Mort-NLon
1972 Soyr
9t-92
Bu soyrda:
YURDUN
O
Durum
J
Anayeo mohkemisinin srk'yiinetime doi. koron
!
Tiirkiye logizm yolundo
!
issi
O
Krzrlderenin verdi!i ders
t
.Toprok Reformu" bu mu?
|
20 yrlhk NATO boyundurulu
O
Bofi Avrupodoki irqilerimiz
!
Votondoglo bopbo;o
lnfr
direniyor
I
SESI Aylrk derg
POLiTiKA EKONOMi
O Siirler
O
Okuyucu mektuplorr
i
KULTUR
Bu soyfo sizin Ucuzluk gelmi; omo biz sitrmedik
Yeikililer, bokonlor son zomonlordo poholrlr!rn bijyrik bir nisbette ozoldrgrnr sdyliiyorlor. Biz Rize ili ve doloylorrndoki memLrrlor ise, hoyot pohohlr0rnrn bu derece yiiksek oldugu botko bir b6l9e bulunoco0rnr tohmin etmiyoruz. Buqrin kilosu 5 L. olon elmo, bokryoruz ki yonn 550 kuruSo yiikselmis. Nedeni
versiteye giremedim. Acobo bilgim rni yok, yokso test sistemine mi horrrlrklr deiilim ? Unjversite imtihonrno 100.000 kisi girer olrnon tolebe soyrsr 15.000 dir. Sonot okulu mezunu degilir, sonotkor ololrm; ticoret okr.rlu mezunu degiliz ki, bir ticoret isi yopol,m. Tek yolumuz i;riversiteye girip yiiksek tohsil yopmok. O ise yijztjmiize koponryor. Buno bir gore bulocok yok mu? Hoson Gimit-Butso
sorulunco "Conrnrz isterse olrn- sdzle' riyle korsrlosryoruz. Sinemolordo, moq-
lordo koroborsocrlrk oldr yiiriidLi.
moddelerinin bile fiotr degi;iyor. Mesel6 5omsun sigorolon T lirodon osoor sotrl-
moz oldu. (iro osgori 600 liro, p;ri'rq 6liro, et 16 liro, odunun tonu 500 liro.
denklettirebilecek miyiz diye d iisij n !i-
Modern Tekirdo! iJ!rermen Okulundo
AIi Dbnmez-Rize
Bu yrl Tekirdog'do s6zde modern bir k
Okul yok,
il
z dgretmen okulr.r ogrldr. Gel g6r
cok su bulomodrklorr iqin iki pormoklorryle giizlerini o0u$turdukton sonro
yok ortodo koldr&
ko
Memleketimizde e9itimden omoq nedir, o bile o9rkgo onlo5rlmryor. Okullonmrz ogzrno kodor doldurulup sonro mezunlor sokoklo ro solrverilmektedir. Yon; gelecedin beyinleri bos yere horconmoktodrr. Bokrn sizlere
buiun bir misolini
ki,
bu modern okulun bir domlo suyu yoktur. GijnlUk ihtiyoc, belediyenin qdnde bir defo g6nderdiii oroz6zle soglonryor. Ogrenciler sobohlofl yUzlerini yrk yo'
*
vere-
yimr Ben 1970 yrlrndo liseden mezun olon, orto holli bir oile qocuguyum. Liseyi bitirdi0lm zomon ileriye ijmitle bokmokioydrm. Ziro Iisede (orto okuldo do riyle) bir sene bile srnrfto kolmodrm. Liseden mezun oldukton sonro 2 yrl irni-
Mortrn 26'srndo Srkry6netimin iki oy doho uzotrlmosr ile.ilgili olorok Meclis ve Senoto'do yoprlon konu;molor, fogist uygulomoloro, idom cezolorrno, srkry6netim te.6.iine kor;l, botto sosyolist okrm olmok iizere geliten direnmeye yeni yeni giiGlerin kotrldrgrnr giistermigtir. Bu yAnde en ilgi gekici gelitme, CHP yijneticilerinin, 6zellikle genel bogkon indni.i ve orkodoglonnrn tutumudur. Genel bogkon in<inii, srkry6netimin iki oy doho uzotrlmosr ile ilgili hiikilmet iezkeresinin miizokeresi srrosrndo yoptrgr konugmodo, srkry6netimin uzotrlrnosrnr, ordunun kiglosrno Sekilmesini istedi, in6niiye g<ire, ordu enfl6syonun, bunolrmlonn vebolini gekiyor, lekeleniyor ve bundon 6tiirli de yurt sovunmos, gibi bir 6devi yerine getirme yeteneoi ozolryordu. Yine inijnil'ye g6re srkrydnetimle berober ordu iginde fotisi okrmlor kuvvetleniyor ve sohho qrk yo-du. indnii'niln ordu veyo si16hlr kuwetler dedioi, bozr komutonlor ve onlorrn etrofrndo holkolonon bozr oskerlerdi. Qiinkii ordu iginde de, sil6hlr kuwetlerin toplum polisi gibi devrimci okrmloro korsr kullonrlmosrnr istemeyen, hottA bu tutumo o9rk9o direnen yurtsever suboy ve ostsuboylor oz degildir.
Tekel
Ciinldk gozeteyi brle olrrken bitqemizi
Durum
hvoltryo oturmok zorundodrlor. Okuldo qomoSrr yrkomok odet dedil-
dir. Bonyo nedir bilinmez. Yemeklerde bile iqecek su bulmok bir $ons eseridi.. Modern ok rldo, yotokhonc kolori{erleri de yonmoz. Aydo iki delo etli yemek verilir. O do tonsr olonrn tobo0rno isobet eder. Bu okuldo hodeme de yoktur. Okulun
temizli0i, mutlogrn bdt0n isleri 60rencilere yoptrnlrr. Bh
oircn.i vet;\i Tekidog
Ne vor ki; gergekten de srkrydnetim mohkemelerinde sosyolistlere, komiinisilere, AtotiirkgUlere ordordo idom, miiebbet hopis gibi o0rr fotist cezolor kesen yorgrgior, veyo bu qibi cezolorr isteyen sovcrlor hozrrlodrklorl iddionomelerde srirekli olorok CHP'yi ve bu portinin AtotiirkLin 6lilmilnden sonro, yoni indnii devrinde uygulodrgr politikoyr giddetle elettirmekte ve yermektedirler. Hott6 bu qevrelere bo{h bir AP'li soylov, ln6nii'yri "onortistlerin bo}r" diye g6stermeye kolkrgmrttr. in6nii'yii Meclis kUrsilstinde goleyono getiren, srkry6netime, hottd idom cezolonno kor$,'konu$turon bu soldrnlordr. qijnkij bLr tutum fotist soldrnnrn boglodr!r yerde kolmodrgrnr, terdr kopsomrnr gittikge genitletti0ini g6steriyordu. Kom nistlere, sos_ yolistlere, gerqek sendikocrloro korgr uygulonmoyo borlonon te16r n slnlrlor,, CHP'ye, hott6 onun bo5konrno kodor genitletiliyordu. Mevcut yosoloro bile korgr olon konun_ suz horeketlere yol ogryor, keyfi idoreye yegii rgrk yokryordu.
B6ylelikle gittikqe hrzlonon te16r genig 6lqiide rImlr soyrlon sol qevreleri bile kosrp kovurmoyo bo;lodr. Ankoro Universitesinden Alocokopton, Mumcu ve Ozy6riik gibi profes6rler tutsok edildi. Deniz Gezmig, Yusuf Aslon ve Hiiseyin inonrn idom cozolorrnrn infozrnr dngdren tosort Meclis ve Senotodqn geqirildi ve cumhur bogkonr torofrndon imzolonorok konunlogtl. Fokot CHP Merkez Ydnetim Kurulu, ;nfoz konununu iptol tolebiyle Anoyoso Mohkemesine botvurdu. Anoyoso Mohke" mesi, krso bir zomondo koror vererek sekilden bozdugu konunu porlomentoyo iode etti.
Biitiin te16r ve boskr tedbirleri mevcut diizene, emperyolizme korgr direnigi sindiremedi. Aydrn Tekstil itgilerinin grevi, Hereke ve Mordin Devlei Uretme qiftli{indeki grevler, itgilerin ve sendikocilonn, sofl sendikcrloro ve polis ile jondormoloro roimen, grev hokkrnr ve sosyol hoklonnr sovunmolorr; isgi srnrfrnrn boskr ve
ter6re 960iis gererek bu igi botormosr, memlekette briiiio 6teki devrimci okrmlorr cesoretlendirmekte ve direnmenin emekgi yrgrnlorr ile oydrnlor orosrndo doho geni9 6lcr.ide yoyrlmosrno yordrm etmektedir.
Emperyolizmin ve onun hegemonyo orocl olon Noto'nun ioplLlm dUzenini zorlomosryle ortoyo qrkon bunolrmlorrn, enflosyonLrn ve gittilqe zorloson hoyoi gortiorrnrn bir sonucu olon bu fogist gidig, emperyolizmle boglon orttrkqo, doho do sertlegiyor'
Bosbokon Erim'in Birlegik Ameriko gezisinden d6ndtikten sonro tevkiflerin, idonl cezolonnrn doho do ortmosr, Erim'in senoio'do stiz olorok Deniz Gezmig ve orko dotlonnrn bir on evvel idom edilmelerini istemesi, bu gergekleri, Anoyoso l,loh_ kemesince iptol edilen Slkrydnetim Konununun hi.lkiimlerine uyulorok cilr.ime moh k0m edilmelerini bilmemezlikten gelmesi, soldrnlonn CHP'ye kodor geniglemesi bunu oqrkco q6steriyor. Dijnyo Bonkostntn, on yrl siire ile, igbirlikqi ziimrelere yildo 2oO milyon dolor vermeyi kororlothrmosr, Vogingtonun do, eski sildhlorrnr olmok 50rtrylo,60 milyon dolor kredi oqmosr hep bunun sonucudur. Bu qeiit krediler yrllordon beri verildiii holde, Tiirkiye'de holkrn, emekqi yr0 n lonn hoyot seviyesi iyiletmemit, oksine igsizlik ve sefolet ortmrs ve g n geqtikge doho b0yiik bir hrzlo ortmoktodrr. Dr$ ticoret ogrgrno gelince, oncok, ve o do krsmen, drg i-ilkelerde golrton itqilerin getirdidi dtjvizlerle koponmoktodrr. Bilindigi gibi bu yollo so$lonon diivizler, Tiirkiyenin dr$ ticoretinin 0/6 75'i oronrndodrr. Ernperyolizmin, mesel6 Diinyo Bonkosr gibi emperyolizmin srzmo oroglofl orosrndo 6nemli bir yeri olon mriesseselerin ogtrdr krediler holko ve devlet sekttiriine dedil, bijyrik 6zel sektijre, toprok beylerine sermoye olorok veriliyor. Bunlonn belirli bir iilqiide ig imk6nlon ogtrgrno gijphe yoktur, fokot bu gekilde meydono gelen qolr$mo olonoklon her yrl ig pozorno grkonlon emmek imkdnrndon gok uzoktrr. Aynco biiyiik menfoot qevrelerinin yotrflmlonnrn tempolofl do son derece ogrrdrr. Mesel6 Yozgoi Biro Fobrikosrnrn ogrlrgrndo s6z olon botbokon vekili Melen fobrikonrn kurulug {ooliyetine boslonmosrndon oncok 14 yrl sonro igletmeye ogrldrdrnr s6ylemek zorlrndo
gini bir doho gdstermigtir. Bu sorunlor bncok onti_emperyolist, demokrotik,
Sovyetler Birligi Yijksek Prezidyumu bogkonr Podgorni'nin memleketimizi ziyoreti minosebetiyle, emperyolizmin ve NATO'nun toplum diizenine bunolrmlor, horp mosroflorr, silohl6nmo, fosizm, sefolet, yoksulluk ve itsizlik gibi emperyolizmin biitiin rnikrop ve hostolrklonnr getirmesine korSrlrk sosyolist ijlkelerle iligkilerin toplumo kolkrnmo, ekmek ve 629iirliik gibi nimetler soglodrgr bir kere doho ogrkgo giiriilm
rigtiir.
Emperyolistlerle, Noioculorlo imzolonon onlotmolorrn Tiirkiyeyi gitgide doho fozlo s6miiriicii tekellerin kucogrno, sil6hlonmo yontrno, hoPqi krgkrrtmoloro siiriik-
tedi!i giirrilUyor. Netekim srkryijnetimler, fogist uygulomolor, idomlor, bunolrmlor hep bu gldifin sonuglorrdrr, Oyso Podgorni'nin ziyoreti sonucundo yoyrnlonon ortok bil_
diri ile oqrklomodo yolnrz ve yolnrz bort;, gerginli0in
ozolmosr, egit gortlorlo dost-
luk, igitlerine korrtmomo, genel sil6hsrzlonmo, memleket toproklonnrn bogko iilkelere korgr soldrfl ve kr;krrtmolor iqin kullonrlmomosr, devlet sekt6riine yoprlocok yor_ drmlofln ortlfllmosr konulon yer olmtFtrr. Emperyolist devletlerle, Notoculorlo im_ zolonon onlogmoloro konrksomrg insonlor igin bunlor, yepyeni ve olrtrlmomls deyinl ve terimlerdir. Amo hilkiimet ve devlet sorumlulorrnrn imzolodr0r Tiirk'Sovyet o.tok bildiri ve oqrklomosrndoki fit<irler memleketlmizdeki sorumlulor torofrndon do benimsendigi tokdirde, yurdumuz iqin horp ve krskrrtmo siyosetinin politik ve ekonomik oOrrLklorrndon kurtulmok, hrzlo kolklnmoyl 6n96ren gerqek bir sonoyile$me progromrnr uygLrlomok, itsizliOi, sefoleti yenmek, <izgilrlilkleri genigletmek, yoni toplumu demokrotik geligme yoluno getirmek olonqklon klso bir zomondo so!lono_
v.
kolmrStrr.
lgsizlidin, yoks'rllu0Lrn, ki5ylerden sehirlere okrnrn odmosr, 1970 nijfus soyrmrnrn sonuglonno g6re 36 milyono voron niilusun % 62'sinin "goyri fool", yoni iireiim drtrndo, sodece tiiketici olorok kolmosr, Tiirkiye'deki sonoyi geligme hrzrnrn ogrr olmosr, niifusun ho16 oncok % 13'iin0n sonoyi sektdriinde qcilrtmosr, emperyolizmle srkr politik ekonomik ili$kilerin siird riilmesi, memleketi siirekli olorok gok qetin ekonomik ve politik bunohmloro siiriiklemektedir. Bu bunolrmlor sonucundqdrr ki, Erim hiikiimeti Nison'rn 17'sinde istifo etmek zorundo kolmrftrr. Htjkilmetin, bozr komutonlofln siingiilerine doyonorok, sert ve konlt bir ter6r s0rdiirmesi, srktydnetirn mohkemelerinin zincirleme idom ve odrr hopis cezolon kesen nozi yorgr orgonlorrno benzer y6ntemlerle Eolrfmolon, yrgrnsol tutuklomolor, toplomo komplofl, polise ve oskere, yurttoso istedigi zomon ote; ogmo yetkisinin verilmesi, votondo$r 30 gUn yorgrg iiniine qrkormodon polisin iskencelerine terketmesi Erim'in ifl6srnt ve istifosrnr 6nliyememittir, Biitiin bunlor Tiirkiye sorunlorrnr, Demirellerin, Erimlerin, emperyolizmin politik, ekonomik ve oskeri sistemlerine boglonon porti ve politikocrlonn qriziimleyemeyece2
ulusol
ve sosyolizme ogrk bir yoldon y riimekle gijzlimlenebilir. Bu bunolrmlorrn iistesinden, oncok srkry6netimleri koldrron, holkrn demokrotik hoklorrnr genigleten, emperyolizmin blok ve s:stemlerinin dr;rno qkobilerr, btiiiin iilkelerle dosiluk iligkileri kurobilen ve gerqek bon99r bir politiko uyguloyobiTen bir hilkiimet gelebilir.
s.
Anoyoso mohkernesi srkryiinetim konununu iptol etti Cuntocr pogolonn 12 Mort muhtrrosryle iktidoro getirilen Erim hilkiimetinin ilk isi Anoyosoyr dedistirmeyi ongdren konun tosorrlorrnrn Meclise sevketmek oldu. Erim hiiklimeti, egemen gevrelerin Anoyosodo yoprlmosrnr istedikleri degigikliklerle 1961 Anoyososrnr yLirilrliikten koldrrorok, tom monosryle gerici, boskrcr, fotist bir diizen soOlomoyr hedef oldr. Ve b<iyle bir diizeni en krso bir zomon zorftndo memlekette yerlest;rmek omocryle Srkry6netlm Konunu Tosortstnt ivedelikle Meclisten gegirmeye koyuldu. Bu tosordo i
-
TRT ve bosrno sonsiir koymok, koyrtlomok ve
durdurmok;
-
Grev hokkrnrn kullonrlmosrnr siireli veyo siiresiz olorok oskrdo brrokmok
ve
izne bo!lomok; Her tiirlii toplontrlofi veyo 96steri yiiriiyuglerini yosoklomok; Sonrklorrn 24 soot iqinde mohkemeye sevki zorunlLrlu!Lrnu koldrrorok, 1 oy stireyle gdz oltrndo bu lu nd u robilmek;
-
-
Srkry6netim mohkemelerine, srkry6netim sono erdikten sonro
do giirevlerine
devom imk6nrnr vermek:
- Srkry6netim srrosrndo iqlenen suElonn cezosrnr orttrrmok ve yeni suqlor ihdos etmek gibi, 1961 Anoyososrno ogrkqo oykrn, hemen hemen srnrrsrz, krsrtloy,cr yetkiler 6ngiirUlUyordu.
O srrolordo henLiz kopotrlmomrg olon TiP, Srkrycjnetim Konunu tosorrsrno kesinlilile kor;r grkorok, tosoflnrn Anoyosoyo oykrn olduOunu Fotmo igmen'in sesiyle Meclis kiirsilsiinden bLitiin komuoyLrno duyurdu. Meclisteki g6riigmeler srrosrndo TiP senot5rii Fotmo i;men:"Bu toson kqnunlogtrdr tokdirde, kendisini derhol Ancyoso Mohkemesi 6niinde bulocok ve tosonyr hozrrloyonlorlo destekleyen s6ziimono demokrosi sovunucr.rlorr holkrn 6niine grktrklorndo Anoyoso dr;r dovronr$lorn hesobrnr veremiyeceklerdir", diyerek egemen srnrllon temsil eden, yo dq onlo n hizmetinde bulunon senot6r ve milletvekillerini uyordr. Fokot 9o!unluk olon gerici senotdr ve milletvekilleri bu uyormoyo 106men S,kry6netim Konun Tosorrsrnr onoylodrlor. Bu durum korgrsrndo, TiP, konr-rnr-rn iptoli iqin Anoyoso Mohkemesine bofvurclu ve ogtr0r dovoyr kozondr. Anoyoso Mohkemesi, Srkry5netim l(onununu, Anoyosoyo oykrn bulorok, iptol etti.
Anoyoso Mohkemesinin bu koron neyi g6steriyor? Bu koror her $eyden 6nce Er;m iktidoflnrn goyrimegrulu0unu b tnn qrploklrgryle 96zler 6niine seriyor. Dolcyrsryle 11 oydrr devom eden yrdrnsol iutuklonrolofln, qo! dr5r igkencelerin, bcrskr ve terdr politikosrnrn yosoloro oykrrl oldugunu dogruluyor. Bciylelikle de crnpe4,olii:min Tlirkiye'deki ugoklon olon bozr poqolorlo, ogo-komprodor ziimresinin yurtseveflere kor;r giri;tikleri kovusturmolofln, 30 gtin iqinde te16r ve i$kenc.rlerle ifode olmonrn konun drtr niteli0i iyice giin r9r!rno qrkryor. Anoyoso Mohkemesinin Srkrydneiim Konununu iptoli oynr zomondo gerici iktidorloro kortr direnmenin, lggi srnrfrnrn portisini sovunmonrn metru ve Anoyosoyo uygun bir horekel oldu0unu g6stermektedir. Bu koror, Anoyosoyr scrvLrnon, Anoyoso degiiikliklerine, emekqiler,n hoklonnr krsrtloyon konunloro, srkrydnctirn uygulomolonno kortr ilk sesi y!ikselten TUrl<iye i99i Portisinin, yoni sosyolist portinin, yurttosrn demokrotik hoklorrnr sovunon bir porti olduOu gergeqinin Anoyoso Mohkemesince de kobul edildigini g6steriyor.
Tiirkiye'nin fogistlegmesi yolundo yeni gobolor Erim hllkrimeti, ordsrz-orosrz holko, i;9i srnrfrno, orto tobokoloro korgr ekonomik, politik, sosyol boskr ve ter6r tedbirleri o|yor, dilzinelerle fofist konun tosortsrnr meclise gdnderiyor. Dernekler ve siyosi portilerle ilgili konun tosonlorr, cunto ;ktidorlnrn Anoyoso deoigikligine uygun olorok grkormok igin direndig; Iotist konLrn tosofllsflndon sodece ikisidir. Bu iki tnsonnrn boskr ve teriiril, fotizmi yerleftirip, siirekli olorok uygulomo bokrmrndon birbirinin tomomloyrcr oldugu doho ilk bokr$to g6ze gorpmoktodrr. Her iki toson do, Demirel ve Erim hilkiimetlerlnin yudsever griqlere kor$r oldrklofl konlt teclbiriere, Tiirk ve Amerikon, NATO-SENTO ve Ortok Pozor iilkeleri gizli servislerinin memleketimizdeki ulusol ve sosyol kurtulus horeketi sovogqrlorrno korsr hozrrlodrklon genel soldrn plonlofi no doyonmoktodrr.
Fotist, eski veyo yeni s6mtirgeci konun koyuculonnrn holk drigmonr konunlorrnr doimo mososrndo bulunduron ve gece gijnd z demeden fo;ist konun moddelerini terciime ettirip porlomentoyo sevkeden Erim ve onu ileri si_irenler CiA usulil bir fitleme doiresi meydono getirme cobosr igindedirler. Fogist biqimi jktidor FBi, CjA et MIT usulii fitleme itleriyle de yetinmeyip, devrimci genglerin go{unu kornondo kurgunuylo; emperyolizmin, ifbirlikqi diizenin kurtunlonylo 6ldrirtmektedir. Erim ve onun ord,ndokiler brjtiin yLrrtseverleri hoplslere ottr, bircok yurtsever hokkrndo idom kororlonndo rsror etti ve etmektedir. Erim hiikLimeti, bir yondon fo;ist konun tosonlorint meclise sevkederken, die yondon do NATO plonlonnr uyguloyorok bilyijk kentlerimizi, devrimci iggilerin ,re yurtsever oydrnlorrn yoOun olorok bulundugu merkezleri ordordo obluko olhno olmo, devrimcileri kursunlotmo tedbirlerini gittikqe siddetlendirmektedir. Cunto iktidonnrn okrl hocolrgrnr yopon indnLi de, yeni siyosi portiler ve dernekler konunu tosonstnr benimsemistir. Netekim bir siiredir CHP igindeki ortonrn solu oktmrno, genglik ve kod,n kollor)no korsr ogrkgo soldrrryo gegmig bulunuyor. in6niinr.in AP genel boskonr Demirel'le srkr iliSkiler kurmosr mecliste CogunluOu te5kil eden gerici AP'nin ileri gelenleriyle siyosi portiler kodrn ve genqlik kollorrnrn koldrrrlmosr konusundo hemfikir oldu!unu g6stermektedir,
Yeni siyosi portiler ve dernekler konunu tosonsrno g6re, bundon b6yle porti kongrelerinde yorgrqlor hozrr bulunocok, delegelerin listesi siyosi poliste fi;lendikten
sonucu grkorobiliriz: Br]giin yurdumuzdo uygulonmok istenen
sonro denetimle g6revli yorgtco verllecek, 69retim iiyeleri ve iiirenciler dernek kuromryocok, doloyrsryle memleketin politik, ekonomik ve sosyol problemleriyle
fo5izme korsr mUcodele, oncok geni; holk yr!onlorrno doyonon sosyolist okrmrn vorhdrnr sLirdijrmesiyle, bijtrin devrimci, ilerici ve yuftsever giiclerin birletmesiyle bogorrlr olobilir. Aksi holde, yoni bu giiqler dcgrnrk koldrgr tokdirde gerici fogist gevrelerin girkin hedeflerine ulogmolonnr engellemek gUqletr'9 olur.
Ozetlersek, Erim hiikiimeti tom bir fotist niteliOinde olon bu yeni konun tosofllorryle, yurtseverlere ve bijtiin ilerici gilglere korgr uygulonon boskt ve terijr horeketini doho do tiddetlendirmek yolundodrr.
BiitUn bunlordon
tu
l/ho.i gu,i,r., 4
ilgilenemiyeceklerdir.
Koyo $engiln
lggi srnrfrnrn hokh direnigini boskr, teriir ve srkryiinetimler durduromoz Bizdeki i99i horeketi, Tiirkiye iggi stnrfrnrn yiiriittu0U hoklr mtcodele, doour;unun
ilk giinlerinden beri doimo getin ko$ullor iginde gegmi;, defolorco igbirlikgi
burjr.tvo
iktidorlonnrn omonsrz soldrrrlorrno !igromrttrr. iktidorlor ve bunlorln himoyesindeki potronlor, boy oton itqi horeketini ezmek, i;qi srnrfrnr hol<lr dovosrndon vozgeqirmek, bu srnrfr istedidi gibi sijm0rebilmek ve kendine boglr tutobilmek iqin, yrllordon beri,
gok deoigik ydniemli tedbirlere bosvurmuglordrr' Bunun yontstro i99i ydneti'ilerini tutuklomok, devrimci itqi ve sendikocrlorr igkence ve ter6rle ezmek, i$qilerin gesitli eylemlerine korgr sildh kullonmok, srkry6netimler uygulomok, grev yosoklomo ve erteleme yollonno bo;vurmok, odom sotrn oltp itqi horeketini iqinden boltolomok, sotrlmrs i$9i dUtmonlorrnr. ve MiT ojonlorrnr kullonmok burjuvo iktidorlorrnrn i99i srnrfrno korgr foydolondrklorr botlrco oroglor olmugtur.
iggilere yiyecek, igecek so{lomok suretiyle kendileriyle doyonrgmo holinde olduklorrnr
gijsterdiler. Aydrn'doki grevci itgilerle doyonrtmo, bu kodorlo kolmodr. Mordin Ceylon Prnor Devlet Uretme Ciltliginde Eolr$on 3 bin torrm ilgisi de greve gittiler. Torrm itqileri $u istekleri ileri stlrdiileri l$ sootlerinin ozolhlmost,0cretlerin orttlrrlmosl, kendilerine de sosyol sigorto hokkr tonrnmos,, Bu hokll isteklerle bogloyon grev 8 giin devom etti. Potronlor, iktidorrn desiegiyle, itqilerin grevini durdurmok igin gegitli yolloro bogvurdulor, Fokot iggi srnrfrmrzrn hokl, miicodelesi, iktidor gevrelerinin, potronlorrn tertipleriyle 6nlenemiyor. itqilerimiz s6mririiye korgr direnigin her getidine ve her yerde botvurmoktodrrlor. Netekim memlekette fosist biqimi iktidoro ve onun himoyesi oltrndoki potronloro kor;r sovoS devom ederken, yurt drglndo golrSon i;gilerimiz de, golr;trklorr iilkelerde emperyolist tekellerin srjmiirijsiine kor+r giritilen biitiln protesto eylemlerine fool olorok kotrlmoktodrrlor. Hollondo'do, metol sonoyiinde Eolrton 4 bin Tiirk i;gisi, yerli ve dider yoboncr i;gilerle elele vererek greve gittiler' Holkrmrzrn geleceje gi.ivenle bokmostnt soiloyon en 6nemli unsur, i99i slnrflmlzrn hiqbir tiirlil boskr ve teror korgrsrndo yrlmomost, sovoto ozimle devom etmesidir'
12 Mo,t 1971 de memleketimizde fotist biqimde bir clrntonrn iktidoro gelmesiyle boskr ve ter6r doho do orttt. Gerici gevreler, iktidon ele olon birkog generolin yordrmryle mevcut boskr ve teror tedbirleriyle yetinmiyerek, 11 ilde srkry6netim il6n edilmesini soglodrlor. Srkry6netim resmen 11 ilde ilan edilmig olss do, fiilen biltijn
memlekette uygulonmoktodrr. Demirel iktidorr zomonrndo komondolor, gerici yon kuwetler torofindon teriiplenen provokosyonlon, boskrnlorr, bu giin hiikiimet devlet klrvvetlerine yoptrnmoktodrr. iqgi grev ve g6sterileri yosotlcnrrokto, i99i srnrfrntn sendikol ve politik 6rg tleri kopotrlmoktodrr.
Biitiin bu boskryo ve konlr ter6re rogmen, holk yrgrnlorrnrn dnciisil olon itqi srnrfr gelecede iimitle bokorok sovo;rno devom etmektedir' Ornegin Aydrn'dcr, Tekstil ve Bitkisel Yoglor Sonoyii i$yerinde 1526 i;qi, biitLin boskryo ve konlr te16re rogmen, iki oydrr grevi devom ettirmektedirler. iggiler iicretlerine, orton hoyot poholrlrgtno g6re, zom yoprlmosrnr, qotrgmo $ortlortnrn iyilegtirilmesini, kendilerine yeni sosyol hoklor tonrnmosrnr ve potronlorrn isqileri keyfi olorok igien otmolorlno son verilmesini istiyorlor. Fokot iktidordon tom destek 96ren potronlor grevleri cngellemek, itqilerin direniglni krrmok igin lokovt kororr oldrlor ve igqileri itten q,korrnok suretiyle igEi hokionno ve en bogto grev hokkrno yeniden omonstzco scldrrdrlor. Bu orodo Aydrn'do tekstil ve bitkisel yoglor sonoyii i$qilerinin grevi 9ok 6nemli bir gerqegi bir defo doho ortoyo koydu ki, o do, sovoirn tom birlik ve doyonrgmo holinde, disiplinli ve bilinqli bir tekilde yiiriitiilmesi gerekti0idir. Bunun soyesinde iktidor ve potronlor kontr oloylor qrkormok, odom sotrn olrp iggileri birbirlne dUlrlrmek gibi provokosyonloro bo;vurmo imk6nlonnr bulomodrlor' Aydrndoki tekstil ve bitkisel yoglor sonoyii igyerlerlndeki 1526 i$9lnin hoklon u!runo verdikleri sovot bfitiin iilke emekqileri torofrndon bijyiik destck g6rmijt ve g6rmeye devom etmektedir. DiSK, bogrmslz sendikolor ve bunlortn yonrsrro Tilrk belirttiler' - i;'e bo!lr birgok sendikolor Aydrn tekstil itqileriyle doyonrgmolorrnr Aydrn yokrnlorrndoki Tepecik, Kodrkciy, KordegkSy, lgrklr gibi kiiylerin (holisi grevci 6
L, Ytlmaz
Krzrldere'nin verdigi ders Mort oyr iqinde i;birlikqi burjuvozinin yrglnsol soyrlocok yeni bir kotliomrno doho tonrk olduk: Niksor ilqesine boOlr Krzrldere k5yiinde, Mohir Qoyon ve orkodoglorr hiikijmetin polis ve komondolofl torofrndon hunhorco 6ldiirijld ler' Mohir Qoyon ve orkodoglor, Unyedeki NATO rodor iissiinden iki ingiliz ve bir KonodoL teknisyeni rehine oldrkton sonro, Ktztldere kdyLine slglndrlor. Kuqiiciik k6yii 4 bin osker ve polisle kugoton fotist htikiimet, genglerin isteklerini hige soydr ve oskerlerle polisleri hucumo gegirerek, hem 1o yurtsever genq hem de iig yoboncr teknisyen tonrnmryocok hole gelinceye kodor otet edilmesini emretti Mohir Qoyon ve orkodo;lorr Moltepe oskeri cezoevinden koqtrkton sonro do sovogo devom ettiler. Yigiitiler,6liimden korkmuyorlordr. Bu nomr'rslu, kolpleri sovos ozmiyle dolu gengler, holkrmrzrn bo0rmsrzlrk dovosrno sonuno kodor inonmrg ve kendilerini bu kutsol dovoyo odomrglordr. Ulkemizin NATO ve SENJO gibi oskeri poktlordon grkmosrnr, holkrmrzrn Amerikon boyundurugundon kurtulmosrnr ve bogtno buyruk yogomosrnr istiyorlordr. Yurtsever genglerin bu sovoSr, gileke$ holklnrtztn en oziz isteklerini dile geiiriyordu. Fokot ne yozrk ki, seqtikleri sovog meiodlon 6rgLite ve holk yrgrnlorrno doyonmryordu. Ortok diitmono korgr bo;orrlr bir sovot yLirlitebilmek igin drgijilenmek Sorttrr. Orgrlt demek diigmono korgr diizenli sovot yiirijtmek demektir. Ve bu sovo; oncok iqqi srnr{rno ve emekgi k6yliilere, yoni gcnig holk yrgrnlonno doyondr!r tokdirde botonlr olobilir. Lenin holk yrgrnlorrnr boSorryo 9<i tLlren yolun 6rgiitlenme olduOunu belirtir ki, Krzrldere oloylon bu gerqegi bir doho ispotlomrq oldu. Sovogrn kendine 629ii y6ntemleri vordtr. SovoS her
giln, her soot, her dodiko
deOiten kotulloro gdre, deOi;ik bigimlerde ylirlitiilmelidir. Yurtsever geirqlere soldl' ron diiimonrn, yoni igbirlikqi burjuvozinin, fogist hiikiimetin, cuntac: potolonn ordusu vor, polisi vor, vurucu yon gUgleri vor. Bunlorrn orkosrndo Amerikon emperyolistler;, NATO horpgileri duruyor. B6yle bir dii;mono korgr sovog oncok isqr srnrfrnrn, ilerici <irgiitlerin qotrsr oltrndo 6rgiitlenmekle yiiriitiilebilir. Krzrldere kotliomr bir kere doho g6sterdi ki, onti-emperyolist, onti-fo;ist sovog oncok kitlelerin sovo5r oldudu Slqiide zofere ulotocokhr. Fokot holkrmrz, yurdun bo!rmsrzlrgr igin Krzrldere'de conrnr fedo eden bu on kohromon evl6drnr hig bir zomon unutmoyocoktlr. Yurlsever genqlik toplumun en horeketli, en conlr kesimlerinden biridir' Fokqt gengligin dodrn,klrir, i99i srnrfryle ortok bir sovog cephesi kurmomrg olmosr, igbir-
Iikqi burjuvoziye, bu gilqleri o9k fogist biqimi ie16rle ezmek olonogrnr
soglo-
moktodtr.
GenqliOin 6rgiitlr.l sovog yoluno girmesinden korkon Mooculor, b6lijcijler, her soydon ve boydon likidot6rler, igEi srnrfiylo yurtsever genqlik orosrndo sovos birli_ Oinin kurulmosrnr boltolomok suretilte genqli0i porqolodrlor ve ordsrz orosrz bdliicii eylemleriyle demokrosi ve holk dii;monr htiktimetin ekmeoine yogr siirdtiler' Yurtsever genglik, britiin ilerici giiqler ortrk bu konlr soldrnlqrdon, bozguncLllonn bu bttliicLi fooliyetlerinden dersler grkormok zorundodrr. idornlor, kursunlomolor, boskrnlor ve oromo - toromolor yurtsever genqligi yrldrr modr ve yrldrromryocoktrr, igbirlikgi br.rrjuvozi de, genqleri kurgunlomoklo, osmoklo bunolrmlordon sryfllomryocoktrr. qiinkij TLirkiye'deki bunolrmlonn silregenliginin k6kleri iSbirlikgi burjuvozinin holk dii;monr poliiikosrnrn, NATO politikosrnrn temelinde yotmoktodrr.
ylziin g
lditrecek?
Erim hUkiimetlerinin bir yrldrr holkrn, demokrotik komuoyunun dikkotini boskr horeketlerinden, orton hoyot poholrlrgrndon, i$sizlikten botko yerlerc qekmek iqin odzrndon diigiirmedigi "Toprok ve Torrm Reformu Tosorrsr" nihoyet giir yijzdne qrktr. Devlet bokonr Oztrok, 20 Nison'do diizenledigi bosrn toplontrsrndo bu tosorryr 09klorken "di.inyoyo, iftihorlo, bir Tiirk modeli sunuyoruz"dedi. Ve Oztrok tosofinrn omocrnr fLr s6zlerle belirledi:.Amoq, reformu yoporken bozr kigileri luzumsuz yere zengin etmemek, toprok do0rtilrrken de kiiyliiniin yiiziinii giildiirmektir." Devlet bokonrnrn "diinyoyo iftihorlo sunuldugu,nu iddio ettiqr bLr -Tiirk modeli" nedir? Gergekten de bu "reform" tosoflsr, milyonlorco yoksul, toproksrz k6yliimiiziin yiizilnrl gtildiirecek mi? Bu tosonnrn protikte uygulonmo imk6nr vor mr?
igte bunlor, milyonlorco yoksul kiiylUmLizii, kciklii d<iniigLirnlcr icin direnen her votondosrmrzr bugiinlerde en qok ilgilendiren sorulor oldu. Bu rorulonn korqrlrgrnr tosonnrn b6l0mlerinde ve moddelerinde oromok 16zrmdrr. Hele bir bokolrml 8
bir deyimle iyi beslenenlere, oilesinde hostost oln'loyonloro, okumo_Yozmo bilenlere
ve giftgilikte tecri.ibesi olonloro toprok verilecek. Tosorrdoki moddede cynen bdyle deniliyor.
Memteketteki gerqek.durumo bokrltrso hijkiimetin, toprok olocok kimseler iqin ileri sUrdilgii bu tortlor kog toproksrz oile iqin gegerli olobilir? Resmi istotistiklere gcire bugrin memleketimizde bir l(orr; toprogr olmoyon oilelerin soyrsl bir milYon 200 bindir. Uq-be9 drinr.ime kodor ioproir olon oz toproklr oileler ise 4 miiyonun
ijstiindedir. Bu be9 milyondon fozlo yoksul k6ylii oilesinin ortolomo gLinliik geliri, yine resmi verilere g6re, 125 kurugiur. igte 5-6 niifuslu bir yoksul kiiylii oilesi gijnliik ihiiyoqloflnr korgrlomoyo ve geqimini bu 125 kuruslo sijrdLlrmeye golr;moktodrr. Bu qrlin bir kilo ekmedin bile 130 kuru;c sotrldrgr gdz6niinde bulundurulursc, 125 l(uruiluk gi-inliik gelirle bu be; milyondon fozlc koylLi oilesinin nosrl bir sefolet iginde sUrilndiigiinLi, bedeni ve fikri kobiliyetinin ne sevlyede oldugunu onlomok hiq te zor degildir. Fikri kobiliyete gelince, 65 bin kdyden oncok yonsrndq okul vordrr' Bunlorrn go(u do, siyosi iktidorlorrn dgretmen kryrmr yllziinden 69retmensizdir' Hol6 nr.lfusumuzulr yiizde 63'ii okumo-yozmo bilmemektedir. Bu oron k6ylerimizde doho do biiyiiktiir' Cohilli6in ortqdon koldrnlrnosr igin gelmi; geqmig iSbirlikqi iktidorlor bugiine kodor pormogrnr bile krprrdotmomrqlordrr. Gergekler b<iyle oldLr!u holde hiikiimet, iktidor gevreleri "bedeni ve fikri kqbiliyeti gifgilik yopmoyo elveri;li olmoyonloro toprok yok" diyorlor. Bu ise milyonlorco yoksul kdyliimiizle dogrudon dogruyo oloy etmek demektir.
*Toprok reformu' bu mu ? "Toprck ve Tonm Relormu fosohst" kimlein
O_nce tosortntn, toprok doitttmrnrn nosll yopllocoOrnr belirleyen bciliim nLi ve bu biiliimdeki moddeleri ele ololrm. Tosondo "toprok do!rtrmrndon yorvorlonmok iqin, toprok olocok kimsenin bedeni ve Iikri kobiliyetinin qiftqilik yopmoyo elverisii olmosr" ilk Sort olorok ileri siirLiliiyor. Yoni oncok srhhi durumu iyi olonloro, bogko
Dohosr vor. Erim hilkiimetinin .iloprok ve Torrm Reformu Tosonsr"nrn bo5ko bir moddesinde 96yle bir hLikiim doho yer olryor: "Toproklondrrrlon giftqi li9 yrllrk bir denemeye tobii tutulocok ve oncok, bu deneme siiresini bo;onlr bir Eiftqilik yopmok suretiyle tomomloyonloro toprogtn t(pLrsu verilecektir'" Bu moddenin oqrk onlomr do tudLrr: Birinci moddedeki "bedeni ve fikri kobiliyet" hi.ikmiine doyonrlorok milyonlorco yoksul k6ylti toprok dogrtrmrnrn drgrndo brrokrldrkton sonro, tosofldoki ikinci moddcyc gdre, bu.stnovr" kozonon kdylli ilq yrllrk bir denemeye tobi tutulocoktrr. Bu deneme siiresinin k6ylii ire ttirn crilesi iqin bir kiilelik d6nerri olocogr oqrkgo ortododrr. Ciinkii, toproksrz kdyliiye vorilecek olon toproklonn en verimsiz, koye en uzok, yorr i;lenebilir gorok toproklor olocogr ;imdiden bellidir' Yoksul k6ylti, kendi imk6nlon, koro soponr ile iig yrl bu toproklordo didlnecek ve iiq yrl iginde topro(r biroz itlenir hole getirecektir. Ancok lrtr iiq yrl iginde "toproklondrnlon k6ylii", her tUrlii devlet yordrmrndon, kredi, cins 1()hum, tortm olet ve oroqlorrndon yoksun kolocogr ve her on ogolonn boskrsr oltrndo bulunocogr i9in, kendisindcn istcnilen "botonl, cifgili6i" biltiin goyretlerina rodmen yopomoyocotrr. Ve yoponrodr0r igin de, iizlemini gektigi toprooo bu delo clcr kovutomoyocok, toproklor tekror ogolorrn
eline gegmis olocoktlr. Bunu k6yltj de, tosoflyl hoztrloyon hiikiimet qevreleri de toprok o6osr do elbette biliyor. 1955'lerde Boyor-Menderes iktidonnrn, ktiylii oylonnr elden koErrmomok kurnirzlrdryle, 100 bin kodor kdylii oilesine verdidi toproklofln 2-3 yrl sonro tekror biiyiik toprok o0olonnrn, giftlik beylerinin eline geqtiii heniiz unututmomrttrr. gimdiki iktidor gevreleri i;te bu Boyor-Menderes "modeli,ni biroz doho olloyp-pulloyrp piyosoyo s0rdiiler. Devlet bokonl Oztrok'rn "k6yl0ni.in yiiziinii giildiirmek" iqin hozrlodrgrnr iddio ettigi tosorrdo oyrrco k6ylUye verilecek toprodrn, bedelinin 25 yrl iqinde ve 25 toksitle ddenmesi dngiiriiliiyor, Yoni kijylii, toproir, devlete borqlonqrok ijdemek zorundo brrokrlryor. Doloylstyle iktidor qevieleri, hozrrlodrklorr losqflylo "toprok reformu yoptyoruz" diyerek, bonkoloro, soyguncu tefecilete, 06o ve toprok beylerine, bogozrno kodor borqlonmr; ve bu borglor oltrndo ezilmig olon yoksul kiiyliiyil 25 yrlLk bir borElonmoyo siiriiklemekten bo;ko bir ;ey yopmomrslordrr. Buno kor;rLk, h0kiimetin .Toprok ve Tonm Reformu Tosonsr'rndo, biiy0k toprok sohiplerinin ekonomik-politik giiciinLi orttrrocok, bunlonn kopitolist itletmeciliOe do$ru geligmesini soglryocok gesitli hUkiimler vordrr.
Gdrriidiidrl gibi, hiikiimetge hozrrlonon "Toprok ve Tonm Reformu Tosonsr,, bir milyondon Iozlo toproksrz k<iyl(i oilesini toproklondrrmok, bu yrgrnr inson hoysiyetine yorosrr bir yogoyrg seviyesine ulottrrmok, krsoco yoksul kijyliiniin yijziinij gijldLirmek omocrnl de!il, gergek bir toprok reformunu engellemek, tbprok retormu
istedini siimLirmek hedelini giitmektedir. Oyso, yoksul k5yliimiiziin yilziinii giildiirecek gergek bir toprok reformu, herseyden 6nce sdmilriicii biiyiik toprok millkiyetini, ogo,derebeyi iliskilerini ortodon koldrrmoy,, bijyiik toprok beyler;nin toproklorrnr, hiq bir bedel ridemeksizin, porosrz olorok kciyl nLin ortok miilkiyeti holine getirmeyi boglrco omog edinmetidir. Bunun drgrndo her tiirlii "reform- toproksrz veyo oz toproklr k6ylijnijn de9il, oncok onlon erenlerin yiiziinii giildiirebilir.
.
Sodtk loksiiz
20 yrlhk NATO boyundurulu Memleketimiz, NATO'nun horp orobosrno 1952 yrlrnrn t7 $ubotrndo, dt;iik BoyorMenderes ikt;don torofrndon koguldu. Yirmi yrldrr sUregelen bu bo!rmhrk dtineminde yurdumuzun, holktmtztn moddi ve monevi.zororlorr, oniok milyorlorco liro ile 6lgUlebilir. Rokkomlonn dili, soldrrgor NATO'nirn, Ameriko,nrn yurdumuzdoki egemenli!ini sovunon gelmig gegmit biltiin iktidorlon ve Simdiki dikto iktidon mensuplorrnr, ozrlr gericilerin tiimilnii susturocok g0gtedir. Gerqekten de TUkiye, soldrrgon NATO'nun boyunduruluno girdiOi gilnden beri devlet biitgelerinden, holkrmrzrn lokmostndon koporrlorok yoprlon oskeri horcomolor, yoni emperyolist NATO tilkelerine ve <izellikle bU soldrrgon poktln y6netic;si olon Amerikoyo iidenen poro 173 milyor liroyr bulmugtur. Yolnrz Erim hUkilmeti, iktidoro getirilitinin ilk 3-4 oyr igersinde, NATO-SENTO oskeri donotmlorr, sil6hlonmo mosroflori igin 3 milyor li.o horcomrstrr. Bu mosroflor ortttkgo Erim hlkiimeti birbirinden oOtr yeni yeni vergiler, 10
zomlor getirmig, enllosyonu kOrilklemiitir. Erim hiikUmetinin yoklogrk olorok 52 milyor tiroyo bodlodrdr 1972 yrh biitgesinin iigte ikisi, dodrudon dolruyo veyo doloyh yollorlo yoprlocok horp mosroflorrno oyfllmrttrr. Uretimle higbir iligkisi olmoyon oklo durgunluk veren hotp mosroflofi yiiziinden meydono gelen 15 milyor lirolrk biitqe ogrgrnr kopotobilmek igln NATO'cu, Amerikoncr hilkijmet, 8 milyor liro tutonndo ek vergiler getirerek, zoten yoksulluk iginde grrprnmokto olon mityonlorco emekqinin, dor gelirlinin lokmosrno soldrrmrttrr. Bu soldrrr polis-komondo soldlrllorr, yr0rnsol oromo toromolor ve boskrnlorlo birlikte yiiriitiilmektedir. Amo bu kodorlo do kolrnmomr$, Demirel ve Erim hilkiimetleri zomontndo memleketimizde durmodon giddetlenen yrgrnsol boskr ve ter6r horeketleri gemi ozryo olrrken, korosulorrmrzdo, g6klerimizde, toproklorrmrzdo ordordo NATO monevrolorr yoptlmrtllr' Bosrndo grkoir hoberlere g6re, on binlerce komondonun istonbul'doki 36 sootlik obluko ve boskrn horeketi, NATO horp totbikotr pl6nlonno giire yoprlmrgtrr. Tiirkiye'nin yonm milyonu otkrn si16hlr kuwetlerinin NATO'nun bolndoki Amerigenerollerin emrinde bulunduiu herkesge bilinen bir gergektir. Bu nedenle lstonbr-rl, Ankoro, Zonguldok, lzmir, Diyorbokrr, Siirt ve diger illerimizde Demirel ve
koI
Erim hiikiimetlerinin emriyle komondolor torofrndon yiiriitiilen te16r horeketin;n, NATO-SENTO plonlonno uyulorok si.irdiiriildiigil kendililinden onlotrlrr. Demirel ve Erim hiikilmetlerini i5 bo'rno getiren Amer;ko ve NATO, memleketimizdeki onti-emperyolist miicodeleyi, botg6sterecek bir gerill6 horeketini bostrmok igin pl6nlor hozrrlomr;lordrr. Netekim, 1970 yrh Ocok oyrndo Boh Almonyodo qrkon "9tern" dergisinin ogrklodrgr "On toksim bir" pl6nrndo, holkrmrzrn ulusol ve sosyol kurtulug sovotrndo, memleketimizde muhtemel bir geri116 horeketi srrosrndo NATO'nun, Amer;ko'nrn bomboloyocogr kentler, b6lgeler oqrk_ lorTmrqtrr. NATO'nun yiineticisi olon Amerikolr generoller, bu pldnlorr onti-komiinizm
Kiirt krnmrnrn, devrimci krnmrnrn
soyrklomolon iqinde hozrriomrqlordrr, Erim hiikiimeti, cuntocr generoller, NATO'nun 20. yrld6niimiinde Votington hijkiimeiinin uydusu olduklonnr, NATO'yo kulluk ettiklerini ortoyo koyon demeqler verdiler. Anti-emperyolist genqlerin idomrndo rsror eden gerici, i$birlikgi sivil ve osker NATO'cu tokrmr, holkrmrzo milyorloro, oziz devrim gehidlerinin, yigit Demircioiullorrnrn hoyotrno mololon soldrrgon NATO'yo <ivgii nutuklorl gektiler. NATO'nun 1969'do Akdeniz'de kurdugu "Qo!rr" giiciine Tiirk dononmosrnr do teslim eden Demirel hilkiimetinin Amerikon emperyolizmine, NATO'yo bogrmlIk politikosrnr srjrdiiren cunto iktidon memleketimizi bu soldrrgon poktrn boyundurr.rjuno doho do srkr bo!lodr. 1969'do istonbul'do, izmir'de ve doho birgok kentlerimizde birbirini izliyen Amerikon oleyhton g6steriler srrosrndo Sehit diigen devrimcilerin, drikiilen bunco kon pohosrno, limonlorrmrzo giremiyen Ameriko'nrn kotil 6. lilosu, cunto iktidonnrn Amerikoyo, NATO'yo bo!rmhlrk politikosr ytiziinden tekror, hem de diledi0i zomon limonlonmrzo demir otmok, istedidi kodor iislenmek imtiyozrnr elde etti. Erim hiikijmeti, Amerikon 6, filosunun Tiirk limonlonno, koro sulorrmrzo kimseden izin olmodon girmesi ve iislenmesiyle ilgili ikili onlotmoyr imzolomoklo, biiyrik burjuvozinin, toprok beyli0inin iktidonnr oyokto tutmok, memleketimizi Amerikon emperyolizmine onun NATO, SENTO gibi horpqr bloklonno doho srkr bo!lomo yo11
lundo yeni bir odrm ottr. Qeyrek yi.izyrldrr izlenen bu yol yrkrm yoh..rdr.rr, sil6hlonmo yonsrndo milyorlor horcomo yoludur. Holkrmrzr, emperyolizmin onulmoz bunolrmlorr oltrndo ezme yoludur. Tiirkiye'nin doho 'i 968 yrlrndo 28 milyor lirolrk biiigesinden 16 milyor lirosrnt Ameriko'nrn ve NATO'nr.Ln grkorlorrno yoroyon sil6hlonmo mosroflorrno oytrdrgt ve mem leketin belin; biikmeye, holk yrgrnlcrrrnr o!rr vergiler, zomlor olhndo ezmeye devom eden bu oskeri mosroflofln yrldon yrlo ortirdr bir gergektir. Bu ocr gerqek dikkote olrnrrso, memleketimizin buglinkU perison hole gelmesinin nedenlerinden hoilrcolon kendiliginden onlostltr. T0rkiye NATO'yo, Ameriko'yo, emperyolist tekellere bo$rmlrlrk yolundon bir on 6nce geri d6nmek zorundodrr, Bunun iqin de devlet mekonizmosr, iktidor, Arrrerikonc,, NATO'cu, SENTO'cu gericilerden, itbirlikgilerden temizlen m elid ii. Tiirkiye NATO'don, SENTO'don mutloko grkmolrdrr. Memleket toproklon, Arnerikon ve NATO rislerinden, emperyolizmin br.r soldrrr ve uluslororosr ikm6l merkezlerinden, n0kleer boglrk yrirnoklorrndon onnmoLdrr. Tiirk si16hh kuwetleri, NATO'nun, AmerikoL gene, rollerin komuiosrndon qrkorllmoltdtr. T0rk i99i srnrfr, bu devrimci srntfrn 619ijtleri,6z miittefikleri bu u0urdo 20 yrldrr mijcodele etmekteCirler. Ve bu mucodele, holkrmr, zJn isqi slnrfrnrn yitnetiminde siirdiirmekte olduou bu ulusol ve sosyol kurtulus soyotr mutloko iistiin gelecektir.
M. $oktct
Botr Avrupo'doki iggilerimizin sorunlon
durumdo en krigiik ekonomik sorstnttlonn etkisini ilk6nce yoboncr itgiler duymoktodrr, Bu gibi holler kor;rsrndo potronlor <incelikle, yerlilere kryoslo gok doho oz olon yoboncrlon, bu orqdo do Trirk itgilerini igten grkonyor. iggilerimiz, oslrndo F. Almonyo yetkililerince getlrilmi$ olsolor bile son zomonlordo kobul edilen yoboncrlorlo ilgili konuno g6re her on s,ntr dtst edilmeyj hesobo kotmok zorundodtrlor. Krsocosr i$qilerimiz, golr$trklon siire her on gUvensizlik iqindedirler. Federol Almonyo'do bulunon yorrm miiyonluk iggi ordumuzun yiizde 50,sinden fozlosr moden ocoklorrndo ve di!er o!rr ve tehliketi iglerde golrttrllmoktodrr. Bu sebepten de, Boden Wlitenberg eyoleti qolrgmo bokonlrQrnrn yoptrgr bir ogrklomodo do belirtildi!ji gibi, it kozolorndo 6len he. iig itgiden biri yoboncr iscidir ve bun,onn gogunlugunu Tiirk ittileri teskil etmektedir. Krsoco konut sorununo do deginelim. Tiirk i+gilerinin en oz ijcret odenen is yer, lerlnde qolrgtrnldrklofl, moden ocoklonndo golrgon itgilerimizin berober qolrgtrklorr Almon iggilcrine kryoslo 0/6 20 oronrndo oz poro oldtklon mol0mdur. Durum b6yle iken iqqilerirniz, gelirlerinin biiyilk bir krsmrnr ev kirosr olorok oyrrmok zorundodrrlor. 'Ornegin L Almonyo'nrn Fronklult gehrinde ve Botr Berlin'de qolrSon igqilerimiz, gecekondu(lon oso!t kolmoyon horop evlerde oturmoktq ve yiizlerce mork kiro ddemektc(lir cr. Birgok itgiterimiz bu gibi evleri de bulomomokto, odom bo5rno 26'tor Mork kor;rlrgrndo bir tek yotokto, iiger kigi ve nijbetlege yotmoktodrrlor. lgqilerimirin oileleri ise, di6er srkrntrlofln yonrstro, dil bilmemek ve zihniyet forklor yiiziinclcn biiyijk grigliiklerle korlrlosmoktod,r. Qocukloro gelince, yo $6yle bdyle editim g6lr oktc, yo do hiq e0itilrncden kendi hollerine brrokrlmokiodrrlor, Son yrllordo, Iiirk hiikiimeti i$gilerimizin qocuklonno sodece din dersleri verilmesi igin
tedbirler crlrntrklo yetinmittir,
Son yrllordo, dzellikle son 10 yrl iginde, Botr Avrupo'nrn en geli$miS kopitolisi iilkelerine, Tiirkiye dohil, birgok iilkelerden 8 milyondon ,ozlo itgi geldi, Bu,Jrjn Fronso, Belgiko ve isveg'de her 20 i{9iden biri yoboncrdrr. Federol Alrnonyo'do her 10, lsvigre'de ise her 4 isqinin biri "misofir" i$qidir.
Memleketini, ono-bobosrnr, qoluk-gocuounu brrokrp, 20. yiizyrldo gurbet yollonno d<ikillen bu .misofir,,lerin yonm milyondon fozlosr TLirkiyelidir. lscilerimiz;n ezici go!unlu0u do-Federol Almonyo'ciodrr. Ve korgrlonndo getitli sorunlor, getitli gij9, lijkler vordrr: i; derdi, ev derdi, kiro derdi, yemek derdi vb. vb. Bilindi{i gibi Federol Almonyo lle TLirkiye hiikiimetleri orosrndo vonlon bir ohloimoyo g6re, Tiirk igcileri Almon i;qilerin hoklonno sohiptirler ve oyni muomeleye iobi tutulmolofl gerekmektedir. Fokot butiin bunlor yolnrz imzolonon kodrt iizerinde kolmokio, hoyoto totbik edilmemekiedir. igginin belini bdken sorunlordon hongisini ele olsok, hep oyni sonuco vorrrrz. O-rnek olorok is giivensizli6i ijzerinde duroLm. Kopitolizmin genel bunoLmrnrn 1971 yrlrndo doho do dertnlegmesi Federol Almonyo'do bir yrldo i;sizler soyrsrnrn yrllordrr benzeri gdr lmemis 6lqride ortmostno sebep olmustL!.. Bu do ijncelikle bu iilkede golrgon yoboncr i$gileri etkilemist;r. Bircok potron yobonct itqi olmoyocodrnt oqrklomrg, birgoklorr do krso sUreli golrsmo y6ntemi uygulomoyo boglomr;lordrr, Doho lozlo k6r soQlomok hrrsiyle benimsenen yeni gol,tmo metodlofi ve yeni teknik binlerce i'qiye yol ver;lmesine sebep oluyor_ Bu 12
lgte yol.:rrrrr:r il kelerde gohymok zorundo kolon i$gilerirnizin yrgrn yrOrn sorunlorrndon birkrrr;r. BugLine kodorki kcriibeler g6stermigtir ki, isqilerimizi qoLsiron hiikiirnctl<:rtlIrr vc Ttirkiye hijkiimctirrdcn bu sorunlorrn 96ziimlenmesini beklemek bogunodrr. lilrl hrikrimeti itgilerimiTi oyolomok iqin sodece boS vootlerde bulLrnmoktodr, l{rl((lt it9;lerimiz ortrk burrrrn forkrndodrr. BUtiin bu sorunlonn C6ziimlenmesi iCin ii!iiorimize tutulocok bir tck yol kolryor ki, o do iirgiitlenerek ve elele vererek s(lvo}lr.rktrr. "Hok verilmez rrlrrr|i" scjzil kopitolist diizende geqerliOini yitirmem;$tir, llokl(r i.,c sovogorok, geroltirli zomon en getin sovotlor y0riiterek olrnrr. A, Yomon
VATAN DASLA BASBASA
Bir topu memuruylo konugmo Memurlorrn sesini duyurobilmek igin lstonbul'do bir topu memurunu ev;nde ziyoret ettik. Edirnekopr'do, iki kiigiik odolr bir evdi burosr. E;i beni, <izi.ir dileyerek, gok miitevozi, fokot tedemiz orturmo odosrno buyur etti. Biroz sonro, 45 yosloflndo g6steren, giilec yiizli.i topu memuru "kohve nosrl olsun?" sdzleriyle elimi stktr. Ken, disine ziyoretimin sebebini sdyleyince, biroz koglon qotrlrr gibi oldu, orno yine de: .hoy hoy, insonor konuso konugo onlogrrlor,, dedi ve egine orto Sekerli iki kohve yopmosrnr sriyliyerek, kor;rmo oturdu, sonro do: - Buyurun efendim, dedi. - Evli oldu!ununzr-r s6ylemiglerdi, qocukloflnrz do vor mr? diye boqlodrm. - Evet, iig qocugum vor. Hepsi okulo gidiyorlor. BriyijOii bu yrl liseyi bitirecek. - Seneye iiniversiteli desenize. - Arzumuz Syle omo, sodece orzu yetmiyor ki .., lmk6nlorrmrz gok dor. Borghorq doyonmoyo qoLgryoruz,
-
Kog senelik memursunuz?
Bu sene, Kosrm oyrndo, 19 y,l dolocok. ige boglodigrmdo moosrm 75 liroydr, Amo koyun etinin kilosu 230-250 kuruttu.$imdi 20-25 liro. Yoni deyecedim, fiotlor 10 kot yiikselirken, bizim mooglor oncok 5-6 kot ortrf g6sterdi. O zomonlor iki bog, 250 grom krymo ile yemek yopordrk, $imdi 5 n fuslu oile yine 250 grom krymoylo doymoyo goIgryoruz. Bofko tLjrlii olmuyor. Ev kirosr 275 liro. N4ootrn ijqte birinden fozlosrnr giitiiriiyor Foyrltr.
oldu" diyorlor, Bunu iddio eden sjyosi iktido11n 62rrj kobohotinden biiyr.ik, qi]nkd oksoklrklor hep kiigi.tk memurlonn hoklonyle ilgili. yoni hoklorrmrzrn krsrilonmosr bir
yono, iktidorlor bizim gibilerin mukodderotryle oynomok igin her olonogr sogtomrF durumdo ... Koldr ki, s<jzkonusu personel Konunu Etkmodon, yeni h-enuz zomlr mooglor elimize geEmeden yeni yeni vergiler getirildi, hoyot poholrlrgr g6rtilmemis dlgiileri buldu. O-yle ki eski durumu oror hole seldik ... Bu bii. Bir de' hJt,,torson,r, bir buguk yrl dnce 8OO bin kodor memur oilesinin yororlonocogr ileri sLirdlerek, bizi -Memur Yordrmlosmo Kurumu" diye bir dolobo ko;tulor, Kuruin, heniiz gecenlerde resmen kuruldugu holde, l6fr edildigi torihlen itiboren mooslorrm,zdon !16 5 kes_ meye boglomrglordr, "Kimseyi rohotsrz etmeden poro bulocogrm" diye i;e bo;lryon moliye bokonr, bizim (l{1 5 lerle biriken 1 milyor liroyo el oir. Hem de, yotrnmlor yorrdo kolmosrn gerekfesiyle "rohotsrz etmek istemedikleri kimselere" pegke9 qetmek igin ... Hosrlr kel6m NATO rnosroflorrno hesopsrz kitopsrz, biltqe dr;r, ek 6denekler oyrron iktidor, bizim moot [orklonno gelince, verecek poro bulomoz.
-
Hoklrsrnrz.
biitin bu hoklr olduglumuz sorunlor oncok bir 6rgiitrin qotrsr oltrndo dile getirilirse G6ziim yolunun bulunobilecegine inontyoruz. Bunun igin 6niimrizde, yoprlocok ilk i$ olorok sendikol hokkrmrzr yeniden elde etme mLjcodelesi duruyor. - Oyleyse iyi giinler ilerde diyebilir miyiz?
-
Evet,
Umidimizi koybetmediginiu den emin olobilirsiniz. Botonlor dilerim.
Sogolun
I
E. Yalozt
19 yrldrr hep burodo mr oturuyorsunuz? Arkosrz bir memur bunco zomon bir evde oturobilir mi hiq? Kozolordo do bir hoyli dolo5trk. Fokir fukoronrn itini diizelteyim dedin mi, odosr-esrofr krzor, siirdiiriir odomr. Prlryr ptrttyl sotrp sovorok, yoz-krg dr.iiersin yolloro. - Memurluk hoyotrnrzdo sizi sevindiren seyler oldu mu?
-
- Bizim gibi ktigiik memurlon sevindirecek ;eyler pek olmoz. Amo sunu sijyliyelim ki, bir <irgUtte birlesme hokkrno kovustugumuz zomon qok sevinmittik. Bizim TiirkPersen kr.rruldugu 9tin, eve iki kilo elmo getirmistim sevinqten. Ailece boyrom yop, mrttrk , .. Bir de, gcirevli bulundugum ilgede, bir k6yUn odosr k6ylitlerden birinin 6 d6niiml0k toproOrnrn iisiiine oturmuttu do, iki sene ugro;orok 4 d6niimiinij olsun kurtorob;ldigim iqin sevinmistim. - Simdi de oksini soroyrm, gu 19 senelik memuriyet hoyohnJzdo sizi ijzen oloylor gecti mi?
- Bokrn, iizijcri ieyler pek fozlo oldu. Tobii ki dertlerin qogu ydlnrz tohsrmo oii de9il. Gegim srkrntrsr bizim gibi dor gelirlilerin bo5 derdi. Gegen yrlo kodor hokkrmrzr olobilmek iqin sesimizi yrlkseltebiliyorduk. Biliyorsunuz, Trirk-Persen Devr;mci lSqi Sendikolorrnrn eylemlerine kotrldr ve iktidon Yeni Personel Konununu qrkormoyo zorlodr. Yeni konun do ohrm lohrm de!il tobii. "Aceleye geldi de, oksoklrklor 14
'i5
si/R KosEs/
Ameriko'do esrorkesler gololnco, boy Nikson ofyon ekiminin ktsttlonfiosnt emrclti. Emrine, bunca illke atostndo, yctlntz f rkiye boyun egdi, Biricik nineti elinden oltnon yortm milyon k6yliin n feryodtno gohle miz kulok ttkoyomozdt, Ve oldtlor sozt ele '.. HA9HA9 (r)
Bir ot giisterin ki bize - hem dovormrzdo s[]t Hem olev ocodrmrzo ve torhonomrzdo yog olsun Agmryocok oldukton kelli - beyoz - mor qigekler ister kotmerli giil bohgesi diinyo - ister solkrm dolu bo! olsun Kendiliginden - ne hoddine - o frkoro soktztn Beyinlerde potloyon bir yonordo0 olsun insondrr sUtii bozuk olon - ho9ho9 de!il Ugro;rmrz - ozrirmrz - eglencemizdi Velinimetimizdi o bizim - (ey con) - bir kuru bo9 de!il N zhet Etmon Biz tjldiik - Dostlor soO olsun
Bu soyfo rizin Yolrur, rrrkrrz. unurulmu: bir bucok Yogodrgrrnrz yer, Dogu Korodeniz b6lgesinde, Sovyet Sosyolist Cumhuriyetleri hududundodrr. Elektrik rgr0rnr korSrmrzdo yonorken g6riiyoruz. Arobo yolumuz Ekim oyrndon Temmuz oyrno kodor 9 oy kordon kopolr
Buco!rmrzdo bir sodlrk ocodr bulunmoktodrr. iki ebe ile bir soOlrk memuru qolr$ryor. Yeteri kodor molzeme olmodr-
0rndon bosit hostolklorrn tedovisi bile mr,imkiin olmuyor. Bunlundugumuz yerde
ey dolo ey benirr biiyiikonom susmo
gisi gok ozdrr. Yetigtirdiqimiz tek
yo!murco konu;/riizg6rco
do m'srrdr,. (evrede Korodeniz
bir
LirLin vordrr. O
iLlimi
hiikiim srjrdii0n i9in, bugdoy yetiftirme'
konug , . , de bono ne ekeyim iig evlek toprodrmo orPo mr qovdor mr? serpecegim tohumu verir mi bu krroq torlo kornrmr doyurur mu bir ovug bogok?
miz imkdnsrz. Yetiitirdi6imiz meyveleri de 1971 yrlrndo oydrn
{ikirli gohrslor toro-
frndon kurulon kooperotifin, 'kiigiik bir sermoycsi olmoklo berober, foydosr do'
Bir odoco doyodrm srrtrmr ve kotlodrm zomonr geriye dogru ve Listtiste yr6drm giine+leri ,,. yrdrnco do y6niim y6rem yoz oldu. gegmiti yogodim bir sire dli5i.incede ddkiip soqkm ortoyo ne vorso bohgodo moyrso hozirono yozdrm odrmr, boktrm elimde tohto soph bir brgok ho bobom giziyorum hothoSlofi ...gizince de bir sijt srzryor brlrcu burcu bir siit domlryor op-ok bir siit burom buronr ocr ..,
Hoson $im9ek
f
mer-Borqko
*
ko lrr.
Bir odoco doyodrm srftrmr ve igimden,riqimden ijnledim sono duydun mu dedim hoberin vor mr bundon sonro ho;hog ekimi yosok
konug,,/nece konugurson
Solih
bulunon Sovyet k6ylerinde
holkrn rlir 80'i romotizmolrdrr. Okullormrzdo gohgon ilkokul 69retmenleri fedo k6rlrk ederek qocuklonmrzo okumoyozmo 60retiyorlor. Bir itgretmen oynr k6yde bir sene golr;ryor, hemen bosko bir kozoyo gitmek itin dilekge veriyor. Doloyrsiyle holkrn do okumoyo korfr il-
HASHA9 0r)
zenli, Efeler, Morol, U!ur, Nohiyenin odr Comili'dir. Dertlerimizi srrolodrk. Tiirkiye hudLrtlorr iginde bizler de yotryoruz. Hijkiirnet yetkililerinden ilqi bekliyoruz.
kunmugtur. 1971 yrLno kodor bLrcokto bulunon birkoq bokkol holkrn ihtiyqqlo rlnr temin edemiyordu.r Kooperotif oz do olso holkrn dcrtlerine kotkrdo bulundu. Uye soyrsr giin geqtikqe odmoktodrr. Uye olonlordon qoou 50 liro yotrrobilmistir. Koopcrotrl Almonyo'yo i$(i gbndermeL iqirr ug'ot,yor, ne yozrk ki sesini duyuromryor. Korgkol doglorrndo bulunon orrnonlorr yoz mevsiminde Ormon igletmesi kcscrken, biz de bu servetien, iki oy iQersincla 1.500 liro kozonobiliyoruz. Korondrqrrnrz poro bu kodor ve bu do yorolorrmru r sorrrryor. Bucogrmrzo bctglr kctyler: Koyolor, Dd-
Yeni versiler ve
ddr selirli votondot
Yeni qrkocok eml6k vergisi ile zoror ev sohipleri dedil, do0rudon dogruyo kirocrlor olocokhr. Fobrikot6g5recek
ri.inden tutun, esnofrno kodor kimse fozlo kozoncrnrn vergisini vermez; mutlok surette imol6tqr imol6trno, sotrq do sottrgr molo zom yopor, elde ettioi kozong fozlosrnr cebe indirir. Bino vergileri mUlk sohibinin kozoncrno dokunmodon, kirocrlonn cebinden
temin edilir. Bugiin mohollelerde kiigiik binolor yrkrlrp yerine dev binolor yoptlmokto, 150-200 liro kiro veren bizler de, booazrmrzdon keserek, sokokto kolmomok iqin kirolodrgrmrz kiimes kodor kijciik oportmon doirelerine 400-500 liro odemek zorundo kolryoruz
...
B5ylece dor qelirli votondoslor doho zor yogontrloro itiliyoruz. Ben de onlor don biriyim. Aylrgrm 2.320 lirodrr.383 liro,r vergidir. 30 liro bono, 112 liro Emekli Sondr0rndon ikro:, 100 liro evden ise 26 giinldk yol mosrofr, 100 liro elektr,L ve su,20 liro koprcr porosr,500 liro ki.o: 759 lirodrr elde kolon. Bunun do
simdl 100 lirosrnr, yeni qrkon konuno gore, ev sohibi vergi zommr olorok oloco0rllo g6re 659 liro ile 4 niifuslu bir
oile nosrl geqinir? Buno yokocok
ve
giyece0i eklerseniz, bu poro insonrn <ili.i,i,rru ror koldrrrr. Ktsoco bozo, dor gelirlinin ensesinde koynryor. Sood eIt
i
n
I ok s6z - F ati h
ll
t