Issuu

UIT HET HART

Scout Raymond Orye p10-11 Melkboer Georges p20

#03 – Herfst 2026 – jg 7

v.u. Dir k S c huer m an s , P r in s en s t r a a t 2 1 , 3 5 0 0 Ha s s e l t

WIJKKRANT HEILIG HARTWIJK

W O O R D J E VA N D E B U R G E M E E S T E R E N S C H E P E N

Buurtboetiek: save the date Beste buurtbewoner Terwijl de bladeren verkleuren en de herfst haar intrede doet, brengen we jullie graag een nieuwe editie van onze wijkkrant. Ontdek wat er leeft in de buurt, laat je inspireren door mooie verhalen en kijk mee vooruit naar de activiteiten die ons samenbrengen. Dankzij de inzet van vele vrijwilligers, verenigingen en betrokken Hasselaren blijft jullie wijk een warme plek waar mensen elkaar ontmoeten en ondersteunen. Wij wensen jullie veel leesplezier toe.

Steven Vandeput Burgemeester

Tom Thijsen Schepen van Wijken

Noteer dinsdag 13 oktober van 19 tot 22 uur alvast in je agenda! We nodigen alle Hasselaren die actief zijn binnen een buurtcomité, wijk- of dorpsraad, of bewonersinitiatief van harte uit in stadhuis ’t Scheep voor een nieuwe editie van de Buurtboetiek. Je vindt alle info via www.hasselt.be/buurtboetiek en onze nieuwsbrief.

Mooiste kerstbuurt: doen jullie mee? Heel wat straten starten weldra met de voorbereidingen voor de Mooiste Kerstbuurt. Samen met je buren kerstversiering maken, lichtjes ophangen en de straat omtoveren tot een gezellige ontmoetingsplek zorgt voor heel wat sfeer en gezelligheid in de buurt. Nog niet ingeschreven? Dan kan tot en met 19 oktober via www.hasselt.be/kerstbuurt. De deelnemende straten kunnen gratis kerstbomen bestellen bij Stad Hasselt of kiezen voor een eigen, creatief en duurzaam alternatief. Ook dit jaar vallen er mooie prijzen te winnen. De winnaar van de wedstrijd ontvangt een uniek straatnaambord én een cheque van 2.500 euro voor een buurtgerichte actie. Daarnaast selecteert de jury een top 10. Uit deze geselecteerde straten kunnen alle Hasselaren via de website stemmen voor de publieksprijs. De winnaar van de publieksprijs ontvangt een cheque van 2.000 euro voor een buurtgerichte actie. Samen maken we van Hasselt weer een warme en sfeervolle kerststad!

Inhoud p2

Burgemeester en schepen

Inhoud

p4-5

Oermoeder Catharine Vilters

Schildknapenstraat Fietsherstelzuil

Hasselt zonder kanaalkom?

Infosessies Politie LRH

Katlijn Aerts

p10-11

Raymond Orye

p12

Wijkforum 2026

p13

Mobiliteitsplan Sporting Hasselt - Huis Douchar

p14-15

Gilles Gillissen

p16-17

Begga ademt zeefdruk

p18-19

Die Roos!

p20

De laatste melkboer

p21

Meccanoman Harrie Colofon

p22

Live Project UHasselt

p23

Pakjesbuurman Laurens – Verzet tegen armoede

Heilig Hart Band op Cine-Kuur 2026

Zomerbar 2026

17 oktober: werelddag van verzet tegen armoede Iedereen is van harte welkom in Domein Kiewit van 13 tot 17 uur. Het wordt een gezellige namiddag met gratis activiteiten voor kinderen en volwassen. Wie actief deelneemt, krijgt gratis pannenkoeken. We voorzien ook wafels en drankjes. -2-

Wil je jouw informatie over een evenement, gebeurtenis, … in de wijkkrant laten opnemen? Stuur dan voor 21 november 2026 een mailtje naar raymond.rutten@telenet.be -3-

G E S C H I E D E N I S VA N D E W I J K De familiewapens van de families Vilters, de Geloes en Geloes.

Catharine Vilters, de gegeerde bruid Het beeld van Marc Cox, ‘Luisteren naar de beiaard’ op de Grote Markt werd al vrij snel door de Hasselaren omgedoopt tot ‘Hendrik en Katrien’. Volgens de volksmond zouden zij de eerste inwoners van onze stad zijn geweest. En wie denkt dat zij een koppel vormden, zou zich ook wel eens kunnen vergissen… Bij ‘Hendrik’ zou het kunnen gaan om Hendrik Tant uit de 13de eeuw. Hij was echter gehuwd met Agnes. En toch spreken Hasselaren over een ‘Katrien’? Zou het dan kunnen gaan om de historische figuur van Catharina Vilters? Zij leefde pas in de 15de eeuw en werd de ‘alma mater’ – de voedende moeder – van onze stad. Maar hoe kreeg zij eigenlijk die belangrijke rol?

Catharina zelf behoort tot de tak van Jan Vilters. Haar vader was de Seigneur van Loobosch en ridder van Jeruzalem. Als commandant van het garnizoen van de prins-bisschop hield hij dapper stand toen Karel de Stoute in 1465 Herk-de-Stad wilde inlijven. Uit wraak trok het Brabantse leger verder en maakt het domein Loobosch, in het huidige Zelem, met de grond gelijk.

Catharina’s verhaal begint in 1487. Toen werd ze op jonge leeftijd uitgehuwelijkt aan Jan de Geloes uit Nijswiller. Het ging daarbij niet om een romantische bevlieging tussen een meisje en een jongen, maar om een weloverwogen verbintenis tussen twee vooraanstaande families.

Jan de Geloes was voor de familie Vilters waardevol genoeg om hem toe te voegen aan hun stamboom. Ook hij behoorde tot de hogere Loons-Luikse adel. Hij had een van de belangrijkste functies van het Land van Loon in handen.

-4-

Als aantrekkelijke bruidsschat bracht Catharina het ‘Hof van Crutzen’ binnen bij de familie de Geloes. Dat domein, bijna zo groot als de Hasseltse binnenstad, omvatte naast de kasteelhoeve ook heel wat landbouwgronden, beemden, weiden en bossen. Het was een rijk domein waarbij de pachtopbrengsten op Sint-Stevensdag, de dag na Kerstmis, werden geïnd.

nakomelingen. Maar tot in de 19de eeuw bleef het Hof van Crutzen in handen van de familie de Geloes. Zo woonde gravin Isaura met haar man, markies de Grimaldi uit Monaco, nog enige tijd in het witte kasteel naast de hoeve van Crutzen na haar terugkeer naar Hasselt. Ze verkocht het domein aan baron de Schaetzen toen ze als weduwe naar de lichtstad Parijs verhuisde.

Catharina zelf zal waarschijnlijk niet beseft hebben dat ze met haar pasgeborene in 1493 de bron voedde van een hele reeks afstammelingen die generatie na generatie van Hasselt hun levensproject hebben gemaakt. Haar zoon, Steven de Geloes, verhuisde naar de binnenstad en liet er het Gravenhuis bouwen, in de huidige Koning Albertstraat. Dat historische pand werd in 1961 echter afgebroken voor de bouw van de Inno.

Oorlog en economische belangen droegen bij aan de verdwijning van de hoeve en het kasteel in minder dan een eeuw tijd. Het domein Crutzen werd na de afbraak van de hoeve volgebouwd met woningen, sportinfrastructuur, industrie en handel en een vierbaansweg ertussen. Want inderdaad, het gaat over de omgeving rond de Herkenrodesingel en de Kuringersteenweg. De naam van het adellijke leengoed ‘Crutzen’ leeft vandaag enkel nog verder in het ontmoetingscentrum Crutzenhof. (Annemie Reysen) Het voormalige Gravenhuis. ©

Een van haar kleinzonen zorgde ervoor dat er naast de adellijke stam ook nog een bastaardstam kwam. Ook die kinderen kregen belangrijke stadsfuncties in handen. Alle afstammelingen werden met de grafelijke titel ‘de Geloes’ aangesproken. Enkel een bijzonder detail in het wapenschild, afkomstig uit het oude wapen van Crutzen, maakte het onderscheid duidelijk. In de 18de eeuw stierf de bastaardtak uit door een gebrek aan mannelijke

Stadsarchief Hasselt

-5-

S T R A AT N A M E N

U I T H E T S TA D S A R C H I E F …

Schildknapenstraat De ‘nieuwe’ straten die uitkomen op de Haarbemdenstraat werden aangelegd op het verdwenen domein van Crutzen. Een van deze straten is de Schildknapenstraat. Vermoedelijk waren kruisvaarders de eerste bewoners van dit gebied. Ze voerden immers het typische schild met een kruis. Als ‘heergewaadleen’ van de graven van Loon waren de volgende leenmannen verplicht om de militaire uitrusting van hun heer aan te nemen. De graaf kon voortaan rekenen op hun militaire steun, trouw en bijstand. Vanaf de 14de eeuw werd de verplichte ridderuitrusting vervangen door een geldsom, een

Hasselt zonder kanaalkom? belasting. Het domein Crutzen werd een van de zwaarst belaste domeinen in het Land van Loon. De Schildknapenstraat roept de herinnering op aan de verdienstelijke schildknaap Willem de la Tour. Hij was in dienst bij de graaf Lodewijk IV. Uit een document van 1333 blijkt dat graaf Lodewijk IV hem het domein Crutzen beleende. Nadat de schildknaap overleden was, volgde zijn zoon Jean hem op en betaalde een behoorlijke som aan de laatste graaf van Loon. Toen in 1365 prinsbisschop Jan van Arkel de Loonse grafelijke rechten opeiste, diende Jean dezelfde belasting nogmaals op te hoesten. Het is niet te verwonderen dat hij er toen de brui aan gaf. (Annemie Reysen)

Loop naar de… zuil! “Een klein technisch probleem mag geen reden zijn om de fiets te laten staan.” Daarom vind je aan grote fietsenstalling aan het Vrijwilligersplein sinds begin juli een fietsherstelzuil. De stad versterkt daarmee het comfort en de zelfredzaamheid van fietsers in geval van pech. De robuuste fietsherstelzuil is voorzien van de belangrijkste basisgereedschappen en een fietspomp, zodat kleine herstellingen – zoals het oppompen van een band of het vastzetten van onderdelen – snel kunnen gebeuren. Hij heeft ook ophangbeugels om de defecte fiets stabiel vast te houden tijdens de herstelling. Al zal dat toch spierkracht vereisen bij een zwaardere, elektrische fiets. -6-

In de afsluitbare kast vind je schroevendraaiers, steeksleutels en een pomp. Wie dat materiaal nodig heeft, steekt gewoon een muntstuk in het slot, net zoals bij een winkelkar. Na de herstelling berg je het materiaal weer netjes op, sluit je de kastdeur en krijg je dat muntstuk terug. Je kan dus 24 uur per dag gebruikmaken van het materiaal voor een gratis, kleine herstelling. Bij grotere problemen ga je beter naar een deskundige hersteller. (ds)

In het begin van de zomer viel in elke brievenbus een mooie brochure van de stad over de verdere ontwikkelingen rond de kanaalkom. Maar wist je dat er de voorbije 90 jaar tot twee keer toe bijna geen kanaalkom meer was geweest? Voor de eerste keer moeten we terug naar 1934. Tijdens de gemeenteraad van 17 september van dat jaar reageerde het stadsbestuur officieel op een voornemen van de nationale dienst ‘Beheer der Kanaalwerken’ om de Hasseltse kanaalkom af te schaffen en te dempen.

jobverliezen bij die bedrijven. De stad zou wel een nieuwe kolenhaven krijgen in de omgeving van de Kempische brug en dus direct aan het nieuwe Albertkanaal.

De Hasseltse kanaalkom is het einde van het historische kanaal dat in Dessel begon en 45 kilometer verder, bij ons, eindigde. Dit kanaal werd aangelegd tussen 1854 en 1858 en was heel belangrijk, niet alleen voor het transport van hout in de 19de eeuw, maar vanaf 1917 ook voor de steenkoolmijnen in Limburg. In 1930 begon men echter ook het Albertkanaal uit te graven, waarbij het tracé werd vastgelegd met hergebruik van kleinere, bestaande kanalen zoals dit aftakkingskanaal tot in Hasselt.

In een recentere periode liep het voortbestaan van de kanaalkom nogmaals gevaar. Want die levendige industrie van hierboven was langzaamaan verdwenen tussen 1950 en 1980. Zo kwam het idee op tafel om van de kanaalkom een parking te maken. De huidige vereniging die de jachthaven uitbaat, sprong toen in de bres en zorgde voor de uitbouw van de jachthaven die er vandaag nog altijd ligt – en zelfs uitbreidde. Stel je dus even voor: Hasselt (en onze wijk) zonder Limburgia, Dockside parking of Quartier Bleu? Zonder rustige plek om te vissen? Of zonder Verbindingsplein en belevingsbrug…? (ds)

Het stadsbestuur vreesde voor het verdwijnen van alle industriële activiteit langs de oude kanaalkom en flinke

-7-

POLITIE LRH INFORMEERT

Zet je zoals Katlijn een stap naar achter of naar voor? In Hasselt zijn in totaal zo’n 125 brandweerlui actief, 80 beroeps- en 45 vrijwilligers. Bij de beroepsbrandweermannen – en we mogen spreken van brandweermannen – is er geen enkele vrouw. Bij de vrijwilligers zijn zes vrouwen actief. Een van hen is onze wijkgenote Katlijn Aerts, die al meer dan 30 jaar brandjes helpt blussen.

Nieuwe infosessies over cybercriminaliteit en diefstalpreventie Op de infosessies cybercriminaliteit van Politie LRH plakken we zonder twijfel het label ‘absolute aanrader’. Herinner je het artikel in het zomernummer van 2025, waarin we vertelden hoe we terug thuiskwamen met een veel groter besef van de uiterst geslepen, psychologische werkwijze van cybercriminelen? Die sessie versterkte alleszins het gebruik van ons gezond verstand en maakte bijvoorbeeld snel inhaken bij een ongewenste oproep alleen maar gemakkelijker. Dit jaar focussen de preventieadviseurs ook op woninginbraken tijdens een aparte reeks over diefstalpreventie. Je ontdekt hoe inbrekers denken en welke slimme, eenvoudige maatregelen het risico op een woninginbraak aanzienlijk verkleinen. Deelname is volledig gratis en staat open voor iedereen. Elke sessie duurt ongeveer twee uur en vindt plaats in het politiehuis in Hasselt (Zwarte-Brugstraat 6). Inschrijving vooraf is wel nodig, gebruik daarvoor de onderstaande link (scan de QR codes van de gewenste sessie). (ds) Preventie cybercriminaliteit

Diefstalpreventie

donderdag 8 oktober om 19u00

maandag 12 oktober om 15u00

dinsdag 20 oktober om 15u00

donderdag 29 oktober om 19u30

donderdag 5 november om 19u00

maandag 9 november om 15u00

dinsdag 17 november om 15u00

donderdag 26 november om 19u30

dinsdag 1 december om 15u00

donderdag 10 december om 19u30

donderdag 17 december om 19u00

woensdag 16 december om 15u00

-8-

Scan deze QR code en reserveer je deelname

Bij de brandweer kan ik op een andere manier helpen.” Vrijwilliger worden bij de brandweer vergt een behoorlijk groot engagement. “De regel is dat je 25% van de tijd beschikbaar moet zijn, dat is dus eigenlijk zes uur per dag. En een of twee keer per maand moeten we 12 uur in de kazerne doorbrengen om te trainen, te poetsen en andere taken uit te voeren. Maar ik doe het allemaal met heel veel plezier!”

“Telkens als ik als kind een brandweersirene hoorde, ging ik boven aan het raam kijken waar de brandweerwagen naartoe reed en dan drong ik er bij onze pa op aan dat hij zou volgen”, vertelt Katlijn. “De brandweer heeft me dus altijd gefascineerd. Toen toenmalig brandweercommandant Lambert Vanstreels uit de Goetbloetsstraat in 1995 met de jeugdbrandweer begon, was ik er als 12-jarige als de kippen bij om me aan te sluiten. Lambert kende ik al, want toen ik in het vijfde leerjaar een spreekbeurt gaf over de brandweer, had hij ervoor gezorgd dat er een brandweer wagen naar onze school kwam.”

Stap naar voor

Jeugdbrandweer Vijf jaar later werd Katlijn voorzitter van het jeugdbrandweerkorps, een functie die ze 14 jaar lang zou vervullen. “In die periode hebben we talloze malen nationale wedstrijden gewonnen, en daar ben ik wel trots op”, zegt ze. Ondertussen was Katlijn ook al enkele jaartjes actief in het ‘grote’ brandweerkorps, waar ze momenteel als sergeant een team van zes personen onder haar leiding heeft. “Mensen helpen, dat is mijn ding. In het gewone leven ben ik accountant en help ik mensen door hen advies te geven.

-9-

Als brandweervrouw heeft Katlijn een heel divers takenpakket. “Wespen verdelgen bijvoorbeeld”, lacht ze. “Dat is natuurlijk simpel en heel dankbaar. Verder zijn er de branden en de verkeersongevallen. Die laatste vind ik het ergst. Bij een brand is er meestal alleen materiële schade, bij ongevallen vallen er vaak slachtoffers. Vooral als er kinderen bij betrokken zijn, zorgt dat voor moeilijke momenten. Maar we blijven ervoor gaan, met heel veel goesting onder ons motto ‘Waar iedereen een stap naar achter zet, zetten wij een stap naar voor’.” (Raymond Rutten) Momenteel zoekt Hulpverleningszone Zuidwest-Limburg nieuwe vrijwilligers voor haar posten buiten Hasselt. Alle info hierover vind je op de website www.zuidwestlimburg.be.

UIT DE OUDE SMAF DOOS…

Raymond Orye: directeur-generaal van de ESA Roland Maris schreef in 2003 een boek over de rijke geschiedenis van de Scouts Sint-Martinus en Gidsen van Anne Frank uit onze wijk. Een geschiedenis vol verrassende en boeiende levensverhalen waarover hij graag vertelt in deze rubriek.

Toen ik in 1998 documenten begon te verzamelen voor mijn boek met de geschiedenis van de ”Scouts van Sint-Michiel 1943-2003” (nu gekend als SMAF), had ik contact met verschillende oud-scouts van voor mijn tijd. Mensen waar ik over gelezen had in verslagen van de groep, maar die ik niet echt kende. Het was dus voor mij een uitzonderlijke gelegenheid om kennis te maken met die ”scouts van toen”, uiteraard met degenen die nog in leven waren. Zo kwam ik in contact met Raymond Orye. Hij liet me in een van zijn brieven weten dat zijn totem Schrandere Specht was. Iedere scout heeft namelijk een dierennaam, naar het voorbeeld van de Noord-Amerikaanse indianen. Raymond was lid van onze scoutsgroep vanaf de oprichting in 1943. Hij was wijkbewoner want hij woonde namelijk aan de Kuringersteenweg 83.

- 10 -

Hij ging naar school tot zijn zeventiende jaar en daarna tekende hij voor het leger en kreeg hij, na specifieke studies, de graad van officier-ingenieur met interesse voor bewapening en ballistiek.

Rakettenkursus Na de militaire school ging hij aan het College of Aeronautics in Groot-Brittanie een post-universitaire opleiding volgen in ”missiles” (raketwapens) en dit bracht hem dichter in de sfeer van de ruimtevaart. Na de ”rakettenkursus” werd hij hoofd van de school voor luchtdoelartillerie te Lombardsijde. Met de graad van kapitein werd hij door het ministerie van Buitenlandse Zaken ter beschikking gesteld van de ELDO, de Europese organisatie die de bouw zou verwezenlijken van de eerste Europese raket, namelijk de Europa 1. Hij maakte zijn oversten duidelijk dat hij een betrekking wilde die iets

Roland Maris De jonge scout Raymond Orye knielend voor de groep.

meer met ruimtevaart te maken had. Als bekwame technicus werd hij inderdaad nadien benoemd als Belgische raketspecialist te Parijs. Dat was wat hij wilde, maar daarvoor moest hij wel tot Frans staatsburger worden genaturaliseerd. Hij trok met echtgenote Vivianne Proesmans, die trouwens ook in onze wijk aan de Kuringersteenweg woonde, naar Médan nabij Parijs. Als ”Fransman” schreef hij dat hij tóch Belg bleef in hart en nieren. Uiteindelijk, door zijn uitzonderlijke kennis, kreeg hij steeds belangrijker functies en werd hij hoofd, zeg maar directeur-generaal van het Europese ruimte-agentschap ESA.

gelanceerd werd, was er nog evenzeer de spanning, zo vertelde hij. Men vroeg Raymond of hij eraan dacht om vervroegd pensioen te nemen. ”Ik denk er niet aan”, was zijn antwoord. Daarvoor vond hij zijn ”job” te geweldig.

Hij vloog geregeld met de Concorde naar Kourou in Frans Guyana om de lancering bij te wonen van de welbekende Ariane raketten. Hij stond er telkens de pers te woord in drie talen, namelijk Frans, Engels en Duits. Op zijn tachtigste leerde hij nog Chinees, volgens hem ”om bezig te blijven”.

Raymond was van 1931. Hij is 91 jaar geworden en vond zijn laatste rustplaats in Médan. Hij liet echtgenote Vivianne en zes dochters achter. (Roland Maris)

Telkens als er een nog meer geavanceerde Ariane-raket met een bepaald programma

- 11 -

Logo WHH DEF.pdf

Wijkforum focust op mobiliteit

11/04/2025

10:32

Wijkraad Heilig Hart

Mobiliteitsplan rond Sporting Hasselt

CMY

Voor de 14 thuiswedstrijden van Sporting Hasselt werkten de stad en de club een mobiliteitsplan uit om de veiligheid, de bereikbaarheid en de leefbaarheid in de omgeving van het stadion te waarborgen: • Parking Alverberg kan je niet gebruiken.

• Een tijdelijk parkeerverbod in straten rond het stadion (vanaf 2 uur voor de wedstrijd tot 1 uur na het einde). Let goed op, want je riskeert een boete of takeling.

• Er is een ruime fietsparking vlak bij de ingang van het stadion. • In de Alverbergstraat geldt een enkele rijrichting na toegang met doorlaatbewijs, vanaf de sporthal richting de Kuringersteenweg.

• Bewoners krijgen een doorlaatbewijs. Er is ook een regeling voor persoonlijk bezoek. Stewards staan op bijna alle kruispunten rond het stadion.

Vragen? Contacteer de dienst Mobiliteit of kijk op hasselt.be/ mobiliteitsplan-sporting-hasselt. (ds)

• Supporters worden verwezen naar parking Blauwe Boulevard (betalend) of naar de personeelsparking van HAST (gratis). Sinds begin april van dit jaar komt elke maand een werkgroep samen die behalve mobiliteit ook de diverse ontwikkelingen in onze wijk onder de loep neemt. Architect-stedenbouwkundige en gedreven wijkbewoner Danny Vaes zorgde daarom voor een unieke, zelfontworpen wijkkaart en een bewezen werkwijze gebaseerd op het STOP-principe.

Stad houdt woning Douchar in stand

In drie stappen namen de deelnemers de hele wijk onder de loep. Tijdens een eerste sessie lag de focus enkel op aandachtspunten – zeg maar situaties die voor verbetering vatbaar zijn. Tijdens de tweede sessie sprak de groep ‘waardering’ uit voor plekken in de wijk. Want goede oplossingen zijn er uiteraard ook, niet alles is alleen maar slecht. En in de derde sessie tot slot mochten alle remmen los over mogelijke oplossingen of ideale wensbeelden. Die aanpak levert een boeiend totaalbeeld van de wijk op dat de werkgroep wil voorstellen tijdens het volgende wijkforum. Ben je het eens met onze bevindingen? Of zie je de zaken toch helemaal anders? We horen het heel graag van jullie allemaal, als deskundigen van je eigen buurt. Van harte welkom dus op zaterdag 21 november 2026 tussen 14 en 21 uur in de lokalen van Campus HAST! Tot dan! (ds)

Sinds begin september laat de stad renovatie- en instandhoudingswerken uitvoeren aan woning Douchar aan de Kuringersteenweg.

- 12 -

Dat waardevolle erfgoedpand staat al geruime tijd leeg en beschadiging door vocht en weersinvloeden bedreigen het nog verder. De stad wil het gebouw nadien in goede staat overdragen aan een ontwikkelaar, samen met de achterliggende Astridsite. Momenteel is het echter nog te vroeg voor concrete plannen voor het gebouw en de achterliggende site.

ZWERFVUILWANDELING OP ZONDAG 4 OKTOBER

Afspraak aan de kerk om 10 uur. Meld je deelname op voorhand via wijkraadheilighart@gmail.com

volgens de principes die architect Leon Stynen in zijn originele ontwerp stak. Het is alvast een idee. (ds)

Toch zijn er mensen die hierover al nadenken. Een Maastrichtse student Interieurarchitectuur uit stelde in zijn masterproef uit 2023 voor om het “in gebruik te stellen als fietspunt.” De herbestemming zou volgens hem de oorspronkelijke indeling in wonen en werken deels kunnen behouden, helemaal

Werftransporten tijdens de renovatie worden zoveel mogelijk buiten de schoolspits gepland om de invloed op het schoolverkeer en de buurt minimaal te houden. Parking Astrid blijft in elk geval bereikbaar en ook de inrit naar de parking blijft toegankelijk. (ds)

- 13 -

Gilles Gillissen herschrijft Vlaams meesterwerk Gilles is een midden dertiger en een geboren Hasselaar. Zijn jeugd brengt hij door in de Banneuxwijk, later woont hij tegen Kiewit aan. Zeven jaar geleden neemt hij zijn intrek in de Heilig Hartwijk.

Van lezer tot marketeer “Als kind kon ik bij mijn grootouders nooit genoeg krijgen van de film ‘De Leeuw van Vlaanderen’. Tientallen keren heb ik hem gezien.” Het is Hugo Claus’ verfilming in 1985 van de gelijknamige historische roman van Hendrik Conscience over het verzet van Vlaanderen tegen de dwingelandij van Frankrijk. En over ‘de slag der gulden sporen’ in 1302 te Kortrijk, de illustere veldslag die heeft geïnspireerd tot onze Vlaamse feestdag van 11 juli (wat veel mensen vergeten zijn). Later verslindt Gilles nog de roman zelf. Conscience schreef deze bijna 190 jaar geleden, het is het meesterwerk onder zijn enorme oeuvre en hij kreeg er het predicaat ‘hij leerde zijn volk lezen’ mee opgespeld. Tot eind 2025 is Gilles freelance marketeer en krijgt hij opdrachten van middelgrote tot grote ondernemingen als Prik&Tik en Colruyt. Al sinds zijn jeugd is hij een fervent lezer. Vooral mythologie, historische fictie en fantasy (bijvoorbeeld ‘Lord of the Rings’, …) draagt zijn interesse weg. Een tijd geleden krijgt hij de roman

- 14 -

van Conscience terug onder de ogen. “Opnieuw was ik gebiologeerd door het verhaal dat ook de rijke geschiedenis van Vlaanderen beeldend naar voren brengt. Uiteraard is het geschreven in een taal en een literaire stijl die wij nu archaïsch vinden en waardoor het boek vandaag niet meer gelezen wordt. Zo jammer, een gemis voor de hedendaagse lezer”, poneert hij.

Van marketeer naar auteur Gilles zou geen marketeer zijn als hij niet doordenkt over de dingen. Hij stelt zich voor hoe het zou zijn als Consciences roman in de huidige tijd zou zijn geschreven. Eerst begint hij zelf stukken te herschrijven die hij dan voorlegt aan familie en vrienden. Na hun positieve commentaar trekt hij zijn stoute schoenen aan en besluit zelf een hedendaagse versie van Consciences verhaal te schrijven met als titel ‘Vlaanderen De Leeuw’, “in een taalgebruik van vandaag, in een moderne literaire stijl en op een luchtiger toon”, zoals hij het noemt. Ook al zijn sommige gegevens intussen historisch-wetenschappelijk achterhaald, het verhaal van Conscience blijkt op de essentiële punten historisch correct. Gilles heeft de verhaallijn grotendeels behouden, ook uit respect voor de auteur. “Wel heb ik enkele nieuwe verhaalelementen toegevoegd, de sfeer

Vlaanderen De Leeuw deel 1 – Gilles Gillissen Uitg. Manuscript – ISBN: 9789090411064 Verschijningsdatum: 2/12/2025 – 416 pagina’s

en setting meer ontwikkeld, de scènes meer uitgewerkt en de spanning nog opgevoerd door meer cliffhangers. De hoofdpersonages zijn dieper ontplooid en er zijn nieuwe personages toegevoegd. Vrouwelijke personages komen meer op de voorgrond.” Maar vóór alles moet voor Gilles de nieuwe versie nog altijd een portret blijven van de bewuste historische gebeurtenissen in onze contreien.

Vlaanderen De Leeuw deel 2 – Gilles Gillissen Uitg. Manuscript – ISBN: 9789090426907 Verschijningsdatum: 11/07/2026 – 360 pagina’s

In ’24 en ’25 schrijft Gilles, na zijn dagelijkse uren als marketeer, het eerste volume van een dikke vierhonderd pagina’s. Begin ‘26 verschijnt het op de markt en dan stopt hij ook zijn marketingactiviteiten om zich fulltime te wijden aan het vervolgvolume, haast even dik. In juli zet hij dit in de markt. Twee boekdelen waaraan veel historische research voorafging en die hij in eerste instantie een ode aan de illustere Conscience noemt.

zijn eigen roman uitgeeft maar in de toekomst ook boeken van derden, vooral boeken met historische inslag. Uitgever, het nieuwe beroep van Gilles. De ervaring uit zijn vorig beroep zal hem en de auteurs die bij hem aankloppen prima van pas komen. Leert Gilles het volk opnieuw zijn eigen historie lezen? Of wordt van zijn boek ooit nog een filmserie gemaakt, zoals hij stiekem hoopt? In ieder geval wensen we hem van harte proficiat met zijn gedurfde onderneming en alle succes met zijn nieuw beroep als uitgever. (Willy Cosyns)

… en uitgever Begin dit jaar richt Gilles zijn eigen uitgeverij ‘Manuscript’ op die uiteraard

- 15 -

Begga Martens ademt zeefdruk

bleek werken vanuit haar appartement niet zo praktisch.

In Nederland bestaan er meer open drukwerkplaatsen waar je kan werken of die je kan gebruiken via een abonnement. Maar België kent die cultuur voorlopig nog niet. Wat maakt dat je de technieken leert in je opleiding en dan ben je afgestudeerd. Maar daarna kan je eigenlijk nergens terecht want je hebt de juiste apparatuur nodig. Dus is Begga beginnen verzamelen en materiaal gaan aankopen.

Letterlijk aankloppen Dat zegt op zich al veel over deze 40-jarige Hasselos die opgegroeide in onze wijk. Via PUIK, haar ‘atelier voor print en (ver)binding’ in de Melkvoetstraat, toont ze haar warm hart voor verschillende ambachten.

Een workshop letterzetten in het industriemuseum in Gent bracht haar verder op haar pad. “Ja, mijn hart werd weer warm. Dit was wat ik graag deed.” Daarna belandde ze bij ‘Atelier t’ voor letterzetten in Bierbeek. Van het een kwam het ander, zoals een meesterleerling traject van een jaar. “Deze zomer is het drie jaar geleden dat ik met letterzetten ben begonnen en zo heb ik Thomas Gravemaker, de goeroe van deze ambacht, ontmoet. Ik wou hem graag leren kennen. Ondertussen is hij een vriend aan huis.” Hij heeft verschillende mensen opgeleid, met de bedoeling om het letterzetten terug wat méér naar buiten te brengen. Letterzetten kent namelijk op dit moment een revival met kaartjes en dergelijke.

Ze wil enerzijds een atelier om zelf zoveel mogelijk te drukken, en anderzijds samenwerkingen opzetten met andere ‘beeld-makers’. Zij kunnen hun eigen ding doen of Begga voert het uit, in opdracht. Er zijn heel veel kunstenaars die soms eens een editie of een print maken. Maar dat wordt vaak commercieel gedrukt. Begga werkt altijd met een origineel in een heel beperkte oplage, méér artistiek drukwerk. Ze wil haar atelier langzaam opbouwen en intussen opleidingen blijven volgen. Ze gaat in september ook nog starten met workshops/initiatie-avonden. “Je moet niet per se iets van drukken kennen.”

Door opnieuw met drukken bezig te zijn, is Begga in veel ateliers en kleine drukkerijen gaan rondkijken hoe ze dat op andere plaatsen deden. “Ik ben eens bij een oude drukker gaan aanbellen in de Catharinawijk, Francis Dirix. In zijn tuin heeft hij een atelier met een Heidelberg drukpers. Bij hem ben ik ondertussen kind aan huis.” Door haar interesse voor drukwerk volgt Begga op dit moment ook een 5-jarige opleiding ambachtelijk en traditioneel boekbinden aan de academie van Genk.

Na de opleiding vrije grafiek aan de PXL rolde Begga in het hele ambachtengebeuren. Maar zij is eigenlijk altijd al bezig geweest met tekenen. “Als je boekhouden studeert, word je boekhouder. Maar als je kunsten studeert, kan alles nog

- 16 -

alle richtingen uit.” Haar eerste jobs in communicatie en events voerde Begga echter nooit uit met hart en ziel. Haar scheiding bracht een eerste nieuwe wending in haar leven. “Ik besloot toen om te gaan doen wat ik graag doe.” Alleen

“Het is dus de combinatie van zeefdrukken, letterzetten en boekbinden die het interessant maakt. Maar in eerste instantie ben ik zeefdrukken aan het uitbouwen, omdat ik voor het letterzetten en het boekbinden nog in de leer ben.” Sinds haar verhuizing naar de Melkvoetstraat is het plaatje compleet. “Dit is voor mij geen ‘job’, het is waar mijn hart ligt. Dit ga ik gewoon doen, totdat ik neerval (lacht). Ik weet dat ik dit niet meer ga loslaten. Ik word blij van het leren en het uitzoeken. Het is superboeiend. Het hele drukproces, dat is vertragen. Opnieuw met de handen bezig zijn, blijft een hele goede manier om uit je hoofd te komen. Ik word er namelijk heel rustig van…” (Annelies Vandeweerdt)

Toen ze haar huidige huis in de Melkvoetstraat vond, vielen de stukken ‘letterlijk’ verder op hun plaats. Een woonst met een atelier in een grote garage waarlangs haar apparatuur binnengeraakte. “Mensen kunnen nu aankloppen op mijn poort, en doen dat trouwens al letterlijk, met soms heel gekke vragen. We bekijken dan wat mogelijk is.”

- 17 -

Gedreven creatief, die Roos Een vereniging met een hart voor onze wijk: Habbekrats vzw. Een jonge enthousiaste vrouw uit onze wijk: Jolanda Schuurman. Beiden samen: een positief verhaal. Kind van de jaren ‘50 In haar jeugdjaren woont Roos met haar ouders, haar zus en haar twee broers in een Tuinwijk-huis in de Eeuwfeeststraat, nu de Eerste Eeuwfeeststraat. Een gezin zoals er vele zijn in de jaren ’50: vader is enige kostwinner en zeer spaarzaam. Geld is er niet op overschot en dus zijn de studiemogelijkheden of ontplooiingskansen voor de kinderen beperkt. Moeder is een goedige vrouw, maar het zit Roos hoog dat het vrouwvolk vooral ten dienste moet staan van de heren des huizes. Op haar eenendertigste verlaat Roos Hasselt en verhuist ze naar een hoevetje in Alken. Als alleenstaande en ‘Bewust Ongehuwde Moeder (BOM)’ voedt ze met veel liefde haar drie dochters op, waarvan er een – afkomstig uit Roemenië – is geadopteerd. Beroepsmatig werkt Roos als opvoedster-begeleidster in het Gemeenschapsonderwijs in Leopoldsburg en Genk, en waar het contact met jongeren haar reuze bevalt.

Aangeboren creatief, een tikje nostalgisch Als kind is Roos al zeer creatief. “Het deeg van de pistolets verwerkte ik tot bloemetjes, en ik maakte drinkbekertjes uit alu-folie en kartonnen speelgoed voor mijn jongere broertje”, vertelt ze met een ietwat nostalgisch lachje in de ogen.

- 18 -

Sinds begin jaren ‘70 en tot haar verhuizing naar Alken volgt ze les aan de kunstacademie in Hasselt: tekenen, schilderen en lithografie (steendruk). “Ik kreeg er les van gereputeerde Hasseltse kunstenaars als Paule Nolens, Robert Vandereycken en Luc Steegen”, stelt ze met enige fierheid. Na de dood van haar ouders krijgt ze in 2001 de kans om het ouderlijk huis in de Eerste Eeuwfeeststraat te kopen. Vooral het alom geprezen iconisch tuintje dat haar vader met veel toewijding had voortgebracht, ligt haar nauw aan het hart en om hem te eren besteedt ze er haast evenveel zorg aan als hij. Niet met bloemenpracht maar met enkele creatieve werken zoals een poortje en een spiegel in glas-in-lood en een levensgroot en geheimzinnig beeld van een vrouw op de zitbank.

Gedreven tot artistiek scheppen Na haar terugkomst naar Hasselt herstart ze al snel de lessen aan de academie en geniet er een breed gamma aan opleidingen: beeldhouwkunst, glasschilderkunst, glas-in-lood, tekenkunst en hedendaags 3D-concept. Voortdurend zoekt ze de verschillende aangeleerde kunstvormen te combineren, net als het gebruik van diverse materialen zoals houtskool, klei, hout, acryl kunststoffen en in de nabije toekomst ook glas. “Meestal

Intussen is haar manier van werken geëvolueerd tot een heel persoonlijke insteek die afwijkt van academische voorschriften. Ze droomt ervan om haar talrijke en veelzijdige creaties ooit van de zolder te halen en in Hasselt publiek tentoon te stellen, misschien samen met haar dochter Roan die keramiekkunstwerken maakt. Wij kijken daar alvast naar uit.

mondt het uit in een 3D-creatie, mijn geliefkoosde concept. Mijn inspiratie put ik vooral uit de natuur, uit mijn persoonlijke ervaringen en gevoelens, maar ook uit het maatschappelijk gebeuren. Daarbij staat in mijn werk steeds de mens centraal en zit er heel wat symboliek en verhaal in verscholen”, legt ze uit. “Een thema dat vaak terugkomt, is de onderdrukking van de vrouw”.

Gedreven creatief, die Roos. Een bom van een vrouw. (Willy Cosyns)

- 19 -

De laatste melkboer stopt ermee 45 jaar lang leverde onze wijkgenoot Georges Truyens zuivelproducten aan de Hasseltse horecazaken, maar in juni zette hij er een punt achter. Met Georges verdwijnt de laatste echte melkboer van de jeneverstad. 45 jaar nam Georges de beslissing om de familiezaak verder te zetten. In de jaren ’30 al begon zijn grootvader langs moederskant, Raymond Nijs, met een ‘melkerij’ in de Goetsbloetsstraat. Daar kwamen boeren met paard en kar hun verse melk leveren en de melkboeren kwamen er hun kruiken vullen. In de jaren 1980 nam Georges de klanten van een van die melkboeren over, een 100-tal horecazaken, scholen en rusthuizen.

Geen chocomelk meer “Het was hard werken geblazen, meestal tot ‘s avonds laat. Ook in het weekend konden de klanten op me rekenen”, vertelt Georges. “Als iemand me ’s zondags belde omdat hij nog een kilo boter nodig had, dan ging ik die brengen. En bij de goeie klanten zette ik alles zelf in de frigo. Dankzij die goeie service heb ik behoorlijk goed geboerd. Dat was niet evident, want er zijn in al die jaren veel grote spelers bijgekomen, die niet alleen zuivelproducten

- 20 -

leverden, maar ook diepvriesproducten en alles wat een horecazaak ook maar nodig kan hebben. Dan was er ook nog het verbod op suiker in de scholen. Chocomelk mocht dus niet meer. En van de vijftien warme bakkers die er in mijn beginjaren in Hasselt actief waren, zijn er nog twee overgebleven.”

Blauwe plekken “Naar de fitness hoefde ik niet te gaan”, lacht Georges. “Elke dag sleepte ik met minstens 50 kratten, dat is toch al vlug zo’n 1.000 kilo per dag. In één horecazaak lag de keuken op de derde verdieping en een lift was er niet. Dus moest ik telkens 45 treden doen… In mijn jongere jaren liep ik met twee bakken op mekaar naar boven, maar dat is al een tijdje niet meer mogelijk. Een keer ben ik met een krat melk van de trap gedonderd, helemaal van boven tot beneden. Ik ben er gelukkig vanaf gekomen met een paar blauwe plekken. En aan mijn flessen scheelde niks!” (Raymond Rutten)

Harrie maakt eigenzinnige Meccano-bouwsels Vijf jaar geleden kocht Harrie Houben een bouwdoos voor een vliegtuigje. Dat metalen ding in mekaar steken vond hij zo geweldig dat hij zich een doos meccano kocht, en nog een, en nog een … om er naar eigen ontwerp allerlei leuke dingen mee te bouwen. Ronde vormen

“In zo’n meccanodoos zitten altijd plannetjes, maar die gooi ik meteen weg, want ik wil mijn eigen ideeën uitwerken. Meestal vind ik mijn inspiratie in mijn directe omgeving. Mijn eerste creatie was een wandelaar. Die heb ik gemaakt voor een vriend van mij die een 1.200 km lange pelgrimstocht naar Rome ging ondernemen. Voor bevriende wandelaars heb ik twee wandelaars met honden gemaakt, voor een kameraad die aan zijn enkel geopereerd was een man in een ziekenhuisbed en voor een neefje van mij een keeper omdat hij doelman is bij Herk Sport. Ook een boksring en een evenwichtskunstenaar staan al in mijn kast.”

Meccano wordt niet meer gemaakt en dus kan je geen doos meer gaan kopen in de speelgoedwinkel. “Maar gelukkig is er het internet”, lacht Harrie. “Ik heb online al enkele tientallen dozen op de kop kunnen tikken en zelfs ooit twee zakken vol met meccanomateriaal. De dozen gooi ik onmiddellijk weg, want ik sorteer alles op lengte en grootte. Zo kan ik makkelijk vinden wat ik nodig heb om mijn bouwsels te maken. Een probleem zijn ronde vormen zoals een hoofd of een bokshandschoen. Maar daar heb ik iets op gevonden: ik gebruik daarvoor een pingpongballetje of een rond peertje, zo kunnen mijn creaties ook als lampje dienen.” (Raymond Rutten)

Colofon Deze wijkkrant is een initiatief van de dienst Gebiedsgerichte Werking van de stad Hasselt i.s.m. dit vrijwillige redactieteam: Hoofdredactie: Dirk Schuermans (dirk.schuermans@telenet.be) en Raymond Rutten (raymond.rutten@telenet.be) Teksten: Annemie Reysen, Willy Cosyns, Annelies Vandeweerdt, Roland Maris, Dirk Schuermans, Raymond Rutten. Fotografie: Raymond Rutten, Willy Cosyns, Annemie Reysen, Serge Minten, Sven Dillen, uitg. Manuscript, ESA, Annelies Vandeweerdt, Stadsarchief Hasselt, UHasselt, Dirk Schuermans Vormgeving: tricolor.be Drukwerk: Realise Printing

- 21 -

WERKEN AAN WIJKEN

Studenten onderzoeken buurtkansen in omgeving HAST

Tijdens de eerste twee weken van het nieuwe academiejaar kampeert een groep van 7 tot 10 studenten van UHasselt figuurlijk in de omgeving van Campus HAST voor een ‘Live Project’. De wijkraad zette dit initiatief in gang als voorbereiding op de geplande uitbreiding van de campus. De studenten gaan tijdens de eerste projectweek in gesprek met jongeren en buurtbewoners. Ze wandelen door de wijk, stellen vragen, luisteren, schetsen en analyseren alles wat ze tegenkomen. Op basis van die informatie bedenken ze scenario’s voor een meer gedeeld en aangenaam gebruik van de publieke ruimte. Een van die scenario’s werken ze verder uit. Tijdens de tweede week bouwen ze dan samen een praktisch prototype voor dit scenario. Dat laten ze na een officieel slotmoment achter in de buurt om het publieke debat verder aan te wakkeren of gaande te houden. “Dit live project focust op jongeren en hoe zij de Heilig-Hartwijk vandaag gebruiken of in de toekomst zouden willen gebruiken”, vertellen projectbegeleiders Oswald Devisch en Ankit Singh. “Door de nabijheid van Campus

- 22 -

HAST zijn veel jongeren aanwezig in de wijk, tijdens middagpauzes en na schooltijd. Voor sommige bewoners zorgt dit voor overlast, terwijl anderen net kansen zien voor meer leven in de wijk.” Het project heeft de volle steun van HAST, omdat deze directie vandaag ook al nadenkt over de toekomstige ontwikkeling van haar campus en de gevolgen daarvan voor de wijk. (ds) Live Project UHasselt, omgeving Grote Breemstraat, Kuringersteenweg, campus HAST, van 21 september tot 2 oktober 2026 Feestelijk slotmoment op vrijdag 2 oktober 2026 waarvoor de studenten je nu al van harte uitnodigen! Hou Hoplr in de gaten voor meer details.

Pakjesbuurman Laurens Pakjes versturen of afhalen, wie doet het tegenwoordig niet, zelfs meerdere keren per week? Onze buurman Laurens Meuwissen uit de Prinsenstraat weet daar alles over, vooral over de distributie ervan via QWIK.

nemen andere terug mee. En zelf doe ik ook nog eens dagelijkse ophaal- en verdeelrondes in het hele stadscentrum met mijn elektrische bestelwagen. En nu beginnen ook bedrijven mij te vinden voor hun verzendingen. Dus ja, ik heb hier mijn handen meer dan vol.”

“Of ik het druk heb in mijn afhaalpunt in de Oude Spoorbaan? Wel, laat ik het zo zeggen: binnenkort bouw ik een extra verdieping in mijn gehuurde pand omwille van nijpend plaatsgebrek”, reageert Laurens lachend. “Mijn eerste pand was al vlug te klein, en minder dan een jaar nadat ik hier introk, moet ik alweer uitbreiden. Gelukkig is dit pand hoog genoeg. Zes verschillende verzendbedrijven droppen hier namelijk elke dag hun pakjes en

Hij biedt zo een alternatief voor de vele krantenwinkels in het centrum of voor de verzendbedrijven met een beperkt aantal ophaalpunten in de stad. “Voor mij is dit een vorm van slimme stadsdistributie omdat de toenemende pakjesstroom de mobiliteit in het centrum niet extra belast. Dat is toch goed voor iedereen, niet?” (ds)

Werelddag van verzet tegen armoede in het teken van Kinderkansen Op zaterdag 17 oktober is het wereldwijde dag van verzet tegen armoede. De kerngroep kansarmoede organiseert op die dag heel wat activiteiten op domein Kiewit. Het thema van dit jaar is Kinderkansen. Voor wie? Iedereen is van harte welkom, er zijn gratis activiteiten voor kinderen en volwassenen. Enkele voorbeelden uit het programma? Kinderen kunnen hun eigen pamflet maken en meedoen aan een betoging

tegen armoede of fietsen leren herstellen. Voor volwassenen is er een luisterkamer met getuigenissen van Runkstenaren die in armoede leven en een interactieve tentoonstelling, begeleid door Claudia di Vaio van het tv-programma ‘Zorgen voor mama’. Waar en wanneer? Op zaterdag 17 oktober van 13 tot 17 uur in Domein Kiewit, Putvennestraat 108. Buslijn 4 heeft hier een halte. Extra? Gratis pannenkoeken, wafels en drankjes voor alle aanwezigen. Info? Contacteer Isabel.poddighe@hasselt.be - 23 -

Elke 3de woensdag van de maand