92
Αφιέρωμα
93
Αφιέρωμα
Η «ακτινογραφία» της ελληνικής οικονομίας, η επόμενη ημέρα Η
χώρα βαδίζει προς τις εκλογές μέσα σε ένα περιβάλλον δημοσιονομικής σταθερότητας και καλύτερων οικονομικών επιδόσεων, που επιβεβαιώνονται από κάθε πλευρά. Από τους διεθνείς οργανισμούς (ΔΝΤ, Ε.Ε.), από τους οίκους αξιολόγησης, από τις αγορές και από την πορεία του Προϋπολογισμού, που περιγράφουν την πρόοδο της ελληνικής οικονομίας. Τα δημοσιονομικά της χώρας βαδίζουν σε καλό δρόμο, με την επιστροφή στα πρωτογενή πλεονάσματα ήδη από το 2022, καθώς η δημοσιονομική εικόνα του περασμένου έτους είναι σημαντικά καλύτερη από τις προβλέψεις του Προϋπολογισμού. Το πρωτογενές πλεόνασμα στο πρώτο τρίμηνο του έτους ανήλθε στα 3,07 δισ. ευρώ, ενώ προβλεπόταν να ανέλθει μόλις σε 28 εκατ. ευρώ. Μάλιστα η οικονομική πρόοδος είναι ο λόγος που οι αγορές είναι ήρεμες, παρά την εκλογική αβεβαιότητα, όπως σημειώνει σε άρθρο του ο Economist . Υποστηρικτικά για τη χρηματιστηριακή αγορά λειτουργούν και οι ρυθμοί ανάπτυξης της ελληνικής οικονομίας. Ο ανοδικός κύκλος στον οποίο βρίσκεται η ελληνική οικονομία θα συνεχιστεί, εκτιμούν κορυφαίοι οικονομολόγοι διεθνών τραπεζών,
ΤΑ ΟΦΈΛΗ ΓΙΑ ΤΙΣ ΑΣΦΑΛΙΣΤΙΚΈΣ ΕΤΑΙΡΕΊΕΣ οίκων αξιολόγησης και δεξαμενών σκέψεις, θεωρώντας μάλιστα πως είναι σχετικά προστατευμένη από την αύξηση των επιτοκίων διεθνώς, ενώ θα συνεχίσει να αναπτύσσεται και τα επόμενα χρόνια πολύ πάνω από τον μέσο όρο της ευρωζώνης. Ο ένας μετά τον άλλον οι ξένοι οίκοι εκτιμούν ότι θα συνεχιστεί η ανάκαμψη στην Ελλάδα και, παρά το γεγονός ότι η οικονομική ανάπτυξη φρέναρε στις περισσότερες χώρες της ευρωζώνης, η Ελλάδα συνεχίζει να ανακάμπτει και να υπεραποδίδει στο ρυθμό κίνησης του ΑΕΠ. Το ρεκόρ εικοσαετίας στις Ξένες Άμεσες Επενδύσεις και ο διπλασιασμός των εξαγωγών ως % του ΑΕΠ σε σχέση με τα προ κρίσης επίπεδα αποτελούν καλούς οιωνούς, όπως επίσης και η πορεία του δημόσιου χρέους ως προς το ΑΕΠ, που εκτιμάται πως απόρροια και του υψηλού πληθωρισμού, θα υποχωρήσει κάτω από το 150% του ΑΕΠ το 2025 από το 206% του ΑΕΠ το 2020. Η Ελλάδα μείωσε το δείκτη του χρέους της κατά 23,3% το 2022 και πρόκειται για
Πρόγραμμα Σταθερότητας 2023-2026 ΜΕΓΕΘΗ
2022
2023
2024
2025
2026
Ανάπτυξη
5,9%
2,3%
3,0%
3,0%
2,1%
Πληθωρισμός
9,3%
4,5%
2,4%
2,0%
2,0%
Ανεργία
12,4%
11,8%
10,9%
20,0%
9,8%
Δημόσιο Χρέος
171,3%
162,6%
150,8%
142,6%
135,2%
Εαρινές προβλέψεις του ΔΝΤ ΜΕΓΕΘΗ
2022
2023
2024
Ανάπτυξη
5,9%
2,6%
1,5%
Πληθωρισμός
9,3%
4,0%
2,90%
Ανεργία
12,2%
11,2%
12,2%
Ισοζύγιο Συναλλαγών
9,7%
8,0%
6,0%
την καλύτερη επίδοση στην Ευρωπαϊκή Ενωση. Το Πρόγραμμα Σταθερότητας που υπέβαλε η Ελλάδα στην Ευρωπαϊκή Επιτροπή έχει φιλόδοξους στόχους για τα επόμενα τέσσερα χρόνια. Σύμφωνα με το πρόγραμμα, μέχρι το 2026, ο δείκτης του χρέους θα πρέ-
πει να μειωθεί κατά 36 ποσοστιαίες μονάδες στο 135,2% και αν αυτή η πρόβλεψη επαληθευτεί, η Ελλάδα δεν θα ήταν πλέον η χώρα με το μεγαλύτερο έλλειμμα, αλλά θα την ξεπερνούσε η Ιταλία, με πρόβλεψη για 140,4% το 2026. Την επαναφορά της οικονομίας σε
μια ομαλά ανοδική πορεία τουλάχιστον μέχρι και το 2026 περιγράφουν οι προβλέψεις του αναθεωρημένου Προγράμματος Σταθερότητας 20232026 ως «επόμενη μέρα» του τέλους της τετραετίας της ενισχυμένης εποπτείας. Τόσο το μακροοικονομικό όσο και το δημοσιονομικό σενάριο για την οικονομία δείχνουν ότι η Ελλάδα θα επιταχύνει τη σύγκλισή της με τα υπόλοιπα κράτη-μέλη της ευρωζώνης την επόμενη τετραετία. Κρίσιμος σταθμός θα είναι η ανάκτηση της επενδυτικής βαθμίδας. Το σενάριο για την ανάπτυξη θέλει μέση ετήσια οικονομική μεγέθυνση κατά 2,6% για την τετραετία 2023-2026.
Οι κίνδυνοι Βεβαίως την υλοποίηση του αισιόδοξου αυτού σεναρίου για την ελληνική οικονομία «απειλούν» σοβαροί κίνδυνοι. Ο πρώτος βραχυπρόθεσμος κίνδυνος είναι ο μη σχηματισμός σταθερής κυβέρνησης με ορίζοντα 4ετίας, ο οποίος θα μπορούσε να ανατρέψει τη δημοσιονομική σταθερότητα και να αναβάλει για μεγάλο χρονικό διάστημα την ανάκτηση της επενδυτικής βαθμίδας. Μία αρνητική πολιτική εξέλιξη θα μπορούσε να καθυστερήσει την απορρόφηση κοινοτικών κονδυλίων από το Ταμείο Ανάκαμψης με αποτέλεσμα τη μείωση των επενδύσεων και χαμηλότερο ρυθμό ανάπτυξης της NEXTDEAL #518 31 ΜΑΪΟΥ 2023
► Οι εκτιμήσεις για την πορεία των οικονομικών μεγεθών με φόντο τις εκλογές ► Ο ανοδικός κύκλος της ελληνικής οικονομίας και οι κίνδυνοι ► «Καύσιμο» για την οικονομία οι επενδυτικοί πόροι 15 δισ. και οι ξένες επενδύσεις ελληνικής οικονομίας. Επίσης υπάρχουν και οι εξωτερικοί κίνδυνοι, όπως η διατήρηση του υψηλού πληθωρισμού στην Ε.Ε. σε συνδυασμό με την επιμονή των επιτοκίων του ευρώ σε υψηλά επίπεδα, μια πιθανή τραπεζική κρίση στην Ευρώπη ή μία αναζωπύρωση της ενεργειακής κρίσης.
Ο πληθωρισμός Στο 4,5% υποχώρησε τον Απρίλιο του 2023 ο πληθωρισμός στην Ελλάδα, έναντι 7% στην ευρωζώνη, καταγράφοντας την 5η χαμηλότερη επίδοση μεταξύ των χωρών στην ευρωζώνη. Το ΔΝΤ εκτιμά πλέον ότι ο πληθωρισμός στην Ελλάδα θα διαμορφωθεί σε 4% φέτος (έναντι προηγούμενης πρόβλεψης για πληθωρισμό 3,2% φέτος) και σε 2,9% το 2024 (έναντι προηγούμενης πρόβλεψης για πληθωρισμό 3,2% φέτος). NEXTDEAL #518 31 ΜΑΪΟΥ 2023
Την ίδια ώρα αναλυτές 41 τραπεζικών οίκων εκτιμούν ότι θα αργήσει μέχρι και το 2025 η προσγείωση του πληθωρισμού στα επίπεδα του 2%, που αποτελούν στόχο της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας.
Η ανάπτυξη Στα τέλη του περασμένου χρόνου με τον πληθωρισμό στα ύψη, το μεγάλο ερώτημα για την Ελλάδα ήταν αν θα κατάφερνε να αποφύγει την ύφεση το 2023. Πέντε μήνες μετά δημιουργούνται προσδοκίες για μια ευχάριστη έκπληξη ανάπτυξης, που θα μπορούσε ακόμη και να φθάσει το 3%. Η Ελλάδα αναμένεται να βρεθεί το 2023 σε διαφορετική φάση στον οικονομικό κύκλο από άλλες οικονομίες της ευρωζώνης, δείχνει βελτιωμένη αντοχή και ανταγωνιστικότητα, ενώ η αύξηση του ΑΕΠ θα προ-
έλθει από τον τουρισμό, την κατανάλωση και τις επενδύσεις. Μεγάλος καταλύτης θα είναι οι πόροι του Ταμείου Ανάκαμψης, καθώς ήδη έχει εγκριθεί η εκταμίευση 11 δισ. ευρώ στην Ελλάδα, που έχει μια από τις καλύτερες σχετικές επιδόσεις στην Ευρώπη. Το αναπτυξιακό ελληνικό story κερδίζει τις εκτιμήσεις των διεθνών οίκων. Ακόμη και το... δύσκολο ΔΝΤ προβλέπει για το 2023 ανάπτυξη της ελληνικής οικονομίας κατά 2,6%, υπερτριπλάσια του 0,8% που προβλέπει για την ευρωζώνη. Το ΔΝΤ προβλέπει ρυθμό ανάπτυξης 2,6% έναντι 1,8% που εκτιμούσε τον περασμένο Οκτώβριο, ενώ για το 2024 προβλέπει ανάπτυξη 1,5% από 1,4%. Η βελτιωμένη πρόβλεψη για την ελληνική οικονομία γίνεται εν μέσω ασταθούς ανάκαμψης της παγκόσμιας οικονομίας, για την οποία το Ταμείο σημειώνει ότι οι προοπτικές ανάπτυξης την επόμενη πενταετία είναι οι χαμηλότερες εδώ και δεκαετίες. Για την ευρωζώνη προβλέπει αύξηση του ΑΕΠ κατά 0,8% φέτος και 1,4% το 2024, έναντι 0,5% και 1,5% που εκτιμούσε τον Οκτώβριο. Θα ανεβάσει τις προβλέψεις για την ανάπτυξη της ελληνικής οικονομίας η Κομισιόν, στις εαρινές της προβλέψεις. Για το 2023, αναμένεται να αυξήσει την πρόβλεψή της πάνω
από 2% από 1,2% που προέβλεπε τον Φεβρουάριο, ενώ και για το 2024 αναμένεται να αυξήσει την πρόβλεψή της πάνω από το 2,5%, από 2,2% που προέβλεπε τρεις μήνες νωρίτερα. Ανάπτυξη 2,2%, πολύ υψηλότερη από τον μέσο όρο της ευρωζώνης και αισθητά καλύτερη σε σχέση με την προηγούμενη πρόβλεψη για 1,5%, προβλέπει η Τράπεζα της Ελλάδος για το 2023, ενώ στο 2,4%, από το 1,4%, αναβαθμίζει το ΙΟΒΕ τις προβλέψεις του.
Οι επενδύσεις Αν σήμερα στην Ελλάδα ασχολούνται 100 περίπου επενδυτικοί οργανισμοί κι επενδύουν σ’ αυτήν, αυτός ο αριθμός περίπου θα δεκαπλασιαστεί μόλις πάρουμε την επενδυτική βαθμίδα, σύμφωνα με παλαιότερη δήλωση του διοικητή της ΤτΕ. Το γεγονός ότι δεν είμαστε ακόμα σε επενδυτική βαθμίδα εξηγεί γιατί απέχουμε από τα ραντάρ μεγάλων μακροπρόθεσμων κεφαλαίων, η δραστηριοποίηση των οποίων θα βοηθήσει στην κάλυψη του μεγάλου επενδυτικού κενού της ελληνικής οικονομίας, που φτάνει το 10% του ΑΕΠ σε ετήσια βάση. Η δεκαετής ελληνική κρίση μάς άφησε πίσω ένα επενδυτικό κενό ύψους 100 δισ. Παρά τη σημαντική βελτίωση του οικονομικού κλίματος τα τελευταία χρόνια και την εισροή ρεκόρ ξένων κεφαλαίων (7,2 δισ.
ευρώ 2022), ο σχηματισμός επενδύσεων παγίου κεφαλαίου, κρίσιμη αναπτυξιακή παράμετρος, παραμένει υποτονικός. Αυξήθηκε μόνο κατά 13,7% το 2022, έναντι αύξησης 22,7% στην Ευρωπαϊκή Ενωση. Χρειάζεται να φτάσουμε σε ρυθμούς αύξησης των επενδύσεων παγίου κεφαλαίου σημαντικά υψηλότερους του 20% ετησίως και για πολλά χρόνια, για να βελτιώσουμε σημαντικά την παραγωγικότητα και τη διεθνή ανταγωνιστικότητα της χώρας. Οι Ξένες Άμεσες Επενδύσεις (ΞΑΕ) σημείωσαν ρεκόρ 20ετίας το 2022, φθάνοντας τα 7,22 δισ., σύμφωνα με στοιχεία της Τράπεζας της Ελλάδος, αλλά σε μεγάλο βαθμό αυτές αφορούν εξαγορές ή ιδιωτικοποιήσεις ήδη υφιστάμενων επιχειρήσεων, καθώς και αγορά ακινήτων. Η δημιουργία νέων παραγωγικών επενδύσεων αυξάνονται μεν, αλλά εξακολουθούν να αποτελούν μικρό ποσοστό των συνολικών επενδύσεων. Συγκεκριμένα, στο σύνολο των 7,220 δισ. των ΞΑΕ το 2022, τα 2,3 δισ. (ποσοστό 31,8%) αφορούσαν συγχωνεύσεις και εξαγορές. Αλλα 1,975 δισ. (ποσοστό 27,3%) αφορούσαν αγορά ακινήτων. Η αγορά νέων μετοχών, που αντιπροσωπεύει τη δημιουργία νέων παραγωγικών επενδύσεων ή τη συμμετοχή σε αυΣΥΝΈΧΕΙΑ ΣΤΗΝ ΕΠΟΜΕΝΗ ΣΕΛΙΔΑ