98
Σ
την ελληνική ασφαλιστική αγορά, οι ασφαλιστικοί πράκτορες (ως φυσικά πρόσωπα) ήταν, είναι και θα είναι (τουλάχιστον για το ορατό μέλλον) το κύριο κανάλι διανομής των ασφαλιστικών προϊόντων και το κύριο κανάλι άμεσης και αμφίδρομης επικοινωνίας, ανάπτυξης και σύσφιγξης των σχέσεων μεταξύ των εταιρειών και των πελατών τους! Αυτό προκύπτει τόσο από την ανάλυση και σύγκριση των μέχρι τώρα δεδομένων των τελευταίων δεκαετιών, λαμβάνοντας υπόψη τις νομοθετικές, τεχνολογικές και κλιματολογικές εξελίξεις, όσο και από τα σημερινά δεδομένα πωλήσεων των διαφόρων διαθέσιμων δικτύων πώλησης της αγοράς, μεταξύ των οποίων τον πρώτο ρόλο στις πωλήσεις κατέχουν οι ασφαλιστικοί πράκτορες! Ας τα δούμε. Αναλογιστείτε τι σχέση μπορεί να έχουν η ελληνική ασφαλιστική αγορά και οι ασφαλιστικοί διαμεσολαβητές του 2000 (για να μην πάμε πιο πίσω!) με την ασφαλιστική αγορά και τους ασφαλιστικούς πράκτορες σήμερα. Μέσα σε λιγότερο από 24 χρόνια άλλαξαν όλα όσα γνωρίζαμε επί δεκαετίες και τα θεωρούσαμε δεδομένα! Από τη δεκαετία του ’90 άρχισαν να είναι ορατά τα σημάδια της θετικής αλλαγής προς την κατεύθυνση της μεγέθυνσης της ασφαλιστικής αγοράς της Ελλάδας, με τις ξένες πολυεθνικές να εκδηλώνουν το έντονο ενδιαφέρον τους για την ανάπτυξη της ελληνικής αγοράς, με τη θεαματική αύξηση της παρουσίας τους σε αυτήν. Η παρουσία αυτή στηριζόταν στις προοπτικές ανάπτυξης της αγοράς, που έβλεπαν τότε οι ξένοι και οι οποίες συνεχίζονται μέχρι τις μέρες μας, επειδή οι ξένοι συνεχίζουν να βλέπουν τις προοπτικές της περαιτέρω ανάπτυξης της αγοράς μας! Τη δεκαετία του 2000, η ελληνική ασφαλιστική αγορά έφτασε στο απόγειο του μεγέθους της, της κερδοφορίας της και της παραγωγής της, με παραγωγή 5,4 δισ. € το 2009! Όμως, προς το τέλος αυτής της δεκαετίας και ιδιαιτέρως τη δεκαετία του 2010, άρχισαν όλα να αλλάζουν, αλλά όχι προς την προσδοκώμενη κατεύθυνση! Στην αρχή σιγά σιγά και μετά με ραγδαίους ρυθμούς. Κορυφαίες αλλαγές αυτής της περιόδου που ξεκίνησε το 2010 και έφτασε σχεδόν μέχρι τις μέρες μας, οι οποίες είχαν σημαντικότατες επιπτώσεις/συνέπειες (αρνητικές και θετικές) στην αγορά, ήταν:
Αφιέρωμα |
Οι ασφαλιστικοί πράκτορες ήταν και παραμένουν ο βασικός πυλώνας ανάπτυξης της αγοράς!
Του ΚΏΣΤΑ ΠΑΠΑΪΩΆΝΝΟΥ / By KOSTAS PAPAIOANNOU
• η προσφυγή της Ελλάδας στο μηχανισμό στήριξης του Διεθνούς Νομισματικού Ταμείου (ΔΝΤ), που ανακοινώθηκε από τον τότε πρωθυπουργό της Ελλάδας κ. Γιώργο Παπανδρέου στο Καστελλόριζο τον Απρίλιο του 2010, • η μετέπειτα είσοδος της Ελλάδας στα Μνημόνια, υπό τη στενή παρακολούθηση της Τρόικας (ΔΝΤ, Ε.Ε. και ΕΚΤ), και τα σκληρά μέτρα λιτότητας που την ακολούθησαν και η οποία στην πράξη διήρκεσε μέχρι το 2018, • η έξαρση της επέλευσης κινδύνων που σχετίζονται άμεσα με τις επιπτώσεις της κλιματικής αλλαγής, καθ’ όλη τη διάρκεια, από τότε μέχρι τις μέρες μας,
• η ανάληψη της εποπτείας της ασφαλιστικής αγοράς από την Τράπεζα της Ελλάδος και τη ΔΕΙΑ τον Δεκέμβρη του 2010 και, φυσικά, • η ψήφιση των Νόμων 4364/2016 (Solvency II) και 4583/2018 (IDD), που άλλαξαν τη λειτουργική και επενδυτική δομή των ασφαλιστικών επιχειρήσεων και τις σχέσεις και τις υποχρεώσεις τους προς τους πελάτες τους και επηρέασαν άμεσα τη δομή των δικτύων πώλησης. Ειδικά η δομή των δικτύων πώλησης μεταβλήθηκε από ένα σύστημα άμεσα συνδεδεμένων με τις ασφαλιστικές εταιρείες διαμεσολαβητών (agency system) σε ένα σύστημα ελεύθερης συνεργασίας ανεξάρτητων διαμεσολαβητών με τις ασφαλιστικές ε-
ταιρείες, που προσομοιάζει με το brokerage (χωρίς όμως να είναι ακριβώς brokerage), • το πλήθος των ασφαλιστικών εταιρειών μειώθηκε δραματικά και σήμερα, σύμφωνα με την έκθεση του διοικητή της Τράπεζας της Ελλάδας, κυρίου Γιάννη Στουρνάρα, δραστηριοποιούνταν στην ελληνική αγορά ιδιωτικής ασφάλισης 36 ασφαλιστικές επιχειρήσεις, οι οποίες έχουν τα αποθεματικά τους στην Ελλάδα και εποπτεύονται από την Τράπεζα της Ελλάδος. Το 2023 είχαν παραγωγή 5,26 δισ. €, πλησιάζοντας ξανά το ρεκόρ του 2009. Σκεφτείτε ότι τη δεκαετία του ’80 είχαμε στην Ελλάδα περισσότερες από 100 ασφαλιστικές εταιρείες, μετά πέσαμε στις 65 και τώρα πλέον έχουμε 36! Επιπλέον, στην Ελλάδα δραστηριοποιούνται περισσότερες από 200 εταιρείες Ελεύθερης Παροχής Υπηρεσιών (ΕΠΥ), που είναι αντιπροσωπείες με έδρες στο εξωτερικό και δεν υποχρεούνται να διατηρούν αποθέματα στην Ελλάδα. Η συνολική παραγωγή τους το 2023 ανήλθε σε 1,37 δισ. €. Αυτές συνεργάζονται σχεδόν αποκλειστικά με ασφαλιστικούς πράκτορες. Αντιστοίχως οι ασφαλιστικοί διαμεσολαβητές (πράκτορες και μεσίτες) της αγοράς μειώθηκαν από τους περισσότερους από 20.000 των περασμένων δεκαετιών σε περίπου 7.000 συνολικά σήμερα! Στο παρελθόν είχαμε φτάσει να
υπάρχουν μέχρι και περισσότεροι από 50.000 ασφαλιστικοί διαμεσολαβητές, χωρίς να είμαστε σίγουροι για τον ακριβή αριθμό τους! Η παραγωγή των ασφαλιστικών διαμεσολαβητών (πρακτόρων και μεσιτών ασφαλίσεων) το 2023 ξεπέρασε κατά πολύ το 50% της συνολικής ασφαλιστικής παραγωγής, αφήνοντας πίσω την αθροιστική παραγωγή μέσω τραπεζών, ασφαλιστών δευτερεύουσας δραστηριότητας και aggregators, • το νέο σύστημα εξετάσεων πιστοποίησης γνώσεων των ασφαλιστικών διαμεσολαβητών από την Τράπεζα της Ελλάδος έχει σημαντικό ρόλο στη μείωση του αριθμού των ασφαλιστικών διαμεσολαβητών, με δεδομένα τόσο τον μέσο όρο επιτυχίας στις εξετάσεις πιστοποίησης γνώσεων (που κυμαίνεται γύρω στο 50%) όσο και την έλλειψη συστηματικών δραστηριοτήτων στελέχωσης και εκπαιδευτικής υποστήριξης, ιδιαιτέρως των «ανεξαρτήτων» και μη άμεσα συνδεδεμένων με τις εταιρείες δικτύων ασφαλιστικών πρακτόρων (διαμεσολαβητών). Οι αλλαγές αυτές έφεραν μείωση της παραγωγής και φρέναραν την αναπτυξιακή πορεία της ασφαλιστικής αγοράς, η οποία άρχισε να ξανακάνει τα πρώτα δειλά βήματα ανάπτυξης το 2018, τα οποία όμως φρέναρε εκ νέου η επέλευση της πανδημίας του κορονοϊού το 2020, που όμως σηματοδότησε και εδραίωσε την ανάπτυξη των εναλλακτικών δικτύων πώλησης, όπως οι aggregators. Όπως όλα δείχνουν, ξεκινά εκ νέου η αναπτυξιακή πορεία τώρα, που, όπως και επίσημα ανακοινώθηκε προ ημερών, έχουμε το τέλος της πανδημίας.
Τι άλλο σημαντικό συνέβη την περίοδο 2000 μέχρι 2024; Αναπτύχθηκε θεαματικά η τεχνολογία, φέρνοντας νέες προοπτικές στις πωλήσεις και στην προσέγγιση και την εξυπηρέτηση των πελατών (aggregators, artificial intelligence AI, 5G’s). Αυτά τα νέα ψηφιακά δίκτυα πωλήσεων ενεπλάκησαν ενεργά στις πωλήσεις ασφαλιστικών προϊόντων, χωρίς όμως να καταφέρουν να αυξήσουν τη συνολική παραγωγική πίτα της αγοράς (η οποία παραμένει στο περίπου 2,5% του ΑΕΠ) και οπωσδήποτε παρέχοντας χαμηλότερου επιπέδου ενημέρωση στους πελάτες τους σε σχέση με τα ασφαλιστικά προϊόντα και τις λειτουργίες τους. Έχοντας όμως το σημαντικό πλεονέκτημα της άμεσης σύγκρισης NEXTDEAL #540 22 ΜΑΪΟΥ 2024