ཡོ ད།
བའི་ནང༌།
སྨན་ཁང་ནང་སྤྱིར་བཏང་སྨན་
པ་ཡི ན་ན་ཛ་དྲག་དཔལ་འབྱོར་ཉམས་རྒུད་ པར་སུ ་ལའང་སྨ ན ་ག ྲོན ་གྱི ་ དཀའ་ངལ་
སྨན་བཅོས་ལྟ་སྐྱོང་གི ་ལོ་ ༤༽ སྨན་བཅོས་ལྟ་སྐྱོང་ལས་གཞི ་འདི་ནི་
བའི་སྐབས་སྨན་གྲོན་ཆེད་འགྲོ་སོང་ཕོན་ཆེན་
བསྙལ་དགོས་བྱུང་ཚེ ་སྨན་གྲོན་ཆེད་ཧིན་སྒརོ ་ བོད་མི འི་སྨན་བཅོས་ལྟ་སྐྱོང་ལས་གཞི ་ཟེར་
དྲུག་པའི་དུས་ཡུན་ནི་ཕྱི་ལོ་ ༢༠༡༧ ཟླ་ རྒྱ་གར་ནང་གི ་བཙན་བྱོལ་བོད་མི འ་ི གཞི ས་ ༠༤ ཚེ ས་ ༠༡ ནས་ཕྱི་ལོ་ ༢༠༡༨ ཟླ་ ༠༣ ཆགས་ཡོ ངས་རྫོགས་ལ་འགོ་འཛུ གས་ཞུ་
ཚོ ག ས་ཟང་ཟི ང ་ཆེ ་ བའི ་ ནང་སེ མ ས་ངལ་
བསྟན་འཛི ན་ལ་སྨན་བཅོས་འགྲོ་གྲོན་ཐབས་
༢༠༡༧ ཟླ་ ༡ ནས་ཟླ་ ༣ ཚེ ས་ ༣༡ བར་
རི གས་ཀྱིས་སྨན་ཁང་ནང་བསྙལ་དགོས་བྱུང་ པོ་གཏོང་དགོས་ཀྱི་ཡོ ད།
དེང་དུས་ཀྱི་སྤྱི་
ཞེས ་པ་ཞི ག ་ནད་མནར་གྱི ས ་སྨན ་ཁང་དུ་ བཟང་ཤོས་དེ་ཡི ན། ༥༠༠༠༠།༠༠ དགོས་ན།
བ་གང་ཡི ན་ནམ།
ལས་གཞི ་འདི་ནི་རྒྱ་གར་གྱི་དེབ་
ཚེ ས་ ༣༡ བར་ཡི ན།
དེར་བརྟེན་ཕྱི་ལོ་ བཞི ན་ཡོ ད། ཅེས་འཁོད་ཡོ ད།།
6
དབུས་བོད་མི འ་ི སྒྲིག་འཛུ གས་ཀྱི་བདུན་རེའ་ི ལས་རི མ་གསར་ཤོག
པར་ངོས་དྲུག་པ།
བོད་ཟླ་ ༡༠ ཚེ ས་ ༡༦ ཕྱི་ཟླ་ ༡༢ ཚེ ས་ ༡༤
༸གོང་ས་མཆོག་གི ས་མེ་སོར་གཙུག་ལག་སླབོ ་གཉེར་ཁང་གི ་བསླབ་པ་མཐར་སོན་གྱི་དགའ་སྟོན་ ཐེངས་གོ་བདནུ ་ཐོག་བཀའ་སླབོ ་སྩལ་བ།
༄༅། །སྤྱི་ནོར་༸གོང་ས་༸སྐྱབས་མགོན་
ཆེ ན ་པོ་ མཆོ ག ་ལ་རྒྱ་གར་ལྷ་ོ ཕ ྱོག ས་ཀར་
ཉིན་གྱི་སྔ་དྲོ་ཆུ་ཚོ ད་ ༡༡ ཐོག་གཙུག་ལག་ ཚང་མ་སྐུ་བཞེངས་ཐོག་རྒྱ་གར་གྱི ་རྒྱལ་གླུ་ གྲྭའ་ི ཉེ་བའི་རི གས་བདག་སླབོ ་དཔོན་ཀེ་ཨེ ས་
སླབོ ་གཉེར་ཁང་གི ་ Crawford Hall ཞེས་
དབྱངས་སུ་གྱེར་རྗེས་གཙུག་ལག་སླབོ ་གྲྭས་ རངྒ་གྷ་པ་
Prof. K.S. Rangappa
ལགས་
ཎ་ཊ་ཀ་མངའ་སྡའེ ི ་ ག ང ྲོ ་ཁ ྱེར ་མེ ་ སོ ར ་དུ་ པའི་ཚོ གས་ཁང་ཆེ ན་མོ འི་ནང་ཆི བས་སྒྱུར་ ༸གོང་ས་༸སྐྱབས་མགོན་ཆེ ན་པོ་མཆོ ག་ལ་
ཀྱིས་སྙན་སྒྲོན་ཞུས་བསྟུན། གཙུག་ལག་སླབོ ་
ལག་སླབོ ་གཉེར་ཁང་རྙིང་ཤོས་གྲས་མེ ་སོར་
བྷའ་ི ཝ་ལ་
རྟེན་གཞི ་ བྱས་པའི་ རྒྱ་གར་ནང་གི ་ གཙུ ག ་ གཙུག་ལག་སླབོ ་གཉེར་ཁང་
of Mysore
Sri Vajubhai Rudabhai Vala
མཆོ ག ་གི ས ་༸གོ ང ་ས་མཆོ ག ་ལ་མཁས་
University
དབང་གི ་ཕྱག་འཁྱེར་
བཙུགས་ནས་ལོ་ངོ་བརྒྱ་ཐམ་
པ་འཁོར་བའི་དུས་དྲན་དང་།
གྲྭའི་རི གས་བདག་སྐུ་ཞབས་ཝ་ཇུ་བྷའི་རུ་ད་
Honoris
དང་དྲན་རྟེན་ཕྱག་ཚོ ད་བཅས་འབུལ་ལམ་
གཙུག་
ལག་སླབོ ་གཉེར ་ཁང་གི ་ བསླབ ་པ་མཐར་
ཞུས།
གྱི ་ མཛད་སྒར ོ ་སྐུ་ མག ནྲོ ་གཙོ ་ བོར ་ཇི ་ ལྟར ་
སྩལ་ཏེ་བཀའ་སླབོ ་སྩལ་དོན།
སོན་གྱི་དགའ་སྟོན་ཐེངས་དགུ་བཅུ་གོ་བདུན་ སྔནོ ་ནས་གདན་ཞུ འི་ གསོ ལ ་འདེབ ས་ཞུ ས ་
དོན ་ལྟར ་བཀའ་བཞེས ་བཟང་པོ་ སྨནི ་སྩལ་ གྱིས།
Causa
དེ་རྗེས་༸གོང་ས་མཆོག་གི ས་སླབོ ་
མ་ཁག་གཅི ག་ལ་ཕྱག་འཁྱེར་གསོ ལ་རས་
བསྐྱངས་ཏེ་ སླབོ ་ཕྲུ ག ་ཁག་གཅི ག ་ལ་ཕྱག་ མཁས་དབང་གི ་ཕྱག་འཁྱེར་འབུལ་ལམ་མ་ འཁྱེར་གསོ ལ་སྩལ་དང་འབྲེལ་བཀའ་སླབོ ་ ཞུ་གོང་མགོན་པོ་གང་ཉིད་མཆོ ག་གི ་༸སྐུའི་
ཕྱི་ལོ་ ༢༠༡༦ ཟླ་ ༡༢ ཚེ ས་ ༡༣ སྩལ་ཡོ ད།
དེ་ཡང་མཛད་སྒའོ ་ི ཐོག་མར་ མཛད་རྣམ་སྙངི ་བསྡས ུ ་ཤི ག་གཙུག་ལག་སླབོ ་
ི ་ འཛམ་གླང
འདིའི་ནང་མི ་འབོར་ཐེར་འབུམ་བདུན་ཡོ ད་
ཆགས་ཡོ ད། ང་ཚོ ་སྤྱི་ཚོ གས་ལ་བརྟེན་པའི་ སེམས་ཅན་ཞི ག་ཡི ན་སྟབས།
རང་ཉིད་
ཙམ་མི ན་པར་གཞན་གྱི ་ བདེ་ སྡུག ་ལའང་ བསམ་བླ་ོ གཏོང་རྒྱུ་གལ་ཆེན་པོ་ཆགས་ཡོ ད། གཞན་དང་མཐུ ན ་སྒྲི ལ ་ཐོག ་ནས་བྱམས་
བརྩེའི་བསམ་བླ་ོ སྐྱེ་ཐུ བ། མཐུ ན་སྒྲིལ་ཡོ ང་ བར་ཡི ད་ཆེས་དགོས།
ཡི ད་ཆེས་ནི་འགྲོ་
བ་མི འི་བཟང་པོའི་རི ན་ཐང་ཐོག་ནས་ཡོ ང་
དགོས།
ངོས་ཀྱི་དེ་ལ་ཆོས་ལུགས་དང་མ་
འབྲེལ་བའི་བཟང་སྤྱོད། ཅེས་བརྗོད་བཞི ན་ ཡོ ད། སེམས་ཀྱི་ཞི ་བདེ་ནི་སྨནོ ་ལམ་བརྒྱབ་
ནས་སྒྲུབ་ཐབས་མེད། སེམས་ཀྱི་ཞི ་བདེ་ པ་ཚང་མ་ལུ ས ་སེ མ ས་དང་སེ མ ས་ཚོ ར ་ ནི་ བསམ་བླར ོ ་སྦ ྱོང ་བརྡར་སྤྲད་ནས་ཡོ ང ་ གང་གི ་ཆ་ནས་འགྲོ་བ་མི ་རི གས་གཅི ག་པ་ དགོས། ཞེས་སོགས་ཀྱི་བཀའ་སླབོ ་སྩལ། །
རི ག་གནས་གསར་བརྗེ་ལྟ་བུའ་ི སྲིད་བྱུས་ལག་བསྟར་བྱས་པ་དེར་ཐ་གཅིག་ཏུ ་ངོ་རྒོལ་ཡོ ད།
༄༅། །ཕྱི་ལོ་ ༢༠༡༦ ཟླ་ ༡༢ ཚེ ས་ བ ྱོལ ་ནང་ཡོ ད ་པའི ་ བོད ་མི ་ཚོ ས ་བོད ་ནང་
རང་དབང་མེད་པ།
ཆོས་དད་རང་དབང་
༡༠ ཉིན་སྤྱི་ནོར་༸གོང་ས་༸སྐྱབས་མགོན་ གི ་ བོད ་མི ་ཚོ འི ་ མགྲིན ་ཚབ་པ་བྱེད ་དགོས ་ མེད་པ་ཧ་ཅང་གསལ་པོ་རེད།
ཆེ ན་པོ་མཆོ ག་ལ་ནོ་བེལ་ཞི ་བདེའི་གཟེངས་ པའི་འགན་འཁྲི་ཡོ ད་པར་བརྟེན། རྟགས་འབུལ་ལམ་ཞུས་ཏེ་ལོ་ངོ་
དེ་སྔ་རི ག་
ཉུ ང་འཕྲི་བྱེད་རྒྱུ་དེ་འགྲིག་གི ་མི ་འདུག་ཅེས་ བའི ་ གསུ ང་བཤད་གནང་མཁན་ཧ་ཅང་
ང་ཚོ ས ་མཉམ་རུ བ ་ཀྱི ས ་འབོད ་སྒྲ་གཅི ག ་ དཀོན་པོ་རེད། ཁོང་ལ་བསྔགས་བརྗོད་ཞུས་
བཀའ་ གནས་གསར་བརྗེ་ སྐ བ ས་ཀྱི ་ བྱེད ་སྟངས་ གྲགས་ཐོག ་བོད ་ནང་གི ་ བོད ་མི ་ ཚོ ར ་ཆོ ས ་ པ་དང་སྦྲགས་ཁོང་ནས་མཉམ་འབྲེལ་རྒྱལ་
༢༧ སྤྱི ་ ཐོ ན ་མོ ང ་གི ས་གདུང ་སེ མ ས་མཉམ་ བྱེད་ལུགས་དེ་བསྐྱར་གསོ་བྱེད་བཞི ན་ཡོ ད་ དད་རང་དབང་དགོས་པའི་རྒྱ་ནག་གཞུ ང་ ཚོ གས་ཀྱི་སྤྱི་ཁྱབ་དྲུང་ཆེ འི་འགན་དབང་ཆ་
འཁོར་བའི་དུས་དྲན་སྲུང་བརྩིའི་ མཛད་སྒ་ོ སྐྱེའི་མཆོ ད་འབུལ་སྨནོ ་ལམ་ཚོ གས་གཏན་
པའི་རྣམ་པ་མངོན་ཐུ བ།
ལྷག་པར་གསེ ར་རྟ་བླ་རུང་ནང་བསྟན་སླབོ ་ ཕྱིར་འབུད་གཏོང་རྒྱུ།
བཙོན་འཇུག་དང་
གསར་བརྗེ་ ལྟ་ བུ འི ་ སྲི ད ་བྱུ ས ་ལག་བསྟར་
སེམས་མཉམ་སྐའྱེ ི་མཆོ ད་འབུལ་སྨནོ ་ལམ་ ཆར་ཐོན ་པའི་ བརྙ ན ་འཕྲིན ་ནང་བཙུ ན ་མ་
ུ ་སྒར་དང་ཡ་ ཞུ་རྒྱུ་ཡི ན། གོ་ཐོས་ལ་བླ་རང
དེར་བརྟེན་བོད་
རི ག་གནས་གསར་བརྗེ་ མི འི་སྒྲིག་འཛུ གས་ཀྱི་ངོས་ནས་དེར་སེམས་ གྲུབ་མཚམས། བཀའ་སྤྱི་མཐུ ན་མོང་ནས་ འཁེལ་བ་རེད། བོད ་ནང་གི ་ ཛ་དྲག་གནས་སྟངས་སྤྱི ་ དང་ སྐབས་དགོན་པ་གཏོར་བཤི ག་དང་གྲྭ་བཙུན་ འཚབ་ཆེན་པོ་ཡོ ད་པ་མ་ཟད། རི ག་གནས་ ི ་གཏོར་བཤི ག་གཏོང་བཞི ན་པར་གདུང་ ཉེས་རྡུང་བཏང་བ་སོགས་བྱུང་བ་རེད། གླང
ཉེ་
སྐབ ས་དཔལ་ལྡན ་སྲིད ་སྐ ྱོང ་བླ་ོ བཟང་སེ ང ་ྒེ ཁག་གཅི ག་ལ་དམག་ཆས་གཡོ གས་ཏེ་གུང་ མཆོག་གི ས་གསུང་བཤད་གནང་དོན།
དེ་ ཁྲན་ཏང་ལ་བསྟོད་གླུ་བཏང་བཅུག་པ་དང་།
རི ང་ང་ཚོ ་འདིར་འཛོ མས་དགོས་དོན་ནི་བླ་ དེ་ བཞི ན ་བཙུ ན ་མ་ཁག་གཅི ག ་ལ་སྡིང ས་
ུ ་སྒར་དང་ཡ་ཆེན་སྒར། རང
དེ་བཞི ན་ཉེ་ ཆའི་ཐོག་གཞས་སྣ་འཁྲབ་སྟོན་བྱེད་བཅུ ག་
ཆར་བཀྲ་ཤི ས་རབ་བརྟན་ལགས་ཀྱིས་རང་ འདུག ལུ ས ་མེ ར ་ས ྲེག ་བཏང་བར་བརྟེན་གདུང ་
སེམས་མཉམ་སྐའྱེ ི་མཆོ ད་འབུལ་སྨནོ ་ལམ་ ཆེད་འདིར་འཛོ མས་པ་རེད།
སྐབས་དེར་ལྟད་མོ་ལྟ་མཁན་མི ་སྐྱ་
དེ་དག་ཕལ་ཆེར་གུང་ཁྲན་ཏང་གི ་ཏང་མི ་ཚོ ་ རེད། འདི་ལྟ་བུ་བྱེད་བཅུག་པ་དེས་བོད་ནང་
ང་ཚོ ་བཙན་ འགྲོ་བ་མི འ་ི ཐོབ་ཐང་དང་།
གཏམ་བརྗོད་
བྱས་པ་དེར་ཐ་གཅི ག་ཏུ ་ངོ་རྒོལ་ཡོ ད་ཅེས་ ཆེ ན ་སྒར ་ནང་རྒྱ་རི ག ས་མང་པོ་ ཞི ག ་ཡོ ད ་
པ་ཧ་ཅང་གསལ་པོ་རེད་འདུག
རྒྱ་རི གས་
ུ ་ཞུ་དགོས། དེ་བཞི ན་ཉེ་ཆར་ ཚང་བཞེས་གྲུབ་རྗེས་བོད་དོན་དེ་གལ་ཆེ ན་ དེ་ དག་གི ་ ཆོ ས ་དད་རང་དབང་ལའང་དོ་ ལ་འབོད་སྐལ ཕོག་འགྲོ་བཞི ན་ཡོ ད་སྟབས།
རྒྱ་ནག་ནང་ མཉམ་འབྲེལ་རྒྱལ་ཚོ གས་ཀྱི་དྲུང་ཆེ་གསར་
དང་ཕྱི ་རྒྱལ་ཡུལ་གྲུ་ཁག་གི ་ནང་ཡོ ད་པའི་ པ་རྒྱ་ནག་ནང་ཕེབ ས་སྐབ ས་འགྲོ་ བ་མི འི ་
རྒྱ་རི ག ས་ཡོ ང ས་ནས་བླ་ རུ ང ་སྒར ་གཏོར ་ ཐོབ་ཐང་དང་འབལ ྲེ ་བའི་ཐོག་ནས་གསུང་
བཤི ག་གཏོང་རྒྱུ་དེ་འགྲིག་གི ་མེ ད་པ་དང་།
ནོ་བེལ་ཞི ་བདེའ་ི གཟེངས་རྟགས་ཀྱི་མཛད་སྒའོ ་ི ཉིན་ལེགས་སྐྱེས་གནང་བ།
ཕེབས་ཀྱིས་ཕྱི་ལོ་ ༢༠༠༣ ནས་ ༢༠༠༨
དེ་ ཡང་ཁོང ་གཉིས ་ཀྱི ་ ལོ ་ རྒྱུ ས་
སྙངི ་བསྡས ུ ་ནི། ༡༽འཕྲོད་བསྟེན་བཀའ་བླནོ ་
ྣུ ་ཕེབས་མཁན་ བགྲེས་ཡོ ལ་སྔ་བསར
ཆེ ན་པོ་མཆོ ག་ལ་ནོ་བེལ་ཞི ་བདེའི་གཟེངས་ ལ་རྗེས་དྲན་ལེགས་གསོལ་ཕྱག་འཁྱེར་དང་། རྟགས་འབུལ་ལམ་ཞུས་ཏེ་ལོ་ངོ་
གནང་ཡོ ད། དེ་ནས་ཕྱི་ལོ་ ༢༠༠༣ ལོར་
མཁན་སྨན་རྩིས་ཁང་གི ་སྨན་སྦྱོར་ལས་བྱེད་ ཕྱག་འཁྱེར་གནང་ཡོ ད།
དང་།
ཉམས་གསོག་བཅས་མཐར་ཕྱིན་
གོ ང ་གསལ་མཐོ་ སླབོ ་ནས་ཆེ ་ བསྟོད ་སྨན ་
དབྱངས་འཛོ མས་ལགས་ལ་ལེ གས་གསོལ་
ལྷན་ནས་སྲི་ཞུ་བ་ལུགས་མཐུ ན་བགྲེས་ཡོ ལ་
སྦྱོང༌།
དེ་བཞི ན་འཕྲོད་བསྟེན་ལས་ཁུངས་དང་
འབྲེལ་བའི་ལས་བྱེད་ཞབས་ལོ་ ༢༥ འཁོར་
༡༠ ཉིན་སྤྱི་ནོར་༸གོང་ས་༸སྐྱབས་མགོན་
རྒྱ་ནག་གི ་རྒྱལ་ས་པེ་
ཡ་ཆེ ན ་སྒར ་ནས་བཙུ ན ་མའི ་ ཞལ་གྲངས་ ཅི ང་ནང་འག་ྲོ བ་མི འི་ཐོབ་ཐང་དང་འབལ ྲེ ་
ཕྱུག་མཆོ ག་ལ་གནང་ཡོ ད་པ་དེ་ཁོང་གི ་ཨ་ མ་ལགས་ཀྱིས་བླངས་ཡོ ད།
༄༅། །ཕྱི་ལོ་ ༢༠༡༦ ཟླ་ ༡༢ ཚེ ས་
བཤད་གནང་འདུག
ཚེ ་རི ང་དབང་ཕྱུག་མཆོག་ནི་ཕྱི་ལོ་ ༡༩༩༣
ལོ ར ་མ་སུ ་རི ་གཏན་སླ བོ ་ནས་གཞི ་ རི མ་ སླབོ ་ཐོན་གྱིས་ཕྱི་ལོ་ ༡༩༩༤ ལོར་ཤེས་
རི ག་ལས་ཁུངས་ཀྱི་སྨན་པའི་སླབོ ་ཁོངས་སུ་
༢༧ ཆོ ས ་རྒྱལ་སྲོང ་བཙན་སྒམ ་པོའི ་ སྐུ་ བརྙ ན ་ འདེམས་ཐོན་བང་བ་ལྟར། པོ་ལེན་ཌི ་ཡི ་ ྱུ འཁོར་བའི་དུས་དྲན་སྲུང་བརྩིའི་མཛད་སྒརོ ་ བྱིན་རན་རེ་འབུལ་སྲོལ་ཡོ ད་པ་ལྟར། འདི་ རྒྱལ་ས་ཝར་སོར་དུ་དམི གས་བསལ་སྨན་གྱི་ བོད་མི འི་སྒྲིག་འཛུ གས་ལས་བྱེད་འདེམས་ ལོར་འཕྲོད་བསྟེན་བཀའ་ཟུར་ཚེ ་རི ང་དབང་ མཐོ་སླབ་ཏུ ་སྨན་པའི་སླབ་སྦྱོང་དང༌། ཟབ་ ོ ོ
པོ་ རྩིས་ཏེ་ བོད ་ནང་འག ་ྲོ བ་མི འི ་ ཐོབ ་ཐང་
ལོ ངས་སུ་སྤྱོད་ཐུ བ་ཐབས་སུ་འབད་བརྩོན་ གནང་རོ ག ས་ཞེས ་འབོད ་སྐུལ ་ཞུ ་ རྒྱུ ་ཡི ན།
ཞེས་སོགས་ཀྱི་གསུང་བཤད་གནང་ཡོ ད།།
༢༽ སྨན་སྦྱོར་ལས་བྱེད་དབྱངས་འཛོ མས་ ལགས་ནི། ཕྱི་ལོ་ ༡༩༩༡ ཟླ་ ༡ ཚེ ས་
༡
ཉིན་སྨན་རྩིས་ཁང་གི ་ལས་བྱེད་ངོ་མར་
ཐོག་མར་དབུས་སྨན་
པའི་ ལག་འཁྱེར ་ཐོབ ་རྗེས ་རྒྱ་གར་དུ་ ཕྱི ར ་
བསྐ་ོ གཞག་གནང་།
བར་འཕྲོད་བསྟེན་ཁྱབ་ཁོངས་ཨོ ་རི ་ས་ཕུན་
བྱན་གྱི་ལས་ཁུར་ཞུས། ཕྱི་ལོ་ ༡༩༩༩ ཟླ་
རྩིས་ཁང་གི ་ནད་གསོ་ཁང་དུ་ནད་གཡོ ག་མ་
ཚོ ག ས་གླིང ་གཞི ས ་ཆགས་ཀྱི ་ སྨན ་བླ་ སྨན ་
༤ ཚེ ས་ ༡ ནས་སྨན་རྩིས་ཁང་གི ་མགྲོན་
ི ་སྐྱབས་བཅོལ་བོད་ བར་རྡོར་གླང
གངས་སྐྱི ད ་ཡན་ལག་སྨན ་ཁང་བཅས་སུ ་
ཁང་གི ་སྨན་པ་དང༌། ཕྱི་ལོ་ ༢༠༠༨ ནས་ ༢༠༠༩
མི འ་ི རང་སྐབྱོ ་སྨན་ཁང་གི ་འགན་འཛི ན་དང་
ཁང་བདག་གཉེར་བ་དང་། སྨན་སྦྱོར་ཁང་། གར་དགོས་ཀྱི་ལས་བཀོད་གནང་།
ད་ལྟ་
སྨན་པ་གཅིག་ལྕགོ ས་གནང་། ཕྱི་ལོ་ ༢༠༠༩ སྨན་སྦར ྱོ ་ཁང་དུ་སྨན་འཐུ མ་འཕྲུལ་འཁོར་
ནས་ ༢༠༡༡ ཟླ་ ༩ ཚེ ས་ ༡༥ བར་སྦལེ ་ གཏོང་མི འི་ལས་ཀ་བྱེད་མུ ས་བཅས་མི ་ལོ ་
ཀོབ ་འཚོ ་ བ ྱེད ་སྨན ་ཁང་གི ་ སྨན ་པའི ་ ལས་ ཧྲིལ་པོ་ ༢༥ རི ང་སྨན་རྩིས་ཁང་གི ་ཞབས་ འགན་ཞུས། ཕྱི་ལོ་ ༢༠༡༡ ལོར་བཀའ་ འདེགས་བསྒྲུབས་ཡོ ད། །
ཤག་སྐབས་ ༡༤ འཕྲོད་བསྟེན་ལས་ཁུངས་ ཀྱི་བཀའ་བླནོ ་གྱི་འགན་ཁུར་ཞུས་ཡོ ད།
Name of Editor: Ngawang Thogmed, Publisher: Secretary, DIIR, Place of Publication: CTA, Gangkyi, Dharamshala-176215 H.P., INDIA Printer: Narthang Press (DIIR), CTA, Gangchen Kyishong, Dharamshala-176215 H.P., INDIA Tel:+91-1892-222457/222510 Email: tibfreedom@tibet.net Website: www.bod.asia