HAFT AlıK SIYASI HABER VE YORUM DERGISI
SAYI: 141
IOCll1910
10LlU -
Bu engelleri de aşacağız Deterh okuyuculartma, YOROYOŞ, 247 hafta boyuna bir "yı bile ak....tm.d&n aı.rdUrdütu yaym Y*-l&ll11 boyunca ilk kez, sizJerin eline, üacrin <'e tafıdılı tarihten birir.aç gun sonn. ve üstelik .. "yb. olanı.lr. uJqıyor. Bundan SOntUI için de sizlere, YüROYüŞ'ü ne u· mandan itibaren yeniden di.i.ı.enli 16 "yfa olan.k ve: ha l.Iyıyı tari.hinde: ula.ftın.bilecetimiz:in JÖzuou buguocl.en verem..iyON%. D ostlar, BUlO üzerinde surdurille.n ve onu, bir bölümüyk de de.til. tumuyle � teslim almaya yönetik "!u.iıt darlıtı" dayatmuı nm twı,i boyut.lan ula,tıtuu, p:rid·tekelci boyalı b:wn bile yu.mrnalaruun ortay. çlkmutyla, uuk görmeyen-bilmeyeo
"'ma<lı. A.m.a sa.nınayın ki YOROYOŞ'ün ve tüm ilerici, demokrat, .oryalist buvun blJlÜD Urll kaf1lya ıetirildiği "tam lutturul ma" tehdidi, ıadece bu.&ün, Babıali tekellerinin bile karabo,...· dan kaiıt avın.a çıkmaya ba.ıladıtı &ünlerde ortaya çıkınıttır.
YGROYOŞ ve tUm ılcrici-dcmoknı basın, yayın y�amuıı yil latdır kanborsa devleriyle boğuıarak. lui ıt dalıı un'Yla LO· zumoıu sorumlu devlet kuruıu�lannm bulu ve cn,cDemelerini ıöiü. JÖtuıc gcrilctc:rck IÜrdurmck. zorundadırlar.
bcrici basm uzerindeki bu sözümona " kai ıt darlıtı" bukı· ii, (UÇclue tekelci boyalı basının yansıDı kaplayan relllam u.y falarmı çolalimak pahasına, daha doğrusu bunun iç in .urduru)·
rnekıedir. Ekonomik bunalımın, üretim yetenizlilinin, döviz yoldugunun üıünU ol.a.n kalıı ,ıklJluSlnın yükü ilerici batının sır·
tına yilltlc.ncrck tekellerin reklamlan için boyal ı buına bedava hAıı sunulmaktadır. Burün yayınlann katıı tahAıini eşit ölçü de ıuurl.&maya, naylon bumı ortadan k.aldırmaya yanqmayan. 1ann t ekellere .on hizmeti, AP'li bUırun emriyle dergilerin ltı. iıt tahsUinin tü mliylc k..aldın1mUl olm uş tur. Böylece .tirdi ya· yınlar, U.tU kapalı biçimde değil, artık açıkça lr.anboruyla kar· " kUlı yI. bınlulmlftır.
Rilıv.onız k.ı. yrH.r':T� .ın ve tum ilerici buınuı b ugun lur,ıbitıgı ..�ır Lj�_u.ır tur, deipldir ve olmil);,ıuk tu. ,Tk[ YCş, yay ın ra�amlr..ı.. her adımdil k.a.quqabileı.:eği zorluklin çok. iyi bile rek "e bunbn mutlaka ıojuılemenin kanrlılılıyb attlm" tır. Bundan sonn. da oyle. Rlrdüreeektir. Oost okurlu.
B.,larken YOROYOŞ'ü ne Uffiillldan itibuen yeniden dtizenli 16 sayfa olarak ve her yuı normal tarihinde çılr.arabile ceiimizin IÖzünı.i veremiyoN% dedik; ;ama yeROYOş'u mut. b..k.a 'u yada bu biçimde okurlarumzın eline ulaftııuqıma IÖ
ZÜJlÜ veriyoN%. Bunu sağlamanın yolu ae, bir tek ,eyden. YO· RoYOŞ'i.i.n daiıtırnını ve KUllru omuzlayan, her ne paharına okurlanna. uJa.ttınn dostla.nnın ve tüm okurlaruun daha "'ı., daha lÜçlü ve daha örgütlü dayan"muından ıeçmektedir. Bu dayanıımanın, YORoYOŞ'ün bOtan enreUeri I.fm..u\! sailay a· catına kelinlikle inanıyoruz. SaygdanmlZlL
MUHTIRA VE GOREV CAN AÇIKGÖZ
TUrkiye "çi Partili
yeni yıl mesajında, "1980, iJçi.."ıfııruıl.a birlikte tüm demo mrik sUç ve Öl"gütlcr için anıanaz bir ınlCadcle yılı oiaca.k." diyorelR. Bu lÖ1krin gU.ııJiik ba.P.nd.a yer a.idığt &Un, yuü 1980'in ilk gilnii. komutanbnn muht:in.a ik bu CÖrevlcria ne denli adei ve ağlı" olduğu bir kere. daha ortaya çıka.. Bu yaD yualırk.ca, "muhbn. "mn kamuoyunun bi.lgWne a ktanlm.uma kadar cıeçen umandaki � PnLUk batmda yer :Wnaya bqlamqtl. Muhura, 27 Anlık'ta mı vcriJ· di, daha .o!ı.n. mı verildi, Cumhwbl.flı..anı. birkaç ı;ua bekktti. mi, bekle.tme.di mi? Anlq.. lan o ki, "uyan mektubu" Cum.hwbqkam'run eline ne gUn u.l.afmlf oluna obun, "muha ra" Genel Kurmay Bl.fkanı ve komutaııbıuı 1 ocak. g;.ınij topluca:ı.iyarctkri .onucu verildi. Yirııe bu yazı yuWrk.cn, kimi ilerici yu..arlar, eldeki bilgikrin hcnib; gerekli değer kndimleyi yapmak için yeterli olmadığından bahis5c dUlimcderini açılda..ınaya ba,laın,,
lanh.
Bu .oruya doğru ve açıklıkla verilecek cevap, önde duran sörc:vlerin de dojtru ve açıldıkla kavnnmUUlI Dibyacaktır. Bu .cnıya doğru ve açık bir cevap bulahilmenio ilk
kofulu ik "muhura"ııın hangi sti:reçtc ve ıınıfsal güçler dengeliin de ortaya çıkUğına bak· makbr. TıpkJ 1 2 Mart Mu ht.uuı.'nda olduğu p,i. TiWkiye t,çi Partisi'nin 1979 Şubat'Ulda yaplla.ıı 2. BiiyUk K.onpal'nde alınan ka· rarta.rda, "empery:alizmin baskı ve tahakkümil aJımda bulunan Wk.e5crdeki ilerici hareket· icrin ICQ zamanlarda özeDi.kle bız ve b*fan kua.narak., bir yandu emperyalizmin dünya ölçVtunde Fnd , öte yandan ü.lkcmWn de içinde bulunduğu bölgedeki özel Çlkarlannı. plcKk daha da Frilettiğini bölgemizde yer alan Flifmdcr, bu arada lran'da gıerici Şah rejmiıı:ı.in çökmesi .onucu emperyalizm baluııuoda.n Türkiye'nin 6nc:minin artbğıru" be. lirten upwna yn alıyordu. Gerçekten de, 1979 yili bu "uwı ÖDeı:njn" gidenk daha da artulı bir yı! olmUf
tur . lra.n'dalı.i Jwd.ctin zamanla. aÇik bir ,ekilde anti·amerikan COrunUm1cr bx.anmuı., empcryalinn tanfından IW"ekU olarak lutbtıbn brfHkvrimci ru.ı._ketlc:rc ve mucbhaJe Lcrc Iıwtan, Afpru.wı devriminin yolunda yü.ninıeye ka.rarb olması., üzerinde dillatle durulm.. ıereken noktalan olllfturmaktadır. otc: yandan 1979 yılı, emperyaJizmin tüm dwıyadaJU neo-fatilt harekederi yeniden can.b.nduma ve örgütleme yolundaki desteğini peÜftirdiği, .oğuk sa.vaf ortamuu tekrar h ortb.tmilk için .ilahbnmayı tırmandırdığı ve bu yolda CrUiJC: vePenhinr-2 gibi ölüm füzelerini piyasaya .ürdülil, ulwal bağım.ıdık ve de mokrasi için mucadde eden halklara kartı "ylklırma birUkJeri " otuıturduğu bir yıl oldu. Sosya1U:t dünya ıiltemi, u1u.lararatı itçl ıındı han:keti w: uluw kuıtu.lu, mücade Lekrinin IÜrekll güçlenmeleri k.ar'lJlDda pahaana korumak ÇabUI içinde bUıunmalı.tadır. Empe.ryalisı-kapit.aliJt ıistemin Içinde bu.lunduıjıı ekonomik bu.nabmın IÜrekli derinleımesi, onun, hiçbir zaman ortadan kalk mam" olan Iald.u"pnlıpı daha da artırmaktadır. Empc:rya1iı.m, diğer yandan, emperyalitt· kapiWlst iliıkiler.iı içinde olan iilkelcr le olan bağı mlılık iliıkilerini hUn uyduluh ilitkilerine dönu,türmeye, bunu sa.ğlayacu politik ollı,umlan ve yontemleri bu Ulkelerde p:rçelde,tirmeye çabtma.k.tadu, Ne var ki, seri ve bağımlı ülkeler iJçi sınıflanrun ve- halklannın hula geli,en ulusal batımazlıkçı ve dıemoknsKlen yana bilinçleri ve harekeLleri bu tür yönetimler veya bun· ,uı hareketinin ay· la.nn oIu,t urulmul Için, .otyaJiıt dünya ıiltemi ve uluslar.nuı itçi .. dıncı �du\\aı yanuıda en buyük. engeUerden birini oJu,tunnilktadu. Empnyaluı·k;tpitalist ilitkiler ağı içinde bulunan bajınılı uıulerde, �ricl·fat ist lÜçlerin �m�ryaJizmden açık destek. lonncLeri, bu enaeUerin «tadan kalduı.lmUl için. dir. Dc m ok..rat ik halı. ve özgürlükleri sınttb b.ıt'l"lak, elden �Id.iı:cinc� olanlan bile ..luya aı· m.Ir., IUtlC' harC'uLlerini bubnnayı amaçlamak yolundalr..i &iri,imlerin yine emperyalizm bnfındOlD isc.cnir OlmliU" bu balr..ımdan da e lbette bir �ılanll değildir. CIlLcmizde yen1an �rici·(a,ist aldınla.r, demom lik hak ve özgurluklere olaru Ir...a. danyla bile aharomu! edilememe.i ve bu anda generallerin i ocak muhtıraıı, biJtun bu olguJarla heraber ve o'leUik.le u1kemain de Içinde bulundUKu böl8�delr...i "di,meler dikkate &bnank dct;erlendirilmek dUNmundadu. Dunyad.a ve bölgemizde empnyalixm aleyhine yeralan �ıı,meler .onucu Am�ri k4n �mpcrya1izminin pLanbn, uıumadelr..i tekelci bUyük ı�rmaye ve bilyulr. toprak ııalıip krinin kattı kartıya bulunduklan .orunbn kendi hesaplanna IÔre qm alr.. için önffÖrdük.
IC'ri çÖLumlcrle lam blr çalr..ı,ma içindedir. EmpcryaJiu·kapiwist ıutemin içinde buJı..ndugu bunalımı en d�rinden yaıayan Wk.c:lndcn biri "hırkiye'dir. EmpcryaJizme bagırnll bir Wk..e Için kaçınılmu olan 'ONnlar birbiri üı.crine yıjtlmlJtır. Bunalım iıçi ve emekçi kitlekrin ya,am dULeylerine acı bir ,e kilde )-·;,ıııaımalr.tadtt. P..JıaJılık, itıizlik, yolr.. luk, yoksuUuk, emekçi Ir..itld.::ri bir ahtapot "bi wmaktadır
Du durumun, içinde bulunduğu ıonınw n� oluna oblO, bllim..1 uııyaJiJt han:k..e· un illerini f.aJ ı ya,rak, ı,çl ve em�lr..çi kitJeLerin bilinçkriı. etlUde bulunmamu., mumLwl.
değildir. Kaldı ki, YiDe içinde buhtnduğu .oruniar ne oluna Genel obun,Bqk..an.ı itçi .uufmuz e Bduce vBoran '1 Anlık 1979 � y.yın.lad. emekçi kitldc:r :ı.ortu bir .mf miicaddc:sini yUriiune potusiyeline ve giicünıc ıa.h.iptirler. Birçok demokratik örgüt kapatılml,l.U": ama örıütlcri kapa&ma.k.la, örptJc:nme oipJllftU yoketmenin mwnlr..un olamıyacağı açıktll". lıcrici scnd.i.k.M hareket, YıJIardU- ıe.Üftirilall" temli opcruyon.larb zaa.fla.rla. mahil bir hak getirilmitw; ama bu dwumWl ..aı.ma., uaf· !ann qtlmaa olmayacak bir it deiildir. Anti-emperyalist ve demokratik ıüçkrin it ve ey· lem birliğini .i.ire.kl.ili..k Ir...az.anlDlf ilkdi boyutlara yiibdtmek için ol..ana.klu her z.amandan. elveriıl i duruma relmektedir. Ve z.atcn b üyü k bwjuvazi, teuDcr bakımıııdan lorunJar da burabıd.a..a bynak.laıt mutadır. Slircpdcn dwum, itçi sınuı ve emekçi kitleb için kolayhJd.a boyun ejdirik cek bir dunım olmaktan çılunalr.tadır.Buna kartıbır.., teuUıerin istemkri doirultauDda alınacak önlemlerin, itçi AıUlı, emekçi lr..öylıii1er, esnaf ve za.na.at.karta.r ve en a.uadan IWçük ve orta itletme sahiplerinin bazı bölünılcrinin sorunlanru artumaktaft bqu. bir tO nuç venneyc«ği bellidir. MHP de.tekli de c.ba AP iktidarı, tekeki büyiik sermayenin giindemmdc:ki sorunla· n çö:uneye yetcnekU, bu güçte bir iktidar olabilm" değildir. Bıınd.a.n dolayı da, proı nmında ıöylenenlere rağmen, büyük bwjuvuinin, tekellerin ıorunbnnı çöubilm cti zor dur. AP iktidarı, çok. kısa bir sUrcde, blıcılıit olm ayan bir ıeçit iktidan durumuna id mittir. Kendi dıŞlndaki geÜfmeıCre bağb olarak. AP hükümeti bir süre: daha. devam et:Jc bi le, bu k.ata.lr..tc:rini kuruyacaktır. Komutanlann 1 Ocak muhbrut, bu airecc yeni boyutlar k..az.andıran bir "mlidaha le"dir. Muhbn ik hcra.bc:r CIIP·AP itbirliğinin yolun obrak gündeme tekrar getirildiği g5riilmekt.cdir. Bu "birliginin platfonnu ise: Frek "muhura"cta gerekse: AP ve CHP'nin üst yönetimi tarafından oluJtuıulm u, buhınnıa..ktadır. istenen, z.aten Iwıtlı olan demok· ratik hak. ve ö%gUrhiklc:rin daha da kısıtlanınaa, bunun için yua..larda yeni anti�cmokra· tik. değişikliklerin .uratle ıonuçlandınlmuıdu. Yani, emperyalizmin ve tekeDerin saldın· .Ula kartı kitle han:ketlerinin butınlmaan.ın yasal ön1emJerinin tamanıla.ıunu.idı.ı Diğer bir deyitle, pUlamcntcr &önlnürnlü bubeı-otoriter bir rejimin yer5c,tirUmctidir. CHP üst yönetimi, emperyalizm ve. tekeki sermaye ilc: uı.l.qmaya dayanan, "devte ti korumak "(1) �rek.çCli alnnda demokruiden dcvam.lı Qvizlc:r vermeye hazu politikatı· DI ,imdi de "muhaJe.fet"te .unhinnektedir. Tlirlr...iy e ftçi Partili Batk..anhk. Kuna lu .Çlkla· masında belirtildiği gibi "açıkça bilinmelKlir ki, tuılandınlmak istenen anti-demokratik. gdifmdcre kar,ı dunnamu, demok..ratik halı.. ve özgürlük.lerin yokedilmeline .�yirci kal· malı. ve hele omuz v ermek I,çi�ekçi Ir..itldere kar,ı f*fizmin yanında sal tutmak ola· Calr.tı.r.' ma komutanların 1 ocak. Mu hwUl ile y yut uunan lUr(ç, yalnızca PMla.mentcr SÖriini.i.m.lii batlucı-otoriter bir rejimi değil, do�dan f ..bt bir diktatörlük tehlikesini de içe.n:n bir tureçtir. Olkemi.ı.in de içinde bulunduğu bolgftlek.i relitmelerin rON ve toplumun ve devletin çe,itli lr.. eRıuleri ve kurumlannda yuvalanrn., (atist bir dik· tatörJi.i.k yanlı.lanruıı durumu dikkate alanmak zorundadil". Açıkbr ki, komutanlann 1 Ocak muhtıruı ile yeni bir boyut kazanan anti-d�mok ratik gelitmeın w: bqlatJlaıuuucin Weri, e,zamanb b.�k.a bir olpya b.ğbdu. Tariluel deneykM de SÖICerdiği g�rç�k ortadadır: FaJum, iıçi ILnlllan: em�kçi
�
�
Idtlelcri, b.ım anti-emperyalist ve demomtik gUçler içbt k.açuıılmaı. bir hcla degildir. Bu ve def«!ikbilir. Yine tarihtoel deneylerin defalarc. kanıLladığı. gibı, !a,ilt tehhkenin yoLcdilmrti önCC'likle kitlnel bu direni,in geliştirilme,ine ve öJ1(Utlenm�sine bağlıdu. Turkiyt I,çi Partui Genel Safkanı Boran, y�ni yıl muajında ,unu da tO) Juyufilu "Demokratik mn:ı.iJeri mumkı.in obn en lleri V� uç no"'tada ınunmd., daha II("ri h..... \e özgilrlukkr için ml.icadeleyi güıvlendlnnd yeni yılın en ön�mli göIT\·idir." Ilu görev, en baıta bilimatl .Otyalistlerin, i,çi luıuımulD bilinitel toıı�isc partili Tiirldye I,ç i Parıiıl'nin görevidir. Boran'ın mCDjlııda belirttiği Ji,bi. "i�(,;i itmrımL l an bilimlel loıy.tIi.t parti.i Türkiye I,çl Partisi oohin örgi.itleri)·le i.ıu mucadelcnin en ün ..r
bela önlenebilir
Iannda görevlerine yerine �t1receklir." Ama dem o krilli mocaddninin un:u-ı çok daha ıeni, tanudu. Ini ıınırı \e onun yalUnda Vni, �m�"'çl kitleler bu mocadelenm uli ıuufaal güçleridir TekeUerin eKC'menli ğinC' ve empuyaJiı.me kar,ı olan, banttan, d�molu-adk hak ve özgurluklerden yana tum kesimlerin, grupların \Le kı,ikrin yeri fqlzm� kartı mi.icadel� sanandil. An tila" ıt bilin\. toplumun tum kesln,krindC' w kUNmlannda yansımaktadır, demom'l mücadeksinin
nflanna "'atılacalrı, tek tek yurtse\·C'rler vardır. Turkiy� i,çi Partiıi Oaıkanlı'" Kurulu bildirisinde .ö)"lend iği &ibi "i, ,,i _anırınHI, emüçi "oylUıer. ilerici aydınLır \·e ıençler, tum anti-nnl'eryaJist \e dC'molı...ıı ti'" ıu\kr, parlamento ıçı \lC' dltında... 1 tum yurueverlC'r. ha- zamandan çok u,·anılı. \·e diıTn\li \.1 milk durumundadır. Ve de uyamlıJık Vt: direnç içind� reli,tirilrn urgullıı b.lefi ... huil"' ket v� Iı..itleıcl direniı Turlr..i)"�'nin aydınlık relece"inin g\h·enu.idir."