Cavia 11 by Vereniging Informatiewetenschappen Amsterdam

cavia is het tweemaandelijks verschijnende blad van studievereniging via voor studenten van het onderwijsinstituut informatiewetenschappen - dit is nummer elf - december 2004

Iets later dan gepland ligt deze Cavia voor je neus. Alle schrĳvers op één na konden de deadline niet halen. Tĳdens de bĳeenkomsten van de mediacommissie hebben we ons afgevraagd wat de oorzaak daarvan zou kunnen zĳn. Het lĳkt wel alsof alle vakken meer tĳd kosten dan afgelopen jaar. Bĳ veel vakken wordt gewerkt met wekelĳkse deadlines. Als je pech hebt, houdt dat dus in dat je vier deadlines per week moet halen. Ik ben persoonlĳk erg benieuwd naar de uitslagen van de vakevaluaties aan het eind van dit semester... Binnen de commissie waren er enkele voorstellen om om te gaan met het chronische tĳdsgebrek van de schrĳvers. Zo hebben we overwogen om een ‘collegeblokeditie’ uit te brengen, maar dat ging weer net iets te ver. De nostalgische ka� is er wel gekomen. De boodschap moge duidelĳk zĳn: ‘vroegâh was alles beter’! Natuurlĳk is niet alles van deze tĳd slecht. Er verschĳnen altĳd wel leuke nieuwe spellen, zoals bĳvoorbeeld Rapala Pro Fishing. Verderop kun je hier een recensie over lezen. Mensen die geïnteresseerd zĳn in alternatieven voor het traditionele, ouderwetse copyright, kunnen doorbladeren naar het artikel over ‘Creative Commons’. Voor het evenwicht hebben we wel weer een recensie van een relatief oude ﬁlm (KPax), maar dat zou in de volgende Cavia zomaar eens anders kunnen zĳn! Naast de genoemde artikelen valt er natuurlĳk nog veel meer te lezen. Ik besluit dit stukje traditiegetrouw met de oproep voor kopĳ en commissieleden. Voor je het weet is ook de Cavia alleen nog maar iets uit die goede oude tĳd… Tot de volgende Cavia! Janneke van der Zwaan

voorzitter

Studiezalen zi�en weer vol studenten, de kelder is druk bezocht en de eerste tentamens zĳn achter de rug. Schaatsen kunnen uit het vet worden gehaald, de open haard wordt weer warm gestookt en de eerste sneeuw is onderweg: het collegejaar is in volle gang en de herfst loopt op zĳn einde. Het laatste restje herfst zal echter niet onopgemerkt voorbĳ gaan. Omdat we het tot de winter waarschĳnlĳk zonder sneeuwballengevechten en bevroren tenen moeten stellen, hee� VIA als goedmakertje de langverwachte pornoborrel, de bordspellenmiddag, het squashtoernooi, het gala en nog tal van andere activiteiten op het programma staan. De commissies van VIA zĳn ondertussen druk bezig om dit alles te realiseren. De mediacommissie is hard aan de slag om de nieuwe Cavia weer vol leuke artikelen te kunnen uitbrengen, onze onderwĳscommissie zet zich actief in voor de belangen van studenten op onderwĳsgebied, de commissie commerciële zaken is als altĳd opzoek naar interessante bedrĳfscontacten, de boekencommissie beraadt zich over de boekenverkoop en de activiteitencommissie is druk aan het brainstormen en organiseren. Voor nieuwsgierigen: kĳk, bĳvoorbeeld op de website, eens rond bĳ de verschillende commissies. Nieuwe commissieleden zĳn altĳd welkom! De schaatspakken zĳn weer uit de kast gehaald, het haardhout is verzameld en de commissies zĳn volop bezig: met veel elan gaat VIA de komende maanden tegemoet. Klara Pigmans

2 cavia elf

04 06 10 12 16

inhoud

Wat doen mensen zoal na het afstuderen?

Bachelor, wat nu? Jan Bergstra

Sommige rechten voorbehouden Janneke van der Zwaan

Wat is jou nieuws van de maand, Barend?

En dat gebeurde zoal op onze faculteit deze maanden

Drie of twee tentamenkansen? Niels Weiss van de FSR

En verder: 16 Puzzel: Stop! 17 Verslag Nederlands kampioenschap programmeren 18 Game: Rapala pro ﬁshing 19 Film: K-Pax

Cavia 11 is een uitgave van studievereniging VIA en wordt gratis verspreid. Deze uitgave is van december 2004. Adres: Plantage Muidergracht 24, 1018 TV Amsterdam, telefoon: (020) 525 5520, e-mail: c@via.uvastudent.org

Redactie: Janneke van der Zwaan (hoofdredactie), Tim van Erven, Daan Vreeswĳk, Aziz Baibabaev, Ruben Boumans, Breyten Ernsting Voorkant: Martĳn Stegeman Achterkant: Janneke van der Zwaan Opmaak: Martĳn Stegeman Advertenties: bel voor meer informatie met VIA, (020) 525 5520 © 2004 Studievereniging VIA cavia elf 3

Wat doen mensen zoal na het afstuderen? Weet jĳ ook nog niet wat je moet gaan doen na je afstuderen? Of ben je gewoon nieuwsgierig hoe het anderen vergaat na hun studie? Lees hier de verhalen van een aantal mensen die nog niet zolang afgestudeerd zĳn. Marit van Dĳk Wat heb je gestudeerd? SWI, afstudeerrichting: Maatschappelĳke Aspecten van Informatica) Wanneer ben je afgestudeerd? 27 Augustus 2003 Hoe is het je na je afstuderen vergaan? Toen ik afstudeerde had ik in eerste instantie nog een baantje als student assistent aan de UvA, net als tĳdens m’n studie. Omdat ik inmiddels was afgestudeerd konden ze dit niet langer verlengen. Toen zat ik een paar weken zonder werk, wat ik erg onpre�ig vond! Meteen na mĳn afstuderen ben ik begonnen met solliciteren. In eerste instantie werd ik voor banen op mĳn vakgebied vaak afgewezen omdat ik te weinig ervaring had. Voor gewone baantjes werd ik juist afgewezen omdat ik te hoog opgeleid was. Gelukkig vond ik binnen 3 maanden na mĳn afstuderen een baan zoals ik zocht. Dat ging eigenlĳk per ongeluk, via het uitzendbureau waar ik me meteen na mĳn afstuderen had ingeschreven. Nadat ik een aantal maanden via het uitzendbureau had gewerkt, hee� het bedrĳf waar ik werkte me een contract aangeboden. Wat doe je nu? Sinds november 2003 ben ik Informatieanalist bĳ een verzekeringsmaatschappĳ. 4 cavia elf

Dat was eigenlĳk precies de functie die ik zocht. De functie wordt wel omschreven als een brug tussen de gebruikersorganisatie en de ICT-afdeling; de link tussen mensen en ICT is precies wat me interesseert. Ik houd me onder andere bezig met het vertalen van werkprocessen naar systemen en het onderzoeken hoe de bestaande systemen deze processen kunnen ondersteunen. Dingen die ik zoal doe zĳn bĳvoorbeeld het opstellen van functionele ontwerpen, het registreren van requirements en analyse van testbevindingen, maar ook bĳvoorbeeld een stukje gebruikersondersteuning. Omdat het bedrĳf waar ik werk vrĳ klein is, zĳn er veel verschillende dingen te doen. Dat maakt het erg leuk en afwisselend werk. Naast het werk, probeer ik tĳd vrĳ te maken om te reizen. In november/december ga ik ruim 6 weken naar Nieuw-Zeeland. Na een jaar wennen aan een fulltime baan, ben ik daar ook wel aan toe! Hans Dekkers Wat heb je gestudeerd? De master So�ware Engineering. Als vooropleiding had ik een niet afgeronde studie Informatica gedaan aan de VU van 1991 - 1994. Voor de masteropleiding heb ik 9 jaar gewerkt. Wanneer ben je afgestudeerd? Juli 2004 Hoe is het je na je afstuderen vergaan? Erg goed. Beetje gas terug genomen. Was de laatste maanden van mĳn master erg druk. Naast mĳn afstuderen, hielp ik mĳn broertje bĳ het openen van een restaurant en om wat geld te verdienen had ik een opdracht aangenomen om een tĳdregistratiesysteem te ontwikkelen. Hiervoor heb ik enige mensen gecontracteerd waaronder een medestudent.

Wat doe je nu? Het studeren is me erg goed bevallen. Hoewel de masteropleiding superintensief bleek, is het toch vrĳ relaxed vergeleken met het werk dat ik hiervoor deed. Voor een eerste jaar dat de opleiding bestond, vond ik het al een vrĳ goede opleiding. Toch zag ik hier en daar nog wat mogelĳkheden om de opleiding beter op de praktĳk en op de studenten aan te laten sluiten. Gezien mĳn ervaring denk ik daar een goede bĳdrage aan te kunnen leveren. Dit jaar ben ik dan ook als practicumdocent verbonden aan de opleiding So�ware Engineering. Dat doe ik parttime. Ik vind het erg leuk om mensen beter te maken en wat te leren. Ook speelt de reistĳd een belangrĳke rol. Heerlĳk om nu naar mĳn werk te kunnen ﬁetsen. De laatste jaren zat ik dagelĳks meer dan drie uur per dag in de auto. Daarnaast probeer ik opdrachten te verwerven voor mĳn eigen bedrĳ�e. Ook speel ik met de gedachte om volgend jaar een jaar in China te gaan werken. China zie ik als een grote bedreiging voor de Nederlandse so�ware engineer en ik ben erg benieuwd hoe het er daar aan toe gaat. Martĳn Meĳer Wat heb je gestudeerd? Kunstmatige Intelligentie en Systeem- en Netwerkbeheer Wanneer ben je afgestudeerd? AI: 6 april 2004, SNB: 1 september 2004 Hoe is het je na je afstuderen vergaan? Het laatste jaar heb ik twee studies tegelĳkertĳd gedaan, en daarnaast werkte ik ook zo’n 14 uur. Aangezien ik mĳn studie heb beëindigd met een stage in het buitenland, zat ik na aﬂoop zo zonder geld dat ik zo goed als fulltime ben gaan werken bĳ de bĳbaan die ik al had. Ondertussen was ik aan het solliciteren naar een ‘echte’ baan. Na een brief of zes,

en een keer eerder uitgenodigd te zĳn voor een gesprek, werd ik uitgenodigd voor een gesprek bĳ het bedrĳf waar ik nu werk. Na een tweede gesprek kreeg ik te horen dat ik aangenomen was en twee weken later kon beginnen. Wat doe je nu? Ik werk als Netwerkbeheerder bĳ een klein bedrĳf in Amsterdam Zuidoost. Dit bevalt uitstekend; vooral het in het weekend en ‘s avonds niet met werk bezig hoeven zĳn is (na twee studies en werk tegelĳk te hebben gedaan) een erg ontspannen gevoel. Eindelĳk vrĳe tĳd en je niet meer schuldig voelen over dat je nog dit of dat moet. Ook het geld is erg pre�ig. Rob van der Zwaan Wat heb je gestudeerd? Ik ben afgestudeerd in Bedrĳfsinformatiesystemen. Verder heb ik een ﬂink aantal vakken Kunstmatige Intelligentie gedaan (en hier ook mĳn propedeuse in gehaald). Wanneer ben je afgestudeerd? 28 januari 2004 Hoe is het je na je afstuderen vergaan? Prima! Er veranderde voor mĳ niet zo heel veel na mĳn afstuderen. Ik heb sinds 2001 mĳn eigen bedrĳ�e (ik ben freelance consultant/programmeur en ik run de website h�p://www.festivalinfo.nl/). Ik werkte tĳdens mĳn studie par�ime voor mĳn bedrĳ�e en ben dat na mĳn afstuderen fulltime gaan doen. Wat doe je nu? Ik ben nog steeds druk met mĳn eigen bedrĳ�e. Ik heb sinds kort een stagiair, die werkzaamheden voor Festivalinfo verricht. Het lukt verder goed om nieuwe freelance opdrachten binnen te halen. Tenslo�e ben ik bezig met het opze�en van een goede concertagenda. Dit als uitbreiding op de eerdergenoemde festivalsite. cavia elf 5

Bachelor, wat nu? Jan Bergstra

De ICT bachelor opleidingen op de UvA zi�en onmiskenbaar in een dip terwĳl de masters het beter doen dan was verwacht. We hebben dit jaar net als vorig jaar bĳna 100 studenten van buiten gekregen voor de in totaal zes masteropeldingen die het OWI-i verzorgt, en dat is voor zover ik weet een landelĳk maximum (in de ICT althans). We proberen dit nog te verbeteren door met kracht de game technology aan te pakken als optie voor een programma binnen de master AI. Dat moet voor technische mensen van de HvA een doorstroom bieden naar een de research master AI. Niet alleen is gaming in de mode, het biedt ook een prima aanknopingspunt voor thema’s die in IvI en ILLC al centraal staan zoals speltheorie, robocup, robosail, beeldbewerking en interpretatie, human centered computing, so�ware technologie. Maar dan de bachelor. Dat is een totaal ander verhaal. De instroom is inmiddels verder teruggelopen dan zelfs de meest pessimistische zwartkĳkers onder de staﬂeden een jaar of drie geleden hadden voorzien. Enkele dagen geleden hoorde ik een radiointerview met Renate Dorrestein die een nieuw boek af had. Had dat boek een ‘boodschap’ vroeg de interviewer? ‘Nee zeg, kom nou toch!’, was haar antwoord. Volgens Mulisch deed je boodschappen in de supermarkt, en had dat met serieus schrĳven niets van doen, en dat onderschreef Renate Dorrestein geheel. Mĳn verhaal hieronder hee� wel een boodschap en hee� (volgens de redenering van Renate Dorrestein) dan ook erg weinig literaire ambitie, het zĳ zo. Begin november ben ik in een gezelschap van mensen van de UvA en de UU op bezoek geweest bĳ 5 universiteiten in de USA staat Louisiana. Wat blĳkt: op elk van deze universiteiten organiseert men omstandigheden (zogenaamde honours programma’s) waarin een minimum aan condities vervuld is: studenten komen, doen mee, bereiden hun colleges voor, stellen actief vragen, schrĳven werkstukken en doen allerlei vrĳwilligerswerk, binnen en buiten de universiteit. Ouders betalen tussen de $20.000 en de $40.000 per jaar om hun kroost daarin mee te laten doen. Vaak kunnen de ouders dat alleen niet opbrengen en moeten de studenten ook een deel van het geld verdienen. Dat gebeurt veelal in functies die de universiteit aanbiedt. Er valt op zo’n campus natuurlĳk ook veel te doen. Honours studenten wonen ook op de campus maar in aparte woonblokken of etages. Vaak zĳn er docenten die alleen voor honours studenten werken, de rendementen (daar retention genoemd) zĳn ten minste 80% en bĳ voorkeur 90 of zelfs 95%. Het honours program biedt men gemiddeld 10 tot 20% van de studenten van een instelling. Daarbuiten heersen de barre omstandigheden die wĳ in Amsterdam ook kennen. Structurele absentie bĳ colleges, te laat komen, niet voorbereiden, krant lezen en praten tĳdens het onderwĳs, werkstukken niet of te laat in leveren enz. Het idee dat academische vrĳheid staat voor de vrĳheid om niet of nauwelĳks mee te doen kom je in het honours milieu niet tegen. Men bese� terdege dat academische vrĳheid over iets anders gaat: namelĳk de vrĳheid om zelf te bepalen waarover men zal spreken, schrĳven en lezen en hoe men dat zal doen.

6 cavia elf

Wat hebben wĳ hier nu aan? Wĳ zĳn er aan toe dat volgende generaties bachelor studenten een harde inspanningsverplichting aangaan. Dat studenten onderling bepalen hoe zĳ zichzelf bĳ de les houden en dat elke student bese� dat maatschappelĳk succes in de toekomst niet vanzelf spreekt en dat eﬀectief en intensief studeren daarvoor een noodzakelĳke voorwaarde is. Werkweken van (gemiddeld) 40 uur moeten weer normaal worden, ik meen zelfs dat het weinig is. Het afstemmen van opleidingen op zogenaamde realistische verwachtingen van de inspanning van studenten (je mag blĳ zĳn als ze 25 uur per week maken enz.) moet een einde nemen. Dat is gemakkelĳker gezegd dan gedaan. Hoe komen we hier nu verder mee? We zouden een open discussie kunnen hebben over de mogelĳkheden. Daarin kunnen allerlei partĳen oorstellen doen en modellen leveren. Ik doe hier een voorstel. Het oogt misschien extreem en in de praktĳk zal het zo niet worden, maar het kan wel een aanleiding zĳn om iets anders te bedenken. Als gezegd, aan een discussie zĳn we m.i. toe, maar er zĳn vele opties. Dit is een BSc opleidingsmodel. Deze vorm van planning hee� een pendant in de ICT: je zou het aspect oriented kunnen noemen. Aspect oriented programmeren is op dit moment erg in de mode. Het poogt een antwoord te geven op het verschĳnsel dat iedere systeemontwikkelingsmethode voornamelĳk slaagt in de eigen doelen terwĳl andere aspecten vaak uit het oog worden verloren. Dus, hier een aspect oriented BSc opleidingsmodel. Het model omvat een aantal aspecten: I: inspanning B: begeleiding, W: werkvorm en werkwĳze, S&G: selectie en garantie, MSc: MSc, PM: postgraduate mentoraat, LB: loopbaanbegeleiding Per aspect maak ik een keuze, eerst compact hieronder nader uitgewerkt. Per aspect kan men natuurlĳk ook andere keuzes maken; de aspecten zelf lĳken tamelĳk onontkoombaar. -

meetbare inspanningsverplichting, permanente begeleiding, stuurbare werkvorm en werkwĳze, matig selectieve en progressieve resultaatgaranties, éénjarige aansluitmasters, selectieve toegang tot research masters, - ICT honours programma bĳ voldoende omvang, - post BSc/MSc mentoraat met loopbaanbegeleiding en terugkomdagen, - vĳf jaar support bĳ vinden werkkring in school, bedrĳf, of research. Hieronder werk ik voor een aantal aspecten de details uit. (1) Iedere Ba student bepaalt vooraf hoeveel uur hĳ/zĳ per week gaat bestenden aan de opleiding. Met een deeltĳdopleiding (die de faculteit dan wel zou moeten aanvragen, maar dat is haalbaar) kan men b.v. drie dagen per week studeren en twee dagen werken om in vĳf jaar de Ba te halen. Dat zou het minimum zĳn. Men kan ook cavia elf 7

vier of vĳf dagen per week (acht uur per dag werken) en de Ba in vier jaar behalen, of natuurlĳk vĳf dagen per week voor een diploma in drie jaar. (2) Het OWI-i biedt permanente werkplekken aan en permanente begeleiding bĳ elke opleiding zodat men niet meer op futiliteiten vastloopt. Studenten bezoeken elk college en elke werkgroep en bereiden alle colleges voor en maken overal de gewenste aantekeningen. Aan het mensonterende geduw en getrek van de staf om studenten tot systematische actie te bewegen komt definitief een einde. Studenten spreken elkaar actief en permanent op hun werkhouding aan (dat doet de staf overigens al lang). (3) Voor het begin van de opleiding neemt het instituut facultatief een test af. A�ankelĳk van die test wordt een slaaggarantie voor het eerste jaar gegeven bĳ adequate inzet. Om dit te kunnen implementeren is nodig dat studenten steeds bereid zĳn om hun werkwĳze op verzoek van docenten aan te passen, mocht hun wĳze van studeren niet voldoende effectief zĳn. (4) A�ankelĳk van de gehaalde cĳfers wordt voor elk volgend jaar weer een slaaggarantie afgegeven, bĳ voldoende inzet. Wie de gewenste inzet niet vertoont krĳgt met scherpere eisen te maken. Studeren op minimale inzet wordt zeer ontmoedigd. Wie na jaar twee met gemiddeld een zes eindigt krĳgt de garantie dat de Ba in nog twee jaar gehaald kan worden, wie een zeven of hoger gemiddeld hee� krĳgt de garantie dat dat in één jaar gaat lukken. Om dat te laten werken mogen werkvormen en tentamenvormen aangepast worden aan de studenten, dwz. aan hun capaciteiten, talenten en eventueel belangstelling. Niet aan hun (beperkte) inzet. Van groot belang is dat de slaaggarantie studenten indekt tegen het risico dat zĳ toevallig in een jaar aantreden met gemiddeld heel sterke medestudenten. De staf dient naar vermogen objectieve maatstaven aan te leggen en daarbĳ horen fluctuaties in het rendement per jaar. (5) De UvA profileert zich op het vlak van de bachelors (IW) als een instituut met een systeem van slaaggaranties en een daarbĳbehorende individuele benadering. Voor de bachelors doen we geheel afstand van het concept van Amsterdam als leuke stad om in te wonen en alles wat daar mee samenhangt. We profileren de UvA en Amsterdam als een plaats waar uitzonderlĳk hard gewerkt moet worden maar waar men niet ten prooi valt aan een loterĳ. Geslaagden krĳgen het recht in te stromen in een éénjarige (professionele) master (waar men hard zal moeten werken). Voor de tweejarige masters is sprake van instroom uit alle delen van de wereld en worden tamelĳk scherpe eisen gesteld. Alleen wie een toekomst nastree� en kan hebben in het onderzoek hee� daar echt wat aan. (6) Mocht het aantal studenten weer gaan groeien, dan aarzelen we niet om een honours programma in te richten waarin de sterkere studenten samen een hoger niveau kunnen bereiken. Speciale docenten voor de honours acht ik geen goed idee want alle studenten moeten kennis kunnen nemen van dezelfde informatie van dezelfde mensen. Het honours programma beslaat maximaal 25% van de studenten en aan de andere 75% wordt minstens 60% van de didactische energie besteed. (7) Er wordt een systeem opgezet waarin afgestudeerden met een aantal jaren werkervaring als mentor optreden van recent afgestudeerden die op deze wĳze in de eerste vĳf jaar van hun loopbaan gratis coaching kunnen krĳgen. Iedere afgestudeerde hee� tien jaar lang recht op loopbaanadviezen en coaching vanuit het OWI-i. 8 cavia elf

Dat recht vervalt wanneer men een functie accepteert die geheel buiten de in het OWI-i onderwezen competenties gaat. Dat is natuurlĳk prima maar dan hebben onze stafleden en ex-studenten vermoedelĳk niet veel meer bĳ te dragen. Met name de begeleiding naar het krĳgen van een eerste baan is intensief. (8) Er is een krachtig systeem van terugkomdagen met nascholingsactiviteiten. Iedere student krĳgt na het behalen van de MSc het recht op 40 scholingsdagen tegen laag tarief (materiaal, zaalhuur, catering, mailings etc.), te verdelen over minimaal vier na de studie. Ten minste tien van deze dagen betreffen algemene zaken betreffende de loopbaanplanning die aan de orde komen wanneer men al enige tĳd in functie is. Met name de modaliteiten van het doorschuiven naar managementfuncties en dan wel het vermĳden of uitstellen daarvan worden professioneel begeleid en besproken. (9) Wie een research master hee� gevolgd krĳgt tot vĳf jaar na het behalen van het diploma uitgebreide informatie over onderzoeksprojecten waar men aan mee zou kunnen gaan doen. Er wordt actief vermeden dat pas afgestudeerden die toevallig net in het goede onderwerp zi�en wat langer afgestudeerden die toch de research in willen kansloos maken. Ofwel: wĳ gaan resultaatgaranties en nazorg bieden op ieder niveau. Dat wordt ons profiel, daar adverteren we mee, en wie in de avond als het werk af is de stad in wil gaan wensen we van harte plezier, maar wie dan niet op tĳd in bed stapt houdt zich NIET aan de afspraken en krĳgt dat direct (van de medestudenten) te horen. Ik durf dit wel aan, we moeten tenslo�e toch iets bedenken. We moeten beslist iets beters bedenken dan het verhaal dat wĳ alleen de topstudenten willen hebben en ook iets beters dan de eindeloze verbreding van de opleidingen. Selectie aan de poort hebben wĳ niet nodig, maar zelfselectie aan de poort hebben we wel nodig. En voor dat laatste is een duidelĳk profiel noodzakelĳk. Dat is wat ik hier voorstel.

W�� G�� J� �� @��.��.��.

cavia elf 9

Sommige rechten voorbehouden Janneke van der Zwaan

Het auteursrecht in Nederland houdt in dat als je een origineel werk creëert, automatisch geldt dat anderen het niet zonder jouw toestemming mogen kopieren, distribueren, laten zien of uitvoeren. Onder ‘origineel werk’ wordt verstaan: iets waarvan het niet denkbaar is dat een ander het op hetzelfde moment gemaakt hee�. Je kunt hierbĳ bĳvoorbeeld denken aan een tekening, schilderĳ, foto, ﬁlm, gedicht, toneelstuk, boek of artikel. Zo is dit artikel in de Cavia mĳn originele werk. Op een gegeven moment kan iedereen het lezen, omdat het uiteindelĳk terechtkomt in het online Cavia-archief. In Nederland is het zo geregeld dat het auteursrecht geldt voor ieder origineel werk en dus ook voor dit artikel in de Cavia. Om misverstanden te voorkomen kun je het copyrigh�eken en een datum toevoegen, maar dat hoe� niet. Het auteursrecht geldt automatisch en daarmee zĳn ‘alle rechten voorbehouden’ aan de maker van het werk. Het auteursrecht (copyright) kan in z’n geheel worden overgedragen aan een willekeurige instantie. Zo staat er in het colofon van de Cavia dat het copyright op alle artikelen in de Cavia van VIA is. Hiermee kan VIA bepalen wat er met deze artikelen gebeurt, wie ze mag kopieren en wat dat kost. Heel eerlĳk gezegd vind ik dat maar niks. Stel nou dat ze mĳn artikel verkopen, daar veel geld voor krĳgen en mĳ niks geven… Ik zou natuurlĳk zelf het copyright kunnen houden, maar eigenlĳk vind ik het prima als anderen mĳn werk verspreiden. Ik vind het namelĳk erg leuk om artikelen te schrĳven en het lĳkt me geweldig om daar later m’n baan van te maken. Als anderen mĳn artikel vrĳelĳk mogen verspreiden, kan ik naamsbekendheid kweken. Natuurlĳk zĳn er nog meer redenen om afstand te willen doen van een deel van de rechten die bĳ het auteursrecht horen. Het is erg gemakkelĳk om werk via internet te verspreiden en sommigen vinden het een leuk idee als anderen voort borduren op hun werk, of als ze ergens aan kunnen bĳdragen. Met een soepeler auteursrecht kunnen mensen op nieuwe manieren samenwerken. In de praktĳk is het erg lastig om het auteursrecht te versoepelen zonder meteen afstand te doen van al je rechten als auteur of zonder meteen al je mogelĳkheden te verliezen om eventuele schendingen van je auteursrecht aan te pakken. Creative Commons is een organisatie die je helpt de voorwaarden te speciﬁceren waaronder je je werk (via internet) ter beschikking wilt stellen aan anderen. Er zĳn in totaal elf verschillende licenties waar je uit kunt kiezen. De licenties zĳn opgebouwd uit combinaties van vier voorwaarden die je wel of niet kunt laten gelden voor een werk. De vier voorwaarden zĳn: 1. A�ribution. Dit houdt in dat anderen jouw werk en werk dat is afgeleid van jouw werk mogen kopieren, distribueren, laten zien en uitvoeren, zolang jĳ genoemd wordt als maker van het origineel. 2. Noncommercial. Dit houdt in dat anderen jouw werk en werk dat is afgeleid van jouw werk mogen kopieren, distribueren, laten zien en uitvoeren, zolang het gebruikt wordt voor niet-commerciële doeleinden. Als iemand het toch voor commercieel wil gebruiken, zal hĳ daar apart toestemming voor moeten vragen. 10 cavia elf

3. No Derivative Works. Dit houdt in dat anderen alleen het gehele, originele werk mogen kopieren, distribueren, laten zien en uitvoeren. Voor het gebruiken van delen van het origineel of werk dat is gebaseerd op het origineel moet apart toestemming gevraagd worden. 4. Share Alike. Dit houdt in dat anderen werk dat is gebaseerd op jouw origineel alleen mogen distribueren onder de licentie die geldt voor het origineel. Aangezien ‘No Derivative Works’ en ‘Share Alike’ niet compatibel zĳn, kunnen die nooit allebei tegelĳkertĳd gelden. Het is heel makkelĳk om zelf een Creative Commons licentie aan te maken voor een bepaald werk. (N.B.: Creative Commons is niet bedoeld voor so�ware of documentatie voor so�ware. Kĳk voor meer informatie op de website van Creative Commons.) Wat zal ik eens doen met dit artikel? Zoals ik eerder al meldde, wil ik het copyright op dit artikel niet overdoen aan VIA, maar ik wil het ook niet exclusief voor mezelf houden. Ik vind het belangrĳk om genoemd te worden als anderen dit artikel willen gebruiken. Ik wil niet dat dit artikel zonder mĳn toestemming voor commerciële doeleinden gebruikt wordt. Anderen mogen van mĳ artikelen (of wat dan ook) baseren op dit artikel. En ze hoeven afgeleid werk niet perse onder dezelfde voorwaarden te publiceren. Klaar! Het is een kwestie van deze (of andere) keuzes invullen op de website van Creative Commons en er komt een licentie uitrollen. Bĳ de licentie horen drie documenten: 1. Een samenva�ing in gewone mensentaal 2. Een juridisch document dat standhoudt in een eventuele rechtzaak 3. Digitale code waarmee zoekmachines en andere programma’s licentievoorwaarden kunnen herkennen

Naast het uitgeven van licenties voor ‘creatieve’ producten en het vertalen van licenties voor verschillende landen, lopen er bĳ Creative Commons nog meer projecten. Voorbeelden hiervan zĳn: licenties voor sampling (van muziek), Founders Copyright, Share Music en Public Domain. Meer informatie hierover kun je vinden op de website. De informatie voor dit artikel komt voor het grootste deel ook van de website. Deze website is (uiteraard) gepubliceerd onder een Creative Commons licentie. De enige voorwaarde waaraan ik moet voldoen omdat ik deze website als bron van informatie heb gebruikt, is A�ribution (naamsvermelding). Nu ik dat gedaan heb, gelden voor de rest mĳn eigen voorwaarden.

cavia elf 11

Meer informatie: www.creativecommons.org

Om de licentie te laten gelden hoef je alleen nog maar een bu�on met de tekst ‘some rights reserved’ op je website neer te ze�en in de buurt van de bestanden die je wilt beschermen. De bu�on linkt naar de samenva�ing in gewone mensentaal van de licentie. Je hoe� je ook geen zorgen te maken over de geldigheid van de licentie in Nederland (Creative Commons is van oorsprong een Amerikaans initiatief). Naast een zo algemeen mogelĳke licentie (zo geldig mogelĳk onder zo veel mogelĳk wetten), bestaan er ook vertalingen naar speciﬁeke we�en van andere landen. Eén van die vertalingen is naar de Nederlandse wet.

nieuws

H�� C2.07. D� �� 10:00 �� 14:00 ��.

D� �� SWI �� 22 �� . V�� . L�� E��. A�� .

12 cavia elf

nieuws O� 28 �� R�� R�� U�A. V�� .

T�� F�� P�� 30 �� ’� €110,- �� W��C��. D� �� .

cavia elf 13

nieuws

D� �� G�� G�� AI �� K�� . N�� .

S�� D� MAME-�� , �� . O� �� , �� T�� A��, M�� K��, RF�� . K��

H�� S�� ’� ��: �@��.��.�� 14 cavia elf

Niels Weiss

Hier een korte update van de studentenraad van deze schi�erende Faculteit der Natuurwetenschappen, Wiskunde en Informatica. Veel mensen kennen ons en onze bezigheden nog niet zo goed, maar we willen jullie toch graag van het onderstaande op de hoogte brengen. Tĳd dus om een stukje voor de Cavia te schrĳven.

fsr

Drie of twee tentamenkansen?

Het gaat hier om de tentamenkansen. Toen wĳ in september nog volop in onze Onderwĳs en Examen Reglement (OER) onderhandelingen zaten, kwam tot ons het bericht dat er bĳ de opleiding Informatica een zogenaamd tes�raject ingevoerd zou worden. Door de nieuwe semesterindeling zĳn er bĳ deze studie (en vele andere) problemen ontstaan met de roostering van tentamens: de tentamenweken worden veel te vol met zowel de gewone tentamens als de hertentamens in dezelfde week. Vanuit het onderwĳsinstituut Informatiewetenschappen (OWI-I) kwam hiervoor een mogelĳke oplossing in de vorm van een tes�raject waarin een tentamenkans wordt geschrapt om ruimte te creëren in de tentamenweek. Studenten hebben dan dus nog maar één hertentamen. De hertentamens zĳn voor alle blokken behalve blok 1A (de eerste acht weken van het jaar) geroosterd in de zomervakantie. Dit betekent dat als je een vak in blok 1B (dat eindigt vlak voor de kerstvakantie) niet haalt, je pas na ongeveer zeven maanden het hertentamen kan doen. De studentenraad is van mening dat dit de zo belangrĳke studeerbaarheid van de studie zeker niet ten goede zal komen. Bovendien is het in strĳd met het Onderwĳs en Examen Reglement, waarin staat dat iedereen drie tentamenkansen hee�. Daarom hebben wĳ niet met het tes�raject ingestemd en komt deze test er dus ook niet! Omdat wĳ ons wel bewust zĳn van het probleem met de huidige situatie (de overvolle tentamenweken) zullen we met de studenten, het OWI-I en het faculteitsbestuur blĳven praten om een andere oplossing te zoeken. Dit zal onder andere gebeuren op het VIA onderwĳsforum van 1 december, dus als je een mening hebt over het aantal tentamenkansen en hun roostering: komt en spreekt! Namens de studentenraad FNWI, Niels Weiss secretaris

cavia elf 15

puzzel

Stop!

Janneke van der Zwaan

Iedereen kent de puzzels waarbĳ genummerde punten met elkaar verbonden moeten worden. Bĳ de puzzel hieronder moeten ook genummerde punten verbonden worden, niet zoals gebruikelĳk in de volgorde 1, 2, 3, 4 ... n, maar volgens de reeks die gegenereerd wordt door het Levine-O’sullivan greedy algorithm:

Als je de opeenvolgende punten χi voor i = 1 ... n met elkaar verbindt, ontstaat er een plaatje. Stuur voor 24 december de oplossing naar c@via.uvastudent.org. Onder de goede inzendingen wordt een bioscoopbon van €5,- verloot.

16 cavia elf

Martijn Stegeman

Een speld kon je horen vallen toen de opgaven uitgedeeld waren. Maar dat duurde niet lang: vele kandidaten begonnen snel te typen. Of dat de beste tactiek was, viel nog te bezien. Maar het was begonnen, en de komende vĳf uur konden we niets anders meer doen. Het zou een lange zit worden. We konden niet eens meer naar buiten, behalve natuurlĳk UvA-collega Simon, die vanwege zĳn rookverslaving onder begeleiding af en toe een peukje mocht opsteken. Maar de dag begon al veel eerder, toen we om half acht afspraken op het station om richting Utrecht te vertrekken. Gelukkig was iedereen van de UvA op tĳd, zodat we allen om tien uur met goodie bag klaarzaten om het welkomstwoord te beluisteren, en daarnaast alle vragen waarvan het antwoord toch echt gewoon in de handleiding stond. Toen werden we naar de vierde verdieping geleid om aan de systeemtest te beginnen. Dát was misschien iets te hoopvol van de organisatie. We konden weliswaar inloggen, maar de systemen hadden nogal wat probleempjes. Twee uur later dan gepland kon de wedstrĳd dan toch beginnen. Gelukkig zĳn we daarna geen problemen meer tegengekomen. Nu moet ik toegeven dat ik mĳ als NKPnewbie niet bepaald grondig had voorbereid. De moed was me al een paar dagen lang geleidelĳk in de schoenen aan het zinken, omdat ik collega-teams van de UvA rond zag lopen met stapels boeken over algoritmen. Ik bleef mezelf toespreken dat ik puur voor de lol (en de kroketten) meedeed, maar het was toch ook wel leuk om iets te kunnen presteren. Geluk-

kig had mĳn teamgenoot Ruben al enige ervaring, en met Sybren volgde ik het vak algoritmen, dus het moest wel goed komen. Team ‘Emergent Competent’ ging het redden!

nkp2004

Nederlands Kampioenschap Programmeren 2004

Goed, de opgaven werden uitgedeeld, mĳn teamgenoten gingen snel op zoek naar het makkelĳkste probleem (C) en ik begon rustig te puzzelen op probleem A. Dat bleek een aardige tactiek, want dit waren er twee die wĳ, en vele anderen, correct konden inleveren. Ook de laatste opgave (I, een BASIC-interpreter!) hebben we helemaal goed geïmplementeerd. Na maar liefst vĳf uur waren we met drie van de negen opgaven goed, tevreden middenmoters, en mooi wel tweede van de UvA! De deﬁnitieve scoretabel staat op de website van het NKP (www.nkp.nl) en deze spreekt boekdelen. Het gros van de teams hee� twee of drie opgaven opgelost. Daar vallen grappig genoeg de bedrĳventeams weer helemaal niet in: die staan óf heel hoog, van 5 tot 8 correct, óf heel laag, met 0! Ongelooﬂĳk.

Voor die-hard programmeurs is het NKP een ervaring die je een keer meegemaakt moet hebben. De uitdaging is groot, er zitten zeer pi�ige problemen bĳ, en de sfeer is goed. Ik vind het heel ﬁjn dat ik een keer mee heb mogen doen, en ik hoop dat ik ook volgend jaar weer van de partĳ kan zĳn. Maar aan de andere kant hoop ik ook dat we volgend jaar binnen de UvA een competitie kunnen houden, zodat de allerbeste teams worden afgevaardigd naar het NKP. Als je programmeren en programmeren ook zo leuk vindt, zorg dan dat je volgend jaar de mail in de gaten houdt. Wie weet ga je dan mee voor een gezellig dagje nerden.

cavia elf 17

Rapala Pro Fishing Tonnie Wessling

Weer tĳd voor een spel review, en deze keer héél iets anders dan hack ‘n’ slash, FPS of RTS: dit keer een echt visspel! Houd je van vissen, maar heb je er niet altĳd tĳd voor of is het niet altĳd mooi weer? Geen nood, Rapala Pro Fishing is hier! Rapala pro Fishing, een maand geleden ongeveer uitgebracht door Activision en de bekende visspullenfabrikant Rapala, blĳkt een zeer uitgebreid spel te zĳn.

als je ergens aan het vissen bent zit je lekker in een bootje met je vismaatje, dat af en toe een complimentje gee�, soms wat advies, maar soms ook zit te zeiken dat je bĳna je hengel in z’n oog prikte. Krĳg je niks aan de haak, probeer dan eens een andere kleur of maat floater, ergens anders ingooien of wat dan ook. Al met al hee� het spel voor de vissers onder ons misschien wel potentie. Het is wel een beetje maf om achter je computer en hengel in te gooien, maar het is wel vissen. Niks meer, niks minder. Zelfs de gevechten met de vissen aan je haak zĳn erg realistisch gemaakt: als je teveel lĳn gee� raak je wel mooi je vis kwĳt! De makers beweren ook dat je real-life fishing kwaliteiten erop vooruit gaan: je kunt een hoop leren over wat voor vissen op wat voor floaters happen, waar je het beste in kunt gooien en hoe je het beste een vis binnen kan halen.

Alvorens te gaan spelen kan je een hoop informatie bekĳken over de verschillende soorten locaties, aas en hengels. Elke locatie is gemodelleerd naar een visstek ergens in de VS, tot de soorten vis die je daar tegenkomt aan toe. Voor het vissen zelf kan je kiezen uit free fishing of tournament. Veel maakt het niet uit, alleen bĳ tournament is er een minimum aan de Maar het ingooien leer je niet met de muis, lengte en het gewicht van een vis gesteld en zeker niet onbelangrĳk: het verwĳdevoor je hem mag houden. ren van je aas uit de bek van de vis. Dat Het vissen zelf gaat net als in het echt: In- zĳn toch de lastigste dingen van het visgooien, rustig inhalen en hopen dat er iets sen zelf. Als je verkeert ingooit, krĳg je je bĳt. Nee, we vissen hier niet met een dob- lĳn terug met de melding “You don’t wanber maar met ‘blinkertjes’, ook wel ‘floa- na throw it there”, en zodra je de vis in ters’ genoemd. Dat zĳn een soort nepvisjes de boot hebt getild, verdwĳnt hĳ naar het met een aantal haken erin; het ideale recy- leefnet, in plaats van dat je moeite moet clebare aas dus. Het kost even een beetje doen om 2 of 3 haken uit de bek van de tĳd om het ingooien met de muis onder de vis te halen... Misschien ook wel goed, zo knie te krĳgen, maar na een tĳdje wen je houd je je vis heel - ze zĳn erg lief geweest er wel aan. Mocht het je echt niet lukken, voor de vissen in dit spel. Het is in ieder dan kan je ook wel ‘easy throw’ aanze�en geval ontspannend, net als een gewoon in de se�ings, zodat je een plaats kan spe- dagje vissen. cificeren waar je precies gooit, ipv te romSysteemeisen: Pentium III 900 met 256 MB melen met je muis. geheugen. Als je eenmaal ingegooid hebt, kun je je floater rustig gaan binnenhalen. Je kunt dan kiezen tussen het volgen van je aas met de camera, dan zie je hoe het aas beweegt en wanneer er een vis aanzit, of gewoon je poppetje met de hengel zien. Dat poppetje kun je uiteraard een andere look geven voordat je gaat begint. Hoe dan ook, 18 cavia elf

Aziz Baibabaev

Om het af te leren, trek ik dit keer weer een oudje uit de kast. Voor iedereen die hem nog niet gezien hee�, hierbĳ dan de review van een van mĳn meest favoriete ﬁlms: K-Pax De ﬁlm gaat over een lichtelĳk gestoorde patiënt in een gekkenhuis, die denkt dat hĳ van een verre planeet komt. Het charmante bulldozerpersonage, neergezet door Kevin Spacey, brengt bĳ de kĳker meer en meer twĳfel. Is Prot echt een alien? Hoe kan hĳ zoveel kennis hebben over voor de mens onbekende sterrenstelsels? Of is hĳ toch gewoon getikt?

ren waar we als kind allemaal volledig in geloofden, maar die we loslieten omdat we ze te onbelangrĳk vonden. Vergis je niet, deze ﬁlm is juist voor volwassenen gemaakt. Was het een tĳdje geleden dat je voor het laatst ondersteboven je kamer rond keek (in een nuchtere toestand)? Is er niet voor alles een leukere verklaring? Zo vindt Prot op alles een antwoord dat de geest van zĳn psychiater meer en meer in de war brengt. Er is geen speld tussen te krĳgen. Prot is een alien.

ﬁlm

K-Pax

Na het bizar ogende eerste deel valt de hoop toch ineen en zakt de wereld terug tot de onze. Bezaaid met mensen en hun zwakheden, zowel geestelĳke als lichamelĳke. Uiteraard was je het niet eens met al mĳn eerder vermelde conclusies Deze hartwarmende en vond je het toch film hee� een mysteal te overdreven. rieus sfeertje om zich Je hebt gelĳk. Ook heen hangen. De droik geloof mezelf merige deuntjes domniet. Naarmate we pelen de toeschouwer ouder worden en onder in zĳn eigen twĳfels en onzekerheden. De kĳker wordt onze onschuld verliezen, verandert er eionbewust een vraag opgedrongen: Is er genlĳk weinig. Alleen de manier van kĳruimte voor magie in dat volwassen doch ken wisselt. Jĳ hebt altĳd de keuze om alles door welke bril dan ook te zien. zo kleingeestige hartje? De hele film door wordt de kĳker gevraagd om zĳn rationaliteit, waarop hĳ door het leven heen steeds meer op is gaan steunen, op te geven. Op te geven voor onverklaarbare charme. Voor blĳdschap, illusie en fantasie. Voor het onderdrukte kind dat af en toe een kreet slaakt als er langs Cartoon Network wordt gezapt of de Lego doos van een nee�e in beeld komt. Los van de plot laat de film zien dat er ruimte is voor wonderen in ons zo saaie, routinematige wereldje. Wonde-

Het kan zĳn dat deze ﬁlm veel logischer en kalmer blĳkt bĳ het kĳken dan de indruk is door deze review. Tot slot wil ik nog een brug slaan naar het veel later verschenen Big Fish. Hoe K-Pax exact aanvoelt zal je zelf moeten uitvinden (binnenkort in de kelder), aangezien ik dat niet mee kan geven. Om je toch maar een klein idee te geven als je Big Fish gezien hebt: K-Pax is Big Fish binnenste buiten!

cavia elf 19