JULI 2020 | CORONA EDITIE
| VOORWOORD
Christien Roeloefs Poorthuis
Ik leef van dag tot dag Het positieve is dat je leert relativeren
D
ag alle begeleiders van Aveleijn,
Het is
In februari dit jaar keek ik naar het
moeilijk
journaal op televisie. Ik zag beelden
om een virus
van China (wist ik later) van mensen met
te begrijpen wat
mondkapjes. Wat is daar aan de hand? Dacht
je niet ziet. We moeten
ik. De beelden waren nog ver weg voor mij.
ons wel aan de regels houden maar we zien niet waarom. Wel
Begin maart hoorde ik mensen over Corona
zie je op tv dat je er heel erg ziek van
praten op mijn werk en op tv. Oh jee dacht ik,
kunt worden. Helaas zijn er bij Aveleijn ook
maar het kwam nog niet bij mij binnen. Het
mensen overleden. Dat vind ik heel erg. Ook
was een ver van mijn bed mededeling: dat
leef ik mee met de mensen die helemaal
overkomt anderen, maar ons niet. Maar toen
niemand zien overdag door het coronavirus.
Een goede
ik in een praatprogramma hoorde dat er een
Mensen in een zorginstelling mogen soms
oplossing vind ik.
patiënt in Nederland met het coronavirus
helemaal niet naar buiten of werken. Dit
Zo kun je besmetting
was besmet werd ik best een beetje bang.
maakt mensen erg eenzaam en ongelukkig.
voorkomen.
Wat houdt zo’n virus in en kun je er erg ziek
Op dit moment zijn de maatregelen van
Maar ik moet wel erg wennen hoor.
van worden? Op tv probeerden ze de mensen
het Kabinet omtrent het coronavirus iets
Mijn man en ik zijn genoodzaakt meer
gerust te stellen. Dat vond ik zelf typisch.
versoepeld gelukkig. Maar ook toen er nog
praktische dingen zelf te doen. Dan maakt
Als je dat bij het Jeugdjournaal doet is het
een intelligente lockdown gold in Nederland
ons mentaal volwassener en geeft meer
logisch, maar bij het volwassenen kun je toch
waren er mensen die gewoon voor hun
eigenwaarde. Het positieve aan deze tijd is
gewoon eerlijk zijn.
plezier naar de stad gingen. Dat zag ik met
dat je dingen leer relativeren.
eigen ogen. Dat maakte mij boos. Weten Op 12 maart 2020 hebben mijn man en ik
die mensen niet wat de gevolgen zijn voor
Wat de toekomst brengt weet ik helaas niet.
voor het laatst gewerkt. Sinds die tijd zitten
mensen in een risicogroep?
Ik leef van dag tot dag. En laten we hopen dat de pandemie zo snel mogelijk onder controle
we allebei thuis. Vanaf 16 maart dit jaar werd Zelf krijg ik met mijn man samen ambulante
en bejaardenhuizen enzo op slot. Ook de
begeleiding van Aveleijn. Mijn man en ik
dagbesteding ging sluiten.
hebben allebei een verstandelijke beperking.
Met vriendelijke groet en veel gezondheid
Vroeger woonde ik zelf 24 uur begeleid.
gewenst van Christien Roelofs Poorthuis.
Nu krijgen we begeleiding via beeldbellen. 2
komt.
het serieus. Toen gingen alle instellingen
REAGEREN? Dat kan via communicatie@aveleijn.nl
INHOUDSOPGAVE |
08
10 22 32
24
Inhoud01 JULI 2020 | CORONA-EDITIE
02 Voorwoord Christien 24 Creatieve initiatieven 04 Raad van Bestuur 26 Leren van corona 06 Ervaringen vanuit diverse locaties 28 One (and a half) to watch 08 Cijfers en feiten 30 Op zoek naar ervaringen van cliënten 12 Persoonlijke verhalen in de driehoek 32 Als een cliënt aan corona overlijdt... 14 Fotoverslag 34 Leven vol betekenis in coronatijd 22 Marloes blijft beeldbellen 36 Raamportretten
Colofon Redactie communicatie@aveleijn.nl Redactie Elles Kamp, Leah Masselink, Inge Masselink, Marianne Exterkate, Miranda Asbroek, Jessica Groen, Bente Niesink, Anique Besten, Linda Koning. Met bijdragen van en dank aan Raad van Bestuur, Christien RoelofsPoorthuis, Maureen Mentink, Kim Leushuis, Dirk jan, Priscilla & Denise, Patricia Kuiper, Laxmi Schoonhoven, René Schoonhoven, Monique Kremerter Hart, Raoul Evers, Marloes Maurik, Ashley Breukers, Evelien Rondhuis, Thomas Verlaek, Miranda van der Weide, Chantal Leferink, Nadine van Asperen, Rick Nederstigt, Ellen te Riele. Beeldmateriaal Marlie Koggel Fotografie Ontwer Leah Masselink Druk GI Business Promotors
3
| RAAD VAN BESTUUR
I am who I am because of who you are
Ubunut
De verantwoordelijkheid voor onze kwetsbare
Nadat de acute fase van de coronacrisis wat voorbij
cliënten maakte dat we de rol en de waarde van
was, ontstond gelegenheid om te reflecteren op
ieder individu in onze organisatie herkenden, dat we
de afgelopen paar maanden. Ik heb veel gelezen en
talenten inzetten voor het groepsbelang. Ubuntu
nagedacht over het begrip ‘Ubuntu’. Een filosofie
zoals het bedoeld is!
afkomstig van de tribes in Afrika, die gaat over sociale relaties tussen mensen onderling. Ubuntu gaat ervan
Een goede gemeenschap blijft sterk. Ook als de
uit dat je als mens niet functioneert, als je geen
vermoeidheid toeneemt, als het begrip voor de
deel uitmaakt van een groter verband. Het gaat over
maatregelen afneemt, als de druk op emotionele
gemeenschapszin, verantwoordelijkheid nemen voor
afwegingen sterker wordt. Ook dan vormen we bij
elkaar, er zijn als dat nodig is.
Aveleijn een gemeenschap die in de traditie van Ubuntu de dialoog voert, niet de makkelijke paden
Ubuntu is sterk verwant aan de oorspronkelijke vorm
afloopt, maar in verbondenheid met allen die onze
van ‘noaberschap’ zoals we dat in Twente van oudsher
gemeenschap vormen de juiste richting zoekt.
al kennen. Aveleijn vormt ook zo’n gemeenschap. De saamhorigheid die ontstond in de acute fase van
De afgelopen periode heeft mij ervan bewust
de coronacrisis, is kenmerkend voor ubuntu: collega’s
gemaakt dat Aveleijn een sterke gemeenschap is. We
van dagbesteding die onmiddellijk bij de woonlocaties
zijn ons ervan bewust dat wij ‘mens zijn’, ómdat er
diensten gingen oppakken, werkgroepen die aan de
andere mensen om ons heen zijn die ertoe doen. In
slag gingen om protocollen te ontwikkelen voor de
ons werk en privéleven. De coronacrisis doet ertoe,
nieuwe werkelijkheid die ontstond, medewerkers
de crisis maakt ons bewust van de kracht van ons
die elkaar via digitaal beeldbellen opzochten om
samenzijn, onze verbondenheid met elkaar. Die
van betekenis te kunnen zijn en elkaar te kunnen
kracht maakt dat ik met een diep respect en grote
steunen. Ons ziekteverzuim daalde en de inzet voor
bewondering terug kijk op de afgelopen maanden.
onze cliënten en hun verwanten was indrukwekkend.
Ubuntu In Twente: het bestaat!
Onvermoede creativiteit, liefdevolle gebaren en zorg voor elkaar kenmerkten deze eerste maanden.
4
Susanne Bentvelsen
RAAD VAN BESTUUR |
Rust en eenvoud
In tegenstelling tot de mens is de natuur niet
Tsja,.. en toen zaten we ineens met zijn allen in
onderhevig aan vrijheidsbeperkende maatregelen.
een intelligente lockdown. We werden bruut
Het ritme van de seizoenen draait gewoon door.
geconfronteerd met het feit dat we niet alles kunnen
De natuur bloeit en wij ontwikkelen nieuwe
beheersen. Blijkt ook de mens onderworpen te zijn
persoonlijke ritmes in deze bijzondere tijd.
aan de wetten van de natuur. De natuur is inclusief
Alternatieve tijdsbestedingen maar ook oude liefdes
en het virus sluit niemand uit.
die worden hervonden. Voor mij zijn dat toertochtjes op de fiets met de camera. Weer tijd om te proberen
Stevige maatregelen waren het gevolg: alles op
mooie plaatjes te schieten. Het onzichtbare virus laat
slot. Geen bezoek meer op onze woonlocaties, de
me weer anders en beter kijken. In het bos ineens het
dagbesteding gesloten, geen theatervoorstellingen,
licht zien en dat vastleggen.
geen museumbezoek en geen bekerfinale (!). Kortom een bijzondere en lastige tijd door allerlei ingrepen
Een ellendige tijd, maar ook een tijd van rust
in onze bewegingsvrijheid.
en eenvoud. Er zijn veel dingen waar we naar terugverlangen. Maar wat houden we vast? Wat heeft
Maar deze tijd brengt ook meer rust en eenvoud.
deze crisis ons geleerd en willen we niet meer kwijt?
We hebben minder reistijd, minder sociale
Een crisis is een kans? De tijd zal het leren.
verplichtingen en minder bijeenkomsten en vergaderingen. Minder mogen, maar daardoor ook
Mooi dat ons persoonlijke statuut ongewijzigd
minder moeten. We zien ook een enorme digitale
blijft: we staan voor gelijkwaardigheid, inclusie en
versnelling. EfficiĂŤnt beeldbellen met een enorme
duurzaamheid. Een stevig moreel kompas naar de
vermindering van vervoersbewegingen. Is de
toekomst.
coronacrisis een leerervaring voor de klimaatcrisis? Willem den Hartog
5
| ERVARINGEN
Persoonlijke ervaringen Kinderdagcentrum Klim Op Maureen Markink, begeleider
M
ijn locatie ging dicht, ik kwam op het centrale
Daarnaast was ik thuis druk om het contact met de ouders
rooster te staan. Al snel kreeg ik het verzoek of
van de Klim Op-kinderen te behouden. De ouders vroegen
ik wilde bijspringen op de Muldersmanhoek,
om tips hoe om te gaan met verschillende situaties met hun
een woonlocatie voor jong volwassenen. Een hele andere
kind. Ineens waren hun zorg intensieve kinderen 24 uur thuis,
doelgroep dan ik gewend was, maar ik wilde de uitdaging
daar wilden we bij helpen. Toen ik weer begon op Klim Op
zeker aangaan.
met een klein groepje EMB kinderen, merkte ik dat er een rust heerste in het gebouw en zeker op de groep. Ik zag ook dat
Omdat ik daar geen rapportages hoefde te maken, was ik
de kinderen hier heel goed op reageerden, dat we er gewoon
in de luxepositie om er helemaal te zijn voor de cliënt. Ook
zijn. Door deze ervaring gaan we als cluster het onderwerp
in mijn hoofd werd ik tijdens de dienst niet afgeleid door
‘rustmomenten’ verder uitwerken binnen Klimop.
alle randtaken die andere begeleiders op dat moment wel hadden. Zeker door corona was het voor hen heel druk.
Het was een hele heftige, drukke tijd maar ik heb veel
Ik merkte dat cliënten het heel prettig vonden dat ik de
geleerd. Daarbij ben ik er nog meer van overtuigd dat ik
volledige aandacht voor hen had. Er gewoon zijn, cliënten
uiteindelijk heel graag werk met kinderen met een ernstig
voelen dit heel goed aan waardoor een hele prettige sfeer
meervoudige beperking. Hoe leuk jong volwassenen ook zijn,
ontstaat. Dat is wat me vooral heel erg is bijgebleven van
mijn hart ligt bij mijn huidige doelgroep, de kinderen.
deze periode.
Ouderenlocatie Johannesklooster Dirk Jan Koeleman (samen met Priscilla en Denise)
D
e eerste twee weken vond ik het niet zo erg om
We hebben veel gewandeld om er toch even uit te zijn. We
thuis te zijn. Het leek een beetje vakantie. We
hebben samen cake gebakken en getrakteerd aan andere
konden nog rondtoeren met de auto, wandelen
bewoners, daar ben ik erg trots op.
en naar de winkel. En vanaf de dag na sluiting van de dagbesteding (16 maart) kreeg ik 1 op 1 begeleiding van
Denise en Priscilla hebben kunnen zien hoe ik woon, wat we
Denise en Priscilla van de Akkerstaf.
in de avond doen en wie er op het Johannesklooster werken. Dit is wel handig omdat ze elkaar soms nodig hebben. Samen
Na een paar weken vond ik het wel vervelend om niet naar
met mij kunnen ze nu makkelijk overleggen over wat ik fijn
mijn werk te kunnen. Ik begon mijn collega’s te missen,
vind en wat ik niet fijn vind.
autorijden en naar de winkel mocht ook niet meer. Via beeldbellen kon ik toch contact houden, dat vond ik wel fijn.
Vanaf maandag 15 juni mag ik weer naar de dagbesteding, erg fijn! Wel zijn er allerlei regels en veranderingen en zal het
Af en toe werd ik boos omdat het allemaal zo lang duurde.
niet meer zo zijn als voor de corona. Dit vind ik niet erg want
Samen met Denise en Priscilla verzonnen we dan toch iedere
ik mag weer gaan werken, ik spring een gat in de lucht!
keer wel iets om weer even door te kunnen.
6
ERVARINGEN |
vanuit diverse locaties Jongerenlocatie Molenwiek Kim Leushuis, senior begeleider
I
n mijn werk ben ik vooral bezig om cliënten zoveel
In een andere situatie hielp creatief zijn helaas niet. Omdat
mogelijk zelfstandigheid bij te brengen. Maar in
alle ideeën die je maar kon bedenken de pijn niet minder
coronatijd werden er nogal wat uitzonderlijke
maakten. Een kind van een cliënt was op bezoek bij vader
beperkingen opgelegd. Ik zag dat cliënten daardoor steeds
terwijl de grenzen dicht gingen. Vader woont op afstand
creatiever werden in het bedenken van oplossingen.
van moeder, waardoor moeder hem moet missen. Door de
Bijvoorbeeld manieren bedenken om toch even naar oma
beperking van de zoon was het voor hem niet mogelijk om
te kunnen of haar in ieder geval even te kunnen zien. Ook
zelf terug te reizen. Deze moeder heeft dus haar zoon, die
kwamen cliënten met ideeën om te gaan wandelen op
normaal gesproken alleen tijdens vakanties naar vader gaat,
afstand, zodat zij tijdens de wandeling konden vertellen hoe
lang moeten missen.
het ging met ze. Een van mijn cliënten heeft de afgelopen periode bij haar Een aantal cliënten heeft zich het beeldbelprogramma
ouders thuis gewoond. Dit was twee jaar geleden nog
Teams eigen gemaakt. Deze vorm van contact had voor mij
ondenkbaar. Nu waren zowel de cliënt als haar ouders zo blij
echt een meerwaarde, ik kon de cliënt dan even zien. Door
verrast over hoe zij zich had ontwikkeld. Het thuis zijn werd
de lichaamshouding en uitdrukkingen te zien kun je beter
een hele fijne ervaring. Zo heeft zij samen met haar ouders
inspelen op hoe een cliënt zich voelt.
een hele mooie herinnering gemaakt, die er zonder deze situatie niet geweest was.
Behandeling Patricia Kuiper, gedragswetenschapper | orthopedagoog-generalist NVO
I
n het begin zag ik vooral veel obstakels. Veel van wat ik
ging het contact via beeldbellen. Soms was dat juist mooi
gewend was, kon ineens niet meer. Ik had veel vragen
aanvullend op de therapie. Lastig voor mij als behandelaar
over hoe dat nu moest met het behandelen. En daarbij
is dat ik met beeldbelbehandeling veel minder grip op het
een huishouden met twee werkplekken en drie schoolplekken
gesprek heb. Zo komt er plotseling een hond in beeld, of
onder een dak, dat was een flinke klus.
wordt iemand gestoord door een huisgenoot. Dan moet je flexibel kunnen reageren en daar het positieve van in kunnen
Op ons vakgebied zag je ineens héél veel webinars en online
zien.
scholingen over online behandelen. Dat heeft mij wel geholpen bij mijn drempelvrees en weerstand voor digitale
Bij een cliënt heb ik zelfs EMDR (traumabehandeling met
communicatie. Zo heb ik toch een redelijke weg gevonden.
behulp van oogbewegingen) gedaan via het beeldscherm. De begeleidster was bij haar en vertelde wat ze zag omdat
Sommige cliënten kunnen niet meer bij mij komen. Dan ga
ik het niet kon zien. Bijvoorbeeld spanning in het lijf, dat zie
ik naar de cliënt toe en doen we al wandelend de gesprekken.
je via een scherm bijna niet. Ik hoorde later dat ze er enorm
Het geeft een mooi inkijkje in de dagelijkse omgeving van de
mee geholpen was. Met goede afstemming is er dus veel
cliënt, dat had ik anders niet gehad. Bij andere cliënten
meer mogelijk dan we vooraf hadden bedacht!
7
Op de cohortafdeling bij de Akkerstaf in Enschede stonden 17 bedden klaar voor opvang van zieke cliĂŤnten die niet op de eigen locatie konden blijven.
47
Er zijn
Het coronafilmpje van de Molenwiek is het meest geliked op Facebook:
141
iPads uitgeleend
CIJFERS
2
Er zijn op locaties van Aveleijn besmettingen geweest Het Corona Ondersteunings Teamkreeg de meeste vragen over logeren, de bezoekregeling en over vervoer.
?
E
Het bestuurscentrum verbruikt ongeveer 2000 liter water minder per dag, omdat bijna iedereen thuis werkt.
Per keer deden er ongeveer
150
N
FEITEN
deelnemers mee met de online bingo
Er zijn in totaal ongeveer 113 activiteiten afgelast
Op 16 maart gingen 47 dagbestedingslocaties dicht Vanaf 15 juni gaan ze stap voor stap weer open.
| PERSOONLIJKE ERVARINGEN IN DE DRIEHOEK
Persoonlijke ervaringen in de driehoek Laxmi Schoonhoven woont bij Aveleijn aan de Kruidenlaan in Nijverdal. Haar vader RenĂŠ Schoonhoven is lid van de Centrale Verwantenraad van Aveleijn. Monique Kremer is de persoonlijk begeleider van Laxmi. We vroegen hen hoe zij de afgelopen periode ervaren hebben, ieder vanuit het eigen perspectief.
10
PERSOONILJKE ERVARINGEN IN DE DRIEHOEK |
Laxmi
“
Ja hallo, leuk dat je er bent. Maar wil je even achterom lopen? In onze tuin staat een tent voor bezoekers”, roept Laxmi enthousiast.
En weg is ze alweer, het huis in, de woonkamer door, het terras over. Daar wacht ze me op bij de tuindeur. Laxmi is blij dat ze weer bezoek mag ontvangen, al is het in een tent en vanachter een tafel met plexiglas. 23 jaar geleden werd ze geboren in India. In het weeshuis waar ze de eerste jaren opgroeide, werd duidelijk dat ze een ontwikkelachterstand had. Laxmi kwam als 3 ½ jarige bij René Schoonhoven en zijn vrouw Marga. Later adopteerden ze een broertje, Sagar (20 jaar inmiddels). Laxmi hing erg aan haar moeder. Ze deden alles samen en ze waren dag en nacht bij elkaar. Toen Marga vrij plotseling overleed in 2012, was dit dan ook een zeer traumatische ervaring voor Laxmi. Haar leven stond compleet op de kop. Het was in die tijd, dat ze verhuisde naar locatie de Kruidenlaan in Nijverdal. Haar vader en zijn gezin wonen in dezelfde wijk. Iets wat beiden heel prettig vinden. “Door de corona mocht ik een hele poos niet naar papa toe. Gelukkig kon ik hem wel zien als we gingen beeldbellen. Gezellig eten bij papa en de anderen, dat was altijd zooo leuk. Soms droomde ik erover en dan zei ik tegen Monique, mijn PB-er, dat het wel weer mocht. Ik wilde het zo graag, dat ik écht geloofde dat het weer kon. Maar helaas was het dan niet zo. Dat maakte mij wel eens verdrietig.” Gelukkig ging de dagbesteding door ‘in huis’ en waren PB-ers Monique en Laura er altijd voor Laxmi. “We hebben vandaag nog lekkere koekjes gebakken”, lacht ze, terwijl ze ondeugend naar Monique kijkt. “Euhm…. en ja, het is fijn dat jij naar mij luistert, dat jij afspraken nakomt…. Dat jij mij helpt met douchen. En wij doen gesprekjes om mijn hoofd leeg te maken. Mijn hoofd zit soms heel erg vol met gedachten.” Ook de EMDR-therapie volgt Laxmi nu in huis. “Dit helpt mij om angsten te verwerken. Want nog steeds denk ik aan die nare slangetjes in het ziekenhuis bij mama en aan andere nare dingen.”
11
| PERSOONLIJKE ERVARINGEN IN DE DRIEHOEK
Rene
“
Wat mij betreft een dikke pluim op de hoed van het lokale coronateam in de Kruidenwijk”, vindt René Schoonhoven. “Zij zorgden er
bijvoorbeeld voor dat er een woning in deze wijk vrijgemaakt werd voor eventuele opvang van met corona besmet geraakte cliënten. Gelukkig bleef dat huis tot nu toe leeg”, zegt René. “Maar als je ergens mee zit of je hebt vragen over corona, dan kun je bij het coronateam terecht. Ze zijn altijd bereikbaar, nemen duidelijke beslissingen en geven snel antwoord. Best lastig”, realiseert René zich. Zelf is hij jarenlang persoonlijk begeleider geweest in de zorg. Daarnaast is hij al een lange tijd actief in de lokale cliëntenraad- verwanten en is hij momenteel voorzitter. Dus ook vanaf die stoel maakt hij van dichtbij mee wat er allemaal speelt binnen Aveleijn tijdens deze coronacrisis. “Naast het volgen van de richtlijnen van het RIVM, volgt Aveleijn ook de afwegingskaders van de Vereniging Gehandicaptenzorg Nederland (VGN). De richtlijnen en adviezen van beide organisaties lopen niet overal 100% synchroon”, volgens Schoonhoven. Toch waren de maatregelen die genomen werden door Aveleijn steeds helder voor ons. Ze werden zorgvuldig en duidelijk gecommuniceerd door het team naar ons als ouders. Heel prettig, zo is mijn ervaring.” René is ook enthousiast over de korte lijnen die hij heeft met de persoonlijk begeleiders van zijn dochter. “Zo maak ik Monique nu drie jaar mee als PB-er en we weten elkaar snel te vinden voor overleg rond Laxmi. Heel prettig die korte lijnen en de manier waarop meegedacht wordt. Bijzonder ook vind ik hoe Monique een tijd geleden, nog vlak voor corona, voorstelde om met Laxmi naar Zutphen te gaan. Daar staat de urn met as van haar moeder Marga, en deze krijgt een plekje in een urnenkelder. Monique spreekt regelmatig met Laxmi over haar mama, en daarbij kwam ook de vraag op, waar mama dan nu is. Door de urn letterlijk een duidelijke plek te geven, lukt het Laxmi steeds beter om het overlijden van haar moeder, in figuurlijke zin een plek te geven.” Straks, als de deuren weer wat meer opengaan, en cliënten op pad mogen, gaan Laxmi en Monique zeker nog een keer theedrinken bij mama in Zutphen.”
12
PERSOONLIJKE ERVARINGEN IN DE DRIEHOEK |
monique
“
Het duurt te lang. En ooh, we houden het nog vol hoor, maar het wordt steeds moeilijker om een goede balans te vinden tussen veiligheid en
emotioneel welbevinden. Vanaf dag één zijn we heel consequent geweest naar onze cliënten. We geven steeds duidelijke uitleg over wat er aan de hand is en welke maatregelen daarbij horen. En ja, natuurlijk vonden ze dat moeilijk om te begrijpen, zeker in het begin. Maar inmiddels is Laxmi zover dat ze míj gaat wijzen op het correct naleven van de maatregelen: “Hé Monique, vergeet niet je handen te wassen hé?”, roept ze dan.” Het moeilijkst vindt de persoonlijk begeleider de momenten waarop iemand verdrietig is. “Probeer dan maar eens die anderhalve meter afstand in acht te houden. Dat blijft gewoon heel lastig. Want dan wil je iemand graag troosten of een knuffel geven.” Vanaf het moment dat dagbesteding op locatie niet meer mogelijk was, hebben collega’s van dagbesteding in samenspraak met het coronateam, de activiteiten verplaatst naar de woning. “Dit hebben ze samen écht heel goed opgepakt. Heel veel complimenten voor hen” benadrukt Monique. “Sterker nog, persoonlijk ga ik ze missen, als de dagbesteding weer op locatie is. Echt waar hoor, want als ik bijvoorbeeld ’s middag hier kom en zie wat ze samen allemaal gedaan hebben! Naast bewegingsoefeningen, doen ze samen schoonmaakwerkzaamheden en klussen in de tuin.… echt toppers! Wel merk ik aan bijna alle cliënten dat ze weer op pad willen. De deur uit, andere mensen zien en spreken. En dat begrijp ik natuurlijk heel goed. We maken nu dagelijks wandelingetjes door het park, maar hopelijk mogen we binnenkort ook weer samen naar een winkel. Laxmi wil graag weer de aandacht en waardering van mensen bij Groot Lochter, de wijkvereniging waar ze dagbesteding deed. Klusjes doen én weer gezellig kletsen met de bezoekers. Maar voorlopig blijft het nog oppassen geblazen. Onze cliënten zijn kwetsbaar en tegelijk zien ze niet of nauwelijks de gevaren van mogelijke besmetting.”
13
C O R O N
N A
C O
16
H O R T
C O N T
A C T
| LEREN BEELDBELLEN
Ik stop nooit meer met beeldbellen Zonder corona was Marloes Maurik (30 jaar) waarschijnlijk nooit aan beeldbellen begonnen. Nu kan ze het en wil ze er nooit meer mee stoppen!
H
aar ouders wonen in Haaksbergen en kwamen, tot die nare ‘lock down-dag’, regelmatig op visite.
Omgekeerd ging Marloes graag naar haar ouders en naar haar zus Suzan en haar gezin. De iPad van het team in locatie ’t Heeckeren waar Marloes woont, bevat een heleboel icoontjes met foto’s. Eén daarvan is een fotootje van de moeder van Marloes. “Hai mama, zie je wat ik doe? Marloes wandelt van de ‘coronatent’, waar ze inmiddels bezoek mag ontvangen, naar de buitenren met hangoorkonijnen. Kijk die witte is wel lief, maar die zwarte zegt hap, hap, hap ... in mijn broek.” Verleidelijk en leuk om te doen En zo wandelt Marloes via de tuin het huis in langs alle dingen die ze graag even met haar moeder deelt. Volgens Ashley Breukers, persoonlijk begeleider, kan dit gesprek zomaar 15 tot 20 minuten duren. Sinds de lock down beschikt elk team over een eigen iPad. “Dat betekent dat Marloes deze met zeven bewoners moet delen. Natuurlijk hebben we goede afspraken gemaakt over wie wanneer mag beeldbellen, maar soms… in een momentje van onoplettendheid, merk ik dat iemand de iPad gepakt heeft en zelfstandig even is gaan beeldbellen. Nu we vaker samen geoefend hebben, lukt het enkele cliënten namelijk heel goed om dit zelfstandig te doen via Skype.” Ashley is enthousiast over deze manier van communiceren. Beeldbellen heeft duidelijk voordelen ten opzichte van een telefoongesprek. “Nu ken ik Marloes al
22
LEREN BEELDBELLEN |
een paar jaar, maar nog steeds kost het me soms moeite om te begrijpen wat ze nou precies zegt of bedoelt. Aan de telefoon mis je haar mimiek en wordt het nog lastiger. Maar met beelden erbij, heeft haar moeder aan een half woord genoeg. En dan zie je dat communiceren via beeldbellen vrijwel moeiteloos verloopt.” Favoriete activiteit Marloes laat zien dat ze nog meer kan met de iPad. “Kijk, zo ga ik naar YouTube. Ik houd van Nederlandse liedjes,” zegt ze nadrukkelijk. “En ik mag zelf kiezen wat ik wil. Basta!” Het liefst houd ze de iPad de hele dag bij zich in de buurt. “Maar”, vertelt Ashley, “we hebben nog meer te doen. In coronatijd gaan we niet naar dagactiviteitencentrum De Roos toe, maar organiseren medewerkers van De Roos activiteiten in ’t Heeckeren. Vertel eens Marloes, wat vind je het leukst om te doen?” Het antwoord laat zich raden: beeldbellen natuurlijk! Ashley lacht, en geeft toe dat dit inmiddels een favoriet ‘programmaonderdeel’ geworden is. Dan vraagt ze wat Marloes nog meer leuk vindt. Na even denken volgt: tekenen en schrijven, buiten spelen en ijsjes eten. Dat doet ze graag bij kinderboerderij Het Kukelnest, een paar honderd meter verderop. “Daar wandelen we soms naartoe om de dieren te aaien”, glimlachen de dames.
“Aan de telefoon mis je haar mimiek, en wordt het nog lastiger. Met beelden erbij heeft haar moeder aan een half woord genoeg. ”
“Toen ik mijn MBO-4 diploma gehaald had,
de quarantaine, maar hiermee konden we
ben ik hier blijven hangen. Met veel plezier
wel een heleboel leed verzachten. En… voor
overigens, want ik houd van de doelgroep en
bewoners bij wie minder vaak bezoek komt,
vind het fijn om PB-er te zijn van Marloes.
is beeldbellen een extra en laagdrempelige
Prachtig om te zien hoe zij het beeldbellen
mogelijkheid om toch ook wat meer contact
omarmt en nu helemaal niet meer wil
te hebben met familie en vrienden.
stoppen. Als Ashley vraagt wat Marloes fijner vindt: Ik vond het dan ook een erg goed besluit van
beeldbellen of mama in het écht zien, moet
Beeldbellen is laagdrempelig
Aveleijn om extra iPads aan te schaffen na
ze even nadenken. Maar dan volgt toch heel
Ashley Breukers (24 jaar) uit Delden maakte
afkondiging van de lockdown, zodat wij het
resoluut: “Mama moet hier komen. Dan kan
voor het eerst kennis met de bewoners van
beeldbellen konden oppakken in alle groepen.
ik haar ook een knuffel geven.”
Locatie ’t Heeckeren tijdens haar stage.
Natuurlijk was het geen totaaloplossing voor
23
| INITIATIEVEN LOCATIES
Creatieve initiatieven Online bingo en crea-les Via een livestream op Facebook konden cliënten de bingo, de crea-les en allerlei andere activiteiten volgen. Het is zeer waarschijnlijk dat ook na de crisis de online bingo blijft bestaan! 17 en 31 juli is er weer een nieuwe bingo.
Vlog van Rianne en Rianne Heb jij de vlogs van deze creatieve collega’s gemist? Kijk op het portaal!
Ramen lappende clowns en tuinconcerten Verkleed als clown gingen een aantal collega’s verschillende locaties langs om afleiding en vrolijkheid te brengen. Ook was er op veel locaties muzikaal vermaak om de clienten een hart op te beuren.
Telefoonleijn Cliënten kunnen sinds half maart bellen met de Telefoonleijn, gewoon voor een praatje. (tel: 074 265 11 68).
24
INITIATIEVEN LOCATIES |
Kuier’n met familie en vrienden ‘Kuieren’ betekent in het Twents ‘praten’. Door allerlei deuren, ruimtes of ingerichte hoekjes konden bewoners van Aveleijn locaties toch ‘offline’ en op 1,5 meter afstand met familie en vrienden kletsen.
Spandoeken, posters en stoepkrijttekeningen Dit spandoek maakten de bewoners van locatie Tuindorpstraat op eigen initiatief. Ook vanuit de buurt kregen we allerlei lieve berichten!
Appeltaarten voor vrijwiligers van Resto van Harte Resto van Harte in Enschede wilde haar vrijwilligers een hart onder de riem steken. Zij deelden appeltaarten van Wattez aan hen uit.
En nog meer Resto van Harte in Enschede wilde haar vrijwilligers een hart onder de riem steken. Zij deelden appeltaarten van Wattez aan hen uit.
25
| LEREN VAN CORONA
Leren van corona Intern onderzoek onder medewerkers
Door corona kwamen we voor grote dilemma’s te staan en in allerlei opzichten zijn relaties en verhoudingen veranderd. Ook hebben we dingen voor elkaar gekregen die we voorheen niet mogelijk achtten of waarvan we dachten dat het veel meer tijd zou kosten. Hoe leren we optimaal van deze ervaringen? Wat houden we vast en wat niet? Wat zijn waardevolle veranderingen voor ons als organisatie? Deze vragen zijn het vertrekpunt van een intern actie-onderzoek. Op het moment dat deze Spigul in druk gaat is het onderzoek nog in volle gang. Toch geven we je alvast een inkijkje in de werkwijze en delen we enkele bevindingen uit de gesprekken met collega’s.
B
ij actie-onderzoek ga je op zoek naar
een teamreflectie. Vanuit verschillende
het vasthouden van nieuwe initiatieven (en
patronen die tijdens het werken of
doelgroepen, regio’s en samenwerkingen
te voorkomen dat we terugvallen in oude
samenwerken in een bepaalde situatie
halen zij verhalen op. Ook de uitkomsten van
patronen). “Het valt mij op hoe flexibel
worden toegepast. Een onderzoeksteam
reflecties of evaluaties uit de clusters worden
iedereen is! Voor Corona ging het vaak over
stelt vragen op, interviewt betrokkenen,
verzameld en opgenomen in het onderzoek.
volle agenda’s en waarom iets niet kon, nu
verzamelt de verhalen (data) en analyseert
Zo willen we een breed beeld aan ervaringen
lukt het veelal onder de druk van de crisis
deze verhalen. In een rapportage beschrijft
krijgen.
wel.”
uitzonderlijke tijden is er ruimte voor nieuwe
Ervaringen van onderzoekers
Ook Anique Besten was onder de indruk van
werkwijzen, spontane ontwikkelingen en
De onderzoekers geven aan dat collega’s de
de gesprekken met collega’s: “Wat ik mooi
toevallige ontdekkingen. Nieuwsgierigheid
gesprekken als waardevol ervaren. Yvonne
vond om te horen is dat een locatie vertelde
en verwondering zijn daarom belangrijk in de
Waanders: “Het valt me op dat er behoefte
dat er nu meer oprechte aandacht is voor de
gesprekken om vooral dit soort ervaringen
is om ervaringen te delen en dat er op een
cliënt. En er zijn ook de schrijnende verhalen
naar boven te krijgen.
open, genuanceerde manier verteld wordt.”
van cliënten waar het niet goed mee ging
Ilonka Gruiters en Renée Timmerman beamen
door de lockdown. Die grepen me aan.”
het onderzoeksteam de uitkomsten. Juist in
Onderzoeksteam Aveleijn
deze openheid: “Er is ruimte voor de mooie
Ons onderzoeksteam bestaat uit de
dingen die gebeuren en voor de dingen die
Het interne actie-onderzoek loopt tot
managers van de innovatie en kwaliteit
minder goed gaan of moeilijk zijn in deze
september. Later dit jaar delen we de
tafel, vier reflectieve praktijkleiders,
crisis. De gesprekken zijn eerlijk, verrassend en
uitkomsten van het onderzoek en kijken
twee gedragswetenschappers en twee
verbindend.”
hoe we ermee aan de slag gaan. Ook van
collega’s van kwaliteit en innovatie. Deze
26
ervaringen van cliënten en verwanten willen
actie-onderzoekers houden zelf korte
Leon Apperloo doet mee als onderzoeker
we leren, we werken samen met Team Sam
interviews met collega’s of organiseren
omdat hij hoopt zo bij te kunnen dragen aan
die dit in Almelo onderzoekt.
LEREN VAN CORONA |
Het interview bestaat uit verschillende vragen. We hebben op dit moment in meer dan 20 sessies circa 40 collega’s individueel of als (ambulante) teams gesproken. We stelden onder meer de volgende vragen, met daaronder een greep uit de reacties:
Wat is er nu anders? De dagbestedingsbehoefte van een cliënt is in een ander perspectief komen te staan. De visie is zoveel mogelijk buitenshuis, terwijl we nu zien dat sommige cliënten zich beter voelen dan voorheen. Je biedt meer maatwerk. ‘Is hij niet chronisch overvraagd geweest?’ vroegen mijn collega wonen en ik ons af. – Begeleider dagbesteding De regels van het RIVM zijn noodzakelijk maar wel heel lastig om in de praktijk te brengen. Je beperkt de vrijheid van de cliënten en dat vind ik heel erg moeilijk. Ze kunnen nergens meer heen, familie mag niet op bezoek komen en dat doet veel met ze en dus ook met mij. - Begeleider wonen Wat heb je van deze tijd geleerd? We hebben ontdekt dat ons team stabiel is en in staat is om dit soort situaties op te vangen. We zijn nuchter en dat scheelt. Ook zijn we veel creatiever geworden in het bedenken van oplossingen. Zowel thuis als op het werk genieten we van meer verbondenheid en saamhorigheid. We hebben ook gezien dat cliënten flexibeler en weerbaarder zijn dan we dachten. – Begeleider wonen Waar wil je mee stoppen? Je ziet cliënten niet meer lijfelijk, maar via app of beeldbellen. Het werkt nu het niet anders kan, maar hier wil ik graag zo snel mogelijk mee stoppen. Als je ergens op locatie komt, zie en voel je hoe het is. Je voelt hoe de cliënt erbij zit, via beeldbellen en appen zie je dat niet. Hoe de sfeer is op locatie, heeft ook invloed op de cliënt. Het appen met cliënten werkt wel goed. Vooral voor cliënten die helemaal alleen wonen is het fijn dat ze kunnen appen met mij. – Begeleider ambulant Wat wil je graag behouden? Ik wil graag de korte lijntjes met dagbesteding houden en meer samenwerken. Ik hoop dat het meer mogelijk wordt om werken op dagbesteding en wonen te combineren. Zodat mensen meer in hun kracht worden gezet. – Begeleider wonen Afwisseling in fysiek en digitaal overleg, de digitale kennis. De creativiteit en minder het beheersmatige naar de kinderen toe wil ik graag behouden. Ook het denken in wat wel kan ondanks de situatie, wil ik graag houden. – Begeleider jeugd Wat wordt het nieuwe normaal? Ik zou graag het roosteroverleg via beeldbellen willen doen, dat geeft veel meer rust en scheelt tijd. MDO’s wil graag wel fysiek doen. - Begeleider wonen
| ONE (AND A HALF) TO WATCH
Fashionable mondkapje (ab)normaal?
Veel merken en bedrijven spelen in op het feit dat iedereen mondkapjes moet dragen in het openbaar vervoer. En als je er dan toch een moet dragen, waarom er niet voor zorgen dat hij goed past bij je outfit? In de zorg dragen we natuurlijk medische mondkapjes, maar in je vrije tijd kun je best eens voor iets anders gaan!
Op gepaste afstand
Nederlandse film over Covid-19 De eerste Nederlandse film over COVID-19 is 19 mei gelanceerd. In deze korte film ontmoeten Ilias en Eef elkaar ten tijde van de coronacrisis. De twee brengen samen een dag door in de uitgestorven straten van een stad in lockdown. De film werd gemaakt onder aangepaste omstandigheden in verband met de richtlijnen van het RIVM en er werd een strak draaiprotocol gehanteerd. Bekijk de film gratis via PathĂŠ thuis.
One to and a half
28
Heb jij inspiratie voor je collega’s? Laat het weten via communicatie@aveleijn.nl
ONE (AND A HALF) TO WATCH |
Brahim vlogs Samen in coronatijd
Brahim maakt samen met zijn broertje Bilal, die het syndroom van Down heeft, wekelijks nieuwe vlogs. Tijdens de coronacrisis hebben ze elkaar 2,5 maand moeten missen, maar dat weerhield ze er niet van om nog steeds vlogs te maken. Je ziet hoe ze beiden met deze moeilijke situatie omgingen. Nu gaan ze weer samen op pad en ontmoeten ze (on)bekende inspirerende mensen. Zie hoe 2 broers liefde geven aan elkaar, maar vooral aan de mensen om hun heen en kijk met eigen ogen hoeveel positiviteit dat brengt. Je bekijkt de video’s op YouTube onder ‘Brahim Vlogs’. .
Alternatieve Vierdaagse
Plan je route en verken jouw omgeving Wandelen is goed voor je! Loop van 21 t/m 24 juli gratis mee met de alternative avondvierdaagse. Je wandelt een zelfgekozen route, je hoeft hiervoor dus niet naar Nijmegen. Afstanden van 10 en 20 kilometer zijn toegevoegd. Voor het meedoen kun je gratis wandel.nl-app gebruiken, deze stippelt jouw route uit en houdt je kilometers bij, zodat je na afloop een speciaal aandenken kunt verdienen. Wil je meedoen? Kijk op www.wandel.nl.
De anticoronadepressie podcast Elke dinsdag om 16:00 proberen Tim Hofman en een gast je dag een klein beetje beter te maken. Dat doen ze bijvoorbeeld door te bespreken wat er knelt, mis gaat of zeer doet in onze samenleving. Anders gezegd, we bespreken hier waar we met z’n allen boos van worden. Maar soms ook met muziek, inspirerende gesprekken en mooie verhalen. Kortom: je komt er altijd beter uit, dan dat je erin ging. De podcast beluister je onder andere via Spotify, YouTube en podcastluisteren.nl.
29
| OPROEP! VERHALEN OVER CORONA
! p e o r p O
Aveleijn n a v n te n ë li c n e b Hoe heb aren? de coronatijd erv
We zijn benieuwd naar de impact die de coronacrisis op hen had en willen deze ervaringen graag delen met anderen, in een mooi vorm gegeven bundel. Zo maken we samen een tastbare herinnering aan een uitzonderlijke tijd waarover je met elkaar in gesprek kunt gaan. We zijn op zoek naar gedichten, tekeningen, foto’s of verhalen gemaakt door cliënten, over de coronatijd. Deze worden gebundeld in een boek en/of op de website geplaatst. Hierzie je al twee mooie voorbeelden: een tekening van Thomas Verlaek en een gedicht van Miranda van der Weide. Inzendingen kunnen naar: Bureau Evenementen, Markstraat 23, 7622 CP, Borne | bureauevenementen@aveleijn.nl | 074 245 10 80
Waarom moet er corona zijn Het voelt niet fijn Niet voor groot en niet voor klein Het doet zoveel pijn Alles moet op afstand zijn Elkaar niet kunnen zien niet kunnen aanraken Heel veel verdriet Omdat je een ander niet ziet Veel eenzaamheid Was het maar snel voorbij deze tijd Niet kunnen knuffelen niet naar iemand op bezoek Veel mensen vereenzamen En zitten te turen door de ramen 30
Wanneer mag ik hem of haar weer bezoeken Een hand vasthouden of een arm om me heen Ik voel me zo ontzettend alleen Soms mag je er even uit op afstand bezoek Of kun je iemand bellen via beeld Maar dat is het niet wat het verdriet heelt Je wilt die ander echt kunnen ontmoeten Het verdriet met een ander kunnen delen Zodat er een beetje van die wond kan helen Ik ben het niet alleen er zijn meer mensen Die dit wensen Hopelijk is alles snel achter de rug En zien we elkaar snel weer terug Gedicht door: Miranda van der Weide
Tekening door: Thomas Verlaek
OPROEP! VERHALEN OVER CORONA |
31
| ACHTERGROND
Als je cliënt aan corona overlijdt... Voor Vilans is onze collega Chantal Leferink samen met Annemieke Kappert van Amerpoort geïnterviewd. Beiden maakten van nabij mee hoe het is om iemand voor wie je zorg draagt aan corona te verliezen. Ze delen hun ervaringen.
Z
e weet nog goed hoe een cliënt op
De familie wilde ik pas bellen nadat het 100
de locatie waar ze werkt ziek werd.
procent zeker was dat het corona was. Ik ben
Chantal: “Dat was eind maart zo
naar huis gegaan om bij te komen. Na twee
Bezoek
dagen ben ik weer gaan werken.”
Haar zus mocht langskomen. Dat vond ze heel
ongeveer. Ze trok zich erg terug van alles. Het duurde even voordat we ontdekten
fijn. Volgens de richtlijnen mocht ze er maar
wat er aan de hand was. De cliënt was
Waar heeft iemand het opgelopen?
anderhalf uur zijn. Dat vond ik heel moeilijk.
verstandelijk beperkt en had dementie.
Wat Chantal opviel was dat de zus van de
De volgende dag heb ik haar gebeld en
Daardoor kon ze haar klachten niet goed
cliënt er heel goed mee om ging toen ze
gevraagd of ze weer wilde langskomen. Ze is
uitleggen. De arts dacht eerst aan een
hoorde dat het corona was. “Ik vroeg me
toen bij de cliënt gebleven tot haar overlijden.
blaasontsteking.”
af waar onze cliënt het had opgelopen. De
Wij vonden dat ze aan het einde zo lang als
dagbestedingslocaties waren immers al
nodig aanwezig kon zijn. Ze kreeg morfine
Onwerkelijk
gesloten.” Annemieke (geestelijk verzorger/
toegediend en werd in slaap gebracht. Zo is ze
Toen de cliënt klachten kreeg, reed Chantal
ethicus) : “Ik begrijp heel goed dat je als
rustig overleden.”
met haar naar de spoedpost in Almelo. “We
begeleider bezig bent met zo’n vraag. Maar
namen plaats in een voorverwarmde tent.
uiteindelijk heeft het geen zin om zoiets uit te
Laat de keuze bij verwanten
Ik bleef dicht bij haar. Ze begon met niezen en
zoeken. Want wat levert het op? Daarom sta
Annemieke: “Ik kwam ook in de situatie
nieste daarbij vol in mijn gezicht. Vervolgens
ik eerder in zo’n situatie stil bij: “Wat doet het
terecht waar ik met familieleden in gesprek
kreeg ze vrij snel een mondkapje, maar ik
met jou?”
moest gaan. Hun familielid ging dan zo
kreeg die pas veel later. ‘Het is 99 procent
32
iemand met het Downsyndroom.
hard achteruit dat ik vroeg of ze op bezoek
zeker dat ze corona heeft’, zeiden de artsen en
Het ging heel snel
kwamen om afscheid te nemen. Sommige
ze stapten direct een meter bij ons vandaan.
De cliënt van Chantal verbleef in een speciaal
verwanten behoorden zelf tot een risicogroep.
En daar stond ik dan. Het was zo onwerkelijk.”
isolatieappartement: “Ze was daardoor even
Het moet een onmogelijke keuze voor hen
helemaal beduusd. Daarom heb ik zoveel
zijn geweest, daarom was het gesprek
Zelf besmet?
mogelijk van haar vertrouwde spulletjes daar
hierover aangaan heel belangrijk. Luisteren
De cliënt mocht na de onderzoeken weer
neergezet, waaronder de sjoelbak. Ik vroeg
naar levensverhalen, zorgen en twijfels
naar huis, maar moest wel in isolatie op
haar of ze wilde sjoelen. Maar ze zei: ‘Nee,
helpt. Sommige familieleden besloten
haar kamer verblijven. De positieve uitslag
ik zit hier goed’.” Dat waren haar laatste
om uiteindelijk toch niet langs te komen.
van de test kwam de volgende ochtend.
woorden. Daarna is het heel snel gegaan.
Wat hun keuze ook was, dat begrepen en
Chantal: “Ik belde direct de manager om
Ze had veel pijn. Ik heb toen met de familie
respecteerden we.”
te overleggen over hoe verder. Er kwam
gesproken en gevraagd ‘Wat is jullie wens?’
een coronacrisisteam op de locatie. Het
We hebben besproken dat ze in haar eigen
team regelde alles, waaronder de inzet van
vertrouwde omgeving zou blijven. De cliënt
persoonlijke beschermingsmiddelen.
was 65 en dat is al op hoge leeftijd voor
ACHTERGROND |
Maak moeilijke keuzes niet alleen
Het is ook heel mooi als je kunt laten zien
Het werk ging gewoon door, maar de angst,
Annemieke: “De vraag over hoe je het best
dat je het als medewerker ook ingewikkeld
verdriet en onbegrip bleven in mijn hoofd
om kunt gaan met dit soort moeilijke keuzes
vindt en dat het je raakt. Je kunt bijvoorbeeld
doorgaan.
leeft bij veel begeleiders. Het meest belangrijk
best zeggen: ‘Ik vind het heel moeilijk, maar
is dat je het gesprek samen voert. Je moet
ik weet het ook even niet.’ Die openheid is
Verbondenheid
herkennen en erkennen dat het niet makkelijk
een voorwaarde om goed je werk te kunnen
We hadden oog voor elkaar, wat erg prettig
is en dat je het niet alleen hoeft te doen.
doen.”
was en waardoor we als team heel erg hecht
Samen keuzes maken zorgt ervoor dat het draaglijker wordt.”
zijn geworden. De afgelopen periode zou je Impact
kunnen zien als teambuilding. Onze manager
Het overlijden heeft op Chantal persoonlijk
gaf in een evaluatieoverleg aan dat er niets
Gedoseerde en open communicatie
diepe indruk gemaakt. “Er overleed kort
zo goed werkt voor de verbondenheid in een
Verder is communicatie met familie heel erg
daarna een tweede cliënt op de locatie. Ik
team dan een cliënt die komt te overlijden.
belangrijk. Annemieke: “Samen sta je voor
kreeg nachtmerries en kon niet meer aan iets
En daar heeft hij, hoe gek het ook klinkt, gelijk
moeilijke keuzes. Je moet als begeleider altijd
anders denken. Hiervoor heb ik hulp gekregen
in.”
proberen aan te sluiten bij de emoties of
van een psycholoog. Voor ons als team was
gevoelens die er op dat moment zijn. Je moet
het ook een moeilijke tijd.
oog hebben voor en luisteren naar de ander.
33
| WAARDENWERK TIJDENS CORONA
34
WAARDENWERK TIJDENS CORONA |
Leven vol betekenis in coronatijd DOOR NADINE VAN ASPEREN | PROGRAMMALEIDER WAARDENWERK EN KWALITEIT
Ook, of misschien wel juist, in uitzonderlijke tijden geven kernwaarden richting aan de invulling van ons werk. Deze gedeelde waarden helpen ons om keuzes te maken in een wereld die er ineens totaal anders uit ziet. Want als alles anders is, hoe dragen we dan bij aan een leven vol betekenis? Soms is het waardenwerk heel zichtbaar, vaak zit het in kleine dingen en in onverwachte situaties. In het actie-onderzoek (pagina 26 en 27) en verschillende reflectieve bijeenkomsten zien we dat ook terug. Ontmoeten
we zoveel mogelijk samen met de mensen
bezoek ontvangen en niet meer naar de
De kernwaarde ontmoeten gaat vooral over
die belangrijk zijn voor de cliënt. Daarbij
dagbesteding, is heel onwerkelijk. Het past
de relationele afstemming tussen mensen.
balanceren we tussen belangen, waarden
ook niet bij hoe we willen werken. Inmiddels
Hebben we echt oog voor de ander en is
en behoeften van alle betrokkenen. In 2019
gaan we naar steeds meer maatwerk, in
er tijd voor oprechte aandacht? Ingesleten
hebben we stil gestaan bij ambachtelijke
oplossingen en ook in uitzonderingen. De
gewoontes kunnen een goede ontmoeting
afstemming en wat er gebeurt als deze
eerste weken waren redelijk duidelijk, dat
en afstemming in de weg staan. Nu de
afstemming faalt (Simon van der Weele).
was voor de een prettig en voor de ander
routine weg is, geeft dit ruimte om stil te
Op de waardendag komend najaar zijn
juist lastig. De RIVM richtlijnen naleven
staan bij wat we doen. Meerdere collega’s
deze relevante thema’s emotiearbeid
bracht hoe dan ook nieuwe uitdagingen
hadden door het wegvallen van activiteiten
en ambachtelijke afstemming opnieuw
in de begeleiding. Een cliënt die toch op
meer tijd en aandacht voor echt contact
onderwerp van gesprek.
bezoek gaat bij vrienden, de 1,5 meter
met de cliënt.
afstand die niet lukt, het ondersteunen bij Ontwikkelen
contact op afstand met familie waarbij de
Het gaat niet alleen om de ontmoeting
Het zetten van ontwikkelingsstappen, groot
relatie onder druk kwam te staan. Rondom
tussen cliënt en begeleider. De cliënt heeft
of klein, kan dat in coronatijd? Begrenzing
deze situaties zijn steeds door reflectie en
ook andere contacten die belangrijk zijn en
blijkt ook tot creativiteit te leiden. Het
in samenspraak afwegingen gemaakt.
bijdragen aan de kwaliteit van zijn bestaan.
biedt mogelijkheden om (opnieuw) te
De afgelopen tijd hebben we gezien hoe
onderzoeken waar de ander vandaan komt
Hoe medewerkers het bieden van
groot de impact is als deze contacten
en wat voor hem echt belangrijk is. En dan
ondersteuning in coronatijd hebben ervaren
begrensd worden. Schrijnende verhalen
samen zoeken naar nieuwe oplossingen.
onderzoeken we nog verder. Ook zijn we
waarin we proberen bij te dragen aan
Een mooi voorbeeld is het beeldbellen. Zelf
op zoek naar ervaringen van cliënten en
veiligheid voor iedereen en tegelijk weten
heb ik met cliënten het kwaliteitsrapport
verwanten. De interne actie-onderzoekers
hoe belangrijk contact met anderen is. De
digitaal besproken, wat een mooie ervaring!
werken hiervoor samen met Team SAM
verhalen die we hierover lezen in het actie-
Gaaf om te zien hoe goed dat ging.
(ons team van ervaringsdeskundigen)
onderzoek maken weer duidelijk hoezeer
dat onderzoek doet onder cliënten en
ons werk ook emotiearbeid is. We moeten
Ondersteunen
verwanten. De opbrengsten nemen we mee
afwegingen maken waarvan we zien dat het
Ondersteunen is maatwerk en
als input voor de verdere invulling van het
pijn doet en soms niet begrepen wordt. Dat
samenwerken. Dat er dan ineens voor een
waardenprogramma.
is ingewikkeld. Deze afwegingen maken
hele groep iets beslist wordt, zoals geen
35
| RAAMPORTRETTEN
Rick Nederstigt
“
Hé Rick, jij kunt toch zulke mooie foto’s maken? Wanneer zet je mij erop?” Zo klonk het op een ochtend vanuit het venster toen ik langs locatie
De Groene Bogen liep. Ik woon daar dichtbij en enkele cliënten kennen mij omdat ik er wel eens als vrijwilliger werk en graag een praatje met hen maak”, vertelt fotograaf Rick Nederstigt. Het was eind maart, de deuren van Aveleijn bleven dicht. Voor mij, maar ook voor de cliënten. Dus zei ik: “Karima, ik fotografeer jou door het raam, oké? En zo ontstonden de eerste raamfoto’s in een serie van maar liefst 50 portretten. “Elke foto vertelt z’n eigen, stille coronaverhaal. De mooie glimlach verraadt het plezier van dat moment. En de reflectie in het glas toont een stukje wereld dat lange tijd het enige uitzicht vormde. Ook in praktische zin voelde ik de begrenzing en het gemis aan écht contact. In gebarentaal probeerde ik uit te leggen wat ik ging doen en vroeg ik om iets naar links of rechts te kijken bijvoorbeeld.” Expositie in AtelierZ Na fotografie van cliënten bij De Groene Bogen, ging het als een lopend vuurtje rond. “Gelukkig ben ik inmiddels weer lekker druk als zelfstandig ondernemer, maar de eerste weken werden alle opdrachten uitgesteld of afgezegd. Dus ja, tijd genoeg om op pad te gaan langs verschillende locaties. Activiteitenbegeleiders belden of ik langs wilde komen. En zo maakte ik foto’s bij De Hoesstee en ’t Veldhoes in Enschede, maar ook bij De Elsmors en Tuindorp in Hengelo. Of cliënten nieuwsgierig waren naar het resultaat? Nee, meestal niet. Het ging hen vooral om de activiteit. Als ik de foto’s terugkijk, ben ik trots op het resultaat. Het is een indrukwekkende en ontroerende serie die goed weergeeft hoe het leven in quarantaine zich afspeelde. Inmiddels heb ik contact met de mensen van AtelierZ aan de Steynstraat in Hengelo. Ik richt graag met hen een expositie in. Als dat lukt, hoort u hier zeker meer van.”
36
RAAMPORTRETTEN |
37
| RAAMPORTRETTEN
38
RAAMPORTRETTEN |
39
| RAAMPORTRETTEN
40
RAAMPORTRETTEN |
41
| CORONA-EDITIE
 REAGEREN? Dat kan via communicatie@aveleijn.nl