AΦΙΕΡΩΜΑ | Η ΥΓΕΙΑ ΤΟΥ ΑΝΔΡΑ
Οι τελευταίες εξελίξεις στη διάγνωση και τη χειρουργική ΘΕΡΑΠΕΊΑ του ΠΡΟΣΤΆΤΗ!
Γράφει ο ΑΧΙΛΛΈΑΣ ΠΛΟΥΜΊΔΗΣ, MD, BSc, MSc, PhD, FEBU, διευθυντής Κέντρου Ρομποτικής & Λαπαροενδοσκοπικής Χειρουργικής Ουρολογίας - Ανδρολογίας, Ιατρικό Κέντρο Αθηνών.
64 |
O ΚΑΡΚΊΝΟΣ ΤΟΥ ΠΡΟΣΤΆΤΗ εμφανίζεται όταν κακοήθη κύτταρα αρχίζουν και πολλαπλασιάζονται εντός του προστατικού αδένα. Οι περισσότεροι καρκίνοι του προστάτη αναπτύσονται σχετικά αργά και δεν εξαπλώνονται γρήγορα, εντούτοις κάποιες φορές μπορεί να εξελιχθούν γοργά και να δώσουν μεταστάσεις σε άλλα όργανα. O καρκίνος του προστάτη αποτελεί τη δεύτερη συχνότερη αιτία θανάτου από καρκίνο στους άνδρες παγκοσμίως, μετά τον καρκίνο του πνεύμονα, καθιστώντας τον ως ένα από τα σημαντικότερα προβλήματα υγείας του ανδρικού πληθυσμού. Η πιθανότητα εμφάνισης του καρκίνου του προστάτη αυξάνεται με την πάροδο της ηλικίας. Η μέση ηλικία εμφάνισης του καρκίνου είναι τα 66 έτη, παρ’ όλα αυτά τελευταία εμφανίζεται ολοένα και σε πιο νέες ηλικίες. Η ακριβής αιτία του καρκίνου του προστάτη παραμένει άγνωστη και στα αρχικά στάδια της νόσου συνήθως μπορεί να μην παρουσιάζει κανένα απολύτως σύμπτωμα, διαλανθάνοντας της προσοχής. Άλλες φορές πάλι μπορεί να εκδηλώνεται με συμπτώματα όπως συχνοουρία, διακοπτόμενη ούρηση, καύσος ή πόνος κατά την ούρηση, αιματουρία κ.τ.λ. Σύμφωνα, λοιπόν, με βάση τις ευρωπαϊκές και αμερικανικές κατευθυντήριες οδηγίες ο σχετικός έλεγχος θα πρέπει να ξεκινά από την ηλικία των 50 ή και νωρίτερα σε ορισμένες περιπτώσεις, όπου υπάρχει θετικό οικογενειακό ιστορικό ή άλλοι παράγοντες κινδύνου. Ο προληπτικός αυτός έλεγχος αυτός θα πρέπει να πραγματοποιείται από τον ουρολόγο του κάθε ασθενούς και περιλαμβάνει μεταξύ άλλων τη μέτρηση του PSA και την κλινική εξέταση του ασθενούς. Το PSA είναι μια γλυκοπρωτεΐνη που παράγεται από τα κύτταρα του προστάτη και εντοπίζεται κυρίως στο
σπέρμα, όπου βοηθάει στη ρευστοποίησή του κατά την εκσπερμάτωση, ενώ μικρές ποσότητές του όμως κυκλοφορούν και στο αίμα. Η διάγνωση του καρκίνου του προστάτη έχει άμεση σχέση με τη μέτρηση του ειδικού προστατικού αντιγόνου-PSA. Για την εξέταση του δείκτη PSA δεν απαιτείται κάποια ιδιαίτερη προετοιμασία. Στην ουσία πρόκειται για μία απλή εξέταση αίματος που όλοι οι άνδρες πρέπει να κάνουν. Πρέπει όμως να σημειωθεί πως ο δείκτης PSA δεν έχει φυσιολογική τιμή, καθώς τα επίπεδά του αλλάζουν ανάλογα με την ηλικία και ως εκ τούτου θα πρέπει πάντα τα αποτελέσματα να αξιολογούνται από τον εκάστοτε ουρολόγο, ο οποίος θα κρίνει αν χρειάζονται περαιτέρω εξετάσεις. Η κλινική εξέταση του ασθενούς περιλαμβάνει μεταξύ άλλων και τη δαχτυλική εξέταση του προστάτη, όπου προσφέρει τις πρώτες πληροφορίες σχετικά με το μέγεθος του αδένα, τη σύστασή του και την ανίχνευση τυχών σκληρίας στη σύστασή του, σημείο ύποπτο για συνύπαρξη πιθανής κακοήθειας. Επί υποψίας κακοήθειας, ο ασθενής μπορεί να χρειασθεί να υποβληθεί σε πολυπαραμετρική μαγνητική του προστάτη (mpMRI). Aποτελεί ένα σύγχρονο όπλο που διαθέτουμε στην πρόληψη, στη διάγνωση
και στην αντιμετώπιση του καρκίνου του προστάτη και θα πρέπει να γίνεται σε κέντρα αναφοράς που έχουν εμπειρία και τον αναγκαίο τεχνολογικό εξοπλισμό. Η πολυπαραμετρική μαγνητική του προστάτη μάς προσφέρει πιο αναλυτικές εικόνες του προστάτη συγκριτικά με την απλή μαγνητική. Βασικό χαρακτηριστικό και πλεονέκτημα της συγκεκριμένης μαγνητικής τομογραφίας είναι το ότι μπορεί να εντοπίσει την εστία ή τις εστίες που είναι ύποπτες για καρκίνο, εστιάζοντας αποκλειστικά στον προστάτη αδένα και τις ανατομικές δομές γύρω από αυτόν. Σε περίπτωση, λοιπόν, που κριθεί αναγκαίο από τον ουρολόγο, το επόμενο βήμα για τη διάγνωση του καρκίνου είναι η βιοψία του προστάτη. Η βιοψία προστάτη όπως γίνεται τώρα δεν έχει καμία σχέση με την τεχνική που ακολουθείτο μέχρι πρότινος. Ο τρόπος που γίνεται η βιοψία έχει εξελιχθεί και πλέον για μία σύγχρονη πρόληψη ο ασθενής οφείλει να αναζητεί τη λεγόμενη «fusion biopsy». Βασικό πλεονέκτημα της fusion βιοψίας προστάτη είναι ότι δεν επιλέγονται τυχαία περιοχές για εξέταση. Κατά τη fusion βιοψία, παραλληλίζονται τρισδιάστατα η μαγνητική τομογραφία με τις ζωντανές εικόνες του υπερήχου, με αποτέλεσμα την ακρίβεια και τη στοχο-
| 65