Issuu

2000ANTWERPEN1 TIJDSCHRIFT

B.A.S.T.T. vzw Stadsschouwburg Meistraat, 2 2000 Antwerpen (03) 231 97 50 verschijnt driemaandelijks verantwoordelijke uitgever Dré Darden, Campinaweg 10, 2960 St-Job—in—’t Goor

BASTT

nummer 47

—

april ‘93

Aan dit nummer werkten mee: Julleke Cammans

—

Dr Darden

—

Ivo Kersmaekers

—

Jer6me Maeckeibergh

—

Rose Werckx

enkele referenties: —

de singel • antwerpen (meyer, soundcraft, ..) kns • antwerpen (meyer, soundcraft, ...) antwerpen (meyer, soundcraft, ...) kjt bornem (meyer, soundcraft, ..) CC ter dilft (meyer, soundcraft, ...) CC strombeek-bever (rneyer, soundcratt, ..) CC den blank • overijse soundcralt, ...) (meyer, casino beringen (meyer, soundcraft, ...) CC genk brussel (meyer, soundcraft, ...) CC botanfque cc de zandloper • wemmel (meyer, soundcraft, ...) koninklijk ballet van vlaanderen • antwerpen (meyer, soundcratt, brtn (meyer, soundcraft, ...) enz.

u* I*

II*

11*

_ * 4

advies

professioneel

. .

1 5 jaar ervaring in geÏuïdstechnïek voor teater!! importeur voor België en Luxemburg van volgende merken: APHEX AUDIOMATION AUDIO & DESIGN• AUDIO PRECISION AURATONE BRANDREX BSS• CLEARCOM DBX ËVËNTIDË GOTHAM• H & H HME KLARK TËKNIK LEXICON• MEYER SOUND MICRON ORBAN OTARI• SOUNDCRAFT SOLID STATE LOGIC SUMMIT• SURRËY ELËCTRONICS SWITCHCRAFT TRAM• TURBOSOUND WESTLAKE AUDIO dealer voor AMPEX• .

•

CAD & 3D WORKSHOP TE HONG KONG Ë the Hon Kong Acaderny for Perform ing Arts

erst even de plaats van aktie voorstellen: de Hong Kong Academy for Performing Arts (HKAPA). Deze instelling is een belangrijk gegeven in de ontwikkeling van de Uitvoerende Kunst te Hong Kong sinds de opening ervan in 1985. Enig in zijn soort in Zuid-Oost Azië: het verenigt onder één dak Dans, Drama, Muziek, Teater en Televisie. De “School of Dance” traint de dansers in klassiek en modern ballet, en in Chinese Dans. De ‘School of Drama” bereidt akteurs en regisseurs voor op Teater en Televisie. De “School of Music” geeft een professionele training in Chinese en Westerse muziek voor zangers, uitvoerders en componisten. Dan is er nog de “School of Technical Arts”, die de studenten voorbereidt op een loopbaan in teater of televisie: management; kostuum-, dekor-, geluid- en lichtontwerp; rekwisieten maken; dekorkonstruktie. Evenals televisie-regie, worden op elke afdeling ook de technische aspecten van televisie behandeld. In de vier scholen wordt het onderricht gegeven door een internationale staf van hoog gewaar deerde medewerkers, dikwijls zeer gekende persoonlijkheden op hun gebied. Regelmatig komen ook wereldbekende kunstenaars in hun vakgebied het vaste team versterken. Het onderwijs is full time, en naast het “BFA degree”, zal in de nabije toekomst ook een Master degree worden geïntroduceerd Aangetrokken door de kwaliteit en de mogelijkheden, komen er ook steeds meer buitenlandse studenten. .

Vraag me nu niet wat een BFA degree is. Dit is vermoedelijk iets uit het Engelse onderwijssysteem, en te horen aan de eerbied waarmee het wordt uitgesproken, is dat geen kattepis. Een Master degree, waarbij de ogen dichtgaan tijdens het fluisteren, is dus nog vele straffer. Een belangrijk deel van de opleiding bestaat uit samenwerking van de verschillende scholen aan gezamenlijke produkties, zodat zij aardig wat praktijkervaring kunnen opdoen, en dit onder leiding van internationaal gekende kunstenaars. Zij hebben ook dikwijls de mogelijkheid stages te doen tijdens professionele produkties.

. De ‘laagbouw” in I?el midden is de long Kong AcacJeiiy for Performing Arts. Achteraan “the Biggest of Azia”.

De Academie is prachtig gelegen aan de Wanchai waterkant, en heeft een complex van accommodaties met de beste uitrusting. Er is het Lyric Theatre met 1181 zitplaatsen, een grote scène met zij- en achtertoneel. De orkestbak kan 90 muzikanten herbergen. De publieksruimte kan worden aangepast door

Ue v e rs c h ï 1 1 e n d e a kk 0 1fl Pl 0 d a t i e s zijn ook re c e p i e .

bewegende plafond-elementen en wand-elementen tot een ruimte voor 881 zitplaatsen. Het Drama Theatre is ontworpen voor drama uiteraard, maar ook voor kleinere opera produkties, ballet en kleinere muziek-ensembles. De orkestbak kan tot 60 muzikanten baas, en de publieksruimte is goed voor 415 comfortabele zetels. Het Studio Theatre is een flexibele ruimte, met verplaatsbare zitmogelijkheid voor een publiek van ongeveer 240 personen. Een rechthoekige ruimte omringd door twee galerijen, één voor publiek of als akteerruimte, en een tweede voor de techniek, met overlopende bruggen. Verder is er nog een Concert Hall, 380 zitplaatsen, met een (muziek) orgel, een Recital Hall met 100 zitplaatsen voor voorstellingen en lezingen, en het Open-Air Theatre met een kapaciteît van 51 0 zitplaatsen, in de tuin naast de Academie. Men vindt er ook een Television Complex, volledig uitgerust als een professionele televisie studio. Alle produktie faciliteiten zijn aanwezig: konstruktie werkplaatsen voor dekor, schildersatelier met rijdende lift om opgehangen doeken te schilderen, werkplaatsen voor het maken van rekwisieten, en een uitgebreid kostuumatelier. De werkplaatsen voor dekor liggen tussen en staan in verbinding met zowel het Lyric Theatre, het Drama Theatre als het Studio Theatre. Er is eveneens een ruime en gemakkelijke toegang naar buiten.

H o n Ko ii k C1 b E 0 U fl d a t

Nog een wetenswaardigheid: de HKAPA werd en wordt grotendeels gefinancierd door de Hong Kong Jockey Club Foundation. Ook andere culturele aktiviteiten worden door deze Foundation gesteund. De goklust van de inwoners is dus een belangrijke impuls voor het culturele leven in Hong Kong. Ook de financiële kant van mijn workshop werd door hen gefinancierd. Het leek mij dan ook niet meer dan logisch en verantwoord met een deel van mijn loon op mijn beurt langs deze weg ook de plaatselijke cultuur te steunen. Natuurlijk met in mijn achterhoofd de idee dat de Foundation mij op deze manier misschien nog een extraatje zou kunnen bezorgen Dit heeft helaas niet mogen zijn ...

...

cAD & 3 D w o rks Ii o p

het aantonen van de D e opzet van deze twee-weekse workshop wasvoor een scenograaf,

mogelijkheden die een computer kan bieden tijdens het ontwerpen en tijdens de opzet van een produktie. De workshop was opgezet rond Macintosh computers en software, om de gebruiksvriendelijkheid van deze computeromgeving te demonstreren.

Het nieuwjaarsverlof op de HKAPA begon op de laatste dag van het Chinese jaar, zodat vrijdag 22 januari wegviel. De workshop begon dus op vrijdag 8 januari en liep tot en met donderdag 21 januari.

1-long Kong op een rustig nzoinent. Rechts achteraan is de “Lippo “ toren, waar ook de Kredietbank gevestigd is. Achter deze gebouwen is het prachtig Hong Kong Park. Het is nu winter, met een temperatuur tussen de 15 en de 20 graden in de schaduw!

Om me de tijd te gunnen, rustig het aanwezige computermateriaal te controleren, vertrok ik op 2 januari, zodat mijn eerste kennismaking met Hong Kong op een zondag doorging. Een ideale akklimatizering, zondag is er ook hier minder volk “op de baan”. Voor de rest valt de drukte nogal mee. Op tilmbeelden of doku mentaires worden alleen maar hoogtepunten van drukte getoond, zodat de stad uiteindelijk “rustiger” was dan mijn verwachtingspatroon had ingegeven.

Voor de workshop had ik gesteld dat één computer-configuratie per deelnemer Ideaal zou zijn, en als werkbare grens twee deelnemers per computer. Apple Computer Hong Kong ging voor vijf configuraties zorgen, en Gilman Business Systems, de grootste plaatselijke Apple verdeler, eveneens voor vijf. De HKAPA had zelf nog een Macintosh II staan, die ooit door een vorige Head of Design was aangekocht. Deze was helaas “out of order” en stond, sinds het afscheid van de betrokkene, ergens vergeten onder het stof. Men hoopte hem althans voor de workshop terug hersteld te krijgen. Als deelnemers van de workshop zou ik twintig design studenten hebben, tien van DIP II (Diploma, tweedejaars), en tien van AD II (Advanced Diploma, tweedejaars). De HKAPA heeft een Autocad PC Computer Laboratory met 12 computer sets tot hun beschikking, waarop de AD II studenten reeds een tiental Autocad lessen hadden gekregen. Dit was dus gelijk een uitdaging om te bewijzen dat Macintosh een betere keuze zou zijn. Maandag was vergaderdag. Afspraken maken met Gilman Business Systems, Pac Rim lechnologies voor extra software, en Philips Hong Kong zou voor MultiMedia materiaal zorgen. De Barco vertegenwoordiger in Hong Kong had ik uiteindelijk niet nodig, doordat de HKAPA net een Barco projectietoestel had aangeschaft.

B t kb Ii a r d w a t e

Dinsdag kwam het materiaal dan aan. Voor de Macintosh liefhebbers: twee Mac Ilsi, een Mac llcx, twee Mac llci, twee Mac llvx, een Quadra 700, een Quadra 900 en een Quadra 950. Deze laatste heb ik voor mezelf geclaimd, aangesloten op de Barco, zodat iedereen kon volgen wat op mijn scherm gebeurde. Er was ook nog een Apple One

Scanner, een Personal Laser Writer, en de HKAPA had ook nog een brede lmageWriter II onder hetzelfde stof van de t4ac II gevonden. Zelf had ik mijn Extern Removabte meegebracht, met mijn software en voorbeelden op 88MB schijven.

mindet

Eerste probleem: men bleek slechts acht monitors voor de workshop te kunnen geven, waarvan uiteindelijk dan nog een 12’ scherm van een II si onbruikbaar was. Ook de Quadra 700 liet ons in de steek.

c 0 m p u te rs

. . .

Tweede probleem: geheugentekort. Mag ik de geachte lezer er op wijzen dat ik dit tekort vaststelde in het mij toevertrouwde computermateriaat. Al moet ik toegeven dat ik best zelf wel wat extra geheugenchips zou kunnen gebruiken.

P to Ii 1 O e ii e u g e n

•sm

t S

e n in e e r

• •

Om vlot te kunnen werken met de verschillende software, moest ik toch op elk toestel 8MB Ram geheugen zien te krijgen. Een aantal toestellen hadden nog 250KB SIMMs. Citman kon nog twintig 1 MB SIMMs missen, maar dit bleek niet genoeg om alle complete sets voldoende geheugen te geven. Ik was toch al van plan van mijn verblijf in het verre Oosten gebruik te maken om mij wat te verwennen met wat extra’s voor mijn Macintosh llcx thuis. Dus besloot ik mij acht 4MB SIMMs aan te schaffen. De prijzen in Hong Kong bleken echter zelfs duurder te zijn dan bij ons. Dus bestelde ik bij een postorderbedrijf in de USA, voor minder dan de helft van de prijs, onkosten inbegrepen. Op vrijdag 8 januari bestetd, maandag 1 1 januari ter plaatse aangekomen. De tax en de Visakaart zij geloofd en geprezen Alsmede de Amerikaanse postorderbedrijven. De workshop zou in de voormiddag doorgaan, de namiddag moesten de studenten andere lessen volgen, en kon ik mij rustig voorbereiden op de volgende dag. Althans dat was oorspronkelijk de bedoeling. Maar toen kwamen er nog meer Er waren nog drie leraars geïnteresseerd, twee mensen van Philips wensten de workshop ook bij te wonen, evenals een afgevaardigde van Gilman. Verder zou ik nog een paar keer studenten van de rekwisieten afdeling hebben, had ik er ook een dag de kostuumontwerpers bij, en werd er later nog een halve dag uitgetrokken voor de Sound Students. Gezien het aantal deelnemers en de beschikbare hardware, stetde ik voor de workshop in elk geval te splitsen in een voormiddag- en een namiddag-sessie. En zo geschiedde vanaf maandag. Voormiddag DIP II studenten, en de namiddag was voorbehouden voor de Advanced groep. .

Eerste daq Alle gegadigden samen voor acht computers tijdens de introduktie dag. Eerst werd bekeken hoe eenvoudig het is te werken met een Macintosh. Met behulp van een eenvoudige tekstverwerker en een tekenprogramma, Mac Write en MacPaint, werd dan vooral aandacht geschonken aan de verscheidenheid van handelingen en kommando’s, die op precies dezelfde manier in alle Macintosh software terug te vinden is. Het is door deze herkenbare werkomgeving dat het zo gemakkelijk is nieuwe software aan te leren. Macintosh gebruikers

beheersen dan ook gemiddeld een grotere verscheidenheid aan software dan hun MS Dos collega’s.

u rie d ï 1T11 e n S i 0 fl a a 1 S C ii e ts e ii

Tweede dag1 We begonnen meteen met drie dimensionaal schetsen. Hiervoor werd het programma Exception gebruikt. Bij mijn weten is dit het enige softwarepakket, waarbij men rechtstreeks in drie dimensies kan tekenen en vormen aanpassen. Uiteraard is het mogelijk van bv. vooraanzicht naar zijzicht te switchen en op de klassieke manier vormen op te bouwen. Er kan in 36 verschillende layers gewerkt worden. Het is dus mogelijk om bv. de tien laatste layers voor te behouden en exclusief te gebruiken om de vaste architectuur van de teatrale ruimte in te bewaren. De overige layers worden voor het eigenlijke ontwerp gebruikt. Op die manier is het mogelijk het ontwerp te verplaatsen in gelijk welke teatrale ruimte, die reeds driedimensionaal is ingevoerd. Zo zou men voor een reisproduktie het ontwerp op verschillende lokaties kunnen uitproberen. Maar hiermee zijn we eigenlijk al aanbeland op de

Derde dag. Voor perspektief-zicht zijn er drie vrij Instelbare “kameras”. Deze kunnen bijvoorbeeld geplaatst worden vanuit een bepaalde hoek uit de publieksruimte om zichtlijnen en afstoppingen te kontroleren. Er kunnen ook kameraposities gesimuleerd worden voor IV of filmset.

Vierde dag. Werd besteed aan het gebruik en voordeel van het werken met verschillende layers, ook in verband met het gebruik van een draaischijf in een produktie. De layers waarop het draaischijf materiaal staat, kunnen worden gegroepeerd en daarna gedraaid. Alle aaiiciacÏzt voor lciyertnanipittatie in Exeeplion. “One JÏew over the De verschillende sets kunnen Cuekoo ‘S nest” verhuist driediinensionaal van de Arenberg naar de ‘l)rama “zaal worden zichtbaar gemaakt en omgekeerd. van de HKAPA. ,

Renderen van 3D ontwerp

Het programma Exception toont tijdens het werken de getekende vormen in ribben, waarna een rendering kan worden gemaakt, geschaduwd in wit-zwart of in kleur. In de gekleurde rendering kunnen de gekozen kleuren in “real time” worden aangepast met behulp van een kleurpalet van 256 kleuren. Het is ook mogelijk, kleuren transparant te maken. Dit geeft de mogelijkheid nog meerdere kleurschakeringen

te maken, door dezelfde vorm te dupliceren, en een fraktie groter te maken, waarna deze vorm kan ingekleurd worden met een transparante tint. Indien men echter een uitgewerkte, gedetaileerde rendering wenst, is het toch beter het ontwerp in te lezen in een echt rendering programma. De aanwezige 256 kleuren geven genoeg mogelijkheden om een primair idee te vormen over de te gebruiken tinten in het ontwerp.

1 ï c Ii t b r o n n e ii

van 3D naar te c h n i SC h e te ke n i n e n

Ook de belichtingsmogelijkheden zijn beperkt: één lichtbron, maar wel met zeven keuzemogelijkheden: rechts-midden, rechts-boven; vooraan-midden, vooraan-boven; links-midden, links-boven; en de interessantste mogelijkheid: de derde kamera kan als belichtingsbron worden gekozen,zodat elke denkbare richting mogelijk is. Maar ik herhaal, het is niet de bedoeling van de software een belichting te imiteren, er is slechts één lichtbron. Er zijn zelfs geen slagschaduwen, laat staan weerkaatsend licht. De lichtbron is eerder bedoeld om de rendering vorm te geven.

Vijfde dag. Van driedimensionaal ontwerp naar technische tekeningen voor de Exception heeft ook een bematingsmogelijkheid, maar ook uitvoering. deze is rudimentair. Ëlet ontwerp kan daarvoor best worden ingelezen in een tweedimensionaal CAD programma. Zelf ben ik nogal enthousiast over ClarisCAD, wat dus ook tijdens de workshop werd gebruikt. Om elk misverstand te vermijden, wens ik erop te wijzen dat het tekenen zelf, zeker in het begin, met computer niet sneller gaat dan tekenen op de klassieke manier. Het voordeel is dat men op dezelfde tijd een veel verzorgder werk kan afleveren. Er is wel een grote tijdwinst te halen in de bemating van de tekeningen. Het automatisch bematen gaat z6 vlot, dat een tekort aan bemating op technische tekeningen nu enkel nog kan te wijten zijn aan onwil van de tekenaar. Het grote voordeel bij computertekenen is dat het reeds getekende steeds voor andere doeleinden opnieuw kan worden gebruikt. De zelfde plannen kunnen worden gebruikt om op een andere layer een belichtingsplan uit te tekenen. Het is zelfs mogelijk voor elke lichtstand een andere layer te gebruiken: het aantal layers in ClarisCAD is enkel beperkt tot de grootte van het geheugen van de computer. Een ander groot voordeel is het gemak waarmee verbeteringen en aanpassingen kunnen gebeuren. Het toeval wou, dat ik tijdens mijn verblijf op de HKAPA een diskussie meemaakte tussen een technisch tekenaar en de ontwerper van een operaproduktie. De regisseur wou achteraf ergens een aanpassing van een halve meter, wat voor de tekenaar twee extra dagen technisch tekenen vergde. Met computer zou dit hoop en al twee uur geduurd hebben, ongeveer de tijd die de ganse diskussie innam. Wat natuurlijk niet betekent dat ook deze twee uren extra, dus bij te betalen werk zijn, en computeruren zijn duurder, daar ook een Macintosh moet kunnen worden afgeschreven.

Input met scanner en video, manipulatie en pro jectie

Zesde dag. Buiten keyboard en muis zijn er nog andere inputmogelijkheden. Deze dag is gewijdt aan Scanner en Video. In mijn Quadra 950 zit een ScreenMachine kaart van Fast Electronic GmbH, waarmee beelden van een videokamera worden ingelezen. De kaart heeft drie videoinput kabels, zodat ook nog een video-weergavetoestel is aangesloten. De gedigitaliseerde videobeelden worden daarna bewerkt, gemani puleerd met Adobe Photoshop. De opzet is het kreëren van beelden voor videoprojectie. Ook het programma Ëreehand wordt behandeld, en de speciale manier van tekenen met deze 0 bject-g eo ri ëntee rd e tekenmethode met “bezier” bogen en lijnen: lijnen lopen door- en worden gevormd met punten waaraan een soort hendels zitten die worden gemanipuleerd. Het verlengen of verkorten van deze lijnen, en de hoek waarin zij getrokken worden, maken de lijnen en kurven van de gewenste vorm. Het spreekt vanzelf, dat niet alleen projectiebeelden kunnen gemaakt worden met dit materiaal, maar het geproduceerde werk eveneens voor posters of programmaboekjes bruikbaar is. Ook de

De verzanzelde Ï)IP en AD studenten verstoppen een pleiade verleideÏijke Macintoshen en een Barco. Onder tafel is “mijn” Quadra 950 zichtbaar. Uiterst links de Head of Design, Mrs. Laat Tung Pui-man, uiterst rechts uw dienaar, de Jeront.

Macintosh en audio

Andere mogelijkheden: DTP

Zevende dag worden video-input en -output, en de mogelijkheden van Adobe Photoshop verder bekeken.

Achtste dag. Deze dag is voorbehouden aan de Macintosh als geluidsstudio. Als software wordt SoundEdit Pro gebruikt. De lengte van de opname wordt enkel beperkt door de opslagkapaciteit van de harddisk. Er kan worden gemikst, met effekten gewerkt, geknipt en geplakt, ongewenste klanken uitgezuiverd, tempo kan worden aangepast zonder een klankverschuiving, en stereo output is ook mogelijk.

Negende dag. Een ontwerper, die deze verschillende softwarepaketten onder de knie heeft, kan tijdens een tekort aan teatrale opdrachten, ook op andere gebieden het beleg op zijn boterham verdienen. Deze dag werd nog PageMaker bekeken, zodat ook Desktop Publishing tot die mogelijkheden hoort. Freehand en Adobe Photoshop, aangeleerd

voor het maken van projecties, is natuurlijk ook zeer goed bruikbaar in de publiciteitsweretd.

Tiende dag.

animatie multimedia virtual reality

Deze dag begon met een demonstratie over Multi Media en CD 1 door Mr. Patrick Chung van Philips Hong Kong Ltd. Daarna was het weer mijn beurt om op de mogelijkheden te wijzen van met computer getekende animaties in de film- en videowereld, zowel twee als driedimensionaal. En van daar naar Virtual Reality is weer maar een stap. Virtual Reality zal in de toekomst een belangrijke plaats innemen in kommunikatie, onderwijs en ontspanning. Voor een scenograaf, die het 3D tekenen beheerst, ligt de weg open in deze richting. Deze ideeën werden met videobeelden geïllustreerd. ...

Kreativiteit blijft noodzakelijk Deze workshop heeft het de deelnemers in elk geval duidelijk gemaakt dat het mogelijk is op korte tijd verschillende programma’s aan te leren op een Macintosh computer. Merkwaardig was toch een reaktie van een student: Macintosh software was heel gebruiksvriendelijk en snel aan te leren, maar voor het “ernstige werk” was men toch aangewezen op MS DOS en Autocad, want dat was “very difficult”. Ja wadde! De Macintosh met zijn makkelijk te leren software is slechts een middel om de technische kantjes van het ontwerpen te vergemakkelijken, en de mogelijkheden van de scenograat uit te breiden. Het kreatieve element is nog steeds de ontwerper zelf. Inventiviteit en gevoel voor ruimte blijven echter noodzakelijk. Ook wat zelfbeheersing is niet weg. Een te uitbundig gebruik van de verschïllende mogelijkheden van bepaalde software kunnen de duidelijkheid van de te brengen boodschap verdoezelen. Het gemak om ontwerpen te veranderen en aan te passen leidt soms naar tijdverlies in spelerijen. Ook met computerarbeid gaat de tijd vooruit en komt de “deadline” maar al te snel naderbij!

Tussen de moderne architectuur is nog plaats voor groen in Hong Kong. Zal liet beeld op de voorgrond na 1997 verdwijnen?

Voor elke specialiteit blijven echter opleiding en technische kennis vereist, maar een gebruiksvriendelijke computer vergemakkelijkt het ontdekken van andere en nieuwe mogelijkheden. Natuurlijk blijven akteur en stuk centraal staan in een produktie, maar de kans bestaat dat de scenograaf in de toekomst zijn eigen akteurs kreëert in een Virtueel Reële Wereld De regie wordt dan toevertrouwd aan het publiek ...

...

Jerôme Maeckelbergh

AANBEVELINGEN VEÏLI GHËIDS VOORSCHRIFTEN In het vorige nummer van “Aktualiteiten” werd een begin gemaakt met de publikatie van de nieuwe schriften”

“Veiligheidsvoor

zoals ze in Duitsland worden toegepast.

Hier volgt het tweede deel,

overgenomen van ons zusterblad

“Zichtlijnen”. 4.2

BrQndschermen.

4 .2. 1 Bij grote tonelen moet de toneelopening von de publieksruimte kunnen worden afgesloten door een uit niet brandbaar materiool bestaand brandscherm. -

4.2.2 Het sluiten van het brandscherm moet geschieden door gebruik te maken van het eigen gewicht. De tijd nodig voor het sluiten mag de 30 seconden niet overschrijden. Het brandscherm moet bestand zijn tegen een druk van 450 N per vierkante meter zonder dat daardoor vervormingen intre den die het functioneren kunnen beïnvloe den. Het sluiten van het brandscherm moet vanaf twee veilig te bereiken plaatsen in één han deling kunnen worden bewerkstelligd. Een van die plaatsen dient te zijn op het toneel, en wel in de buurt van de brandwacht, de andere buiten het toneel. Het sluiten moet worden aangegeven door een akoestisch signaal. Een kleine zich naar het toneel openende en zich zelfstandig weer sluitende deur in het brandscherm is toegestaan. -

4.3.3 Rookafvoerinrichtingen van elke ruimte moeten in één han(leling, tegelijk, met be hulp van zwaartekracht geopend kunnen worden. Het openen van cle rookafvoerinrichting van het hoofdtoneel moet vanuit twee bedieningsplaatsen mogelijk zijn. Een van deze plaatsen bevindt zich op het toneel in de buurt van de brandwacht, de andere moet zich buiten de toneelruimte -

bevinden. Het sluiten van deze rookafvoerinrichtingen moet geschieden vanuit een bedienings plaats bovenin het toneelhuis. De hedieningsinstallatie van de rookafvoerinrichtingen moet het opschrift hebben: Toneel open 1 gesloten. 4.3.4 De oppervlakte van alle openingen naar de rollenzolder moet tenminste gelijk zijn aan de gezamenlijke oppervlakte van de rookafvoerinrichting. Een derde van deze openingen dient minimaal een oppervlakte te hebben van $00 x 800 millimeter en tweederde mag uitgevoerd zijn als opening tussen looproosters met een maximale gleufbreedte van 40 millimeter. De delen van een looprooster mogen maximaal 250 millime ter breed zijn Dit voorschrift geldt niet wan neer de rollenzolder belegd is met metalen roosters waarvan de totale oppervlakte minstens gelijk is aan de gezamenlijke opper vlakte van de rookafvoerinrichting. Bij nieuwbouw dient ervoor gezorgd te worden dat decordelen niet hoger dan tot 1 meter onder de rollenzolder opgetrokken kunnen worden. -

4.2.3 Het brandscherm dient aan de toneelzijde een regeninstallatie te hebben die gedurende een periode van 15 minuten een hoeveelheid water van tenminste 20 liter per minuut, per meterlengte van het brandscherm produceert en die het brandscherm in volle breedte en hoogte bevochtigt. -

4.3

Rookafvoerinrichtingen. 4.3.5 Rookafvoerinrichtingen in publieks ruimten zonder compleet toneel moeten een oppervlakte van tenminste 1% van het netto oppervlak van deze ruimte bedragen. De oppervlakte van de doorsnede van elke rookafvoerinrichting moet tenminste 1 vierkante meter zijn. -

4 3 1 londen moeten rookafvoerinrichtingen in het plafond of in twee tegenover elkaar liggende zijwanden hebben. Bij grote tonelen bevinden deze zich boven de rollenzolder onmiddellijk in het dak. De grootte van de rookafvoerinrichtinq moet minstens bedragen: in het plafond: 8% van het toneeloppervlak. in dewanden: 10% van hettoneeloppervlak. .

4.3.2 Magazijnen, zij- en achtertonelen en ook repetitielokalen zonder ramen moeten over een rookafvoerinrichting van tenmin ste 1% van het netto oppervlak beschikken. De omvang per rookafvoer bedraagt tenminste 0.36 vierkante meter. -

4.3.6 Publieksruimten met een groot toneel moeten een rookafvoerinrichting hebben met een oppervlakte van tenminste 50% van de oppervlakte van de rookafvoerinrichting van het toneel. Ze dienen in het plafond vlak in de buurt van het toneelhuis aangebracht te zijn. De bedieningsinrichting moet gemerkt zijn met: rookafvoerinrichting publieksruimte. -

4.4.5 Klein blusmateriaal. Klein blusmateriaal moet in overleg met de daarvoor verantwoordelijke brandweercommandant opgehangen worden. -

4.4

Brandweervoorzienïngen.

4 .4. 1 Daaronder worden gerekend: regenïnstallatîes. brandschermbevochtîgïngsinstclluties. wandhydranten. hydranten in de ruimte. klein blusmateriaal. 4.4.2 Regeninstallaties moeten ingebouwd worden in grote tonelen en in middelgrote tonelen met een grondoppervlakte boven de 150 vierkante meter. Zij moeten het gehele toneel, achter- en zijtonelen alsook de ruimten onder de gale rijen en diverse ingebouwde hoeken en vlakken, ongehinderd kunnen bevochtigen. -

4.5 Brandmeld- en alarminstallaties. In alle voor publiek opengestelde ruimten moet de brandweer rechtstreeks gealarmeerd kunnen worden.

4.5.2 Is er een openbaar hrandmeldingsnet terbeschikking, clan moet de publieksruimte zijn uitgerust met tenminste 1 op dît net aangesloten brandmelder. Gebouwen met publieksruimten van meer dan 1200 zitplaatsen en met middelgrote tonelen, gro ter dan 150 vierkante meter, of met grote tonelen, moeten met een interne brandmeldinstallatie zijn uitgerust. -

Regeninstallaties mogen in maxi 4.4.2.1 maal 3 gescheiden, apart te bedienen groe pen opgedeeld zijn, te weten in: hoofdtoneel met acht&toneel. rechterzijde toneel. linkerzijde toneel. -

4.5.3 Bij middelgrote en grote tonelen dienen akoestische brandalarminstallaties in het toneelhuis aanwezig zijn, deze moeten bo vendien omgezet kunnen worden in lichtsignalen. -

4.4.2.2 In plaats van een regeninstallatie kon toestemming gegeven worden voor een gelijkwaardige brandbiusinstallatie.

4.6

4.6.1 In publieksruimten moet een paniekverlichting aanwezig zijn die ook bij volledig uitvallen van de algemene verlichting in ruimten, vluchtwegen en belangrijke tech nische ruimten en installaties zoveel licht geeft dat zowel de evacuatie van de zich in het gebouw bevindende personen alsook het uitvoeren van noodzakelijke reddings operaties mogelijk is. -

4.4.3 Brandschermbevochtingsinrichtingen zijn verplicht bij grote en middelgrote tone len. Ze moeten met de regeninstallotie zo gekoppeld worden dat ze bij het inbedrijf stellen van de regeninstallatie onafhanke lijk von hun eigen bedieningsventiel kunnen functioneren. -

4.4.4 Een eigen bluswotervoorziening met kranen kon verplicht gesteld worden voor gebouwen met publieksruimten van meer dan 600 zitplaatsen, of een ruimte met middelgrote of grote tonelen. Bij meer dan tien geplaatste aftappunten voor brandslangen zijn twee van elkaar gescheiden toevoerleidingen nodig.

4.6.2 Paniekverlichting moet een eigen stroomvoorziening hebben die onaf hankelijk van de normale stroomtoevoer functioneert en bij tiîtvallen van de netspanning moet deze binnen 1 seconde automatisch aangaan. Deze noodstroombron moet genoeg stroom bevatten om de gehele in het bedrijf aanwe zige paniekverlichting bij volledig gebruik mogelijk te maken totdat het gebouw geheel ontruimd is, en dat gedurende tenmin ste 1 uur. -

4.4 .4 1 Aantal en soort van de wandhydranten voor middelgrote en grote tor’ielen moeten opgebouwd zijn volgens tabel 1 (hieronder). .

Paniekverlichting.

Tabel 1 soort toneel

inlitnti;n aantI

)Iaat S

Wafl(Jl )yCIt

anten

in ieder gevd 1 bij de

middelgrote of grote tonelen. 50 1 50 vierkante meter

tranctwacIit

niddegrote of grote tonelen

het toneeltiiveati waivan 1 bij de t)ran(Iwac ht t)ij elke onderste zijhrug

grote tonelen (indien van toepassing) 2

op een pIats niet dieper dan 1 0 m onder de rotlet zoIder

L.. 4.6.3 In ruimten, die om bedrijfstechnïsche redenen verduisterd worden, zoals publieks ruimten van theaters, of tonelen en scène podio, moet na het uitvallen VQfl het alge mene lichtnet, een kloppende verlichtings sterkte beschikboar zijn. Zolang het algemene belichtingsnet niet gestoord is, dient in deze ruimten de paniekverlichting slechts zo te werken dat bij verduistering detiren, gangen en drempels dui delijk zichtbaar zijn. -

Richtlijnen bij brand.

5.1

Algemeen.

Motorrijtuigen met verbrandings 5.1.8 motoren mogen op een toneel slechts zoveel brandstof in de tank hebben als nodig is voor de betreffende scène, doch ten hoogste 500 kubieke centimeter. Ze mogen alleen gebruikt worden door medewerkers die vertrouwd zijn met de bedie ning van het betreffende motorrijtuig. Motorrijtuigen mogen na de voorstelling alleen dan op het toneel worden opgesla gen wanneer de brandstof is verwijderd en de accupolen zijn losgenomen. -

5.1.9 Vuur en open licht mogen op tonelen niet gebruikt worden. Wanneer dit uit artistieke overwegingen onvermijdelijk is, moeten speciale veiligheidsmaatregelen getroffen worden in overleg met de betreffende brandweerorganen. -

5 1 1 Theatervoorstellingen, uitvoeringen van variétés van radio en televisie, alsook uitvoeringen waarbij brandgevaarlijke han delingen worden verricht, mogen alleen plaatsvinden in aanwezigheid van een brandwacht van een centrale, plaatselijke, of bedrijfsbrandweer. .

5 1 .2 Indien bij generale repetities van toneelvoorstellingen publiek aanwezig is, dient ook een brandwacht aanwezig te zijn. .

5.1.3 Het zicht van de brandwacht op het speelvlak en het voortoneel dient ten alle tijden mogelijk gemaakt te worden. -

Decorstukken en rekwisieten op het 5.1.4 voortoneel en op de podia moeten voldoen aan de richtlijnen die gelden voor decors en rekwisieten. -

5.1.10 Decorstukken, rekwisieten, meubels ed. moeten buiten het hoofdtoneel worden bewaard. op het hoofdtoneel mogen zich alleen die decorstukken en rekwisieten bevinden die nodig zijn voor de lopende, de voorafgaande of de volgende voorstelling. -

5.1.11 loneelinstallaties op het hoofdtoneel en in de nevenruimten dienen regelmatig, doch tenminste 1 maal per jaar te worden schoongemaakt. Bij deze schoonmaakbeur ten mogen geen vloeistoffen worden gebruikt die brandbaar zijn of schadelijk voor de gezondheid. -

5.1.12 Brandschermen en afsluitingen naar zij- en achtertonelen mogen in hun functio neren niet worden gehinderd. Volledige afsluiting door brandschermen dient te allen tijde te zijn gewaarborgd. Voor het begin van iedere voorstelling of uitvoering moet er gelegenheid zijn om het functioneren van het brandscherm in aanwezigheid van de brandwacht uit te testen. Het brandscherm naar de publieksruimte moet behalve bij repetities opbouw en afbraak van het decor, en bij uitvoeringen gesloten worden gehouden. -

5.1.5 Op tonelen en podia moet het decor zo worden opgebouwd, dat evacuatie van alle op het toneel aanwezige medewerkers gewaarborgd is en ingrijpen van de brandwacht te allen tijde mogelijk is. op middelgrote en grote tonelen moet be halve aan voornoemde voorschriften voldaan worden aan het volgende: tussen de toneelmuren en de rondhorizon of het opgebouwde decor moet een gang van tenminste 1 meter breedte overblijven, tenzij een direct toegankelijke omloopgang achter de toneelmuur aanwezig is. -

5.1.13 Rookluiken moeten bedrijfsklaar gehouden worden. De bedieningsinrichtingen en aanwijzings borden moet goed zichtbaar zijn. De positie van het rookluik (open/dicht) moet duidelijk waarneembaar zijn. -

5.1.6 Na het einde van de avondvoorstelling moet de toneelvloer zo ver worden vrijge maakt dat een ongehinderde doorgang mogelijk is. Hangende decorstukken mcl. afstopping dienen omhoog gehaald te wor den. -

5 1 1 4 Roken is alleen toegestaan in daarvoor door de bedrijfsleiding bestemde ruimten. In theaters is toestemming nodig van de plaatselijke verantwoordelijke brandweer. .

5.1.7 Verbrandingsmotoren mogen in afge sloten ruimten slechts kortstondig draaien. Als ze uit scènische overwegingen langer moeten draaien is dat slechts toegestaan indien de uitlaatgassen direct in de open lucht worden gebracht. -

5.2

Brandmelding. het bedrijfsalorm, met de vlucht- en reddingswegen, met de hantering en bedie ning van de geldende brandblusoppcroten en -installaties, vooral von hondbiussers, en met de manier van optreden bij het uitbreken van brand.

5.2. 1 Het moet zeker zijn datbij uitbreken van brand direct brandalarm gegeven wordt en de brandweer op de hoogte wordt gebracht. -

5.2.2 De noodzakelijke voorzorgsmautrege len van organisatorische en meld-techni sche aard moeten in overeenstemming zijn met de plouts, de soort en de brandgevoelïgheid van het betreffende bedrijf. -

5.2.3 Alle medewerkers van het bedrijf dienen vertrouwd te zijn met de voor het hetref fende bedrijfgeldende oord en werking van de brandmelding en de inschakeling von -

‘— Begin

5.2.4 Er moet een wQarhOrg zijn inqehotiwd dat nieuw personeel en hulpkmchten direct worden ingelicht omtrent de geldende he palingen bij het uitbreken van brand. + -

krijgt een vervolg.

maart overleed de schilder, etser en litograaf Albert Crommelynck op

90—jarige leeftijd in Brussel. Hij was een broer van de bekende toneel— schrijver Fernand Crommelynck. Hij ontwierp decors en kostuums voor het Thétre Hébertot in Parijs en voor het Thatre National in Brussel.

Werlt van Pohert Wilson wordt momenteel tentoongesteld in (le galerij Beeckman te Brussel. De expo toont originele tekeningen van Swang Song en lithos van Parsifal uitgegeven door Fred Jahn in Munchen en David Nolan in New York.

j—Sedert vorige zomer is in Eindhoven het Muziekcentrum Frits Philips in gebruik: een grote zaal met 1250 plaatsen en een kleine zaal voor 400 mensen. Onlangs werd het sluitstuk geplaatst: een 24 miljoen frank kostend symfo— nisch orgel. T)aarmee is het centrum, dat tevens de nieuwe thuisbasis is van het Brabants Orkest, kompleet afgewerkt. “Toneel, toneel”. Teaterfoto’s van Herman Selleslags in de foyer van het Provinciaal Centrum Arenberg te Antwerpen. Open tijdens (le schouwburgvoorstel]ingen en ook op werktïagen tijdens de kantooruren, maar dan wel na telefonische afspraak met Mevr. H. Serneels of Dhr. A. Moerkens. Tot 30 mei ‘93. (Tel: 03/232.11.14)

i1— De

financile problemen waarmee het Antwerpen’93—projekt De Ark worstelde,

zijn opgelost. Eind april spelen twee Vlaamse gezelschappen, Nova Zembla en Stan, de Ark in!

BASTT

NIEUWS

Het Cultureel Centrum Strombeek—Bever/Grimbergen werft aan voor onmiddellijke indiensttreding een technicus (V/M). Functie—informatie: het opbouwen, bege]eiden en afbreken van voorstel— lingen en andere activiteiten, zowel in de schouw— burg als op andere locaties; het instellen en bedienen van (le theatertechnische apparatuur; het iii Lvoeren van afle voorkomende onderhouds— werkzaamheden. Functie—eisen:

aantoonbare elektronica/electrotechnische kennis op min. Hoger Sectindair Technisch niveau; vakkennis en ervaring op het gebied van podium— techniek, licht en geluid; bereidheid op onregelmatige tijden te werken; enige kennis en ervaring als filmoperateur strekt tot aanbeveling.

Kandidatuurstelling met levensloop uiterlijk tot 30 april insturen naar Cultureel Centrum T.a.v. de voorzitter Cemeenteplein 1853 STROMBEEK

Craag wi 1 len wi j , “Bi auw Vier” , een gOc(Ïe theatertechni eker v i iulcn Wij zoeken iemand met het volgende profiel: minimum én of twee jaar ervaring in theater techniek bereid zijn een 140—tal reisvoorstellingen per seizoen te verzorgen zelfstandig kunnen werken stipt in tijd en nakomen van afspraken communicatief zijn en genoegen scheppen in teamwerk in het bezit van rijbewijs B —

—

Wij bieden:

—

een aangename en ontspannen werksfeer de kans veel ervaring op te doen met techniek bij reisvoorstell ingen start kontrakt ten laatste augustus 1993 een loon volgens kunnen

Kandidatuurstelling insturen naar: “Blauw Vier” Namenstraat 7A 2t)O() Au Lwe r f)(I1 tel: 03/458 11 25

Kindertheatergroep ‘Scharlaken dak’ zoekt lichttechnieker voor een reeks van voorstellingen in diverse Ku.Iturele Centra

—

vanaf oktober ‘93.

Voorstellingen overdag. Tel: 050/346 242

—

Theater Scharlaken dak, Spinolarei 15 te 8000 Brugge.

Kontaktpersoon: Bellens Monique.

SCHOUWBURG

BOURLA Op 30 mei

1993,

voormiddag,

dat is met Pinksteren,

om 11 Uur in de

organiseert BASTT een bezoek aan de pas

gerestaureerde Bourla—schouwburg.

Dit bezoek gebeur

onder

de kundige leiding van ons bestuurslid Mon De Leenheir, die de hele restauratie en verbouwing heeft opgevolgd. Gelieve onderstaande strook in te vullen en te

sturen aan

Dré Darden Campinaweg 10 2960

St.Job in

Alleen de 30 eerste

‘t Goor.

inschrijvers worden toegelaten.

Indien zich meer gefnteresseerden aanbieden zal een tweede bezoek ingelast worden. Afspraak aan de dienstingang

Graanmarkt.

Ik neem deel aan het bezoek aan de BOURLA—schouwburg op zondag 30 mei

1993 te

11.00 uur.

NAAM ADRES FUNKTIE AANTAL DEELNEMERS

HANDTEKENING

BASISKURSUS THËATERTECHNIEK VOOR PROFËSSIONELEN Zoals aangekondigd in Aktualiteiten Nr 46 richt BASTT voor de vijfde maal een basiskursus theatertechniek in.

De plaats van

handeling is ook ditmaal weer het Provinciaal Centrum Dommelhof te Neerpelt, 11

juni

en wel van maandag 7 tot vrijdag

1993.

De hoofdlijnen van de kursus zijn de

theoretische en praktische

grondslagen van algemene theatertechniek, tingstechniek, muziek

aangevuld met veiligeid,

in het theater,

theater in Vlaanderen.

produktie,

prima resultaat.

speciale effecten,

en de struktuur van het

Eveneens voorzien we enkele demonstraties.

Het wordt een zwaar lesrooster, (46 uur in totaal),

geluids— en belich—

dagelijks van 9 tot 22 uur.

maar entoesiaste interesse garandeert een

De kursusgevers zijn weerom theaterpractici

met jarenlange ervaring in dit vak. theatertechnisch beroep staan,

De kursisten moeten in het

en persoonlijk lid van BASTT zijn.

Het kursusgeld bedraagt 8.500.-fr.

voor BASTT-leden,

niet leden

betalen 750.—fr lidgeld;

dit kan eenmali op hetzelfde rekening-

nummer

Hiervan dient vâôt’ 1 mei een voorschot

(789—5730974—38).

van 2000.—fr.

gestort te worden.

Het saldo vr 1

juni.

In het kursusgeld is begrepen het lessenpakket

—

4 overnachtingen (lakens en dekens voorzien, gerief en handdoeken niet)

—

ontbijt,

—

middagmaal

avondmaal

toilet—

pauzekoffie ‘ s.

De vakbonden ACOD— en ACV—kultuur zijn bereid om voor hun leden tussen te komen

(4.000.—fr)

volledig bedrag te betalen,

het is wel belangrijk het

BASTT zorgt voor een bewijs vn

uw deelname en de vakbond stort het beloofde bedrag op uw rekening.

Ben je geinteresseerd, —

03 03

—

231 97 50 216

10 83

neem dan kontakt met Hoger POTTIER (werk) (privaat,

ook fax)

Om praktische redenen moeten wij het aantal deelnemers beperken tot 24.

Schrijf dus vlug in.

BASTT

29 7

—

NIEUWS

30.4. ‘93

ABTT

11.6. ‘93

Basiskursus Theatertechniek BASTT Neerpelt Dommelhof.

Trade Show

‘93

LONDEN

—

Iî—

—

10.6.93

Show Tech

‘93

—

BERLIJN

EUROPEES CENTRUM VOOR SCENOGRAFIE. De

“Central

St.

Martins School of Art and Design”,

Nationale Superieure des Arts décoratifs de Paris”,

“Ecole

scenografie afdeling van het theaterinstituut van Barcelona en de Hogeschool voor de Kunsten van Utrecht hebben samen een Europees scenografiecentrurn opgericht. Het doel van de ideeën,

‘—

instelling is het uitwisselen van mensen en

met het behoud van de eigen tradities en identiteit.

De Erasmusprijs 1993 wordt toegekend aan de Duitse tealer— en operaregisseur Peter Stem

voor zijn kreatieve bijdrage aan het Europese teater.

Peter Stem

is sinds vorig jaar kollega van Gerard Mortier als directeur

drama en teater bij de Saizburger Festspiele. De produktie “Julius Ceasar” is deze zomer tie topattraktie van het inter— nationaal teaterfestival van Edingburgh.

It—

Sam Shepard, amerikaanse toneelauteur en scenarist, is het onderwerp van een colloquium van de “Belgian

—

Luxembourg

—

American Studies Associaion”.

Het vindt plaats in liet Bedford Hotel in Brussel van 28 tot 30 mei ‘93. (Inlichtingen: American Cultural Centre: tei.O2/53.38.3O)

‘— 18

“Moonlight” is Harold Pinters eerste avondvullende toneelstuk sinds “Betrayal” van 1978. Het gaat deze herfst in London in première.

C.A.O.

PODIUMKUNSTEN

Voor de werknemers die

ressorteren onder het nieuwe decreet

voor de podiumkunsten,

bestaat er nog steeds geen algemene

collectieve arbeidsovereenkomst. de betrokken directies

Het Gemeenschappelijk Vakbondsfront,

en het kabinet van de Minister van Cultuur kwamen na vier dagen onderhandelen tot een ontwerp tekst vindt

—

C.A.O.;

integrale

je hieronder als informatie.

Het podiumdecreet omvat dramatische kunst,

dans,

muziektheater

en kunstencentra

CA.O. Podiumkunsten Artikel 2 Artikel]

De ondeiiavige collectieve arbeidsovereenkomst regelt de vertiouding tussen de wedcnemeis en de werkgevers van de organisaties in de podiumkunstensector zoals omschieven in het decreet houdende de regeling van de subsidiëring voor de werking van organisaties voor podiumkunsten. D CAO. gaat in op 1 juli 1994 voor de het tekst- en figuientheater en op 1 januari 1994 voor de andere sectoren en is in principe geldig voor onbepaalde tijd, behoudens opzegging bij aangetekeirde brief uiterlijk 6 maanden voor het einde van het lopende seizoen. Punten waarover 2 maanden voor het begin van het nieuwe seizoen geen nieuw akkoord bestaat. blijven opgeschort voor de duur van het volgende seizoen. In de disciplinesectoren die de bepalingen van deze overeenkomst met pecuniaire implicafles. niet ktinnen realiseren om reden dat de subsidies lager zijn dan 6 nuljfxm Btr.. gelden gcIi(xinde bepalingen aLs een dwingend sneefdoel. Dit betekent dat ze zo dicht mogelijk moeten benaderd worden en anderzijds dat ze zo snel mogelijk moeten gehaald worden.

De wed<gevers verttinden zich ertoe alle huidige en toekomstige sociale wetten strikt te eerbiedigen.

Artikel 3 Slechts twee soorten van arbeidsovereenkomsten worden toegepast : de a±eidsovereenkomst van onbepaalde duur en de arbeidsovereenkomst van bepaaifle duur. Kontrakten voor een bepaald werk zijn eveneens toegelaten voor artistiek doch niet-uitvoerend personeel, m.aw. voor de artistieke werknemers niet genoemd in artikel 3, 2° van het K.B. van 28 november 1969 betreffende de maatschappelijke zekerheid der arbeiders.

Artikel 4 Anciënniteit wordt verworven in organisaties uit cle StXtOr van de gesuhsidicctle xx1iuirikunsten of in vergelijkbare organisaties en opgeX)uWd op basis van konuukten van onbepaalde duur en van bepaalde duur. De arbeidsprestaties geleverd in een D.A.C.- of

Gesko-stamut en in eenzelfde bemepskwalificafie in c podiumkunstensector, komen eveneens in aanmerking voor de anciënniteitsbepaling. Kontrakten van bepaalde duur, afgesloten binnen het tijdsbestek van 1 seizoen, die samengeteld de duur van 3 maanden niet overschrijden, gelden voor hun effectieve duur voor de bepaling van de anciënniteit Kontrakten van bepaalde duur, afgesloten binnen het tijdsbestek van 1 seizoen, die samengeteld minimaal 3 maanden en maximaal 6 maanden bedragen, worden beschouwd aLs een contract van 6 maanden. Kontrakten van bepaalde duur, afgesloten binnen het jdsbestek van 1 seizoen, die samengeteld minimaal 6 maanden en maximaal 12 maanden bedragen, worden beschouwd als een jaarcontract Voor het technisch en administratief ersonee1 wordt de bewezen nuttige betoepservaring, verworven in loondienst of in een zelfstandig statuut, in aanmerking genomen voor het bepalen van de anciënniteit. Bij dezelfde werkgever worden de verworven sociale en peeuniaiie rechten globaal behouden. Met uitzondering van de anciënniteit kunnen bepaalde verworven rechten, extem aan deze CAO., niet aan een latere wenigever worden opgelegd. Artikel5 t:e betalingen worden uiterlijk de laatste werkdag van de maand uitgevoerd Maandelijks ontvangt de werknemer een afrekening niet vermelding van de bmtowedde, aftrek van de sxiale zekerheid, de bedrijfs-voxheffing en op het einde van de overeenkomst, of op het geëigende ogenblik. de afrekening vIn het vakan tiegeld. Voor kontrakten van bepaalde duur wordt het vakantiegeld uiterlijk de laatste dag van de aanwerving uitbetaald. Voor kontrakten van onbepaalde duur gebeurt de uitbetaling uiterlijk 3Oi. De werkgevers verbinden zich ertoe een voldoende deel van het geheel van hun middelen voor te behouden aan het verzekeren van bez.oldigingen en vergoxlingen. Artikel 6 De wekelijkse nisttlag is vastgesteki op zondag. Indien zxndag een speeldag is, dan valt de rustdag op een andere vast te stellen dag, in principe in dezelfde week. maar rekening houdend met wat bepaald wordt in artikel 9. Valt een wettelijke feestdag op de vrije dag. dan zal de wettelijke feestdag worden toegekend op een andere werkdac. AnikeÏ 7 De kontrakten van onbepaalde duur kunnen worden beëindigd. mits naleving van de wettelijke opzeggingsmodaliteiten.

Bij opzegging van de arbeidsovereenkomst van onbepaalde duur zal ernaar gestreefd worden de einddatum van de opzeggingstermijn te laten samenvallen met het einde van het lopende seizoen. De stopzening van de tewedestelling van artistieke werknemers met een contmct van onbepaalde duur dient echter steeds schriftelijk te worden aangekondigd ten minste 5 maanden v&5r het einde van het lopende seizoen. De kontrakten van bepaalde duur lopen ten einde bij het volmaken van (Je overeengekomen termijn. Wanneer een kontrakt van bepaalde duur samenvalt met de duur van een seizoen, zal er naar gestreefd worden dat ten minste 5 maanden voor het einde van het seizoen, de intentie medegedeeld wordt of de kontraktuele verbintenis beëindigd wordt of zal vernieuwd worden. Een kontrakt van bepaalde duur dat niet geheel overeenstemt met een volledige kalendemiaand wordt bezoldigd a mto van li22e maandloon per repetitiedag en l/2C maandloon per voorstelling. Een kontrakt van bepaalde duur voor een miovemarne (opneemkontrakt) op korte termijn wordt bezoldigd a rnto van 1/1 le maandloon per repetitierlag (voor de eerste vier repetitiedagen) en 1,9e maandloon per voorstelling (voor de eerste 4 v(x)rstellingetl) (fzegarahl(lecnl tilt te betalen mininuni). I)eze laatste 2 paragrafen gelden enkel voor werknemers die op dat ogenblik niet reeds kormaktueel aan het gezelschap verbonden zijn. Artikel 8 Alle bijzondere clausuks die er na akkoord tussen paflijen worden aan toegevoegd, kunnen in geen geval indmisen tegen de bepalingen van onderhavige CAO. ; in voorkomend geval zullen deze clausules als (Iribestaande worden beschouwd. Er kunnen geen andere prestaties worden opgedragen dan deze die worden vernield in de arbeidsovereenkomst. De werknemer moet vkr de on(lertekenrng van de arbeidsovereenkomst de werkgever schriftelijk op de hoogte lwengen van alle verbintetrissen inet derileti (4) het gchierl van tewe&stelling. Een acteur die al kontn&meel in dienst is, moet schriftelijk toestermning krijgen van de werkgever voor alle eventuele verbintenissen die hij met (lerden wil aangaul op het gebied van tewerkstelÏing. Flet niet nakomen van deze verplichtingen kin leiden tot kontrakrverbreking vm’ege de werkgever wegens dwingende redenen. Artikel 9

Er worden vier boongroepen onderscheiden.

Loongroep A:

A. De werkrernezs genoemd in artikel 9, gmepA.l:

- teius. dansers, zangers, musici; regisseur, choreograaf; -dramaturg; ontwerpers (klank, licht, decor, kostuums...); eerste regie-assistent : degene die de regjsseur vervangt tijdens de repetitieperiode en! of belast is met de bewaking van de kwaliteit van de voorstelling; eerste toneelineester : is verantwcx)ftleIjk voor de voorbereiding, de opbouw en het verloop van de voorstelling op technisch gebied. voor zowel licht, geluid als decor, zoals deze zijn bepaald door de regie en geeft leiding aan (le tweede en derde toneelmeester; - piodukfieleider : rapporteert aan de zakelijke leider, participeert in het stafovedeg, stelt jxr produktie een begroting op voor de technische uitvoering en beheert het budget per produktie. -

er kunnen maximum 2 voorstellingen per worden. Uitzonderlijk zijn drie gegeven dag voorstellingen mogelijk wanneer het gaat om een gezamenlijke duurtijd van maximum 3 uur en gegeven op dezelfde lokatie; op een dag van 2 voorstellingen kan niet gerepeteerd worden; er kunnen maximwn 6 opeenvolgende (lagen arbeidsptestaties geleverd worden. Bij reisvoorstellingen kan hien an afgeweken worden, met respect voor wat in artikel 6 bepaald werd; er kunnen maxirnuiii It) opeenvolgende dagen arbeidspiestaties gek verd worden in periodes van generale repetities; - er moet minstens jOu. nachtrust voorzien worden ; deze tijd wordt tot 8 uur teruggebracht wanneer het gaat om reisv(xrstell1ngeIl -

Looogioep B:

hoofd decomtelier;

- hoofd kostuumatelier; - assistent-ontwerpers; tweede regie-assistent : degene die belast is met de organisatie van het repetitieproces; tweede toneelmeester : bereidt voorstellingen voor op aanwijzingen van de eerste ttiwelnic’ester en/of ontwell)eI en (Iraagt bij voorstellingen zorg voor de voortxrekling, de opbouw het verloop van de voorstelling voor één van de disciplines : licht, geluid of decor; - administratief personeel voor coördinatie van administratieve opdrachten met eindverantwoordelijkheid. -

Loongroep C:

naaisters; kleedsters; -kappers; giimeurs; opgevers; der-de toneelmeester : verricht volgens insüiikties van de tweede of eerste toneelmeester voo±ereidende weiizaamherlen bij de opbouw van licht, geluid en decor; administratief personeel met uitV()eTetlde taak. -

Loongioep D klusjesman; kuisvmuw; porliers; chauffeurs; en vergelijkbare funkties.

B. De werknemers genocmd in artikel 9, groep k2, groep B. 1, groep C.l en gmep D: a) arbeidsdttur: 1 De nonnale niteidsdag bedraagt 8u., exclusief de etenstijden. De normale werkweek bedraagt 3%. Een artkLsdag mag maximum t 3u. bedmgen bij generale repetities, bij WISV(X )tstelliIrgcn en hij nx ‘1 )ticve pn)gral;Lmatie. 2. Elke dienst bedraagt minimum 4u. Een voorziene dienst die niet doorgaat of een dienst die korter is dan 4u. wordt in rekening gebracht voor 4t b) Er kunnen maximum 6 opeenvolgende dagen arbeidspiestaties geleverd worden Er kunnen maximum 10 opeenvolgende dagen arbeidsprestanes geleverd worden in periodes van generale repetities. Er moet tninstens IQu. nachtrust voorzien worden ; deze tijd wordt tot 8u. teraggebracht wanneer het gaat om reisvoorstellingen of opeenvolgende receptieve pmgiarnmatie. c) Compensatie: Vanaf o\erschrijding van de nomiale arbeid.sdtrur op maandlxisis tot en met het 200ste uur!maand is er een compensatie van 150 % in tijd. Vanaf het 2t) 1 ste trtir/r iiaaiid is er 1 50 % compensatie in tijd. en 50 in loon. Bij overschrijding van het l3de uur!dag is er onmiddellijke compensatie van 50 % in loon voor deze overuren. c. De werknemers genoemd in artikel 9, groep B.2 en groep C.2: De normale arbeidsduttr bedraagt 39e.! week. Andere voorwaarden moeten per kontrakt geregeld WOrden voor zover ze specifiek zijn (vb. probleeni van kassapersoneel). Bij konnakten van onbqaalde duur kan de compensatie in tijd opgenomen worden .

Artikel 10 Onderstaande flexibiliteiisregeliiigen gelden voor de volgende weihiemersgmepen:

uiterlijk tot zes maanckn ri & aanvang van het daampvolgen& seizoen. Bij kontraicten van bexiakk duur moet & compensatie in tijd binnen de kontraktperixle gegeven en opgenomen wor±n. In gevai van ovenmht moet deze axnpensatiefijd betaald worden of moet het kontrakt met deze tijd verlengd worden. Anikel 11 In dit artikel worden de minimum-wed&schalen beald ; het staat de kontraktanten uitenani vtij individueel hogere weddeschalen af te spreken. De onderstaande weddeschalen werden on&end aan de ambtenaienddeschalen van de oved,eid en zijn aan 100 % uitgedmk Eze overheidsweddeschalen e1den hier enkel als referentieprmten. dw.z dat h de podiumkimstensector de Ioorbepalingen van de privé-sector gelden en dat verhogingen van deze weddeschalen (door index of CAO-bepalingen in de ovefteidssector) enkel moeten toegepast worden in de mate dat de Vlaamse ovefteid deze verhogingen in het krediet voor het podiumdecreet aanrekent. De weddeschaal van lomep A is een specifieke wed&schaal. De weddeschaal van kxwieroep B heeft als referentie overheidsweddescimal 23/3. De weddeschaal van logmep C heeft als referentie ove±eidsweL:kschaal 20/2. De weddeschaal van loep D heeft als referentie oveïteidswecldeschaal 33/4. Loongioep A kan ten vroegste aangepast worden vanaf de leeftijd 22 jaar. Acteurs zonder opleiding moeten 4 jaar ervaring kunnen bewijz. vooraleer zij kunnen tbetaald worden confom, de weddeschaal van loongmep A Voordien is hun inschaling vrij ondeïtiandelbaar. Werknemers die overuaan naar een hogere loongmep, behalve van Jcongrrxp D naar loongroep C. verliezen 1/3e van hun anciënniteit. -

Artikel 12 De bezoldigingen en vergoedingen worden gekoppeld aan de index gehanteerd binnen het ()pentxiar Anh. evenwel slechts uit te voeren in de mate dat de overheid de h&x in de subsidies inrekent. en uitbetaald volgens overeen te komen modaliteiten. Basisindex is deze van knxht op 1 juli 1989. AnikeÏ 13 Een minimumvakantie van 5/6e weken wordt gegamndeerd voor al het pereel dal onder het regime van de flexibele werkregeling valt (zie art. 10). In deze & weken is geen enkele compensanodag noch wteliJke feestdag inbegrepen. I jaarlijkse vakantiepeiiode(s) voor

het vast penonecl wordt (worden) uiterlijk op 15 december bepaald. na overleg met de werknemers. Afwijking kan worden toegestaan in oveicenkoinst ict dc weikneiiiers. Elke voor onbepaalde duur angeworven werknemer heeft jaarlijks recht op een ononderbroken betaald verlof van minimaal 4 weken indien hij onder het regime van de flexibele werkregeling valt, en van minimaal 3 weken indien hij niet onder dit regime valt. Artikel 14 Indien een séjour wordt uitbetaald voor lunch of diner, of indien voor een overeenkotustige maaltijd wordt gezorgd, wordt automatisch een mstpauze van telkens 1 uur voorzien. Px.s’e msffijd wordt niet als werktijd beshouwd en als dusdanig niet in rekening gebracht hij de berekening van (le totale arbeidsduur die dag. Artikel 15 Vergoedingen en toelagen § 1. De werknemer die voor het gezelschap op reis gaat in de Benelux zal hietuxr een forfaitaire kostenvergoeding ontvai igen. Daarbij worden de volgende basisbedmgen ondet,cheiden : Iunchgeld, dinergeld. ontbijt. 1 Lut)chgeld wordt uitgekeerd indien de overeenkomstige eerste ]tinchperiode (zijnde 12-l4ii of 1 8-2Oti.) volledig binnen de werkuren valt. Dit lunchgeld is uitkoophaar met een broodmaaltijd. 2. Dinergeld wordt uitgekeerd indien de daarmee overeenkomstige periode (zijnde 18 tot 20u.) volledig binnen de werkuren valt. en de werknemer reeds een lunch- of lunchgeld heeft gekregen. Dit dinergeld is ui&oopbaar met een warme maaltijd. 3. Ontbijtgeld wordt uitgekeerd indien de werktijd vtidr 7 uur aanvangt. Dit onthijtgeld is uitkoopbaar met een ontbijt. § 2. 1 Het hmchgeld bedmagt 2ff) Ir. 2. Het dinergeld bedraagt 525 fr. 3. Het ontbijtgeld bedraagt 125 fr. § 3. Uitgel()Im(lerd schriftelijke ttx.stctnnmii )g van de werkgever dient het vervoenimiddel van het theater te worden gebmikt. Voor een rondreis in het buitenland inagcizen per v1igtuig of schip niet worden geweigerd. § 4. Als de werknemer met schriftelijke toestemming van de werkgever of op verzoek van de werkgever zijn eigen wagen gebruikt, gebeurt de temgbetalirmg op basis van de Michelinkaart en langs de kortste weg volgens het wettelijk vastgesteld tarief, met een maximum vergoeding voor 1 1 PK. Indien de werkgever een collectieve autoverzekering afsluit en betaalt voor de privé-wagens van de werlcnemee, wordt de .

maximum vergoeding tot 7 PK beperkt § 5. Bovenvetmelde vergoedingen worden &nrna& perjaar aan de index aangepast. uitvoerbaar na indexeting van de subsidies. § 6. De verplaatsingsduir wordt als werktijd beschouwd. § 7. Ovemachtingsmodaliteiten : op advies van de wedmemeis zal de werkgever voor elke misvoorstelling beslissen of iedereen blijft overnachten dan wel of iedereen terugkeert. Er wordt in het eerste geval door de werkgever een hotel voorzien dat voldoende comfortabel is met ontbijt hfrpepen. § 8. Séjours buiten de Benelux zullen telkens het voorwerp uitmaken van specifiek overleg tussen werkgever en werknemer.

aanwezig in het theater of aanwezig tijdens beioepsverplaatsingen, worden door de werkgever tegen diefstal met inbraak, brand en ongevallen verzekerd. De werknemer is verplicht de kledij en het materiaal dat aan hem wordt toevertrouwd als een goed huisvader te beheren. De door het A.RA.B. opgelegde werkkledij wordt door de werkgever geleverd. De verplicht gestelde kledij moet effektief gedingen worden. Anikel 18 De werknemers hebben het recht in de wedczetel in algemene vakbondsvergadedng bijeen te komen. Rekening moet natuurlijk gehouden worden met de goede werking van de ondememing.

Anikel 16 De volledige of gedeeltelijke opname van het spektakel (uitgezonderd korte gedeelten maximum 3’ antenne bedoeld als promotie) met gelijk welk heden bekend of onbekend middel zal het voonveip uitmaken van een apart akkoord tussen de partners van deze CAO.

Anikel 19

Behoudens voor die weiknen iers met een vast dienstrooster, wordt de voorziene werktijd voor de komende maand ten laatste 15 dagen voomf aan de werknemer medegedeeld. Het uurrooster van de repetities wordt acht dagen vooraf meegedeeld. Een aanpassing van uunooster kan slechts in gemeenschappelijk overleg gebeuren. De werkgever verbindt zich ertoe aan de ondememingsmad of bij ontstentenis hiervan aan de vaklx»nisafvaanliging de door (le wel vereiste voorlichting te verstrekken. +

Artikel 17 De door de werkgever opgelegde zichtbrne toneelkledij en toneeltequisieten worden door hem geleverd. De werknemer kan niet verplicht wotilen een hem toebehorend kledingstuk te gebmiken. De khlij en het mareiiaal van de werknemer uitgezonderd geld en juwelen voorlopig

uit “Dynamic”, N 9, maart 1993.

t::ï* ;t

Ïk êa t4 r 1 ston hoogkamerstraat 80 a temse B-2690 tel.: 03/ 771 59 59 fax: 03/ 771 58 07

UIT DE THËATËRPËRIODIEKEN Bühnentechnische Rundschau Nr 1 *

1993

Beschrijving van de scenografie van Hans Schavernoch VOOr de musical “ Elisabeth” in het Theater an der Wien in de regie van Harry Kupfer. Een artikel van de bekende Nederlandse architect ()nno Greiner over de verbouwing Vfl Theater Carré in Amsterdam. Deze Verbouwing die in Augustus ‘92 werd aangevat, zou in december 1993 moeten voltooid zijn. liet artikel verscheen reeds eerder in ZicIiiijnen nr 24.

Langsdoorsnede zaal en toneelhuis boven: bestaande toestand onder: nieuwe toestand

UIT DE THEATERPERIODIEKEN PODIUM

—

Vakuitgave voor podiumtechniek en theatermariagement jaargang 10, nummer 7, januari 1993.

Den Haag heeft weer een monument bij: het Theater aan het Spui.

Dit complex bevat o.m. twee kleinere “polyvalente” zalen met inschuifbare trihunes voor resp. 350 en 185 plaatsen. Er is geen toneeltoren, maar in beide zalen zijn wel 24 trekken voorzien. Het licht kan bereikt worden via dwars lopende bruggen. In de grootste zaal zijn 156 dimmers voorzien. Nu blijkt dat de trekken, met een roe lengte van 13 meter te kort zijn om een podium breedte van 18 meter af te stoppen. Hoewel het gebouw pas begin maart officieel wordt geopend dienen er nu reeds noodoplossingen gezocht te worden. *

Commercie?? wees Katrijn Kees op de nood— Op het congres “Podiumkunsten en

zaak van een goede begeleiding van sponsors. Elke sponsor moet individueel opgevangen worden, en moet zijn specifieke wensen kenbaar kunnen maken. *

Bl), (le sympathieke ii clil. f 1 r-ma (Ii

ook op (le BAS’Ul—benrs i

liet

lSK

zagen, slaat zijn vleugels uit naar zowel west— als oost—Europa, onder de naam Compulite Europe. Op gebied van nieuwe produkten wordt er reeds aan een vervangen van de DMX512 standaard, en aan schijnwerpers met ingebouwde dimmers gedacht. *

In een schaamteloos reclameartikel mag de firma Flame Cuard hun brand—

vertragend middel HCA aanprijzen. Natuurlijk is hun middel het veiligste, beste, universeelste, milieuvriende— lijkste en minst agressieve dat er bestaat. i.K.

Sylvère Derveaux alle weefsels voor dekor grote breedten Kapellestraat 17 B872O Wakken O55/6Q2253fax/6O235 25

UIT DE THEATERPERÏODÏEKEN AS *

—

nummer 62, 15 februari 1993

Het AS—nummer van februari ‘93 vertelt ons heel wat over scenografie in

Frankrijk. In zijn inleiding schrijft Marcel Freydefont het volgende: “De scene is het deel van het theater waar de akteurs spelen. De scenografie is tie ktinsL (leze ruimLe te organi seren, haar u 1 Lzi cht to hepa en i n f

tiiic

LJ e

van (le voorstelling van een dramatisch, iyrisch of choreografisch werk. Zij maakt het kader mogelijk voor de aktie. Deze kunst heeft zowel hotrok— tzheat ergehouw a i s op het tlekor op

king op (le interne konfiguratie van het de scene.

Belangstelling kreeg deze kunstvorm naar aanleiding van diverse evenementen, o.a. Cités—Cinés, de Opera GOU(le of (le ceremonies bij de opening en sluiting van de Olympische Spelen van Aiherrvilie. In het verlengde van de scene heeft de scenografie ook aandacht voor de stad en het openbare plein. Op deze wijze herondekt zij haar architecturale en urbanistische oorsprong. Dit nummer van AS wil een ruim overzicht geven van de scenografie in Frankri jk in al haar aspecten”. Welke aspecten worden nu aangeraakt? 1) liet multi—disciplinaire karakter van (le scenografie, haar relaties met de opera, film, architectuur, schilderkunst en

techniek.

2) Een kort historisch perspektief. 3) Theater—architectuur, met enkele voorbeeIden “Le Zenith” Parijs, “Le Corum” Montpellier, een feestzaal in Colombes, het kultuurhuis van Jean Vilar in Rennes. 4) De techniciteit van de scenografie en haar vertegenwoordigers met o.a. een korte nota over akoestiek. 5) De scenografen

clecorateurs.

—

)es1)rIc i tig van tuin werk:

ken ach t t a 1 namen niet oet kor t e

Cuy—CÏaude François, Richard Peduzzi Jean

Paul Chambas

6) Het licht en (le

A 1 a i n Chambon

Yannis Kokkos,

lean—Pierre Vergier,

Jac.ques (ahe 1 en C 1 autle 1 oma i re .

5CCC.

Een korte histori ek gaat (le i ntlrukwekkende 1 ï jst vooraf van bel i cliters, te veel om op te noemen. Toch even aanst i f)pei tie prachti ge kieurfoto het licht op het geheel duidelijk voelt.

‘

waar

men

de mvi eed van

De belichting van André Diot

—

voor het stuk van H. Von Floffmanstall

“Veneti gered” en het werk van Dominique Bruguière voor “de Tijd en de Kamer” van B. Strauss. 7) Een recenter domein: het geluid wordt besproken via haar relatie met de muziek en techniek. 8) Een bespreking van een aanral Franse f1 rma ‘ s en hon t)e(lri Jv t glie i (1

fl1.

export. 9) Een laatste aspect handelt over “Ieren en doorgeven”: het onderwijs. Dit AS—nummer is een boeiend visitekaartje voor de franse scenografie in al haar facetten; én ding ontbreekt, een kritische blik t.o.v. de omringende landen en de toekomst!

“De tijd en de kamer”, B.Strauss; regie, P.Chreau; decor, R.Peduzzi; licht, D.Bruguière.

“S --‘—

1 ‘r ;.

ç0S

, a

‘.4.