maga z in e MEI JUNI 2019
VAKANTIE VERTREK LEKKER CHILL
Bond Moyson Oost-Vlaanderen
TABOE “VERSLAAFD, WIE IK?”
MET Z’N ALLEN KUNNEN WE DE WERELD AAN! EEN MAGAZINE VAN
APP GOEDKOOPSTE GENEESMIDDEL GETEST
Geboortevoordelen buiten alle verwachtingen
Een kindje op komst? Net mama of papa geworden? Bij Bond Moyson genieten jonge ouders exclusieve geboortevoordelen. Vul snel onderstaande bon in voor een gratis informatiepakket en maak kans op een mooie prijs! 09 333 55 00 - reddieteddy.bmovl@bondmoyson.be - www.reddieteddy.be
✃
Info en voorwaarden bij Reddie Teddy, de service van Bond Moyson voor het jonge gezin.
Gratis informatiepakket + maak kans op een mooie prijs! JA, stuur mij gratis het uitgebreide informatiepakket van Reddie Teddy voor toekomstige ouders. Ik neem automatisch deel aan de babywedstrijd en maak kans op een mooie prijs. Naam en voornaam: Straat en nummer: Postcode en woonplaats: Vermoedelijke bevallingsdatum: Telefoonnummer: E-mail: Stop deze bon onder gesloten omslag in een van onze rode brievenbussen of stuur hem op naar Bond Moyson Oost-Vlaanderen, dienst Marketing, Tramstraat 69, 9052 Zwijnaarde. De naam van de winnaar verschijnt in S-magazine. De Socialistische Mutualiteiten en het ziekenfonds Bond Moyson Oost-Vlaanderen verzamelen en verwerken bepaalde persoonlijke gegevens. Dat doen we om onze taak als ziekenfonds (wet van 6 augustus 1990) te kunnen uitvoeren, om jouw dossier te beheren en om je op de hoogte te houden van onze diensten en activiteiten. Een van onze wettelijke doelstellingen is namelijk om de gezondheid en het welzijn te bevorderen. Het is je recht om te weten welke gegevens we van jou verwerken, om te vragen je gegevens te verbeteren of te wissen, om de overdracht aan een derde te vragen, om je te verzetten tegen geautomatiseerde beslissingen en om de verwerking van je gegevens voor direct marketing stop te zetten. Stuur je verzoek naar privacy.311@bondmoyson.be of naar Bond Moyson Oost-Vlaanderen, t.a.v. functionaris voor gegevensbescherming, Tramstraat 69, 9052 Zwijnaarde. Meer informatie vind je op www.bondmoyson.be.
hallo
EDITO
STRAFFE VERHALEN
Binnen een tweetal maanden kunnen onze schoolgaande kinderen weer even de speelplaats en schoolbanken achter zich laten en volop genieten van 2 maanden vakantie. Maar eerst nog even die onvermijdelijke periode van toetsen, examens en jury’s doorploegen. Voor de meeste kinderen én ouders geen fijne periode, maar alles is relatief. “Als het dat maar is”, denk je bij het zien van wat sommige mensen moeten doorstaan in het leven. Lees maar eens de straffe verhalen van Jolien, Jo en Soraya. Met de steun en solidariteit van anderen rondom hen weten zij zich keer op keer vol goede moed op het leven te storten. Joliens zoontje werd geboren met een open ruggetje, maar haar gezin blijft niet bij de pakken zitten (pagina 8). Jo staat na het verdict van parkinson met evenveel energie en goesting in het leven (pagina 10). En Soraya kiest na veel omzwervingen voluit voor zichzelf en haar toekomst (pagina 12). Daarnaast willen we je natuurlijk graag zo goed mogelijk voorbereid richting zomer sturen. Met handige tips voor een vakantie zonder stress, thuis of verder weg. Of download onze app Goedkoopste Geneesmiddel, waar je je reisapotheek mee kan samenstellen zonder je blauw te betalen. Een goed begin is het halve werk. Dus laat die voorpret maar komen! Veel leesplezier! TEAM S-MAGAZINE
3
SHOPPING
S 1
S VAN SLIM De juiste dosis medicatie nemen op het juiste tijdstip is niet altijd evident. Een pillendoos helpt je om je medicatieschema te volgen. In onze Mediotheken vind je zowel de gewone als de slimme pillendoos. Goed gezien!
1. PILLENDOOS Met deze eenvoudige pillendoos sla je geen pilletje over en neem je er geen enkel te veel. Het uitgebreide model bestaat uit een doosje per weekdag.
18 euro, leden van Bond Moyson krijgen 10 % korting.
2. SLIMME PILLENDOOS Heb je een personenalarmsysteem (PAS-toestel)? Dan kan je gebruik maken van een slimme pillendoos. Die herinnert je via een alarmsignaal (auditief en visueel) aan je medicatieschema. De doos voorziet het juiste pilletje in de correcte dosis. Heb je na een tijdje de medicatie nog niet uit de pillendoos genomen, dan krijgen jij of je mantelzorger een telefoontje van onze zorgcentrale, want het toestel is gekoppeld aan een personenalarmsysteem. Je kan de pillendoos ook buitenshuis gebruiken. PAS-toestel huren: 15 euro/maand Slimme pillendoos huren: 5 euro/maand Opstartkosten: 102,50 euro Voor leden van Bond Moyson
4
2
Ontdek nog meer hulpmiddelen die je kan huren of kopen in een van onze Mediotheken: Geraardsbergse straat 69, Aalst Vrijdagmarkt 10, Gent Leopold II-laan 20, Sint-Niklaas Buke 21, Zottegem Tramstraat 69, Zwijnaarde
COLOFON JAARGANG 47 mei - juni 2019 VERANTWOORDELIJKE UITGEVER Paul Callewaert ALGEMEEN HOOFDREDACTEUR Katrien De Weirdt HOOFDREDACTEUR Gwen Muylaert
08 SERIEUS?! Joliens zoontje werd met een open ruggetje geboren, Jo leerde leven met parkinson en Soraya putte moed uit verdriet en pijn
30 ZIJ AAN ZIJ Thuisverpleegkundige Lieve ontfermde zich over de zware beenwonden van patiënt Patrick
Zonnebrillen aan zomerkortingen
18 S-INFO Swipen voor 50-plussers
19 HOEZO Hoezo, ik ben automatisch orgaandonor?
20 S-INFO De oren van Alex Agnew en rockfotograaf Gino Van Lancker
35 DE STOEL Wouter gaat 12 mei opnieuw de straat op voor Hart boven Hard
ILLUSTRATIES EN FOTOGRAFIE Gudrun Makelberge, Stijn Wils
22 GEZOND Start de vakantie zonder stress
24 S-INFO Blokken, hoe doe je dat?
16 IN DE KIJKER We blijven ijveren voor een betaalbare gezondheidszorg
26 TABOE Verslavingen
28 S-INFO De juiste steun bij kanker
29 GETEST
OPLAGE 525 000 exemplaren
De app Goedkoopste Geneesmiddel
De redactie van dit nummer werd afgesloten op 5 april 2019. De inhoud is gebaseerd op informatie die op dat moment verstrekt en bevestigd werd door de betrokken partijen. De aangegeven tegemoetkomingen, producten en prijzen zijn louter indicatief. Voor de precieze voorwaarden en maxima kan je contact opnemen met Bond Moyson provincie Oost-Vlaanderen. Deze kan in geen geval aansprakelijk worden gesteld voor eventuele vergissingen bij de druk van deze uitgave.
04 SHOPPING De slimme pillendoos
15 VOOR JOU
CONCEPT & REALISATIE HeadOffice
CONTACT S-magazine Sint-Jansstraat 32-38, 1000 Brussel T 02 515 05 33 E s-magazine@socmut.be W www.bondmoyson.be/blog
EN VERDER
06 NIEUWS
WERKTEN MEE AAN DIT NUMMER Bram Beeck, Tom Bosman, Joeri Bouwens, Sarah Brancart, Arne De Backer, Katrien De Ceunynck, Jotie De Meyer, Tatiana De Puysseleyr, Mieke De Smet, Nicolas De Vos, Bart Demyttenaere, Bram Deschamps, Tom Durinck, Siska Germonpré, Evelyne Hens, Silke Hoefkens, Bas Maes, Véronique Mertens, Silvie Mussen, Dimitri Neyt, Sarah Pardon, Carolien Rietjens, Peter Seijnhaeve, Leen Snijkers, Irene Van Humbeeck, Liesbet Van Tendeloo, Pieter Vandenbroucke, Evi Verstraete, Bieke Volcke, Francis Watteeuw, Carolien Wouters
DRUKKERIJ T’Hooft, Brugstraat 186, 9880 Aalter
32 180° Het zoontje van Inge kreeg de diagnose mucoviscidose
34 AGENDA De leukste uitjes
inhoud 5
NIEU WS
SAMEN OP MANTELZORGVAKANTIE Zorg jij voor iemand uit je omgeving? Vakantie nemen lijkt dan misschien moeilijk door praktische problemen. Of je wil de persoon voor wie je zorgt liever niet achterlaten. Goed nieuws: onze S-Plus mantelzorgvakanties zijn de perfecte oplossing. Enkele dagen heerlijk ontspannen, samen met de persoon voor wie je zorgt en omringd door zorg op maat en met de juiste mensen die jullie hierbij helpen. Want als mantelzorger verdien jij die vakantie dubbel en dik! Een greep uit ons aanbod: Domein Polderwind (Brugge, in groep, 2 t.e.m. 6 september 2019) Wellness Aquamarijn (Kempen, in groep, 23 t.e.m. 27 september 2019) Herstelverblijf Duneroze (De Haan, individueel, het hele jaar door) Domein Polderwind (Brugge, individueel, het hele jaar door) Meer informatie over onze locaties, data en prijzen vind je op www.s-plusmantelzorg.be, 02 515 02 63 of mantelzorg@s-plusvzw.be.
1/10
KOPPELS GECONFRONTEERD MET ONVRUCHTBAARHEID EXTRA TERUGBETALING ROOKSTOPMEDICATIE 7 op de 10 rokers hebben extra motivatie nodig om te stoppen met roken. Kan jij ook een push gebruiken? Zeg STOP op 31 mei, Werelddag zonder Tabak! Als je 18+ bent en probeert te stoppen met het geneesmiddel Champix, kan je een extra vergoeding krijgen. Bij maximaal 3 rookstoppogingen (gedurende 5 jaar) betaal je dan enkel het remgeld zelf. Dat betekent 15 euro, of 9,90 euro als je recht hebt op de verhoogde tegemoetkoming. Om in aanmerking te komen, moet je rookstoppoging bestaan uit: 1 start- of titratieverpakking Champix voor een behandeling van 2 weken en 1 opvolgverpakking voor een behandeling van 10 weken. Je geeft via je arts toestemming om een ondersteunende gedragstherapie te volgen. Stoppen met roken, hoe begin je daaraan? Rookstopmedicatie en begeleiding van je arts zijn alvast een goede manier, maar kijk zeker ook eens op onze website voor extra tips: www.bondmoyson.be/rookstop. Wil je graag stoppen met roken en zoek je hiervoor de gepaste begeleiding? Tijdens de Week van de Tabacoloog (van 27 tot 31 mei) kan je gratis een afspraak maken met een van onze tabacologen voor een verkennend gesprek. Maak je afspraak via fit@bondmoyson.be, 09 333 55 00 (optie 2) of in je Bond Moysonkantoor.
6
Op natuurlijke wijze zwanger worden, is niet zo eenvoudig als het lijkt. De Wereldgezondheidsorganisatie (WHO) stelde vast dat 1 op de 10 of naar schatting 80 miljoen mensen wereldwijd te maken krijgt met vruchtbaarheidsproblemen. Vooral het feit dat een kinderwens in het westen vaak tot latere leeftijd uitsteld wordt, zou hier een grote rol in spelen. DEEL JE ERVARING OVER VRUCHTBAARHEIDSPROBLEMEN Binnenkort start op de website van onze vrouwen‑ vereniging VIVA-SVV een nieuwe reeks over vruchtbaarheidsproblemen. Met eerlijke, herkenbare verhalen willen we koppels en hun omgeving versterken, steunen en inspireren. Wil je je verhaal delen in ruil voor een vrijwilligersvergoeding? Dan ben jij de persoon die wij zoeken! Interesse? Stuur voor 1 juni een mail naar sara.vandenbroeck@viva-svv.be of bel 02 515 17 25 voor meer informatie. Zin om te bloggen? Bezorg ons dan alvast een kort blogbericht. Benieuwd naar andere blogberichten? Surf naar www.viva-svv.be. Bron: www.brusselsivf.be
TOT JE DIENST DEZE ZOMER Wij zijn er voor jou, ook tijdens de zomervakantie. We blijven bereikbaar op 09 333 55 00 en via vragen@ bondmoyson.be. Kom je liever langs? Maak een afspraak in een kantoor op een moment dat het jou past of spring binnen tijdens onze openingsuren. Sommige kantoren werken met een aangepaste zomerregeling, dus check de openingsuren zeker vooraf. Heb je documenten voor je ziekenfonds? Onze rode brievenbussen worden volgens de normale regeling leeggemaakt. Openingsuren checken? Kijk op www.bondmoyson.be. Afspraak maken? www.bondmoyson.be/afspraak. Een reis naar het buitenland gepland? Vraag tijdig je reisdocumenten aan via www.bondmoyson.be/mutas.
OPENINGSWEEK NIEUWE MEDIOTHEEK ZOTTEGEM
De kraamzorgdienst van Reddie Teddy wist opnieuw het fel begeerde borstvoedingslabel binnen te halen. Het kwaliteitslabel van ‘Borstvoedingsvriendelijke Organisatie’ krijg je niet zomaar. De Wereldgezondheidsorganisatie reikt het alleen uit aan diensten die voldoen aan belangrijke standaarden in de zorg voor borstvoeding. Omdat de kraamzorgdienst van Reddie Teddy een borstvoedingsbeleid hanteert waarin de internationale richtlijnen van borstvoeding zijn opgenomen, viel ze weer in de prijzen. En dat geldt eigenlijk ook voor alle mama’s die borstvoeding geven en een beroep doen op onze kraamzorgdienst.
Onze nieuwe Mediotheek in Zottegem is open. We blinken van trots en willen je laten meegenieten. Van 6 tot en met 10 mei valt er elke dag iets te beleven. ∙ Maandag 6 mei: meten is weten. Test onze toestellen die je bloeddruk, gewicht en vetgehalte, glucose spiegel of zuurstofgehalte in het bloed meten. ∙ Dinsdag 7 mei: veilig en comfortabel verplaatsen. Krijg tips van experts en test een scooter of andere hulpmiddelen. ∙ Woensdag 8 mei: ontspanning en een fit en gezond lichaam. Oefen mee. ∙ Donderdag 9 mei: diabetesdag. Onze diabeteseducator leert je jouw suikerwaarden meten en geeft extra voedingstips. ∙ Vrijdag 10 mei: dagelijkse hulpmiddelen. Alles over veiligheid, incontinentie en verzorging.
Vraag over borstvoeding? Onze kraamverzorgenden weten er alles over! www.bondmoyson.be/kraamzorg
Ontdek het uitgebreide programma en de actieprijzen op www.bondmoyson.be/mediotheek.
KRAAMZORGDIENST BEKROOND
7
DOSSIER MOED, GELUK ÉN SOLIDARITEIT HELPEN JOLIEN, JO EN SORAYA DOOR MOEILIJKE PERIODES.
VERHALEN WAAR JE STIL VAN WORDT
I
Toen Jolien en haar man Klaas te horen kregen dat hun zoontje geboren zou worden met een open rug, viel de hemel op hun hoofd. Maar 4 jaar later loopt Robbe zelfstandig met een rekje en zette zelfs enkele stappen alleen. Een verhaal van moed en onvoorwaardelijke liefde.
WE MOGEN ONZE 2 ‘POLLEKES’ KUSSEN DAT WE IN BELGIË WONEN 8
In 2015 is Jolien hoogzwanger van haar 1ste kindje. Alles loopt al 32 weken prima volgens schema. Tot die ene alarmerende echo. “Eén van de vochtkamers in Robbes hoofd was te groot. Vanaf dat moment zijn we in een soort rollercoaster terechtgekomen.” Nieuwe onderzoeken volgen, de diagnose komt snel: spina bifida in de lagere ruggenwervels. Dat betekent waarschijnlijk een volledige verlamming van het onderlichaam, maar wel zonder verdere hersenschade. “We hadden de keuze om de zwangerschap af te breken, maar hebben toen heel bewust een 2de keer voor onze zoon gekozen”, getuigt Jolien.
LANGSTE WEKEN VAN MIJN LEVEN Robbe wordt geboren op 16 februari 2015 en wordt diezelfde avond al voor de 1ste keer geopereerd. Er zouden nog tal van andere ingrepen volgen, maar Robbe vecht zich er dapper doorheen, net als
boven.” Een uitstapje naar de speeltuin blijft wel een opgave. “We moeten hem op elk speeltuig helpen. En áls ik dan wat rust wil nemen, voel ik me schuldig. Naar Plopsaland gaan met Robbe heeft dan weer zijn voordelen”, lacht Jolien. “We moeten nooit aanschuiven.”
FINANCIËLE STEUN
Jolien Vandeven
30 JAAR HOUDT VAN PAARDRIJDEN EN OP STAP GAAN MET HET GEZIN
levenslust zijn ouders, Jolien en Klaas. “Die 4 weken in het ziekenhuis, met alle complicaties die zich voordeden, waren de langste van mijn leven. Dankzij de steun van onze familie, vrienden en een deskundig team van dokters en verpleegkundigen zijn we overeind gebleven. Weet je dat we het weekend na onze thuiskomst al meteen naar de Ardennen zijn gegaan met mijn ouders? Proberen om optimistisch te blijven, ondanks de tegenslagen: het zit in ons DNA.”
Het was een 1ste kleine overwinning.” Desondanks blijft de zorg voor Robbe groot. “We moeten hem 5 keer per dag sonderen en dat brengt wel beperkingen met zich mee. Een gewone babysit vragen, zit er voorlopig niet in.” Maar opnieuw laat de veerkracht van Jolien en Klaas zich gelden. “We hebben Robbe al op de zotste plekken verzorgd: in een grasveld aan het kasteel van Bouillon, op een bankje in Kopenhagen …”
VEERKRACHT
Wanneer Robbe 2 jaar is, zet hij zijn 1ste stapjes met een looprekje. “Een moment dat op mijn netvlies is gebrand, zo blij was ik. Ook al vergt dat stappen enorm veel energie van hem.” Sinds vorig jaar heeft Robbe ook een rolstoel. “Als je hem niet in het oog houdt, is hij weg. Zo ben ik hem al kwijtgeraakt in de supermarkt. Stiekem vind ik dat wel leuk, want dan komen zijn kleuterstreken
Er volgt intensieve kinesitherapie. “De 1ste jaren was dat 3 keer een halfuur per week. Nu is dat een uur geworden.” Robbe leert rollen, zitten, zijn beentjes bewegen. “In het ziekenhuis hadden ze ons nochtans verwittigd dat de kans klein was dat hij ooit zou kunnen kruipen, maar dankzij de hulp van onze fantastische kinesiste, Leen, lukte dat wel.
KLEUTERSTREKEN
9
Sinds het najaar van 2018 is Robbe de trotse, grote broer van Merel. “We hebben lang gewacht om aan een 2de kindje te beginnen, maar toen Robbe redelijk stabiel bleef én sinds hij naar een fantastische school in Kumtich gaat, zijn we er toch voor gegaan.” Merel is een vrolijke baby die al goed doorslaapt. “De meeste ouders hopen dat hun baby lang genoeg klein blijft, maar bij ons is dat het tegenovergestelde. Verder zijn we vooral dolblij met onze kleine meid.” Ze zijn ook heel dankbaar voor alle financiële steun voor Robbe. “De medische kosten zijn torenhoog, maar gelukkig krijgen we een hogere kinderbijslag, worden de sondes sinds een jaar volledig terugbetaald, kregen we steun voor de aankoop van een rolstoel, aangepaste schoenen … Op dat vlak mogen we onze 2 ‘pollekes’ kussen’ dat we in België wonen.”
WAT GAAN WE DOEN VANDAAG? Jolien ziet de toekomst hoopvol tegemoet. “Robbe is een echt ‘tettergat’ en windt zowat iedereen rond zijn vinger. Ons, opa, ‘Heilige Oma’ en veel andere mensen die hem helpen en met liefde omringen. We kijken met z’n allen alvast uit naar het najaar. Mijn papa wordt 60 en trakteert de hele familie op een cruise. In het geval van Robbe is dat ideaal: het hotel blijft op de boot, hé. Je ziet, we blijven niet bij de pakken zitten. “Wat gaan we vandaag doen?”, is niet voor niets Robbes favoriete vraag.” (lacht)
De verhalen van Robbe kan je volgen op zijn blog, die mama Jolien schrijft: www.teamrobbe.be.
DOSSIER
Jo Humblet 39 JAAR HOUDT VAN CARNAVAL
nieuwe energie Jo’s leven ging tot zijn 26ste zijn gewone gangetje. Tot zijn linkerarm het liet afweten en parkinson werd vastgesteld. “Ik wist dat het een moeizame strijd zou worden, maar mijn hoofd laten hangen? Nooit!” 10
W
“Wat vandaag niet lukt, zal morgen wel lukken.” Het is de lijfspreuk van Jo Humblet. Toen hij in de fleur van zijn leven te horen kreeg dat hij aan parkinson leed, waren er op dat moment in ons land ongeveer 20 jonge lotgenoten bekend. “Ik heb nooit info opgezocht over de ziekte en heb meteen beslist om er het beste van te maken.” Jo werkte eerder onder meer bij Ford Genk, maar ging na zijn diagnose en aangepaste medicatie als chauffeur aan de slag. “Ik bracht patiënten naar het UZ Leuven. Dat deed ik 5 jaar. Tot het niet meer ging.”
en kan me weer beter behelpen. Alleen mijn stem is stiller gebleven, dat is typisch aan de ziekte. De kleinste spieren, zoals die van je stem of je keel, laten het het eerst afweten.” Jo voelt zich gelukkig omringd door mensen die hem door dik en dun steunen. “Mijn ouders zijn heel belangrijk, bij hen kan ik terecht wanneer ik me minder goed voel. Maar ook bij mijn broers, kameraden én vriendin Valérie vind ik steun. Ik leerde haar kennen via het internet. Ze zag me in mijn slechtste dagen en toch aanvaardt ze me zoals ik ben. Dat doet deugd.”
ZELFSTANDIG WONEN
POSITIEF INGESTELD
Jo’s levenskwaliteit gaat geleidelijk aan achteruit. “Dat gebeurde stapsgewijs. Plots merk je dat je geen choco meer op je brood kan smeren. Die chocopot stopte ik dan in de microgolfoven zodat de inhoud vloeibaar werd”, lacht Jo. “Een mens is inventiever dan hij zelf denkt, hoor.” Desondanks begint de ziekte zwaarder te wegen. “Een douche nemen duurde gemiddeld 2 uur. En gewoon spelen met mijn zoontje, Florian, vroeg ook steeds meer energie. Net als stappen, eten, mezelf wassen en aankleden. Zelfs zelfstandig wonen lukte niet meer.”
“Gelukkig leven we in een land waar we kunnen terugvallen op een goede ziekteverzekering. Zowel mijn medicatie als operatie werden terugbetaald, waardoor ik nooit in financiële problemen ben gekomen. Dankzij de operatie kan ik ook weer leuke dingen doen met mijn zoon. Ik ben zelfs al een paar keer met hem gaan zwemmen.” Ondanks al die inspanningen laat de ziekte zich opnieuw gelden. “Mijn been sleept weer en ik neem opnieuw medicatie. Geen idee wat de toekomst brengt. Hopelijk staan ze binnen 5 of 10 jaar alweer een stapje verder in de medische wereld. Ik blijf positief ingesteld.”
38 PILLEN “Begin vorig jaar kwam ik op een punt dat ik 38 pillen per dag slikte, waarvan er nog maar 1 het gewenste effect had. De kwaliteit van mijn leven was pijlsnel achteruit gegaan.” Gelukkig komt er steun uit medische hoek. Jo krijgt groen licht om een neurostimulator in de hersenen te laten inplanten, een apparaatje dat de medicatie vervangt en voor de nodige impulsen zorgt. Het werd een operatie met de nodige risico’s. “Dat wist ik perfect op voorhand. Maar ik had weinig keuze. De operatie zelf heeft maar liefst 14 uur geduurd, waarvan ik er 13 wakker bleef. Maar meteen na de ingreep voelde ik beterschap. Alsof de klok 5 jaar was teruggedraaid.”
DOOR DIK EN DUN “Sindsdien gaat het zienderogen beter. Ik heb minder last van ongecontroleerde bewegingen
11
EEN MENS IS INVENTIEVER DAN HIJ ZELF DENKT Jo geniet nog steeds na van zijn enthousiaste deelname aan het Canvas-programma ‘De Weekenden’. “Dat was zonder twijfel een fijne ervaring. Ik nam deel om parkinson meer in de kijker te brengen en lotgenoten een hart onder de riem te steken. En dat is gelukt, denk ik. Maar daarbovenop is er een speciale band ontstaan met de andere deelnemers en de ploeg. We hebben ons voorgenomen om 2 keer per jaar af te spreken, en de 1ste keer is alvast een feit.” (lacht)
DOSSIER
Ze is 54, maar ziet eruit als een jonge veertiger. Op haar uiterlijk hebben de tegenslagen in haar leven gelukkig geen vat gehad. Integendeel. Soraya leerde om positief in het leven te staan en dat straalt ze ook uit.
S
IK BESEFTE HOE FRAGIEL HET LEVEN IS EN BESLISTE OM VOORTAAN VAN ELK UUR, ELK MOMENT TE GENIETEN
Soraya is amper 18 jaar wanneer haar vader sterft aan een hartaanval. Het maakt op een botte manier een einde aan haar jeugd en – tot dan toe – onbezorgde leven. “Mijn vader was mijn held. En plots moest ik verder zonder hem. Even zag ik de toekomst erg somber in. Maar vreemd genoeg heb ik uit het verlies snel een nieuwe kracht geput. Voortaan zou ik dankbaar zijn voor alles wat het leven me zou geven. Dat is een beetje de filosofie waarmee mijn vader zelf in het leven stond.”
bewuste keuze, waar ik nooit spijt van kreeg.” Maar wanneer de liefde na 22 jaar op is, beslist het koppel om te scheiden. “Dat was een erg pijnlijke periode waarin ik mijn familie en vrienden in Colombia enorm miste. Maar ook deze keer maakte ik snel een klik in mijn hoofd. Ik had ondertussen een leven opgebouwd in België en mijn kinderen waren hier geboren en opgegroeid. Ik wilde vechten voor onze toekomst. Nu ik er alleen voor stond en de kinderen wat ouder waren, ging ik nieuwe uitdagingen aan.” Soraya verhuist en werkt 2 jaar als logistiek medewerkster in Dienstencentrum De Leest in Izegem. “Een heerlijke, maar tijdelijke job. Ik was het manusje-van-alles. Tafels dekken, koffie schenken voor oudere mensen, een feest organiseren: ik vond mijn 2de adem in die job. Ik had er superfijne collega’s en een directeur die me zelfs ‘het zonnetje op de werkvloer’ noemde.”
DE ROEP VAN DE LIEFDE Soraya studeert als tandartsassistente af in haar thuisland Colombia. Het leven lacht haar weer even toe en in 1990 trekt ze vol enthousiasme naar Italië voor het Wereldkampioenschap voetbal. “Ik hou van voetbal en wilde heel graag onze nationale ploeg aanmoedigen. Wist ik veel dat dit mijn leven drastisch op zijn kop zou zetten.” Soraya wordt in Italië halsoverkop verliefd op … een Belgische man. “Het was zoals in de ‘boekskes’: liefde op het 1ste gezicht, geen ontkomen aan. Het 1ste jaar hebben we nog heen en weer gependeld, maar al snel besliste ik om definitief in België te komen wonen. Het was niet evident om mijn geliefde familie en land achter te laten, maar de roep van de liefde is sterk.” Het West-Vlaamse Izegem wordt Soraya’s nieuwe thuis.
RADELOOS
KLIK IN MIJN HOOFD
Wanneer Soraya op een dag thuis komt van haar werk, krijgt ze alweer vreselijk nieuws van de familie. “Mijn jongere
“We kregen 2 kinderen en ik bleef voltijds thuis als huismoeder én mama. Een erg
12
Soraya Chavez Tomayo 54 JAAR HOUDT VAN LEKKER KOKEN ÉN ETEN
broer was gestorven. Een hartaderbreuk. Ik kon het niet geloven. Mijn wereld stortte in. Je moet weten, we zijn thuis met 7 meisjes en 1 jongen. Mijn broer was écht mijn lieveling. Ik was radeloos verloren na dat nieuws.” Soraya regelt zo snel mogelijk alles om de begrafenis in Colombia bij te wonen. “Toen ik terug thuis kwam in België, besefte ik hoe fragiel het leven is en besliste ik om voortaan van elk uur, elk moment te genieten.”
PROGRAMMEREN
veerkracht 13
Soraya start een opleiding als keukenhulp bij VORK in Kortrijk, een restaurant dat onder meer opleidingen biedt aan sociaal kwetsbare mensen. Een schot in de roos, zo blijkt. “Ik heb er enorm van genoten. De opleiding wordt gegeven door gedreven vakmensen, met het hart op de juiste plaats. En het allermooiste is dat ik dankzij die opleiding ook werk vond in de keuken van een school. Fantastisch toch?” Dit bewijst voor Soraya dat positieve energie op zijn beurt andere positieve energie opwekt. “In Colombia bestaat geen stress, daar nemen mensen alles ‘zoals het komt’. Zo wil ik in België, mijn 2de thuisland ondertussen, ook graag leven. En telkens een grote dankuwel zeggen voor alle goede dingen die mij overkomen. Ik ben er zeker van dat een mens zijn hersenen en zijn levenshouding zelf kan programmeren. Je hebt heel veel van je leven in eigen handen. En als je zelf gelukkig bent, dan straal je dat automatisch ook naar andere mensen uit.”
DOSSIER
Het leven deelt soms rake klappen uit. Jolien, Jo en Soraya kregen al heel wat uppercuts te verduren, maar ‘knockout’ staat niet in hun woordenboek. Hoop en solidariteit blijken wonderen te doen, zelfs in situaties die eerst uitzichtloos lijken. “‘Chapeau’. Ondanks alle tegenslag in hun leven stáán die mensen er nog. En hoe! Ik ben dankbaar dat ze hun verhaal met ons willen delen. Ze doen ons beseffen dat het leven vol verrassingen zit – goede en slechte – maar dat we met een positieve ingesteldheid én de nodige ondersteuning alles aankunnen. Want we hebben allemaal een stevig vangnet nodig om op terug te vallen als het eens wat minder goed gaat.” Wat bedoel je met een stevig vangnet? “Bij tegenslag kunnen we in België vandaag allemaal op de sociale zekerheid rekenen. Dat is ons vangnet op grote schaal. Ondertussen vinden we het vanzelfsprekend dat we een terugbetaling krijgen voor een doktersbezoek of dat we een uitkering krijgen als we door ziekte niet kunnen gaan werken. Maar de sociale zekerheid is helemaal niet zo vanzelfsprekend. Onder andere ons ziekenfonds heeft er hard voor gevochten. En verworven rechten kunnen helaas heel makkelijk teruggeschroefd worden, dat heeft de geschiedenis al vaker aangetoond.” Staat de sociale zekerheid dan onder druk? “Ja, omdat ze afhankelijk is van politieke keuzes. Waar investeren we de middelen van de overheid in? Wie heeft recht op wat? Onder welke voorwaarden? Het zijn geen onschuldige vragen, want de antwoorden hebben vergaande gevolgen voor de mensen die betrokken zijn. Daarnaast blijven er vandaag onrechtvaardigheden bestaan die wij als ziekenfonds onaanvaardbaar vinden.”
Wat voor onrechtvaardigheden stel je zoal vast? “Er is steeds minder tijd voor menselijke zorg. Verpleegkundigen komen amper nog toe aan een korte babbel met jou of je familie. Je arts krijgt minder betaald als hij jou een halfuur grondig onderzoekt dan als hij in enkele minuten een paar technische onderzoeken uitvoert en geneesmiddelen voorschrijft. Het evenwicht raakt zoek. Dat zien we trouwens ook aan het prijskaartje. Zo betaal je voor een eenpersoonskamer in het ziekenhuis gemiddeld 1800 euro uit eigen zak, bovenop de gewone factuur. Sommige nieuwe geneesmiddelen kosten tot 500 000 euro per behandeling. Farmaceutische bedrijven boeken zo miljoenenwinsten, terwijl patiënten zich in de schulden werken. Dat is toch niet normaal?” Hoe kan het anders? “Ons ziekenfonds wil dat er meer geïnvesteerd wordt in de wettelijke en solidaire ziekteverzekering. Wettelijk, omdat ze van de overheid uitgaat en dus voor iedereen toegankelijk is. En solidair, omdat iedereen zijn steentje moet bijdragen, maar de sterkste schouders de zwaarste lasten kunnen dragen. Alleen zo kunnen we kwaliteitsvolle en betaalbare gezondheidszorg garanderen voor iedereen. De regering moet opnieuw de welvaart en het welzijn van het volk verdedigen in plaats van de belangen van het kapitaal.”
PAUL CALLEWAERT ALGEMEEN SECRETARIS SOCIALISTISCHE MUTUALITEITEN
14
HOOP EN SOLIDARITEIT
voordelen
VOOR JOU
ZONNEBRIL OP STERKTE? De zon heeft stilaan haar draai gevonden. Je krijgt prompt zin om je festival-T-shirt aan te trekken, het plonsbadje op te pompen of je reiskoffer te vullen. Maar met de juiste zonnebril ben je pas écht in zomerstemming. WAAROP MOET JE LETTEN BIJ AANKOOP VAN EEN ZONNEBRIL?
50
1. Je zonnebril moet 100 % uv-bescherming geven. Dat staat meestal aangeduid op een sticker of in de beschrijving van de bril (100 % UV of UV400). 2. De glazen en het montuur moeten perfect op je gezicht passen, zodat het uv-licht niet langs boven, onder of opzij doorkomt. 3. Een zonnebril heeft een CE-markering, gevolgd door een cijfer van 0 tot 4. Die geeft de kleurintensiteit van de glazen weer of de bescherming tegen verblinding. ’s Zomers kies je het best voor een CE 3-model. In het water is CE 4 aangeraden. 4. De kleur van de glazen beschermt tegen verblinding. Maar pas op, de kleur heeft geen effect op de uv-bescherming. Donkere glazen beschermen dus niet per se beter! 5. Wees extra voorzichtig op het strand of in het water, uv-straling weerkaast er net iets feller.
EURO TERUGBETAALD
Bij fel zonlicht moet je je ogen beschermen. Draag je al een bril, dan heb je dus ook een zonnebril op sterkte nodig. En daarvoor krijg je zomaar 50 euro terugbetaald voor brillen en lenzen. Elk jaar.
Nieuwe bril nodig? Bij ons krijg je elk jaar 50 euro terugbetaald voor je bril, lenzen of zonnebril op sterkte. Info: www.bondmoyson.be/ledenvoordelen of in onze kantoren.
15
IN DE KIJKER
Erg sociaal was het beleid van de uittredende Vlaamse en federale regeringen niet. Er werd bikkelhard bespaard, broodnodige moderniseringen bleven uit en de gezondheidsfactuur van gewone mensen schoot de lucht in.
KATRIEN (35) KREEG EEN 2DE DOCHTERTJE. De bevalling verliep goed en dochterlief stelt het geweldig. Na nog geen 4 dagen moest Katrien al naar huis. Ten opzichte van haar 1ste kind ging haar factuur met 86 euro omhoog. En ze moet nu 1527 euro ereloonsupplementen betalen.
Betaalbare In dit land genieten we een stevige sociale zekerheid. We dragen daar allemaal aan bij. En als je ziek wordt of wat extra hulp kan gebruiken, springt onze ziekteverzekering in de bres voor jouw gezondheid. Logisch, toch?
Onze sociale zekerheid moeten we koesteren. En versterken, want soms helpt dit systeem mensen nog niet genoeg of zadelt het ze op met torenhoge facturen. Zo betaal je te veel voor de psycholoog, de tandarts en het rusthuis, vinden wij. Samen kunnen we ervoor zorgen dat niemand achterblijft en dat iedereen de juiste zorg krijgt tegen een betaalbare prijs. Hoe? Door onze ziekteverzekering stevig en solidair uit te bouwen. Zodat ziek zijn je niet arm maakt, zodat facturen betaalbaar en transparant zijn, zodat er tijd is voor menselijke zorg. Op zondag 26 mei gaan we met z’n allen naar de stembus. Help jij om onze ambitie waar te maken? Want voor de sociale zekerheid is hard gevochten, niet eens zo lang geleden. Nu is het aan ons allemaal om het
16
recht op een gezond leven voor iedereen te verdedigen. Alleen zo zorgen we ervoor dat iedereen in onze samenleving meetelt. Ontdek onze voorschriften voor een warme en solidaire samenleving.
ZIEK ZIJN MAG NIET ARM MAKEN Trek de ziekte-uitkeringen op tot boven de armoedegrens. Laat patiënten alleen nog het remgeld betalen. Het ziekenfonds betaalt de rest dan rechtstreeks aan je dokter. Breng zorg tot bij de mensen, bijvoorbeeld met nieuwe wijkgezondheidscentra of een tandarts op school. Gezondheid is óók een leefbaar milieu en groene mobiliteit.
JAN (52) MAAKTE EEN PIJNLIJK ONGEVAL MEE. Na een ingewikkelde operatie aan zijn hand moest Jan 4 maanden zwaar revalideren. Dat betekent regelmatig op controle bij de specialist, maar ook elke dag kine. Zijn factuur bedraagt 1562 euro uit eigen zak. Op zijn rekening staan niet alleen remgelden, maar ook ereloonsupplementen van de kinesist.
IKRAME (32) IS EEN ALLEEN STAANDE MAMA. Ze heeft een zoontje van 8 jaar. Een tijdje geleden werd ze ziek, maar intussen is ze alweer deeltijds aan de slag. Ze doet haar best om rond te komen terwijl ze verder geneest en langzamerhand meer uren gaat werken. Dat zij door een nieuwe uitkeringsberekening 246 euro per maand minder verdient maakt het er niet makkelijker op.
FERNAND (76) WAS VORIG JAAR EEN PAAR KEER ZIEK. Hij nam maagzuurremmers, neussprays en antibiotica om zich weer beter te voelen. Jammer genoeg maakte minister De Block deze geneesmiddelen flink duurder. Hij betaalt nu 120 euro extra voor precies dezelfde medicijnen.
gezondheidszorg voor iedereen EEN TARIEF IS EEN TARIEF
EEN ONBEZORGDE OUDE DAG
Stop de besparingen, maar investeer opnieuw in de ziekteverzekering. Betaal tandzorg, hoortoestellen, brillen, ziekenvervoer en de psycholoog beter terug. Maak ereloonsupplementen en hospitalisatieverzekeringen overbodig. Spreek op Europees niveau betaal bare prijzen af voor nieuwe geneesmiddelen.
Verhoog het minimumpensioen tot 1500 euro en zorg dat elke oudere zijn rusthuisfactuur kan betalen. Creëer voldoende aanbod thuiszorg, kortverblijf, dagverzorging …
TIJD VOOR EEN BABBEL EN KNUFFEL Neem extra personeel aan en maak tijd voor de mens. Laat de patiënt mee beslissen als het over zijn gezondheid gaat.
WERKEN IN GOEDE GEZONDHEID Geef mensen een positief duwtje in de rug om weer aan de slag te gaan, maar wel pas als ze echt genezen zijn. Gun jonge ouders een betere werk-privébalans met 20 weken moederschapsverlof en 20 dagen geboorteverlof. Ontdek onze voorstellen in detail op www.iedereen-telt-mee.be.
17
HET KAN ANDERS Wil jij ook dat de regeringen werk maken van betaalbare gezondheidszorg voor iedereen? Kom dan op zondag 12 mei naar de Right(s) Now!-mars. We komen allemaal samen op straat om onze oproep kracht bij te zetten. Afspraak vanaf 12 uur aan het Noordstation in Brussel (hoek Simon Bolivarlaan/Albert II-laan).
S -INFO
Steeds meer 50-plussers gaan aan de slag met een smartphone of tablet. Toch is digitale technologie voor velen nog onbekend terrein. Daarvoor zijn er onze Swipe cafés: je steekt iets op van de lesgever en van elkaar. Dat ondervinden tachtigers Chris en Gunther. Ze volgen les bij Swipe-leerkracht Nancy.
SAMEN SWIPEN ALS KOPPEL INGESCHREVEN
“Gunther en ik hebben elk een smartphone en we delen een tablet”, vertelt Chris. “Vorig jaar volgden we een cursus ‘tablets en smartphones’, dit jaar hebben we ons ingeschreven voor 2 Swipe cafés. Ik wil leren hoe ik foto’s kan doorsturen naar mijn kinderen en kleinkinderen. En ik wil leren skypen. De kinderen legden het mij al uit, maar het gaat dikwijls te snel. En op familiebijeenkomsten zijn we met andere dingen bezig. Ik ben 85 jaar, maar wil blijven bijleren zodat ik geen digibeet wordt. Mijn man en ik volgen de opleidingen samen zodat we elkaar nadien kunnen helpen.”
onbekende weg. Verbinding maken met wifi, een app installeren of verwijderen, een foto maken en bewerken, navigeren in het verkeer … kortom kleine en eenvoudige dingen.”
MENSEN SAMENBRENGEN “Cursisten kunnen ook veel van elkaar leren, vandaar de naam Swipe café”, licht Nancy toe. “Ik geef een aanzet en beantwoord vragen, maar na een tijdje raadplegen ze ook elkaar. Na de lessen komen ze vaak nog (fysiek) samen, maar ze communiceren evenzeer via Skype of WhatsApp. Het doel van deze lessenreeks is dan ook dubbel: iets opsteken en mensen samenbrengen.”
Nancy Swipe-leerkracht
ZELFVERTROUWEN Tijdens een Swipe café bouw je ook zelfvertrouwen op. Je leert werken met een smartphone en tablet op een aangepast tempo. “Veel mensen hebben een smartphone, maar gebruiken hem enkel om te bellen, te sms’en en af en toe een foto te maken”, weet lesgeefster Nancy. “Tijdens de lessenreeks nemen we de angst voor het
KOM NAAR HET SWIPE CAFÉ Het volgende Swipe café (over sociale media) vindt plaats op 21 mei in Zottegem. In de volgende sessies komen toepassingen van Google, digitale gezondheid en praktische tips aan bod. Info: 09 333 57 76, o-vl@s-plusvzw.be of www.s-splusvzw.be.
18
HOEZO
HOEZO
IK BEN AUTOMATISCH ORGAANDONOR?
De Belgische wet is duidelijk: als je overlijdt, mogen de dokters in het ziekenhuis je organen en weefsels wegnemen. Zo kunnen ze andere levens redden. Toch kan je je het best op voorhand laten registreren als donor. Als je dat ziet zitten, natuurlijk.
Wat is een orgaandonor? Orgaandonatie redt levens. Zo simpel is het. Na je overlijden kan je lichaam nog onschatbare diensten verlenen. Zowat alle organen (hart, nieren, lever, longen, pancreas, dunne darm) komen in aanmerking, net als bepaalde weefsels (huid, bot, pezen, kraakbeen, hoornvliezen, hartkleppen, grote slagaders). Volgens de wet geeft iedereen die minstens 6 maanden in België woont automatisch toestemming om na zijn of haar dood organen en weefsels af te staan.
Is het dan niet nodig om me te registreren? Toch wel, want je familie heeft het recht om donatie te weigeren als jij je niet officieel registreerde. Deed je dat wel, dan hoeft het ziekenhuis je nabestaanden niet met vragen lastig te vallen op een moment dat zo al emotioneel genoeg is. Voor alle duidelijkheid: de organen en weefsels dienen enkel voor transplantatie. Voor donatie aan wetenschappelijk onderzoek gelden andere regels.
Hoe registreer ik me als donor? Een donorregistratie is een soort testament waarin je officieel verklaart dat je na je dood je organen en weefsels afstaat voor transplantatie. Zo kan je chronisch zieke mensen redden voor wie een nieuw orgaan de enige hoop op genezing is. Er staat geen leeftijdsgrens op. Zowel jonge als oudere mensen mogen zich inschrijven als donor. Registreren is gratis en gebeurt bij de dienst Bevolking van het gemeentehuis. Niemand kan jouw beslissing dan nog veranderen. Je krijgt ook een ontvangstbewijs. Alle informatie vind je op www.beldonor.be.
19
Hoe weiger ik? Je kan je dus ook verzetten tegen de automatische orgaandonatie. De gemakkelijkste weg is om je bezwaren te laten registreren in het gemeentehuis van je woonplaats. Je kan ook uitdrukkelijk aan je familie, vriendenkring of huisarts laten weten dat je geen organen of weefsels wil doneren. Geef hen hiervan een bewijs mee, zoals een brief. Daar zal het ziekenhuis om vragen na je overlijden.
Hoe verloopt de procedure? Zodra 3 onafhankelijke artsen vaststellen dat je hersendood bent, neemt een transplantatie coördinator over. Die kijkt na of je een duidelijke beslissing hebt laten registreren. Als dat niet zo is, vraagt hij aan je familie of je ooit hebt gezegd of opgeschreven dat je orgaandonor wil zijn. Jouw wens wordt sowieso gevolgd! De procedure verloopt in alle respect en anonimiteit en is volledig gratis.
WORD ORGAANDONOR Registreer je in het gemeentehuis als orgaandonor en geef chronische patiënten nieuwe hoop. Heb je hier vragen over? Neem dan gerust contact op met onze gratis dienst Jurimut via vragen@bondmoyson.be of 09 333 55 00.
S -INFO
Alex Agnew is een geboren comedian en zware rock- en metalfan. Hij schuimt sinds zijn 15de concerten af en was een tijdje frontman van heavymetalband Diablo Blvd. Rockfotograaf Gino Van Lancker ging als 11-jarige al naar de ruigste optredens en is daar niet mee gestopt. Hoezeer stellen zij hun gehoor op de proef?
“IK WEET PRECIES WELK CONCERT MIJN GEHOOR BESCHADIGDE” TUUUUT Alex Agnew en Gino Van Lancker leerden elkaar jaren geleden kennen tijdens een fotoshoot voor het magazine ‘Rock Tribune’. Sindsdien fotografeerde Van Lancker tal van concerten met Agnew als frontman. “Ja, ik heb een soort ‘suis’ in mijn oren”, vertelt Agnew. “Maar gelukkig hoor ik die alleen als het echt heel stil is. Ik heb het geluk gehad – als je dat zo kan noemen – dat ik als jonge
20
gast vrij snel last kreeg van mijn oren. Ik weet nog exact welk concert mijn gehoor tot het uiterste dreef: dat van de Amerikaanse band Suicidal Tendencies in de Brielpoort in Deinze. Daarna hoorde ik 3 dagen lang een tuuuut. Die is gelukkig weer verdwenen.”
GEÏMPROVISEERDE OORDOPJES Van Lancker knikt bevestigend: “Ik heb ook dat suizende geluid in mijn oren. Als concertfotograaf krijg ik de volle lading: de band aan de ene en het roepende publiek aan de andere kant. Ik herinner me nog levendig het Graspopconcert
TOO LOUD, TOO OLD Het stemt Agnew tevreden dat de tijden op vlak van gehoorbescherming veranderd zijn. “Je bent al lang geen ‘loser’ meer als je je oren beschermt. Je ziet nu dat jongeren de reflex hebben om oordoppen te gebruiken en da’s een goeie zaak. Ik trok me destijds weinig aan van het commentaar van vrienden, want ik vond mijn gehoor belangrijker dan mijn zogenaamde ‘cool’. Herinner je je nog die buttons met ‘If you think it’s too loud …’?” Van Lancker knikt. “… you’re too old!” Maar eigenlijk willen we het als veertigers ook graag nog erg luid hebben, maar wel mét oordoppen. Als muziekliefhebber wil je je gehoor niet verliezen. Dat zou zonde zijn.”
JE BENT AL LANG GEEN ‘LOSER’ MEER, ALS JE JE OREN BESCHERMT ALEX AGNEW van de band met Johnny Depp. Het allesoverheersende gegil dat uit de weide opsteeg, deed me letterlijk wankelen.” “Ja, als fotograaf sta jij vlak voor het publiek, dan blaast dat geluid recht in je gezicht. Op het podium valt dat nog mee”, lacht Agnew. “Maar even serieus: ik draag sinds die ene keer altijd oordoppen. In het begin waren dat van die wasbolletjes die je kon kneden. Ik was toen vooraan in de 20 en mijn vrienden verklaarden me gek.” Van Lancker: “Wij staken vroeger soms filters van sigaretten in onze oren. Toen waren oordoppen nog niet zo ingeburgerd als nu.”
GOEDKOPER DAN EEN PINTJE Beide beroepsrockers hebben altijd hun op maat gemaakte oordoppen op zak. “Ik zou niet meer zonder kunnen. Ik stop ze in mijn oren als ik last begin te krijgen van geluid”, weet Agnew. “Een concert is even goed met doppen. Eigenlijk zou elke concertorganisator tegen een schappelijke prijs – of zelfs gratis – oordoppen moeten aanbieden. Je oren beschermen zou goedkoper moeten zijn dan een pintje.” Sommige bands delen zélf oordoppen uit op hun concerten. “Klopt, ik herinner me zo Manowar. Ze beweerden ‘the loudest band in the
21
world’ te zijn, maar hadden geen zin in aanklachten achteraf”, zegt Van Lancker. Op de vraag of die bands dan niet gewoon wat stiller kunnen spelen, kijken Van Lancker en Agnew onbegrijpend en een tikkeltje verbijsterd. Ze zijn duidelijk nog lang niet ‘too old’ voor een stevige portie heavy metal.
TIPS ZO VERMIJD JE DE TUUUUT 1. Bescherm je oren tijdens concerten, op fuiven en festivals met oordoppen. 2. Laat na een concert of festival je oren enkele dagen rusten (en de trilhaartjes herstellen). 3. Laat je oren gratis controleren bij Bond Moyson. 4. Ga jij graag naar concerten? Kies dan zeker voor oordoppen op maat, mét Bond Moysonkorting. EXTRA TIP Wie Alex Agnew graag live aan het werk wil zien, kan vanaf september naar zijn show ‘Be careful what you wish for’. Hij tourt doorheen heel Vlaanderen. Info: AlexAgnew.be.
GRATIS GEHOORCHECK Ontdek alles over de gratis gehoorcheck en korting op oordoppen bij Bond Moyson op www.bondmoyson.be/gehoor.
GEZOND
ZONDER STRESS MET VAKANTIE De grote vakantie komt eraan, hoera! Kies je voor een boekje in de tuin? Een trektocht in de bergen? Of toch een exotische strandvakantie om je vrije dagen door te brengen? Maakt niet uit, zolang je maar zorgeloos geniet. De ideale vakantie is er eentje waarop jij en je familie ten volle kunnen ontspannen, wat je ook van plan bent.
WIE HET KLEINE NIET EERT …
GEEN TE HOGE VERWACHTINGEN Wist je dat 30 tot 40 % van de Belgen last heeft van vakantiestress omdat ze te hoge verwachtingen hebben? Begin aan je vakantieplannen door jezelf een simpele vraag te stellen: welke vakantie maakt jou gelukkig en brengt je tot rust? Zonder te vergelijken met die van de buren of je avontuurlijke vrienden. Baas over je eigen vakantie: hoe voelt dat?
22
Het idee dat het hele leven altijd maar leuk en mooi moet zijn, is de ziekte van deze tijd. Dat geldt evenzeer voor je vakantie. Maken de kinderen van je campingburen veel lawaai, of schijnt de zon eens een dagje niet: de kunst bestaat erin om te genieten van wat er wél goed is. Let op de kleine dingen die het leven zo bijzonder maken. In het dagelijkse leven heb je daar zelden de tijd voor, maar op vakantie kan het wel!
OP IKBENIK.BE VIND JE TIPS OM DE LAT VOOR JEZELF IETS MINDER HOOG TE LEGGEN, ZO KAN JIJ STRAKS STRESSVRIJ OP VAKANTIE
RESPECTEER JE VAKANTIEBUDGET HET HEEFT WEINIG ZIN OM JE BLAUW TE BETALEN AAN EEN VAKANTIE ALS JE DE REST VAN HET JAAR ELKE CENT MOET OMDRAAIEN OOK BUDGETVAKANTIES ZIJN SUPER, KINDEREN MERKEN SOWIESO HET VERSCHIL NIET
SORRY, NIET BEREIKBAAR We leven in een tijd waarin iedereen continu bereikbaar is. Heb je daar geen last van, dan is dat prima. Maar zet het jouw privé leven toch onder druk, probeer dan je gsm-, tablet- of computergebruik tijdens je vakantie te minderen. En heb je geen zin om alles te delen op Instagram of Facebook, dan hoeft dat écht niet.
VAARWEL STRAKKE PLANNING! We willen vaak het onderste uit de kan halen tijdens onze vakantie. Maar bekijk je vakantie ook eens als een periode van ‘niets-te-moeten’. Uiteraard mag er veel gepland worden om te zien en te doen, maar alleen als jij daar zin in hebt. En lukt eens iets niet, dan heb je een prima excuus om nog eens terug te keren.
CHECKLIST? CHECK! Maak het jezelf gemakkelijk bij het inpakken en vertrek van een checklist die je ruim vooraf opmaakt. Zo heb je rustig de tijd om na te denken over wat je allemaal wil meenemen en start je je vakantie niet met het vervelende ‘Ik ben iets vergeten, maar wat?!’-gevoel.
GOED VOORBEREID OP PAD Als lid van ons ziekenfonds ben je wereldwijd verzekerd voor medische kosten dankzij Mutas (www.bondmoyson.be/mutas). Als je onverwachts ziek wordt of een ongeval hebt op reis, dan staat de alarmcentrale voor je klaar. Dag en nacht, waar je ook bent. Ga je straks op reis naar een tropische bestemming? Bekijk dan vooraf welke vaccinaties nodig zijn. Bespreek je reis ook even met je huisarts voor verder advies. Ons ziekenfonds betaalt tot 25 euro per jaar terug voor erkende vaccins (www.bondmoyson.be/vaccin).
23
S -INFO
Wie speurt naar tips om efficiënt te studeren, leest de gekste adviezen. Van de kleur van je bureaulamp tot luchtzuiverende planten in je kamer en zalm op je bord. Het zou allemaal de hersenen ondersteunen en stimuleren. Maar helpen deze trucs echt om te slagen voor je examens? We vragen het aan professor Christel Geerts van de VUB.
BLOKKEN? DA’S TOPSPORT Hoewel professor Geerts gespecialiseerd is in gerontologie (de studie van het ouder worden), weet ze vooral veel over het geheugen én ontmoet ze dagelijks heel wat studenten. “Het klopt dat je fysieke toestand een invloed heeft op je geheugen”, vertelt Geerts. “Als je uitgerust bent, in een goed verluchte ruimte studeert en voedzaam eet, creëer je alvast de beste omstandigheden. Blokken voor examens is haast topsport. Een goed voedings- en slaapschema is dus geen gek idee, maar je geheugenwerking zelf zal er niet beter door worden.”
24
FOCUS POCUS Leerstof verwerken gebeurt in 3 fasen: eerst neemt je hoofd de informatie op, dan wordt alles bewaard, en ten slotte moet je de info weer oproepen tijdens het examen. Voor elke fase doen we een beroep op andere geheugenfuncties. Geerts: “De sleutel voor informatieopname in ons geheugen is aandacht. Focus enkel op je cursus, niet op achtergrondmuziek of je telefoon.” En heel wat studenten lijken dat te beseffen. Getuige: het toenemende succes van rustige bloklocaties, zoals bibliotheken of de studieruimtes die ook Bond Moyson ter beschikking stelt.
aan intelligentie. Neem de tijd om uit te zoeken welke studiemethode voor jou werkt.” Wil je alle informatie echt opslaan in je hoofd, dan geldt er nog een sleutelwoord: herhaling. “Als ons brein informatie opslaat, ontstaat er een nieuw ‘geheugenspoor’”, onthult de professor. “Elke keer dat we dezelfde informatie herhalen, wordt dat spoor dieper en blijft het beter zitten.”
DÉ STUDIEMETHODE BESTAAT NIET. ALLES HANGT AF VAN WELK TYPE PERSOON JE BENT CHRISTEL GEERTS LETTERLIJKE GEHEUGENSTEUNTJES
EAT. BLOK. SLEEP. EN VOORAL: REPEAT. Met volle aandacht studeren dus. Maar hoe doe je dat precies? “Dé studie methode bestaat niet”, stelt Geerts. “Alles hangt af van welk type persoon je bent. Misschien ben je eerder auditief ingesteld en werkt het voor jou prima om alles luidop te lezen. Zie je het liever voor je? Maak dan overzichten om vat te krijgen op je cursus. Wil je actief zijn tijdens het studeren? Noteer, maak samenvattingen en gebruik kleuren. Het gebrek aan een studiemethode nekt meer studenten dan een gebrek
Helpt het om ezelsbruggetjes te maken – zoals een letterwoord vormen met de 1ste letters van een lange opsomming? “Ezelsbruggetjes helpen zeker om tijdens het examen informatie uit je geheugen op te roepen. Terwijl je dat geheugensteuntje bedenkt, ben je trouwens op een fantastische manier met je cursus bezig en neem je de leerstof goed op.” En dat is niet alles. “Hoe meer je al over een onderwerp weet, hoe beter nieuwe informatie over datzelfde onderwerp blijft hangen. Dat komt omdat die nieuwe info in ons hoofd allerlei aanknopingspunten vindt.” Wie dus nu alle vakken grondig studeert, heeft het de volgende keer een stuk makkelijker. Een sprankel hoop in harde bloktijden, toch?
25
Prof. Christel Geerts
5 SLEUTELGEWOONTEN VOOR EFFICIËNT STUDEREN volgens geheugenexperte Christel Geerts 1. Zorg voor jezelf. Start uitgerust en fit aan ‘the brainworks’. 2. Vind jouw persoonlijke studiemethode. Trek daar vooraf tijd voor uit. 3. Volle aandacht. Zet muziek uit, leg je telefoon weg of zoek een studieruimte op. 4. Ga met je cursus aan de slag. Maak van je leerstof een echt werkdocument. 5. Herhaal, herhaal, herhaal. Je leerstof komt zo stevig in je geheugen te zitten.
STUDEER MET AANDACHT Kom naar onze rustige studieruimtes in Gent, Aalst, Sint-Niklaas of Zottegem. Van 3 t.e.m. 28 juni, telkens van maandag t.e.m. donderdag van 9 tot 12.30 uur en/of van 12.30 tot 16.30 uur, en vrijdag van 9 tot 12.30 uur. Reserveer per voormiddag, namiddag of hele dag op www.bondmoyson.be/scoor. Veel succes!
TABOE
Zit jij voortdurend je smartphone te checken? Ben je iedere dag uren aan het gamen? Kan je niet slapen zonder dat glaasje wijn? Verslavingen komen op heel verschillende manieren voor. Wanneer spreken we van een verslaving en wanneer wordt ze een probleem?
WAT IS EEN VERSLAVING?
Paul Van Deun Klinisch psycho loog, voorzitter van het Vlaams expertisecentrum Alcohol en Andere Drugs (VAD) en auteur van ‘Het gekaapte brein’
“Een verslaving bouwt zich geleidelijk op als je iets regelmatig doet. Dat gebeurt vaak als je deel uitmaakt van een groep waar een bepaald gebruik als ‘normaal’ beschouwd wordt”, vertelt verslavingsexpert Paul Van Deun. “Iemand is verslaafd als die de controle verliest over zijn of haar gebruik en daardoor in moeilijkheden komt.” Er bestaan heel wat misverstanden over verslavingen. “De meeste mensen zien een verslaving nog altijd als iets waar je zélf verantwoordelijk voor bent en dat je dan ook zélf moet overwinnen.” In zijn boek ‘Het gekaapte brein’ legt Van Deun echter uit dat de
TIP VAN PAUL VAN DEUN “Als je denkt dat iemand die je kent verslavingsgedrag vertoont, dan kan je die persoon daarover aanspreken. Dat doe je het best in ik-vormen, zoals ‘Ik maak me zorgen dat …’. Zo komt wat je zegt begripvol en niet verwijtend over en zal de persoon gemakkelijker openstaan om erover te praten.”
26
normale hersenfuncties veranderen bij iemand met een verslaving. Daardoor verliest hij of zij de controle over bepaalde denkprocessen en keuzes. “Voor mensen met een verslaving is het vaak moeilijk om te accepteren dat er een probleem is, daarom minimaliseren en verstoppen ze hun gedrag. Ze schieten pas in actie wanneer iemand hen met de neus op de feiten drukt of wanneer er problemen optreden die niet meer genegeerd kunnen worden.”
PRATEN HELPT Het thema begint meer bespreekbaar te worden, stelt Van Deun vast. “Veel mensen vertellen bijvoorbeeld hoe ze steeds naar hun smartphone grijpen, hoewel ze sociale media niet per se leuk vinden. Doordat je beseft dat je zelf soms ook verslavingsgedrag vertoont, heb je meer begrip voor anderen die dat in ernstigere mate hebben. Van Deun hoopt dat die trend zich voortzet. “Of het nu gaat over drinken, gokken of gamen, verslavingen komen vaker voor dan je zou denken. Hoe meer erover gepraat wordt, hoe gemakkelijker het voor slachtoffers is om hulp te zoeken.”
GOKKEN: EEN ONZICHTBARE VERSLAVING
Ronny Willemen Hulpverlener bij de Limburgse Centra voor Alcohol- en andere Drugproblemen (CAD) en Vereniging Geestelijke Gezondheidszorg vzw (VGGZ)
“Gokken begint altijd onschuldig”, vertelt hulpverlener Ronny Willemen. “Mensen wagen een gokje voor de kick of om hun dagelijkse leven even te ontvluchten, maar spelenderwijze raken ze verslaafd. Ze zien vaak zelf niet waar de overgang ligt tussen zich gewoon amuseren en het te veel beginnen te doen.” Wie vaak gokt, zal dat niet gemakkelijk delen. “Een gokverslaving is anders dan bijvoorbeeld een alcohol- of drugsverslaving, omdat je het langer verborgen kan houden. Zeker nu je altijd en overal online kan gokken. De schaamte en het schuldgevoel zijn heel groot, door het verloren geld. Iemand met een gokprobleem zal het lang voor zich houden en blijven spelen om te proberen dat geld terug te winnen.”
Belgen heeft het afgelopen jaar gegokt
spelers komt bij casinospelen in de problemen
ze zich steeds meer isoleren. Er moet meer maatschappelijke aandacht komen voor gokken, want er gaan heel wat levensjaren door verloren.” Maar het kan ook weer goed komen. “Een gokverslaving kan heel diepe putten maken, maar je kan er ook weer uit geraken. Wij begeleiden bijvoorbeeld iemand die dakloos is geworden door te veel te gokken, zo ver kan het gaan. Nu gaat het weer goed met hem en zo’n herstelproces is heel mooi. Je ziet iemand weer opfleuren en genieten van zijn leven.”
MEER WETEN? krijgt problemen dankzij online weddenschappen
MAATSCHAPPELIJKE AANDACHT De gevolgen van een verslaving kunnen enorm zijn. “De drang om altijd te blijven spelen, kan heel belastend zijn. Mensen met een gokprobleem staan continu onder stress. Daardoor worden ze vaak angstig of depressief en gaan
27
Op www.bondmoyson.be/blog lees je een getuigenis van ex-voetballer Arne Nilis, die een gokverslaving overwon. Herken jij bepaald gedrag en wil je erover praten? Op www.gokhulp.be kan je terecht voor informatie, tests, zelfhulp en online begeleiding bij een gokprobleem. Op www.druglijn.be kan je anoniem testen afleggen en vragen stellen over verschillende andere soorten verslavingen.
S -INFO
KANKER? WIJ STAAN VOOR JE KLAAR Wanneer je te horen krijgt dat je kanker hebt, staat je leven even stil. De wereld draait door, maar voor jou en je omgeving is alles plots anders. Je agenda staat vol ziekenhuisafspraken en doktersvisites, de toekomst is onzeker. We praten met professor Kruse, hoofd van het Kankercentrum van het UZ Gent. TUMOR ÉN MENS BEHANDELEN De medische wereld heeft de laatste jaren niet stilgezeten. “Naast de klassieke behandelmethoden zoals chirurgie, chemotherapie en radiotherapie, zijn er ook nieuwe beloftevolle kankerbehandelingen, zoals immunotherapie”, begint professor Kruse. “Een medisch team stippelt de behandeling uit op maat van de patiënt met het oog op de best mogelijke uitkomst. We willen de tumor zo goed mogelijk onder controle krijgen en waken tegelijk over de levenskwaliteit.”
PRAAT EROVER De impact van kanker is immens. Zowel de patiënt als de familie en naaste omgeving doorstaan angsten en onzekerheid. Iedereen gaat daar op zijn manier mee om. Boosheid, verdriet, ontkenning ... die emoties horen erbij en het is belangrijk om erover te praten. “Toch blijft praten over emoties of psychologische hulp vaak taboe”, weet Kruse. “Door te praten leer je nochtans de situatie te plaatsen en te accepteren en ga je als bond genoten de strijd tegen kanker aan.”
INFOBEURS ‘KANKER, HOE KUNNEN WE HELPEN?’ Net met de behandeling gestart of herstellende? Ben je zelf patiënt of zorg je voor iemand met kanker? Kom op 3 juni naar onze infobeurs. We helpen je graag met al je vragen en nodigden ook enkele deskundige sprekers uit voor een aantal korte lezingen: ∙ Zoveel vragen, zoveel antwoorden oncologisch verpleegkundige ∙ Omgaan met vermoeidheid psycholoog ∙ Hoe kan voeding mijn behandeling ondersteunen? diëtist ∙ Wegwijs in tegemoetkomingen ziekenfondsconsulent
28
Professor Kruse, hoofd van het Kankercentrum van het UZ Gent.
VRAAG HULP Tijdens of na de behandeling moet je kunnen recupereren en rusten, maar de dagelijkse realiteit van het huishouden lijkt dat niet altijd toe te laten. Aarzel niet om hulp te vragen. Zo spaar je je energie. Wij staan trouwens ook klaar om je te ondersteunen! Materiaal en hulpmiddelen, zoals stomamateriaal of borstprotheses, vind je via onze Mediotheek. Maar je kan ook bij ons terecht voor ondersteuning en raad over terugbetalingen en gezondheidsadvies op maat. De oncologische thuiszorgconsulent is jouw aanspreekpunt.
WIJ ZIJN ER VOOR JOU Maandag 3 juni 2019, 18 u. - 21 u. in het Bond Moysonkantoor in Sint-Niklaas. Toegang is gratis, maar vooraf aanmelden voor een gratis hapje en drankje is aangeraden. Aanmelden via www.bondmoyson.be/fit, 09 333 57 42 of fit@bondmoyson.be.
DIGITA AL
Met onze app Goedkoopste Geneesmiddel vind je vlot de goedkoopste versie van een medicijn. Zo bespaar je bijvoorbeeld al snel tot 30 % op je reisapotheek en kan je met een gerust hart op vakantie vertrekken.
EEN INNOVATIEVE TOEPASSING ONDER DE LOEP
GETEST GOEDKOOPSTE GENEESMIDDEL
WAT IS BETER? Wat mij geruststelt, is dat de goedkopere medicijnen even goed werken als de duurdere varianten. Duurder is niet beter. De alternatieven bevatten dezelfde werkzame bestanddelen en ze worden allemaal strikt gecontroleerd.
QUOTERING: PRIJS: GRATIS DOELGROEP: IEDEREEN CATEGORIE: GEZONDHEID/BUDGET
Proefkonijn Dalia 34 JAAR KLEDINGVER KOOPSTER EN PUZZELFANAAT
WAAROM NODIG? Ik heb 3 kinderen. Als we op reis gaan, neem ik genoeg medicijnen mee. Om die kosten toch wat te drukken, kies ik goedkopere alternatieven. Een doos Dafalgan kost me bijvoorbeeld 3,24 euro, terwijl ik voor Pe-Tam-tabletten amper 2,25 euro betaal. Of de neusspray Nasa Rhinathiol, die kost 7,48 euro. Een gelijkaardig product zoals Rhinivex heb je al voor 6,11 euro. Die alternatieven vind ik gemakkelijk met de app Goedkoopste Geneesmiddel.
HOE GEBRUIKEN? Je tikt de naam in van het geneesmiddel dat je zoekt (een deel van de naam is genoeg). Er verschijnt een lijst. Je klikt op het geneesmiddel en je kiest de juiste dosis. Je krijgt meteen alle geneesmiddelen met dezelfde werking, en het goedkoopste staat bovenaan. Gemakkelijk.
WAAROP LETTEN? Er is een verschil tussen medicijnen op voorschrift en medicijnen die je vrij kan kopen. Als ik een voorschrift nodig heb, vraag ik aan de dokter dat ze de stofnaam op het voorschrift zet, samen met de dosis. Dan is de apotheker verplicht om me het goedkoopste geneesmiddel te geven. Bij de geneesmiddelen zonder voorschrift vraag ik zelf het goedkoopste alternatief aan de apotheker.
29
DOWNLOAD DE GRATIS APP Hou je vakantiebudget voor dingen die écht leuk zijn en maak slimme keuzes met de app Goedkoopste Geneesmiddel. Download de gratis app of zoek online op www.goedkoopstegeneesmiddel.be.
DUBBELINTERVIEW LIEVE IS THUISVERPLEEGKUNDIGE, GESPECIALISEERD IN WONDZORG. ZIJ VERZORGDE VORIG JAAR DE ZWARE BEENWONDEN VAN PATRICK.
ZIJ AAN ZIJ
Verpleegkundige
Lieve werkte als psychiatrisch verpleegkundige in het Heilig Hart-ziekenhuis in Ieper, maar had na 15 jaar zin in een nieuwe uitdaging. Ze gaat als thuisverpleegkundige bij ons ziekenfonds aan de slag, een job die ze meteen met hart en ziel uitoefent. “Wat me precies aansprak? Je verzorgt je patiënten bij hen thuis, vaak voor een langere periode. Dat schept een extra vertrouwensband.”
MET DE HUISARTS OP DEZELFDE LIJN Lieve beëindigde vorig jaar een 2-jarige specialisatie in wondzorg en weefselherstel. Nadat Patrick in het najaar van 2018 gevallen was, ging Lieve er voor de 1ste keer langs. “Patrick wilde het liefst in zijn vertrouwde omgeving verzorgd worden. We spraken af dat we de verzorging bij hem thuis zouden opstarten, maar dat hij naar het ziekenhuis doorverwezen zou worden, mocht het écht nodig zijn. Het fijne is dat ik van in het begin met zijn huisarts op dezelfde lijn stond.”
INTENSIEVE VERZORGING
Lieve
De verzorging en behandeling van de wonden vroegen veel tijd en aandacht. “Ik was er elke week minstens een uur mee bezig. Nadien moest ik telkens een verslag voor de huisarts schrijven en het verpleegdossier aanvullen. Dat tikte natuurlijk door in het werkschema. Ik plande Patrick bewust aan het einde van mijn werkdag in, zodat ik niet zou achterlopen op schema bij andere patiënten. Ik nam ook telkens de tijd om de evolutie van de wonden met de huisarts te bespreken. Dat werd door Patrick van in het begin heel hard geapprecieerd.”
50 JAAR HOUDT VAN TUINIEREN
KAARTJE Gelukkig stond Lieve er niet alleen voor. “Ik overlegde voortdurend met de huisarts en op de andere weekdagen gingen collega’s bij Patrick langs. Het was een mooi voorbeeld van geslaagd teamwork.” Toen Lieve een kaartje kreeg van Patrick, waarin hij iedereen bedankte en haar als ‘topverpleegster’ in de bloemetjes zette, was het nog maar eens een bevestiging van de liefde voor haar vak.
30
Patiënt
Patrick gebruikt door een longziekte al een aantal jaar een zuurstoftoestel. Toen hij vorig jaar naar de keuken ging voor een sandwich en een koffie, struikelde hij over de zuurstofslang en viel op de keukentrap. “Ik liep 2 diepe wonden aan mijn scheenbenen op. Een stomme val met zware gevolgen, zeg maar.”
VERTROUWDE OMGEVING Er was een grote kans dat hij naar het ziekenhuis moest. “Dat besefte ik maar al te goed”, vertelt Patrick. “Maar ik wilde zo graag thuis blijven. Ik ben gesteld op mijn vertrouwde omgeving. En ook voor mijn vrouw, die voltijds werkt, was dat makkelijker.” Op dat moment kwam verpleegkundige Lieve voor het eerst langs. “Samen met mijn huisarts, Katrien, besliste ze om de wondverzorging thuis op te starten. Ik moest alleen beloven om me wél te laten opnemen als het de foute richting uitging.”
LIEVE OEFENT HAAR JOB MET VEEL KENNIS VAN ZAKEN ÉN MET PASSIE UIT MOED “Lieve gaf me vanaf het allereerste moment veel vertrouwen. Ze heeft een vaste hand, weet van aanpakken en gaf uitleg bij elke stap van de verzorging. Dat gaf me om de een of andere reden moed. Ze nam bovendien altijd haar tijd voor mij en bijna elke keer sprong ook mijn huisarts even binnen om te kijken hoe de wonden evolueerden. Verschillende keren twijfelden ze om me toch naar het ziekenhuis door te verwijzen, maar gelukkig was er altijd ‘iets’ dat hen hoop gaf en anders deed beslissen.”
SUPERMADAM “Het was opvallend hoe mijn wonden na elk bezoek zichtbaar verbeterden. Na 2,5 maanden was de ergste pijn geleden en zag ik licht aan het einde van de tunnel. En daar heeft Lieve een grote rol in gespeeld. Ik ben haar daar enorm dankbaar voor. Voor mij is ze iemand die met heel veel kennis van zaken én passie haar job uitoefent. En daarnaast is ze is ook een heel lieve ‘supermadam’.”
Patrick
63 JAAR IS SUPPORTER VAN VOETBALPLOEGEN KV KORTRIJK ÉN CLUB BRUGGE
THUISVERPLEGING NODIG? Onze thuisverpleegkundigen bieden zorg en comfort in je eigen vertrouwde omgeving. Meer info op www.bondmoyson.be/thuisverpleging.
31
180° EEN MUCODIAGNOSE ZETTE HET LEVEN VAN INGES GEZIN OP ZIJN KOP
DE LANGE WEG NAAR EEN DIAGNOSE Sinds 1 januari 2019 screent de hielprik bij pasgeborenen ook op de erfelijke ziekte mucoviscidose. Kan een vroege opsporing een verschil maken? Inge Craninckx vertelt het verhaal van haar zoontje Jules (9), die de diagnose kreeg toen hij 7 maanden oud was.
7 MOEILIJKE MAANDEN “Het was een lijdensweg om te weten te komen wat er aan de hand was met Jules”, herinnert Inge zich. “Hij was regelmatig ziek. Eerst maakten mijn man en ik ons geen grote zorgen, maar zijn gezondheid ging steeds verder achteruit. Toen hij ongeveer 7 maanden oud was, werd hij opgenomen in het ziekenhuis, waar eindelijk de definitieve diagnose gesteld werd. Er zit geen muco in onze familie, dus we hadden tot dan toe geen reden om daaraan te denken.”
ZWARE ZIEKTE Enerzijds was het een opluchting om een diagnose te krijgen, maar het nieuws viel hen bijzonder zwaar. “Je hoort dat je kind ongeneeslijk ziek is en een levensverwachting van zo’n 37 jaar heeft. Maar je moet vooruit. We kunnen zijn muco niet genezen, maar we kunnen wel infecties en andere symptomen behandelen en zijn leven zo aangenaam mogelijk maken.” “Daar komt veel bij kijken”, vertelt Inge. “Jules is tenger en snel buiten adem en hij worstelt regelmatig met infecties. Op een normale dag
32
moet hij 30 pillen nemen om goed te kunnen functioneren. Verder krijgt hij 2 keer per dag aerosolbehandelingen en moet hij iedere week naar de kinesist. Af en toe gaat het mis, in 2018 is Jules bijvoorbeeld 2 keer opgenomen in het ziekenhuis met longinfecties.” Jules gaat naar een gewone school, maar vindt het moeilijk dat hij niet alles kan meedoen met zijn vriendjes. De ziekte heeft ook een grote invloed op de rest van het gezin. “We hebben enorm veel administratie en we zijn elke dag uren in de weer, bijvoorbeeld met rondrijden naar de apotheek, kinesist of dokter. Ook voor Jules’ broer is dat niet altijd eenvoudig.”
HIELPRIK Zou een vroegere diagnose de situatie nu anders gemaakt hebben? Inge vindt van wel. “We hadden Jules een betere start in het leven kunnen geven. Doordat hij in die 1ste maanden zo vaak ziek was, heeft hij nu littekenweefsel op zijn longen. Daardoor krijgt hij gemakkelijker infecties. Dat hadden we met een vroege diagnose kunnen vermijden.”
Dr. Bart Demyttenaere gynaecoloog en adviserend-arts bij ons ziekenfonds.
WAT IS MUCO?
1 4 OP
ALS 2 OUDERS ALLEBEI DRAGER ZIJN VAN HET ‘MUCO-GEN’, HEBBEN ZE EEN KANS VAN 1 OP 4 OM EEN KINDJE MET MUCO TE KRIJGEN Inge en haar man zouden zeker de hielprik met muco-screening gedaan hebben, als die bij de geboorte van Jules al bestond. “Ik zou het iedereen aanraden. Een vroege diagnose zou ons immers 7 zware maanden bespaard hebben. Het is een hel om je kind te zien lijden en niet te kunnen helpen. Het is voor ons dan ook moeilijk om achteraf te horen dat muco zoveel voorkomt en dat het sneller opgespoord had kunnen worden.”
LEEF VAN DAG TOT DAG
Inge Craninckx
41 JAAR HOUDT VAN SUPERHELDENFILMS BEKIJKEN MET HAAR KINDEREN
Inge zit in de Raad van Bestuur van de Mucovereniging en ze probeert op die manier een verschil te maken. Wat de toekomst betreft, is het koffiedik kijken. “Er wordt gewerkt aan nieuwe medicatie, die de grondoorzaak van muco zou kunnen aanpakken. Ik hoop dat die medicatie een betere levenskwaliteit mogelijk kan maken voor muco-patiënten zoals Jules. Aan die hoop trekken we ons op.” Jules’ diagnose heeft hoe dan ook de manier veranderd waarop ze in het leven staat. “Als je samenleeft met iemand die chronisch ziek is, moet je op een andere manier naar de toekomst kijken. Je leert elke dag te zien zoals die komt: een slechte dag is een slechte, maar een goede dag is een goede. Die goede dagen nemen we mee.”
33
Mucoviscidose of taaislijmziekte is de meest voorkomende erfelijke ziekte in ons land. Als 2 ouders allebei drager zijn van het ‘muco-gen’, hebben ze een kans van 1 op 4 om een kindje met muco te krijgen. Bij mensen met muco komt er te weinig water in de slijmlagen in het lichaam, waardoor er longinfecties en spijsverteringsproblemen ontstaan.
WAT IS DE HIELPRIK? De hielprik is een test die wordt uitgevoerd bij pasgeborenen om aangeboren aandoeningen op te sporen die het best vroeg behandeld worden. De test wordt uitgevoerd tussen de 72 en 96 uur na de geboorte. Met een prikje worden er enkele bloeddruppels verzameld, die daarna onderzocht worden. Vroeger werd er in de hiel van de pas geborene geprikt, nu meestal in de hand.
WAAROM IS MUCO OPGENOMEN IN DE HIELPRIK? Sinds 1 januari 2019 screent de hielprik ook op mucoviscidose, waardoor de diagnose enkele maanden vroeger gesteld kan worden dan nu meestal het geval is. Een kindje kan dan vrij snel behandeld worden en zo een betere ontwikkeling doorlopen. Muco verschilt van de meeste andere aandoeningen die getest worden bij de hielprik, omdat deze aandoening erfelijk is én nog niet genezen kan worden.
WAT MET HET RECHT OM NIET TE WETEN? Ons ziekenfonds is voorstander van de screening van pasgeborenen, zeker als het gaat om ernstige aangeboren aandoeningen. Maar we waarschuwen ook dat de screening naar mucoviscidose gevolgen kan hebben voor familieleden. Die kunnen ontdekken dat ze drager zijn van het muco-gen, hoewel ze zelf niet ziek zijn. De ouders moeten het recht hebben om te kiezen of ze dat willen weten en moeten daarom vooraf goed geïnformeerd en ondersteund worden.
VERWACHT JE EEN KIND? Bespreek tijdig de hielprik met je arts, zodat je weet wat de mogelijke gevolgen zijn en je de nodige begeleiding krijgt bij je keuze.
AGENDA
SHERBORNE – KNUFFELTURNEN Tijdens deze workshop ontsnappen we aan de dagelijkse drukte. Via leuke knuffelspelletjes bouwen we een hechte band op met onze baby: samen spelen, knuffelen en genieten. 22 mei | Gent, Aalst, Sint-Niklaas, Zottegem Activiteit in samenwerking met VIVA-SVV en Reddie Teddy | Inschrijven: www.bondmoyson.be/fit of fit@bondmoyson.be
POSITIEF OPVOEDEN: EEN ZOEKTOCHT! Is ‘positief opvoeden’ soms een beetje zoeken? We staan stil bij de manier waarop jij wil opvoeden. Je gaat naar huis met nieuwe inzichten en met een houvast om positief opvoeden toe te passen. 20 tot en met 23 mei | Aalst, Sint-Niklaas, Ledeberg en Zottegem | 5 euro leden, 3 euro leden met verhoogde tegemoetkoming, 10 euro niet-leden | Activiteit in samen werking met VIVA-SVV en Reddie Teddy Inschrijven: www.bondmoyson.be/fit of fit@bondmoyson.be
HOE GEZOND ZIJN VOEDINGSHYPES? Fruit of smoothies? Margarine of kokosvet? Geen vlees? Zuivelproducten door de gootsteen? Wat met superfoods of detoxkuren? Gezond eten is belangrijk, maar wat betekent dat eigenlijk? En hoe ga je om met tegenstrijdige adviezen en hypes? Data: www.bondmoyson.be/fit Dendermonde, Zottegem, Aalst, Gent, SintNiklaas, Ledeberg | 10 euro leden, 5 euro leden met verhoogde tegemoetkoming, 20 euro nietleden | Inschrijven en info: fit@bondmoyson.be of www.bondmoyson.be/fit
CULTURELE DAGTRIP: ROUBAIX EN LILLE Samen met gids Paul Van Hoorick treden we in Roubaix in het spoor van emigrerende Vlamingen. Via een korte spurt langs de ‘Vélodrome’ belanden we in Lille, ‘Riesel’. We maken een korte stadswandeling en bezoeken een piepjonge oorlogsheld. Kers op de taart: het bezoek aan ‘La Piscine’, het mooiste art-decogebouw van ‘Le Nord’. 18 juni 2019 regio Aalst - Oudenaarde 20 juni 2019 regio Sint-Niklaas - Dendermonde 25 juni 2019 regio Gent - Eeklo | 60 euro leden S-Plus, 75 euro niet-leden | Info: 09 333 57 76, o-vl@s-plusvzw.be of www.s-plusvzw.be
34
ONTSPANNENDE DAGTRIP NAAR MONDO VERDE Familiepark Mondo Verde in het Nederlandse Landgraaf is uniek. Het ene moment loop je in een tropisch regenwoud, het andere door een Italiaanse beeldentuin. Tropische vogels fladderen in het Vogelparadijs en in de dierentuin loopt de zeldzame witte leeuw rond. Voor het jonge volkje zijn er de klimtorens, een touwvlot, de spannende Sky Dive en de wildwaterbaan met boomstammetjes. 22 augustus 2019 | 45 euro | Info: 09 333 57 76, o-vl@s-plusvzw.be of www.s-plusvzw.be
POPPENKAST: DE WOLF EN DE DUIVEL In dit hedendaags sprookje heeft de Wolf last van een burn-out. Was hij vroeger tuk op varkensvlees, geitenkoteletten en grootmoeders, dan denkt hij er nu aan om vegetariër te worden. Maar dat is buiten de Duivel gerekend. De Wolf en de Duivel is lichtvoetig, surrealistisch, wrang, zoet en zot. Geschikt voor iedereen vanaf 5 jaar. 5 mei | 14.30 u. | Historische kelder, Vrijdagmarkt 10, Gent | 7 euro Info: 09 333 58 08, o-vl@viva-svv.be of www.viva-svv.be
DE STOEL EEN VISIE DIE ZIT
HART BOVEN HARD “Op 12 mei vieren we 5 jaar Hart boven Hard met een grootse manifestatie in Brussel: Right(s) Now! Onze burgerbeweging komt opnieuw op straat om respect voor onze grondrechten te eisen, ook op het vlak van gezondheid en sociale zekerheid. Veel mensen voelen zich vaak alleen, maar een initiatief als Hart boven Hard toont de kracht en macht van een volk om iets op de agenda te zetten. In 2019 is dat belangrijker dan ooit, want wat we 5 jaar geleden nog absurd vonden, lijkt intussen normaal geworden. Bijvoorbeeld dat een plek in een rusthuis meer gaat kosten dan een gemiddeld pensioen, of dat bepaalde medicijnen steeds duurder worden. Onze (groot)ouders streden voor rechten die we nu vanzelfsprekend vinden, maar die dat niet blijken te zijn. Zoals toegang tot medische hulp en terugbetaling van dokterskosten. Verschillende van die zaken worden bedreigd door de winstmarge van een kleine minderheid. Om die reden begon Hart boven Hard vorig jaar een samenwerking met Tam Tam, een groepering van verschillende Franstalige middenveldorganisaties. Die samenwerking en solidariteit over de taalgrens heen is uniek in België en heel leerrijk. Right(s) Now! op 12 mei wordt de apotheose van onze gezamenlijke campagne. 2 weken voor de federale verkiezingen brengen we alles samen. We moeten onze politieke vertegenwoordigers dwingen om alternatieven op de agenda te zetten. Zoals dat lukt met het klimaat, kan het ook voor werk, gezondheid en belastingen, maar dan moeten we wel met veel zijn om een krachtige boodschap te kunnen geven.”
HART BOVEN HARD TOONT DE KRACHT EN MACHT VAN EEN VOLK
Ons ziekenfonds laat ook dit jaar zijn stem horen. De sociale zekerheid en gezondheidszorg die ons zo goed beschermen, zullen wij op onze beurt beschermen. Kom met ons mee naar Right(s) Now! op zondag 12 mei vanaf 12 uur aan het Noordstation in Brussel (hoek Simon Bolivarlaan/Albert II-laan). Meer info in de agenda op www.bondmoyson.be/blog.
WOUTER HILLAERT MEDEOPRICHTER HART BOVEN HARD EN CULTUURJOURNALIST
tot ziens 35
TWEEMAANDELIJKS MAGAZINE I MEI - JUNI 2019 I GENT X I P919593 EXP. SELECT MAIL, BRUGSTRAAT 182, 9880 AALTER
PB- PP B-04596 B- 00000 BELGIE(N) - BELGIQUE
1500 euro voor een tandimplantaat?
Da’s niet oké! Wat vind jij oké? Doe de test. www.wat-vind-jij-oke.be