Πότε ο ιατρός έχει ευθύνη για σφάλμα ή αμέλεια! Ομιλία του αρεοπαγίτη ε.τ., ΙΩΆΝΝΗ ΧΑΜΗΛΟΘΏΡΗ, προέδρου της Εταιρείας Δικαστικών Μελετών
Ο ΌΜΙΛΟΣ ΙΑΣΩ διοργάνωσε πρόσφατα εκδήλωση με θέμα «Ζητήματα Αστικής Ιατρικής Ευθύνης» και κεντρικό ομιλητή τον αρεοπαγίτη ε.τ. και πρόεδρο της Εταιρείας Δικαστικών Μελετών, Ιωάννη Χαμηλοθώρη. Καθηγητές πανεπιστημίου, ιατροί, νομικοί σύμβουλοι, η Διοίκηση, το προσωπικό του Ομίλου ΙΑΣΩ, καθώς και πλήθος κόσμου, είχαν την ευκαιρία να παρακολουθήσουν την ομιλία του κ. Χαμηλοθώρη και να ενημερωθούν γύρω από το πολύ σημαντικό ζήτημα της Ιατρικής Ευθύνης στo πλαίσιo του Αστικού Δικαίου. Λόγω του μεγάλου ενδιαφέροντος που συγκεντρώνουν οι απόψεις του κ. Χαμηλοθώρη, παραθέτουμε παρακάτω τα βασικά σημεία της ομιλίας του: «Ευχαριστώ θερμά για την τιμητική πρόσκληση που μου έγινε, να κάνω μία παρουσίαση σήμερα σε ένα εκλεκτό ακροατήριο, διαφορετικό κατά βάση από αυτό του δικού μου τομέα, αλλά πολύ ενδιαφέρον ακροατήριο. Μην ξεχνάμε ότι εσείς -είναι και νομικοί από κάτωοι γιατροί είστε ο ιδιαίτερος κλάδος που ασχολείται με τη ζωή, την υγεία όλων μας και έχει έναν εξέχοντα ρόλο μέσα στην κοινωνία. Ευχαριστώ ακόμη ιδιαίτερα τον κ. Αντσακλή, τον κ. Σταματίου και όλους σας που μου κάνατε την τιμητική πρόσκληση και εσάς για την παρουσία σας εδώ. Θα κάνουμε μια διαδρομή σύντομη στο τοπίο της Ιατρικής Αστικής Ευθύνης, να δούμε πού στηρίζεται, τι νομολογιακά δεδομένα υπάρχουν, πού ενδιαφέρει κατ’ εξοχήν το ιατρικό σώμα. Σε διάκριση προς την Αστική Ευθύνη, έχουμε βέβαια την Ποινική Ευθύνη, που είναι λογική διαφορετική από εκείνη της Αστικής Ευθύνης. Αποβλέπει στην τιμωρία κάποιων ποινικού χαρακτήρα αδικημάτων. Πρέπει να διακρίνουμε το ποινικό αδίκημα από το αστικό αδίκημα, που δεν έχει καμία σχέση ως προς τη χροιά που δίδεται. Το αστικό αδίκημα γεννά υποχρέωση αποζημίωσης, ενώ το ποινικό αδίκημα γεννά υποχρέωση και ευθύνη για επιβολή ποινικών κυρώσεων, λόγω ποινικής απαξίας ορισμένων ιατρικών πράξεων. Θα περιοριστούμε λοιπόν σε αυτό το σπουδαίο τμήμα της Ιατρικής Αστικής Ευθύνης.
120 |
Η ΙΑΤΡΙΚΉ ΕΥΘΎΝΗ ΑΠΌ ΑΔΙΚΟΠΡΑΞΊΑ Θα πρέπει πρώτα απ’ όλα να πούμε ότι η Αστική Ευθύνη του γιατρού ταυτίζεται συνήθως με την υποχρέωση αποζημίωσης που υπέχει ο γιατρός όταν, κατά την άσκηση της επαγγελματικής του δραστηριότητας, προξενεί ζημία. Αυτό προβλέπεται στο γενικό πλαίσιο του Αστικού Δικαίου και δημιουργείται, στο πλαίσιο του Αστικού Δικαίου, αφηρημένα θα λέγαμε, από τη δράση ενός γιατρού, η ευθύνη από αδικοπραξία, η λεγόμενη ενδοσυμβατική ευθύνη, δηλαδή από κάποια σύμβαση που έκανε ο γιατρός για τη διενέργεια κάποιων ιατρικών πράξεων. Αν υπάρχει κάποια παράβαση από τη σύμβαση, δημιουργείται ενδοσυμβατική ευθύνη. Δεν θα ασχοληθούμε με αυτήν σήμερα. Θα ασχοληθούμε με την ευθύνη από αδικοπραξία. Η χροιά της λέξεως «αδικοπραξία» δεν έχει να κάνει με την ποινική χροιά του ποινικού αδικήματος, απλώς στο μυαλό μας θα έρχεται, όταν μιλάμε για αδικοπραξία, υποχρέωση προς αποζημίωση. Γι’ αυτήν την υποχρέωση προς αποζημίωση από αδικοπραξία έχουμε προβλέψει τόσο στον Αστικό Κώδικα -και μ’ αυτήν θα ασχοληθούμε-, είναι η βασική και γενική διάταξη του άρθρου 914 Α.Κ., που λέει ότι όποιος προκαλεί παρανόμως και υπαιτίως ζημία σε άλλον υποχρεούται σε αποζημίωση. Αυτή η ρητή διάταξη εφαρμόζεται ευρέως στην καθημερινή δικαστική πρακτική. Αυτή είναι η βασική διάταξη και θα δούμε και μια άλλη διάταξη, που προέρχεται από το Ενωσιακό Δίκαιο, από το Κοινοτικό, που εφαρμόζεται, θα έλεγε κανείς σωρευτικά με το 914 Α.Κ. Είναι η διάταξη του άρθρου 8 του Ν. 2251/1994. Θα σας έχει παραξενέψει, διότι αυτός ο νόμος αναφέρεται στην προστασία του καταναλωτή και θα διερωτηθείτε, βέβαια, τι δουλειά έχουμε εμείς με την προστασία του καταναλωτή. Εκεί υπάρχει όμως μία διάταξη για την ευθύνη του παρέχοντος υπηρεσίες, και στους παρέχοντες υπηρεσίες, κατά το νόμο αυτόν, είναι και ο γιατρός και οι ιατρικές υπηρεσίες. Και να έχουμε υπόψη μας -οι νομικοί το ξέρουν- ότι αυτές οι διατάξεις, κοινοτικής προέλευσης, έχουν υπερέχουσα