Binding 8
oktober 2026
• SVHaren is een zelfstandige senioren-vereniging, is lid van de KG (Koepel Gepensioneerden). • SVHaren legt persoonsgegevens vast ten behoeve van de uitoefening van het lidmaatschap. Deze gegevens worden vertrouwelijk behandeld en niet verstrekt aan derden. • Het lidmaatschap geldt voor een kalenderjaar en wordt stilzwijgend verlengd, tenzij het voor 1 december wordt opgezegd. • Ontwerp logo Koos Staal, Haren. • Ontwerp cover Anjo Mutsaars, Haren. • Foto’s Ton Wester, Haren tenzij anders vermeld.
Colofon • Informatieblad van Seniorenvereniging Haren: Jaargang 11. Oplage: 600 stuks, gedrukt bij Drukland te Westerbroek. • Wordt gratis thuisbezorgd bij - of op verzoek digitaal toegezonden naar - leden van SVHaren in Haren. • Online te lezen op onze website. www.svharen.nl. • Contact voor reacties of advertenties en inbrengen van kopij: e-mail naar info@svharen.nl • Voor service en informatieadressen: zie pagina 37 en 39.
Adverteerdersindex
blz
AAGTJE SMID tekstproducties
26
MARCO & MIRANDA’S haarmode
14
ANTON Stukadoor en tegelzetbedrijf
36
MELLENSHORST
24
BERENDS de groenteman
14
MIGNON by Marlieke
6
BOOMKER boeken+.
34
MULDER horloges juwelen
34
DIGNO computers
16
ROEDE INTERIEUR
36
EKKELKAMP voor dieren
34
SCOOTMOBIELWINKEL HAREN
10
FITNESSCENTR. BODYFITHAREN
14
SENIOR ZIT GRONINGEN
28
FIETSSHOP Haren
30
TIB bv. installatie en onderhoud
32
GASLIJN storing gasapparatuur
21
UNISTEE MAKELAARS
32
HUMANITAS
8
WESTERHOLM
40
HANS JOLING, schilderwerken
16
WOONZORG
12
MANGO Mobility Haren
18
YOGA lessen
38
MARCEL KUIPERS bloembinderij
36
ZONNEHOF
4
blz
Leden kunnen de Binding digitaal ontvangen. Dit wordt van harte aanbevolen. Het spaart papier en de moeite van het aan huis bezorgen. Stuur een mailtje aan info@svharen.nl. Daarna ontvangt u de Binding digitaal op uw email adres. 2
Binding 8
oktober 2026
Inhoudsopgave Voorwoord van de voorzitter Activiteiten oktober 2026 Zondag 25 oktober 2026 naar Appingedam Bericht van de leesclub Gezellig uitje naar de Buitenplaats Zomerontmoetingsmiddagen RUBRIEK: Wie doet er mee? Bericht van de fietsclub Doe uw voordeel met uw SVHaren ledenpas Carla vertelt weer verder De Kijk in 't Jatstraat in Groningen Interview met Arike Tomson Interview met Arike Tomson (vervolg) Artificial intelligence (AI) Gedichten van Rudy Kousbroek Telefoonnummers voor service, hulp en contact Informatie over Seniorenvereniging Haren
3
5 7 11 11 17 17 19 19 20 23 23 25 27 31 35 37 39
Binding 8
oktober 2026
4
Binding 8
oktober 2026
Voorwoord van de voorzitter De Binding voor oktober heeft u in handen; oktober de wijnmaand zoals u aan de voorpagina ziet. We gaan ons heil weer meer binnenshuis zoeken. Gezellig met een glaasje wijn (of druivensap natuurlijk).
zelf ook maar eens doen op uw PC of tablet. Vragen in de Forumbibliotheek kan ook. Daar weten ze alles. U vindt (of hoort) dan een lang verhaal met als steekwoorden: beter bestuur, voorkomen van misstanden, regels voor verenigingen zodat ze meer op die van bedrijven lijken.
Alle binnenactiviteiten zijn deze maand weer begonnen. Met de laatste echt warme dag, 7 september, lijkt de zomer vertrokken te zijn. Lijkt, dat wel, want je weet het nooit met ons Nederlandse zeeklimaat. Herfst: buien, harde wind. Dat heeft voor mij toch ook zijn charme. Zeker na die bloedhete periodes die we gehad hebben. Wat mij wel irriteert is dat er nu al in diverse winkels Sinterklaas lekkernijen aangeboden worden. De Zuidlaardermarkt is nog niet eens geweest, laat staan St-Maarten. Hoewel, die Zuidlaardermarktse lekkernij, de bol, is ook het hele jaar te koop. En tuigen we straks de kerstboom al voor 28 augustus op tot meerdere eer en glorie van Rabenhaupt? Ik bedoel maar…
De notaris gaat onze statuten erop aanpassen en uw taak als lid is dan ze goed of af te keuren doormiddel van stemming in onze najaarsvergadering. In de volgende Binding leest u er meer over. Vlak voor u de vorige Binding in handen kreeg nam uw vereniging deel aan de Harense Kunst- en Cultuurmarkt. Aan een drietal leden, Henk Doddema, Anika Groenman en Gerda Wigboldus (alfabetisch op achternaam) heel hartelijk dank! Zij toonden enkele van hun creaties in een kraam naast onze promotiewagen: jeugdboeken met prachtige illustraties en schilderijen. Het ontbrak niet aan belangstelling met als neveneffect een flink aantal aanmeldingen van nieuwe leden. Gezellig en succesvol dus.
Iets anders nu. In november houden we weer onze najaarsvergadering. Deze keer staan er voor het zakelijk deel in ieder geval 2 belangrijke onderwerpen op de agenda.
Ik heb u nog twee mededelingen te doen, maar dan heel nare en trieste.
Het eerste is een benoeming. Het bestuur stelt voor Fieke Polderman als secretaris te benoemen. Het is uw taak de benoeming door middel van stemming wel of niet te bekrachtigen! Let er even op dat tegenkandidaten uiterlijk 7 dagen voor genoemde vergadering schriftelijk bij de secretaris (ben ik nu tijdelijk) gemeld moeten zijn.
Onze klusman Cor Bos is ernstig ziek en zal zijn vrijwilligerswerk niet weer oppakken. Een triest gegeven, het is niet anders. We wensen Cor en de zijnen heel veel sterkte toe. Een ander droevig bericht, onze computerman Derk Jan du Corbier is geheel onverwacht overleden. Een collega bestuurslid zag hem kort ervoor nog in Intermezzo gezellig met vrienden praten en lachen…
Het tweede is een statutenwijziging. Een door de overheid verplichte nog wel. In het kader van de WBTR! Wat is dat nu weer zult u zich afvragen? Dat deed ik tenminste wel. Ik heb het opgezocht via internet. Behalve de betekenis, ’Wet Bestuur en Toezicht Rechtspersonen’ vond ik een heel lang verhaal. Moet u
Verderop in deze Binding staat een in memoriam over Derk Jan. Anne Boersma 5
Binding 8
oktober 2026
6
Binding 8
oktober 2026
Activiteiten oktober 2026 Elke woensdag 10:00 uur Wandelen met de wandelclub *) 1 okt. 1 okt. 6 okt. 7 okt. 8 okt. 13 okt. 15 okt. 20 okt. 22 okt. 25 okt. 27 okt. 29 okt. 3 nov. 5 nov. 5 nov.
10:00-11:30 14:00 uur 14:30 uur 13:30 uur 10:00-11:30 14:30 uur 10:00-11:30 14:30 uur 10:00-11:30 11:00 uur 14:30 uur 10:00-11:30 14:30 uur 10:00-11:30 14:00 uur
Inloop/ontmoeting in ’t Clockhuys Spelmiddag in De Mellenshorst Koersbal Westerholm (eerste keer) Fietsen, vertrek bij Scharlakenhof (laatste keer) Inloop/ontmoeting in ’t Clockhuys, Brinkhorst Koersbal in huize Westerholm Inloop/ontmoeting in ’t Clockhuys, Brinkhorst Koersbal in huize Westerholm Inloop/ontmoeting in ’t Clockhuys, Brinkhorst Zondag uitje Appingedam Koersbal in huize Westerholm Inloop/ontmoeting in ’t Clockhuys, Brinkhorst Koersbal in huize Westerholm Inloop/ontmoeting in ’t Clockhuys, Brinkhorst Spelmiddag in De Mellenshorst
*) - De plaats van vertrek van de wandelclub weet Joke Poelstra (050 534 36 09) - Vervoer met de Stichting Vervoer voor Ouderen naar en van activiteiten in Haren is gratis. Altijd zelf tijdig afspreken (06-23 10 77 53)..
7
Binding 8
oktober 2026
8
Binding 8
oktober 2026
Derk Jan du Corbier In memoriam In mijn voorwoord heeft u het al gelezen. Derk jan du Corbier is geheel onverwacht overleden. Voor ons als vereniging is dat een hele schok. De dag ervoor zag een medebestuurslid Derk Jan nog vrolijk lachend en pratend bij Intermezzo schreef ik. Een dag later … Derk Jan du Corbier, wie kende hem eigenlijk niet? Vele leden met een PC of tablet in ieder geval wel. Als er iets stroef, langzaam of helemaal niet wilde? Derk Jan had meestal een oplossing. En als het hem niet lukte gaf hij zonder aarzeling het advies om bij Digno te rade te gaan. Duidelijk, geen nonsens, zo was Derk Jan en zo werd hij gewaardeerd door onze leden. Voor de Seniorenvereniging Haren een prima vrijwilliger, klasse! Maar Derk Jan deed nog veel meer vrijwilligerswerk voor de ietwat belegen Harenaars. Jarenlang was hij chauffeur op de ‘BoodschappenPlus-Bus’, indertijd beheerd door Torion, de voorganger van WIJ. Later werd de bus overgenomen door het inmiddels opgeheven Clockhuys Plein. Boodschappen werden niet met die bus gedaan, maar wel leuke tripjes met ouderen in en door onze provincie. Zo nu en dan een visje eten in Termunten of Zoutkamp, zeer gewaardeerde reisjes waren het. Ook voor ZINN chauffeerde hij graag met ouderen door onze provincie. Het ging hem niet alleen om het leuk autorijden, maar vooral om de contacten met de mensen die hij vervoerde. Ook voor zijn collega-chauffeurs was dat aspect heel belangrijk. Contact maken en onderhouden met ouderen die dat zo graag willen. Derk Jan zullen we node missen. Het is echter niet anders. Ons rest alleen het bewonderend terugkijken op zijn vrijwillige activiteiten voor de Harense gemeenschap. Anne Boersma
9
Binding 8
oktober 2026
.
10
Binding 8
oktober 2026
Zondag 25 oktober 2026 naar Appingedam naar Appingedam. We vertrekken rond 11 uur. Daarna gaan we in het centrum lekker lunchen. Voor de liefhebbers een korte stadswandeling en bezoeken we ook de Nicolaïkerk. Daarna gaan we naar het interessante Stadsmuseum Appingedam waar ook het zilvermuseum is gehuisvest. En als we zin hebben sluiten we af met een drankje, bij mooi weer aan het terras aan het water. We verzoeken jullie om je op te geven via zondag@svharen.nl Graag opgeven voor 15 oktober a.s. Geef aan of je over een auto beschikt en ook of (en hoeveel) mensen kunnen meerijden. Op zondag 25 oktober organiseren we onze maandelijkse weekendactiviteit. We gaan die dag naar Appingedam. Dat is een heel leuk stadje, van alles te zien en te doen. Denk aan het prachtige oude centrum, de hangende keukens, museum Stad Appingedam. Appingedam is trots op zijn stadsrechten. We verzamelen op het Raadhuisplein en gaan dan met eigen vervoer (auto)
We verheugen ons op dit leuke uitstapje. Kees van Uitert en Marion Routs
Bericht van de leesclub Onze leesclub start 12 oktober weer. Zoals gebruikelijk in het Clockhuys.
contact met mij opnemen, zie pagina 39.
Als u nadere info wilt hebben over onze bijeenkomsten kunt u het beste
Heleen van Weperen
11
Binding 8
oktober 2026
12
Binding 8
oktober 2026
13
13
Binding 8
oktober 2026
14
Binding 8
oktober 2026
z
15
Binding 8
oktober 2026
Gezellig uitje naar de Buitenplaats Op zondag 30 augustus hebben we een weekend uitstapje gemaakt naar Museum De Buitenplaats in Eelde. We waren met 10 mensen, sommigen op de fiets, anderen met de auto. Dit uitstapje was eigenlijk gepland voor 28 juni. Maar de dag ervoor werden we door het museum gebeld. “Niet verstandig dat jullie nu komen, we hebben namelijk geen airco.“ Het was die dag 36 graden. Dus nu een inhaalactie. We startten met een geweldige lunch in Grand Café Oer, schuin tegenover het museum. Wat ook bijzonder was, was dat we ook als groep à là carte konden bestellen. Dat komt niet zo vaak voor.
Daarna bezochten we de tentoonstelling Beauty of the Beast. In deze tentoonstelling, die tot begin september te bewonderen was, worden dieren in Jugendstil en art nouveau tentoongesteld. Het was een kleine maar heel fijne tentoonstelling. Enkele foto’s laten voorbeelden zien. Daarna bezochten we de tuinen en het Nijsinghhuis. Mooie muur- en plafondschilderingen van Matthijs Röling en Pieter Pander. Kortom, een heel geslaagd en leuk uitje. Marion Routs en Kees van Uitert Foto’s Kees van Uitert
Zomerontmoetingsmiddagen De laatste zomer ontmoetingsmiddag was op donderdag 10 september op onze vaste stek; Paviljoen Sassenhein.
Het weer werkte goed mee. We konden nog heerlijk op het terras zitten. Hoewel het later wel wat killer werd.
Zo’n twee dozijn leden namen deel aan dit gezellig bijeenzijn.
Een activiteit die we volgend jaar zeker weer voort zullen voortzetten. Het bestuur
17
Binding 8
oktober 2026
18
Binding 8
oktober 2026
RUBRIEK: Wie doet er mee? In deze rubriek is ruimte voor leden van SVHaren die op zoek zijn naar teamgenoten of medespelers voor een gezamenlijke activiteit. Maar dat kan ook iemand zijn om samen naar een concert, een
toneelstuk of dergelijke te gaan. Heeft u zo’n idee, vertel het aan een bestuurslid of stuur een mailtje naar info@svharen.nl. Het bestuur
Bericht van de fietsclub Voor de geplande dagtocht, die gehouden werd op woensdag 26 augustus, stonden er ‘s morgens om 10.30 uur 10 personen bij Scharlakenhof aan de start. Via Noordlaren en Vijftig Bunder arriveerden we bij restaurant De Drentsche Aa, waar de koffie (of iets anders) goed smaakte! We vervolgden onze weg via Schipborg, Gasterense duinen, Anderen naar Rolde. Een bijzonder mooie route door een prachtige, heel afwisselende omgeving. In Rolde werd er geluncht bij Brasserie De 3 Heeren, een lekker en gezellig gebeuren. Na deze uitgebreide pauze werd er koers gezet naar Balloo en uiteraard het Balloërveld. Ondanks de droogte lag het heideveld er prachtig paars bij! We hebben er ook ten volle van
kunnen genieten, omdat was gekozen voor het (smalle) pad dwars over de heide. Via Taarlo fietsten we naar Zeegse, waar op het terras van het Fletcher hotel nog werd gepauzeerd voor een gezellige afsluiter met o.a. fris, wijn, cappuccino, ijs. Via het fietspad over de Drentsche Aa, Vijftig Bunder en Sassenhein kwamen we terug in Haren. Bij het afscheid hebben we vastgesteld dat het een perfecte dag was geweest! Het was prachtig fietsweer, een prachtige route en vooral ook: het was uitermate gezellig! Coby Zijlstra 19
Binding 8
oktober 2026
Doe uw voordeel met uw SVHaren ledenpas KOOP BIJ ONZE ADVERTEERDERS (TOON UW PAS DIRECT BIJ AANKOOP, KOM NIET ACHTERAF MET UW PAS) Stukadoor en tegelzetbedrijf ANTON, gevestigd in Haren, tel: 06 20373455 'Voor al uw klussen, van stucwerk tot tegelzetwerk en meer.' 15% korting op uw klus. BOOMKER boeken+ Raadhuisplein 7 geeft 5 % korting op wenskaarten, Engelse boeken en luisterboeken www.boomker.nl DIGNO computers, Rijksstraatweg 132 tel. 050-5349965 Bij aanschaf van een F1 helpcontract € 15,00 extra korting. Hulp bij u thuis voor € 10,00 per 15 minuten. Normaal € 60,00 per uur. Vraag naar de voorwaarden: bel of mail info@digno.nl www.digno.nl DISCUS Ekkelkamp, Rijksstraatweg 135 tel. 050-5350215 geeft 10 % korting op tuin- en dierartikelen http://www.discus.nl/discus-ekkelkampharen.html FIETSSHOP Haren Meerweg 15 tel 050-5344657 geeft 10% korting op reparatieonderdelen en accessoires tot max € 25,00. www.fietsshopharen.nl FITNESSCENTRUM BODYFITHAREN Scharlakenlaan 34, Haren tel. 0505340002 geeft u bij inschrijving een gratis T-shirt en berekent u geen inschrijfgeld van € 25,00 www.bodyfitharen.nl HANS JOLING, schilderwerken, Felland Noord 6, tel. 050-5349990. 10% korting op materiaal; € 20,00 extra
korting winterschilder per project. www.hansjoling.nl JACOB, Meerweg 13, tel: 050 – 5348222. Winkel in damesmode, heren en dames nachtkleding, heren en damesondergoed, Hudson panty’s, sokken en bed textiel. 5 % korting op alle artikelen. Geldt niet voor acties. www.jacobmode.nl JULIA’S LINGERIE, Rijksstraatweg 187 tel 050 5343060 geeft 10% korting op uw verzoek. KAPSALON MARIAN, Kerkstraat 41 tel: 050-5347271. 30% korting op alle producten (geldt niet voor acties). www.kapsalonmarian.nl MARCEL KUIPERS Bloembinderij, De Brinken 7, Haren tel. 50-5341261. 10% korting op alle bloemen en planten. www.bloemistgroningen.nl MILLER & CANEFIELD LINGERIE, Rijksstraatweg 150, 10 % korting op alle artikelen. www.millercanefield.nl/haren ROEDE INTERIEUR Rijksstraatweg 134, tel. 050-5340973 10 % korting op parket, laminaat, tapijt, vinyl, marmoleum, vitrage en gordijnen, zonwering en jaloezieën. (geldt niet bij acties en opruiming). www.roedevloeren.nl 20
Binding 8
oktober 2026
SCOOTMOBIELWINKEL HAREN Felland 7B tel 050 3053383 Bij aankoop van een nieuwe of gebruikte scootmobiel krijgt u 30% korting op een accessoires naar keuze. Bijvoorbeeld: Stokhouder, Windscherm, Rollatorhouder, Beenhoes, Opbergkoffer, Grote boodschappenmand achterzijde. www.scootmobielwinkelharen.nl
PHONE CONNECT Haren, Rijksstraatweg 193, ·tel. 050-5350322, 10 % korting op alle accessoires. www.phoneconnect.nl
SENIOR ZIT, GRONINGEN tel 085 004 1076 Fauteuils & Sta-op stoelen. Bij Senior Zit komen we naar u toe met onze demo modellen voor een vrijblijvend advies. Verkoop en Verhuur. Leden krijgen 10% korting.www.seniorzit.nl
UNISTEE MAKELAARS, Kromme Elleboog 44, tel: 050-5352020, 10% korting bij aankoop en verkoop. www.unistee.nl
TIB bv. installatie en onderhoud, Felland-Noord 1A, tel. 050-5349902. 10 % korting op materiaal in de winkel en/of materiaal geleverd bij montage (geldt niet bij offerte en niet op de uren). www.tib.nl
WERELDWINKEL, Hortuslaan 4 tel:050 5348403 Korting 10 % (niet op foodartikelen, boeken en kaarten)www.wereldwinkelharen.nl
21
Binding 8
oktober 2026
22
Binding 8
oktober 2026
Carla vertelt weer verder Carla heeft dit keer niet zoveel te vertellen. Hopelijk de volgende keer weer een volledige column.
Tot dan! Carla september 2026
De Kijk in 't Jatstraat in Groningen Als in het jaar 1672 Bernard van Galen, de bisschop van Munster, de stad Groningen belegert, zijn de Staten van Stad en Land voorbereid. Zij hebben gelukkig tijdig voor een doorgewinterde veldheer gezorgd. Tegen een vergoeding van vierduizend rijksdaalders verdedigt Karel Rabenhaupt, Baron de Sucha, Erfheer in Lichtenberg en Fremisnich, Heer tot Grimbach, de roemrijke Stad en vesting. Rabenhaupt is op zijn taak berekend, maar hij maakt zich zorgen over de voedselvoorziening. Het eten wordt aangevoerd over het Reitdiep, en hij is bang dat deze toegangsweg over water geblokkeerd zal worden. Hij benoemt daarom een man op een post bij het Reitdiep, die erop moet toezien of de doorvaart ongehinderd verloopt. Niemand kent nu nog de naam van deze wachter, maar zijn gezicht kun je nog steeds bekijken: het staat afgebeeld op een steen midden in de stad Groningen. De man heeft een volle, krullende baard, en een vel dat bruin van kleur is. Hij heeft opvallend grote ogen die loensen. Misschien komt dit wel van het voortdurend turen over het Reitdiep, dat ook wel het Jat wordt genoemd. De man zit iedere dag trouw op zijn eenzame wachtpost. Elke morgen rijdt Karel Rabenhaupt, Baron de Sucha, hem voorbij om te controleren of alles in orde is. De man kan vanuit zijn hoogte het Reitdiep overzien. Hij neemt waar dat de schepen, die de leeftocht voor de benarde vesting vervoeren, ongehinderd kunnen doorvaren. Daarom roept hij elke morgen weer blij: "Ik kiek nog in 't Jat."
"Mooi!," roept Rabenhaupt, "van die kant dus geen gevaar!" Maar na verloop van tijd vindt de man met de krullende baard, die een man van weinig woorden is, dat de zin ook korter kan. Daarom roept hij voortaan, als hij de luitenant-generaal ziet naderen: "Ik kiek nog in 't." En Rabenhaupt rijdt dan verder, om de andere posten te inspecteren, tot er de achtentwintigste augustus niks meer te inspecteren valt, omdat de vijand er vandoor is gegaan. De Groningse raad vergadert en men besluit dat voortaan de straat die uitkijkt op het Reitdiep de Kijk in 't Jatstraat zal heten. Aan het einde van die straat laat men een steen plaatsen met een afbeelding van de kop van de man. Hij staat er niet al te scheel en met een keurig verzorgde baard op. Onder zijn kop beitelt men in de steen: "Ik kiek nog in 't." De Groningers weten niet precies hoe ze de naam moeten uitspreken. Ze hebben het over de Kiekintjatstraat, en niet over de Kijk in 't Jatstraat. En aangezien er ook een Nieuwe Kijk in 't Jatstraat is bijgekomen, zijn er nu een Nieuwe Kijk in 't Jatstraat en een Oude Kijk in 't Jatstraat, en weten ze het helemaal niet meer. Ze kunnen het bijna niet in een adem uitbrengen, zo'n mondvol is het. En dat danken ze aan de wachter die een man van weinig woorden is geweest! Bron: Sagen en Legenden uit het Groningerland
23
Binding 8
oktober 2026
24
Binding 8
oktober 2026
Interview met Arike Tomson Arike Tomson is sinds juni 2025 voorzitter van de Hortus Botanicus Haren. Daarvoor zat ze in het bestuur van de Vrienden van de Hortus. Arike vertelt welke ontwikkelingen de Hortus heeft doorgemaakt en wat de toekomstverwachtingen zijn. Zij geeft aan welke betekenis de Hortus heeft en kan hebben voor mensen op leeftijd. Ze is bioloog, voelt zich zeer betrokken bij de Hortus en heeft ook een doordachte toekomstvisie op de Hortus in 2050. “In 2025 hadden we bijna 50 duizend bezoekers. Ten opzichte van 2024 betekent dat een groei met 25%. We hebben de afgelopen jaren met een beperkt aantal vast krachten en veel vrijwilligers gewerkt aan het verbeteren van onze tuin. Een belangrijke factor is daarbij de tuinman geweest die eerder in de Hortus in Amsterdam heeft gewerkt. We hebben een paar jaar geleden vanuit de Vrienden van de Hortus - meer dan 4.000 mensen zijn vriend - een visie op de Hortus ontwikkeld. Die visie zijn we nu aan het uitrollen. We hebben al een flink aantal verbeterslagen gemaakt en zijn (richting 2050) onze toekomstplannen aan het uitwerken. Met geld van de gemeente konden we een betaalde manager aanstellen die aan de slag is gegaan met het professionaliseren van onze organisatie. Zo is er, mede dankzij de Vrienden, nu een educatiemedewerker. We steken veel tijd en energie in de samenwerking met de scholen en het ontwikkelen van een goed educatieprogramma. Leerlingen zijn immers de bezoekers van de toekomst.
Er is inmiddels ook een professionele activiteiten-coördinator. De Hortus organiseert ook tentoonstellingen, lezingen, evenementen om een breed publiek kennis te laten maken met de tuin en om het belang van natuur- en erfgoed te laten zien. En heel belangrijk, we hebben nu een deskundige in dienst die plannen maakt voor de tuin zelf en de verhalen die we willen vertellen. We willen uiteindelijk doorgroeien naar een bezoekersaantal van 100.000. Dat is heel goed mogelijk.
Belangrijk voor ons is de restauratie van Het Huis van Ming en de ontwikkeling van de Chinese Tuin geweest. De Chinese Tuin is de enige in zijn soort in Europa. Dat onderscheidt ons van andere hortussen. Maar er zijn meer onderscheidende zaken. Wat onze Hortus bijzonder maakt is dat er diverse landschappen op kleine schaal zijn. Die landschappen kan je in de omgeving van Haren vinden. We willen graag dat je in de Hortus geraakt wordt door de natuur en dat kan op veel manieren: door de rust, een prachtige bloem, een interessant verhaal. Je kunt kinderen bomen laten voelen, planten laten ruiken... Onze missie is, dat je door je bezoek aan de Hortus je verbonden voelt met de natuur. Dan ga je je in het dagelijks leven ook anders en beter voelen”. Vervolg op pagina 27
25
Binding 8
oktober 2026
26
Binding 8
oktober 2026
Interview met Arike Tomson (vervolg) Vervolg van pagina 25
“Wat onze plannen zijn richting 2050? Ons streven is om een tuin neer te zetten met internationale allure. We willen een topatractie in Groningen zijn, samen met het Forum en het Groninger Museum. Dan moet er nog wel het een en ander gebeuren. We willen meerdere ingangen. Bijvoorbeeld het verbeteren van de ingang met Beatrixoord. De Hortus kan voor veel mensen bij hun revalidatie een belangrijke rol spelen. Ook willen we de verbinding tussen Hortus en Biotoop versterken door de aanleg van een gezamenlijk Entrée. Ons wensenlijstje is nog wel langer: aanleg van een nieuwe grote Kas, waarmee ook de horecafunctie kan worden versterkt; en de aanleg van een evenementen-ingang voor de Chinese Tuin, zodat daar ook ’s avonds evenementen kunnen plaatsvinden.We hebben nu een gezamenlijke werkgroep met de gemeente Groningen en de Biotoop om onze toekomstplannen uit te werken.
erg voor ‘rechterhand helpt linkerhand’. Er is een grote groep ouderen die vroeger op de fiets naar de Hortus kwam, maar dat nu niet meer zo goed kan. Het zou toch prachtig zijn als we die groep kunnen helpen zodat ze wel weer naar de Hortus kunnen komen. Ik wil daar samen met de Senioren Vereniging graag over nadenken!” In het weekend van 26 en 27 september is er een groot Festival in de Hortus, want 400 jaar geleden werd het zaadje van de Hortus door Henricus Munting geplant in Groningen. De naam van het Festival? Smaakt naar meer, want de Hortus wil nog zeker 400 jaar vooruit! Kees van Uitert
De Hortus kan veel betekenen voor mensen op leeftijd. Ik ben Over de Hortus De Hortus Botanicus Haren is met 15 hectare een van de grootste en oudste botanische tuinen van Nederland. De start van de Hortus was in 1626, dus 400 jaar geleden. Apotheker Henricus Munting begon in dat jaar in de Rozenstraat in Groningen een tuin met vele gewassen. Daar is de Hortus begonnen. In 1642 bood Munting de tuin aan aan de Staten van de Stad en Lande en werd het overheidsbezit. De Hortus groeide en bloeide. Door uitwisseling met andere Europese botanische tuinen verwierf de Groninger Hortus internationale erkenning als centrum voor botanische studie en onderzoek. Eind 18e eeuw telde de Hortus honderden verschillende soorten planten uit alle continenten. Met de aankoop van Huize De Wolf werd een start gemaakt met de Hortus Haren. In 1966 was de grote Tropische Kas klaar en werd de plantencollectie van de Rozenstraat overgebracht naar Haren. Daarna kwamen de Rotstuin en de waterpartijen erbij. In 1995 kreeg de Hortus de Chinese tuin, die geopend werd door Koningin Beatrix. 27
Binding 8
oktober 2026
28
Binding 8
oktober 2026
29
Binding 8
oktober 2026
30
Binding 8
oktober 2026
Artificial intelligence (AI) AI en financiële markten Ook pensioenfondsen kunnen niet om AI heen. De kranten staan er vol van. Grote techbedrijven investeren honderden miljarden in kunstmatige intelligentie (AI). Opslag van trainingsdata voor AI-modellen vergt enorm veel geheugenruimte en het uitvoeren van AI berekeningen (training en het werken met de modellen) vereist enorme rekenkracht. Beide processen leiden tot een hoog energieverbruik. Daarvoor zijn grote datacentra nodig en steeds krachtiger chips. Zo bouwt ons eigen ASML een nieuwe machine voor AI-superchips, voor chips die alweer steeds kleiner worden. Door de chipjes dicht bij elkaar te plaatsen kunnen ze supersnel communiceren om bijvoorbeeld een antwoord op een zoekopdracht of een afbeelding te genereren. Dat maakt de AI-chip ook veel energiezuiniger. Deze ontwikkelingen vragen om zeer grote investeringen in AIinfrastructuur door techbedrijven. Die investeringen worden grotendeels gefinancierd uit operationele kasstromen, aangevuld met het lenen van geld op de kapitaalmarkten, en in mindere mate ook door het uitgeven van nieuwe aandelen. De gevolgen hiervan zien we terug in economische groei en in stijgende aandelenkoersen, met name in de techsector. Het optimisme lijkt daar geen grenzen te kennen. In tijden van euforie wordt weleens vergeten dat geleend geld ooit moet worden terugbetaald en dat er over leningen ook rente verschuldigd is.
De kernvraag voor beleggers, en dus ook pensioenfondsen, is of er met al die investeringen in de toekomst voldoende winst gemaakt wordt om de verplichtingen na te komen. Daarvoor is bij de lenende bedrijven een positieve cashflow vereist. Ze moeten dus meer verdienen dan uitgeven. De meeste grote techbedrijven genereren op dit moment weliswaar hoge operationele winsten, maar de vrije kasstroom staat onder druk door de enorme AI-investeringen. Investeerders leunen daarbij sterk op de omvangrijke contractuele orderportefeuilles en langlopende afnamegaranties, maar die bieden geen absolute zekerheid: contracten kunnen worden heronderhandeld of geannuleerd, klanten kunnen in gebreke blijven en technologische veroudering of overcapaciteit kan de werkelijke vraag sterk doen tegenvallen. Bovendien is er bij veel bedrijven sprake van verborgen schulden. Ze lenen en investeren in veel gevallen niet rechtstreeks, maar via leasecontracten of afnamegaranties. Op de balans van bedrijven zijn dergelijke verplichtingen niet of slechts beperkt zichtbaar. Het risico dat een lenend bedrijf zijn verplichtingen niet nakomt, kan door een kredietverzekering worden afgedekt. In de financiële wereld heet dat een credit default swap (CDS). In het geval de lenende onderneming het geleende bedrag niet kan terugbetalen (default), zal de CDS dit verlies compenseren. Vervolg op pagina 33 31
Binding 8
oktober 2026
32
Binding 8
oktober 2026
Vervolg van pagina 31
Inmiddels is sprake van een stortvloed van nieuw uitgegeven obligaties. Markten beginnen zich nu steeds meer zorgen te maken. Chinese concurrenten lijken AImodellen bovendien goedkoper en efficiënter te kunnen aanbieden. Al met al lopen de premies op dergelijke verzekeringen tegen wanbetaling dan ook sterk op. Betrouwbaarheid AI-modellen De onzekere financiële toekomst van AI is zeker niet het enige probleem. AI-modellen moeten worden gevoed (getraind) om juiste antwoorden op de gestelde vragen te geven. Hoe dat voorprogrammeren gebeurt, heeft veel invloed op de gegeven antwoorden. Politieke beïnvloeding en ongewenst gebruik van modellen kan zelfs niet worden uitgesloten. De validatie van AI-modellen is daarbij een serieus probleem: zij functioneren vaak als ‘black box’, waardoor het vrijwel onmogelijk is om te controleren of de uitkomsten consistent, onbevooroordeeld en reproduceerbaar zijn. Bij traditionele economische en wiskundige modellen eisen toezichthouders dat dergelijke modellen grondig worden gevalideerd voordat ze mogen worden toegepast. Bij AI-modellen ontbreekt die mogelijkheid grotendeels, zodat de betrouwbaarheid in de praktijk moeilijk is te waarborgen. Een mogelijke oplossing is om verplichte
onafhankelijke audits en eisen aan uitlegbaarheid (‘explainable AI’) te stellen, zodat toezichthouders en gebruikers de werking en uitkomsten beter kunnen toetsen. Blijft informatie in de toekomst wel veilig en toegankelijk? Ons nationale geheugen is te vinden in de Koninklijke Bibliotheek (KB) in Den Haag. Daar is meer dan 120 kilometer aan boeken, bladen en kranten opgeslagen en daarnaast 8,5 miljoen digitale objecten (bron Financieel Dagblad). De nieuwe directeur van de KB vraagt zich af hoe je al die informatie moet beschermen tegen cyberaanvallen en vervalsing door AI. Het antwoord hierop hebben we nog niet. Tot slot Er is alle reden om ons ernstig zorgen te maken. Is het wel mogelijk om informatie veilig op te slaan in een omgeving waarin kwantumcomputers over enkele jaren in staat zullen zijn wachtwoorden binnen enkele minuten te kraken. Kunnen we het AI-beest de baas blijven? Het zal de leeftijd zijn dat ik met weemoed terugdenk aan het pré-AI-tijdperk. Anton de Bekker Bestuurslid VGOmedia Bron: Artikelenbox Koepel Gepensioneerden
33
Binding 8
oktober 2026
34
Binding 8
oktober 2026
Gedichten van Rudy Kousbroek Herman Rudolf (Rudy) Kousbroek (Pematang Siantar, 1 november 1929 - Leiden, 4 april 2010) was een Nederlands schrijver, dichter, journalist, vertaler en vooral essayist (P.C. Hooft-prijs 1975 voor essayistiek).
BEVROREN WOORDEN In de strenge winter van '96 Was het zo koud Zelfs de woorden bevroren Zodra zij werden uitgesproken. Ze lagen bij handenvol op straat Als gekleurde kralen, Sommige rood, sommige goud, De meeste grauw als zand. En toen het begon te dooien Was het een onvoorstelbaar kabaal, Hulpgeroep, gelach, ruzies, gefluister. Jouw naam zat er ook nog ergens tussen, Tezamen met de woorden: ik hou van je! Dat was in de strenge winter van '96. OUDE SCHADUWEN Ik heb nog een collectie heel oude schaduwen, Sommige half vergaan en kwetsbaar, Een paar nog uit de 18e eeuw. Kinderschaduwen uit Antwerpen, De schaduw van een rode lelie, Een meeuwenschaduw uit Den Helder. En uit de tijd van Koningin Emma, Gerafeld maar nog goed herkenbaar, Schaduwen van grijze dames. De schaduw van een boom in Frankrijk, Een vleermuisschaduw uit Zuid-Limburg, Een grote vliegtuigschaduw uit de oorlog. Vergeten schaduwen in een lade, Voel maar, koel als tafelzijde, Sommige zo fijn als spinrag. Je moet ze weer netjes opvouwen, Zorgen dat ze niet scheuren, En ze beschermen tegen het licht. 35
Binding 8
oktober 2026
36
Binding 8
oktober 2026
Telefoonnummers voor service, hulp en contact Aanspreekpunt Belastingzaken: Wil de Munck tel. 050 230 73 06 Gratis hulp bij kleine klusjes: (Uitgezonderd het instellen van tv-toestellen) Gradus Berendsen 06 15 56 14 14 Fieke Polderman 06 42 06 88 44 vacature vacature
(computerzaken)
Hulp bij invullen formulieren: Henk Werners tel. 050 534 65 29
Ziekte en kroonverjaardagen: Joke Boersma Astrid Naastepad Nienke Houtzager Clara Tuinstra Ina Blaauw Truus Mulder
tel. 050 534 80 36 (coördinatie)
Adres secretariaat SVHaren: Van Ruusbroecweg 11, 9752 JW Haren In correspondentie met SVHaren altijd uw lidmaatschapsnummer vermelden. MFC De Mellenshorst: Adres: Waterhuizerweg 36, 9753 HS Haren. Tel. 534 59 64. Repair Café laatste zaterdag van de maand. Inloop/ontmoeting/bestuursleden: in ‘t Clockhuys, Brinkhorst 3, Haren. Elke donderdagmorgen van 10:00 uur – 11:30 uur. Stichting Vervoer voor Ouderen: tel. 06 23 10 77 53. Rijdt gratis naar SVHaren activiteiten in de voormalige gemeente Haren. Bereikbaar ma-vrij van 9:00 -13:00 uur, ten minste één dag van tevoren reserveren.
woensdagmiddag in de bibliotheek en op donderdagochtend van 10:00 uur tot 12:00 uur in de Mellenshorst. Humanitas: Voor informatie en aanmelden via telefoon: 050 312 6000 of mip.groningen@humanitas.nl Inloopspreekuur op woensdagmiddag in de bibliotheek van 14:00 -15:30. Medische keuring voor rijbewijsverlenging: • Bij de heer A. Jager tel. 534 38 67 (bellen voor afspraak, als SVHaren-lid, kosten € 50,00 Westerse Drift 95, praktijkingang aan pad tussen Westerse Drift en Hemsterhuislaan).
Als KG-lid (dat bent u als lid van SVHaren) kunt u zich voor € 49,87 laten keuren bij de Rijbewijskeuringsarts.. Aanmelden via telefoon 085 0180800 of WIJ Haren, telefoon 050 367 9120 email website wijharen@wij.groningen.nl is samen met https://rijbewijskeuringsarts.nl/afspraak/t huiszorgorganisatie Humanitas aanwezig op •
37
Binding 8
oktober 2026
Yoga voor Wel Zijn Yoga wordt gegeven door
docente Karka Speelman. Met haar jarenlange ervaring in het doceren van Yoga, Pilates en Ontspannen bewegen, weet zij door haar geïnspireerd enthousiasme elke les tot een ontspannen en leerzame ervaring te maken. Na het afronden van de vierjarige HBO Opleiding Natuurgeneeswijze, een ervaringsreis door India en de opleiding Yoga-Pilates is zij 25 jaar geleden gestart met doceren aan jong en oud. Haar belangstelling in het fysieke lichaam in combinatie met haar ervaring maakt dat zij heldere en beeldende aanwijzingen kan geven. Hierdoor wordt op een plezierige, ontspannen en aandachtige manier gewerkt aan lichaam en geest. Enkele ervaringen van deelnemers: ''De lessen geven mij veel meer bewustzijn over mijn lichaam. Dit neem ik mee in mijn dagelijks leven, waardoor ik mijn lichaam op de juiste manier gebruik tijdens inspanning en ontspanning.'' ''Sinds ik yoga doe kan ik mij beter ontspannen. Ik voel me fitter en heb minder klachten. De lessen zijn gezellig en leerzaam.''
U kunt altijd instromen. Voor opgave kunt u bellen of kunt u contact opnemen met Karka Speelman: karkaspeelman33@gmail.com Tel. 06-27302634 Er zijn verschillende locaties en tijden Haren: maandag en woensdagochtend Glimmen: maandagochtend (vroeg) Glimmen: dinsdagochtend en dinsdagavond Zuidlaren: woensdagochtend Noordlaren: maandagavond Wij gedragen ons volgens de maatregelen van het RIVM. Tevens verzorgt Karka individuele lessen en geeft doeltreffende klassiek geschoolde massages ter ontspanning en herstel 38
Binding 8
oktober 2026
Informatie over Seniorenvereniging Haren Bestuursleden: Anne Boersma voorzitter vacature secretaris Kees van Uitert penningmeester Jans Uildriks Ton Wester Henk Aten Joke Poelstra
Binding
tel. 050 534 80 36 voorzitter@svharen.nl Van Ruusbroecweg 11, 9752 JW Haren tijdelijke waarneming door de voorzitter tel.06 22 94 79 56 penningmeester@svharen.nl Brinkhorst 39, 9751 AS Haren tel. 06 50 82 45 81 ledenadministratie@svharen.nl Irisweg 26C, 9753 GN Haren tel. 06 24 65 27 17 webmaster@svharen.nl Emmalaan 3C, 9752 KR Haren tel. 050 280 87 11 h.aten@home.nl Anna Bijnspad 13, 9752 JR Haren tel. 050 534 36 09 poelstraj@home.nl Dilgtweg 3D12, 9751 ND Haren Inbreng kopij volgende Binding vὸὸr 15 september 2026 .
Aanmeldingsstrookjes om u op te geven voor deelname aan een activiteit kunt u in de bus doen bij een van de bestuursleden, inleveren aan de SVHaren tafel in ’t Clockhuys op donderdagochtend, tussen 10:00 uur en 11:30 uur of sturen naar info@svharen.nl. Bankrekening NL 78 INGB 0007 0610 89 ten name van Seniorenvereniging Haren, gevestigd te Haren.
Kamer van Koophandel nummer 64532682 Contributie voor 2026 € 30,00 per kalenderjaar. Contributie tweede lid op hetzelfde adres: € 20,00. Het contributie betalingsverzoek ontvangt u per brief in februari. Dan ontvangt u ook uw nieuwe ledenpas die tot feb. 2028 geldig is. Email: info@svharen.nl Website: www.svharen.nl.
Activiteiten Contactpersoon: (activiteitenagenda op pagina 7) Ina Blaauw tel. 534 83 49 Koersbal Joke Poelstra tel. 534 36 09 Wandelclub Coby Zijlstra tel. 06 13835785 Fietsclub Chris Streuper tel. 534 42 56 Spelmiddag Kees van Uitert tel.06 22 94 79 56 Zondag activiteit tel.06 21 65 02 30 Marion Routs Heleen van Weperen tel. 526 31 46 Leesclub 39
Binding 8
oktober 2026
Veiligheid De berichtgeving over AI, kunstmatige intelligentie, zal u vast niet zijn ontgaan. Het lijken science fiction verhalen, die in de jaren ‘70 en ‘80 van de vorige eeuw amusementswaarde hadden. Ze lijken nu werkelijkheid te worden. Wat betekenen deze ontwikkelingen? Hoe worden we oud in een wereld waarin we de ontwikkelingen niet lijken bij te kunnen houden? Misschien waren de veranderingen in de afgelopen eeuw ook spectaculair. En is de wereld waarin we leven er één van constante veranderingen. Gelukkig is er ook een andere constante: de menselijke behoefte aan veiligheid en geborgenheid. Veiligheid is niet voor niets één van de drie kernwaarden van Westerholm. Met een open blik naar de wereld wil Westerholm bevorderen dat mensen zich veilig en geborgen voelen, ook of misschien juist in deze woelige tijd. In de stellige overtuiging dat menselijke waarden ten diepste gaan over wat wij mensen voor elkaar kunnen betekenen. Met vriendelijke groet,
Dineke Katerberg directeur-bestuurder 40