Issuu

Dit was

2021 Apeldoorn

Schou

g n i v e l n e m a s e d t e m r e d u o h c s n a a der

Premie verlaagd naar € 120,90

Regionale zorgverzekeraar, landelijke dekking •

•

Premie basisverzekering: - bij een eigen risico van € 385:

€ 120,90

- bij een eigen risico van € 885:

€ 95,90

25% korting op elke aankoop via Sportdirect.com

www.salland.nl/premie

EINDEJAARS Special

WOENSDAG 8 DECEMBER 2021

Ton Heerts (TH) burgemeester Apeldoorn

Ron König (RK) burgemeester Deventer

Annemieke Vermeulen (AV) burgemeester Zutphen

Renske Helmer-Englebert (RH) burgemeester Voorst

Burgemeesters stappen boordevol ideeën het nieuwe jaar 2022 in Het jaar 2021 zit er bijna op en we maken ons massaal op voor het nieuwe jaar. Wat gaat 2022 ons brengen? Nieuwsblad Stedendriehoek was nieuwsgierig hoe de burgemeesters van de grote gemeenten binnen de regio Stedendriehoek terugblikken op het afgelopen jaar én hoe zij het komende jaar instappen. Dat doen respectievelijk Ton Heerts (TH) namens Apeldoorn, Ron König (RK) namens Deventer, Annemieke Vermeulen (AV) namens Zutphen en Renske Helmer-Englebert (RH) namens Voorst aan de hand van drie vragen.

Wat heeft het jaar 2021 gebracht voor uw gemeente? TH: “Jammer genoeg meer van hetzelfde… Wel op een andere manier dan in 2020. Vorig jaar was het crisisgevoel er meer. Nu is wel duidelijk dat er een virus in ons midden is dat nog niet van plan is zijn biezen te pakken. Dus zoekt iedereen een manier om ermee om te gaan. Een aantal mensen heeft het nu gewoon loeizwaar. In de zorg, in de horeca, sport, cultuur, evenementen. Het is zo onzeker allemaal. Tegelijkertijd is er door iedereen keihard gewerkt om zoveel mogelijk op te vangen. En zoveel mogelijk door te laten gaan wat door kón gaan. En er waren ook feestelijke momenten. Zoals de Olympische en Paralympische Spelen, met een stortvloed aan baanwielrenmedailles van Apeldoornse makelij. Toen was er even geen corona, alleen maar trots.” RK: “2021 was een jaar van uitersten. En helaas was corona net als

in 2020 toch weer een belangrijk thema. Ik zie dat het voor veel inwoners moeilijk is om opnieuw te maken te krijgen met beperkende maatregelen. Dat had ik graag anders gezien. Maar gelukkig was er meer dan corona. Deventer bruiste afgelopen zomer weer, de terrassen zaten vol en mensen genoten van elkaars gezelschap. Er zijn nieuwe bedrijven opgericht, hotels geopend, we kregen koninklijk bezoek en Deventer stond in de landelijke top van MKB-vriendelijkste gemeenten. De Eagles promoveerden naar de Eredivisie en doen het daar geweldig. Kortom: er was ook veel om blij van te worden.” AV: “2021 is een jaar geweest vol uitersten, hoezeer we aan het begin van het jaar ook hoopten dat het mee zou vallen. We hebben strenge maatregelen gehad, zoals die nu ook gelden, maar ook was het een tijdje bijna net als vóór corona. Voor ondernemers is het opnieuw een lastig jaar geweest. Ook de gemeentelijke organisatie werd in 2021 door corona op vele vlakken uitgedaagd. Onze gemeente is erin geslaagd om ondanks alles een structureel sluitende meerjarenbegroting te presenteren. Op die manier blijven we werken aan een financieel gezond Zutphen. 2021 is ook het laatste gehele jaar voor het huidige college. Ik kijk er naar uit om deze collegeperiode gezamenlijk af te ronden. Dat blijft een bijzondere tijd.” RH: “Er kwam een gevoel van hoop in de gemeente. Hoop dat, met de komst van de vaccinaties, corona naar de achtergrond zou verdwijnen. Onze inwoners genoten zichtbaar van de versoepelingen, waardoor fysieke ontmoetingen weer mogelijk werden zonder belemmering. En er was grote teleurstelling toen door het coronavirus de gezondheidszorg weer onder druk kwam te staan en de coronamaatregelen weer ‘uit de kast’ werden gehaald. Halverwege het jaar werd na ruim veertien jaar afscheid genomen van een zeer betrokken burgemeester: Jos Penninx. En, belangrijk voor de toekomst van de kinderen in onze groene gemeente, werd de Voorster Energie Strategie (VES) afgesproken, met de mooie bijkomstigheid dat er nieuwe werkwijzen kwamen

voor inspraak door inwoners. En voor het eerst werd de regenboogvlag gehesen bij het gemeentehuis. Dit is meer dan alleen een symbool voor een samenleving; het betekent dat iedereen met zijn eigen geaardheid welkom is en mag leven met de liefde. Hoe mooi is dat!”

Hoe heeft u het jaar persoonlijk beleefd? TH: “Als een soort achtbaan, tussen hoop en vrees, zoals dat zo mooi heet. Het ging ook zo op en neer, afgelopen jaar. In de zomer dachten we toch echt dat het einde van het virus in zicht was. Dat is nu wel anders. Mijn glas is meestal meer dan half vol, dus de hoop overheerst. Gelukkig is er telkens weer een nieuwe dag. Met steeds weer de mogelijkheid om dingen ten goede te laten keren. Meer dan mijn best doen kan ik niet, iedere dag weer. En dat doe ik, met alles wat ik in me heb.” RK: “Ik heb zelf gemerkt dat ik blij werd van de persoonlijke contacten met inwoners, waar dit jaar gelukkig weer wat meer ruimte voor was dan vorig jaar. Helaas staan die contacten nu weer op een laag pitje, door de oplopende coronacijfers. Maar ik vond het zelf heel waardevol om te merken dat de relaties met inwoners en partners in Deventer stevig zijn. We weten elkaar te vinden, ook online. En het is mooi om te zien dat de meeste mensen hun weg vinden in deze gekke tijd, en er samen het beste van maken.” AV: “2021 heeft veel meer in het teken van corona gestaan dan mij lief is. Daar waar we in 2020 nog zoekende waren naar een nieuwe werkmodus, waren we in 2021 vooral hopende. Hopend op betere tijden. Ik vond het wel een kaal jaar. Ik houd ervan om mensen te ontmoeten en samen te werken, juist die ontmoetingen maken het burgemeesterschap zo mooi om te doen. Die ontmoetingen waren op veel momenten in het jaar niet of slechts veel minder mogelijk. Dat heb ik echt gemist. In februari hebben we de hartjesactie Hart voor Zutphen gelanceerd: iedereen kon een poster met een zelf versierd hart voor het raam hangen. Het was

hartverwarmend om zoveel harten, het een nog mooier dan het andere, voor de ramen te zien verschijnen. In Zutphen is zoveel creativiteit! Deze zomer heb ik echt genoten van de terrasgesprekken. Ik had een oproep gedaan op Facebook, dat iedereen die wat met mij wilde bespreken zich kon melden. Dat heb ik geweten! Ik heb veel goede en interessante gesprekken gevoerd op het dakterras bij mijn werkkamer in het stadhuis. Van al die ontmoetingen heb ik veel energie gekregen waar ik wel weer een tijdje op heb kunnen teren.” RH: “Voor mij is 2021 het jaar van kansen en een nieuwe persoonlijke balans. Ik kreeg de kans om waarnemend burgemeester te zijn in de gemeente Voorst en, wat ik vooraf al dacht, het is een prachtkans! Een warme, hartelijke gemeente met nuchtere en betrokken inwoners. Deze kans maakte dat ik een zware periode volledig kon afsluiten en mijn persoonlijke leven weer in balans is. Het maakt ook, dat ik weer heb ervaren dat na slechte tijden goede tijden zich weer aandienen. Wellicht komt het niet vanzelf en je moet het kunnen zien, er open voor staan en de kans durven grijpen. Dat gun ik iedereen.”

Heeft u nog goede voornemens en wat staat er met voorrang op de gemeentelijke agenda voor 2022? TH: “Absolute voorrang: woningen, woningen, woningen. Betaalbare woningen, woningen voor jongeren, voor gezinnen, en voor mensen die snel een tijdelijke woning nodig hebben. Daarnaast doen we ons stinkende best om Apeldoorn de veilige gezinsstad te laten zijn en blijven die ze nu is. Een geweldige plek om te wonen, te ondernemen, te werken en op te groeien. En een heerlijke plek om op een terras te zitten, met een lekker glas van het één of ander. Ik hoop dat we daar komend voorjaar weer heerlijk van kunnen genieten. Samen, zonder al te veel gedoe. Gewoon gezellig.” RK: “Deventer is hartstikke ambitieus; dat merk je in de stad en

in de dorpen waar heel veel gebeurt. Zelfs aan het einde van deze raadsperiode staat nog een veelheid aan onderwerpen op de agenda van de gemeenteraad. Inwoners van iedere gemeente mogen in maart naar de stembus voor de gemeenteraadsverkiezingen. Deventer heeft sinds enige tijd meer dan 100.000 inwoners, en dat betekent dat er voor het eerst twee zetels meer te verdelen zijn: 39 in plaats van 37. Met de grote maatschappelijke vragen waar we als gemeente voor staan, hebben we een stevige gemeenteraad echt nodig. De rol van de gemeenteraadsleden is van groot belang. Ik hoop dat veel Deventenaren het rode potlood zullen gebruiken.” AV: “Goede voornemens heb ik niet, daar ben ik ook niet echt het type voor. Wel streef ik er altijd naar om elke dag een flinke wandeling te maken. Wandelen is heel gezond, zeker nu tijdens de coronacrisis. Dat kan ik dan ook iedereen aanraden. Voor wat betreft de gemeente: komend jaar staat natuurlijk in het teken van de gemeenteraadsverkiezingen. In maart is het al zover en de voorbereidingen zijn in volle gang. Onze gemeente is druk bezig om deze verkiezingen op een coronaproof manier in te richten. Verder blijft de financiële situatie van Zutphen een belangrijk onderwerp. Voor mij persoonlijk geldt dat ik me blijf inzetten voor Zutphen als inclusieve gemeente en ik investeer ook in 2022 in contacten en samenwerkingen die Zutphen verder helpen. Met zulke inspirerende ondernemers en mooie organisaties en instellingen in Zutphen moet dat helemaal goedkomen.” RH: “Volgend jaar is een belangrijk jaar voor de inwoners van de gemeente Voorst. Ze zullen kennismaken met de nieuwe kroonbenoemde burgemeester en er komen gemeenteraadsverkiezingen. De uitkomst daarvan zal mede bepalend worden voor wat er op de agenda komt voor de komende jaren. Er zullen nieuwe woningen komen, zodat mensen met een hart voor onze gemeente en haar inwoners, de mooie landgoederen en schitterende groene omgeving, er ook kunnen wonen.”

De grootste lingeriewinkel van Nederland!

Op alle Marie Jo producten

25% korting

TIP Leg een Bodywear Superstore cadeaukaart onder de kerstboom!

GRATIS PARKEREN BIJ DE WINKEL!

Zwolseweg 221 • Apeldoorn 055-2002037 • www.bodywearsuperstore.nl

Actie alleen geldig in de winkel en niet in combinatie met andere acties. Vraag in de winkel naar onze actievoorwaarden.

vanaf 8 december t/m 31 december

EINDEJAARS Special

WOENSDAG 8 DECEMBER 2021

Wethouder Detlev Cziesso hielp Apeldoorn afgelopen decennium uit financiële malaise

Van gronddebacle naar een sluitende begroting door Marc Looijen

Detlev Cziesso (60) is namens GroenLinks sedert 2012 als wethouder

verantwoordelijk

voor

de financiën in de gemeente Apeldoorn. Hij had destijds de pech - of misschien juist wel het geluk - dat Apeldoorn liefst 200 miljoen euro schade had geleden door het beruchte gronddebacle: grote verliezen rond de aankoop van grond door het oude college. Tegen die achtergrond kon hij het in het nieuwe college van B&W eigenlijk alleen maar goed doen. En warempel: bijna tien jaar later is de gemeente weer financieel gezond. Een hele prestatie, maar elke loftuiting aan zijn adres wuift Cziesso resoluut van de hand: “Dit kon ik als wethouder niet alleen oplossen. We hebben dit samen gedaan, alle Apeldoorners hebben hier hun steentje aan bijgedragen.” Bij zijn aantreden in 2012 keek de wethouder al meteen vol optimisme de toekomst in: “Het nieuwe college wil vooral denken in oplossingen. We hebben een stip gezet aan de horizon en het is ons doel om met dit college, met deze raad en alle Apeldoorners het doel ook werkelijk te bereiken. En omdat we dus heel bewust om moeten gaan met onze financiën, betekent dit dat wij als overheid andere oplossingen zullen moeten bieden dan het geven van geld. Denk hierbij aan een faciliterende rol, zoals het makkelijker geven van vergunningen. Het slechte nieuws is dat iedereen het ergens zal gaan voelen. Er zullen minder subsidiegelden worden verstrekt en dat betekent een stijging van prijzen in veel segmenten.” Hij sprak toen al de hoop uit dat ‘we binnen Apeldoorn weer licht aan het einde van de tunnel zullen zien’. Geconfronteerd met zijn uitspraken van toen, begint Cziesso smakelijk te lachen. “Ik wil meteen zeggen dat onze inwoners het enorm goed hebben opgepakt. Het aantal aanvragen voor vergunningen was vanaf dag één groot. Er kwamen in de samenleving zoveel leuke initiatieven van de grond, het balletje ging gelijk flink rollen. Dat gaf ons als gemeentebestuur weer meer vertrouwen in het financiële herstel. Sneller dan verwacht kwam het zicht op herstel er ook daadwerkelijk.”

APARTE TIJD Terugblikkend op die eerste periode van zijn wethouderschap spreekt Cziesso van ‘een aparte tijd’. “Ik kan me het eerste overleg nog herinneren tussen de burgemeesters van Gelderland. Of de gemeente Apeldoorn ook lid wilde worden van ‘ik weet niet meer precies wat’ voor 1.500 euro. Dat kon ik toen niet toezeggen, omdat ik voor dat bedrag eerst toestemming moest hebben van een commissie. Dat vonden de andere bestuurders wel apart. Of mijn eerste optreden bij de Provincie Gelderland. Zet je daar je handtekening onder een gezamenlijke investeringsagenda, met net een fiasco van 200 miljoen euro aan de broek.” Ondanks de financiële malaise bleef de gemeente goed investeren in de binnenstad. “Met hulp van verschillende kanten, waaronder ook de Rijksoverheid en de provincie. Daar ben ik nog steeds heel dankbaar voor. Gedeputeerde Jan Markink heeft Apeldoorn heel discreet en collegiaal geholpen met, onder andere, de ontwikkeling van de Zutphensestraat en het Zwitsalterrein. Daarnaast hebben we, tegen alle financiële perikelen in, de behoorlijke achterstand op het onderhoud van het wegennet ingehaald en is er evenmin beknibbeld op het groenonderhoud.” LEEFKLIMAAT De waardering van de GroenLinkswethouder geldt ook het loyale ambtenarenapparaat. “Ondanks de noodzakelijke snoei daarin zijn ze de gemeente trouw gebleven. Daar kan ik alleen maar heel trots op zijn. Dit alles heeft ertoe geleid dat we voorliepen op het herstelplan en we er sneller dan verwacht zicht op kregen uit het preventief toezicht van de provincie te komen. Dat was al in 2017, in plaats van in 2020. De weg ernaartoe was geplaveid met

mee- en ook tegenvallers, maar we lieten ons nergens door ontmoedigen. We zijn al die jaren verantwoord met het geld omgesprongen en ook altijd ten gunste van onze inwoners. Want je wilt als gemeentebestuur toch vooral het leefklimaat voor de Apeldoorners goed houden.” SPIJTIGE CONSEQUENTIES Bij nieuwe financiële tegenvallers voor het gemeentebestuur had het college overigens nog één belangrijke troef achter de hand, vertelt Cziesso. “De verhoging van de onroerende-zaakbelasting (OZB). Daar hebben we zo lang als mogelijk mee gewacht, maar we hebben het wel één keer moeten aanwenden, als gevolg van de grote uitgaven voor jeugdzorg waar het flink is misgegaan. De oplopende tekorten binnen het sociaal domein hebben wel enkele spijtige consequenties gehad. Graag had ik structureel gelden vrijgemaakt voor bijvoorbeeld Herinneringscentrum Apeldoornsche Bosch, maar dat zat er dus helaas niet in. In de huidige situatie, met gelukkig nu een sluitende begroting, kunnen we alweer gemakkelijker financiële risico’s opvangen en dat is een geruststellende gedachte.” De betrokkenheid van gemeenteraad, college en inwoners, de wethouder is er maar wat blij mee. “En dat ook de culturele instanties de moed niet hebben laten zakken, getuige bijvoorbeeld de fusie van Gigant en Markant. Trots ben ik verder op grote Apeldoornse evenementen, zoals het Drakenbootfestival, Roots in the Woods en Maaiveld. De samenleving heeft in deze moeilijke tijden zoveel veerkracht getoond!” FRISSE BLIK Met trots kijkt de wethouder naar de vele door hem uitgereikte koninklijke onderscheidingen, met plezier en

vooral dankbaarheid heeft hij het vele vrijwilligerswerk in Apeldoorn aanschouwd. “Bij De Klup, bij de diverse verenigingen. Juist al die ontmoetingen waren en zijn geweldig. Net als het teamwork binnen het Stadhuis, ik kreeg en krijg er veel energie van.” Langzaam maar zeker werkt Detlev Cziesso nu naar zijn afscheid van het politieke toneel toe. Wanneer de gemeenteraadsverkiezingen van 16 maart 2022 plaatsvinden, zit de derde termijn van de wethouder erop en is het tijd voor een opvolger. “Dat vindt GroenLinks en dat vind ook ik. Dan is een frisse blik nodig. Ik ben nog een paar maanden in functie en wil dit wethouderschap goed afronden. Ik beloof nu al dat ik mijn opvolger niet in de weg ga lopen, maar - indien gewenst uiteraard - wel zal adviseren.”

MUUR VOL REACTIES Breeduit lachend denkt Cziesso terug aan de beginjaren, toen de noodzakelijke bezuinigingen telkens weer groot werden uitgemeten in dagblad De Stentor. “Je raakt altijd iemand als je impopulaire maatregelen moet nemen en dat heb ik geweten. Er kwamen vanuit de inwoners veel negatieve reacties bij die krant binnen. Gericht aan de gemeente en dus aan mij als verantwoordelijk wethouder. Die reacties besloegen uiteindelijk, na twee jaar, een complete muur van mijn kantoor.” Op de slotvraag hoe Cziesso hoopt te worden herinnerd na zijn afscheid, vult een glimlach zijn gezicht. “Dat de Apeldoorners zeggen: hij heeft het best wel goed gedaan. Dat zou mooi zijn, meer heb ik niet nodig…”

Wethouder Detlev Cziesso drie jaar geleden bij de aftrap van de campagne ‘Wat zullen de buren wel niet denken?’ rond mensen met een psychische kwetsbaarheid, die zelfstandig (met begeleiding) wonen in de wijk. Cziesso gooide tijdens de Summerfair in de Asselsestraat de ‘eerste dobbelsteen’ bij het levensgrote bordspel ‘Een steekje los’.

Uw Familieén Erfrechtspecialist

Blijf mobiel Scootmobielen en hulpmiddelen

T 085 750 04 74 E info@dijk-ers.nl W dijk-ers.nl

mr. B.P.G. (Barthold) Dijkers vFAS | Familie- en Erfrechtadvocaat Mfn Registermediator | Coach

NIEUW - GEBRUIKT INRUIL ONDERHOUD & REPARATIE Hunneperweg 5 7418 EH Deventer T. 0570- 611 659

WIEROOK VOOR VOORSPOED EN GELUK Aan het einde van het jaar is het de gewoonte terug te blikken op het gepasseerde jaar. Iedereen zal het er mee eens zijn dat de afgelopen twee jaren, jaren zijn om snel te vergeten. Daarom sluiten wij dit jaar af met een artikel over wierook en de positieve werking die geuren hebben op ons wel voelen en welzijn. Wierook was in Griekenland rond 750 voor Christus nog volledig onbekend. Met het ontstaan van handelsbetrekkingen met Azië in de eerste eeuw na Christus ontstond een levendige uitwisseling van waren en van culturele gebruiken. Zo kwam Olibanum, bij ons beter bekend als wierook, van de Arabische kusten naar Egypte, Griekenland en India. Daarbij vervulde Kreta in deze tijd een belangrijke rol in de goederen- en cultuuroverdracht tussen Griekenland en de Oriënt. Omdat de Grieken graag nieuwe riten, gebruiken en visies overnamen, ontstond in Griekenland al snel een hoogcultuur van wierookbranden. De zuiverende werking van wierook In de Oudheid werd wierook vooral gebrand om de omgeving voor een ceremoniële handeling te reinigen. Zo hadden tempels in de Oudheid een voorkamer (antichambre). In die kamer moesten priesters, die de ceremonie leidden, zich voor de plechtigheid ontdoen van kwade krachten door zich te omhullen met de zuiverende werking van wierook. Deze voorkamer speelde hiermee een belangrijke rol, omdat alleen bij

consequent gebruik van de reinigingsrituelen de spirituele inhoud van de gewijde handeling behouden bleef. Wierook als bemiddelingspremie In de bloeiperiode van de antieke Griekse cultuur raadpleegden zowel privépersonen als politici het orakel dat in veel tempels werd aangeboden met als doel in de toekomst te kunnen kijken. Zo werd het orakel van Delphi de bedevaartsplaats van alle Grieken. Wierookbranden maakte deel uit van de rituelen van het Delphisch orakel. Volgens de overlevering was laurier de geliefde rook van Apollo, de god van het licht, van het vooruitzien, de geneeskunst, de dichtkunst en de muziek. Apollo zou na zijn overwinning op de draak Python getooid met een laurierkrans de stad Delphi zijn binnengetrokken. Sindsdien is laurier het symbool van roem, triomf en eer. Als tegenprestatie voor de bemiddeling van de priesteressen van Delphi tussen de goden en het volk kregen ze wierookstoffen en mirre. Het gebruik van wierook en mirre staat ook opgeschreven in de Bijbel. In Matteüs is te lezen dat de Wijzen uit het Oosten kostbaarheden meebrachten en wel mirre, wierook en goud. Wierook als rustgevende factor Gebed en meditatie kunnen ons de hectiek in ons dagelijks leven helpen te verwerken. Een ritueel maakt de toegang tot innerlijke concentratie eenvoudiger. Zo vormen wierookrituelen, die schijnbaar dikwijls bijna nonchalant worden uitgevoerd, een kort moment

van rust en kan de concentratie op gebed en meditatie intenser maken. Wereldreligies kennen deze verbanden zeer goed en gebruiken de rituelen doelbewust. De rookceremonie helpt niet alleen om de atmosfeer en de ziel energetisch te reinigen, maar ook bij de communicatie met de hogere machten. De rook heeft een stabiliserende werking op de energiepatronen en weert ontwrichtende invloeden. In combinatie met de vrijkomende actieve stoffen van planten vormen wierookrituelen de ideale gelegenheid voor zelfmeditatie met gelijktijdige verbinding met het goddelijke. Voorspoed en geluk in 2022 Wie het nieuwe jaar met open armen wil ontvangen, kan gebruik maken van wieroken en geuren. Negatieve energie in huis kan worden verbannen door het branden van bijvoorbeeld Palo Santo, Salie of Ocharoot. Door een aangename geur te branden komt uzelf tot rust. Kom eens langs en laat ons u adviseren voor een goede start van 2022.

De-Stoelendans.nl • Nieuwstraat 53 • 7411 LH Deventer Volg en like ons op: facebook.com/De.Stoelendans

EINDEJAARS Special

WOENSDAG 8 DECEMBER 2021

Opnieuw wacht ons een creatieve kerst Dachten we vorig jaar eenmaal aangepaste feestdagen te hebben door het coronavirus, nu weten we wel beter. Opnieuw zullen we de feestdagen moeten aanpassen, omdat het virus de hele wereld nog steeds in zijn greep houdt. Weer geen feesten en is de horeca wel open? We weten het nu nog niet. Tot 19 december is het zeker dat na 17.00 uur alles dicht is. Balen? Zeker! Maar draai het om en kijk wat jij kunt doen om te helpen. STEUN DE HORECA Terwijl jij je misschien verveelt, zit de horeca met de handen in het haar. Geen avondopening, personeel dat keihard wegrent omdat ze ergens anders wel door kunnen werken en bij lange na niet voldoende overheidssteun. De horeca werd bij sluiting massaal gesteund door bijvoorbeeld eten te laten bezorgen. Het leidde er zelfs toe dat een flink deel van de horeca in Nederland betere omzetten had dan voor corona, doordat er weinig personeel werd betaald en er flink werd besteld. Maar de situatie is nu totaal anders, nu de horeca wel overdag open is maar na 17.00 uur de deuren moet sluiten. Vergeet ze nu ook niet. Vier de feestdagen met een uitbundig kerstmenu dat is bezorgd via de lokale horeca. En naast een diner kun je ook kiezen uit talrijke luxe ontbijtjes om jezelf of anderen in december mee te verwennen.

STEUN DE ZORG Terwijl jij je misschien verveelt, zwoegen duizenden zorgmedewerkers dag in, dag uit, 24 uur per dag tijdens lange dagen in verstikkende kleding om zorg te blijven bieden. Veel mensen zitten thuis in angst te wachten op hun uitgestelde operatie of behandeling. En dat betreft niet meer alleen heupoperaties, ook transplantaties en chemotherapie kunnen inmiddels worden uitgesteld. Tijdens de eerste lockdown waren de zorgmedewerkers de helden van het land. Ze kregen bloemen, er werd een oplossing geboden als ze geen boodschappen konden doen. Nu is de uitval onder het zorgpersoneel

groter dan ooit en dat betekent dat een steeds kleiner wordende groep alle zorg moet opvangen. Dag en nacht. Wat jij hierin kunt doen, kun je vast zelf wel bedenken… MET KLEINE AANPASSINGEN TOCH EEN FIJNE KERST Als we social media mogen geloven hebben we 17 miljoen experts in Nederland die het allemaal beter weten. Maar de waarheid, die weten we niet en die gaan we ook nooit weten. Wat we wel weten is dat we allemaal hetzelfde doel hebben: we willen weer bij elkaar komen, elkaar spreken en zien, vooral in de decembermaand met de feestdagen. En dat kan, als we ons aan een aantal heel simpele dingen houden. Handen wassen, afstand houden en niet te veel mensen over de vloer per dag. Zo simpel is het… TAFELINDELING KERST Met een klein beetje voorbereiding kun je heel makkelijk rekening houden met de coronamaatregelen. Denk goed na over wie waar gaat zitten en verdeel rollen. Laat één iemand in charge zijn over de drank en zorg dat jij de enige bent die in de keuken staat en eten naar de tafel brengt. Komt oma ook, zet haar dan niet tussen de mensen in, maar laat haar aan het hoofd van de tafel zitten. Daar is de meeste ruimte. Voorkom een stoelendans en spreek af om zoveel mogelijk op de plek te blijven zitten. En… zoals hierboven al werd genoemd: als je een kerstgerecht bij de horeca bestelt, maak je het niet alleen fijn en makkelijk voor jezelf maar steun je ook de horeca. Maak de borden in de keuken op. Zo voorkom je dat mensen hetzelfde bestek aanraken, over elkaar heen buigen en/of schalen aan elkaar doorgeven. En een ander voordeel: je kunt de gerechten heel mooi en feestelijk presenteren.

LANG LEVE DE GOURMETSET Maar er zijn veel meer mogelijkheden met kerst. Zoals… gourmetten. Oer-Hollands en heel geschikt voor een coronaproof kerst, mits je rekening houdt met een paar dingen. En alhoewel gourmetten soms als voorspelbaar wordt gezien, kan een kerstgourmet zo veel meer zijn dan wat vlees en groenten in een pannetje. Ga online op zoek naar originele gourmetrecepten en maak je kerstgourmet net even wat

specialer. Iedereen heeft zijn eigen pannetje en bestek en alles staat op tafel. Verdeel de gourmetplaten en de schalen met ingrediënten zoveel mogelijk over de tafel, dan zit je elkaar ook niet in de weg. GA LEKKER NAAR BUITEN Zie je het niet zitten om binnen te blijven met kerst? Dan kun je ook buiten verblijven, zelfs voor een volledig kerstdiner. Maak het gezellig met vuurkorven en lampen en zorg voor een overkapping en dekens. Maak Glühwein en warme chocomelk… er is zoveel mogelijk. Steek de barbecue aan of misschien heb je wel een buitenkeuken? Of maak het eten binnen klaar en serveer het buiten. Zo kun je ook de familie en/ of vrienden waarmee je niet om de kersttafel zit, toch een warme kerstgroet toedragen. Blijf in de tuin of maak een flinke wandeling. Of je een rondje door de wijk loopt of naar een idyllisch park gaat… het maakt niet uit. Het gaat er om dat je even ‘samen’ kunt zijn, op afstand.

Kerstshoppen met 2021 prijzen

Fantaseer je wel eens over verbouwen? Bekijk dan snel de mogelijkheden voor je tuin met een veranda of tuinkamer van Verasol. Zo creëer je eenvoudig extra ruimte voor een kidsroom, werk-, relax- of borrelplek. Nu extra aantrekkelijk, want op een veranda met polycarbonaatdak krijg je tijdelijk 10% korting. Bovendien profiteer je nog van onze 2021 prijzen. En bij Tuinmani krijg je ook nog

gratis Led verlichting!* Verasol Greenline

ndag Extra koopzober 19 decem

Met een Verasol Greenline veranda kies je voor extra ruimte, kwaliteit en een aantrekkelijke prijs.

✔ ✔ ✔

ng en Snelle leveri ogelijk montage is m

Verasol Profiline

10%

Met de uitgebreide keuze aan kleuren en mogelijkheden stel je jouw veranda zamen helemaal zoals jij dat wilt

korting

✔ ✔ ✔

vt wonen

weer verliefd op je huis!

Op Verasol veranda’s met polycarbonaatdak

DE GEZONDE ZAAK P

Verkrijgbaar in 15 kleuren Polycarbonaat- of glasdak incl. inmeetservice en maatwerk

* Met uitzondering van de Smartline Vraag naar de voorwaarden

Volg ons op:

In wit en antraciet Stijlen; klassiek, modern en design Polycarbonaat- of glasdak

Tuinmani Deventer

Tuinmani Apeldoorn

Revalstraat 7, 7418 BJ Deventer Tel.: (+31) 0570-59 07 12 www.tuinmani.nl • deventer@tuinmani.nl

Kayersdijk 95, 7332 AM Apeldoorn Tel.: 055-72 00 155 www.tuinmani.nl • apeldoorn@tuinmani.nl

Eindejaars korting!

We zien u graag in onze winkel!

Deze acties zijn geldig t/m 31 december 2021

, 10 20 €5 KORTING KORTING 15% KORTING KORTING %

op het gehele assortiment van

WELEDA

m.u.v. Weleda geneesmiddelen

VITALIZE VITAMINE D

2 VOOR € 14,99 Vitalize Vitamine D3: Voor het behoud van sterke botten en tanden Goed voor de werking van spieren Ondersteunt het immuunsysteem

op alle CHILLY’S

BOTTLES

12 uur warm & 24 uur koud

1+1 GRATIS LAMAZUNE

SHAMPOO - DEO - TANDPASTA GEZICHTSREINIGER & MEER! 100% plasticvrije cosmetica BIO & Handmade

op het gehele assortiment van

op het gehele LOVELI assortiment

100% natuurlijk & Troepvrij Nooit op dieren getest Gemaakt in Amsterdam

10 10 KORTING KORTING %

op alle warmies

Zacht alternatief voor de warmwaterkruik!

op alle diffusers SFEER, BEVOCHTIGEN & ZUIVEREN Verdamp tot 8 uur je favoriete etherische olie

2x 120 capsules van €23,90 voor € 14,99

Koninginnelaan 97, Apeldoorn | 055-5212662 | whatsapp bestelling: 06-41822870 | www.degezondezaakapeldoorn.nl

EINDEJAARS Special

WOENSDAG 8 DECEMBER 2021

Algemeen directeur Jan Willem van Dop trots op slagvaardige organisatie

Fantastic 4 brengen Go Ahead Eagles naar superheldenstatus door Marc Looijen

sportieve prestaties van onze hoofdmacht daar ook aan mee.”

Op zijn kantoor hangt een inge-

OPEN DEUREN EN KORTE LIJNEN Toen hij in de zomer van 2018 aantrad als algemeen directeur, was dat voor 16 uur. Destijds nog in de Keuken Kampioen Divisie. Nu staat Van Dop voor 25 uur op de payroll, maar ook dat aantal uren overstijgt hij moeiteloos, puur ook uit liefhebberij. “Er zit zoveel positieve energie in onze organisatie, iedereen wil graag zijn steentje bijdragen en is multifunctioneel inzetbaar. We houden hier van open deuren en korte lijnen. Elke maandag staat in het teken van overleg: op het gebied van veiligheid, op commercieel vlak en ook met ons team. Want zeker in deze tijd van weer lege stadions is het enorm belangrijk om de financiën goed in het oog te houden, waarbij we ook onze trouwe sponsors niet mogen vergeten. We hebben er bewust voor gekozen om bij thuisduels het frame met de wedstrijdsponsor in beeld te brengen tijdens de opkomst van de spelers op het veld. Dat is dan toch het minste wat je voor een sponsor nog kunt doen in zo’n geval.”

lijst kunstwerk, gecreëerd door een creatieve supporter van Go Ahead Eagles. De Fantastic 4, vernoemd naar de legendarische superhelden, maar nu met clubeigenaar Alex Kroes, technisch manager Paul Bosvelt, trainer/coach Kees van Wonderen en algemeen directeur Jan Willem van Dop. Laatstgenoemde is buitengewoon trots deel uit te maken van dit kwartet, dat met bescheiden financiële middelen de Deventer vereniging uit de Keuken Kampioen Divisie naar de Eredivisie heeft gebracht en daar nu vriend en vijand verrast met prima resultaten en fris, aanvallend voetbal. Behalve die ene keer, begin november in Amsterdam, toen de adelaars negentig minuten lang ‘de bus parkeerden’ voor het doel van Warner Hahn. Ajax liep zich stuk op de Deventer muur en bleef op 0-0 steken. Dit gelijkspel dwong overal respect af, behalve bij Ajax-icoon Sjaak Swart die Van Dop kritisch aansprak op deze uitermate defensieve tactiek. “Maar Sjakie is voor Ajax, toch?” zou René van der Gijp breed lachend zeggen. Verder oogst de promovendus niets dan lof, en vond PSV-trainer Roger Schmidt Go Ahead Eagles in een interview zelfs de beste ploeg van de Eredivisie. Het zou zomaar kunnen dat deze uitspraak niet op waarheid berust, maar feit is wel dat de Eagles met een begroting van slechts 8,5 miljoen euro boven verwachting meedraaien op het hoogste voetbalplatform van ons land. Jan Willem van Dop (61) weet aan wie dit succes vooral te danken is. “Als Alex (Kroes, ML) er niet was geweest, was dit ons zeker niet gelukt. Hij is een zeer actieve aandeelhouder, maar blijft graag op de achtergrond doen waar hij heel goed in is: onderhandelen.” ‘GROOT COMPLIMENT VOOR HELE TEAM’ Van Dop roemt de kleine maar open organisatie in stadion De Adelaarshorst. “Voorheen werden veel ideeën door toenmalige bestuursleden afgekapt met ‘nee, want’. Tegenwoordig heerst hier de ‘ja, maar’-mentaliteit. Een positieve vibe, maar wel alles met een realistische blik beschouwd. Toen ik hier drie jaar geleden als algemeen directeur aan de slag ging, zei ik al tegen jou: Go Ahead Eagles moet altijd een

De Fantastic 4 van Go Ahead Eagles, vereeuwigd door een trouwe supporter. Vanaf boven met de klok mee: clubeigenaar Alex Kroes, technisch manager Paul Bosvelt, trainer/coach Kees van Wonderen en algemeen directeur Jan Willem van Dop.

8 willen scoren. Daarmee bedoelde ik dat de club op vele fronten professioneler moest worden en op organisatorisch vlak verbeteren. Dat is gelukt en daarvoor verdient het hele team een groot compliment.” Go Ahead Eagles manifesteert zich te allen tijde als een club voor de supporters. De voorbeelden hiervan zijn legio, waaronder de Memorial Garden op het stadionterrein aan de Vetkampstraat, waar overleden supporters blijvend worden herdacht. Het zijn precies ook de supporters die de rood-gele formatie in thuiswedstrijden over het dode punt heen kunnen schreeuwen. En dat is soms nodig, zo bleek. Immers, in het weekeinde van 20/21 november werkten de Deventenaren, vanwege de verscherpte coronamaatregelen, weer eens een thuisduel af zonder de steun van de ‘twaalfde man’ en meteen ging het mis tegen FC Groningen: 0-1. VEEL WAARDERING Niettemin kwamen de Eagles dat weekeinde weer positief onder de aandacht, omdat Van Dop zich buiten het stadion posteerde tussen de fans die toch in de buurt van hun idolen wilden zijn. “Ín het stadion begeef ik me graag tussen de supporters, en ook daarbuiten.” Dat doet de algemeen directeur a priori omdat hij het gewoon leuk vindt, maar het kwam dat weekeinde ook goed uit vanuit veiligheidsperspectief, omdat her en der in ons land supporters van andere clubs liepen te klooien met vuurwerk en tegen alle verboden in toch de stadions betraden. Het voorbeeldige optreden van Van Dop ‘haalde’ de volgende maandag het televisieprogramma Veronica Inside, waar wederom René van der Gijp de lachers op

zijn hand kreeg toen hij refereerde aan de beelden waarop de directeur helemaal alleen stond, met de fans op gepaste afstand: ‘Hij wil één zijn met de supporters, maar niemand kijkt naar ‘m om!’ Van Dop kan er smakelijk om lachen: “Zulke grappen kan ik erg waarderen. Bij VI aan tafel wordt immers altijd vol waardering over ons gesproken. Johan Derksen noemt De Adelaarshorst steevast ook ‘het gezelligste stadion van Nederland’. En dat ben ik met hem eens. De Engelse sfeer hier is onvergelijkbaar. Met de muur, zo midden in een woonwijk. Ik zit hier prima op mijn plek, ja, en natuurlijk helpen de goede

SKYBOXEN Vervolgens pakt Jan Willem van Dop er een paar papieren bij met ambitieuze tekeningen. “De hoofdtribune wordt uitgebreid met vier skyboxen, twee boven en twee beneden. Die worden volgens planning komende zomer opgeleverd. Duizend seats leggen we voor een seizoen vast, tweehonderd gaan in de vrije verkoop. Een jaar later gaan we ook nog de IJsseltribune aanpakken. Daarmee breiden we onze capaciteit uit van 10.000 naar 13.000 plaatsen en kunnen we de begroting geleidelijk van 8,5 miljoen naar circa 11 miljoen euro brengen. We begroten bij voorkeur conservatief, zodat we financiële tegenvallers makkelijker kunnen opvangen.”

De spelersbegroting van 3,5 miljoen euro is voor Eredivisiebegrippen eveneens aan de bescheiden kant. Go Ahead Eagles trekt ook liever voetballers aan die zich graag op het hoogste niveau willen bewijzen, dan ‘afgeserveerde’ spelers van topclubs. “Voorbeeldje? Spits Nick Venema kwam drie jaar geleden bij ons in beeld toen hij bij FC Utrecht buiten de boot viel. Maar je loopt dan het risico dat zo’n jongen teleurgesteld op het veld loopt en niet alles voor de club geeft. Wij hebben hier nu jongens, nieuw in de selectie, die bereid zijn zich de kolere te rennen voor Go Ahead Eagles. En die drive zie je terug in de wedstrijden.” TEGEN RACISME EN UITSLUITING Tenslotte vestigt de algemeen directeur nog even de aandacht op een belangrijk speerpunt binnen de Deventer vereniging: “Begin vorig jaar lanceerden de ministeries van Volksgezondheid, Welzijn en Sport (VWS), Justitie en Veiligheid (JenV) en Sociale Zaken en Werkgelegenheid (SZW) samen met de Koninklijke Nederlandse Voetbal Bond (KNVB) een actieplan (Aanvalsplan) tegen racisme en discriminatie in het voetbal: Ons voetbal is van iedereen. Samen zetten we discriminatie buitenspel (OVIVI). Dit gebeurde naar aanleiding van de racistische bejegening van Excelsiorspeler Ahmad Mendes Moreira door fans van FC Den Bosch eind 2019. Onze vereniging heeft hierover een uitgebreide presentatie gehad en de spelers weten nu heel goed dat zij het meteen moeten aangeven wanneer ze onheus bejegend worden. Go Ahead Eagles is fel gekant tegen racisme en uitsluiting van welke geaardheid dan ook. En waar nodig zullen we hier stevig tegen optreden.”

Jan Willem van Dop voor de muurschildering van de adelaar, waar de club niet alleen de naam aan ontleent maar zeker ook de tomeloze energie.

BEZOEK NU ONZE

KERSTMARKT! Kerstboom “Nordmann”

Kerstboom hoogte 300 cm, 600 leds warm wit, met timer en dimmer, voor buiten 10424187

hoogte 150-200 cm, frisse kleur en zachte naalden, naaldvast, gezaagd 1953248 ook leverbaar in de hoogte 200-230/270-300 cm

Gold kwaliteit

Slangverlichting ster afm. (h x b x d) 63 x 27 x 9 cm, voor buiten 6105647

ook op hornbach.nl Incl. bezorgkosten 27

Met timer 240 leds

Kerstboomstandaard “Nordmann” afm. Ø 39 cm, stamdikte max. Ø 12 cm, boomhoogte max. 3 m 8389768

Ook in grotere maten

240 LED warm wit, lengte 18 m, voor binnen en buiten 10274811 ook in extra warm wit 10427318

/st.

Ster afm. (h x b x d) 80 x 80 x 2 cm, polyester, voor binnen, opvouwbaar waardoor eenvoudig op te bergen 10403768

Apeldoorn De Voorwaarts 750, 7321 BT

Kijk voor de actuele openingstijden op

hornbach.nl

EINDEJAARS Special

WOENSDAG 8 DECEMBER 2021

Apeldoornse predikant reflecteert op Eben-Haëzerkerk in coronatijd

‘We staan schouder aan schouder met de samenleving’ zonder risico. Daarom doen we dat buiten, naast de kerk. Wie ’s avonds langs de Eben-Haëzerkerk komt, zag wellicht de brandende sfeerverlichting al. Je straalt als kerk ook wat moois uit naar buiten, merken we. Een wijkbewoner vroeg: ‘Is er bij jullie elke zondag een feestje buiten?’ Daar word ik echt blij van: een positieve uitstraling naar de wijk waar onze kerk staat en breder: naar de stad.”

door Marc Looijen

Ds. Henk Methorst: “Waar gaat het naartoe met de wereld die opraakt, het klimaat dat verandert en een pandemie die nauwelijks controleerbaar is?” (Fotografie: Joël Methorst)

Corona gaat ook de kerk niet voorbij. Hoe zoek je als kerk naar een begaanbare weg in een oerwoud aan regels? We kijken achterom en blikken vooruit met ds. H.I. (Henk) Methorst, predikant van de Eben-Haëzerkerk aan Zonnedauw in Apeldoorn. “Corona is voor niemand leuk en geen mens zit te wachten op allerlei beperkende maatregelen. Tegelijkertijd is het goed om niet bij de pakken neer te gaan zitten. Zoekend naar nieuwe en creatieve manieren om onze plek als kerk in de wijk - en breder: in de stad - in te nemen. Als ik aan het einde van het jaar 2021 achteromkijk, denk ik dat er een heel aantal dingen best goed gegaan is.” ZORGVULDIG MEEBUIGEN “Toen begin dit jaar de landelijke routekaart op tafel kwam hebben we, nog voordat de landelijke organisatie van de kerk met een advies kwam, een routekaart voor onze eigen kerkgemeenschap ontwikkeld die aansloot bij de toen geldende risiconiveaus. Door het op die manier te doen, was het niet nodig om telkens over allerlei praktische dingen na te denken, zoals het aantal mensen dat onze kerkdiensten kan bezoeken en de vraag hoe we met allerlei andere activiteiten omgaan. Daarbij wil ik direct zeggen dat we het als kerkenraad van de Eben-Haëzerkerk belangrijk vinden zo zorgvuldig mogelijk mee te buigen met de maatregelen die in de breedte van de samenleving van kracht zijn. We staan immers schouder aan schouder met de samenleving.” Toen Methorst in juli 2020 in Apeldoorn begon, waren er daarom slechts 100 kerkgangers fysiek

aanwezig bij zijn eerste kerkdienst in Apeldoorn. De anderen maakten de dienst mee via een livestream. “Dat is geen aantrekkelijk begin. In ons kerkgebouw is plaats voor een kleine 800 mensen. Ik heb nog niet meegemaakt dat alle plaatsen bezet waren. Toen de coronacijfers gunstiger werden, zijn we uiteindelijk opgeschaald naar ruim 400 kerkgangers. Inmiddels is dat teruggebracht naar 200. Honderden mensen zijn thuis verbonden via het scherm. Op die manier zijn we weliswaar met elkaar verbonden, maar we missen de onderlinge ontmoeting ontzettend.”

SÁMEN GELOVEN Ds. Methorst vervolgt: “Kenmerkend voor de kerk is het sámen geloven. Vergelijk het met een kolenvuur: alle smeulende kolen bij elkaar houden het vuur brandend. Een vuurkooltje dat ergens verdwaald ligt, loopt het risico om uit te doven. Om het vuur tóch brandend te houden, ontstaan er gelukkig creatieve initiatieven: een wandeling in het buitengebied, een presentje voor gemeenteleden in de buurt en niet te vergeten de onderlinge ontmoetingen na elke kerkdienst. Met elkaar koffiedrinken na de dienst in een zaal van ons gebouw is niet

De laatste weken van het jaar nodigen als vanzelf uit tot reflectie, zegt Methorst. “Als ik achteromkijk, denk ik: we mogen ons meer presenteren in de wijk en in de stad. De beweging naar buiten mag nadrukkelijker. We zijn als kerk niet wereldvreemd, maar we staan middenin de maatschappij. Dat hebben we het laatste jaar wat laten liggen. We zijn veel met onszelf bezig geweest om alles intern zo gestroomlijnd mogelijk te laten verlopen. Dat is niet vreemd, want we liepen tegen een veelheid aan vragen aan. Nu alles intern op orde is, kunnen we wat mij betreft een inhaalslag maken bij onze uitstraling naar buiten. Hoe mooi zou het zijn om na de kerkdienst niet alleen eigen gemeenteleden te spreken, maar ook de buren van de kerk. Uit de straat en uit de nabijgelegen flats. We denken met onze missionaire commissie na over onze plek in de stad. Daarbij komen opnieuw prachtige ideeën op tafel.” BOODSCHAP VOOR DE WERELD De kerk hoeft geen club te zijn die op zichzelf gericht is, vindt de predikant. “Integendeel: we willen wat uitstralen naar buiten en hebben een boodschap voor de wereld. We weten ons in de kerk aangesproken door woorden van God. Die woorden mogen onder meer via ons in onze omgeving tot

klinken komen. Omdat we anderen het goede, grote nieuws van God ook gunnen. Dat nieuws komt allemaal samen in het Kerstkind: Jezus Christus. Hij maakt het licht in een donkere wereld. De wereld is de werkplaats van God. Hij zette er een kribbe neer: Jezus werd geboren. God plaatste er ook een kruis: Jezus stierf en herstelde zo de gebroken relatie tussen God en mens. Dát geeft ons bestaan licht, leven en uitzicht.” PERSPECTIEF Dat wat God doet en Wie Hij is, geeft het leven van de leden van de Eben-Haëzerkerk perspectief. Ds. Methorst vervolgt: “We leven ervan. Wie om zich heen kijkt, kan zich zomaar grote zorgen maken. Waar gaat het naartoe met de wereld die opraakt, het klimaat dat verandert en een pandemie die nauwelijks controleerbaar is? Daarom zoeken we het hogerop en letten we op God. Hij regeert, ook als wij het niet allemaal meer snappen. Hij komt met Zijn Zoon Jezus Christus deze wereld vol verwarring binnen. Hij is onze houvast, in leven en sterven. Die boodschap van hoop en uitzicht delen we graag met anderen. Met eigen gemeenteleden, maar ook met de wijk en in de stad. Veel zal de komende kerstdagen via de livestream te zien zijn. Bijvoorbeeld de viering op eerste kerstdag ’s middags, voor en door kinderen. Op www.ebenhaezerkerk.nl is het allemaal te volgen. Kijk gerust mee! En wie nieuwsgierig werd en graag meer wil weten, mag altijd contact zoeken via het e-mailadres dsmethorst@ehkerk.nl.” Het sfeervolle interieur van de Eben-Haëzerkerk. (Fotografie: Joël Methorst)

SNEL IN HUIS! Wa n d - / v l o e r k l e e d

R O D E N 170 N U 189.-

x 240 cm

COSY CHRISTMAS KERSTTREND 2021

449.-

399.op voorraad!

O P V O O R R A A D ! Dressoir C A R L O S af m . B 9 0 x H 8 5 x D4 0 c m N U 249.-

O P V O O R R A A D ! Fa u te u i l e n h o c ke r O T TA VA N 449.- V O O R 399.-

i n d i v. k l e u re n

SNEL IS HUIS! Kruk S A R A H Ø30 x H42 cm

N U 129.-

P E R RY VA N 179.- V O O R

Vloerkleed Ø160 cm

143.20

SNEL IN HUIS!

LIESE VA N A F 299.95

Ha n g l a m p

i n d i v. af m et i n g e n

199.op voorraad!

S N E L I N H U I S ! Wijnkast V I N O a f m . ( b h d ) 5 6 x 170 x 3 8 c m N U 660.-

OP VOORRAAD!

D A N I i n d i v. k l e u re n N U 199.- O P V O O R R A A D ! Eettafel A N E K A N U 599.- O P V O O R R A A D ! hanglamp E O S Ø 6 5 c m va n ve re n N U 289.-

Eetkamerstoel

af m . Ø 1 3 0 x H 7 7 c m

VOOR KERST I N H U I S! 1419.-

999.-

O P V O O R R A A D ! Vloerlamp C E R A H 1 2 7 c m N U 129.-

op voorraad!

SNEL IN HUIS! BESTO

Bijzettafel

af m . Ø4 0 x H 4 8 c m

N U 109.-

O P V O O R R A A D ! Z i t b a n k L O I S 2 4 0 c m b re e d , i n d i v. k l e u re n VA N 1419.- V O O R 999.- S N E L I N H U I S ! M AT S s et va n 2 N U 199.- O P V O O R R A A D ! V l o e r l a m p E O S m et ve re n N U 218.-

Bijzettafelset

7 dagen per week open

ke r s td a g e n g e s l ote n

O P V O O R R A A D ! Fauteuil B R O N X i n d i v. k l e u re n N U 429.-

dichtbij Utrecht, zondags gesloten ke r s td a g e n g e s l ote n

Reizen door heel Europa in je eigen bed begint in Lochem met een caravan van

Hobby, Dethleffs of Fendt. Een sfeervolle winkel met alle kampeer en wandelaccessoires en een groot assortiment reisboeken.

Binnen & Buiten zonwering www.holidaysport.nl

onzeverdere verderecollectie collectie onze

Vordenseweg 1, LOCHEM

biGaragedeuren nnenzonwering tuinmeubelen buitenzonwering horren horren rolluiken rollui ken screens screens enennog . nogveel veelmeer. meer...

OVERKAPPING

Onze zonwering werkt op de nieuwste Somfy IO motor!

gordijnen zonwering OPENINGSTIJDEN: OPENINGSTIJDEN:

www.zonweringput.nl bonenburgerlaan bonenburgerlaan1313||Heerde Heerde| |0578 0578-690338 -690338 www.zonweringput.nl dinsdag t/m vrijdag van 13:30 t/m 18:00 uur & zaterdag van 13:30 t/m 17:00 uur

Bescherm de natuur in Nederland! Word nu lid op natuurmonumenten.nl en ontvang 4 x per jaar het magazine Puur Natuur

21% BTW KORTING 2X 21% BTW BTW KORTING KORTING 2X 50% KORTING

EINDEJAARS ACTIE EINDEJAARS ACTIE

BIJ BĲ AANKOOP AANKOOP VAN VAN EEN COMPLETE BADKAMER* BADKAMER*

BIJ AANKOOP VAN EEN COMPLETE KEUKEN* BĲ AANKOOP VAN EEN COMPLETE KEUKEN*

SUPER ACTIE WEEK vrijdag 8 okt. t/m zo. 17 oktober

én maak kans op een

WEG ERMEE!

én maak kans op een

GRATIS

BADKAMER*

NKEUKGENEMEKT EEENNKODRTING VAN 50% O UW GRATIS KEUKEN*

*Vraag naar de voorwaarden in de showroom

*Vraag naar de voorwaarden in de showroom.

4.7 uit 5

i.v.m. corona ti jdelijk om 17.00 gesl oten. De Voorwaarts 45 (bij Omnisport) - Apeldoorn - 055 2070720 *vraag naar de voorwaarden in de showroom OPEN: Ma. 12:00 - 17:00 uur Di. 09:30 - 17:30 uur. Wo. 09:30 - 17:30 uur. Do. 09:30 - 17:30 uur. Vr. 09:30 - 17:30 uur. Za. 10:00 - 17:00 uur. Zo. 12.00 - 17.00 uur. 4.7 uit 5

EINDEJAARS Special

WOENSDAG 8 DECEMBER 2021

Je wordt bedankt, Bin Laden – 20 jaar Nederland in Afghanistan

“Hebben wij Afghanistan veranderd of heeft het land vooral onze eigen politiek beïnvloed?” Niet bij toeval kwam het debuut

een videoserie over Afghaanse jongeren.

van de van oorsprong Bathmense Jorrit

Kamminga,

‘Je

wordt

bedankt, Bin Laden – 20 jaar in Afghanistan’ op precies 11 september uit. En dat te midden van alle hectiek en pogingen om Afghaanse vrienden en kennissen te helpen door de machtsovername door de Taliban. Jorrit loopt inmiddels ruim 16 jaar rond in Afghanistan. “Ik heb er ook veel over geschreven. Zo ben ik ongetwijfeld Nederlands recordhouder opiniestukken over Afghanistan, een twijfelachtige titel. Maar ik schreef nog nooit een boek over mijn ervaringen. Tot nu.” Het boek is een politieke geschiedenis van Nederland in Afghanistan, zowel in de periode voor maar vooral na de aanslagen van september 2001. Het boek biedt een gedetailleerde analyse van het conflict, de politieke besluitvorming en de voortdurende spanning tussen de

Haagse en Afghaanse werkelijkheid; van de reactie van het kabinet-Kok II op 9/11 tot de recente machtsovername door de Taliban en de trieste evacuatie. DE HAAGSE WERKELIJKHEID VERSUS DE AFGHAANSE Jorrit Kamminga werkte de afgelopen zestien jaar in Afghanistan, voor instituut Clingendael en Oxfam Novib. Hij deed twee en een half jaar onderzoek voor zijn boek. Ook maakte hij met Chronoscoop in 2009 de documentaire Afghanistan, Land of Wonders, over de Russische ervaringen in Afghanistan, gevolgd in 2012 door Angry Young Men?,

“Osama bin Laden en de aanslagen van 9/11 brachten Nederland in Afghanistan. Dit boek is een politieke geschiedenis van Nederland en Afghanistan. Ik blik terug op hoe het allemaal begon en wat het voorlopig heeft opgeleverd voor de Afghanen. Daarbij is het aan het eind van het boek de belangrijkste vraag na 20 jaar Nederland in Afghanistan: hebben wij Afghanistan veranderd of heeft dat land vooral onze eigen politiek beïnvloed? Lezers worden meegenomen in een unieke analyse van het conflict, de politieke besluitvorming en de spanning tussen de Haagse en Afghaanse werkelijkheid, van de reactie van Paars II op 9/11 tot en met het einde van de Nederlandse missie en de trieste evacuatie in augustus 2021.” Het boek is opgebouwd uit delen. Eerst wordt de Afghaanse werkelijkheid besproken. “Wat is er in twee decennia veranderd? Hoe ziet conflict in Afghanistan eruit en wat zijn de oorzaken? Hoe zit het nu met de Taliban en Al Qaeda? De bescheiden bilaterale band van vóór 2001 veranderde bliksemsnel in een uiterst intensieve relatie met talloze diplomatieke, militaire, humanitaire en

ontwikkelingsbijdrages. Twintig jaar later zaten ‘we’ er nog steeds, tot eind juni 2021 zelfs nog met militairen. De terugtrekking van de troepen werd al veel eerder verwacht; de snelle terugkeer van de Taliban zeker niet. Het is een verhaal van veel halflege en halfvolle glazen, zelfs zonder de terugkeer van de Taliban als tragische apotheose.” Daarna komt de Haagse werkelijkheid aan bod. In een tour de force ontleedt de auteur twintig jaar politiek debat over de verschillende missiebijdrages van Nederland. Hij beschrijft een wonderlijke wereld van stokpaardjes of juist wispelturige standpunten van bewindspersonen, Kamerleden en hun politieke partijen. “Afghanistan zorgt voor honderden uren pittig Kamerdebat die ook in sterke mate politiek Den Haag zelf hebben beïnvloed: van grote onenigheid tussen en binnen partijen tot de val van het kabinet-Balkenende IV over de missie in Uruzgan.”

DE MISSIEMACHINE BLEEF DRAAIEN Het is aan het eind van het boek dan ook de belangrijkste vraag na 20 jaar Nederland in Afghanistan: hebben wij Afghanistan veranderd of heeft het land vooral onze eigen politiek beïnvloed? “Eén ding is zeker: 20 jaar lang is Afghanistan een constante in ons buitenlands beleid geweest. De missiemachine is door blijven draaien. Zelfs bij onduidelijke mandaten, groeiende onveiligheid, Nederlandse slachtoffers of onenigheid binnen de coalitie.” Het boek ‘Je wordt bedankt Bin Laden – 20 jaar Nederland in Afghanistan’ is verkrijgbaar via www.jalapenobooks.com/shop/ je-wordt-bedankt-bin-laden Foto Jorrit Kamminga: El Carret, Xirivella

Zet je Kerstboom Buiten: landelijke actie tegen eenzaamheid Deze kerst ligt eenzaamheid op de loer. Wordt het de meest eenzame kerst ooit? Niet wat Stichting Socialrun betreft! Met de actie ‘Zet Je Kerstboom Buiten’ gaat de stichting de strijd aan tegen eenzaamheid. Diverse partijen, waaronder zorginstellingen, ondernemers, horeca en regionale media, hebben zich op verschillende manieren aangesloten bij de actie. Socialrun wil met de actie van Kerstmis 2021 de meest sociale kerst in de meest eenzame tijd maken. DE HOEVEELHEID MENSEN DIE AAN ZELFDODING DENKEN IS ENORM “Corona heeft een gigantische

impact op de samenleving en in het bijzonder op mensen met een kwetsbaarheid. Je wilt niet weten hoeveel mensen er op dit moment

rondlopen die denken aan zelfdoding. Ook bij jou in de straat”, aldus Frank Bonekamp, directeur stichting Socialrun. Samen met zijn collega Nienke springt Frank bij waar hij kan. “Nienke en ik hebben het drukker dan ooit, maar het is bijna teveel”, vertelt hij. “Deze tijd is voor veel mensen met een kwetsbaarheid afschuwelijk. En daarom dus deze actie: omdat we écht het verschil willen maken.” DE ACTIE EN VERVOLGACTIES De actie Zet je Kerstboom Buiten verwoordt letterlijk wat de actie inhoudt. Voor de deur, in de tuin, op het balkon, het maakt niet uit. Maar zet een kerstboom buiten voor een ander. En ontsteek de lampjes. Socialrun hoopt daarmee van kerst 2021 de meest sociale kerst ooit maken. Ook is de vurige wens dat de actie als katalysator werkt voor andere initiatieven. BUITEN IS DE PLEK VOOR VERBINDING Omdat buiten op dit moment dé plek voor verbinding is. Achter de deur kunnen we op dit moment niet komen. Maar toch kunnen we

elkaar zonder fysiek contact bereiken. Door de straten te verlichten, verlichten we hopelijk elkaars hart. Brengen we licht in donkere tijden. Met de speciale poster kun je laten weten voor wie jij specifiek de kerstboom buitenzet. Bijvoorbeeld voor je broer, het zorgpersoneel of oma verderop? Vermeld dat op de poster ‘Mijn kerstboom staat buiten voor…’ en hang de poster op je raam.

MEEDOEN? Op de website www.zetjekerst boombuiten.nl kunnen mensen aangeven voor wie ze hun boom buiten zetten en een foto uploaden. Op de website is ook te zien welke initiatieven er nog meer worden ontplooid. Zoals de ‘aanhaakactie’ waaraan massaal gehoor wordt gegeven: 100.000 kerstballen haken. Natuurlijk kun je ook een eigen initiatief aanmelden via de website.

EINDEJAARS Special

WOENSDAG 8 DECEMBER 2021

Vrijgevestigde psychiaters luiden de noodklok

‘Straks staan 60.000 patiënten op straat’ door Gerreke van den Bosch

Samen met een groep collegazelfstandig gevestigde psychiaters, verenigd in actiegroep ZGP, vraagt Janneke van der Bijl aandacht en steun. “Waarom? Omdat wij door beleid van overheid, Nederlandse Zorgautoriteit en zorgverzekeraars onze vrijgevestigde praktijken ‘uitgerookt’ worden”, zegt Van der Bijl. Volgens de psychiater en psychotherapeute, die gevestigd is aan de Schurenstraat 8A in Deventer, stellen overheid, NZa (Nederlandse Zorgautoriteit) en zorgverzekeraars geheel ten onrechte dat zelfstandig gevestigde psychiaters enkel lichte problematiek behandelen. Dat is de reden waarom zij in de grote instellingen moeten werken. “Met negatieve prikkels oefenen zij druk uit op vrijgevestigde behandelaren om hun praktijken op te geven. Dit heeft drastische gevolgen voor ongeveer 60.000 patiënten, jongeren inbegrepen. Deze groep dreigt door dit beleid zonder behandelaar ‘op straat’, te belanden, midden in de Covid-crisis die nu gaande is. In de praktijk betekent dit dat ze achter aansluiten op de wachtlijsten van de grote regionale instellingen”, legt de Deventer psychiater uit. HET PROBLEEM Er zijn te weinig psychiaters in de instellingen. Veel psychiaters vertrekken omdat zij vinden dat zij het vak niet meer kunnen uitoefenen zoals zij dat nodig vinden. Nederlandse Zorgautoriteit en winst-gedreven zorgverzekeraars willen het psychiatertekort opvullen met vrijgevestigden. Zij hopen dat de vrijgevestigde psychiaters in GGZ-instellingen gaan werken. “Maar dat zal niet gebeuren, want wij willen niet (terug) naar de instellingen om goede redenen. NZa en ZV dwingen ons op allerlei manieren met ‘financiële prikkels’ en beïnvloeden de behandelingen. Zij zijn in medische zaken onoordeelkundig. Zij dragen géén behandelverantwoordelijkheid. Zij zijn niet tuchtrechtelijk aansprakelijk als behandelingen mislopen door wanbeleid. Zij dragen géén verantwoordelijkheid over de gevolgen van hun

beleidsmaatregelen”, benadrukt een woordvoerder namens de zelfstandig gevestigde psychiaters. ZELFSTANDIG GEVESTIGDE PSYCHIATER De ZGP is naast medisch specialist ook psychotherapeutisch opgeleid en als psychiater én psychotherapeut werkzaam. Bundeling van verschillende disciplines in één persoon werkt kostenverlagend. De vrijgevestigde psychiater diagnosticeert en behandelt patiënten die meestal niet behandeld kunnen worden binnen de GGZ. Behandeling van complexe psychiatrische problematiek is de competentie van de ZGP. Goede behandeling kan van levensbelang zijn. In het huidige systeem is het nu nog mogelijk om het beroep in de volle breedte uit te oefenen. Bijna elke ZGP kiest voor een eigen praktijk uit liefde voor het vak. Op deze manier geeft het behandelen voldoening en het is leerzaam. En dat is de belangrijkste motivatie voor de ZGP. De patiënttevredenheid is hoog, en het percentage terugval is laag, zo wees eerder onderzoek uit. HOEKSTEEN Het gaat Van der Bijl aan het hart dat de patiënten en jongeren de dupe worden van het stille uitrookbeleid. “Wij hebben een uniek behandelaanbod dat wij in onze rol als psychiater en psychotherapeut bieden bij complexe problematiek in combinatie met medicatie. Onze vrijgevestigde praktijken zijn een hoeksteen van de GGZ. Wij vormen de onmisbare flexibele schil rondom de grotere instellingen. De zelfstandig gevestigde psychiater betekent persoonlijke, kleinschalige, wijkgerichte zorg verenigd in één behandelaar.” PETITIE Maandag 15 november stuurde actiegroep ZGPaanZet een Brandbrief naar staatssecretaris Paul Blokhuis. Ook is er een petitie gestart: https:// zgpaanzet.petities.nl/ De petitie is gericht op het blijven van passend behandelaanbod. Patiënten, naasten, huisartsen, verpleegkundigen, psychologen, psychotherapeuten en psychiaters stellen dat Marktwerking langere wachtlijsten veroorzaakt alsmede discriminatie van GGZ-patiënten en meer schendingen van patiëntrechten. Men vindt dat de destructieve regelzucht van de Nederlandse Zorgautoriteit en zorgverzekeraars de passende behandeling van ruim 60.000 mensen ondermijnt. Men wil de ZGP behouden omdat het gepaste, kostenefficiënte zorg biedt,

Janneke van der Bijl in haar praktijk aan de Schurenstraat. (Foto: Gerreke van den Bosch)

multidisciplinair in één persoon, bij complexe psychiatrische problematiek. De petitie gaat gepaard met een hartenkreet: ‘Straks staan 60.000 patiënten op straat. Doe dit patiënten en de overbelaste zorg niet aan!’ In het verzoek aan staatssecretaris Blokhuis vraagt men om de verlaging van tarieven, behandelplafonds en strafkortingen voor vrijgevestigde psychiaters te stoppen zolang er wachtlijsten zijn. “We willen ook dat discriminatie van GGZpatiënten stopt en dat er behoud is van de restitutiepolis voor GGZ. We hopen ook dat de funeste gevolgen van het beleid voor patiënt en professional onderkend worden. Luister naar patiënt en behandelaar: ZGP levert doelmatige zorg bij complexe psychiatrische problemen. De ZGP moet blijven!” ONDER DRUK Ruim 230 zelfstandig gevestigde psychiaters gaven middels hun brief aan de staatssecretaris aan dat de maatregelen van NZa en zorgverzekeraars gaan leiden tot

grote problemen in de geestelijke gezondheidszorg. ‘Wij zijn een substantiële groep essentiële zorgaanbieders in het veld, die geen enkel aandeel hebben in de kostenstijgingen voor de GGZ, maar wel een groot aandeel in het leveren van snelle, kostenefficiënte specialistische zorg aan patiënten met complexe psychiatrische ziektebeelden. Als het echter aan de Nederlandse Zorgautoriteit en zorgverzekeraars ligt, gaan wij terug naar de reguliere zorginstellingen. Wij staan onder druk en dreigen te verdwijnen. Onze patiënten zullen tussen wal en schip vallen. Onze behandelingen zijn te complex voor de huisartsen of voor de (klinisch) psychologen en psychotherapeuten in de vrijgevestigde setting. Zelfs GGZinstellingen weigeren vaak deze patiënten omdat ze zo complex zijn of niet passen in hun zorgprogramma’s. Voor verwijzers wordt het dan helemaal onmogelijk om zorg te vinden voor deze categorie patiënten. De wachtlijsten zullen toenemen. Crisisgevallen zullen

toenemen. Mensen blijven te lang verstoken van adequate hulp, met alle gevolgen van dien’, waarschuwen de briefschrijvers de regering. OPLOSSINGEN? De ZGP’s zeggen zelf met oplossingen te komen. “Wij willen patiënten met complexe psychiatrische problemen blijven behandelen op laagdrempelige en kostenefficiënte wijze. Wij willen patiënten verantwoorde, geïndiceerde psychiatrische zorg bieden. Wij willen en kunnen medisch specialistische zorg bieden voor een complexe doelgroep mits wij niet ten prooi vallen aan een opeenstapeling van onterechte afslagen, strafkortingen, dalende budgetplafonds, onterechte terugvorderingen, en wanneer financiële risico’s die behoren tot basale zorgplicht van zorgverzekeraars niet op de ZGP worden afgewenteld. Wij kunnen bovendien behandelverantwoordelijkheden dragen mits onze vakinhoudelijke competenties niet door NZa en zorgverzekeraars worden ondermijnd of tegengewerkt.” https://zgpaanzet.petities.nl/

Op zoek naar verlichting, kom langs in onze winkel in Rijssen. Bezoek onze website: www.eviverlichting.nl Wierdensestraat 52 7461 BJ Rijssen 0548 - 51 22 95 www.eviverlichting.nl

3 etages met moderne en klassieke verlichting

Gratis parkeren naast ons pand

In 5 minuten opgeladen voor de volgende roadtrip. IONIQ 5.

Plan nu een proefrit bij Herwers.

Met ultrasnel laden.

IONIQ 5 vanaf

€ 43.500

Power your world. Als iemand zegt “Ik ben over 5 minuten klaar”, weet je dat het langer gaat duren. Maar als we het over de IONIQ 5 hebben, menen we het: met 5 minuten laden ben je klaar om 100 kilometer verder te rijden. Moet je nog wat langer op je vriend wachten? In slechts 18 minuten laadt de batterij op van 10 tot 80%. Wacht niet langer om aan je volgende roadtrip te beginnen. Plan direct een proefrit in en ervaar het gemak van ultrasnel laden. De IONIQ 5 is al beschikbaar vanaf € 43.500.

Ontdek meer op hyundai.com/nl/herwers Herwers Apeldoorn: Laan van de Dierenriem 29, tel. 055 - 369 6212 Herwers Arnhem: Hazenkamp 15, tel. 026 - 362 80 80 Herwers Deventer: Solingenstraat 3, tel. 0570 - 519 360 Herwers Doetinchem: Plakhorstweg 14, tel. 0314 - 333 055 Herwers Tiel: Stephensonstraat 21, tel. 0344- 630 500 Gecombineerd verbruik: 16,7 - 19,0 (kWh/100 km) / 5,3 - 6 (km/kWh) ; CO2-emissie: 0 (gr./km). Verbruiksgegevens en actieradius zijn gebaseerd op tests die zijn uitgevoerd volgens de Europese richtlijnen EU 2018/1832 en 2017/1151. De vermelde WLTP-waarden voor het gecombineerde verbruik en actieradius zijn overeenkomstig de nieuwe WLTP-testmethodiek. De waarden zijn afhankelijk van de gekozen uitvoering en wielmaat. De actieradius kan in de praktijk onder andere variëren door: omstandigheden op de weg, rijstijl en temperatuur. De Hyundai ‘5 jaar garantie zonder kilometerbeperking’ en de ‘8 jaar of 160.000 kilometer batterijgarantie’ zijn alleen van toepassing op Hyundai-voertuigen die initieel aan een eindgebruiker zijn verkocht door een erkend Hyundai-dealer. Genoemde prijs is een adviesprijs en is excl. metallic lak en eventuele opties. De bedragen verschillen per model en zijn afhankelijk van beschikbare voorraad. Kijk voor prijzen en voorwaarden op hyundai.nl of vraag ernaar bij de erkende Hyundai-dealer. De gedetailleerde garantievoorwaarden zijn beschreven in het service & garantieboekje. Afgebeeld model kan afwijken van standaarduitvoering. Druk- en zetfouten voorbehouden.

EINDEJAARS Special

WOENSDAG 8 DECEMBER 2021

Hoe hebben onze columnisten het jaar 2021 beleefd?

Tweeduizend tweeëntwintig

Nanda Roep

Als ik de corona-gedachten wegpoets... Dit jaar heb ik een paar keer moeten vragen welk jaar het ook alweer was...? O ja, 2021... Mijn gevoel is achtergebleven op mijn laatste ijkpunt, namelijk op 20 februari 2020. Toen verscheen mijn nieuwste roman ‘Leugens in de lente.’ Een paar weken later ging het land in lockdown. Daarna wordt het ineens nu. Eind 2021, bijna 2022 alweer... Een heel jaar is voorbij dat ik amper als jaar heb geregistreerd. Het bestond met name uit maatregelen, lockdowns en gecancelde uitjes. Het ging om mondkapjes en vaccins, om zorgen dat je niet ziek wordt en thuisblijven bij een verkoudheid. Maar toch, als ik de corona-gedachten wegpoets, dan zie ik gebeurtenissen die uniek en bijzonder waren. Ik moet me even concentreren, maar ze zijn er. In 2021 specialiseerde ik me in het online ondersteunen van leesplezier voor kinderen. Het is een groot probleem in Nederland dat zoveel achtstegroepers (namelijk 10%) met een taalachterstand van school komen. Tegen de tijd dat ze 17 jaar zijn, is maar liefst 24% van onze jongeren laaggeletterd te noemen. Een groot probleem dat mij aan het hart gaat. Het afgelopen jaar heb ik me daarom ingezet voor leesplezier. Dat doe ik eerlijk gezegd mijn hele schrijverscarrière al, via mijn kinderboekenserie. Maar nu is het als project online gekomen en ondergebracht bij Stichting Leesplezier. We maakten videolessen zodat leerkrachten zonder ons, bezoekers van buiten de school, op een vrolijke manier aan de slag kunnen.

Toen het toetsenbord gekocht werd, had hij nooit verwacht dat hij de afgelopen twee jaar zo vaak de C of Q zou gebruiken. De letters zijn bijna afgesleten, zo veel is er over corona, quarantaine en vaccineren geouwehoerd. 2021 was een explosief jaar. Op alle fronten. Politici veranderden in grove kleuters, gasprijzen stegen door de daken, mensen waren hellig. Op het kabinet, op elkaar en op zichzelf. Er waren rellen. Peter R. de Vries is vermoord. Go Ahead Eagles promoveerde naar de Eredivisie. Kees deed zijn naam eer aan, wonderen bestaan nog. De ploeg balde het cement tussen de muren uit in elk stadion. Er werd een orka verscheept naar een ander vreselijk bestaan, we lieten de boeren stikken met hun stikstof en het zwikkie in de Tweede Kamer trad af. Om vervolgens gewoon met hun decadente derrières op dezelfde plek te blijven zitten. Mooi, hè? Moeten u en ik eens doen. Dit jaar was er veel te doen om prikken. Vaccineren, niet vaccineren, een beetje vaccineren en nu zelfs booster boren. De wappies en de schapies. Met allemaal één hele gemene deler: angst. Maar angst is een slechte raadgever. Het is niet erg om bang te zijn. Maar om positief door te gaan, dat is pas dapper. Bij mij persoonlijk prikten vooral de tranen in mijn ogen. Hoe genadeloos hard we met elkaar en onze meningen om gaan. Prikkeikke- ikke… Laat de zorg maar stikken. Er werd me gevraagd om ook een riedeltje te ouwehoeren over hoe ik 2022 voor me zag. Weet niet of u daar wel op zit te wachten. Ben blij als ik de agenda van volgende week in m’n vizier heb. Ik doe maar wat. En met mij velen, maar ik geef het tenminste toe. Eigenlijk had ik einde dit jaar mijn standup comedy try-outs gepland. Verzet. Naar februari. Als het dan al weer door kan gaan. Ik stel voor om januari als reflectiemaand te gebruiken. Niet dat non-alcoholische Dry January gedropneus. We moeten ons juist een paar avonden flink naar de gedverdekkie borrelen en mijmeren over het komende jaar. Why, January? En we moeten lachen. Om onszelf. Om elkaar. Om de toekomst. ‘On bended knee is no way to be free’. Zonder hoop en humor ook niet.

Dat is echt positief te noemen, om maar eens een coronawoord te gebruiken. Zonder de pandemie zouden we hier niet op zijn uitgekomen. Het is het jaar waarin ik me met veel plezier aansloot bij het team van Nieuwsblad Stedendriehoek. Het jaar waarin ik bovendien mijn keyboard uit de hoes heb getrokken. Of ik erop kan spelen? Nou, not so much... We noemen onze huisband ‘Three chords & One mistake’, dus dan weet je het wel. Zoveel leuke dingen zijn er óók gebeurd, maar ondergesneeuwd door het virus. Ik zou bijna vergeten dat ik onlangs vijftig ben geworden, een mijlpaal. Met kleine groepjes kon ik iets feestelijks ondernemen, zoals natuurlijk met mijn lieve gezin. Maar ook met mijn twee vroegere kleutervriendinnen belandde ik aan een tafel. Zonder de pandemie was het moeilijker geweest om dit te realiseren, terwijl we er ten diepste van hebben genoten. Dus ja, er was gelukkig ook veel positief in de pósitieve zin van het woord.

Tijdens mijn middelbareschooltijd had ik een vriendin die op De Leegte woonde, nummer 43 als ik het wel heb. Een prachtig adres vond ik dat: De Leegte. De leegte betreden. Dat is natuurlijk niet wat we doen, als de klok middernacht heeft geslagen op de laatste dag van het jaar. Dan gaan we geen onbeschreven bladzijde op, geen totaal witte kamer binnen. Integendeel – de boel is al behoorlijk ingericht, zowel op macro- als op microniveau. Hele werelddelen zitten op slot en Rutte en co hebben bepaald hoe het er bij ons maatregeltechnisch uitziet. U weet waarschijnlijk met wie u oliebollen zult eten rond die tijd, en waarom. Waarschijnlijk staan er al dingen gepland voor het jaar met de drie tweeën en heeft u helemaal niet het gevoel dat er een nieuwe ronde met nieuwe kansen aankomt. En toch en toch en toch…

Peter van den Boom

We kunnen allemaal wel een boost gebruiken Deze tijd van het jaar leende zich altijd goed voor even terugblikken en daarna vooruitkijken. Meestal met een glimlach. Want waar hadden we ons nu allemaal zo druk over gemaakt in de achterliggende maanden? Vaak waren we de ophef al snel weer vergeten. Nou dan. En daarna keken we alvast nog even verwachtingsvol over het jaareinde heen. Want daar leek het gras altijd net iets groener dan aan onze kant. We konden niet wachten, kom maar door met die kerstborrel. Helaas kunnen we stellen dat dit jaar niet echt is geworden wat we er eind 2020 van hadden verwacht, of zelfs maar gehoopt. De coronapandemie die al een paar keer op apegapen leek te liggen, wist ons telkens weer te verrassen. We dachten ons naar de vrijheid te kunnen spuiten, maar dat was toch iets te optimistisch, en zeker naïef. En toen dat niet lukte, veranderde ons land in een rellende, chagrijnige bende, zitten we weer in een lockdown, dreigt er een tweedeling en hebben we nog altijd geen regering. En de demissionaire variant blijft maar achter de coronafeiten aanhobbelen. Ondertussen worden we belaagd door nieuwe, steeds slimmere virusvarianten. We kunnen dus allemaal wel een boost gebruiken in dit land vol korte lontjes. Maar we weigeren hardnekkig onszelf er snel één te geven. Voer voor psychologen en psychiaters lijkt me. Die moeten ons en passant ook voor een collectieve depressie behoeden. Ga er maar aan staan. Het zullen nog lang drukke tijden blijven voor de zieleknijpersbranche. Alsof we niet genoeg aan onszelf hebben, werkt het buitenland ook niet erg mee. Grootmachten als China en Rusland gedragen zich steeds agressiever. En de VS wordt, ook met een andere president, nooit meer het land dat het voor ons ooit was.

Dat is positief te noemen, om maar een coronawoord te gebruiken

Renske Kruitbosch

Wat te doen in het nieuwe jaar? Het stoïcisme is een populaire filosofische stroming die stoelt op de gedachte dat je je niet druk moet maken over zaken die je toch niet kunt beïnvloeden. Het gaat erom hoe je er mee omgaat. Kan ik wel wat mee. En daarnaast knappen we erg op van kleine, positieve dingen doen in onze directe omgeving, doceren de eerder genoemde psychologen. Denk aan gezonder gaan leven, meer bewegen, schone energie opwekken, bomen en heggen planten in de buurt. Ga ik ook allemaal doen. Maar nu eerst die kerstborrel. Op een beter 2022!

Er is geen tijd. Of is er niets dan tijd? De dichter Vasalis wees ons er al op. Ik daag u uit om de grens tussen de jaren als een baken op te vatten. Als een nieuw begin, als een schone lei. Het zal uw geest verruimen en uw lichaam in ontspanning brengen. Dit gaat verder dan goede voornemens, dit is een staat van zijn. Mijn leven lang dacht ik dat ik nooit zou kunnen schaken. Het zat niet in het DNA van het gezin waarin ik opgroeide, noch van de hele omgeving daaromheen. Tijdens mijn studietijd leek het me te moeilijk. Daarna ook, of er was gewoon nooit tijd of gelegenheid. Aldus ikzelf. Het afgelopen jaar leerde ik de grondbeginselen van het schaken van mijn geliefde. Ons eerste hele jaar samen. Hij leerde het op zijn twaalfde van zijn opa en heeft oeverloos veel partijen gespeeld. Ik zal nooit een tegenstander op niveau voor hem worden, maar toch: ik kan schaken! Ik weet hoe het moet en scherp langzaam en onzeker mijn schakersgeest. Dat geeft een aangenaam gevoel. Laten we ons over onze vooroordelen heen zetten. Grijp uw kans om te doen wat u dacht niet te kunnen, om te vinden wat u dacht niet te vinden, om te zijn hoe u dacht nooit te zijn. Gelukkig nieuw jaar. Totaal witte kamer Laten wij nog eenmaal de kamer wit maken nog eenmaal de totaal witte kamer, jij, ik dit zal geen tijd sparen, maar nog eenmaal de kamer wit maken, nu, nooit meer later en dat wij dan bijna het volmaakte napraten alsof het gedrukt staat, witter dan leesbaar dus nog eenmaal die kamer, de voor altijd totale zoals wij er lagen, liggen, liggen blijven witter dan, samen – Gerrit Kouwenaar Uit: ‘Totaal witte kamer’ (2002)

Eke Mannink

WOENSDAG 8 DECEMBER 2021

Luisterlijn vormt lichtpuntje in donkere tijd

EINDEJAARS Special

‘Het is fijn als je iemand tijd en aandacht kunt geven’ EENZAAMHEID Al meer dan 60 jaar weten mensen de Luisterlijn te vinden. “Volgens de cijfers hadden we tijdens de eerste lockdown vorig jaar een piek. Zelf merk je daar als vrijwilliger niet zoveel van. In de vier uur dat je de dienst draait, ben je in gesprek met de beller. Soms zie je dat mensen in de wacht staan, maar je weet niet hoeveel dat er zijn. Volgens het landelijk bureau komen er meer bellers, want mensen trekken zich door de maatregelen terug in eigen huis. Ze hebben minder contact met anderen, eenzaamheid en het gevoel alleen te zijn neemt toe. Reden voor mensen om eens te bellen met de Luisterlijn, want praten lucht op. Niet alleen wanneer je pijn hebt of ergens over piekert, maar ook op momenten dat je je alleen voelt of juist blij. De Luisterlijn geeft even dat steuntje in de rug.”

door Gerreke van den Bosch

De feestdagen zijn in aantocht. Voor veel mensen een periode waar ze reikhalzend naar uitzien, maar dat geldt niet voor iedereen. Voor alleenstaande mensen en zij die kampen met psychische problemen drukt de decembermaand in coronasfeer als een zware last. De Luisterlijn biedt met een luisterend oor een lichtpuntje. Marijke (67) is al bijna zes jaar actief als vrijwilliger bij de Luisterlijn. “Het is betekenisvol werk. Je hebt gesprekken van mens tot mens. We proberen er echt voor een ander te zijn. Dat maakt het van belang voor zowel de ander als onszelf”, zegt Marijke. De Luisterlijn voert jaarlijks met ongeveer 15.00 vrijwilligers ruim 300.000 gesprekken per telefoon, mail of chat. Dat doen zij 24 uur per dag, 365 dagen per jaar, thuis of op één van de 28 locaties in Nederland waarbij zij ondersteund worden door ruim 70 beroepskrachten.

Marijke is samen met ruim dertig andere vrijwilligers verbonden aan de locatie Apeldoorn. Zij komen allemaal uit de regio ApeldoornDeventer-Zutphen en staan onvermoeibaar klaar voor een vertrouwelijk gesprek met mensen uit diezelfde regio. “Zij bellen ons omdat ze nergens anders met hun verhaal terecht kunnen. De eenzaamheid is vaak groot, vooral in deze decembermaand. Bellen met onze telefonische hulpdienst kan anoniem, ook in de nachtelijke uren. De nachtdienst is van 11.15 tot 3.15 uur of van 3.15 tot 7.15 uur. Er wordt ’s nachts veel gebeld. Het heeft een speciale sfeer: het is donker en klein. Je kunt heel dicht bij elkaar komen in de nacht en veel betekenen”, vertelt Marijke over haar nachtdienst. KUNST VAN LUISTEREN Vorig jaar voerden maar liefst 350.000 mensen een gesprek met één van de 1.500 vrijwilligers. Een betrouwbare gesprekspartner dus voor alle bellers en chatters. Volgens Marijke nemen de bellers om verschillende redenen contact op met de Luisterlijn. “Sommigen voelen zich eenzaam, er zijn ook mensen die op wachtlijsten staan terwijl ze psychische hulp hard nodig hebben. Een gesprek aan de telefoon kan op dat moment heel helpend zijn. Ze kunnen hun hart luchten. Je merkt dan dat alleen het luisteren zo belangrijk is. Er voor een ander

zijn. Wat mij verrast in het werk, is dat het voor mijzelf heel waardevol is omdat je zoveel voor een ander kunt betekenen. De onderwerpen zijn heel breed. Geen gesprek is hetzelfde en de bellers variëren in leeftijd van 18 jaar tot hoogbejaard. Voordeel voor de bellers is dat het in volledige anonimiteit gebeurt. Als het in het gesprek aan de orde komt verwijzen we ook door.”

PROFESSIONALITEIT Alvorens vrijwilliger te worden bij de Luisterlijn, is er een intakegesprek om te kijken of er een match is, vertelt Marijke over de sollicitatieprocedure. “Wanneer het klikt, krijg je een professionele training, gedeeltelijk e-learning en deels fysieke bijeenkomst. Dan komt het moment dat je gesprekken mag voeren. Dit gebeurt het eerste halfjaar met begeleiding/ steun van een mentor. Als ja na zes maanden besluit om door te gaan, stroom je door naar een vaste groep. Je krijgt dan twee keer per jaar een

training. Daarnaast zijn er intervisiegroepen die acht keer per jaar samenkomen. Daar kun je zaken met elkaar bespreken. Ik vind het heel inspirerend en leer er veel van. Het werk bij de Luisterlijn neemt gemiddeld vier uur per week in beslag. Je hebt zelf grote invloed op de indeling van de diensten. Je kunt je vakantie ook makkelijk inplannen. Dat vind ik een heel groot voordeel in praktische zin. Vroeger was ik verpleegkundige en toen ik stopte met werken, stapte ik uit een dynamisch proces. Ik kende iemand die bij de telefonische hulpdienst werkte. Dat leek mij ook wel wat: het is mooi als je tijd en aandacht kunt geven aan iemand anders. Dat je iets voor een ander kunt betekenen.” Het gesprek is vrijblijvend en anoniem. Bel 088-0767000 voor een luisterend oor of bel een lokaal nummer (alleen de kosten voor je provider). Voor meer informatie over vrijwilligerswerk, kijk op www. deluisterlijn.nl/vrijwilliger www.deluisterlijn.nl www.twitter.com/DeLuisterlijn www.facebook.com/deluisterlijn www.linkedin.com/company/ de-luisterlijn/ www.instagram.com/deluisterlijn/ Bijgaande foto is niet van de betreffende vrijwilliger. (Fotografie: Elizabet Wattimena)

EINDEJAARS Special

WOENSDAG 8 DECEMBER 2021

Sharon houdt in centrum herinnering aan joodse Apeldoorners levend

‘Geschiedenis Het Apeldoornsche Bosch mag niet vergeten worden’ door Marc Looijen

“Ik vind het een eer om iets voor

Herinneringscentrum

Apeldoornsche Bosch te kunnen betekenen. Vanuit mijn bovenmatige interesse voor de Tweede Wereldoorlog, maar ook vanwege mijn joodse roots”, vertelt Sharon Langereis-Mendels (41). Zij is sinds een jaar vrijwilliger bij het centrum en doet dit werk vol overgave, als kleindochter van joodse grootouders uit Meppel. “Hun kracht om te overleven intrigeert en motiveert me mateloos.”

Sharon Langereis-Mendels werkt sinds een jaar als vrijwilliger in het herinneringscentrum.

De bezoekers van het herinneringscentrum, dat begin vorig jaar werd geopend, komen niet alleen uit Apeldoorn, maar uit heel Nederland en zelfs van buiten Europa. Als vrijwilliger kent Sharon inmiddels al veel verhalen, waarvan sommige haar enorm ontroeren. “Zoals die oudere dame die mij vertelde hoe haar oude buurman bij het spoor werkte en moest meehelpen met inladen, dit niet kon en hoe hij fysiek en mentaal op slot sloeg. De bewoners van Het Apeldoornsche Bosch werden ingeladen in treinen, die hen naar Auschwitz brachten waar ze meteen zijn vermoord.” Het herinneringscentrum heeft momenteel openstellingen op woensdag en zondag. Sharon heeft zelf als missie om het centrum nog meer bij mensen onder de aandacht te brengen. “We zeggen het allemaal, maar het is ook zo: dit verhaal - en dat geldt evenzeer voor de andere - mag niet vergeten worden. Daarom heeft het centrum ook een belangrijke educatieve functie.” In dat kader wil ze ook graag weten waar de voorwerpen gebleven zijn

die vroeger in Het Apeldoornsche Bosch werden gebruikt. “Het kan niet anders dan dat er nog voorwerpen ergens zijn. In 2018 is er een tijdelijke tentoonstelling geweest, maar er moeten nog veel meer voorwerpen in omloop zijn. Onlangs hebben we bestek aangeboden gekregen en is een soort collectebus via een verzamelaar aangekocht.” Sharon is verheugd dat het herinneringscentrum op termijn zal worden uitgebreid, waarschijnlijk met onder meer een ontvangstruimte en parkeerplaatsen, want die ontbreken vooralsnog bij het illustere huis met de witte borden. “De vrijwilligers hier werden door een professor van Yad Vashem, die het centrum onlangs bezocht, aangeduid als memory keepers. Een term waar ik erg trots op ben.” Het werk in het centrum ‘kost’ energie, zoals het verwerken van de zware verhalen die ze te horen krijgt. “Het eerder genoemde voorbeeld van die man bij het spoor. Maar het gééft ook heel veel energie!” Drie maanden geleden was ze, met haar zoon Bram, daarnaast nog actief bij het plaatsen van herdenkingsstenen voor haar familie aan de Tutein Noltheniuslaan. Om tijdens de Tweede Wereldoorlog omgekomen joodse families uit Apeldoorn te herdenken, plaatst de Stichting Gedenkstenen deze herdenkingsstenen. “Dit zijn stenen met naam, geboortedatum en datum en plaats van overlijden. Ter nagedachtenis aan hen die nooit meer terugkwamen, bij het huis waar zij gewoond hebben. Wie weet heb je ze bewust of onbewust wel eens gezien. Er zijn er inmiddels al meer dan tweehonderd geplaatst in Apeldoorn en er gaan er nog vele volgen. En het mooie is: scholen werken hieraan mee.” Sharon nodigt langs deze weg meteen ook scholen, bedrijven en verenigingen uit om zich aan te melden voor een bezoek aan Herinneringscentrum Apeldoornsche Bosch. “We willen onze verhalen immers met zoveel mogelijk mensen delen.” HET VERHAAL VAN HET APELDOORNSCHE BOSCH Het Apeldoornsche Bosch was een joodse psychiatrische instelling, die van 1909 tot 1943 gevestigd was aan de Zutphensestraat te Apeldoorn. In het begin leek het erop dat de nazi’s Het Apeldoornsche Bosch met rust zouden laten. Daarom werd de instelling in Apeldoorn ook wel ‘Jodenhemel’ genoemd. Op woensdag 20 januari 1943 verscheen niettemin de Ordedienst van Kamp Westerbork. Op het station van Apeldoorn werd een goederentrein met 40 wagons gereed gemaakt. De helft van het personeel is in die nacht gevlucht en ondergedoken. In de nacht van donderdag 21 op vrijdag 22 januari 1943 werden alle patiënten, soms naakt, verward of in dwangbuis, door eenheden van de Waffen-SS en de Ordnungspolizei in vrachtwagens naar de goederentrein gebracht. Deze trein vertrok de volgende ochtend om 7.00 uur en bracht de bijna 1200 patiënten en 50 personeelsleden rechtstreeks naar Auschwitz. De patiënten zijn bij aankomst direct

Het Apeldoornsche Bosch was een joodse psychiatrische instelling, van 1909 tot 1943 gevestigd aan de Zutphensestraat.

Groepsfoto verpleegkundigen, werkzaam in paviljoen 03 van Het Apeldoornsche Bosch, 1941. (Foto: Collectiegelderland.nl)

gedood. Van deze 1250 mensen heeft niemand het drama overleefd. Het resterende, in Apeldoorn gebleven personeel, is samen met de laatste ruim honderd joodse Apeldoorners in een gewone trein naar Kamp Westerbork gebracht en werd van daaruit gedeporteerd. Enkelen van hen hebben, net als een deel van degenen die ondergedoken waren, na de oorlog hun verhaal kunnen doen. Na verschillende tijdelijke projecten is Herinneringscentrum Apeldoornsche

Bosch nu een permanente plek om de verhalen van, over en uit Het Apeldoornsche Bosch te blijven vertellen en thema’s als (on)vrijheid, (on)veiligheid en vluchten te blijven bespreken. Herinneringscentrum Apeldoornsche Bosch is een permanente plek voor reflectie en dialoog over vrijheid, veiligheid en vriendschap. Voor schoolklassen en groepen is een uniek educatief programma ontwikkeld dat een gezicht geeft aan de persoonlijke verhalen die verbonden zijn aan Het Apeldoornsche Bosch, de oorlogsgebeurtenissen, de

Herinneringscentrum Apeldoornsche Bosch is gevestigd op het adres Zutphensestraat 76.

ontruiming in 1943 en de betekenis in heden en verleden. Op de begane grond van de woning is een expositie ingericht die het verhaal vertelt van de bloeiende instelling die Het Apeldoornsche Bosch ooit was en van de ramp die zich daar in januari 1943 heeft voltrokken. Philip Fuldauer - directeur van het kinderpaviljoen en bewoner van de villa is een van de zeven personen aan de hand waarvan het verhaal van Het Apeldoornsche Bosch in de villa tot leven komt. Andere personen zijn onder anderen Greta Swart, Mischa Hillesum en Pauline Vomberg. Ook Theater Orpheus schonk dit jaar aandacht aan de tragische geschiedenis van Het Apeldoornsche Bosch in de voorstelling Aan de Vooravond. Dit betreft een aangrijpend, autobiografisch toneelstuk van Eli Asser over de patiënten en verzorgers van de joodse psychiatrische inrichting, aan de vooravond van de deportatie naar Auschwitz. Het is een theaterstuk over zijn meest dramatische oorlogservaring. Asser was destijds immers zelf verpleger in Het Apeldoornsche Bosch.

tuinmachines december aanbiedingen ƒ AccuBLADBLAZER BGA 45

€ 119 ALLE ARTIKELEN UIT VOORRAAD LEVERBAAR

3-in-1: blazen hakselen & zuigen SHA 56

VANAF

€ 249*

* ZONDER ACCU EN LADER

ACCUSNOEIZAAG GTA 26

SETPRIJS

€ 149 De acties zijn geldig tot 15/12/2021.

STARTSET MET STIHL AK ACCU EN LADER = € 389

Poel Apeldoorn Steenbokstraat 45 PARTNER 055-3032200 LOGO www.poelonline.nl

ma-vr: 08:30-17:30 za: 09:00-16:00

Meer STIHL in onze showroom

 Verlichting  Onderdelen kranen, elektra en sanitair  Groepenkasten en onderdelen  Lijmkit, kwasten en rollers  Buis, kabel en snoeren op maat  HG onderhoudsartikelen en CV-materiaal  Knel- en soldeerﬁttingen

Asselsestraat 249-251, 7312 CT Apeldoorn, Tel.: 055 - 355 3782 www.vantongerenapeldoorn.nl

EINDEJAARS Special

WOENSDAG 8 DECEMBER 2021

Lekker voor de feestdagen

Kersttapas; makkelijk, snel en superlekker! Lekker lang tafelen met een tafel vol verschillende hapjes. Heel gezellig en zo kun je ook diverse gerechtjes proeven. Er zijn ontzettend veel soorten tapasgerechten. Van simpelweg olijven en andere gerechtjes die je gemakkelijk met je vingers kunt eten tot kleine gerechten die je op een bordje schept. Ook kun je eindeloos variëren met koud, warm, vlees, vis, vega en vegan. Leukerecepten.nl helpt je op weg met tal van fijne gerechten.

Frisse mangodip met koriander en een vleugje chili

INGREDIËNTEN 1 mango 1 a 2 eetl sweet chili saus scheutje sinaasappelsap bosje verse koriander sap van 1 limoen peper en zout 8 grote garnalen snufje paprika pikant poeder

MATERIALEN Blender of keukenmachine BEREIDING Schil de mango en snijd het vruchtvlees rondom de pit er af. Doe ¾ van het vruchtvlees in een blender of keukenmachine en pureer deze met wat sinaasappelsap, limoensap

Blini hapjes

en sweet chilisaus tot een gele massa. Voeg wat verse koriander toe en mix deze er doorheen. Bak de garnalen in een pan met een beetje olijfolie en bestrooi onder het bakken met een beetje paprikapoeder en peper en zout. Snijd de overgebleven ¼ deel van de mango in kleine blokje en rijg deze samen met een garnaal aan een prikker. Doe wat van de mangodip in een glaasje en steek de prikker er in en garneer met een beetje verse koriander. Tip: Als je nog wat garnalen over hebt kun je ze ook de volgende dag door een salade doen en de mangodip als dressing gebruiken.

Kerst quiches met tomaatjes, rucola en rauwe ham

Maak zelf deze kleine pannenkoekjes met een topping van frisse room en zalm. Leuk om te serveren met Kerst of oud en nieuw!

met een stuk vershoudfolie of een schone theedoek. Laat op een tochtvrije en relatief warme plek 30 minuten rijzen.

INGREDIËNTEN VOOR 20 STUKS 200 gr bloem (of boekweitmeel of een mix hiervan) 0.5 zakje gedroogde gist (à 7 gr) 2 eieren 200 ml melk snuf zout klontje boter of margarine (om in te bakken)

Klop de eiwitten met een mixer tot een stevig schuim. Spatel het schuim door het gerezen beslag. Verwarm een beetje boter in een of meerdere pannen en schep een beetje van het beslag in de pan (ongeveer 2 eetlepels).

Topping 100 gr gerookte zalm 125 gr zure room 1 citroen handje verse dille optioneel: rode peperbessen

Maak deze mini kerst quiches gevuld met tomaatjes, rucola en rauwe ham. Extra feestelijk met de sterren van bladerdeeg erbovenop. INGREDIËNTEN VOOR 8 STUKS 1 rol of 10 plakjes bladerdeeg 3 eieren 150 ml room 3 plakken rauwe ham 10 cherrytomaatjes 1 eetlepel pijnboompitten 1 theelepel Italiaanse kruiden een handje rucola een handje geraspte kaas boter om in te vetten peper en zout MATERIALEN Muffinvorm Stervorm

BEREIDING Verwarm de oven voor op 180° graden en vet de muffinvorm in met boter. Indien je een rol bladerdeeg gebruikt, snijd dan 8 vierkantjes uit de rol. De rest gebruik je voor het maken van de sterren. Verdeel deze 8 vierkantjes over 8 muffin vormpjes. Doe hetzelfde met 8 plakjes bladerdeeg uit de vriezer indien je deze gebruikt. Voeg in een kommetje of maatbeker de eieren met Italiaanse kruiden, peper en zout toe. Voeg 2 eieren toe en kluts goed door elkaar. Voeg vervolgens de room toe en meng goed door elkaar. Snijd de tomaatjes in 4 stukjes. Leg eerst een paar rucola blaadjes onderin alle muffinvormpjes met

bladerdeeg. Verdeel vervolgens ook de rauwe ham, pijnboompitjes en stukjes cherrytomaat er overheen. Verdeel vervolgens het eimengsel over alle vormpjes door dit er overheen te gieten. Neem het overige bladerdeeg en druk met de uitsteker een ster eruit. Leg dit bovenop een mini quiche en herhaal met alle quiches. Kluts het laatste ei en veeg dat over de sterren. Voeg vervolgens een beetje geraspte kaas over alle sterren. Bak de quiches af in 20-25 minuten.

BEREIDING Verwarm de melk lauwwarm. Meng de gist erdoor. Doe het meel en een snufje zout in een grote kom en schenk de melk met gist hierbij. Roer met de garde tot een egaal beslag. Splits de eieren. Klop de eierdooiers door het beslag en dek de kom af

Bak de blini’s op middelhoog vuur aan beide kanten 2 minuten. Leg ze op een bord en laat iets afkoelen. Rasp de citroen en meng de rasp met de zure room. Verdeel de zure citroenroom erop en garneer met een stukje gerookte zalm, een beetje dille en eventueel een beetje citroenrasp en peperbessen. Tip: De blini’s kun je zowel warm als koud eten. De blini’s kun je een dag van tevoren bakken en later beleggen met de topping. Bewaar ze nadat ze belegd zijn in de koelkast.

Voor nog veel meer recepten zie de website: www.leukerecepten.nl

Geniet van vers gemalen koffie

Kom proeven tijdens de JURA-demonstratie! op zaterdag 11 dec. 2021 tussen 10.00 en 16.00 uur.