AΦΙΕΡΩΜΑ | ΜΟΝΑΔΕΣ ΥΓΕΙΑΣ
Α' Χειρουργική Κλινική και Χειρουργική Θώρακος Γ.Ν. Χανίων! Ο κ. Μιλτιάδης Καστανάκης με τους συνεργάτες του.
Γράφει ο ΜΙΛΤΙΑΔΗΣ ΚΑΣΤΑΝΑΚΗΣ, γενικός χειρουργός, διευθυντής και επιστημονικά υπεύθυνος Α' Χειρουργικής Κλινικής.
Η XΕΙΡΟΥΡΓΙΚΉ KΛΙΝΙΚΉ ΤΟΥ Γ.Ν. ΧΑΝΊΩΝ ξεκινάει τη λειτουργία της στα μέσα της δεκαετίας του 1950, στο τότε νέο νοσοκομείο. Τέλος του 1978 και αρχές του 1979 ιδρύεται και δεύτερη Xειρουργική Kλινική, ενώ η υπάρχουσα Xειρουργική Kλινική υπό τη διεύθυνση του Οδυσσέα Καλλιγιάνη μετονομάζεται σε Α’ Χειρουργική Κλινική. Πρώτος διευθυντής υπήρξε ο αείμνηστος Εμμανουήλ Αλιφιέρης, ενώ έχουν επίσης διατελέσει διευθυντές στη συνέχεια οι αείμνηστοι Γεώργιος Bλαχάκης, Οδυσσέας Καλλιγιάννης, Γεώργιος Κτιστάκης -ο οποίος διετέλεσε για ένα σύντομο χρονικό διάστημα και διευθυντής της Β' Χειρουργικής Κλινικής- και οι εν ζωή ευρισκόμενοι Κωνσταντίνος Καταλακτάκης και Εμμανουήλ Μπομπολάκης. Οι προαναφερόμενοι διευθυντές, από την πλευρά του ο καθένας, όπως επίσης και όλοι οι υπηρετήσαντες ιατροί έχoυν συμβάλει ώστε η Α' Xειρουργική Kλινική να διακρίνεται για την ορθή
90 | ΜΑΪΟΣ 2024
αντιμετώπιση των χειρουργικών περιστατικών που παρουσιάζονται στο Γ.Ν. Χανίων, κάτι που τόσο ανάγκη έχει ο τόπος μας, χωρίς να χρειάζονται άσκοπες μετακινήσεις και ταλαιπωρία ασθενών. Έχουν πραγματοποιηθεί χιλιάδες χειρουργικές επεμβάσεις με επιτυχία, προσφέροντας σπουδαίες υπηρεσίες υγείας στον πληθυσμό του Νομού Χανίων, ενώ στο αρχείο που διατηρείται στην κλινική περιγράφονται με λεπτομέρεια οι επεμβάσεις όλων των τύπων, ανάμεσά τους σπουδαίες και εξαιρετικά δύσκολες. Από το 1969 δίνεται η δυνατότητα στην κλινική να εκπαιδεύει ειδικευομένους γιατρούς για μια διετία, το 1979 για μια τριετία και από το 2013 έχει τη δυνατότητα να χορηγεί πλήρη ειδικότητα Γενικής Χειρουργικής, συμβάλλοντας διά αυτού του τρόπου στην εξειδίκευση του ιατρικού δυναμικού της χώρας. Από το 2018, με την τελευταία τροποποίηση του οργανισμού του Νοσοκομείου Χανίων, εντάσσεται η Θωρακοχειρουργική Κλινική στην Α’ Χειρουργική Κλινική, ως Ειδική Μονάδα Χειρουργικής Θώρακος, με στελέχωση πλέον από ειδικευμένους ιατρούς Γενικής Χειρουργικής και Χειρουργικής Θώρακος. Θα ήταν παράλειψη να μην αναφερθούν επεμβάσεις που για πρώτη φορά εκτελέστηκαν στο Νοσοκομείο Χανιών από τους υπηρετήσαντες ιατρούς στην Α' Χειρουργική Κλινική και οι οποίες πολύ δύσκολα εφαρμόζονταν σε άλλα νοσοκομεία της περιφερείας, αλλά ακόμα και σε νοσοκομεία του κέντρου. Ιστορική είναι η συμβολή των αείμνηστων Γεωργίου Kτιστάκη και Οδυσσέα Καλλιγιάννη. όπως επίσης και του Κωνσταντίνου Καταλακτάκη και του Εμμανουήλ Μπομπολάκη, οι οποίοι διακρίνονταν για τη χειρουργική τους δεινότητα και την άρτια επιστημονική εκπαίδευση που απόκτησαν μετά από μακροχρόνιες σπουδές σε Αγγλία, Γερμανία και Αθήνα. Συνέβαλαν στη διαμόρφωση συνειδήσεων των νέων ιατρών, αλλά και στην πρωτοπορία για την πραγματοποίηση εξειδικευμένων επεμβάσεων, όπως και των πρώτων λαπαροσκοπικών επεμβάσεων. Θα ήταν παράλειψη να μην αναφερθεί επίσης η πολύ σημαντική πρωτοβουλία του Οδυσσέα Καλλιγιάννη, επίκουρου καθηγητή της Ιατρικής Σχολής του
Πανεπιστημίου Αθηνών, για τη διεξαγωγή του θεσμού των Παγκρήτιων Ιατρικών Συνεδριών, εξ ου και το βραβείο «Οδυσσέα Καλλιγιάννη», που απονέμεται στην καλύτερη ιατρική εργασία που ανακοινώνεται σε αυτό. Ανάλογες πρωτοβουλίες είναι εξαιρετικά σημαντικές για τη διαρκή ενημέρωση του ιατρικού δυναμικού, την αποτελεσματικότερη και ορθότερη αντιμετώπιση των ασθενών. Τέλος, πρέπει να αναφερθεί η μεγάλη προσφορά του υπηρετήσαντος νοσηλευτικού προσωπικού στο έργο που έχει επιτελέσει η Α' Χειρουργική Κλινική, το οποίο διακρίνοταν για την υψηλού επιπέδου κατάρτιση, καθώς και τη ζεστή και ανθρώπινη συμπεριφορά που έδειχνε προς όλους ανεξαιρέτως και χωρίς διακρίσεις. Ανασκοπώντας με μια σύντομη ματιά την ιστορία της Α' Χειρουργικής Κλινικής του Γ.Ν. Χανίων, οδηγούμαστε στο συμπέρασμα ότι το έργο που παραδόθηκε από τους προγενεστέρους είναι ποικίλο και μεγάλο και δεν μπορεί παρά να αποτελεί μια βαριά κληρονομιά για εμάς τους μεταγενεστέρους, οι οποίοι θα πρέπει να συνεχίσουμε, αλλά και να επεκτείνουμε αυτό το έργο, ως οφείλουμε, παραδίδοντας τη σκυτάλη και τις γνώσεις μας στους νεότερους. Σκοπός μας η διαρκής επιστημονική ενημέρωση και κατάρτιση σε νεότερα δεδομένα της ιατρικής επιστήμης και ειδικότερα της Χειρουργικής, καθώς και η εφαρμογή τους, ώστε να αναβαθμίζεται διαρκώς το επίπεδο των παρερχομένων υπηρεσιών προς τους πολίτες των Χανίων. Παρά τις αντίξοες σε ορισμένες περιπτώσεις συνθήκες, της υποστελέχωσης και χάρη στις ακούραστες προσπάθειες του ιατρικού αλλά και του νοσηλευτικού προσωπικού την τελευταία δεκαετία, η A’ Χειρουργική Κλινική πραγματοποιεί μεγάλο αριθμό χειρουργικών επεμβάσεων που έχουν ξεπεράσει τις 1.200 ετησίως (2017-2018-2019), γεγονός που αποτελεί αριθμό-ρεκόρ όλων των εποχών λειτουργίας της. Επίσης, ένας μεγάλος αριθμός ασθενών που επέλεγε τριτοβάθμια νοσοκομεία Αθηνών ή Ηρακλείου προκειμένου να υποβληθεί σε μείζονες χειρουργικές επεμβάσεις πλέον αντιμετωπίζεται στο Γενικό Νοσοκομείο Χανίων με εξίσου άριστα αποτελέσματα. Την περίοδο προ Covid-19 είχαμε καταφέρει να
αντιμετωπίζουμε πάνω από το 90% των περιστατικών και το τελευταίο εξάμηνο ενδεχομένως να ξεπερνάμε το 97%. Ιδιαίτερη αναφορά χρειάζεται στην πραγματοποίηση κατά την τελευταία πενταετία πρωτοποριακών επεμβάσεων για πρώτη φορά στο Νοσοκομείο Χανίων, όπως παγκρεατεκτομές, ηπατεκτομές και λαπαροσκοπικές γαστρεκτομές και λαπαροσκοπικές κολεκτομές. Επεμβάσεις που για να πραγματοποιηθούν στο συγκεκριμένο χρονικό διάστημα ήταν ιδιαίτερα δύσκολο, παρ’ όλα αυτά είχαν απόλυτη επιτυχία. Σημαντικό βήμα που πραγματοποιήθηκε στην Α' Χειρουργική Κλινική είναι η στελέχωση του Θωρακοχειρουργικού Τμήματος υπό τη Διεύθυνση του Γεωργίου Κουλαξουζίδη, το οποίο λειτουργεί εδώ και μια τετραετία, πραγματοποιώντας εξίσου σημαντικό και πρωτοπόρο έργο, και έχει μειώσει έως εξαλείψει τον αριθμό ασθενών που δεν αντιμετωπίζονται χειρουργικά στον Νομό Χανίων. Οφείλουμε να επισημάνουμε τη σημαντική συμβολή του Αναισθησιολογικού Τμήματος υπό τη διεύθυνση της κ. Αλεξανδράκη και της Μονάδας Εντατικής Θεραπείας με διευθύντρια την κ. Πάνου, όπου με την εξαίρετη επιστημονική τους κατάρτιση συμβάλλουν στα μέγιστα στη διενέργεια του συνόλου των επεμβάσεων. Το εκπαιδευτικό πρόγραμμα της κλινικής είναι δομημένο κατά τέτοιον τρόπο, ώστε οι ειδικευόμενοι να αποκτούν σφαιρική γνώση στο αντικείμενο της Γενικής Χειρουργικής. Όλοι εμείς οι λειτουργοί στο χώρο της Υγείας δεν πρέπει ποτέ να ξεχνούμε ότι ο πάσχων συνάνθρωπός μας βρίσκεται ίσως στην πιο δύσκολη στιγμή της ζωής του και η ζεστή και ανθρώπινη συμπεριφορά απέναντί του είναι το ίδιο σημαντική, όπως η ορθή διάγνωση και η κατάλληλη θεραπεία. Σήμερα την Κλινική στελεχώνουν οι εξής επιστήμονες: Μιλτιάδης Καστανάκης, διευθυντής ΕΣΥ, προϊστάμενος επιστημονικά υπεύθυνος, Ιωάννης Κόκκινος, διευθυντής ΕΣΥ, Ευάγγελος Λώλης, διευθυντής ΕΣΥ, Χρυσάνθη Σίμου, επιμελήτρια Β' ΕΣΥ, Αθηνά Ανάγνου, επιμελήτρια Β' ΕΣΥ, Μαρία Ματσαμάκη, προϊσταμένη Νοσηλευτικού. ΜΑΪΟΣ 2024 | 91