Issuu

Inhoudsopgave 0

Voorwoord van de coordinator

Voorwoord van de voorzitter

Thuisbezorgd op het Science Park

Interview met het bestuur

Succesvolle ketenintegratie dankzij architectuur

Erasmus uitwisseling naar Edinburgh

Uitwisseling Keio University Tokyo

Op bezoek bij FlowTraders

Internet Illiteracy

De indiaan en de ontzichtbare Alien

10 Comics

11 Interview met AIO

12 Kroegen in de buurt van het Science Park

COLOFON De Cavia is een periodieke uitgave van via, studievereniging voor studenten van informatica, informatiekunde en kunstmatige intelligentie aan de Universiteit van Amsterdam! Dit is de 25ste Cavia. Oplage Uitgever Font Opmaak 0

150 Xerox Service Center Antykwa ToruĹ„ska LATEX

Adres: Kamer A0.10 Science Park 904 1098 XH Amsterdam

Voorwoord van de coordinator Waarde via leden, Het heeft weer eens heel lang geduurd voordat de volgende cavia op de plank lag. Dat komt doordat we echt een goeie wilde maken, met dingen die jullie echt willen lezen! Dit zorgt natuurlijk wel voor de nodige problemen: De eerstejaars hebben nu nog steeds nooit een cavia gezien! Nou ja, niet zo eentje die van papier is gemaakt natuurlijk. De zogenaamde “guinea pig” kennen jullie natuurlijk allemaal wel! Een ander nieuwtje over deze cavia is dat het voor het laatst zal zijn dat mijn naam onder dit stukje staat! Dit is omdat Maarten Inja de zware taak over gaat nemen, en de caviacommissie, stoer gezegd, gaat “pimpen”. De verwachting is dat ons kwartaalblad komend jaar ieder kwartaal uit zal komen. Als je daarbij wilt helpen ben je dan natuurlijk van harte welkom! Dan moet je Maarten maar even mailen op cavia@svia.nl. Nu zal ik je niet langer ophouden om te beginnen met het lezen van deze cavia! Hij heeft je wat te bieden over het nieuwe Science Park, studeren in het buitenland, en er staat nog een interessant en ingewikkeld artikel in! Gauw lezen dus! Maarten de Waard

Voorwoord van de voorzitter Lieve vianen, Er is een hoop gebeurd sinds de vorige cavia! Het is, terwijl ik dit schrijf, alweer bijna 2 maanden geleden dat het 11e bestuur van via door het ALV gekozen is! In de tussentijd zijn we druk bezig geweest alles uit te zoeken, en we hebben er erg veel zin in! Verderop in deze cavia zullen we ons voorstellen. We gaan in ieder geval een heel leuk en gezellig jaar tegemoet en hopen dat we veel voor via kunnen betekenen. Elise

Thuisbezorgd op het Science Park Nu het FNWI goed en wel verhuisd is naar de Watergraafsmeer en de meesten van ons zich in het keiharde studeren gestort hebben, rijzen er een paar vragen op die op het oude Roeterseiland niet of minder aan de orde waren: “Gaan we vanavond op de universiteit eten?”, “Wat gaan we eten?” en “Waarom is onze universiteit in the middle of nowhere gevestigd?”. In het kader van dineren op de faculteit is het vooral de laatste vraag die voor de nodige problematiek zorgt. Hoe enthousiast de meesten ook over het Science Park zijn, feit blijft dat ons universiteitsgebouw zich ver van de bewoonde wereld bevindt. Veel mogelijkheden om buiten de deur te eten zijn er niet, terwijl we vorig jaar hamburgerbar Burgermeester, frituur Holland-Belgie, supermarkt Albert Heijn en mening koffietentje om de letterlijke hoek hadden. In dit stuk een korte review over mogelijke oplossingen voor bovenstaande problematiek die ik uitgeprobeerd heb. First of all hebben we natuurlijk Sorbon. Binnen de deur, goedkoop en over het algemeen eetbaar. Vooral als lunch (of verlaat ontbijt) biedt de Sorbon een groot assortiment aan smakelijk en betaalbaar eten. Over het avondeten van onze Mensa ben ik iets minder enthousiast. Hoe aardig de chef-koks ook mogen zijn, the main-dishes zijn

over het algemeen vrij zoutloos, het vlees niet gaar en de groente overgaar. Dan is er, second of all, natuurlijk een grote variatie restaurantketens en multi-culturele Turkse eethuizen te vinden op thuisbezorgd.nl. In de eerste instantie is eten laten bezorgen perfect: je kan doen alsof je keihard studeert, terwijl jouw eten geprepareerd en bezorgd wordt, maar eten bestellen is vaak duur en studenten hebben het niet zo breed. Daar komt bij dat dit voedsel over het algemeen niet barst van de vitaminen en mineralen. Nu zijn er mensen die kunnen leven van elke avond pizza, maar de meesten zullen hier vroeg of laat scheurbuik van krijgen. Een andere mogelijkheid is natuurlijk buiten de deur eten bij de Polder of de Oerknal. Beide restaurants zijn lekker dichtbij, maar dit zijn wel iets serieuzere aangelegenheden. De Polder is een eetcafé wat er al in een ver en donker verleden voor de vestiging van het Science Park al zat en is dus minder gericht op studenten. Dit betekent niet dat studenten hier niet welkom zijn; het eten is erg smakelijk, de bediening goed en de sfeer gezellig. De Oerknal is het eetgedeelte van het universitaire sportcentrum - USC - en dus wel meer gericht op studenten. Het gemiddelde gerecht is hier iets goedkoper en de kaart wat simpeler dan die in de Polder, maar geen

van beiden doet af aan de kwaliteit van de maaltijd. Beide eetcafé’s zijn zeker de moeite waard, voor de studenten onder ons die graag wat meer geld uitgeven aan hun diner, maar hierdoor wel lekkerder, beter en gezelliger eten.

‘s ochtends mee naar de uni en gooi het ‘s avonds in de openbare magnetron. Jij blij, maag blij, oma blij en portemonnee blij.

En dan als laatste, de simpelste, goedkoopste, gezondste en misschien wel lekkerste oplossing: laat oma een lekker happie voor je koken, stop dit in een plastic bakje, vries dit in, neem dit

Geschreven door Sammy Odenhoven.

Commissies Hier een paar commissies die Lijkt het je leuk om voor de cavia om leden verlegen zitten: te schrijven, artikelen voor de cavia te zoeken of op een andere manier Actiecommissie De actiecommissie betrokken te zijn in het maken van organiseert vaak leuke, gezellige en de cavia? Dan ben je welkom om soms zelfs leerzame activiteiten, zoeens een vergadering bij te wonen! als een dagje paintballen, een HalloMail voor de caviacommissie naar: weenborrel of de eindejaarsbarbecavia@svia.nl cue! ICT-commissie De ICT-commissie Als je dus wilt helpen met het is de commissie die zich bezigorganiseren van activiteiten, of een houdt met het regelen van de ICTheel vet idee hebt, kun je mailen voorzieningen van de studieverenaar actie@svia.nl. Wees vooral ook niging, hieronder valt het ontwikwelkom bij wat er staat gepland! kelen van nieuwe programma’s en Caviacommissie Dit blaadje kwam het beheren van verschillende sysniet zo maar uit de lucht vallen! Er temen welke door de studievereniis een commissie die ervoor zorgt ging gebruikt worden. De website dat hij inhoud krijgt, wordt opge- is bijvoorbeeld door de ICT comleukt en wordt gedrukt. Dit is de missie gebouwd. Geinteresseerd? caviacommissie. ict@svia.nl! 3

Interview met het bestuur Hoe heet je en wat voor studie doe je? Elise: Ik heet natuurlijk Elise (of “Elsie”) en ik studeer Kunstmatige Intelligentie. Eszter: Ik heet Eszter (DUS +S+ZH) en ik studeer A.I. Sammy: Ik heet Sammy (Snorro) en studeer Informatica als een motherfucker. Sharon: Ik heet Sharon en ik zit nu in het 2e jaar van Kunstmatige Intelligentie. Wat vind je nou zo leuk aan via? Elise: Bier drinken met mensen die weten wat de gemiddelde ASCII waarde van hun naam is == still winning! Eszter: Het is altijd super gezellig. Sammy: Bij de via vindt je de computer-autisten die wèl van bier drinken houden! Sharon: Bij de via zitten allemaal heel relaxte mensen en je kan gewoon lekker jezelf zijn. En (bijna) iedereen snapt al die flauwe nerdgrapjes. Wat is je favoriete boek/film/muziek? Elise: Vooral serieuze boeken. Dingen van Nietzsche, Orwell, en ik ben al heel lang bezig met Manufacturing Consent van Chomsky. Qua films hou ik vooral van horrorfilms, erger me dood aan alles dat uit Hollywood komt, eigenlijk. Muziek is gewoon tr00 metal, voornamelijk oldschool 80’s thrash. Over-

Kill, Exodus, Kreator. Ook wel wat doom. En natuurlijk 90’s dance! Eszter: Boek: Ik ben een enorme fan van Stephen King en thriller boeken in het algemeen. Als ik een boek moet kiezen dan is het Engelenmoord van P.J. Tracy. Film: Ik heb twee favoriete films, V for Vendetta en Imagine Me and You. Muziek: Ik luister echt bijna alles, de ene dag punk-rock (bv Rise Against), de andere dag jaren ‘90 muziek (Captain Jack FTW), maar foute dance en hands-up is altijd leuk. Sammy: Favoriete boek: lastig. Ik ga dan toch wel voor The Girl With The Dragon Tattoo. Favoriete film: The Matrix. Deel I. Of Deel II. Of Deel III. Oh en muziek. Favoriete band: In Flames. Favoriete DJ: Deadmau5. Verder, veel (hard)rock/metal, dubstep, house, hardstyle etc. Sharon: Mijn favoriete boek is One Day van David Nicholls. Mijn favoriete film is The Notebook, ik hou vooral van die belachelijk zoete, romantische films. Die films lopen altijd goed af, hoe slecht het ook gaat. Lekker voorspelbaar plot, lekker weinig nadenken. En echt favoriete muziek heb ik niet. Nu luister ik vooral hiphop, r&b en klassieke pianomuziek. Wat doe je in je vrije tijd? Elise: Gamen, rode wijn drinken, forums lurken en als ik tijd heb naar concerten gaan. Eszter: Badmintonnen, series kij-

ken, lezen en soms fitnessen. Sammy: Naar muziek luisteren, chillen, series kijken (“Wat is je favoriete serie?” - Op dit moment kijk ik Lost, wat super awesome is. Wat ik ook erg vet vind is Twin Peaks en The L Word), fotograferen en een grotere nerd worden. Sharon: voetballen, fitnessen, series kijken (favoriete serie: Gossip Girl) en met vriendinnen afspreken. En als ik echt genoeg vrije tijd heb game/lees ik graag.

is natuurlijk altijd het lekkerst. Sammy: Noodle soup gemaakt door mijn moeder. Sharon: Indonesisch eten, chocolade & alle niet-oranje snoepjes. In ieder geval niets wat ik zelf kook, want ik kan heel slecht koken. (PS; als je zin hebt, kom een keer voor me koken! haha)

Wat wil je later worden als je groot bent? Elise: Gelukkig! Eszter: 1 meter 80. Wat is je favoriete programmeer- Sammy: Dagobert Duck. Sharon: Gelukkig. En Superwotaal? Elise: Als ik moet kiezen tussen man :) EN EEN ROBOT wat ik ken, Java en Prolog, toch wel Java. /nepnerd Eszter: Obviously Python. Wat zijn je favoriete games? Sammy: Python. Elise: Pokémon, WoW en natuurSharon: Sowieso Prolog <3 lijk OPEN ARENA! Eszter: NFS, Killzone Wat eet je het liefst? Sammy: Rollercoaster Tycoon, Elise: Dingen die ik zelf klaarge- Freddi Fish & Counter Strike. maakt heb, vooral geen Sorbon. Sharon: The Sims, Tombraider & Eszter: Voedsel..? Ik heb niet echt Pokémon iets speciaals, maar wat ik zelf kook

drs. J.J.L.H. (Patrick) Laenen & drs. I. (Ivar) Vennekens

SUCCESVOLLE KETENINTEGRATIE DANKZIJ ARCHITECTUUR Ketens staan binnen het overheidsdomein steeds meer in de belangstelling. Overheid en bedrijfsleven zoeken elkaar – soms noodgedwongen – op om administratieve lasten te verlichten en tegemoet te komen aan de vragen van consument en bedrijfsleven. Daar waar ketenpartners samenwerken om toegevoegde waarde te creëren, vormt de ketenarchitectuur hét instrument voor optimalisatie van de keten. Door ontwikkeling van de ketenarchitectuur wordt de brug geslagen tussen de belangen, processen, gegevens, organisatie en automatisering van de verschillende schakels in de keten. De complexiteit van ketenintegratie overstijgt de complexiteit van optimalisatie binnen de kaders van de eigen organisatie. Architectuur biedt het instrumentarium om de samenhang over de schakels van de keten heen inzichtelijk te maken en te optimaliseren. Ketenoptimalisatie kan en mag daarbij niet gezien worden als een vraagstuk voor ICT-deskundigen. Bedrijfs- en informatiearchitecten blijken de sleutel tot succes in handen te hebben. Het architectuurinstrumentarium biedt de architect/ projectleider een solide theoretische basis en praktische handvatten voor ketenoptimalisatie. Het zorgt ervoor dat architecten en projectleiders: — een gezamenlijke ketenmissie kunnen formuleren; — de ketenmissie kunnen ontrafelen in processen die uitgevoerd moeten worden; — de hierbij betrokken actoren kunnen duiden, hun (soms tegengestelde) belangen leren kennen en hier behendig tussen kunnen manoeuvreren; — passende integratiestrategieën kunnen kiezen; — het optimalisatieproces van de totale keten beter kunnen faseren, beheersen en daardoor beter kunnen besturen.

Het IRIS denkraam [2] – acroniem voor Innovatie, Reorganisatie en Implementatie Structurering – geeft kaders om op een gestructureerde en gecontroleerde wijze veranderingen binnen een organisatie door te voeren. IRIS beschouwt daartoe vijf onlosmakelijk met elkaar verbonden aspecten die gezamenlijk het waarheen, wat, hoe, wie en waarmee van de organisatie representeren. De kern van het IRIS-denkraam is gelegen in de onderkenning dat iedere verandering een afstemmingsvraagstuk is tussen wat de organisatie wil en hetgeen ze kan. (www.vm-advies.nl/iris) Het IRIS-denkraam is verder uitgebreid om ook verandering over meerdere organisaties heen in samenhang af te beelden. MISSIE

Strategie & Beleid

TIJD

Bedrijfsvoering

Bedrijfssystemen

GELD

Wat is een keten? Een keten definiëren wij als: ‘Een samenhangende combinatie van zelfstandige organisaties die samenwerken om een gedeeld doel te bereiken, waarbij de toegevoegde waarde van ieder van de individuele organisaties op voorhand bekend is’. In deze definitie bestaat de keten uit een aaneenschakeling van individuele organisaties. Een veelgebruikte definitie van een organisatie is: ‘Een samenwerkend geheel van mensen en middelen gericht op het bereiken van een bepaalde missie’ [1].

Bedrijfsmiddelen

Personele organisatie

CAPACITEIT

Het IRIS denkraam In die visie bestaat de keten uit een aaneenschakeling van individuele organisaties.

Ketens hebben enkele specifieke kenmerken:

ketenoptimalisatieproces en wordt bepaald door de ketenmissie, de lengte en de breedte van de keten.

— De keten bestaat in ieder geval uit meerdere actoren (individuele organisaties of delen van organisaties) met elk hun eigen missie, strategie, bedrijfsvoering, mensen en middelen, zonder overkoepelend gezag over de organisaties heen. Een individuele organisatie geldt nooit als keten omdat de organisatieonderdelen onder één besturingsverantwoordelijkheid vallen. — De individuele organisaties werken samen binnen de keten om een gezamenlijk doel te bereiken. Vanuit een procesinvalshoek is er dan één lange procesketen waarbij de uitvoering van die bedrijfsprocessen bij verschillende organisaties ligt. De basisprincipes van bedrijfsprocessen blijven van toepassing: — ieder bedrijfsproces moet waarde toevoegen vanuit de optiek van het te bereiken doel; — ieder bedrijfsproces is uniek binnen de keten. — Doorgaans zijn bepaalde onderdelen van een organisatie als actor betrokken bij de keten. Dat zijn de onderdelen die binnen de organisatie verantwoordelijk zijn voor de inrichting en uitvoering van één of meer schakels in de keten. Een organisatie kan op het zelfde moment betrokken zijn bij verschillende ketens. Zo kan een pluimveehouder onderdeel uitmaken van een ‘pluimveevleesketen’ én een ‘diervoederketen’.

Wat is de missie van de keten? De keuze van het eindpunt van de keten is sterk bepalend voor de omvang van de keten. Het eindpunt van de keten is een concreet en meetbaar eindresultaat (en geen proces of organisatie) dat tot stand komt als gevolg van de uitvoering van een reeks van bedrijfsprocessen. Een voorbeeld van eindresultaten: — In de pluimveeketen: hennen die geschikt zijn voor het legbedrijf, consumptie-eieren, kipfilets — In de strafketen: beslagleggingen, veroordelingen, boetes — In de zorgketen: bezette bedden, behandelde patiënten Vervolgens wordt op dat eindresultaat een doelstelling geformuleerd die past bij het optimalisatievraagstuk dat voorligt. De doelstelling geeft richting aan het optimalisatieproces en is doorgaans in kwalitatieve vorm gesteld. Mogelijke richting bij bovenstaande eindresultaten: — In de pluimveeketen: minder toediening van antibiotica, hoger dierwelzijn van leghennen. — In de strafketen: minder langdurige beslagleggingen, snellere veroordelingen, hogere boetes. — In de zorgketen: hogere bezettingsgraad bedden, meer patiëntbehandelingen.

Hoe is een keten afgebakend? Het optimaliseren van een keten begint bij het afbakenen van het beschouwingsgebied. De afbakening is bepalend voor de processen die in ogenschouw worden genomen, de informatie die daarbij een rol speelt, de tussen- en eindproducten die voortgebracht worden en de actoren die relevant zijn. De afbakening is bepalend voor de omvang en complexiteit van het

Vaak wordt het streven naar een eindresultaat met een bepaalde kwalitatieve richting ook gezien als een missie, vandaar dat hier wordt gesproken van de ketenmissie.

Hoe lang en breed is de keten?

MISSIE

Strategie & Beleid

TIJD

Bedrijfsvoering

Bedrijfssystemen

Bedrijfsmiddelen

GELD

Personele organisatie

MISSIE CAPACITEIT

MISSIE MISSIE

Strategie & Beleid

Bedrijfsvoering

Strategie & Beleid

TIJD

Bedrijfssystemen

Bedrijfsvoering Strategie & Beleid

Bedrijfsvoering

GELD

TIJD

Bedrijfssystemen

GELD TIJD

Bedrijfsmiddelen

Bedrijfssystemen

GELD

Personele organisatie

Bedrijfsmiddelen

Personele organisatie

Bedrijfsmiddelen

CAPACITEIT

Personele organisatie

CAPACITEIT CAPACITEIT

MISSIE

Strategie & Beleid

TIJD

Bedrijfsvoering

Bedrijfssystemen

Strategie & Beleid

Bedrijfsvoering

GELD

TIJD TIJD

Bedrijfsmiddelen

Vanuit de gekozen ketenmissie worden vervolgens alle bedrijfsprocessen in beeld gebracht die parallel dan wel sequentieel toegevoegde waarde leveren aan het eindresultaat. De focus ligt daarbij op processen die een primair [3] karakter hebben. De aaneenschakeling van de primaire ketenprocessen bepaalt de ketenlengte. Pas in tweede instantie wordt de keten verbreedt met ondersteunende processen die voor de ketenoptimalisatiedoelstelling noodzakelijk zijn. Voor het bepalen van de omvang van de keten zijn twee instrumenten essentieel: — De businessarchitectuur van de individuele ketenactoren: deze bevatten immers de bedrijfsprocessen die al of niet ingesloten kunnen worden in de keten. — De doelenboom van het ketenoptimalisatievraagstuk: als alle doelen aan een of meerdere

Personele organisatie

Bedrijfssystemen

Bedrijfsmiddelen

GELD

Personele organisatie

CAPACITEIT

Bedrijfsvoering

Bedrijfssystemen

Bedrijfsmiddelen

GELD

Personele organisatie

CAPACITEIT

Ketens in het IRIS-denkraam

‘ketenbedrijfsprocessen’ gerelateerd zijn, is de keten in principe lang en breed genoeg. Daarnaast is er nog een aantal overwegingen en beperkingen van invloed op het bepalen van de omvang van de keten: — Bij het bepalen van de ketenreikwijdte spelen de macht van de opdrachtgever, de beheersbaarheid van de complexiteit en budgetbeperkingen in tijd en geld duidelijk mee. — Vaak worden ketens gevormd op basis van op voorhand gekozen organisaties. Als echter tijdens de vaststelling van de keten blijkt dat de bedrijfsprocessen van een van de organisaties niet direct toegevoegde waarde leveren aan de vervulling van de ketenmissie, is deze organisatie geen actor meer in die keten en heeft daarmee geen plaats meer in het ketenoptimalisatieproject.

Wat is de maturiteit van de keten? Een keten bestaat uit de aaneenrijging van actoren die een of meerdere ketenbedrijfsprocessen uitvoeren. Elke organisatie geldt als schakel in de keten, tussen organisaties bestaan schakelpunten. MISSIE

MISSIE

Strategie & Beleid

TIJD

er informatie uitgewisseld wordt, dan kiezen de actoren voor de structuur, vorm en inhoud die voor dat moment het meest geschikt zijn. Procedures: gegevensuitwisseling tussen twee actoren is afgestemd qua structuur, vorm, inhoud en frequentie. Processen: de bedrijfsprocessen van twee actoren zijn zodanig op elkaar afgestemd dat ongeacht de wijze van uitvoeren een naadloze aansluiting tussen beide bedrijfsprocessen ontstaat en blijft bestaan. Strategie/beleid: er bestaat een duurzaam samenwerkingsverband tussen twee actoren waarbij zelfs het overlaten van de uitvoering van bedrijfsprocessen aan de andere actor in het schakelpunt tot de mogelijkheden behoort. Missie: twee actoren hebben hun bestaansrecht en bestaansreden met elkaar in lijn gebracht, waarmee het onderscheid tussen beide organisaties vervaagt en zij verworden zijn tot één organisatie (fusie/ overname). Vanzelfsprekend leidt het samengaan van twee actoren niet in zichzelf tot het oplossen van het optimalisatievraagstuk. Het vraagstuk verschuift alleen van inter-organisatorisch naar intra-organisatorisch, waardoor het zich onttrekt aan het ketenbeeld [5].

Strategie & Beleid

Bedrijfsvoering

Bedrijfssystemen

Bedrijfsmiddelen

GELD

Schakelpunt

GELD

Personele organisatie

Bedrijfssystemen

Personele organisatie

CAPACITEIT

De maturiteit van de keten als geheel is af te leiden uit de maturiteitsniveaus van elk van de schakelpunten in de keten. Vanuit het optimalisatievraagstuk wordt bepaald welke schakelpunten in de betreffende keten naar een hoger maturiteitsniveau moeten en kunnen.

Bedrijfsvoering

TIJD

Bedrijfsmiddelen

Welke strategieën kan een actor volgen?

CAPACITEIT

Schakelpunt in een keten Naast de ketenmaturiteit van de actoren zijn hun integratiestrategieën de tweede cruciale factor voor het bereiken van de ketenmissie. Iedere actor in de keten kan, zal en mag eigen ambities hebben in de mate waarin hij verbinding zoekt met zijn ‘counterpart’ op het schakelpunt. In de praktijk onderscheiden wij drie integratiestrategieën, te weten autonomie, integratie en interoperabiliteit.

Van ieder schakelpunt in de keten kan de maturiteit worden bepaald. De maturiteit geeft de mate van samenwerking tussen de actoren in de keten aan. Er zijn verbindingen tussen organisaties mogelijk op elk van de richtinggevende en uitvoerende componenten van het individuele organisatiemodel (missie, strategie en beleid, bedrijfsvoering, bedrijfssystemen).

Autonomie

De maturiteit is uitgedrukt in 5 niveaus [4]: 1. Gegevens: uitwisseling van gegevens tussen twee actoren vindt op relatieve ad hoc basis plaats. Als

Kiezen voor autonomie betekent dat een organisatie een zo laag mogelijke afhankelijkheid wil of moet hebben 5

MISSIE

4 3 Strategie & Beleid

Bedrijfsvoering

Strategie & Beleid

Bedrijfsvoering

2 TIJD

Bedrijfssystemen

GELD

TIJD

Bedrijfssystemen

GELD

Bedrijfsmiddelen

Personele organisatie

CAPACITEIT

Personele organisatie

Bedrijfsmiddelen

CAPACITEIT

Verbindingen tussen organisaties rondom een schakelpunt

met zijn counterpart op het schakelpunt. Deze autonome houding kan een weloverwogen strategische keuze zijn, maar kan ook bij wet afgedwongen zijn. Voorbeeld van autonomiestrategie: — Een adviesbureau kiest er weloverwogen voor autonoom te blijven ten opzichte van softwareontwikkelaars. — De scheiding tussen wetgevende, uitvoerende en rechtelijke macht betekent dat politiek, justitie en politie sterk onafhankelijk (en dus autonoom van elkaar) moeten opereren. Actoren die de autonomiestrategie volgen, komen op schakelpunten doorgaans niet verder dan niveau 2 (Procedures). Een hoger niveau van integratie zou betekenen dat zij hun bedrijfsprocessen op elkaar afstemmen. Hierbij ontstaat een onderlinge afhankelijkheid die niet wenselijk of zelfs niet wettelijk toegestaan is. Waar ketenoptimalisatie vaak bereikt kan worden door het optimaliseren van de procesbesturing over de hele keten heen, is dat hier onmogelijk. De verbinding bestaat uit het aanbieden en afnemen van vooraf gedefinieerde producten, (digitale) gegevensuitwisseling en het (on)regelmatig toetsen of het geleverde aansluit op het gevraagde. Interoperabiliteit Interoperabiliteit is de strategie waarbij een actor zijn verbindingsmogelijkheden kenbaar maakt aan de buitenwereld. Er is minimaal één andere actor die aansluit op het verbindingspunt, maar er is geen sprake van wederzijdse afstemming van de ketenbedrijfsprocessen. Meestal kent het schakelpunt een veelheid aan huidige dan wel toekomstige actoren aan de andere kant van het schakelpunt. Het is dan onhaalbaar om af te stemmen met alle individuele counterparts, laat staan concrete afspraken met hen te maken over integratie. Voorbeeld van interoperabiliteitsstrategie: — De RDW is onder meer de beheerder van de Basisregistratie Voertuigen in Nederland. In deze registratie staan voertuiggegevens en de gegevens van de eigenaar/houder. Zo hebben garagehouders de mogelijkheid om digitaal AKP-gegevens uit te wisselen. Ook kan iedereen kijken of zijn/haar voertuig als verzekerd geregistreerd staat. Dit zijn diensten die de RDW aan haar omgeving aanbiedt. Ten opzichte van de autonomiestrategie is het grote verschil dat waar autonomie een interne focus heeft op de uitvoering van haar eigen bedrijfsprocessen, de interoperabiliteitsgedachte juist een sterke externe focus kent. Interoperabiliteit bestaat immers bij de gratie van de veelheid aan counterparts die er zijn, moeten zijn of gevonden worden. Het vergt dan ook een hoge mate van openheid naar buiten toe en bereidheid om de veelheid aan counterparts te bedienen.

Actoren die de interoperabiliteitsstrategie volgen, opereren doorgaans op maturiteitsniveau 3, zij hebben hun interne bedrijfsprocessen zodanig gekozen en ingericht dat naar buiten toe maximale aansluiting mogelijk is. Aan de andere kant van het schakelpunt heeft de actor de keuze variërend van niveau 1 (op ad hoc basis gegevens uit wisselen), niveau 2 (gegevensuitwisseling ingebed in de eigen procedures) tot niveau 3 (aanpassing van de bedrijfsprocessen zodat deze naadloos aansluiten op hetgeen aangeboden wordt aan de interoperabele kant van het schakelpunt) Integratie Integratie is een strategie waarbij een organisatie doelbewust haar counterpart op een schakelpunt opzoekt om tot een hoger maturiteitsniveau in de keten te komen. Bij maximale integratie stemmen de twee actoren hun bedrijfsprocessen zodanig op elkaar af dat er geen overlap in bedrijfsprocessen (meer) bestaat of dat blinde vlekken zijn ingevuld. Op dit niveau vinden we ook op elkaar afgestemde procesbesturing over de grenzen van organisaties heen. De integratiestrategie geeft de grootste kans op een lean en mean keten. Als alle actoren in de keten de integratiestrategie volgen, vindt er geen dubbele uitvoering van bedrijfsprocessen meer plaats en is de procesbesturing over de hele keten geoptimaliseerd. Voorbeeld van integratiestrategie: — Een staalfabrikant en een fietsenfabrikant besluiten om voortaan alleen nog maar een kwaliteitscontrole bij de staalfabriek te doen. Het bedrijfsproces ‘controleer staalkwaliteit’ komt bij de fietsenfabrikant te vervallen – uiteraard onder het maken van goede wederzijdse afspraken. De integratiestrategie vereist niet dat de counterpart in het schakelpunt ook de integratiestrategie volgt. De counterpart kan ook een minder op volledige integratie gerichte strategie volgen. In dat geval is sprake van eenzijdige integratie waarbij degene met de integratiestrategie zijn bedrijfsprocessen zodanig aanpast dat ze naadloos aansluiten op de counterpart, zonder dat de counterpart zijn bedrijfsprocessen aanpast. Het kan zelfs zijn dat de counterpart niet eens weet dat de actor ‘aan het integreren’ is. Voorbeeld van eenzijdige integratiestrategie: — Een garagehouder stemt zijn eigen bedrijfsvoering af op het digitaal uitwisselen van APK-gegevens van de RDW. Het maximaal bereikbare maturiteitsniveau is niveau 5. Op dat niveau raken de actoren aan weerzijden van een schakelpunt dermate met elkaar verweven, dat de grenzen tussen die organisaties vervagen en er de facto sprake is van één organisatie. Of dat ook daadwerkelijk leidt tot een fusie of overname wordt ingegeven door andere overwegingen. Uiteraard is het bereikbare niveau de resultante van het krachtenveld rondom

het schakelpunt. Ook niveau 3 en 4 zijn bereikbaar en kunnen leiden tot een duurzame en structureel betere verbinding binnen de keten.

Noten & Literatuur

Wat zijn de duurzame verbindingen?

Wij zien een wederzijdse afhankelijkheid tussen de strategieën die de actoren om een schakelpunt kiezen. In de matrix in onderstaande figuur is weergegeven of de keuzes van de actor en zijn counterpart rondom een schakelpunt leiden tot een duurzame ketenverbinding.

4. Mogelijkheid tot duurzame ketenverbinding

STRATEGIE ACTOR

STRATEGIE COUNTERPART

Autonomie

Integratie

Interoperabiliteit

Nee

Jans, prof. E.O.J. Grondslagen van Administratieve Organisatie, Samson, 1996, pp. 12. Hendriks, drs. G, Innovatief Management in Van IT, de dingen die voorbij gaan, verslag van lustrumcongres BIK, SBIT Tilburg, 1994, pp 43-45. Primair wordt hier het door Porter onderkende onderscheid tussen primaire en ondersteunende processen bedoeld (Porter, M.E. (1985). Competitive Advantage: Creating and sustaining superior performance. New York: The Free Press). Mede gebaseerd op Rombout, P. (2006). Eindrapportage Model en aanpak keten- en netwerkintegratie v1.2. Afstudeeropdracht. TU Eindhoven. Zie ook: Können, E.E. (1984). Ziekenhuissamenwerking, fusie en rigionalisatie. Utrecht: NZI. Grijpink, J.H.A.M. (1997). Keteninformatisering, met toepassing op de justitiële bedrijfsketen, Den Haag: CvK

Dit artikel is een gecomprimeerde versie van het eerste deel van een tweedelig artikel. Het eerste deel geeft aan wat ketens zijn en biedt een methodisch kader voor ketenoptimalisatievraagstukken. Deel een vormt de inleiding op de LAC 2010 workshop ketenarchitectuur.

Integratie

Nee

Het

tweede

deel

(hier

niet

operationalisatievraagstukken

gepubliceerd)

rondom

behandelt

ketenoptimalisatie:

de hoe

wordt het instrumentarium feitelijk effectief ingezet en welke

Interoperabiliteit

bestuurlijk-organisatorische vraagstukken spelen een rol. Dit

Nee

deel wordt na het LAC 2010 aan de deelnemers van de workshop beschikbaar gesteld en komt beschikbaar op www.vm-advies.nl.

OVER DE AUTEURS Patrick Laenen is partner bij Vellekoop & Meesters. Hij studeerde in 1996 af aan de Erasmus Universiteit Rotterdam in de richting Bestuurlijke Informatiekunde en is sindsdien verbonden aan Vellekoop & Meesters BV. De laatste jaren is hij als methodisch begeleider en/of architect betrokken bij grootschalige ketentrajecten – veel in de agro-foodsector - waarbij hij architectuur als instrument gebruikt om de gewenste optimalisatie op gefaseerde en gecontroleerde wijze te bereiken. E-mail: j.j.l.h.laenen@vm-advies.nl.

Ivar Vennekens is senior adviseur bij Vellekoop & Meesters. In 1999 studeerde hij af aan de Erasmus Universiteit Rotterdam in de richting Informatiemanagement. Hij is de laatste jaren als methodisch begeleider betrokken bij enkele ketentrajecten gericht op integratie van exportketens. Verder is hij als architect en analist betrokken bij grootschalige programma’s voor de e-overheid, waaronder Digitale Dienstverlening van het ministerie van LNV en E-herkenning voor bedrijven. E-mail: i.vennekens@vm-advies.nl.

Erasmus uitwisseling naar Edinburgh Waarom ik een uitwisseling wilde doen Naast mijn studie heb ik me veel bezig gehouden met andere dingen: actiecoĂśrdinator bij via, studentvoorlichter, mentor voor de eerstejaars, andere bijbaantjes en hockey. Dit heeft ervoor gezorgd dat ik een jaartje uitloop kreeg. Ergens in maart vorig jaar realiseerde ik mij dat ik alle vakken uit de eerste twee blokken al had gehaald en dat ik die mooi kon invullen met mijn keuzevakken. Aangezien ik in deze periode geen verplichtingen aan de UvA had bedacht ik dat ik dit net zo goed in het buitenland kon doen. Wat ik er ongeveer voor moest doen Aangezien ik mij dit een beetje laat realiseerde ben ik snel naar de toenmalige studieadviseuse Andrea Haker gegaan die mij vertelde dat ik aan het uitwisselings programma mee kon doen en daarvoor naar Joke Hendriks moest gaan. Ik wilde graag naar een Engelstalig land, waar AI te studeren is en naar een universiteit die is aangesloten bij het uitwisselingsprogramma. Edinburgh bleek de beste optie. Wat ik hiervoor moest doen was mij aanmelden voor een Erasmusbeurs, een motivatiebrief en een cijferlijst opsturen naar de University of Edinburgh, en een vakkenpakket kiezen. Twee maanden later kreeg ik bericht dat ik welkom was. Toen moest ik alleen nog woonruimte zoeken. Er is heel veel

studentenaccommodatie in Edinburgh, maar omdat ik maar een semester zou komen konden ze mij die niet garanderen. Jan Overgoor, die vorig jaar een semester in Edinburgh had gestudeerd, raadde mij aan om de eerste week in een hostel te verblijven en ter plekke een kamer te zoeken via een website. Dat had ik dus maar gedaan en dat is ook gelukt! Voor de meeste kamers in Edinburgh betaal je tussen de 300 en 450 pond per maand (ÂŁ1.00 = A C1.18).

Wat ik heb gestudeerd Ik heb vakken van de School of Informatics gevolgd, dus vakken die overlappen of voortborduren op de vakken die ik hier ook zou volgen. De bachelor is daar 4 jaar en ik heb een 3e jaars vak en vier 4e jaarsvakken gevolgd. Elk vak was 10 punten, wat 5 ECTS zijn. In een semester heb je normaal 60 punten, maar ik had mijn handen vol aan 50! 50 punten betekent namelijk dat je 50 uur per week kwijt bent aan studeren, en dat is niet overdreven! Een semester in Edinburgh duurt namelijk maar 3 maanden, en in die tijd proppen

ze evenveel stof als wij in onze semesters... Hard werken dus, maar daartegenover krijgen de Schotten wel 4 maanden zomervakantie!

ook wel dat Edinburgh een studentenstad is, want je krijgt overal studentenkorting op: kleding, schoenen, drank, de kapper, uit eten, boeken etc. Verder zijn alle mensen erg Hoe de universiteit was De univeraardig, van buschauffeurs tot supersiteit is verspreid over een aantal gemarkt medewerkers! Daar kunnen bouwen in het centrum van Edinwe hier nog wat van leren... burgh, allemaal op loop afstand (net als alles in Edinburgh eigenlijk). Ie- Mijn leven buiten de studie Er ging dereen heeft een studentkaart waar- heel veel tijd in het studeren zitten, mee je 24/7 de uni in kan (er zitten maar er moet altijd tijd vrijgemaakt dus ook echt mensen op zondag tot worden voor ontspanning! Ik wilde 2 uur â€™s nachts te programmeren!!!). graag blijven sporten dus ging ik op De printers voor de Informatics stu- zoek naar de hockeyclub in Edindenten gratis en onbeperkt, kleur burgh (die naast mijn huis bleek te en zwartwit, en ze zijn net als hier zijn). Helaas waren er 100 meis(waarbij ze eigenlijk nog gebouw P jes die hetzelfde dachten en maar bedoelt, red.) regelmatig stuk. . . De 8 teams die eigenlijk al vol zaten. . . rest van de uni is vrij vergelijkbaar Dus na 5 try-out trainingen dacht ik met de UvA hier. dat het misschien ook wel leuk zou zijn om te gaan trampoline sprinHoe ik Edinburgh heb ervaren gen, wat mijn huisgenoot deed. Edinburgh vind ik vergelijkbaar met Amsterdam omdat het een vrij Alle sportclubs zijn trouwens klein centrum heeft. Alles is op verbonden aan de universiteit, dus loopafstand en na een week ken je je betaalt heel weinig contributie en de weg al. Wat me gelijk opviel is je sport met allemaal medestudendat er nauwelijks gefietst wordt, ie- ten. De sportverenigingen fungedereen loopt of neemt de bus (die ren een beetje als studentenvereniiedere 3 minuten komt). Ook zie je gingen, er is dan ook een ontgroenauwelijks kinderen of dertigers en ning voor de freshers (die eigenlijk neerkwam op drankspelletjes spelen). Na iedere training is er een social, waar je met zijn allen naar de stamkroeg gaat en met korting pints en burgers krijgt. Je sportclub wordt dus eigenlijk je vriendengroep. Conclusie Als je de mogelijkheid hebt om een semester weg te gaan, doe het dan vooral! Ik heb er in veertigers, alleen maar studenten ieder geval heel veel van geleerd! en een paar oude mensen! Je merkt In je eentje het vliegtuig pakken en

het hostel zoeken leek me best eng, maar daarna werd het alleen maar leuker! En in het hostel heb ik mijn beste vriendinnen leren kennen en bij de sportclub maak je ook zo vrienden.

Dus: heb je de mogelijkheid om een semester weg te gaan, wil je naar een superleuke studentenstad waar ze Engels spreken, hou je van uitgaan en/of sporten maar ben je niet bang van een beetje bikkelen met de studie? Dan is Edinburgh de Na 1 week begon ik al te denstad voor jou! ken en dromen in het Engels, dus schakelen naar een andere taal was Cheers, ook best makkelijk. En verder zijn Mirjam Schotten gewoon hele aardige gastvrije mensen!

Uitwisseling Keio University Tokyo Waarom ik een uitwisseling wilde doen Al voordat ik begon met AI wist ik dat ik deze uitwisseling wilde doen. Na Midden-Amerika en India was Japan de volgende plek op deze aarde die ik van dichtbij wilde meemaken. De dingen die ik van Japan te horen kreeg via boeken, films, TV, youtube, etc. wekten een enorme interesse in dit bijzondere land op. Ik vroeg me af wat voor cultuur aan al die culturele uitspattingen ten grondslag lag. Bovendien dacht ik, dat als ik er simpelweg doorheen zou reizen, niet echt zou doordringen tot de Japanse cultuur. Ik wist dat een uitwisseling binnen mijn studie een perfecte ge-

legenheid zou zijn om voor langere tijd in Tokyo te wonen, om zo werkelijk meer van de Japanse cultuur te leren. Wat ik er ongeveer voor moest doen Ik heb alle verplichte vakken uit het 1e semester van jaar 3 (toen was ik dus weg), alvast gedaan in het tweede jaar. Soms was daar een beetje creativiteit voor nodig. Ik heb bijvoorbeeld â€˜Filosofie en AIâ€™ vervangen door een psychologie vak en heb het Leren en Beslissen project uitgesmeerd over een semester. Toen ik mijn semester had vrij geroosterd, moest ik bepalen wat ik ongeveer zou doen in Tokyo om

goedkeuring te krijgen van de examencommissie. Dat was gelukkig snel gebeurd via Andrea Haker en Leo Dorst.

heel inspirerend. Dat heb ik voor een deel ook gemerkt tijdens mijn eigen colleges. Terwijl in sommige vakken super boeiende zaken van de Japanse cultuur werden behanEigenlijk het meest belangrijke deld, waren mijn Japanse lessen erg was om geselecteerd te worden schools. door UvA’s Bureau Internationale Studentenzaken. Ik moest een dos- Hoe ik Tokyo heb ervaren Tokyo sier inleveren waaruit mijn motiva- is een ervaring op zich. Terwijl tie voor mijn studie en de uitwisse- het een van de drukste wereldsteling bleek. BIS maakt hiermee een den is, voelde mijn eerste weken selectie van studenten die uitgewis- erg zacht. Misschien dat dat kwam seld worden. Uiteindelijk bleek dat doordat Japanners zoveel rekening er zich inclusief ikzelf slechts drie houden met anderen. Doordat ik studenten hadden aangemeld en we de eerste drie maanden per metro allemaal konden gaan! Toen ik was geselecteerd was het tijd om fondsen te zoeken. Japan is duur en ik ben arm, maar gelukkig ben ik gesteund door een aantal fondsen, zowel privaat als van de UvA. Wat ik heb gestudeerd Ik heb een speciaal internationaal programma gevolgd over Japanse taal. Ik dacht namelijk: als ik eerst de taal leer, dan komt de cultuur vanzelf door met mensen te praten. Naast het taalprogramma heb ik ook nog wat vakken over Japanse cultuur gevolgd.

van huis naar universiteit heen en weer reisde, duurde het een tijd voordat ik een goede oriëntatie had van de stad. Een uur lang in een overvolle metro was erg wennen, maar na dagelijks tussen mijn mede pendelaars te worden geplet, werd Hoe de universiteit was Studeren het al snel de gewoonste zaak van is voor Japanners iets heel aparts, de wereld. vooral voor de studenten die naar een prestigieuze universiteit als Mijn leven buiten de studie Ik heb Keio gaan. De universiteit is eigen- tijdens mijn semester in Tokyo bij lijk een soort pauze tussen het inten- twee verschillende gastgezinen gesieve “crammen” om het entrance woond, die overigens volledig van exam te halen en de eerste jaren bij elkaar verschilden. Behalve de geeen groot bedrijf. Op de universi- weldige Japanse maaltijden die ik teit doen Japanse studenten niet erg elke avond voorgeschoteld kreeg, veel en het onderwijs is vaak niet was het superleuk om allerlei din-

gen over Japan en Nederland te bespreken en zo meteen mijn Japans te oefenen. Hoewel ik dus niet zoals de meeste andere internationale studenten in een dorm woonde, werden er vaak genoeg feestjes georganiseerd om gezellig te socializen.

Na college sprak ik meestal met vrienden af, om samen een deel van Tokyo te ontdekken. Verder heb ik gewerkt aan een korte documentaire over hoe Japanners met tijd omgaan. Mijn film is een serie portretten van mensen die een bijzondere relatie hebben met tijd. Ik hoop deze zomer klaar te zijn met editen. Conclusie Een hele waardevolle ervaring die ik iedereen kan aanraden. Niet per se Japan hoor, maar er is gewoon zoveel moois en interessant te halen over de grens. Een internationale uitwisseling is een prachtige manier om hiermee in contact te komen. Cheers, Philo

Op bezoek bij FlowTraders Inmiddels alweer een tijdje geleden kwam ik op een zonnige dag aan bij het Nederlandse kantoor van FlowTraders. Hun kantoor is gevestigd op de Jacob Bontiusplaats 9. Een groot glazen gebouw waarin een paar verschillende bedrijven zijn gevestigd. Het oogt chique en eenmaal binnen krijg ik een net zo luxe (en lekker) bakje koffie aangeboden. Onder het genot van dit bakje vertelt Manuela mij het een en ander over Flow Traders en hoe het is om daar te werken. Op de website vertelt Flow Traders het volgende over wat ze doen. Wat het allemaal betekent, zal in de rest van dit artikel duidelijk worden. “Flow Traders trades equities as well as derivatives, currencies and bonds on exchanges around the world. Distinguishing itself with razor sharp technology, Flow stays ahead of the competition by focusing on speed and niche competences in markets where every second counts.” De werkvloer Het eerste waar ze over vertelt is de werkvloer. Er is geen grote hierarchie binnen Flow Traders. Bij sommige bedrijven begin je als "starterën moet je nog tijden doorgroeien, maar bij dit bedrijf mag je meteen “groot” beginnen. Je zult niet meteen de leiding over anderen hebben, maar er is wel ruimte om te doen wat jij wilt doen. Aan de andere kant werken hier voornamelijk specialisten die

een passie hebben voor hun vak en zijn er geen management functies te vergeven.Als developer krijg je veel vrijheid om je eigen tools te ontwikkelen en verbeteringen in het algemene systeem aan te brengen, want Flow Traders wil de allerbeste software hebben, omdat voor hen snelheid evenredig staat aan inkomst. Handelen Wat doen ze daar dan? Manuela vertelt me dat ze een onafhankelijk arbitragebedrijf"zijn. Dit houdt in dat ze constant handelen op de aandelenbeurs. Het bedrijf heeft dus ook geen klanten voor wie ze software maken. Ze zijn, als het ware, hun eigen klant. Om de beste te kunnen blijven in hun eigen specialisatie richten ze zich op 1 niche. Er zijn namelijk ook andere bedrijven die hetzelfde doen. Als deze bedrijven zich op hetzelfde richten zou hun software (en hardware) sneller moeten zijn dan die van Flow Traders. Soms lukt dat, vaak niet, want Flow Traders is op het moment een van de beste in hun gebied. De beursvloer is niet meer zoals hij vroeger was. Vroeger stonden handelaren op de beursvloer en werd er met veel hennis en stennis verkocht. Met de huidige communicatietechnologie is dat anders. Het is nu mogelijk om zonder je stoel uit te gaan razendsnel te reageren op de markt en de technologie biedt je de mogelijkheid om veel meer producten te handelen Uiteraard heb je

wel de infrastructuur nodig. De handelaren zitten achter een stuk of 6 computerschermen en kunnen vanaf daar reageren op de aandelenmarkt met behulp van de door FlowTraders gemaakte software. Deze software moet dus zo snel mogelijk zijn, want wie sneller reageert op de markt dan zijn concurrentie, kan ook betere deals sluiten. Bijzonder aan deze manier van werken is dat “rampen” niet per se erg zijn voor het bedrijf. Uit een economische crisis is bijvoorbeeld ook geld te slepen, want zij speculeren niet. Zij hebben geen mening over de markt Supersnelle Software De software die ze gebruiken is volledig zelf gemaakt. Alles wordt geprogrammeerd door hun eigen programmeurs. De taal die ze daarvoor gebruiken is voornamelijk Java. Hun voordeel hierin is dat Java regelmatig geupdate wordt. Daar maken ze dan uitgebreid gebruik van. Zodra er een nieuwe update is, wordt er uitgezocht of er iets in zit dat de software nog sneller kan maken. Dit moet ook wel, als ze de beste willen blijven. Andere mensen met betere software zouden een groot probleem voor de inkomsten vormen. Naast het optimaliseren van snelheid zijn de software developers ook verantwoordelik voor het auto-

matiseren van slimme handelsstrategien. Grote kans dat je je nu afvraagt “Maar wat doet deze software dan?”. De software word gemaakt om de handelaar te helpen de (snelste) deals te maken. Er zijn miljoenen te verdienen door de markt goed in de gaten te houden FlowTraders around the world Er zijn drie grote markten op heel de wereld. Eentje in Azie, een in Europa en een in Amerika. Daarom heeft FlowTraders drie kantoren, respectievelijk in Signapore, Amsterdam en New York. Op deze wijze kunnen ze dus van alle markten meesnoepen door 24 uur te kunnen handelen. Exta handig hiervan is dat het werk redelijk normale tijden biedt. De beursvloer gaat open en dicht om bepaalde tijden en het is dus niet per se nodig om op het Nederlandse kantoor ‘s nachts te werken. Werken bij Flow Traders Flow Traders heeft de mogelijkheid om ook de wat minder ervaren mensen aan te nemen. Hun minimum is iemand die een Master in informatiewetenschappelijke richting heeft gevolgd. . Voor de exacte vacatures kun je een kijkje nemen op hen website; www.flowtraders.com. Wat staat je dan te wachten? Een uitdagende werkomgeving met ditto rewards!

Geschreven door Maarten de Waard

Internet Illiteracy Vroeger, toen ik nog bio-medische wetenschappen studeerde, liep ik een keertje met Mirjam Haring mee. Ze vertelde me toen, dat je lineaire algebra kan gebruiken om iemands gezicht in meerdere dimensies te representeren, en je zo de computer gezichten kunt laten matchen. Totaal geënthousiasmeerd vertelde ik mijn moeder bij thuiskomst over dit verhaal. “Oh, zoals bij CSI!” respondeerde mijn moeder verheugd. “Ja, soort van! Wat een supergave studie lijkt me dit!” repliceerde ik verblijd. Oh, hoe naïef was ik toen! Na een paar maanden met volle teugen van het studentenleven genoten te hebben, kwam ik weer eens in het idyllische dorpje waar mijn moeder op dat moment resideerde. Tijdens de korte lunch die wij tezamen met haar goede vriendin Natascha genoten, kwam natuurlijk ook het onderwijs dat ik geniet ter sprake. “Ik hoor van je moeder dat je CSI doet! Ga je ook boeven vangen later?” informeerde Natascha geboeid. Ontstelt hoorde ik haar aan. “Boeven vangen? Ik leer computers programmeren!” riep ik verschrikt, “Dat heeft niks met boeven vangen te maken!”. Natascha was zichtbaar gedesillusioneerd. Tot mijn grote verdriet, is dit geen incident, maar een structureel probleem. De gewone bourgeois weet bedroevend weinig van elke vorm van technologie, en dit is niet

enkel de schuld van hun onwetendheid, maar voor een aanzienlijk deel die van foutieve informatie. Neem nou de eerdere boosdoener, CSI. Een zekere tijd terug, ontving ik een e-mail binnen die mij notificeerde van het bestaan van een zeker fragment, dat zich ongeveer als volgt voltrok: “Oh man, this is in real time!” “I’ll go make a GUI interface in visual basic, see if I can track his IP!”. Afgezien van het vreemdsoortige idee dat een je een graphical user interface nodig hebt om een IP te tracken, weet de huidige CSI-nerd blijkbaar niet waar de I in GUI voor staat.

Direct nadat men klaar is met ginnegappen, wordt het duidelijk dat dit stuk film niet op zich staat en vergaat ons het lachen. Een ander bevreemdend stuk komt uit de koker van Hollywood in de vorm van The Black Knight. Twee ernstig kijkende mannen, vuren kogels in stukken muur, analyseren met ultrasound de kogel die uiteenspatte

zoals het origineel, bevelen de computer deze virtueel te assembleren en voìla: de computer verstrekt hen met een perfecte vingerafdruk van de moordenaar, op de kogel die ze nét zelf hebben afgeschoten! Technologie is formidabel! Het laatste stukje fictie dat ik met u wil bespreken, komt ook uit CSI, mijn nieuwe nemesis. De beveiligingscamera heeft spijtig genoeg, de delinquent nét niet opgenomen, maar de getroffene wel, hetzij en profil. Ondanks de bijzonder lage resolutie, weten onze kameraden toch buitengewoon ver in te zoomen, waarna alles op magische wijze plotseling uitermate scherp wordt. Door dit vernuftige snufje techniek kunnen we in het oog van de gedupeerde een weerspiegeling van de verdachte zien, hoewel het oog daarvoor wel eerst even negentig graden gedraaid diende te worden. Dit doet ons natuurlijk afvragen waarom er dan niet even richting de dader gedraaid wordt, maar zulke vragen kosten onze helden natuurlijk alleen maar kostbare tijd!

komen is de berichtgeving rond de DDOS aanvallen op Mastercard, Visa en Paypal, en na het oppakken van een medeschuldige, ook het ministerie van Justitie. Vanwege een voor ons raadselachtige drijfveer, staan nieuwslezers en kranten erop om de aanvallers zonder uitzondering het stempel “hacker” mee te geven, zelfs luttele seconden nadat er een “expert” langs is geweest om te verduidelijken dat het helemaal niets met hacken te maken heeft.

Toen mij dus verzocht werd een artikel te fabriceren rondom deze materie, dubiëerde ik geen moment, en ging direct aan de arbeid. Ik koester dan ook de verwachting, dat er in onze nabije toekomst een dag aan zal breken waarop mensen de betekenis van Kunstmatige Intelligentie algeheel bevatten, en niet langer de absurditeiten die de televisie ons opdient voor zoete koek slikken, want dit gaat niet alleen over internetanalfabetisme en computeranalfabetisme. Het gaat over gezond-verstand-analfabetisme, waar we collectief aan lijken te lijOngelukkigerwijs blijft het niet den. bij fictie. Recenter ter sprake geGeschreven door Elise Koster.

Figuur 1: Als we toch bezig zijn met computerdingen die leken niet begrijpen 19

De indiaan en de ontzichtbare Alien Ik zat laatst in een kroegje in Texas. Zo’n groene. Lelijk donker groen geverfd, oud en van hout. Ik zat op een barkrukje te lallen over het weer. Tot plots! In mijn ooghoek spotte ik een man eenzaam aan een saloontafeltje. Ik keek om mij heen en op mijn lallende stem na was er eigenlijk niets dan rust. Dus ik stond op en liep naar hem toe. Hij was in zichzelf gekeerd en praatte naar de tafel toe, tevens dronk hij niet. Of er stond in elk geval geen leeg, noch een gevuld glas naast hem.

in jouw beelden te kunnen spreken: een vingertopje, meer wegen dan jullie gehele planeet moeder aarde. Dit stelt ons in staat te reizen met ongekende snelheid, maar wij zijn helaas ook ontzichtbaar voor de meeste ogen, zo ook die van U.”

“Beste man, meer drinken dan ik hebben kan... een waggelende buffel zegt wat!?” Vroeg ik hem. Hij keek even op, maar zei verder niets. Ik probeerde hem een biertje aan te spreken en of hij wilde kaarten, maar nee. Ik bleef lallen tot hij een Ik zuchtte en draaide me tot zeker gesprek begon. waar het geluid van de stem leek te komen. Die kwam echter uit alle “Vroeger joeg ik altijd op bufrichtingen, wat resulteerde in rondfels en toen was er ineens een fel draaien. Ik sprak terug “Hoor eens, licht. Echt fel, maar geluidloos. ik moet nog een buffel vangen om Zelfs het dorre gras knasperde niet. mijn familie en stam te voeden, ik Ik hoorde een vreemde stem en heb geen tijd voor uw nonsens. Hoe die riep “Huilende Hond” . Ik was hoog uw technologische vorderinniet bang, maar ook niet blij en gen ook.” vroeg “Wie is daar?” De stem uit het niets sprak verder “Huilende De stem liet weer van zich horen Hond, wees niet bang. Ik ben ge- “Luister Huilende Hond, het zit zo. komen van een verre planeet en Onze technologie is ontzettend ver, onze techologie is zover gevorderd vandaar dat ik nu ontzichtbaar ben dat we nog maar bestaan uit ener- en uit alle richtingen kan praten. gie en energie alleen. Onze massa Echter wordt onze stam bedreigd is gewoonweg te verwaarlozen en door een soort zelfde stam met even toch zou een stukje van mij, om hoge technologie, waar wij ons niet

tegen kunnen beschermen. Je hoeft De indiaan knikte even en wreef niet te begrijpen waarom niet Hui- zijn handen over tafel. lende Hond.” “Toen barste iedereen van de De indiaan keek niet verbaasd. stam in lachen uit en opperhoofd Chief riep mij toe “Jongen, je bent al “Maar ik moet je enkel vragen jaren gek! Maar toch een mooi vermet mij mee te gaan en ons te helhaal” en verhip dat was waar ook, ik pen in de strijd!” Ik knikte en wilde was al jaren gek. Touché brein, zeg wel helpen. Dus ik begon tegen ik dan altijd...” mijn geliefde stam over de ontzichtbare Alien en de felle strijd, waar ik Wat hij daarna te zeggen had verkoren was te helpen.” weet ik niet. Ik was in slaap gevallen. Geschreven door Fabiën Tesselaar

Comics

www.buttersafe.com

Interview met AIO vooral over wiskunde en dat vind ik best wel saai. Eigenlijk had ik meer met natuurlijke taal willen doen. Een vak dat ik heel leuk vond was van Pieter Adriaans. Dat ging bijvoorbeeld over het parsen van teksten en genereren van Markovketens. Dat heb ik toen toegepast om nieuwe Bach-koralen te genereToen hij wilde gaan studeren, ren. Dat was heel cool. Ik vind het keek hij nog even bij Maastricht en toch wel heel leuk om dat soort dinUtrecht, maar uiteindelijk kwam hij gen te bouwen.” bij de UvA terecht. In het derde jaar “Na een paar maanden ben koos hij voor de specialisatie Intelligente autonome systemen en daar ik gewoon eens gaan rondkijken naar een nieuw afstudeerproject, en ging hij ook afstuderen. kwam ik terecht bij Martin Kersten “Er was een project waar een beop het CWI. Het idee was dat je twee wegende robot meer begrip van zijn iPod’s met elkaar kon laten comomgeving moest krijgen. Ik ging municeren en aanbevelingen voor op camerabeelden kijken of ik voetmuziek uitwisselen. We gebruikten gangers kon classificeren. Mijn optrackinformatie uit de MusicBrainzdracht was eigenlijk om te kijken of database. Ik heb onderzoek gedaan de bestaande classifier ook gebruikt naar vervuiling daarin, en manieren kon worden op voetgangers.” om dit op te lossen. Tegelijk heb ik “In de aanloop merkte ik dat ik ontwikkeld aan de SQL-laag van de het niet zo boeiend vond. Na twee database en ik heb de bindings in maanden ben ik toen gestopt. Dat Python geschreven.” was wel lastig, omdat de profes“Al voordat ik begon met mijn sor natuurlijk ook wil dat zo’n opuiteindelijke afstudeeronderzoek dracht afgerond wordt. Ik heb het besefte ik me dat ik nog een hele toch gedaan, en daarna had ik het andere kant had dan mijn interesse een tijdje druk met een serie uitin computers en robots. Vroeger voeringen met het Nederlands stuwilde ik altijd grafisch ontwerper dentenorkest, waar ik viool speelde. worden en was ik vaak schetsjes Ondertussen ben ik gaan nadenken aan het maken en aan het tekenen. of ik nog wel wilde afstuderen.” Dus ik dacht, ik ga toelating doen “Vroeger wilde ik altijd zelf ro- op de Rietveld. De avondopleiding bots bouwen en dat soort dingen. kon ik tegelijk met mijn werk doen. Als je er nu over nadenkt gaat dat Ik kende daar helemaal niemand, Arjan Scherpenisse wist op de middelbare school duidelijk dat hij kunstmatige intelligentie wilde gaan doen. Op zijn zeventiende was hij al robotjes aan het programmeren. Ook moest hij op de vrije school in het laatste jaar een onderzoek doen, en dat ging natuurlijk over AI.

maar er zaten veel meer mensen die pas later bedacht hadden dat ze kunstenaar willen worden. Het was een hele gemotiveerde groep.”

tors die door acht zelfgemaakte printplaatjes worden aangestuurd. Op elke monitor verschijnt één teken, en zo kunnen ze samen stukken uit aansturingscode laten “In het eerste jaar kreeg ik heel zien. Op die manier heb je volleveel opdrachten. Dat was nogal anadig zicht op hardware en software.” loog, gericht op beeldende kunst. Kleien, schilderen, geluidsopnames, filmpjes, timmeren. Het was erg moeilijk maar ik vond het wel leuk om het analytische van informatica even los te laten. Daarna heb ik een jaar vooral allerlei filmpjes gemaakt.” “Toen moesten we ons specialiseren en ze hebben me gevraagd of ik mee wilde doen met de nieuwe richting ïnstabiele media". Daar kregen we technische vakken over bijvoorbeeld animatie en grafisch ontwerp. Daarna ging het over experimenteren met communicatie en interactie. Als pioniersklas hebben we ook een manifest geschreven waarin we ons afscheidden van statische kunst. Dat hebben we daarna weer laten afschieten door promenten uit de kunstwereld.” “Voor mijn afstuderen wilde ik iets elektronisch maken dat zo simpel mogelijk was, zodat je van de buitenkant alles kon begrijpen. Ik ben gaan kijken hoe ik een VGAmonitor zo gek kon krijgen dat hij iets laat zien. Dat bleek heel makkelijk. Toen heb ik een installatie gebouwd met 64 moni-

“Ik vond de theorie op de UvA heel interessant, maar ik wil er toch ook wat mee dóen. Echte praktijkproblemen oplossen. Aan de andere kant heb ik op de Rietveld wel geleerd dat ik ook geen fulltime kunstenaar wil worden. Daarom ben ik heel blij dat ik allebei kan combineren bij Mediamatic. Daar werk ik nu regelmatig aan de technische kant van culturele en kunstprojecten. Zo heb ik laatst de electronica van een FEBO-automatiek omgebouwd zodat je er objecten uit kan halen die iets zeggen over de geschiedenis van Nederland. En zelf ben ik alweer een tijdje bezig met het maken van een 3D-printer, de RepRap. Heel wat puzzelwerk, maar echt leuk om te doen.”

Check de site van Arjan hier: http://scherpenisse.net/

Kroegen in de buurt van het Science Park We zijn verhuisd. Iedereen weet het, iedereen vindt het soms een beetje jammer, en wel om 1 reden: We kunnen niet meer in 5 minuutjes naar Kriterion lopen. En natuurlijk de rest van amsterdam, is ook ineens veel verder weg. Om iedereen een hoop moeite te besparen heb ik me, samen met een irrelevante vriend van me, gestort op een paar kroegen in de buurt. Cafe Valentijn Allereerst hebben we Cafe Valentijn. Jullie hebben allemaal de poster wel eens zien hangen: “Biertje voor 1 euro”, staat er op ieder transformatorhokje tussen de praxis en het Science Park. Als je student bent, that is. Gelukkig zijn we dat allemaal!

Een belangrijkere vraag is natuurlijk: Hoe is het daar!? Nou, het zit zo. De barvrouw is superaardig. Als je een meisje bent, kun je een praatje verwachten, waarin ze vertelt dat als iemand je lastig valt, je het aan haar moet vertellen en als je een jongen bent, kun je verwachten dat ze gewoon superaardig is. Het

bier is er ook goedkoop, dus dat is ook een pluspunt. Reken maar op 1.50 voor een vaasje, of 1 euro voor een Amsterdammertje. Het laatste pluspunt is dat het lekker dichtbij is. Het heet namelijk Valentijn, naar de Valentijnkade, waar het gevestigd is. Een nadeeltje van Valentijn is dat de muziek die op staat niet altijd even awesome is, en dat ondanks de studentenkorting er ook heel veel niet-studenten zitten, die niet veel raakvlakken met de gemiddelde via-er hebben. Wel interessant voor je culturele ontwikkeling natuurlijk! De sfeer is alleen wel wat anders dan de via-keldersfeer die we gewend zijn. Koffiehuis Ancor Tegenover Valentijn zit Cafe Koffiehuis Ancor. Dit cafe kenmerkt zich door zijn turkse naam en het feit dat het ook een koffiehuis heet. Ondanks de indruk die de naam kan scheppen, was het er heel gezellig. Je moet het echter wel zelf maken, want op de gemiddelde (doordeweekse) dag is het er niet zo druk. Superpluspunt was dat toen we “Dreamer” van Supertramp aanvroegen, we een papiertje kregen, waarop we konden schrijven welke muziek we nog meer wilden horen. De barman had niet alles, maar het was wel superservice. Een nadeeltje tegenover Valentijn is dat het bier er wel minstens 50 cent duurder is. In tegenstelling

tot de gemiddelde electronicazaak genaar ook), maar dan verder in het doen kroegen namelijk niet aan oosten van amsterdam en iets duurprijsgarantie, en is het argument “Ja der. maar aan de overkant is het goedkoper” dus niet voldoende. Cafe Pleinzicht Dan hebben we de meest dichtbijzijnde kroegen gehad. De volgende stap is om wat verder de molukkenstraat af te lopen, totdat we op een hoekje komen waar “Cafe Pleinzicht” is gevestigd. Dit is Javaplein 20. De gemakkelijkste, ietwat botte, manier om deze kroeg te omschrijven is “een oude mensen kroeg”. Het meest kenmerkende aan deze kroeg, was dat er een hond, met een T-shirt aan, rondliep. Een T-shirt jongens! Op een hond! (zie afbeelding trouwens). Dat was voor ons voldoende reden, om nadat ons biertje op was gauw verder te gaan naar de volgende kroeg.

Voor iedereeen die vroeger veel van Kriterion hield is dit een leuke optie. Het is ook een filmtheater, waar je de wat meer culturele films kunt zien. De films die bijvoorbeeld niet in Pathe draaien. Het enige verschil met Kriterion, zoals we het al kenden, is dat de biertjes er iets duurder zijn. Daar moet je blijkbaar mee leren leven, nu we op het science park zitten.

Conclusie Al met al kunnen we concluderen dat als je geen zin hebt om ver te reizen, dit deel van amsterdam dus wel wat kroegen te bieden heeft. Bereid je echter wel voor op een anders-getinte avond dan in het centrum, want de meeste studenten gaan hier nog steeds niet Studio K De laatste kroeg die ik zal feesten en beesten. Voor de dikste bespreken is Studio K. Dat is eigen- parties moet je dus een eindje fietlijk gewoon Kriterion (Dezelfde ei- sen. Geschreven door Maarten de Waard.

CTRL+C CTRL+C, CTRL+V DOESN’T CUT IT FOR US. WE ARE SCOUTING FOR BRILLIANT MINDS ONLY START YOUR CAREER IN SOFTWARE DEVELOPMENT OR APPLICATION MANAGEMENT

291029_Standaardadv_IT_ctrl_c_v_148x210_2.indd 1

APPLY AT WWW.OPTIVER.COM

04-01-2010 10:51:44