10
Αφιέρωμα |
«Ο ρόλος του ασφαλιστικού κλάδου στην κάλυψη του κινδύνου των φυσικών καταστροφών» Τ
Christina Papaconstantinou Deputy Governor of the Bank of Greece
ο 2023 ο εγχώριος ασφαλιστικός κλάδος διατήρησε την ευρωστία του, υποβοηθούμενος από τις ικανοποιητικές επιδόσεις της ελληνικής οικονομίας. Οι ασφαλιστικές επιχειρήσεις που δραστηριοποιούνται στην ελληνική αγορά συνέχισαν να επιδεικνύουν υψηλή κεφαλαιακή επάρκεια, υπερκαλύπτοντας τις απαιτήσεις που απορρέουν από το εποπτικό πλαίσιο. Επιπλέον, διαθέτουν επαρκώς διαφοροποιημένα χαρτοφυλάκια περιουσιακών στοιχείων, τα οποία επενδύονται κυρίως σε τίτλους σταθερού εισοδήματος. Πιο συγκεκριμένα, το σύνολο του ενεργητικού τους ανήλθε σε 20,3 δισ. ευρώ, σημαντικό μέρος του οποίου ήταν κρατικά και εταιρικά ομόλογα υψηλής πιστοληπτικής διαβάθμισης. Η τεχνογνωσία του εγχώριου ασφαλιστικού κλάδου υποστήριξε την ομαλή αντιμετώπιση των συνεπειών των φυσικών καταστροφών που σημάδεψαν το προηγούμενο έτος. Αξίζει να σημειωθεί ότι σε σχέση με απαιτήσεις αποζημίωσης λόγω της κακοκαιρίας «Daniel», οι ασφαλιστικές επιχειρήσεις ανταποκρίθηκαν άμεσα καλύπτοντας πλέον των 300 εκατ. ευρώ σε απαιτήσεις. Η αντασφάλιση αποτελεί επίσης ένα πολύ σημαντικό εργαλείο μετριασμού του κινδύνου, καθώς το εκχωρημένο μέρος των παραπάνω απαιτήσεων υπερβαίνει το 75%. Λόγω της θέσης και των γεωγραφικών χαρακτηριστικών της χώρας, ο κίνδυνος φυσικών καταστροφών στην Ελλάδα είναι αυξημένος σε σχέση με τις περισσότερες από τις υπόλοιπες χώρες της Ευρωπαϊκής Ενωσης (Ε.Ε.). Επιπλέον, η έκθεση σε φυσικές καταστροφές αυξάνεται διαχρονικά, ως συνέπεια της κλιματικής αλλαγής. Σε αυτό το πλαίσιο, ο ελληνικός ασφαλιστικός κλάδος έχει τη δυνατότητα, τόσο σε κεφάλαιο όσο και σε τεχνογνωσία, να παρέχει την αναγκαία ασφαλιστική κάλυψη. Εντούτοις, η ασφαλιστική διείσδυση στην Ελλάδα είναι πολύ χαμηλή. Τα ιστορικά στοιχεία δείχνουν ότι στην Ελλάδα υπάρχει σημαντικό κενό ασφαλιστικής προστασίας σε ό,τι αφορά τους κινδύνους σεισμού και πυρκαγιάς και ένα λιγότερο σημαντικό, αλλά κρίσιμο, ασφαλιστικό κενό όσον αφορά τους κινδύνους πλημμύρας και ανεμοθύελλας. Ενδεικτικά, από το 1990 έως το 2019, μόνο το 8% των συνολικών ζημιών που συνέβησαν κατά την περίοδο αυτή ήταν ασφαλισμένο. Πιο συγκεκριμένα, ήταν ασφαλισμένο μόνο το 9% των ζημιών από πυρκαγιές, το 4% από ανεμοθύελλες και το 8% από πλημμύρες και σεισμούς. Τα ακραία φαινόμενα έχουν αρνητικές επιπτώσεις στην οικονομία. Το άμεσο κόστος των φυσικών καταστροφών συνδέεται με την αποκατάσταση των ζημιών, το οποίο, λόγω του σημαντικού κενού ασφαλιστικής προστασίας στην Ελλάδα, καλύπτεται ως επί το πλείστον από την Πολιτεία. Ενδεικτικά, τα έτη 2020 και 2021 το μέσο ετήσιο ποσό που διατέθηκε από την Πολιτεία για την αποκατάσταση ζημιών ήταν πάνω από 1 δισ. ευρώ. Αυτό αντιπροσωπεύει περίπου το 40% του Ενιαίου Φόρου Ιδιοκτησίας Ακινήτων (ΕΝΦΙΑ) που καταβάλλεται μέσα σε έναν χρόνο από το σύνολο των πολιτών. Επιπρόσθετα, προκύπτει και ένα έμμεσο
“The role of the private insurance industry in covering natural disaster risks” I
Η ιδιωτική ασφάλιση μπορεί να διαδραματίσει σημαντικό ρόλο στο μετριασμό των αρνητικών επιπτώσεων των φυσικών καταστροφών στο σύνολο της οικονομίας. Προς την κατεύθυνση αυτή, η Τράπεζα της Ελλάδος θα σταθεί αρωγός της Πολιτείας σε κάθε προσπάθεια για τη διαμόρφωση μιας ολοκληρωμένης στρατηγικής, τόσο σε όρους προσφοράς όσο και ζήτησης, για την ασφαλιστική κάλυψη των φυσικών καταστροφών
κόστος που σχετίζεται με τις επιπτώσεις στα μακροοικονομικά μεγέθη λόγω της διαταραχής της οικονομικής δραστηριότητας. Οι καταστροφές ενδέχεται να έχουν αρνητικές επιπτώσεις στο εγχώριο προϊόν και τον πληθωρισμό, η διάρκεια των οποίων εξαρτάται από την ένταση της διαταραχής και την ταχύτητα ανάκαμψης της οικονομικής δραστηριότητας. Στην Ελλάδα, οι καταναλωτές δεν είναι επαρκώς ενήμεροι σχετικά με τα οφέλη της ασφάλισης, τα επίπεδα κινδύνου, την πραγματική τιμή της ασφάλισης κατοικίας και την αξιοπιστία των ασφαλιστικών επιχειρήσεων. Σύμφωνα με έρευνες, η Ελλάδα έχει ένα από τα μεγαλύτερα ποσοστά πληθυσμού χωρίς εμπειρία ασφάλισης στην Ε.Ε. Επίσης, το 57% των Ελλήνων που διαθέτουν ασφάλιση κατοικίας δεν την αγόρασε με δική του πρωτοβουλία, αλλά μόνο ως προϋπόθεση ενυπόθηκου δανεισμού. Οι Έλληνες πολίτες τείνουν να έχουν χαμηλότερη αντίληψη του κινδύνου που σχετίζεται με φυσικές καταστροφές, φαίνεται να προτιμούν μικρά βραχυχρόνια οφέλη παρά την καταβολή χρηματικών ποσών για μελλοντική προστασία, ενώ παράλληλα αντιλαμβάνονται τη διαδικασία αγοράς ασφάλισης ως αρNEXTDEAL #540 22 ΜΑΪΟΥ 2024
11
| Αφιέρωμα
n 2023, the domestic private insurance industry remained robust, supported by the satisfactory performance of the Greek economy. The insurance companies that operate in Greece continued to demonstrate high capital adequacy, well above the regulatory requirements. In addition, they have well-diversified asset portfolios, which mainly include fixed-income securities. More specifically, their total assets in 2023 amounted to EUR 20.3 billion, a significant part of which consisted of high-rated government and corporate bonds. The expertise of the domestic insurance industry was instrumental in smoothly tackling the consequences of last year’s natural disasters. It is worth noting that insurance companies responded very quickly to Storm Daniel, covering more than EUR 300 million in claims. Reinsurance also played a very important role as a risk mitigation tool, since the assigned part of the above claims exceeded 75%. Due to its location and geography, Greece faces a higher risk of natural disasters compared with most of the other EU countries. Moreover, exposure to natural disasters is increasing over time, as a consequence of climate change. Against this backdrop, the Greek insurance industry has the financial capacity and the know-how to provide the necessary insurance coverage. Nevertheless, insurance penetration in Greece is very low. As suggested by historical data, Greece has a significant insurance gap in terms of earthquake and fire risks and a less significant, yet critical, insurance gap in terms of flood and windstorm risks. Indicatively, from 1990 to 2019, only 8% of total losses realised during those years were insured. More specifically, only 9% of losses from fires, 4% from windstorms and 8% from floods and earthquakes were insured. Extreme natural events have adverse effects on the economy. The direct cost is associated with restoring the damages brought about by natural disasters; given the significant insurance coverage gap in Greece, this cost is mostly borne by the state. Indicatively, in the years 2020 and 2021, the average annual amount for damage restoration allocated by the state was more than EUR 1 billion. This represents about 40% of the annual total revenue from the Unified Property Ownership Tax (ENFIA). There is also an indirect cost, related to the macroeconomic impact due to the disruption of economic activity. Natural disasters can have negative effects on output and inflation, with potential persistent impact, depending on the severity of the disruption and the speed of subsequent economic recovery. Consumers in Greece are not sufficiently aware of the benefits of insurance, risk levels, the actual price of home insurance and the reliability of insurance companies. According to survey-based evidence, the percentage of the population without any insurance experience in Greece is one of the highest in the EU. Moreover, 57% of Greeks who have home insurance have not bought it on their own initiative but only as a precondition for their mortgage. Greek citizens tend to have a lower perception of the risk associated with natural disasters and seem to prefer small short-term benefits rather than pay for future protection, while, at the same time, they perceive the process of purchasing insurance as quite difficult. In addition, lack of trust in insurance companies is among the highest in the EU, as over 30% of Greek citizens are not willing to buy insurance coverage because they do not trust that insurance companies will honour their obligations. Also, for more than 50% of people who stopped their insurance coverage, the reasons were either that the premiums were too high or that they could no longer afford the premium. These factors weigh negatively on the overall insurance coverage uptake in Greece. Private insurance can play an important role in mitigating the negative effects of natural disasters across the economy. Τhe Bank of Greece stands ready to support all state efforts to develop a comprehensive strategy, in terms of both supply and demand, for the insurance coverage of natural disasters.
Private insurance can play an important role in mitigating the negative effects of natural disasters across the economy. Τhe Bank of Greece stands ready to support all state efforts to develop a comprehensive strategy, in terms of both supply and demand, for the insurance coverage of natural disasters
κετά δύσκολη. Ταυτόχρονα, η έλλειψη εμπιστοσύνης προς τις ασφαλιστικές επιχειρήσεις είναι από τις μεγαλύτερες στην Ε.Ε., καθώς πάνω από το 30% των Ελλήνων πολιτών δεν είναι διατεθειμένο να αγοράσει ασφαλιστική κάλυψη, επειδή δεν εμπιστεύεται ότι οι ασφαλιστικές επιχειρήσεις θα πληρώσουν τις υποχρεώσεις τους. Επιπρόσθετα, για πάνω από το 50% των ατόμων που διέκοψαν την ασφαλιστική τους κάλυψη οι λόγοι ήταν είτε ότι τα ασφάλιστρα ήταν πολύ υψηλά είτε ότι δεν είχαν πλέον αρκετά χρήματα για να πληρώσουν το ασφάλιστρο. Όλοι αυτοί οι παράγοντες συμβάλλουν ώστε η απορρόφηση της ασφαλιστικής κάλυψης στην Ελλάδα να είναι περιορισμένη από πλευράς ζήτησης. Η ιδιωτική ασφάλιση μπορεί να διαδραματίσει σημαντικό ρόλο στο μετριασμό των αρνητικών επιπτώσεων των φυσικών καταστροφών στο σύνολο της οικονομίας. Προς την κατεύθυνση αυτή, η Τράπεζα της Ελλάδος θα σταθεί αρωγός της Πολιτείας σε κάθε προσπάθεια για τη διαμόρφωση μιας ολοκληρωμένης στρατηγικής, τόσο σε όρους προσφοράς όσο και ζήτησης, για την ασφαλιστική κάλυψη των φυσικών καταστροφών. NEXTDEAL #540 22 ΜΑΪΟΥ 2024