Issuu

(0 .tI —

(cÛ

) C’%j

4’ c7) 0 4’ (øcD (0 0

E 4’

0’

G) G)

, ;3

[•

vn”

‘J

(1)

Ç)

0 0

0 EO

-4

0 0

0 00

•H 0

0U) z _cN 0 : z 00N

0 0

0 0 c’-)

0 4) 0 0 <

-H C)

04J

_0 Q OD

(t) H

U)4J

d 0 4J

0 0

enkele referenties: — * 11*

)* 0* 11*

* 11*

11*

* * 11*

de sïngel • antwerpen (rneyer, soundcraft, ...) kns • antwerpen (meyer, soundcraft, ...) kjt • antwerpen (meyer, soundcraft, ...) (meyer, soundcraft, ...) CC ter dilft • bornem CC strombeek-bever (meyer, soundcraft, ...) CC den blank • overijse (meyer, soundcraft, ...) casino beringen (meyer, soundcraft, ...) cc genk (meyer, soundcraft, ..) (meyer, soundcraft, ...) CC botanique • brussel CC d zandloper • wemmel (meyer, soundcraft, ...) koninklijk ballet van vlaanderen • antwerpen (meyer, soundcraft, brtn (meyer, soundcraft, .) enz.

professioneel

...)

advies:

15 jaar ervaring in geluidstechniek voor teater!! importeur voor België en Luxemburg van volgende merken: APHEX • AUDIOMATION • AUDIO & DESIGN• . AUDIO PRËC1SION • AURATONE • BRANDRËX • BSS• . CLEARCOM • DBX • EVENTIDË • GOTHAM• . H & H . HME • KLARK TEKN1K • LEX1CON• . MËYER SOUND • MICRON • ORBAN • OTARI• . SOUNDCRAFT • SOLID STATE LOGIC • SUMMIT• . SURRËY ËLËCTRONICS • SWITCHCRAFT • TRAM• TURBOSOUND • WESTLAKE AUDIO • dealer voor AMPEX• .

VERSLAG BASISCURSUS THEATERTECHNIEK BASTT 1993 Inleiding t De Belgische Associatie voor Scenografen en Theater Tec1nici, kortweg Bastt, werd enkele jaren geleden een overkoepelende organisatie te opgericht met als doel worden die zich het lot van de theatertechnici aantrekt. Een van hun activiteiten is het organiseren van een basiscur sus voor theatertechnici in vlaanderen. Deze gaat tweejaar lijks door in het CCC. Dommelhof. Ik zal de cursus hiervol gend samenvatten. Samenvatting montagemethpden :JDhr R, Pottier) De praktijkgerichte theorie over rnontagemethoden duurde een klein uurtje. Roger had het over de soorten methoden om een decor op scĂ¨ne neer te poten, liv met paardjes ; over scharnieren om een decor aan elkaar te zetten, verder legde hij het systeem van een trekkenwand tot in de puntjes uit, hij gaf een opsommingvan de soorten voordoek en gaf een voorbeeld voor het merken van trekken en vloer me kleuren. Alles bij elkaar was het een interessante les maar werden er sommige montagemehoden te vaag omschreven. -

theorie licht. ottica. kleuren : (Dhr G. Snoeck) In twee uur werd de basis van licht op een vatbare manier uitgelegd. Met een opsomming van de geziene onderwerpen denk ik een goed beeld te scheppen over deze les: * theorie van het oog in v.g.l. tot het licht in de schouw burg. * opsomming van de hoofdkleuren van licht. * soorten filters. * kleurentemperatuur. * black out en fade out. * contrasten zowel donker t.o.v. klaar als klein t.o.v. groot. * het opheffen van een kleur met kleurfilters. * licht meten, eenheden van licht, formules. * alternatieven bij een low budget produktie. * projectieschermen * berekenen van de lens voor de projectie op een scherm. * soorten lampen. * soorten spiegels. * koude en warme kleuren. * factoren die invloed hebben op licht. Uit dit pakket heb ik vooral geleerd dat licht eigenlijk twee factoren omvat, namelijk deze die te berekenen vallen zoals invalshoek ; lichtopbrengst ; licht eenheden ; e a en deze die te maken hebben met subjectieve ervaring. Zoals men het in het Duits omschrijft, fingerspitzengefuil. Hiermee bedoelen we de factoren die niet te berekenen zijn zoals welk kleur, welke spot, hoeveel licht, e.a. ZE-

JJchtbronnen : fDhr R. DoxL De omschrijving van het volgende lesonderwerp vertelt genoeg om te weten dat men het over spots zou hebben. Rudy noemde iedere spot bij naam en gaf de voor- en nadelen en soms het gebruik. Tussendoor was er een kleine demonstratie van de

nieuwe ADB profielspot door een vertegenwoordiger. qeiuid theorie : (Dhr P.Versche1den) Om dit samen te vatten heb je toch meer dan 1 uurtje nodig, gelukkig werden we gevoed met en 5O-a1 papiervellentellende samenvatting. Daarin worden volgende onderwerpen in verband met geluid uitvoerig besproken : gehoor, logaritmen, VU-meter, microfoons, platendraaiers, bandopnemers, mengtafel, limiters, ruisonderdrukkers, luidsprekers, klankopstelling, compact disc, digitale techniek. Deze samenvatting geidde ook voor de onderwerpen met volgende omschrij vingen : oeluidsdocumentatie versterkingstechniek P.A. techniek. 1

z knoDen : (Dhr M. De Leenheirj De basisknopen werden ons aangeleerd worden in een samenvatting besproken.

speciale

knopen

rigcin : (Dhr R. Bakker) Deze man werd door een privé bedrijf gestuurd om ons Le komen vertellen wat rigging is, daardoor werd een maximum aan informatie in anderhalf uur gegeven. Omdat de meesten nog nooit van rigging hadden gehoord was deze les voor iedereen even interessant. Feitelijk houdt “rïgging” dus in : Het aanbrengen van hijs- of takelpunten op een aangegeven plaats opeen veilige manier. Verder werden allerlei bevestiginastoestellen getoond om takels op te hangen en werd er over de veiligheidsnormen gesproken. -

geluidsmontaae (Dhr 1. Kersmaeckers) Dit werd aan de hand van voorgedrukte bladzijden gegeven, men begon met het werkingsprincipe van magnetische registratie uit Le leggen, dwz dat men beschreef hoe een band eruit ziet, hoe een bandopnemer eruit ziet. De soorten toestellen werden besproken, dwz deze met 1/4 duims band, deze met 3,Slmrn band, deze met brede magneetband, de DAT-toestellen, en de opneem bare cd, toestellen met videobanden, de Philips DCC, en de Sony Minidisk. Bij de bandopname zagen we het basisprincipe van multispoortechniek en de fouten bij opname : het kopieer effect, gebrek aan hoge tonen, toonhoogteverschillen, sterke ruis. Het knippen, plakken en monteren werd praktisch door Ivo voorgetoond en door een van de. cursisten nadien opnieuw overgedaan. -

decormontace en lichtopst.elling (Dhr R. Dox en Dhr C. Van Goethem.) Voor deze praktische les werd de groep in twee gesplitst. Nu telt de groep nog 13 mensen, wat. voor een praktische les nog veel is. We moesten in praktijk een decor opzetten en met een groepje van vier mensen werd er een lichtje op gezet. Dat was de bedoeling, maar uiteindelijk werd het een puinhoopje. Ze lieten ons enkele spots richten, zoals wij wilden, maar achteraf werd er niet geëvalueerd of het een functioneel licht was of niet. Voor mij was de les hieruit dat je altijd geor ganiseerd tewerk moet gaan.

-elektriciteit tDhr M De LeenheiI Op een zeer droge manier werd de basis van elektriciteit vertelt. Van de eenheden Volt, Ampère, Vermogen tot de induc tieprincipes die hij motoren en transformatoren van toepassing zijn. Voor diegenen die nooit theorie over elektriciteit hebben gehad. werd er een extra uur voorzien. Op dezelfde manier ging Man tewerk bij het verduidelijken van de theorie omtrent çhanica. vei1icheid (Dhr R. Pottier) Veel heeft dit onderwerp ons niet bijgebracht, want de les ging niet door, Man heeft in plaats daarvan vertelt over de veranderingen die ze in de Bourla schouwburg aan het uitvoeren zijn. -

lichtregelaars (Dhr 14. De Leenheir) De evolutie van lichtregelaars werd blootgelegd en bij type lichtregelaar werd het werkingsprincipe uitgelegd.

bezoek C.C. Hasselt

elk

(Dhr R. Doj

theaterstructuur tDhr L. De Bruycker) Daar deze niet aanwezig kon zijn nam Roger zijn plaats in. Hij vertelde het systeem hoe men de subsidies toekend aan de culturele centra. Het komt er op neer dat voor ieder centrum de subsidies op een andere manier worden berekend. -

Droductieoraanisatie (Dhr C. Van Goethem) Hoe ga je te werk om een produktie op te starten. Dit werd in anderhalf uur uitgelegd. Er werd oa. verteld hoe je het best een lichtplan een technische fiche opstelt. -

steciale effecten (Dhr R. Pottieri Rook-effecten, vuurspuwende toestellen en dergelijke werden gedemonstreerd. Verder werd er vooral op gedrukt dat de crea tiviteit moet worden gebruikt : om speciale effecten uit te vinden. -

evaluatie Grof overlopen was in het begin de aandacht groot, maar op het einde verzwakte deze, zowel die van de cursisten als van de medewerkers. Maandag was de les omtrent de theorie van het geluid moeilijk te vatten, men begon over logaritmen en db’s te praten, en de lesgever (die tenslotte uit beroepservaring praat) had het te stellen. blijkbaar moeilijk om die termen vatbaar voor Moesten we bvb de cursus op voorhand hebben kunnen inzien zouden we gemakkelijker kunnen volgen. -

De cursus is in ieder geval voor herhaling vatbaar. Waregem, 17 juni 1993. Filiep Colpaert

EUROPA gamma wordt uitgebreid

Zoornprofielschijnwerpers met cohdensor1ens Geen argument zegt meer dan een vergetijking Vergelijk de ADB 1 04 profielschijnwerpers met de anderen! De professionals zijn unaniem:

De ADB 1 04 is de beste profielschïjnwerper op de markt DN DSN DS DW

104 go -20° 104 11° 23° 104 15° 31° 104 15° 42° -

1000 1 1200W Roterende projektie en optimale plaatsing van de ensbediening dankzij de onbegrensde rotatie van het Iamphuis of de lensbehuizing. Nieuwe kleminrichting met nok en veer om gemakkelijk de basispositie_in te nemer

Gx9,5

Gemakkelijke en veilige toegang tot de lamp en de lenzen.

Sterke mechanische robuustheid. Modulaire constructie. Gemakkelijke vervanging van alle delen.

De beugel kan verplaatst worden over de ganse lengte van de schjnwerper. Efficiënte btokkering.

///ï

“\

Maximale Iichtrendement. Uitstekende lichtkegel uniformiteit. ‘NN Perfekte afsnijding van de \\ lichtbundel.

Je gelooft je eigen ogen niet! ‘Nieuwe afsnijders Niet hittevervormbaar, volledig intrekbaar. Makkelijke bediening.

ADB Uw partner in licht -

N.V.

ADB

S.A.

Leuvensesteenweg 585, B-1930 Zaventem -

Tel : 02 t 722.17.11

Fax : 02 1 722.17.64

ADB A Siemens Company

GOBO

PROJECTIE

we steeds te Bij het projecteren van gobo’s in verschillende producties hadden gebrek maken met dezelfde weerkerende problemen, vervorming, scherpstellen, problemen aan ruimte om een goede projectie te bekomen. In feite waren al deze niet terug te brengen tot een centraal probleem, nl. het feit dat de projectie in de loodlijn van het projectievlak kon gezet worden. We gingen dus op zoek naar oplossingen. Voor het probleem van de vervorming was de

O[EEJ

oplossing vrij snel gevonden: we vervorm— den de gobo zodanig dat de projectie terug

Standaardprojectie

recht kwam. Dit vraagt enig zoekwerk, maar bij een gegeven projectiehoek is dit foto— grafisch vrij eenvoudig op te lossen. De tekening hiernaast geeft duidelijk de ver—

Gecorrigeerde projectie

vorming aan (boven) met daarbij de toege— paste correctie (onder).

—-

Het probleem van de scherpstelling lag een heel stuk ingewikkelder. Dit pro— bleem zit immers in de projectoropstelling. De afstandsverhouding lens—projec— tievlak en gobo—lens bepaalt immers de scherpte van de projectie. Gezien de afstand lens—projectievlak verschilt voor elk geprojecteerd punt en de afstand gobo lens overal hetzelfde is kan de projectie nooit overal scherp zijn. In onze zoektocht kwamen we een fotograaf tegen die ons de wet van Scheimpflug leerde kennen: Als alle vlakken in een punt samenkonen dan is de projectie overal scherp. Hieruit vertrekkend pasten we een projector aan zodat de gobo in twee rich—

Gob’/ /3 t z ‘.

‘/7

tingen kon roteren. Op deze manier kon een schuin geprojecteerde gobo over heel het vlak scherpgesteld worden.

t’

Dw*idooc*n Prdel rn.I *bb•gbaI clmud.

Lens Projectievlak ..S’S

Dit loste meteen het probleem van het gebrek aan ruimte op. We konden nu een gobo vanuit de coulissen projecteren op het horizondoek zonder vervorning en scherp over het hele beeld zodat acteurs ervoor konden spelen zonder door de lichtbundel te lopen. Zoals het altijd gaat geefr elke oplossing nieuwe problemen: de lichtverdeling over het beeldvlak is niet meer egaal. Voor een stuk is dit op te lossen door de lamp te verplaatsen uit het brandpunt, maar bij extreme hoeken blijft er toch een verschil. voor advies en Met dank aan Sono Industries Antwerp en Spiegel Fotografie gebruik van materiaal. Chris Van Goethem, TEAD vzw.

UIT REGIO ZUIDWEST VLAANDEREN VERSLAG 2—de BIJEENKOMST THEATERTECHNIEKERS

—

vrijdag 18 juni 1993

—

Na een geslaagde eerste bijeenkomst op 18 september

c.c.

De Schakel te Waregem,

D’haene en kompanen,

‘92 in het

waar we te gast waren bij Frank

werd besloten om

ton)

regelmatig met de

mensen van het vak eens samen te komen om van gedachten te wisselen. Wij, van Theater Antigone, vonden het als reizend theatergezelschap belangrijk om onze collega’s uit de receptieve sector,

waar wij meestal te gast zijn,

nadere kennismaking met onze heden en infrastructuur.

eens uit te nodigen voor

(beperkte)

technische mogelijk—

Meteen werd ook besloten om ook de

kring van mogelijke geïnteresseerden uit te breiden. —

Na een verzengende week BASTT—cursus, was het op vrijdag 18 juni eindelijk zover!

Waarschijnlijk gelokt door de door Frank

D’haene beloofde aardbeitaarten, mochten wij die dag een twintigtal collega’s verwelkomen.(. ..of was het door het aange— kondigde bezoek van een delegatie van de BASTT—top???) Een vijf—

tal hadden afgebeld, maar ze hadden ongelijk. —

Begonnen werd met een rondleiding in ons

(nieuw)

atelier te

Zwevegem. Aan de hand van makette-en fotomateriaal werd een

evolutieschets gegeven van de gerealiseerde produktie’s. Verder werd ook stilgestaan bij de veolutie binnen het dekorbouwen: ni.

van houtkonstruktie met schilderwerk naar de kombinatie

metaal-hout konstruktie en licht-geluid. Verder werd ook de

specifieke vakkennis van een polyvalent theatertechnieker be— nadrukt, uitgaande van onze eigen weksituatie en de soms

(te)

beperkte technische en financiële mogelijkheden. Vindingrijkheid en vooral twee rechterhanden staan hier op hun plaats. —

Volgende plaats van afspraak was ons Pottelberg te Kortrijk.

brekende technische budgetten, (en tranen ?)

theater op de

Hier werd de evolutie geschetst van hoe

men door een kombinatie van (te)

zweet

(klein)

krappe of soms helemaal ont—

vindingrijkheid een vooral veel

kan komen tot een niet onaardig zaaltje.

Evenwel werd niet nagelaten ‘m de technische beperkingen duidelijk te maken.

Deze komen vooral voort uit het jarenlang ontbreken van (vaste en voorafbepaalde) budgetten en het nemen van beslissing— en door “anderen” zonder overleg.

Een knap voorbeeld van hoe

het werk soms onmogelijk moeilijk gemaakt wordt:

wij beschikken

momenteel over een tiental modellen van spots in alle merken en leeftijden. eeuwen.

sommige dateren vermoedelijk uit de middel—

.Dit heeft tot gevolg dat wij de zaak hebben kunnen

reduceren tot 7 modellen filterhouders.

Dit zorgt telkenmale

voor een hoop snij—en plooiwerk. Meteen werd ook duidelijk gemaakt dat het niet of onvoldoende investeren in personeel en materiaal een hypotheek legt op de toekomst en het voortbestaan van een gezelschap.

Deze wetenschap en de conclusie die ik hier-

uit voor mezelf trok,

heeft geleid tot het feit dat er de laatste

twee jaren dappere pogingen betreffende de technische investe— ringen ondernomen werden.

Deze inspanningen zouden minstens vijf

jaar moeten aangehouden kunnen worden. —

Ander punt op het programma was een korte vergadering waarbij het voorstel geformuleerd werd om tot een vrijwillige uit— wisseling te komen van technici. De bedoeling hiervan is enerzijds uit de nood geholpen te worden in moeilijke momenten en anderzijds om eens “aan den lijve” te ondervinden van “hoe ze het doen op een ander”. op vrijwilligheid d.w.z.

Nadruk werd vooral gelegd

niet in opdracht van,

stemming van direktie en/of overheid. het schoentje te wringen.

wel met toe—

Hier bleek meteen ook

De kluwen van administratie bij voor—

al gemeente-en stadspersoneel maakt het zo goed als onmogelijk om door de betrokkenen hieraan mee te werken.

Ook werd het

probleem van de verzekering aangehaald en het probleem van persoonlijke motivatie niet.

Kortom,

de zaak werd samen met

de aardbeitaarten in de frigo gestoken. Na een korte bespreking van vakliteratuur en het voorstel tot bezoek aan het muziekcentrum Frits Philips te Eindhoven, het de beurt aan Dirk Vannieuwenhuysen,

was

die al ongeduldig

stond te popelen om ons de nieuwste profielspot van ADB te demonstreren.

Na een technische bespreking konden we in de

zaal met een vijftal verschillende profiels gaan experimenteren.

Konklusie was

(natuurlijk)

dat de nieuwe profielspot van ADB

een knap en betaalbaar stuk materiaal is.

Ons eigen materiaal

kon niet direkt de goedkeuring van onze collega’s wegdragen. Door de toenemende transpiratie en afnemende vochtigheidsgraad van de lucht werden door sommigen een schuchtere vluchtpoging ondernomen richting bar. Zodoende werden de agendapunten “bespreking van het ontwerp “C.A.O.” en “het opstellen van een technische begroting” verdaagd naar latere datum. Na de gebruikelijke potten en pinten,

en goeie voornemens,

konden wij een druk werkjaar afsluiten en rustig met vakantie gaan. Vakantie,

die toch de schoonste kant van

‘t vak is...

PATRICK PRUVOOST EN DE COLLEGA’S VAN THEATER ANTIGONE LODE DENTURCK DOMINO DENDAUW PIET GODDAER MARK VANDENBUSSCHE

:zJ

;:%esIgfl j Ïka terdsk en hoogkamerstraat 80 a B-2690 temse tel.: 03/ 771 59 69 fax: 031 771 58 07

BIJLAGE CENTERFOLD CEE 17 Deze keer op de centerfold een overzicht van de CEE 17 stekkers Misschien voor de duidelijkheid een beetje uitleg: De kleur van de stekker bepaalt de hoogste spanning in de stekker. Paars

24 V

Wit

42V

Geel

110 V

Blauw

220 V

Rood

380 V

Zwart

500 V

Een uitzondering hierop zijn de groene stekkers die bedoeld zijn voor span— ningen met een freqwentie tussen 100 Hz en 500 Hz.

OP stekkers voor laagspanning (110 V

—

380 V) is een nok aangebracht om te

vermijden dat stekkers met een andere spanning gebruikt worden.

elke stekker staat een aanduiding in uur (h), dit duidt de plaats van de

aardpen aan. De aanduiding 9h heeft dus niets te maken met de maximum gebruiks— duur, maar duidt aan dat de aardpen op 9 uur staat (als de nok op 12 uur staat).

Bij stekkers van groot vermogen (64 A, 125 A) wordt soms nog een extra pen aangebracht, de zgn. pilootpen. Deze pen, die kleiner en korter is dan de andere pennen, kan gebruikt worden om het vermogen af te schakelen wanneer men de stekker uittrekt. Doordat de pen korter is, zal het vermogen afgeschakeld worden vooraleer de vermogen voerende pennen los komen. Dit vermildt vonk— vorming.

In principe moet de kleur van de stekker de spanning aanduiden die in werke— lijkheid aanwezig is. Een ruimte aangesloten op een 3 x 220 V moet dus uitge— rust zijn met driefasige blauwe stekkers. Om problemen met reizende gezel— schappen te vermijden wordt op veel plaatsen een rode stekker op een 3 x 220 V net geplaatst, het is hier van belang duidelijk deze afwijking aan te geven (bv door de stekker blauw te schilderen).

Het gebruik van CEE 17 stekkers is verplicht in alle industrile toepassingen De meeste schouwburgen vallen onder deze regeling.

m m

CD 0

1%)

(D)H

1\)

-1

â€˜4

Blauw

Rood

110V

220V

380V

3x110

3x220

3x380

Geel

//7•

...

(4h \ () \\ ....

f1,,

////

) ® tCD 4h \j; •

64/110

/Ï

110/220

2201380

DASTT

Dinsdagmorgentip: Omdat de meeste technici maandag vrij zijn en Dinsdag dus eigenlijk Maandag is wegens eerste en dus ook zwaarwegendste werkdag volgt hier dus de Dinsdagmorgentip

—

Haal voorzichtig de centerfold uit aktualiteiten. Leen een doos kleurpotloden bij de directie of een ander zich met kreati— viteit hezighoudend persoon. Kleur de stekkers in, in de aangegeven kleur. Hang de ingekleurde centerfold nu op, zodat hij goed zichtbaar is. Vergeet vooral niet de kleurpotloden terug te brengen.

Sylvère Derveaux grote breedten :::;i;:.::*

:.::.::4a.:r: :::::..

Kapellestraat 17 B-8720 Wakken

AANBEVELINGEN VEÏLIGHEIDS VOORSCHRIFTEN In de vorige nummers van “Aktualiteiten” heeft u kennis kunnen nemen van deel 1 van de Duitse aanbevelingen veiligheidsvoorschriften voor het theater, vertaald en op de Nederlandse situatie toegepast. In dit nummer volgt nu deel 2, overgenomen van ons zusterblad “Zichtlijnen”.

DEEL 2 De organisatie van de veiligheid in het theater. Algemeen 1. Veiligheidsvoorschriften, regels en richtlijnen worden geformuleerd en uitgevaardigd üp grond van ervoringen, analyse en inzichten over gevoren voor mensen en dingen in het

werkproces. Zij zijn het resultaat von doelgerichte en vooruitziende înspunn Ing von speciulisten op het geÏ)ied van urbeïdsbescherming. Gevaren tijdens het arbeidsproces kunnen ufhonkelijk van de stand van wetenschap en techniek worden onderkend en de dnurrnee ge)Qard gaunde risico’s kunnen worden beïn

vloed. Een logisch gevolg von deze stelling is de pliclt en de veruntwoordelijkheid van ieder die bij het arbeidsproces betrokken is werkomstandigheden te scheppen doe geen gevaar opleveren, de menselij ke waarden niet oontus ten en het milieu niet onnodig belasten. Verantwoordelijkheid De juridische verantwoordelijkheid voor de veiligheid van het werk en voor het doorvoe ren van de geldende wettelijke voorschriften op het gebied van bescherming van werk en gezondheid ligt bij het theater of de organisu tie, onafhankelijk van de eigendomsvorm. Teneinde inzicht te krijgen in de materie werkt de directie nauw samen met vertegenwoordi gers en instellingen van bij liet arbeidsproces betrokken pers0ien. Bij het oplossen van Problemen dienen spe cialisten Of) het cJel)eid van arbeidsomstanclig heden als adviseurs te worden betrokken. Bij grotere instellingen kunnen deze adviseurs als vaste in edewerkers worden geïntegreerd. 1.1

1 .2 Veiligheidsvoorzieningen Het werken aan de veiligheid in het theaterbedrijfomvat een breed en moeilijk afte bake nen terrein. De situatie op de werkplek in het theater verandert voortdurend. De volgende aspecten vragen de grootste aandacht in rela tie met de veiligheid: de snel wisselende situaties rijdens de voorstelling, het werken onder hangende lasten, werken op hoge stellingen, VOOr acteurs de ongunstige kleding in rela -

brandgevaarlijke handelingen. De bescherming tegen mechanische risico’s, tegen zaken die van invloed zijn op de gezondheid en tegen risico’s die bij brand ontstaan, dienen steeds als eenheid te worden gezien en in onderlinge samenhang te worden gereali seerd. I)e opdracht voor veiligheid moet een vast onderdeel vormen in de taken van de leiding en structureel gelden voor personeel en instel ling. De werkzaamheden met betrekking tot de veiligheid in het theater zijn in het algemeen gebaseerd 01) principes die vaak van land en instelling verschillen en 01) verschillende wijzen worden geformuleerd. In hoofdzaak zijn dit de volgende uitgangspunten: bescherming van gezondheid en werk en ongevallen van voorkoming gezondheidsrisico’s waaronder wordt verstaan; geïntegreerde veiligheidstechniek hij de oplossing van technische 1)roblemen, toegevoegde velligheidstechniek wanneer standaard niet aanwezig, onvoorwaardelijk en voorwaardelijke werkende veiligheidstechniek. -

1.3 OI)130r1W en organisatie De OpbOUW VQfl de veiligheiclsorganisatie in het theater onderscheidt zich nauwelijks van die in andere bedrijven en inrichtingen en zou in nauwe samenwerking met de daarbij be trokken instanties kunnen worden gerealiseerd. De zo ontstane voorschriften moeten ertoe bijdragen dat wettige regelingen worden getroffen, die de veiliglieidsproblemen van het theaterbedrijf recht doen zodat toepassing en naleving een hoge mate van veiligheid garan deren. De artistieke creativiteit en ïroductiviteit van de theatermakers worden hierdoor niet beperkt, maar zijn juist de voorwaarden om ideeen van regiseurs en ontwerpers te realise ren hetgeen WC)Idt bewezen door talloze fan tustische voorstellingen in vele theaters waar een goed georganiseerde veiligheidsactiviteit allang vanzelfsprekend is. 4 -

tie met de handeling, -

de vereiste concentratie,

UIT DE THEATËRPËRÏODÏEKEN

Biihnentechnische Rundschau nr5

—

Oktober 1993

Bespreking van de opvoering van “Tristan und Isolde” in Bayreuth.

Een onconventionele regie van de auteur Heiner Mi11er in een scenograf ie van Erich Wonder.

De tekst van een voordracht die de bekende Engelse lichtontwerper Francis

Reed heeft gehouden tijdens de Show—Tech’93 in Berlijn. Met zijn gekende Engelse humor bespreekt hij de zin van het lichtontwerp en de verantwoorde— lijkheden van de ontwerper. Bovendien geeft hij zijn ideen wat betreft de huidige en toekomende opleidingsmogelijkheden.

Hetzelfde thema, opleiding van lichtontwerper is de inhoud van een artikel

naar aanleiding van een gesprek tussen Hans Toelstede, lichtontwerper van de opera van Keulen en Helmut Grosser, voorzitter van de OISTAT. Dit gesprek had eveneens plaats tijdens de Show—Tech’93.

Schijnwerpers.

Een artikel van de Zwitserse belichtingsmeester Potthoff. De eigenschappen van de verschillende types projectoren worden besproken. De konklusie van deze bespreking is dat er nog steeds projectoren voor het verkeerde doel worden gebruikt of dat zij op een verkeerde plaats worden opgesteld.

D. flarden.

;/\\

r ! ii]

•:

;

Spi.tf1ïchen

Fensern

\•

ISOLOE 1993

1. AKI

\ \

JÏhi

—

EIIL$AUS [3AYREJIH

TRISTAN &

F1$ISPIECHU.

TR1STAN&SOLOE 1993

II. AKT

UIT •DE THEATERPERIODIËKEN PODIUN, Vakuitgave voor podiumtechniek en theatermanagement jaargang 11, nummer 4, juli/augustus 1993 *

In een voorbeschouwend artikel over de Phantom of the Opera in Scheveningen,

wordt opvallend weinig aandacht besteed aan de podiumtechniek, maar des te meer reclame gemaakt voor de produktie.

Theatervervoer Pieter Smit uit Nieuw—Vennep vervoert uitsluitend theater—

produkties, en levert hierbij een chauffeur, die ook mee lost, laad en opbouwt, en ook tijdens de voorstelling een functie kan hebben, zoals technieker of volgspotter. Ik vraag mij af wat voor een uren deze mensen kloppen.

Directeur Piet van Pest, van het Theater aan de Vrijthof in Maastricht is

overtuigd van het belang van een goed theatercafé, en pleit voor het niet uitbesteden ervan aan een uitbater van buitenaf.

Interviews met Michael Simon, licht— en decorontwerper voor opera— en dans—

producties, met George Tsypin, decorontwerper van o.m. Peter Sellars, en Claude Naville, lichtontwerper en operaregisseur.

Een artikeltje over de veiligheid bij het nieuw gebouwde theater “De Flint”

in Amersfoort, alweer een promotieartikel over de “sponsordiskette”, uitgegeven door PNO Data B.V. en een aankondiging van de vakbeurs Pro Audiocom.

1. Kersmaekers.

,,IIh,

, CORNETSEATING SYS7 Zftakkommodafies • Teleskoapi Tribunes • Podia • Dansvioeren

• • • •

Sièges Tribunes! Télescopiques Podiums Pistes de dance

Industriestraat 1 6 5- 3930 HAMONT TeL : 01 1/44 88 09 Fax. : 0 1 1/44 88 10 17

hier had

beo kunnen adverteren

beo (brackman en okx)

Nijverheidsiaan 3 1382LE Weesp Holland tet: 00-31294013646 fax: 00-31294013921

VARIA

CULTUREEL CENTRUM JAN TERVAERT is op zoek naar een

THEATERTECHNIEKER (m/v) Een kreatief en enthousiast iemand voor belichtings— en geluidstechniek, voor filmprojectie en onderhoud van de gebouwen. Bereidheid tot avond— en weekendwerk en een zekere sociale ïngesteldheid zijn vereist. Kandidaten sturen een curriculum vitae v66r 10 januari 1994 naar:

Jan Tervaert

t.a.v. Dhr. Krist Biebauw Meulenbroekstraat 4 9220 Hamme

Vraag van aankoop Leuvense Steinerschool is op zoek naar

TWEEDEHANDS BELICHTINGSMATERIAAL —

—

Dimmerblokken

6 of 12—kanaaislichtorgel

Defekte toestellen zijn ook welkom Contactpersoon:

Fons Verbeeck Tel: 016/44.79.48.

VLAAMS TEATER IN BRUSSEL VANAF 1830 belangrijke Het Archief en Museum van het Vlaams leven te Brussel bezït een tad, kollektie met betrekking tot het Vlaamse kulturele leven in de hoofds ke in het biezonder het verenigingsleven. Geregeld richt het een tijdelij “Toneel en tentoonstelling in die een aspekt hierven belicht. Thans loopt teaterleven te Brussel na 1830”. aan bod. De Zowel het liefhebberstoneel als het professioneel teater komen begin volgend aanleiding tot de expositie is het “Koninklijk Landjuweel” dat dat de soms jaar voor de 59ste keer plaatsvindt. De inrichters vonden ook je jaren stormachtige evolutie die het Brusselse teaterlandschap de voorbi doormaakte een overzicht wettigde. waarvan de do— Men putte uit de rijke verzameling van het Archief en Museum, chappen, een kumenten en voorwerpen, afkomstig van de Brusselse amateurgezels instellingen niet te verwaarlozen deel vormen. Er zijn ook stukken uit andere der groot en en uit partikuliere kollekties. De tentoonstelling is niet biezon door de aard van het onderwerp ook niet spectaculair. papieren be— Maar de inrichters stelden alles in het werk om er geen louter s ziet u doening van te maken. Naast een groot aantal archivalia en affiche maquettes kleurige vlaggen en vaandels, foto’s van voorstellingen, penningen, gen. van decors enzovoort, zijn verdeeld over twee overzichtelijke afdelin door De eerste is vooral gewijd aan het teater in de l9de eeuw, gedragen de profes— grote en kleine liefhebbersverenigingen; in de tweede komen ook aktief sionele gezelschappen aan bod die vooral na de Tweede Wereldoorlog waren en zijn. be— l In de decennia na 1830 speelden de Vlaamse toneelkringen in Brusse een Nederlands langrijke rol: het is voor een groot stuk aan ze te danken dat het en in in de hoofdstad overleefde. Deze verenigingen ontstonden in de zeshoek erden de gemeenten daaromheen die stilaan uitgroeiden tot voorsteden en rekrute voor het in de kleine, onverfranste burgerij die zoals elders gevoelig bleek prille Vlaamse streven naar emancipatie. Niet zozeer de dramatische kunst stond centraal, als wel het flamingante ge— dachtengoed en de kleinburgerlijke overtuiging dat men de eigen, maar vooral ook de lagere klassen via vermaak “zedelijke” waarden moest bijbrengen. Dat gebeurde met romantisch—flamingante retoriek in historische toneelstukken en met larmoyante melodrama’s. Maar het was niet al kommer en kwel; er stonden ook vaak operettes en revues op het programma.

Toneelverbond Typisch was het “Tooneel der Volksbeschavïng”, de troep van de flamingante, antiklerikale onderwijzer en publicist Jacob Kats (1804—1886) die als vroege, paternalistisch georinteerde socialist pleitte voor algemeen enkelvoudig stemrecht, gratis onderwijs en solidariteit tussen arbeiders en kleine burgers.

Met zijn gezelschap bespeelde Kats in de jaren vijftig van de vorige eeuw het Thétre du Parc, in die dagen een heuse Vlaamse schouwburg. Toen zijn onder— neming failliet ging, lag Kats mee aan de basis van een verbond van alle Vlaamse gezelschappen: het “Vlaemsch Toneelverbond”, waarvan de zes belang— rijkste groepen van het ogenblik

—

Volksbeschaving, De wijngaard, De Morgen—

star, De Parnassusberg, De Vlamingen en De Leeuw van Vlaanderen

—

deel uit—

maakten.

Dit initiatief bleek, mede door de schuld van het stadsbestuur dat niet met genoeg subsidies over de brug kwam, evenmin levensvatbaar. Weldra richtte Kats’ vroegere medewerker Felix Van de Sande samen met Pieter Gassée Het Vlaemsch Kunstverbond op dat na enkele jaren uitgroeide tot de eerste “Nationale Schouwburg” in het “Cirkteater”, de latere Alhambra.

Het gebrek aan adekwate subsidiring was ook hier noodlottig. Een van de mede— eigenaars van het gebouw, P.J.Mulders, redde het Vlaamse teater, maar moest er na enkele bewogen jaren op zijn beurt het bijltje bij neerleggen. In 1867 sloot zijn teater voor de eerste keer gedwongen zijn deuren. Men hing grote affiches op aan de gevel met de tekst: “250.000 frank voor den Franschen schouwburg. Geld genoeg voor de franschsprekende bevolking van Brussel. Niets voor de Vlamingen. Ja wel, een aalmoes. De Vlamingen willen geen aalmoes; zij willen slechts hun recht. De Vlamingen kunnen dit recht niet verkrijgen; zij zullen dus te Brussel geen toneel meer hebben. Van heden af sluit de Nationa— le Schouwburg zijne deuren”. Pas in 1874 was de gemeenteraad bereid de Vla— mingen de Alhambra te geven om er een eigen, professioneel teater op te star— ten... Boek Bij de expositie verschijnt een boek dat een onmisbaar instrument wordt voor iedereen die zich over de geschiedenis van het Vlaamse toneel in Brussel buigt. Het heet eveneens “Toneel en Teaterleven te Brussel na 1830” en bestaat uit drie delen. Het eerste handelt over de Brusselse teatergebouwen en hun geschie— denis. Hierin komen schouwburgen aan bod die nog bestaan, zoals de Koninklijke Vlaamse Schouwburg en het Lunateater, maar ook de Alhambra aan de Jacqmainlaan

en de Prado in Sint—Jans—Molenbeek, die uit het stedelijk landschap verdwenen. De gezelschappen die er speelden, worden belicht. Voetnoten verwijzen de lezer naar publikaties waarin een en ander uitvoeriger staat beschreven. Het tweede deel bevat de korte geschiedenis van alle Brusselse gezelschappen, aktief tussen 1830 en heden, gerangschikt volgens datum van ontstaan. De his— toriek van sommige, zoals “Het Vlaams Valkstoneel” (1924—1932) beslaat twee bladzijden; over andere zijn nauwelijksgegevens bekend zodat hun historiek maar enkele regels beslaat. Interessant is: dat recente gezelschappen die thans Dito’Dito (1984), mee het uitzicht van het Brusselse en Vlaamse teater bepalen —

Needcompany (1985 en Bronks (1992)

—

eveneens aan bod komen. Het derde en

laatste deel is een catalogus van de expositie. Brussel, Archief en Museum van het Vlaamsieven, Visverkopersstraat 13, tot 18 maart, dagelijks (niet op zondag, wel opmaandag) van 9 tot 16.30 uur, op de eerste en tweede zaterdag van elke maand van. 10 tot 16.30 uur (ook gesloten van 25 december tot 2 januari), inlichtingen:: 02/512.42.81. Jan Lampo Uit “De Standaard”, 23 dec.’93

KUNSTUÏTGAVE BOURLA

De enorme belangstelling voor de restauratie van het Bourlatheater gaf de architecten de overtuiging dat evenveel belangstelling zou kunnen bestaan voor de uitgave van een kunstboek rond dit monument.

Het boek (rijkelijk voorzien van illustraties uit archieven én kunstfoto’s) zal handelen over: —

De voorgeschiedenis van dit gebouw met het Tapissierspand als tapijtwevers— balie, waarin later een theater ingebouwd werd. De geschiedenis van het Bourla theater, waarbij ook de figuur van Architect Bourla belicht wordt.

—

Een historische beschrijving van de piafondschiideringen. Een beschrijving van de merkwaardige toneeltoren, geschreven door Mon De Leenheir en Dré Darden (voorzitter BASTT). Aanvullend aan de beschrijving van de problemen rond de brandveiligheid en de getroffen maatregelen om het gebouw terug volwaardig in gebruik te kunnen nemen, lopen we verder samen door het gebouw en beschrijven wij de oorspron— kelijke en de bij de restauratie aangepaste en nieuw toegevoegde elementen.

—

Met een kort overzicht van het voorbije theater— en operaleven in dit ge— bouw een sleutel voor een nieuwe start.

—

Résumés van de teksten zullen vertaald worden in Engels en Frans.

De kwaliteit is verzekerd door de uitgeverij Lannoo gekend voor zijn kunst— uitgaven. Het boek met een bladgrootte van 25 x 29 cm wordt gebonden in een stofomslag en zal een 200 blz hebben met een 200—tal illustraties waarvan de helft in kleur.

U kan dit boek bestellen bij H. Van hunsel, architekt Grote Hondstraat 32, 2018 Antwerpen. Tel: 03/230.76.21(02) Fax: 03/230.96.37. Rekening n° 320—0344946—84 met de vermelding “Kunstuitgave Bourla”.

Prijs voor 31.03.1994: 1.980,— F Na deze datum: 2.250,— F

câ€™J