Van de voorzitter “He, wat een fijne vereniging hebben we toch”, zei Ork ter suggestie om dit verhaaltje mee te beginnen, want ik had geen flauw idee wat ik nou eigenlijk zou gaan schrijven. Een stukje schrijven is toch moeilijk, zeker als je het een tijd niet hebt gedaan. Maar goed, dat terzijde. Is de VIA een fijne vereniging? Dat zullen we dit jaar ondervinden, en hangt natuurlijk af van hoe goed het nieuwe bestuur zijn best gaat doen dit jaar. Gelukkig staan er wat leuke dingen op de agenda. Zo wordt er op dit moment hard gewerkt aan een bedrijfsuitje in maart naar Philips, hebben we in april de studiereis naar Boston, en in mei zal het Bètafeest haar comeback maken. We hopen natuurlijk dat iedereen daar dit jaar weer heengaat! Ik heb zelf nog geen Bètafeest mogen meemaken, maar als ik alle anekdotes moet geloven is dat altijd erg gezellig geweest, gezellig feesten met de studenten van de gehele faculteit. Overigens heb ik ook erg zin in het potje paintball dat we binnenkort tegen het ACD gaan spelen, ik wil wel eens zien of de VIA die scheikundigen in kan maken. Kortom, de eerste helft van dit bestuursjaar heeft al wat te bieden. Maar dit is niet genoeg, zeker niet! Naast al deze ontspanningsactiviteiten, zijn we ook hard bezig om wat meer onderwijsgerichte activiteiten te organiseren, de eerste kun je waarschijnlijk aan het begin van het derde trimester verwachten, we zijn bezig met het organiseren van een forum waar we vanuit de studentenoptiek het onderwijs aan het OWII onder de loep gaan nemen. Als je overigens zelf nog ideeën hebt of ook wil meehelpen om er een leuk jaar van te maken bij de VIA, laat het dan weten. We zijn namelijk nog altijd hard op zoek naar studenten die wel een beetje tijd willen missen om te helpen het gezellig te maken bij de VIA. Dan rest mij alleen nog om je veel leesplezier te wensen en ik zie je graag eens op een van de tweewekelijkse borrels of misschien zelfs op een van de vergaderingen van onze commissies! Niels Roosen, Voorzitter
Van de redactie De Cavia, het verenigingsblad van de VIA. Ja, hier ligt ie dan weer, de tweede. Okay, je hebt gelijk… weer is misschien niet het juiste woord. Maar daarom zag ik het ook als een uitdaging om de functie van mediacommissaris in het nieuwe bestuur op me te nemen. Verstandig? Daar valt over te twisten. Leuk? Toch wel! Ondertussen is het alweer bijna een half jaar geleden dat de laatste en tevens eerste Cavia verscheen. In deze periode is er dan ook het één en ander veranderd. Er zetelt momenteel een nieuw bestuur. Ook binnen de mediacommissie is er een vernieuwende kijk op de zaken rond de Cavia gekomen. Een verenigingsblad... vijfentwintig jaar geleden een goede gelegenheid om je stem te laten gelden. Tegenwoordig, met de huidige communicatie en vrijheid van meningsuiting, is de propagandistische waarde van een verenigingsblad sterk afgenomen. Toch is het belangrijk dat ook in deze tijd studenten de kans krijgen hun verhaal te doen. Ik wil het belang van inbreng van studenten graag benadrukken, want zonder jullie kan een blad niet bestaan. Artikelen hoeven niet altijd leuk of mooi te zijn. Je mening, ook als deze minder goed uitgewerkt is, is van harte welkom… ons streven is een eerlijk blad: de Cavia! Ik hoop dat deze Cavia bij een ieder in goede smaak zal vallen. Lot Schutte, Mediacommissaris
2
cavia
Inhoudsopgave 4.
Introducing VIA (again) Niels Monshouwer
5.
Agenda
6.
Gigadeath Ork de Rooij
7.
Filmrecensie Amerikaans Absurdistische Spookwereld Wouter van Gent
8.
Studeren in het buitenland Een minor Antropologie in Dunedin Frank van Cappelle
10.
Landelijke Studenten Vakbond Manon Geven
12.
De Afstudeerder Ralph Foorthuis
14.
Python Crash Course Arjan Scherpenisse
16.
Counter-Strike
17.
Unreal Tournament Niels Roosen
18.
PKI, dat is toch iets met beveiliging? Verantwoord ĂŠn gebruikersvriendelijk eGovernment Jarno Boks
maart 2002
Colofon Cavia is een uitgave van Studievereniging VIA voor de studenten en medewerkers van de studies Informatica, Kunstmatige Intelligentie, BIS en SWI. Het blad wordt gratis verspreid. Adres Plantage Muidergracht 24 1018 TV Amsterdam telefoon: (020) 5255520 e-mail: cavia@uvastudent.org Redactie Elinor Bakker, Ruben Boumans, Marit van Dijk, Wouter van Gent, Ork de Rooij, Arjan Scherpenisse, Lot Schutte (hoofdredactie), David Stibbe. Eindredactie Frank Geerlings, Martijn Stegeman. Advertenties Bel voor meer informatie Arjan Scherpenisse: 06-41322599 of email: acscherp@science.uva.nl Druk De Appelbloesem Pers, Amsterdam
Š 2001 Studievereniging VIA Niets uit deze uitgave mag worden gereproduceerd zonder schriftelijke toestemming van Studievereniging VIA.
3
Introducing VIA (again)
Niels Monshouwer
Een nieuw jaar, een nieuwe VIA. Begin januari is het ons gelukt om een nieuw enthousiast bestuur te vormen dat de VIA door het eerste volledige jaar na de oprichting moet zien te krijgen. Maar wie zijn wij? Het nieuwe bestuur van de VIA bestaat uit 4 nieuwe leden en 3 bestuursleden uit het interim bestuur: Niels Roosen (Informatica) is voorzitter, vorig jaar secretaris van het interim bestuur. Ork de Rooij (AI) behoudt zijn positie als penningmeester, Arjan Scherpenisse (AI) gaat dit jaar door met de commerciële zaken. Verder wordt de functie van secretaris dit jaar vervuld door Niels Monshouwer (AI), Henriette Cramer (SWI) is de nieuwe coördinator onderwijs, Lot Schutte (AI) de coördinator van de commissie media die onder andere verantwoordelijk is voor het in elkaar zetten van deze Cavia. Ton Wessling (AI) neemt dit jaar de functie van coördinator activiteiten op zich. Wij zijn dit jaar enthousiast begonnen en hopen dat het hele jaar vol te houden.
v.l.n.r. Ton Wessling, Arjan Scherpenisse, Niels Monshouwer, Niels Roosen, Ork de Rooij, Lot Schutte
Quotes Toon Michel: “Maar dat zijn slimme mensen en zoekmachines worden door Amerikanen gemaakt...” Robert de Hoog: “Dat is geen managen, dat is werk.” Maarten van Someren over data-cleansing van leervoorbeelden: “Ten eerste kun je de abnormaliteiten eruit halen. Ten tweede kun je de rare data eruithalen. Ten derde kun je de vreemde dingen eruit halen.”
4
cavia
Agenda 27-03 03-04 20:30 - 22:00 04-04 09-04 t/m 10-04 10-04 15:30 - 17:00 11-04 18-04 t/m 19-04
Roeterborrel Lustrum van het Lagerhuis: debat over toekomst Hoger Onderwijs SBBA Bèta Bedrijvendag LAN-party Onderzoeksvergadering: Anders Bouwer, Vania Machado (SWI) Kelderborrel Congres: Get Virtu@lized - over virtuele organisaties, georganiseerd door Mercurius (studievereniging communicatiewetenschappen) Locatie: Beurs van Berlage, Roeterseiland 18-04 t/m 28-04 Boston 2002 23-04 Basiscolloquium (AI) 24-04 Roeterborrel 08-05 Algemene ledenvergadering 13-05 SBBA sollicitatiecursus 15-05 15:30 - 17:00 Onderzoeksvergadering: Chris van Aart, Machiel Jansen (SWI) 16-05 Kelderborrel 22-05 Bètafeest 28-05 Basiscolloquium (AI) 29-05 Roeterborrel 07-06 Voorlichtingsdag op locatie 12-06 15:30 - 17:00 Onderzoeksvergadering: Suzanne Kabel, Anjo Anjewierden (SWI) 26-06 15:30 - 17:00 Onderzoeksvergadering: Jan Wielemaker (SWI)
Om te noteren: Donderdag 4 april 2002 Schrijf deze datum onmiddellijk in je agenda, want voor de achtste keer organiseert de SBBA de jaarlijkse Bèta Bedrijvencontactdag! Dit is voor jou, als doctoraal bètastudent, of als pas afgestudeerde bèta, de ideale gelegenheid om in contact te komen met bedrijven en onderzoeksinstellingen die binnen jouw vakgebied actief zijn. Meer dan 30 bedrijven en instellingen zijn aanwezig met een stand op de informatiemarkt, die dit jaar plaats zal vinden in het hoofdgebouw van de VU, rondom de aula en het auditorium. De bedrijvencontactdag begint om 9.00 en zal worden geopend door Prof. Dr. Lucas Reijnders. Natuurlijk is de dag geheel verzorgd, met gratis koffie en thee, een lunch, en natuurlijk een borrel na afloop. Enkele van de aanwezige bedrijven geven ook een lezing, en je kan je inschrijven voor een sollicitatietraining (wederom gratis). Bovendien is er een mogelijkheid tot deelname aan de gesprekkendagen (in mei), waarbij je, na selectie, een persoonlijk gesprek met het bedrijf van jouw keuze krijgt aangeboden. Ongetwijfeld zal je nog steeds vragen hebben, kijk voor de beantwoording daarvan op www.sbba.nl, of mail naar info@sbba.nl. Wij hopen jou donderdag 4 april te mogen begroeten! Het SBBA-bestuur.
maart 2002
5
Gigadeath Stel je voor: we hebben de kennis ontwikkeld om computergeheugen op te slaan op een atoom. We hebben de kennis ontwikkeld om hiermee rekensnelheden te halen in de orde van 1050 operaties per seconde. We hebben, met behulp van nanotechnologie, het menselijk brein volledig in kaart gebracht… met deze technieken hebben we een kunstmatig intelligente ‘mens’ gemaakt, die honderden malen sneller kan denken dan z´n makers. Laten we ze ‘artelecten’ (van artificial intellect) noemen. Deze artelecten zullen zich misschien in eerste instantie gehoorzaam neerleggen bij wat de mens hen voorschrijft te doen, maar zal er ook een tijd komen waarin ze bedenken dat ze eigenlijk het heersende ras op aarde zijn? En zullen ze, aangezien ze honderden malen sneller denken dan wij, ons dan niet gaan zien zoals wij kijken naar mieren of lastige insecten die je best wel eens ´per ongeluk´ mag wegslaan of vermoorden?
Ork de Rooij daar hoopt hij ook op, maar hij gelooft dat het wel zal gebeuren. En voordat het zover is zal de wereld verdeeld zijn in twee kampen. De ‘cosmics’, die een dergelijke uitvinding toejuichen… wetenschap mag niet stilstaan voor iets wat waarschijnlijk nooit gebeurt. Het creëren van potentieel nieuw leven, of in ieder geval een iets wat zeer intelligent is, bied de mensheid teveel voordelen om te laten liggen. Aan de andere kant zijn er de ´terrans´, de mensen die het gevaar van de artelecten wel onderkennen en alles op alles zullen zetten om het ontwikkelen hiervan tegen te gaan. Desnoods met geweld. De Garis zelf behoort hierbij, en hem hoor je ook luid en duidelijk verkondigen dat hij, for the sake of argument, liever iemand doodmaakt, of op een grotere schaal: liever alle cosmics uitroeit, dan dat hij het ontstaan van een artelect toe zal laten.
Dit is natuurlijk wel vreemd, want hij werkt zelf aan de technologie die potentieel de Dit is echter precies wat Hugo de Garis grondlegger zal zijn om dergelijke artelecten beschrijft in z´n lezing bij het BrainStormmogelijk te maken. Maar hij noemt zichzelf dan congres in Enschede. Hugo de Garis is ook hypocriet, schizofreen zelfs. De technologie werkzaam in de tak van de evolutionary wordt toch wel ontwikkeld en het was mijn idee hardware, of, zoals hij het zelf noemt: hij is een om het zo te doen, dus zal ik het ook doen hoor brain builder. Hij werkt aan een systeem om je hem denken. Verder zegt hij blij te zijn in een technieken uit de Kunstmatige Intelligentie, tijd te leven waarin dit alles nog niet zal waaronder genetische algoritmes, niet in gebeuren, maar voor zijn kleinkinderen vreest software, maar in hardware vast te kunnen hij het ergste. Hij geeft ons nog 50 tot 100 jaar, leggen. Hij werkt aan het ontwikkelen van alle en dan is het afgelopen. Dan zal de oorlog technologiën die hier beschreven zijn. Tevens is beginnen tussen die twee kampen, die, volgens hij een doemdenker, die de grootste wereldeen korte peiling in het publiek, aardig fifty-fifty oorlog aller tijden met zekerheid weet te verdeeld zijn volgens hem. Deze oorlog zal vrij voorspellen, omdat volgens hem het artelect fataal zijn, en mocht er desalniettemin geen zeker zal onstaan. Hij predikt dat dit nooit mag oorlog komen, dan maken de artelecten ons wel gebeuren en dat men alles op alles moet zetten af. In elk geval zal een grote slachting, een om het nooit zover te laten komen, want dan is gigadeath het gevolg zijn. de mensheid gedoemd uit te sterven… niet zo nodig door de artelecten zelf, maar door de oorlog over het wel of niet uitvinden ervan die eraan voorafgaat. Hij beschrijft het mogelijke ontstaan en de daar vanaf hangende potentiële kwaadaardig-heid van dergelijke als een te groot risico om het uitvinden ervan te legaliseren. Het kan best dat een dergelijk scenario nooit plaats zal vinden,
6
cavia
Filmrecensie
Amerikaans Absurdistische Spookwereld Vrijdagavond in Amsterdam, een moeilijke avond om naar de bioscoop te gaan. Je moet zo’n 40 euro neerleggen voor een kaartje om vervolgens tussen het uitgaanspubliek een film proberen te bekijken. En dat laatste betekent dat er gezellig gekletst, gelachen en gebruld wordt tijdens de film, met of zonder mobiel. Gelukkig kan je nog altijd naar The Movies of Kriterion, waar om één of andere reden de sfeer anders (lees: beter) is dan in een Pathé bioscoop. Goed, Kriterion wordt het dan maar. De nieuwe van David Lynch, daar kan ik wel een mooi verslagje voor de Cavia over schrijven. Maar helaas, het was Lynch weekend en de zaal was een uurtje van te voren helemaal uitverkocht en de wachtlijst langer dan de Wibautstraat met tegenwind. Dus werd het Ghost World.
Wouter van Gent
Happiness). Het is dan ook niet verwonderlijk dat het de makers grote moeite heeft gekost om het verfilmd te krijgen, aangezien de grote studio’s het te cynisch vonden en er ook nog een happy end aan vast wilden breien. Gelukkig is de film geworden zoals de regisseur het bedoeld had, al was dat alleen maar goed omdat ik dan niet weer over tien jaar extra geld moet neerleggen voor de speciale director’s cut dvd. Maar goed, uiteindelijk heb ik een voortreffelijke vrijdagavond gehad met deze zwarte komedie, die ons leert dat het leven geen sprookje is, waar iedereen op het laatst succes en geluk vindt. Oh ja, als je een Reservoir Dogs fan bent dan moet je blijven zitten tot na de aftiteling.
Ghost World is een Amerikaanse film van Terry Ghost World draait (al een tijdje) in Kriterion Zwigoff, die eerder de documentaire Crumb en Pathé De Munt. maakte. Het is een verfilming van een cultstrip over twee pubermeisjes, Enid en Rebecca, die net klaar zijn met highschool. Nu denk je misschien: “Nou dat wordt lachen! De grappen Alles kan beter... over seks zullen wel weer niet van de lucht zijn!” denkend aan meesterwerken als American Er kan nog wel wat gesleuteld worden aan Pie en het welhaast nog betere Amercan Pie 2. informatica, AI en informatiekunde aan de Helaas kan Ghost World zich niet meten met UvA. De VIA gaat zich voortaan actief zulke feel good highschool klassiekers. De bemoeien met het verbeteren van onderwijs meisjes in Ghost World kijken cynisch om zich aan dit onderwijsinsituut. heen in hun absurdistische Amerikaanse wereld. Een wereld vol weirdo’s, losers en Klachten, suggesties, revolutie? vooral aanstellers. Vooral de minder via@science.uva.nl aantrekkelijke en onverbiddelijke Enid, die in de loop van de film een grotere rol krijgt, voelt zich aangetrokken tot de menselijke randverschijnDe VIA onderwijscommissie brengt je selen in een grote stad. Dit wordt duidelijk ideeën over aan de opleidinscommissies, wanneer ze een vriendschap aangaat met studentenraad en andere relevante Seymour, een man die zo’n dork is dat ie wel instanties of probeert zelf actie te weer cool wordt (zeer goed gespeeld door Steve ondernemen. Buscemi). De film lijkt een aaneenschakeling De VIA kan niet alle opleidingen alleen van tergende situaties, mensen en (niet overzien, we hebben meningen van zoveel meewerkende) lotgevallen. mogelijk studenten nodig. Je bent dan ook De film is een verademing vergeleken met wat er van harte welkom mee te komen overleggen normaal uit de VS tot ons komt. De sfeer is met de onderwijscommissie over wat wij aan vergelijkbaar met de films van Tod Solondz (o.a. de kwaliteit van de i-studies kunnen doen.
maart 2002
7
Studeren in het buitenland
Frank van Cappelle Een minor Antropologie in Dunedin (Nieuw-Zeeland)
Als je toe bent aan een vakantie, dan is studeren in het buitenland iets om over na te denken. Kies een ideale bestemming uit, vul wat formuliertjes in en koop een ticket. Het vakantiegevoel komt vanzelf als je daar aankomt. Alles is nieuw, iedereen wil feesten en niemand studeren. Enfin, zo dacht ik erover. Want je bent niet alleen student, maar ook toerist. Toen ik Nieuw-Zeeland koos, koos ik voor een lange vakantie aan het strand. Het mooie is dat je studie er niet eens onder hoeft te lijden! In mijn geval wel, moet ik toegeven, maar dat komt omdat het academisch jaar hier anders loopt. Je kunt niet alles hebben… Mijn grootste probleem was eigenlijk het kiezen van bestemming. Het ligt eraan wat voor vakken je wilt volgen en waar je ze kan volgen, maar met een flexibele instelling heb je een hoop keus. Dus wordt het een kwestie van wegstrepen. Eerste punt: taal. Wil je een specifieke taal leren? De meeste talen juist niet leren? Ik koos voor dat laatste. Bleef er over: landen waar je Engels (of Nederlands!) kunt spreken. In zo’n geval kun je nog steeds in bijna alle continenten terecht, inclusief Afrika. Dus punt twee, mijn grootste wegstreper: geld. Engeland, Schotland en Amerika zijn nogal (!) duur. Nieuw-Zeeland en Australië zijn behoorlijk goedkoop in vergelijking. De UvA heeft een overeenkomst gesloten met een selectie universiteiten zodat je gewoon in Nederland collegegeld betaalt, dus wat dat betreft is het misschien juist een goed idee om aan een dure universiteit te studeren. Punt drie: vakantie. Waar wil je ongeveer een paar maanden van je leven slijten (of in mijn geval: twaalf). Het makkelijkste is de websites van verschillende universiteiten bekijken, kritisch
8
analyseren (snelheidstip: degene met de slechte websites wegstrepen!!), reputatie opzoeken en mogelijkheden vergelijken. Over het algemeen zijn studenten die Nieuw-Zeeland kiezen liefhebbers van natuur en/of sport. Je hebt ontzettend veel keuze die je normaal niet op een plek hebt, zoals klimmen, surfen, golfen, kajakken, snowboarden en natuurlijk bunjeejumpen. What else? Zoek op www.uva.nl naar ‘buitenland’ voor een aantal links. Het is ook handig om alvast een zogenaamde ‘nomination form’ te downloaden. Deze moet je invullen om je aan te melden voor een uitwisselingsprogram-ma. Het komt compleet met instructies dus je kunt meteen zien wat je allemaal nog moet doen. Je vind ’m door (hoe kan het anders) ‘nomination form’ in te tikken. Krijg je meteen ook een waslijst van potentiële bestemmingen. Tenslotte moet je ook nog wat beurzen aanvragen, wat misschien de vliegkosten dekt en hopelijk nog meer. Sta je daar met je koffertje. Als je de keuzen goed overwogen hebt spreek je de taal en kun je zonder al te veel moeite transport regelen naar je kamer. Welke kamer? Soms regelt de universiteit dit. Ik heb het zelf geregeld omdat ik dan goedkoper uit kwam. Dit is niet zonder gevaren. In NieuwZeeland, bijvoorbeeld, moet je voor een particuliere kamer bijna altijd een JAAR-contract afsluiten. En je wilt ook niet in een LEGE kamer aankomen. Dus misschien is het makkelijker om de universiteit iets te laten regelen (als dat kan). Meestal regelt de universiteit ook wat activiteiten om mensen te leren kennen, misschien ook nog wat
cavia
toeristische dingetjes. Zo was ik in een bus vol buitenlandse studenten naar het strand geweest, toen naar wat mooie uitkijkpunten, en als je dat wilde kon je ook nog een museum bezoeken (voor de gratis lunch natuurlijk). Een heleboel studenten hier kopen een auto, meestal samen met iemand anders. Alles is hier best wel dicht in de buurt (nooit met Nederland vergelijken) en je kunt in een paar maanden tijd heel veel zien. In mijn geval: een paar dolfijnen, veel zeehonden, een heleboel vogels (met en zonder vliegcapaciteiten) en heel – erg – veel schapen (klein, groot, wit en zwart!).
minuten lopen is van bijna alles waar je ooit naar toe wilt gaan: de bieb, de uni, het computer centrum (24 uur), de supermarkt, disco’s, cafés, goedkope restaurantjes (voor fl.10 heb je een geweldige maaltijd incl. drank), kortom: alles. Het strand is ook vijf minuten hier vandaan, met de auto. Het enige nadeel van deze perfecte locatie – precies tussen het ‘uitgaanscentrum’ en de studentenhuizen – is de strompelende, onheil zoekende, bezopen mensen die onderweg wel eens tot dit mooie huisje worden aangetrokken. ‘s Nachts in mijn bed hoor ik dus de vreemdste dingen, zoals variërende objecten die over de weg heen vliegen of uit elkaar Nog een tip: altijd voorbereid zijn voor het vallen. Vuilniszakken kun je de nacht voor de onverwachte. Ik werd nog gewaarschuwd dat ophaaldienst beter niet op straat zetten. Er het hier in de winter best wel koud zou zijn, dus wordt ook wel gerommeld met alles wat maar half-vast zit, zoals onze postbus (die ik een paar dagen geleden met pure toeval gered heb). Ook dacht iemand een paar weken terug dat onze tuin een goede wc was (wat zei hij ook al weer in protest… zoiets als ‘but it feels so good to piss here’), en sindsdien probeer ik zo weinig mogelijk aan te raken onderweg naar de voordeur. Gelukkig zijn mijn kiwi flatmates toffe mensen! Ik kook alleen vaak in mijn eentje (de pizza-dozen zijn naar de gang verhuisd omdat ze niet meer in de keuken passen). Ik verleer m’n heb ik wat warme kleren meegesjouwd. Ik dacht: Nederlands een beetje (ik heb ik ben een toffe Nederlander dus dat zal best verbazingwekkend veel moeite met het wel meevallen op zo’n tropisch eiland. Niet dus. schrijven van dit stukje tekst), maar Ze hebben hier helemaal geen verwarming in de daarentegen verbeter ik m’n Engels (good on huizen! De huizen zijn ook niet gebouwd om ya, mate!). Ik heb ontzettend veel nieuwe kou tegen te houden. Hier zijn de mensen er zelf mensen leren kennen. Ik ben twaalf keer zo fit voor gebouwd (blijkbaar) en ze gaan gerust met als ik in Nederland blote voeten en korte broek de deur uit terwijl ik was (zie foto’s). En ik in mijn jas sta te bibberen. Ik heb dus meteen heb het bijzonder maar een kacheltje gekocht. Verder: ik dacht dat goed naar mijn zin. de taal geen probleem zou zijn, maar ik moest Gelukkig, want ik zit erg aan het accent wennen! Kon ik niet eens hier nog een tijdje! mijn huisgenoten verstaan. En nog iets: de studie. Ik verwachtte niet dat ik veel hoefde te doen voor een minortje Antropologie. Dat viel tegen (mijn studieboeken liggen naast het toetsen-bord). Maar nu is het zomer, bijna vakantie, en begin ik zelf te spreken als een ‘kiwi’. Good on ya, mate! Je kunt op mijn website (www.geocities.com/ frankvc/nz/) zien hoe het er hier een beetje aan toe gaat en waar ik woon. Het is een mooi huisje (aan de buitenkant tenminste) dat ongeveer vijf
maart 2002
9
Landelijke Studenten Vakbond Manon Geven is normaal gesproken student SWI. Dit jaar heeft zij haar studie echter onderbroken voor een bestuursjaar bij de Landelijke Studenten Vakbond (LSVb). Hieronder legt zij uit wat de LSVb precies is en doet, wat zij er uitvoert en wat jij daaraan kan hebben.
Manon Geven
Het bestuur
En wat doe ik dit jaar bij de LSVb? Ik ben gekozen als secretaris in het bestuur. Dat betekent dat ik een aantal vaste taken heb, zoals post inboeken en vergaderingen voorbereiden en notuleren. De rest van mijn tijd vul ik zoals ieder ander bestuurslid: met taken en onderwerpen die ik zelf interessant vindt. De De LSVb LSVb bemoeit zich eigenlijk met alles waar een student mee te maken heeft. Dat varieert dus De Landelijke Studenten Vakbond (LSVb) van onderwijszaken zoals inspraak via behartigt de belangen van studenten en helpt studentenraden en de invoering van bachelor/ studenten bij van alles en nog wat. Wij werken master, tot zaken als huisvesting en vooral via en vanuit onze ‘lidbonden’. Als de studiefinanciering, maar ook maatschappelijke naam LSVb je op het eerste gezicht niets zegt, kwestie als minderhedenbeleid en milieu komen zegt de naam ASVA Studentenunie je vast wel aan bod. We schrijven notities, discussiëren in wat. De ASVA Studentenunie is één van onze werkgroepen, reageren op politieke debatten, lidbonden. Op dit moment bestaat de LSVb uit praten met politieke partijen, minister Hermans, vijftien lidbonden die samen het beleid van de de IBG, etcetera en worden te pas en te onpas vereniging bepalen. We zijn dus een federatie. gevraagd om onze mening te geven of mee te Het voordeel daarvan is dat je als bond dicht bij helpen om de situatie voor studenten te de student staat. Lokale problemen worden via verbeteren. de LSVb besproken in de landelijke politiek, en de landelijke politiek wordt teruggekoppeld naar Natuurlijk moeten er ook een aantal dingen gebeuren om de LSVb zelf draaiende te houden. de lokale bonden. Een voorbeeld hiervan is huisvesting. Veel studenten hebben moeite om Zo doe ik het systeembeheer, een deel van de promotie en een deel van de contacten met een kamer te vinden. Hierover hebben wij, lidbonden. Al met al ben je als bestuurslid dus samen met de bonden, een notitie geschreven een duizendpoot, die geacht wordt overal en met een ludieke verhuisactie hebben we die verstand van te hebben, maar ook ontzettend de politiek in gesmeten. Nu is er in de politiek veel gave dingen mag doen. heftig over gediscussieerd, en zijn de gemeenten aan zet. Nu is het dus tijd om dit bij de lidbonden weer op te pakken. Die zijn dan Informatiekunde ook flink in gesprek met de gemeentelijke partijen. In Amsterdam heeft dit er al voor Het bestuur van de LSVb werkt fulltime aan de gezorgd dat het College van B&W 25 miljoen goede zaak, meer dan fulltime zelfs. Ik ben dan heeft toegezegd voor de problemen. Bij lange ook een jaartje gestopt met studeren. Toch zie ik na niet genoeg, maar het is in ieder geval iets. in een aantal van mijn taken nog wel een beetje De LSVb is op zijn beurt ook weer een lidbond van mijn studie terug. Ik heb bijvoorbeeld ‘ICT van ESIB, de Europese studentenbond. Zeker in het onderwijs’ in mijn pakket. De computers nu de wereld om ons heen steeds staan er nu wel, maar hoe zorg je ervoor dat ICT internationaler wordt, wordt samenwerking via ook daadwerkelijk een meerwaarde krijgt voor en binnen ESIB steeds belangrijker. het onderwijs? In de politiek is voornamelijk aandacht voor het basis- en voortgezet onderwijs, maar niet voor het hoger onderwijs. Wel wordt er nu een ICT-monitor ontwikkeld, dat is een onderzoek waarbij jaarlijks onderzocht wordt hoe ICT in het hoger
10
cavia
onderwijs gebruikt wordt. Over wat er gevraagd moet worden heb ik pas mogen meepraten. Ook worden een aantal ICT-projecten gefinancierd via de stichting SURFeducatie<f> (zie www.surf.nl/educatief). Die houd ik in de gaten, bijvoorbeeld door het SURF Onderwijscongres te bezoeken. Tenslotte heeft de LSVb ook een ARBO-project, waarmee we aandacht vragen voor de negatieve gevolgen van ICT, zoals de hoge cijfers van RSI onder studenten. Daar hebben we vorig jaar een zwartboek over uitgebracht en een klachtenweek over georganiseerd. Nu werken we samen met de Arbeidsinspectie aan een onderzoek naar de ARBO-omstandigheden van studenten op alle universiteiten. Genoeg te doen dus!
Meer weten? Voor meer informatie over de LSVb, onze projecten, notities en activiteiten kun je terecht op onze website, www.lsvb.nl. Daar vind je bijvoorbeeld ook mijn bestuursdagboek. Natuurlijk mag je mij ook altijd mailen (manon@lsvb.nl) of bellen (030-2316464) als je vragen hebt of iets wil doen binnen de LSVb. Als je specifieke vragen hebt over onderwijs, studiefinanciering, huisvesting, afstudeerregelingen, bijbaantjes, enzovoort kun je bellen met onze studentenlijn (030-2313029). En voor Amsterdamse zaken kun je contact opnemen met de ASVA Studentenunie, op www.asva.uva.nl. Ik hoop dat jullie nu een beetje een idee hebben van de LSVb. Tot volgend jaar bij college!
maart 2002
11
De afstudeerder In de zomer ben ik afgestudeerd in de SociaalWetenschappelijke Informatica. Aangezien ik niet onmiddellijk in de maalstroom van een vaste baan wilde terechtkomen, besloot ik eerst een paar maanden parttime te gaan werken. Ik ben daarom naar een uitzendbureau toegestapt met mijn wensen. Dat was nog niet zo gemakkelijk: deeltijd en maar voor een paar maanden beschikbaar zijn is een combinatie die zich niet zo soepel laat vertalen naar een baan. Uiteindelijk ben ik bij de Postbank terecht gekomen. Daar zou ik dialoogondersteunende verkoopscripts programmeren binnen het informatiesysteem van de telefonische klantenservice. Ik heb tijdens mijn studies redelijk wat theorie over ‘bureaucratieën’ moeten lezen en het is aardig om te zien hoe zo'n gigantische organisatie in de praktijk werkt. Ik zit niet bij de afdeling IT, maar bij Informatiemanagement en de behulpzaamheid van de IT-afdeling is niet al te groot. Mijn afdeling wil zelf meer kunnen doen, daar de doorlooptijd van het doorvoeren van kleine veranderingen in het informatiesysteem door IT meer dan een maand is. IT erkent dit, maar werkt tegelijkertijd totaal niet mee aan het verlenen van autorisaties en kennis. Daar heb je dan één van de fundamentele wetten van de bureaucratie: afdelingen zijn eilandjes waar machtsspelletjes de boventoon voeren en mensen zich verschuilen achter regeltjes en het afschuiven van verantwoordelijkheden. Je wordt continu van het kastje naar de muur gestuurd. Iets geregeld krijgen binnen je afdeling is relatief eenvoudig, maar tussen afdelingen welhaast onmogelijk. Het is dus zowel interessant als frustrerend zo'n groot bedrijf in de praktijk mee te maken. Aangezien er nog nauwelijks was nagedacht over hoe de verkoopscripts een rol zouden spelen binnen de organisatie en hoe de scripts zelf vorm zouden moeten krijgen, heb ik die taak
12
Ralph Foorthuis op me genomen. Dat was interessant om te doen en een typische SWI-bezigheid ook. Ik heb daar verschillende zaken die ik tijdens mijn studie heb geleerd kunnen toepassen. De autorisaties om in het eerder genoemde systeem te kunnen werken zijn nog steeds niet binnen, dus daarom is besloten de verkoopscripts in HTML en Javascript te maken en op het intranet te zetten. Daar ben ik op dit moment mee bezig. Nu is het nog wachten op de autorisaties om databaseconnecties te maken op de server! Rond de jaarwisseling ga ik waarschijnlijk op zoek naar een vaste baan. Ik heb Communicatiewetenschap en SWI gedaan, dus ik zou graag een baan hebben waar ik één en ander van beide studies kan combineren. Bijvoorbeeld een baan met aandacht voor organisatie, communicatie en techniek. Mijn werk is nu lekker dichtbij: ongeveer tien minuten fietsen. Dat zal ik waarschijnlijk nooit meer krijgen, al zal ik wel altijd nastreven te werken in de stad waar ik woon. Of vice versa. Dat zal daarom zeer waarschijnlijk niet Amsterdam worden, aangezien deze stad op het moment helemaal op slot zit. Ik woon nu in Amsterdam in onderhuur, maar dat heb ik na zes jaar ook wel gehad. Ik zal dus de komende tijd keuzes moeten maken ten aanzien van mijn wonen en werken, teneinde deze twee sferen zo goed mogelijk op elkaar af te stemmen. Dat is niet makkelijk in de randstad omdat daar waar het werk geclusterd is, de woningen schaars zijn.
Hier die Tentamens! De onderwijscommissie is op zoek naar oude tentamens voor de online tentamenbank. Voor elk tentamen van een vak dat nog wordt gegeven dat we nog niet hebben, krijg je een drankje in de kelder. (na 6 in overleg, zo krenterig zijn we wel) Kom met je tentamens naar de VIA kamer, of mail naar via@science.uva.nl We proberen de tentamenbank zo snel mogelijk in de uiteindelijke versie online te krijgen.
cavia
Advertentie ABN Amro
maart 2002
13
Python Crash Course
Arjan Scherpenisse
Dit is het tweede deel van de Python crash course. In het eerste deel (in het verenigingsblad dat toen nog de Dirk heette) heb ik de interface van de python interpreter behandeld, en daarnaast python’s verschillende datatypen, waaronder lijsten en dictionaries. In dit deel leg ik uit hoe object-orientatie en operator-overloading werkt in Python.
Object-orientatie Zoals je waarschijnlijk wel weet is object-oriëntatie een handige manier om groepjes data samen met functies die je op die data uitvoert te groeperen in een zogenoemd object. Een object is een instantie, een soort kopie, van de klasse van het object. Een voorbeeld Stel we willen een klasse maken waarin wij persoonsgegevens opslaan. In python is het maken van een klasse erg straight-forward, namelijk met het class keyword. class Persoon: voornaam = “” achternaam = “” def __init__(self, voor, achter): self.voornaam = voor self.achternaam = achter def printGegevens(self): print "Deze persoon heet %s %s" % (self.voornaam, self.achternaam) piet = Persoon("Piet", "Paulusma"); piet.printGegevens()
Klaar! Bovenstaande code definieert een klasse voor persoonsgegevens, met daarin als gegevens een voor- en een achternaam. Het enige stukje code wat je waarschijnlijk nog niet helemaal doorhebt is de __init__ functie. Deze functie is de zogenaamde constructor: de functie die wordt aangeroepen zodra de klasse wordt geinstantieerd. Dit instantiëren gebeurt dus in de regel piet = Persoon("...", "..."). Hier wordt van de Persoon klasse een nieuwe instantie gemaakt met de naam piet.
Opmerking tussendoor: Ik herhaal nog maar eens voor mensen die deel 1 van de crash course niet gelezen hebben, dat zoals bij elk Python programma het erg belangrijk is om op de indentatie van je programmacode te letten; de tabs in je code bepalen de functionaliteit, zoals de accolades in C en begin/end in pascal. Een nette indentatie van je code is dus noodzakelijk.
Terug naar object-oriëntatie. Python ondersteunt de gebruikelijke OO-principes: inheritance van classes en polymorfisme. Inheritance werkt heel eenvoudig: stel je hebt een class Shape en je wilt een klasse Circle maken die ervan afstamt, dan gaat dat als volgt: class Circle(Shape): ...
14
cavia
Er wordt in python echter geen onderscheid gemaakt tussen private en public velden en methoden; in principe is elk veld en methode public, en kan van buiten benaderd worden. Het is daarom een Good Thing om voor alle data-velden en methoden van een klasse die je alleen intern in een klasse wilt gebruiken dubbele underscores te gebruiken, dus bijvoorbeeld __age ipv. age.
Operator overloading Een van de leukere features die niet zozeer bij object-oriĂŤntatie hoort, maar die wel een belangrijke rol speelt in C++ (wat mij betreft toch dĂŠ OO-taal of choice), is operator overloading. Operator overloading wil zeggen dat je via methoden die je definieert de standaard operatoren zoals +, -, /, etc., kan gebruiken op je eigengemaakte klasses. Python gebruikt hiervoor speciale methoden die je in je klasse kan opnemen. Voor de +-operator is dit bijvoorbeeld de methode __add__(self, x) (let op, twee underscores aan beide kanten). Voor de volledigheid hier een overzicht van alle operators met bijbehorende python-methodenamen die kunnen worden gebruikt: Operator
Methode
+
__add__(self, X)
-
__sub__(self, X)
*
__mul__(self, X)
/
__div__(self, X)
^
__pow__(self, X)
Een typisch voorbeeld van operator overloading: Stel, je hebt een vector class die een vector in de 2D-ruimte beschrijft. Deze klasse heeft als members de getallen x en y. Je wilt twee vectors bij elkaar kunnen optellen via de +-operator. Dan gebruik je in je klasse de __add__ methode:
def __add__(self, Othervec): return Vector(self.x + Othervec.x, self.y+Othervec.y)
Zoals je ziet returnt deze methode een nieuwe vector, en dat is maar goed ook want nu kan je deze functie gebruiken voor vecX = vecY + vecZ, maar ook voor bijvoorbeeld vecX + vecY + vecZ, wat intern wordt vertaald naar (vecX+vecY)+vecZ.
maart 2002
15
Counter-Strike Counterstrike is een mod voor Half-Life, en is heel snel uitgegroeid tot een van de populairdere First Person Shoot ‘em-ups. Vergeleken met de meeste andere spellen van deze soort zijn er twee grote verschillen.
Zo kan je naast rennen (wat veel geluid maakt) ook zachtjes lopen en kruipen. Dit is heel belangrijk om mensen te besluipen en verrassen. Maar ook het springen en vallen van hoogtes is aan banden gelegd. Je springt lang niet zo hoog als in andere spellen, en je valt sneller dood.
Opdrachten
En verder is het ook zo dat als je geraakt bent, het zeer veel uitmaakt waar je geraakt bent. Als In plaats van gewoon deathmatch of CTF speel je in je hoofd geraakt wordt, dan is het meestal wel over. Terwijl als je in je been geraakt wordt, je nu in rondes om als een team een bepaalde je niet meer zo snel kan lopen voor even. En opdracht te vervullen. Meestal is die opdracht om met een bom iets op te blazen of gijzelaars te soms kan je helemaal niet meer bewegen. redden. Dit realisme maakt Counterstrike wel minder Dus per map heeft elke groep spelers zijn eigen specifieke rol, en moet je als team ervoor zorgen dat je die rol goed vervult.
Realisme
toegankelijk voor nieuwe spelers. En als je een ronde speelt, binnen 30 seconden doodgaat en dan minuten moet wachten tot je kan respawnen, wordt het natuurlijk snel minder leuk.
Je vecht met realistische wapens, elk met hun eigen kenmerken. Elke groep (je kan kiezen tussen terroristen en counter-terroristen) heeft ook zijn eigen specifieke wapens. Zo hebben de terroristen bijvoorbeeld de AK, en de counter-terroristen de Colt. Je kan overigens gaandeweg wel andere wapens oppakken, dus het is mogelijk om als terrorist een Colt te hebben. De wapens hebben een onnauwkeurigheid en terugslag, die steeds groter wordt naarmate je sneller achter elkaar schiet. Het is dus ook niet aan te raden om vol uit te gaan schieten, als je ergens in de verte iemand ziet. De kans dat je hem zo doodt is klein, en je geeft hem de kans om jou te doden. Verder kan je ook met bepaalde wapens door muren en dergelijke schieten, dus het is best mogelijk dat terwijl jij denkt veilig te zitten je alsnog geraakt wordt. Het realisme is niet alleen doorgevoerd in de wapens, maar ook in je persoon.
16
cavia
Unreal Tournament Alhoewel het alweer enkele jaren oud is, is Unreal Tournament samen met Quake III en Half-Life/Counter-Strike nog steeds een van de meest gespeelde First Person Shooting games ter wereld. Ondanks dat er alweer een aantal nieuwe vergelijkbare games zijn uitgekomen heeft de populariteit niet veel afgedaan en worden er wereldwijd nog altijd veel UT toernooien gespeeld en zijn er nog tientallen grote websites toegewijd aan UT Wat is Unreal Tournament (UT) dan eigenlijk? UT, voortgekomen uit het eerdere Unreal, is een zogeheten First Person Shooter. Bij FPS-spellen is het de bedoeling dat je met een aantal wapens je een weg moet zien te banen door een of andere surrealistische wereld waarbij je dit belet wordt door de meest afschrikwekkende monsters die je een kopje kleiner proberen te maken. UT is hier, net zoals Quake III Arena, de multiplayer versie van. In dit geval speel je in een arena tegen verschillende andere spelers en is het in het algemeen de bedoeling dat je zoveel mogelijk kills, ofwel frags probeert te behalen. Ontwikkelaar Epic Games heeft samen met Digital Extremes een ontzagwekkend aantal van deze arena´s ontworpen. Van forten die gebouwd zijn op een in de lava drijvend eiland tot oude kernreactoren tot torens gebouwd op een asteroide in de ruimte. Ook zijn er meerdere spelvormen. Zo heb je het klassieke Deathmatch (DM), waarbij ieder voor zich speelt en zoveel mogelijk frags moet zien te halen. Daarnaast heb je ook Team Deathmatch (TDM), waarbij je, je raadt het al, in een team Deathmatch speelt en samen zoveel mogelijk frags moet halen. Capture the Flag (CTF) is ook al een klassieker. Hierbij speel je met 2 teams in een arena, waarbij ieder team de opdracht heeft zijn eigen vlag te verdedigen en de vlag van de ander te veroveren. Ook is er nog Domination (DOM), waarbij je als team zo lang mogelijk verschillende control points in een arena moet bezetten, waar je dan punten voor krijgt. Een andere veel gespeelde spelvorm is Tactical
maart 2002
Niels Roosen Operations, een Counter-Strike gelijkende spelvorm. Maar dit legt Pruinard allemaal uit hiernaast. Het type wat ik graag speel is instagib CTF. Instagib is een zogenaamde mutator, waarbij alle wapens en powerups uit een arena verdwijnen en je alleen speelt met een dodelijke Enhanced Shock Rifle. Dit houdt in dat als je op iemand mikt en je raakt, diegene ogenblikkelijk dood is. Als je wilt spelen, dan wil je natuurlijk graag spelen tegen zoveel mogelijk andere mensen. Daarvoor heb je het Internet. Wereldwijd zijn er duizenden openbare en regelmatig bezochte speciaal toegewijde servers voor UT, een voorbeeld daarvan is Jolt. Als je hier eens langskomt in de avond, dan is de kans groot dat je me daar eens tegenkomt op één van de 4 instagib CTF servers. Als je goed bent (eigenlijk ook als je niet heel goed bent) en graag wat verder wil komen met dit spel, dan kun je lid worden van een clan. Clans zijn groepen van mensen die vaak samen spelen en onder één naam uitkomen op toernooien. Bijna alle clans van heel Europa zijn te vinden op Clanbase, een Nederlands initiatief. Clanbase organiseert ook regelmatig toernooien voor de verschillende speltypen. Natuurlijk kun je ook als je het spel zelf al hebt eens met ons meespelen, we spelen regelmatig met een aantal leden van de VIA en andere spelers zijn altijd welkom! Als je dat wilt of gewoon eens meer wilt leren over UT kun je natuurlijk altijd mailen naar mij. De VIA organiseert eind maart/begin april een UT CTF toernooi waar iedereen die dat wil aan kan meedoen. Dit toernooi zal ten tijde van het uitkomen van deze Cavia waarschijnlijk al in volle gang zijn. Een verslag zul je waarschijnlijk in de volgende Cavia lezen. Unreal Tournament: www.planetunreal.com, www.unrealtournament.com, www.nalicity.com Clanbase: www.clanbase.com Jolt: www.ut.jolt.co.uk Niels: niels@okkernoot.net
17
PKI, dat is toch iets met beveiliging?
Jarno Boks Verantwoord ĂŠn gebruikersvriendelijk eGovernment PKI, wat staat voor Public Key Infrastructure, is technologie (in brede zin) om elektronische communicatie te beveiligen, om zeker te weten met wie je praat en om bijvoorbeeld handtekeningen te zetten. Met de toenemende elektronische ambities van onze overheid en het belang van integriteit van de overheid, kunnen we begrijpen dat PKI steeds vaker een rol speelt in onze markt en dus in onze dienstverlening. Binnen Ordina bouwen we gericht kennis op van PKI. Maar, wat is dat eigenlijk?
Telebankieren Een aantal van ons kennen en gebruiken PKI waarschijnlijk al jaren zonder het zelf te weten. Namelijk bij telebankieren van de ABN-Amro of de Rabobank. Met behulp van een bankpaslezer, de bankpas en de eigen pincode krijgt de klant toegang tot zijn gegevens bij de bank en omgekeerd krijgt de bank zekerheid dat het inderdaad de klant is die de
betaalopdrachten geeft (en geen slimme hacker). Ook voor bewijslast achteraf wordt gebruik gemaakt van de PKI-principes: de bank wil namelijk zich ook kunnen verdedigen tegen dubieuze verwijten over spookbetalingen. Hoe doen ze dat: door het uitdelen van cryptografische sleutels (getallen) over partijen en door het op de juiste manier toepassen van wiskundige formules met deze sleutels. De bankpas, de bankpaslezer en de pincodes zijn dus instrumenten om sleutels in te bewaren en om de berekeningen te maken. Wanneer de klant wil inloggen, versleutelt hij een door de bank aan hem gestuurd getal met behulp van zijn eigen bankpas en een bankpaslezer. Met de (wiskundige) tegenhanger van de bankpas, ontsleutelt de bank de code. Wanneer deze code weer gelijk is aan de oorspronkelijk verstuurde code, weet de bank wie er op dat moment gebruik maakt van de dienst.
De Studentenraad: studenten gezocht Elk jaar rond april verschijnen er mailtjes in je UvA-mailbox, stukjes in de Folia en posters op de prikborden over de studentenraden en partijen. Deze wijzen je op de aankomende verkiezingen van de Facultaire en Centrale Studentenraad (FSR en CSR). En ieder jaar zijn er weer studenten nodig die in deze raad willen zitten. Deze studenten houden zich bezig met onderwerpen waar het faculteitsbestuur aan werkt en de belangen van studenten daarbij. Denk bijvoorbeeld aan de invoering van de Bachelor-Master (BaMa), de fusie tussen de HvA en de UvA en de huisvesting van onderwijsfaciliteiten. Allemaal dingen die de studenten aangaan en waar de studentenraad graag wat invloed op wil uitoefenen. Ben jij ook iemand die wel eens vindt dat er iets niet helemaal goed zit? Of dat er dingen aan de universiteit verbeterd kunnen worden? Zo ja, dan is de FSR misschien iets voor jou. Kijk op de FSR-site hoe het zit. Bemoei jij je liever niet met dat soort zaken, dan kun je nog altijd stemmen op mensen die bereid zijn dat voor jou te doen, namelijk de mensen die zich kandidaat hebben gesteld voor de FSR van onze faculteit. Meer info? Surf naar: http://www.science.uva.nl/faculteit/straad/ E-mail: studentenraad@science.uva.nl Tel: (020) 525 5878
18
cavia
Wanneer de bank zou besluiten om de tegenhanger van de bankpas aan een ander partij, bijvoorbeeld een effectenhandelaar te geven, kan de gebruiker zich met zijn bankpas ook identificeren bij die partij. Gebruiker en effectenhandelaar kunnen dan veilig elektronisch met elkaar communiceren.
twee schermen geleden toch ook al gedaan?”. Tegelijk moet het wel voldoende waterdicht blijven: als ik Jantje machtig om namens mij mijn hypotheekaanvraag in te dienen, dan moet hij natuurlijk niet mijn banksaldo kunnen overboeken.
In macro-perspectief speelt daarnaast de vraag wie de rol op zich neemt van TTP. De Nederlandse overheid zou dit kunnen doen, PKI maar hoe verhoudt zich dat dan Europees of zelfs wereldwijd? Deze vraagstukken worden PKI is niets meer of minder dan het voorgaande: besproken in de interdepartementale taskforce er is een vertrouwde partij (de bank in dit geval) PKI-Overheid. Om de eerdergenoemde die sleutels verdeeld en problematiek te omzeilen en beheerd, zodanig dat partijen alvast ervaring op te doen, wordt veilig met elkaar kunnen in de praktijk vaak een (beknopte) communiceren. Elke gebruiker PKI opgezet voor kleinere krijgt zijn privé-sleutel die alleen doelgroepen. hij heeft (opgesloten in de bankpas bijvoorbeeld) en een publieke sleutel die hij verstuurt Ordina-voorbeelden aan iedereen met wie hij wil communiceren. Omdat op de publieke sleutel een handtekening Als Ordina-Public zijn we al volop met PKI van de uitgever staat, weet je zeker dat deze bezig. Zo hebben we voor het Ministerie van geldig is. De privé sleutel en de publieke sleutel Justitie (de FDRO) een op PKI-gebaseerde zijn wiskundig met elkaar verbonden. Hierdoor applicatie gemaakt die beveiligde e-mail kan een met de privé sleutel versleuteld bericht, verstuurd tussen de vreemdelingenkamers en alleen met de publieke sleutel gedecodeerd de Nederlandse Orde van Advocaten. Een worden en vice versa. Door deze versleuteling ander voorbeeld is het agentschap Senter van tweemaal toe te passen op een boodschap is de het Ministerie van EZ. Daar is een volledig beveiliging gewaarborgd. Zie onderstaande elektronisch loket gebouwd, waarmee bedrijven afbeelding waarin Johan een beveiligd bericht subsidieaanvragen kunnen indienen. Met PKI naar Klaas verstuurd. wordt de rechtsgeldigheid en ondertekening Publieke sleutels worden vaak uitgegeven gewaarborgd. Juist in dit soort projecten vanuit een door alle betrokkenen vertrouwde, kwamen we erachter hoe lastig het is om PKIderde partij . Deze partij wordt dan ook Trusted applicaties verantwoord (juist beveiligd) en Third Party (TTP) genoemd. Het bericht waarin tegelijk gebruikersvriendelijk (begrijpbaar voor de publieke sleutel staat heet vaak een de gebruiker) te houden. Het loket is inmiddels in proefproductie. Ook bij het Rijksbrede certificaat. Naast het uitgeven van certificaten is de TTP eveneens verantwoordelijk voor het intranet speelt PKI een rol: we richten de beheer en de controle op de uitgegeven authenticatie-server in zodat gebruikers snel en certificaten. veilig kunnen werken met PKI-smartcards. Kortom: genoeg interessante praktijkervaring. Het PKI-principe is dus eigenlijk heel simpel. De moeilijkheid zit het in het zo vormgeven van de Jarno Boks is sinds april 1999 werkzaam als ICT consultant bij Ordina Public Utopics. interactie dat je als klant en organisatie Binnen OPU is hij verantwoordelijk voor de overzicht houdt over al die verschillende technische innovatie op het gebied van sleutels, en dat je de elektronische eGovernment. Zijn specialisaties zijn virtuele communicatie nog begrijpbaar en loketten, PKI en mid-office technologie. gebruikersvriendelijk houdt: “Waarom moet ik nu alweer een getal versleutelen? Dat heb ik
maart 2002
19
Advertentie Ordina