Magazine van VFG
Kansen grijpen Kinderen met een beperking op televisie Hoe kan een bijstandsorganisatie jou helpen? Pleegzorg voor volwassenen
@Jo Photograpghy
V.U. Sophie Beyers – Afzender: VFG vzw, St. Jansstraat 32- 38, 1000 Brussel – Afgiftekantoor: Mechelen Mail – Erkenningsnummer P209662
Vijfmaal per jaar – oktober-december Nr. 4/2020
In dit nummer
Voor mensen met een visuele handicap is Dialoog ook in Digiplayer-versie te verkrijgen. Stuur een mailtje naar info@vfg.be COVERSTORY
Toegankelijk zorgverblijf Hoeve Genemeer ⊲ 4-5
SPORT
PVF
Bewegen in tijden van corona ⊲ 8-9
Persoonsvolgende financiering: het VFG-rapport ⊲ 16-17
Onze partners: 2 • Dialoog
INFO
Onze Grote Boodschap ⊲ 18
Nieuwe kansen met een nieuwe federale regering
f fb.com/vfgnationaal d www.vfg.be dorien@vfg.be
COLOFON
5 nummers per jaar Hoofdredactie: Sophie Beyers Eindredactie: Renée Vansteenwinckel Concept & creatie: artoosgroup.eu Contacteer de redactie: 02 515 18 93
30 september 2020 We zijn ongeveer 12u ’s nachts als ik begin te schrijven aan dit voorwoord. Vandaag was een lange en spannende dag. Enkele uren geleden werd het licht op groen gezet voor het vormen van een federale regering. Voor de modale Belg is dit waarschijnlijk niet datgene waar die vandaag mee bezig geweest is. Maar voor een politicus kan dat wel even wat spanning met zich meebrengen. Zijn er collega’s die naar een ander niveau trekken en welke gevolgen zijn er dan binnen de eigen werking? Geven we een akkoord met de ganse partij om hiermee verder te gaan? Ondertussen is de storm gaan liggen en kan er vooral gewerkt worden aan de inhoud. Bij die inhoud lijkt de federale regering toch oog te hebben voor thema’s die bij VFG al een tijdje centraal staan. Zo wordt de toegankelijkheid van onze treinen als werkpunt naar voren geschoven in het akkoord en zou er beslist zijn om alle stations met meer dan 5.000 reizigers toegankelijk te maken tegen 2024. Ik heb me laten vertellen dat het over 35 extra stations zou gaan. Alweer een stap in de goede richting! Afgelopen maand voerde VFG nogmaals een straffe campagne rond de toegankelijkheid van de treinen via de website onzegroteboodschap.be. Het filmpje werd bijna 2500 keer gedeeld op sociale media. Dank aan allen die eraan meewerkten om het belang van toegankelijk openbaar vervoer nog eens aan te kaarten! Dat er op verschillende vlakken nog veel werk is aan het beleid van personen met een handicap, zagen we dan weer tijdens de Pano-reportage vorige week over de wachtlijsten in de zorg. Niet alleen lanceerde VFG vandaag een oproep aan de Vlaamse regering om de wachtlijsten op een betere manier aan te pakken, ook merken we dat er bij onze leden veel vragen zijn omtrent hun persoonsvolgend budget en wat ermee te doen. Verder in deze editie vind je dan ook meer uitleg bij vaak voorkomende vragen en wordt er vermeld waar je terecht kan voor meer begeleiding. Tot slot wil ik nog meegeven dat het VFG bestuur de komende maand ook in een nieuw kleedje gestoken wordt. We nemen afscheid van enkele vaste waarden en verwelkomen ook enkele nieuwe enthousiaste vrijwilligers in het bestuur. Daarover in een volgend voorwoord zeker meer! Dorien Meulenijzer, voorzitter VFG
© Tim Dirven
‘Dank aan allen die eraan meewerkten om het belang van toegankelijk openbaar vervoer aan te kaarten!’
COVERSTORY
Hannelore zorgt voor de @Jo Photograpghy
toegankelijkheid
van zorgverblijf Hoeve Genemeer
Aangepaste accommodatie vinden als persoon met een beperking is niet evident. Dat ervaarde ook VFG-vrijwilliger Hannelore (30) toen ze in 2019 een fietstocht door België maakte. Tot ze aankwam bij Hoeve Genemeer in Limburg, een zorgverblijf dat de noden en wensen van personen met beperkingen centraal zet. Een jaar later helpt ze Kim, de eigenaar, met adviezen over toegankelijkheid en zorgt ze voor de publiciteit van de Hoeve.
@Jo Photograpghy
“In augustus van 2019 besloten we met een paar vrienden om een fietstocht te maken”, vertelt Hannelore. “Met aangepaste fietsen, want we hebben allemaal een fysieke beperking. Uiteindelijk is het een fietstocht van een week geworden, waarbij we elke nacht in een andere accommodatie verbleven. Die waren zogezegd allemaal rolstoeltoegankelijk, maar in de praktijk bleek dat toch tegen te vallen. Drempels,
nauwe doorgangen… Enkel in Hoeve Genemeer was alles volledig aangepast.”
Nieuwe eigenaar
Hoeve Genemeer had op dat moment nog maar net een nieuwe eigenaar, Kim (43), bij wie Hannelore dit jaar ook de liefde vond. “Ik heb het verblijf overgenomen in maart 2019”, legt Kim uit. “Ik ben eigenlijk schrijnwerker van beroep, maar ik was al jarenlang bezig met vrijwilligerswerk met personen met een beperking. Eerst als reisvrijwilliger bij VFG, en later ook bij Ludentia. De overstap naar het openhouden van een zorgverblijf kwam dus niet uit het niks.” Hannelore: “Kim was nog maar enkele maanden eigenaar toen wij kwamen overnachten. Aangezien wij de enige gasten waren, stelden we Kim voor om mee te gaan eten. Het heeft wat overtuigingskracht gekost, maar we hebben hem uiteindelijk kunnen overhalen.
4 • Dialoog
@Jo Photograpghy
⊲⊲⊲
Daar hebben we tot een stuk in de nacht gebabbeld, ook nadat de anderen al weg waren. Er was meteen een klik, en we zijn nadien contact blijven houden.”
Coronacrisis
En dan kwam er een onverwachte tegenslag: de coronacrisis. Hannelore: “Toen de lockdown in gang werd gezet, had Kim de hoeve nog maar een jaar overgenomen. Om een faillissement te vermijden, heb ik toen aangeboden om zo veel mogelijk reclame te maken voor het verblijf. Zo zijn we bijna dagelijks beginnen videochatten. Na de lockdown ben ik dan eigenlijk gewoon naar Limburg verhuisd.”
“Hier kan ik ondanks mijn beperking een belangrijke bijdrage leveren.” Toegankelijkheid centraal
“Wat ik nu doe? Ik geef vooral advies over rolstoeltoegankelijke bezienswaardigheden in de buurt. Beringen is een bekende fietslocatie, dus de meeste mensen komen hier om te fietsen. Maar de regio heeft nog veel meer te bieden. Er is hier onder andere een Be-Mine-site: een mijn die nu voorzien is van een klimberg, duiktoren, shoppingcenter…. Ik test alles persoonlijk uit op rolstoeltoegankelijkheid. Ik geef ook advies aan Kim over manieren om de toegankelijkheid van Hoeve Genemeer nog te verbeteren.” “We vinden het allebei erg belangrijk dat we mensen met een beperking een aangename, toegankelijke vakantie kunnen aanbieden. Daarom maak ik ook zo veel mogelijk reclame voor Hoeve Genemeer. Ondertussen zijn al veel van onze vrienden komen logeren, en er staan er nog veel ingepland om langs te komen. Ik heb echt het gevoel dat ik hier – ondanks mijn beperking – een belangrijke bijdrage kan leveren”, besluit Hannelore. Tekst: Renée Vansteenwinckel
Hoeve Genemeer is een zorgverblijf gelegen in Beverlo (Beringen), Limburg. Oorspronkelijk een oude hoeve, maar tegenwoordig volledig gerenoveerd tot sfeervol vakantiehuis met wel vijf studio’s. De studio’s zijn geschikt voor drie tot zes personen, en hebben elk een eigen badkamer en toilet. Daarnaast is er ook een ruimte leefruimte met zit- en eethoek, keuken en bergruimte. In totaal kunnen er 28 personen overnachten. Hoeve Genemeer is gericht op groepen. Wie op zoek is naar een verblijf om met familie of vrienden te logeren, kan er zeker terecht. Al het materiaal is aangepast voor personen met een beperking: er zijn hoog-laagbedden, afneembare wandversieringen voor een prikkelarme omgeving, en ze beschikken over een keuken met verlaagd keukenblad, en zelfs een badkamer met tillift en bubbel- en snoezelbad. Begeleiding nodig? Speciale wensen? Bij Hoeve Genemeer kan je jouw noden bespreken, zodat je je volledig kan ontspannen tijdens je verblijf.
Meer info
Hoeve Genemeer | Genemeerstraat 163, 3581 Beverlo T 0467 01 17 65 E info@hoevegenemeer.be W www.hoevegenemeer.be Dialoog • 5
VRIJE TIJD
Kinderen met een beperking op televisie Floris (3) mocht meespelen in Tik Tak
Hoe vaak krijg je de kans om je kind te laten schitteren op televisie? Toen Nathalie en Jelle hoorden dat Tik Tak op zoek was naar kinderen met een beperking om mee te spelen in het alom bekende kinderprogramma, aarzelden ze geen moment. Ze schreven hun zoontje Floris in. En met succes: Floris mocht in mei deelnemen aan de opnames. In april contacteerden de programmamakers van het bekende kinderprogramma Tik Tak VFG met een oproep. Gezocht: kindjes met een beperking om te figureren in Tik Tak. Eén van de eersten om zich in te schrijven waren Nathalie en Jelle. Toen Nathalie en Jelle de oproep op onze facebookpagina zagen, waren ze meteen enthousiast: “Wij zijn zelf met Tik Tak opgegroeid, dus we vinden het heel leuk dat er nieuwe opnames komen. In het vorige seizoen zagen we al af en toe een kindje met een beperking in beeld komen. Toen we de oproep zagen, hebben we onze zoon ook ingeschreven.” 6 • Dialoog
Floris
Floris is een vrolijke kleuter van drie jaar oud. Nochtans heeft hij in zijn korte leven al een heleboel meegemaakt. Bij de geboorte heeft Floris zuurstoftekort opgelopen, met Cerebrale Parese (hersenver lamming) als gevolg. Floris heeft het daardoor moeilijk met bewegen, en zit in een zitschelp met hoofd ondersteuning of rolstoel. Toevallig is hij ook geboren met één handje. Jelle vertelt enthousiast: “We vinden het super dat Floris met zijn beperking de kans krijgt om mee te doen. We hebben er meteen een hele daguitstap van gemaakt. Floris
houdt ervan om buitenshuis te zijn en uitstapjes te doen. Voor mij was het ook een leuke ervaring, een echt vader-zoon-moment.”
Indrukwekkende opnames “Voor Floris was het hele gebeuren wel indrukwekkend: een groot gebouw, een studio vol vreemd materiaal, camera’s op je gericht, voor elke opname een nieuwe outfit, en dan al die onbekende mensen om je heen… Bovendien vielen de opnames midden in de coronaperiode, waardoor er allerlei veiligheidsmaatregelen van kracht waren. Net zoals andere kindjes van 3 jaar heeft hij weinig besef van
⊲⊲⊲
Benieuwd naar het verhaal van Floris? Nathalie en Jelle houden een blog bij waarin ze vertellen over de avonturen van hun miniSUPERman. Lees meer op www.minisuperman.be. Volg VFG ook op facebook via www.facebook.com/VFGnationaal.
wat een opname is, en hij kan niet vertellen wat hij ervan vond, maar ik merkte dat het voor hem heel spannend was.” Tijdens de opnames zelf moest er door de beperking van Floris een en ander geïmproviseerd worden. Jelle: “Voor mij was het best een grappige ervaring. Je wordt in de set van Tik Tak gezet, en dan blijkt dat niets aangepast is voor zijn beperking. Alle tafels moesten hoger gezet worden voor zijn rolstoel, en dan kregen we instructies als ‘hij mag beginnen kleuren’. Met zijn beperking is dat niet mogelijk, natuurlijk. Uiteindelijk hebben ze dan een boekje voor hem gelegd.”
Op televisie
“Of Floris ook zelf naar Tik Tak kijkt? Tik Tak is een van de programma’s waarop we hem heel expressief zien reageren. We zijn dan ook erg benieuwd om hem in het programma te zien”, vertelt Jelle. “We zijn natuurlijk erg trots op hem. Onze zoon kan nu eens op een ‘gewone manier’ speciaal zijn. We hebben ook aan niemand verteld
“Onze zoon kan nu eens op een ‘gewone manier’ speciaal zijn.” dat we hem ingeschreven hadden. Het zal dus een grote verrassing zijn voor de familie.” “Tik Tak heeft al een hele evolutie doorlopen. In de afleveringen van 30 jaar geleden kwamen geen kindjes met een beperking voor. We vinden het knap dat dat nu wel kan. Op deze manier komen kinderen al op jonge leeftijd in contact met beperkingen. Dat merkten we ook tijdens de opnames: de andere kindjes toonden veel interesse in Floris en stelden ons veel vragen over zijn rolstoel en zijn armpje. We zijn niet allemaal hetzelfde, en dat mag ook getoond worden”, sluit Jelle af. De nieuwe afleveringen van Tik Tak zijn dit najaar te zien op Ketnet.
Tekst: Renée Vansteenwinckel
Dialoog • 7
S-SPORT // RECREAS
Bewegen in tijden van corona Dat je door voldoende te bewegen gezond, fit en vrolijk blijft, dat wisten we al. Maar de coronacrisis gooit bij velen roet in het eten. Veel mensen hebben schrik om besmet te raken tijdens het sporten in groep. Hoe gaan sportclubs om met het coronavirus en alle maatregelen? Wij gingen eens luisteren bij de sportclubs van S-Sport // Recreas: Erwin De Smet van De Caspers Aalst, Leo Cannaerts van K.SK Heist en Wim Alaerts van vzw Greenstars.
Corona
“Corona gooide natuurlijk flink wat roet in onze activiteiten” vertelt Erwin. “In maart hadden we al onze activiteiten geschrapt omwille van het gezondheidsrisico. In augustus zijn we dan als bestuur opnieuw rond de tafel gaan zitten. Sinds het begin hebben wij voor onszelf een aantal voorwaarden opgelegd om het seizoen op te starten. Het gezondheidsrisico moest zo beperkt mogelijk gehouden worden voor iedereen. Verder was het een must dat iedereen, zowel bestuur, leden, lesgevers als lesgevers zich akkoord konden verklaren met de richtlijnen. We zochten extra helpende handen om alles in de praktijk te kunnen
8 • Dialoog
omzetten. Pas daarna hebben we besloten om te starten met een nieuw seizoen. We hebben duidelijke richtlijnen opgemaakt. Zo weet iedereen waaraan zich te houden. Deze richtlijnen omvatten de gekende maatregelen. Iedereen houdt zo veel mogelijk afstand. Mondmaskers zijn verplicht bij aankomst en vertrek. Verder is het ontsmetten van de handen en van het materiaal ook heel belangrijk.” “We hebben uiteindelijk beslist om ons dit seizoen enkel te beperken tot onze kernactiviteit: het wekelijks organiseren van
sportactiviteiten voor onze leden binnen de bestaande disciplines. Iedere discipline bekijken we als een aparte sportbubbel en deze sportbubbels houden we gescheiden. Het is dus dit seizoen niet mogelijk om in te schrijven voor verschillende sportbubbels. Ook de begin- en eindtijden van de activiteiten hebben we aangepast. Zo is er telkens een pauze van 15 minuten tussen de sporten zodat de groep die de zaal verlaat, de binnenkomende groep niet hoeft te kruisen. De materiaalverantwoordelijke heeft zo ook de tijd om het materiaal te ontsmetten en komen de groepen niet met elkaar in contact.” Ook bij Leo kwamen er beperkingen: “Begin maart werd de competitie stilgelegd. Uiteindelijk zijn we, na overleg, in augustus opnieuw gestart met de trainingen. In september speelden we reeds één competitiewedstrijd. Alhoewel de club alles in het werk stelt om de veiligheid te waarborgen hebben we met het bestuur en trainers beslist om enkel intern wedstrijden te organiseren en zo het contact met andere bubbels te vermijden. We wachten af hoe het verder loopt.”
⊲⊲⊲
Ook Wim sluit zich daarbij aan: “De coronamaatregelen hebben ons uiteraard ook getroffen. Het team is op 30 augustus opnieuw beginnen trainen. Sommige bestuursleden hadden lichte twijfels om al op te starten, maar omdat onze spelers een grote nood hadden aan sport en sociale contacten, zijn we er toch mee gestart. Wij nemen de maatregelen zeer ernstig en hebben dit ook zeer duidelijk gecommuniceerd. Handgel, mondmaskers, inschrijven, afstand houden in de kleedkamers, het komt allemaal aan bod. Omwille van veiligheidsredenen trainen we voorlopig ook elke 2 weken. Voor elke training sturen we nog een mailtje naar de spelers waarin we de richtlijnen nogmaals herhalen. Elke speler en vrijwilliger neemt onze reeks maatregelen zeer ernstig, zij willen uiteraard niet opnieuw maanden zonder sporten.”
De opstart
“We waren uiteindelijk aangenaam verrast” vervolgt Erwin. “De inschrijvingen van de bestaande leden kwamen zeer vlot binnen. Slechts een paar mensen zijn niet terug gestart omwille van het gezondheidsrisico. Ook bij de eerste activiteiten afgelopen week viel het ons op dat iedereen strikt de regels en de nodige discipline aan de dag legde. Ieder van ons kwam wel wat zenuwachtig aan de start, met tal van vragen. Maar uiteindelijk is alles verlopen zoals we gepland hadden, en was iedereen zeer tevreden. Het is duidelijk dat iedereen begaan is met het risico. Maar anderzijds is de nood hoog om te kunnen sporten.” Dat vindt ook Wim. “De leden reageren zeer positief en zijn niet echt angstig. Elk lid was na de lange stop zeer enthousiast aanwezig. Wij wijzen er steeds op het mondmasker
te dragen en regelmatig de handen te wassen en te ontsmetten. Ontsmettingsmiddelen staan overal verspreid zodat ze veelvuldig kunnen worden gebruikt. Bovendien wordt de spelers gevraagd om zich thuis al om te kleden en zich thuis te douchen. De kleedkamer mag gebruikt worden maar tussen elke speler moet 1,5 meter afstand bewaard worden. Verder moet elke speler ook zijn eigen drinkfles mee hebben.”
Financieel
“De extra activiteiten, die de club extra geld opbrengen, zoals truffelverkoop, voetbaltornooi… zullen dit seizoen niet georganiseerd worden”, vertelt Erwin. “Dat betekent dat een belangrijke bron van inkomsten wegvalt. We rekenen meer dan ooit op subsidies, giften, en organisaties zoals Music for Life. Verder hebben wij nog wel reserve die we kunnen gebruiken voor het overbruggen van dit seizoen. Maar deze is ook niet onuitputtelijk, natuurlijk.” Bij K.SK Heist ondervinden ze momenteel nog niet echt financiële moeilijkheden. “Financieel hebben wij geen hinder. We onderzoeken nog of we het lidgeld, dat we reeds ontvingen voor seizoen 2020-21, deels kunnen terugbetalen.” Wim vervolgt verder: “Financieel is het uiteraard veel moeilijker in deze
coronatijd. Wij kunnen ons ontbijt en onze BBQ niet organiseren. Dit wil zeggen dat wij dit jaar geen extra’s, zoals een voetbaltas, kunnen aanbieden. Momenteel hebben wij al onze evenementen geannuleerd. Wij hebben nog steeds de hoop om in het voorjaar het lente ontbijt te organiseren maar vrezen hiervoor.”
Positief blijven
“Naar mijn aanvoelen is iedereen tevreden dat we dit seizoen aanvatten,” meent Erwin. “Iedereen kan zich vinden in het kader dat we hiervoor creëerden. En wij zijn blij dat we opnieuw iedereen kunnen begroeten, na maanden van inactiviteit. Ook Leo en Wim beamen dit. Leo: “Leuk om te zien hoe iedereen een positieve houding aanneemt.” Wim sluit aan: “Onze spelers en vrijwilligers blijven vrijwel allemaal positief. Nu we terug trainen was dit voor velen een lichtpunt omdat sommigen al maanden tussen 4 muren zaten. De toekomst van ons team is momenteel wat twijfelachtig. Uiteraard kijken wij uit naar een “normale” werking maar intussen houdt iedereen er de moed in.” En samen kunnen ze besluiten: “Het zijn zeker geen makkelijke tijden, maar we gaan er allemaal samen door!” Tekst: Caroline Casteleyn Dialoog • 9
ACTUA
Platform Zorgwijs.be wijst de weg naar zorg op maat Sinds 2017 kan je door de invoering van het persoonsvolgend budget zelf zorg inkopen. Toch kan de zoektocht naar de meest geschikte zorg soms een uitdaging zijn. Hierop wil zorgwijs. be het antwoord zijn. Als budgethouder krijg je op Zorgwijs een erg compleet beeld van alle zorgaanbieders die er zijn en kan je gericht op zoek gaan de zorg die het best bij je past. Zorgwijs.be bundelt alle zorgaanbieders op één platform. Vandaag vind je er al het complete overzicht van alle vergunde zorgaanbieders (alle zorgaanbieders met een vergunning van het VAPH). Daarnaast kunnen ook potentiële persoonlijke assistenten een profiel aanmaken en hun diensten aanbieden. In de toekomst zullen ook niet-vergunde zorginitiatieven hun aanbod bekend maken op Zorgwijs.be. Meer info op www.zorgwijs.be.
Nieuw: Mantelzorgstatuut Sinds 1 september 2020 kunnen mantelzorgers een officiële erkenning aanvragen. Deze erkenning bestaat uit twee types erkenningsattesten: 1. een algemene erkenning als mantelzorger. Dit attest geeft je een algemene erkenning als mantelzorger. Het is na aanvraag onbeperkt geldig en er staat geen beperking op het aantal erkennende mantelzorgers dat de zorgvrager mag hebben. Je moet hiervoor een verklaring op eer afleggen. 2. een erkenning als mantelzorger met sociaal voordeel. Dit tweede type erkenningsattest is gekoppeld aan één sociaal voordeel, namelijk de mogelijkheid tot het aanvragen van mantelzorgverlof bij je werkgever. Opgelet! Het is belangrijk dat je deze erkenning pas aanvraagt op het moment dat je zeker bent dat je het mantelzorgverlof wil opnemen. De erkenning is namelijk maar één jaar geldig en het aantal mantelzorgers met dit type attest is beperkt tot 3 per zorgvrager. Om deze erkenningen aan te vragen moeten de mantelzorger en de persoon voor wie deze zorgt aan een aantal voorwaarden voldoen. Bekijk alle info op www.vfg.be/mantelzorgstatuut.
10 • Dialoog
TOFFE TERUGBLIK OOST-VLAANDEREN
Bedankingsdag 2020 een beetje anders maar zeker geslaagd! Dit jaar is alles een beetje anders en dat was ook het geval voor onze jaarlijkse bedankingsdag voor vrijwilligers. Zo werd de activiteit verplaatst naar zondag 6 september en werd er gezocht naar een nieuwe invulling om de inhoud van de dag coronaproof te maken. Het concept van de surprisebus bleef behouden waardoor de vrijwilligers niets op voorhand wisten. In de voormiddag was er een leuke en interactieve quiz bestaande uit drie rondes in het Bond Moyson kantoor te Zwijnaarde waarbij het winnende team met een mooie waardebon naar huis ging. Na het quizzen was het tijd om te lunchen: het team van VFG O-VL had een lekkere lunch gemaakt bestaande uit wraps met verschillende vullingen.
Om kwart na één zat iedereen op de bus en reden we richting Brugge, een historische stad met middeleeuwse steegjes en kanaaltjes en chocolatiers van wereldniveau. De vrijwilligers konden kiezen uit drie activiteiten: • een ritje door de stad met de paardentram • een gegidst bezoek aan Choco-Story waarbij ze werden ondergedompeld in de geschiedenis van cacao en chocolade • een gegidste stadwandeling. Aangezien er bij de lunch geen dessertje was, konden de vrijwilligers na de namiddagactiviteit genieten van een lekker ijsje bij Gelateria Da Vinci of een warme wafel. Rond 17u was het tijd om terug naar huis te gaan en na een kleine wandeling zat iedereen terug op de bus richting Oost-Vlaanderen. Het was een plezier om na zo’n lange tijd opnieuw een activiteit te organiseren en te genieten van de lachende gezichten van de vrijwilligers. We zien elkaar volgend jaar, in hopelijk normale omstandigheden, terug! Verslag door Nina Dialoog – Oost-Vlaanderen • 1
DE TOFFE TERUGBLIK
Tweede succesvolle testsessie Filoe-project! We brachten op zaterdagnamiddag 26 september ook in OostVlaanderen deelnemers samen om het nieuwe Filoe-project uit te testen. Voorkennis was niet nodig. Enkel een open geest en zin om elkaar te leren kennen. Deze testsessie bewees het opnieuw:filosoferen is toegankelijk voor IEDEREEN. De deelnemers werden onderverdeeld in twee kleinere groepen en door de
projectmedewerker uitgedaagd om op een speelse en interactieve manier na te denken over zes thema’s: geluk, identiteit, dromen, verlies, zelfredzaamheid en gelijkwaardigheid. Filoe wil mensen met een handicap de voordelen van filosoferen leren kennen. Filosoferen is iets dat je sterker kan maken: je leert om kritisch na te denken over bepaalde
thema’s en beter op te komen voor jezelf. Dankzij jullie tips, ervaringen en feedback kunnen we verder aan de slag om het Filoevormingspakket te ontwikkelen. Meer nieuws volgt snel.
HOP MET DIE VEERKRACHT!
Terugblik op de 10-daagse van de Geestelijke Gezondheid Iedereen van ons zit er wel eens door, kampt met (teveel aan) stress, heeft het gevoel het even niet meer te weten,… In Vlaanderen geeft 1 op 3 mensen aan geconfronteerd te worden met psychische problemen: gevoelens van angst, stress, depressieve gevoelens, heimwee,... Veel van deze personen zoeken geen hulp terwijl velen van hen eigenlijk wel hulp kunnen gebruiken. In deze uitdagende corona-periode voelen we dat het belangrijker is dan ooit om hierop in te zetten.
VFG droeg – in samenwerking met Stad Gent en de dienst GVO van Bond Moyson – z’n steentje bij met het aanbod van twee gratis vormingen tijdens de 10-daagse van de Geestelijke Gezondheid in Gent. Op 3 oktober werd in de voormiddag de vorming ‘Het werkt mij op de zenuwen: SOS Stress!’ georganiseerd. In de namiddag stond de vorming ‘Optimistisch de dag door!’ op het programma. Beide sessies waren volzet en vonden plaats op een toplocatie, namelijk de historische kelder op de Vrijdagmarkt in Gent. Dank aan Carine en Rudy, de lesgevers / gezondheidspromotoren van dienst. We trachtten aan de hand van deze vormingen geestelijke gezondheid onder de aandacht te brengen en beter bespreekbaar te maken. We hopen dat we de deelnemers tips hebben kunnen geven om – snel – weer in hun kracht te staan, om op een andere – misschien wel betere – manier om te gaan met moeilijkheden, (onverwachte) tegenslagen en veranderingen.
TIP: VFG-groepen kunnen deze vormingen gratis aanbieden aan hun leden. Interesse? Contacteer VFG-medewerker Axelle via mail (vormingen.bmovl@bondmoyson.be) of via telefoon (09 333 57 62). 2 • Dialoog – Oost-Vlaanderen
THEMA IN DE KIJKER
⊲⊲⊲
Actieweek ‘Gezond Binnen’ van 16 tot 20 november 2020 Elke Vlaming brengt gemiddeld 85% van zijn of haar tijd binnen door, vooral in de eigen woning. De lucht die je binnen inademt, kan een invloed hebben op je gezondheid en welzijn. Het is altijd belangrijk om een gezond binnenmilieu na te streven. Dit jaar nog meer omdat we door de Coronacrisis meer tijd thuis moeten doorbrengen. De Vlaamse Logo’s, het Agentschap Zorg en Gezondheid en Gezond Leven ontwikkelden een checklist voor een gezond binnenmilieu met 4 vuistregels om je binnenluchtkwaliteit zo gezond mogelijk te maken. Hou je kot gezond en doe mee de check check check voor een gezond binnenklimaat.
Hou je kot gezond
VENTILEER Zorg voor een constante luchtdoorstroming door je huis
ZET HET RAAM OP KIEPSTAND
ZET HET RAAM OP EEN KIER
ZET JE VENTILATIEROOSTERS OPEN
ZET JE VENTILATIESYSTEEM AAN
VERLUCHT Zet je raam extra open bij o.a. activiteiten met water
Wist je dat ...
VFG een spel heeft om kinderen in het basisonderwijs (vanaf het vierde leerjaar) en personen met een verstandelijke beperking die zelfstandig wonen of in een voorziening verblijven te informeren over gezonde lucht? ‘Valies vol lucht’ bestaat uit 3 kleinere spelmodules en leert je op een speelse manier kennis maken met begrippen als huisstofmijt, chemische stoffen, insectenverdelgers, de gevaren van roken, veilig koken, het nut van gezond bewegen,…
Altijd en zeke tijdens r Corona
DE WAS DROGEN
Beperk vervuilende stoffen in huis en verlucht
DOUCHEN
SCHOONMAKEN
KOKEN
Vermijd CO-vergiftiging door je verwarmingstoestel te laten nakijken
Meer weten? Surf naar Gezondbinnen.be © 2020 • Zorg en Gezondheid, de Vlaamse Logo’s en Vlaams Instituut Gezond Leven V.U.: Vlaams Instituut Gezond Leven vzw, Linda De Boeck, Gustave Schildknechtstraat 9, 1020 Brussel
Interesse? Neem contact op met VFG-medewerker Axelle via mail (o-vl@vfg.be) of via telefoon (09 333 57 62).
Dialoog – Oost-Vlaanderen • 3
PROJECT KER IN DE KIJ
Help, op bezoek bij de dokter!
Ik voel mij ziek, hoe kan ik mij beter voorbereiden op mijn doktersbezoek? Hoe leg ik uit aan de dokter waarom ik mij ziek voel? Hoe kan ik beter begrijpen wat de dokter me vertelt? Hoe kan ik mezelf de juiste nazorg geven? Op bezoek gaan bij de huisarts is geen gemakkelijke opdracht, zeker voor personen met een verstandelijke beperking. Moeilijke woorden, veel informatie op korte tijd, weinig structuur en visuele ondersteuning... Allemaal zaken die voor verwarring kunnen zorgen, waardoor je belangrijke informatie kan missen.
Visueel hulpmiddel
Vlotte communicatie is niet altijd evident, niet voor personen met een handicap en niet voor huisartsen. Daarom is VFG bezig met het ontwikkelen van een visueel hulpmiddel voor het project ‘Help, op bezoek bij de dokter!’. Zo willen we de communicatie voor, tijdens én na het doktersbezoek makkelijker maken. Het interactief hulpmiddel zal beschikbaar zijn voor alle huisartsen, personen met een verstandelijke beperking en hun zorgnetwerk, via meerdere (online) kanalen. In de toekomst zullen ook andere kwetsbare groepen de leidraad kunnen gebruiken, zoals personen met taal- en spraakstoornissen en anderstaligen.
4 • Dialoog – Oost-Vlaanderen
Kan jij ons helpen?!
(H)erken jij de problemen waarvoor wij een oplossing willen ontwikkelen? Of heb je ervaring met handige communicatiehulpmiddelen? VFG heeft een vragenlijst ontwikkeld om jouw input te kunnen meenemen in de verdere uitwerking van het project ‘Help, op bezoek bij de dokter!’. Je kan de vragenlijst zelfstandig of samen met iemand uit je (zorg)netwerk invullen. Het invullen zal ongeveer 15 minuten van je tijd innemen. De verwerking van de resultaten verloopt volledig anoniem. Wanneer je je ideeën met ons wil delen, geef dan gerust een seintje en dan bezorgen we je de vragenlijst. We kijken alvast uit naar jouw tips, ervaringen en feedback! We zijn nu volop bezig met de ontwikkeling van het visuele hulpmiddel. Wil jij het als eerste testen? Dat kan! Geef VFG Oost-Vlaanderen vrijblijvend een seintje via: o-vl@vfg.be ☎ 09 333 57 62
KOMENDE ACTIVITEITEN
⊲⊲⊲
Webinars Correctiefase 2
3D Filmcafé Ga je graag naar de film en heb je zin om nieuwe mensen te leren kennen? Dan organiseren wij binnenkort leuke activiteiten voor jou! Onze Gentse afdeling, 3D-Filmcafé maakt een nieuwe start door vanaf dit najaar op regelmatige basis activiteiten te organiseren in samenwerking met VFG-JONG, de jongerenwerking van VFG. We gaan met een klein groepje filmliefhebbers naar de cinema en drinken na de film gezellig een drankje in een café in de buurt van Kinepolis Gent. Dit zijn alvast de data voor 2021: 27 maart, 26 juni en 25 september.
Kreeg jij eind 2019 van het VAPH een brief over een daling, een stijging of omzetting van je budget naar rechtstreeks toegankelijke hulp? Dan zit je wellicht met heel wat vragen. De wijziging van je budget is de zogenaamde ‘correctiefase 2’ (CF2). Maar wat is dat precies? En waarom werd die correctie ingevoerd? Hoe organiseer je in de toekomst je zorg en ondersteuning met je nieuwe budget? Of zonder budget? Waar vind je in je nabije omgeving praktische hulp? Of hulp bij de invulling van je dagbesteding of vrije tijd? Om jou wegwijs te maken in je zoektocht naar de juiste ondersteuning, organiseren we – in samenwerking met KVG – webinars. In Oost-Vlaanderen vinden ze plaats op de volgende dagen: • woensdag 9 december, 10u – 12u (georganiseerd door VFG) • donderdag 28 januari, 14u – 16u (georganiseerd door KVG)
Alle filmliefhebbers Kinepolis Gent Zaterdag 28 november 2020 10 euro (filmticket + consumptie op café inbegrepen)
Extra info? Vooraf inschrijven is verplicht. Een drankje en/of snack voor tijdens de film koop je zelf in de cinema.
KERSTFUIF VFG kan zich ondertussen bijna een specialist noemen in het organiseren van thema fuiven en dan kunnen we natuurlijk niet anders dan ook een echte kerstfuif te organiseren! Denk aan een zaal vol versierde kerstbomen, kerstlichtjes, slingers, sneeuwpoppen en wie weet komt de kerstman wel langs… Wil jij dan met hem op de foto? Voor de fuif van start gaat, kan je genieten van een lekkere maaltijd. * Indien nodig organiseren we een coronaproof activiteit*
Alle dansende kerstvierders Feestzaal Bevegemse Vijvers, Zottegem Dinsdag 8 december 2020 5 euro (inkom fuif + gadget) 10 euro (inkom fuif + gadget en lunch) Extra info? Vooraf inschrijven is verplicht. VFG-leden krijgen een gratis drankje aangeboden. De inkom is gratis voor begeleiders. Dialoog – Oost-Vlaanderen • 5
VFG JONG CLUB
VFG-JONG CLUB VFG-Jong, wat is dat?
De zomer is weer schitterend geweest voor onze VFG-jongers. Alles is kunnen doorgaan op een zo normaal mogelijke en toch veilige manier. Daar zijn we natuurlijk zeer blij om. Graag willen we jullie mee laten nagenieten van onze mooie VFG-Jong-Zomer.
Hier leerde ik de eerste dag van boerderij kamp Julia beter kennen met de avondzon op de boerderij! was een leuk moment waarbij we samen in de schommel zaten te schommelen en te praten met elkaar R Op speelplein Rozemarijn is het elke dag avontuur. De ene dag plonsen we in het zwembad, de andere knutselen we de mooiste kunstwerkjes. En af en toe doen we ook de gekste parcours en klimmen en klauteren we overal op, onder en tussen, net zoals door deze kleurrijke tunnel.
ohja dit is toch ook wel een leuke foto, hier deden we spontaan een vleeshoop tussen een activiteit door. Ik weet niet zo goed hoe dit is gekomen, maar iedereen vond dit leuk en er kwam ook een leuke foto uit! Ik vind het ook leuk om te zien hoe iedereen zo blij is op die foto w
Op deze foto hadden we een scheerschuim gevecht namelijk moni's tegen vfg'ers! en ik denk dat het wel duidelijk is welke groep er is gewonnen 8 was een van de leukste momenten van het boerderijkamp! hier konden zowel kinderen als moni's gewoon doen zonder nadenken 7
6 • Dialoog – Oost-Vlaanderen
PROJECT IN DE KIJKER
⊲⊲⊲
We doen zoveel zotte en onvergetelijke dingen op een VFG-Jongkamp, onze voetjes laten rusten in een verkwikkend voetbadje kan zoveel deugd doen! Om er nadien nog maar weer eens met veel goesting tegen aan te gaan.
Dit vond ik ook een leuke foto met een leuk verhaal! namelijk: we wilden gelatine, maar dit maak je door gelatine in heet water te koken en dan te laten rusten. Wij hadden dus +- 10 hete potten met gelatine gemaakt en die moesten koel worden, dus wij hebben dat in de diepvries gedaan waardoor de diepvries voor de helft ontdooid was w maar de vfg'ers vonden dit heel leuk dus dat was niet zo erg dan! Ze moesten voorwerpen uit de gelatine halen en in de bak doen! dit vonden ze heel leuk en was dus een geslaagde activiteit!
en dit is gewoon een hele leuke groepfoto van het laatste kamp van de zomer. We gingen hier samen in het bos op zoek achter diertjes! We hebben pissebedden en wormen gevonden.
Onze goede vriend was jarig op het kamp aan de zee, en toen hij hoorde dat hij een klein cadeautje ging krijgen van ons, was hij er meteen van overtuigd dat het een bop-it was. Terwijl wij hem aan het overtuigen waren van dat er nog vele andere leuke cadeautjes zijn die hij kon krijgen, was hij al helemaal mee in zijn bop-it verhaal en was hij zelfs al de geluidjes van een bop-it aan het nadoen. Natuurlijk wisten wij al dat zijn cadeautje geen bop-it ging zijn dus hoopten vooral dat hij blij zou zijn met het cadeautje dat hij zou krijgen. En gelukkig was dat uiteindelijk ook zo want zoals je ziet op deze foto is hij heel gelukkig aan het spelen met het slijm dat hij had gekregen. Al heeft hij wel nog heel de week bop-it geluidjes gemaakt. Dialoog – Oost-Vlaanderen • 7
VFG JONG CLUB
Dit is een foto van toen ze met scheerschuim baarden aan het tekenen waren op de spiegel, zodat ze gelijk zelf een baard hadden, en in het begin hadden we die platen rechtop gezet tegen de veranda in de barkentijn, maar toen we even bezig waren, was Kyara iets te enthousiast bezig en haar plaat stond ondertussen al plat tegen het raam. Wij hadden wel nog niet gezien dat het voegsel van de vensterbank op bepaalde plaatsen er niet meer was waardoor Kyara haar plaat plots verdween tussen die steen. Zowel wij als de vfg'ers hebben daar heel hard om moeten lachen. Erna hebben we dan maar besloten om de platen neer te leggen.
Dit is van toen we besloten om te gaan discodouchen met de VFG'ers. We waren in de barkentijn en toen we wouden beginnen merkten we dat het licht in de badkamers in de barkentijn met een sensor aanging, dus dat we het eigenlijk niet konden uitzetten. Maar dankzij Lena haar geweldige en hilarische idee om een maandverband over de sensor te plakken hebben we toch kunnen discodouchen. Dat leverde niet alleen een hilarisch moment op maar ook een zalige discodouche voor zowel ons als de kinderen. 8 • Dialoog – Oost-Vlaanderen
Deze 2 vfg-Jongers kenden elkaar nog niet voor dit kamp aan de zee. Maar de vriendschap tussen hen was al vanaf moment 1 te zien want telkens als ze naast elkaar liepen, pakten ze spontaan handjes vast, megacute dus!
Hebben jullie zin gekregen in meer? Houd onze website en onze sociale media in de gaten voor het nieuwe aanbod van 2021! www.vfg-jong.be www.facebook.com/vfg.jong www.instagram.com/vfgjong.
JOUW VRAAG
Jouw vraag “Ik heb recht op een persoonsvolgend budget, maar ik weet niet hoe ik daarmee aan de slag kan. Waar kan ik terecht voor hulp?” Als je een persoonsvolgend budget (PVB) hebt, kan je terecht bij bijstandsorganisaties voor de opstart én het beheer van je budget, en de organisatie van je ondersteuning. Ook met een persoonlijk assistentiebudget (PAB) kan je er terecht voor ondersteuning. Er zijn 5 bijstandsorganisaties erkend in Vlaanderen: absoluut vzw, alin vzw, MyAssist vzw, Onafhankelijk Leven vzw en ZOOM vzw. Elke bijstandsvereniging is actief in de 5 Vlaamse provincies.
Waarmee kan een bijstandsvereniging jou helpen?
Xanne, coach bij alin vzw, geeft een woordje uitleg. Concreet biedt een bijstandsorganisatie zoals alin vzw bijstand in het informeren, maar ook in het beheren en verantwoorden van een budget. Een bijstandsorganisatie heeft een tussenpositie tussen de budgethouder en het Vlaams Agentschap voor Personen met een Handicap (VAPH), en verdedigt de belangen van de budgethouder. Je kan twee soorten bijstand krijgen: laagdrempelige en intensieve bijstand. Voor laagdrempelige bijstand betaal je bij alin 50 euro per jaar: het gewone lidgeld. Dat geld kan je betalen met je budget. Met deze vorm van bijstand krijg je niet alleen informatie over PVB
en PAB via gratis vormingen, de nieuwsbrief, website en het tijdschrift alinEA, maar kan je ook onbeperkt hulp krijgen van de helpdesk wanneer je dringende vragen hebt. Heb je meer intensieve of hoogdrempelige bijstand nodig, dan kan je ondersteuning vragen van een coach (via huisbezoek of een consultatie op kantoor of online). Dat kost je 72 euro per uur, maar kan betaald worden met je budget. De coaches van alin begeleiden jou volgens jouw noden en wensen. Hoe vaak je begeleiding wil, kies je zelf. Waarmee kan de coach jou zoal helpen? • Je kan bij hem of haar terecht met vragen over het besteden van je PVB, over het verantwoorden van je uitgaven tegenover het VAPH, hoe je saldo consulteren… • Je coach helpt je met het contacteren van en
onderhandelen met diensten die je wil inschakelen, zoals door het VAPH erkende voorzieningen, thuishulp of een poetsdienst… • Je kan hulp krijgen bij het in orde brengen en houden van de boekhouding van je budget. • Je coach kan je helpen met voorbereiden van inspecties. • … Hulp vragen aan een bijstandsorganisatie is dus niet alleen interessant voor mensen die intensieve ondersteuning nodig hebben. Ook mensen die hun budget volledig zelf beheren worden steeds op de hoogte gehouden van regelgevingen en kunnen bij alin terecht met hun vragen. Iedereen kan bij een bijstandsorganisatie hulp op maat krijgen. Meer informatie lees je op www.alin-vzw.be.
Dialoog • 11
WONEN
Je krijgt zoveel terug van een pleeggast in huis “Mocht ik vandaag weer voor de keuze staan, ik zou het zeker opnieuw doen. Je krijgt zo veel terug van een pleeggast1. Gezelligheid, genegenheid, wat leven in huis ... Ik raad het iedereen aan”. Anna is al lange tijd pleegmoeder. Samen met haar broer Eddy en haar pleegdochter Romina vormen ze een hecht pleeggezin. “Ik was alleenstaande en Eddy en ik woonden in bij onze moeder. Vrienden van mij kozen eerder al voor pleegzorg. De vele gesprekken die we daarover hadden en het feit dat ik iets wilde betekenen voor een kind zonder echte thuis heeft me geïnspireerd om zelf ook in pleegzorg te stappen”, blikt Anna terug op de start van haar traject. Dat is intussen meer dan twintig jaar geleden. Pleegzorg paste in mijn leven
“Ik heb er eerst een dik halfjaar over nagedacht en alles grondig doorgesproken met mijn moeder én met mijn broer Eddy, die een licht verstandelijke beperking heeft. Hun inbreng was bepalend in mijn beslissing, want we woonden samen in één huis.” Zowel haar moeder als Eddy stonden volledig achter de keuze van Anna om een pleegkind op te vangen. “Het positief advies van de pleegzorgdienst bevestigde
“De begeleiding van onder andere Pleegzorg heeft me heel wat kopzorgen bespaard.”
voor mij dat pleegzorg echt in ons leven zou passen.” Tijdens het voorbereidingstraject had Anna niet specifiek een voorkeur voor een kind met een beperking. “Ik wilde vooral een kind in nood vooruithelpen”, legt ze uit. “Eerst ving ik regelmatig een meisje uit een voorziening op tijdens het weekend. Tot op een dag de telefoon ging en ik vanuit pleegzorg de vraag kreeg om voltijds een jong kind met een verstandelijke beperking op te vangen dat uit een gevaarlijke thuissituatie kwam. En zo kwam Romina bij ons wonen.”
Dichter bij elkaar als gezin
“Romina was vijf jaar toen ze bij ons kwam wonen.” Het was in die beginfase echt een zoektocht om elkaar te leren kennen. Dat ging met vallen en opstaan, zoals je zou verwachten. “Er vloeiden ook veel traantjes die eerste tijd,” herinnert Anna zich. “Wat natuurlijk te begrijpen viel. Romina werd opeens bij ‘wildvreemde mensen’ ondergebracht en dat vergt heel wat aanpassing. Het verliep dan ook niet altijd vlekkeloos.” 12 • Dialoog
1 Een pleeggast is een volwassene met een handicap en/of psychiatrische problematiek die ondersteuning krijgt via Pleegzorg.
⊲⊲⊲
Toen Romina bij Anna ging wonen, had ze een groeiachterstand en sprak ze niet of nauwelijks. “We zijn toen met haar naar een revalidatiecentrum gegaan”, vertelt Anna. “Op drie maanden tijd was er al een grote evolutie merkbaar. Het praten ging zichtbaar vooruit en Romina voelde zich duidelijk beter.”
Pleegzorg voor volwassenen
Romina heeft een verstandelijke beperking en liep school in het bijzonder onderwijs. Toen ze achttien werd, ging de pleegzorgsituatie over naar ‘pleegzorg voor volwassenen’. “Omdat het voor Romina moeilijk is om bijvoorbeeld haar eigen spaarcentjes goed te beheren, hebben we toen o.a. de nodige stappen gezet om haar daarmee te helpen.” Anna voelde altijd de steun van zowel de school, de dienst voor pleegzorg als de dagopvang. Die maakten haar wegwijs in alle administratie en zorgden dat ze bij de juiste instanties ging aankloppen. “Die begeleiding heeft me heel wat kopzorgen bespaard. Zonder hen was het als alleenstaande echt niet simpel geweest om mijn weg daarin te vinden.“
Omgaan met hechting
Haar eerste twee levensjaren verbleef Romina in het ziekenhuis omdat haar mama niet in staat was haar op te voeden. Daardoor ontwikkelde ze een hechtingsstoornis. Samen met Pleegzorg onderzocht Anna hoe ze daar best mee konden omgaan. “Het heeft ons enorm geholpen om te leren kijken waar bepaald gedrag vandaan komt, om daar dan gepast op te kunnen reageren. Door beter te begrijpen hoe de stoornis zich uitte, konden we er ook beter mee omgaan. Zo leerden we dat
het belangrijk is voor Romina dat mensen die met haar in contact komen de nodige afstand bewaren. Als mensen te dicht komen, zal ze bepaald gedrag vertonen om hen weer af te stoten. Ook zal ze soms verhalen vertellen die niet helemaal kloppen om aandacht te trekken.” “Dat heeft op bepaalde momenten wel voor moeilijkheden gezorgd tussen de school, de opvang en onze thuissituatie”, gaat Anna verder. “Met veel overleg zijn we daar gelukkig uitgeraakt. Nu voorzien we standaard veel afwisseling in Romina’s dagschema. Dat geeft haar de nodige variatie.” Romina is een enthousiaste jonge vrouw van 27 jaar. Tot voor kort ging ze naar school. Daar zat ze elke week in een klas voor +21-jarigen die samen allerlei activiteiten deden. “Ik hoefde niet elke dag te gaan”, legt ze uit. “Enkel op vaste dagen ging ik naar school. De andere dagen kon ik naar de opvang. Maar ik heb zelf besloten om vanaf september niet meer naar school te gaan. Ik wil thuis graag wat meer helpen, en ook eens wat meer alleen gaan winkelen en zo. Ik ben klaar voor een volgende stap.”
Hartje ophalen op de zorgboerderij
Waar Romina écht naar uitkijkt, is haar bezoek aan de zorgboerderij. Daar kan ze elke twee weken op woensdag naartoe. Ze zit er samen in een divers groepje van mensen met verschillende beperkingen en leeftijden. “Op de zorgboerderij help ik de dieren verzorgen, mag ik mee koken en de dieren knuffelen. Er zijn kippen, konijnen, ezels, een hond en cavia’s”, vertelt Romina vrolijk. Als ze mocht kiezen, zou ze er veel vaker naartoe gaan. “Alles is daar aangepast aan ons”, beseft Romina. “Ik voel me er echt gelukkig.” En ook in haar pleeggezin bij Anna
“Ik heb veel vertrouwen in mijn pleegzorgbegeleidster. Ze kent me goed.”
en Eddy voelt ze zich thuis. “Ik geniet van de vrijheid die ik hier krijg. Ik mag regelmatig alleen een wandeling gaan maken in de buurt. Anna vertrouwt me daarin. Ik ga ook wel eens alleen winkelen.”
Broer en zus
Eddy is Anna’s jongere broer. Toen hun moeder overleed, bekeek Eddy samen met Anna hoe zijn nabije toekomst ingericht kon worden. Eddy besefte dat alleen wonen voor hem geen optie was en wilde graag bij zijn zus blijven wonen. Pleegzorg voor volwassenen bleek ook voor hem een ideale keuze. “Zeker omdat ik pleegzorg al goed kende door de situatie met Romina”, legt Eddy uit. “Onze pleegzorgwerker kwam al een tijdje bij ons over de vloer, dat voelde voor iedereen vertrouwd aan.” Dialoog • 13
WONEN
Je krijgt veel vriendschap en hulp terug van pleeggasten zoals ik. Dat beseffen mensen vaak niet.” Eddy helpt zelf heel graag in huis. “Ik kan poetsen, stofzuigen, stof vegen, maar ook koken. Ik heb zelfs een tijdje kooklessen gevolgd. Bij kerstmis maakte ik een volledig kerstmenu klaar voor het hele gezin!”, vertelt hij trots.
“Eigenlijk veranderde er niet zo heel veel”, bekent Anna. “Aangezien Eddy eerder ook al bij mij woonde, was het voor ons vooral een administratieve aanpassing. Dat kon eerst niet zo lang onze moeder nog leefde.” Maar Anna weet dat het toch ook meer inhoudt dan enkel administratie. “Voor Eddy is het nu wel fijn om iemand extra te hebben waar hij zijn vragen aan kan stellen. Hij kent pleegzorgwerker Ine goed en vertrouwt haar volledig. En zo hoeft hij ook niet voor alles op mij terug te vallen. Dat creëert op een bepaalde manier voor ons beiden wel een soort rust.” Eddy functioneert grotendeels zelfstandig. Hij behaalde zijn rijbewijs en verplaatst zich zelf met de auto. Maar sommige dingen lukken niet alleen. Zelf rekeningen betalen lukt bijvoorbeeld prima, maar als Eddy ‘ingewikkelde’ brieven krijgt, is het vaak moeilijk voor hem om die juist te interpreteren en te verwerken. “Ik kan voor heel veel dingen op Anna rekenen”, vertelt hij dankbaar. “Zij helpt me met allerlei administratieve dingen, want dat is niks voor mij. Pleegzorg helpt mij waar Anna niet kan helpen. Ik heb 14 • Dialoog
veel vertrouwen in Ine. Zij kent me goed en ik kan bij haar echt voor van alles en nog wat terecht.”
Mensen helpen
Eddy heeft een lichte verstandelijke beperking en volgde onderwijs op OV2-niveau. “Na schooltijd moest hij wel veel bijwerken voor zijn algemene vakken”, weet Anna nog. “Hij trekt behoorlijk zijn plan. Het liefst blijft hij nog een tijdje bij mij wonen. Maar hij komt wel in aanmerking om op termijn begeleid zelfstandig te gaan wonen.” Eddy is bijzonder sociaal geëngageerd. “Ik vind het belangrijk om mensen te helpen. Ik doe ook vrijwilligerswerk bij pleegzorg. Ik help er de tuin onderhouden. Zo heb ik intussen al veel fijne mensen leren kennen en dat heeft me veel vertrouwen gegeven. Ik ben echt dankbaar voor de kansen die ik heb gekregen.”
Ambassadeur voor volwassenpleegzorg
“Mensen kennen pleegzorg voor volwassenen nog veel te weinig”, vindt Eddy. “Ik zie zelf heel veel redenen waarom je zou kiezen om een pleeggast in huis te nemen.
Anna en Eddy dragen pleegzorg een extra warm hart toe. Ze zijn allebei actief binnen de participatieraad van pleegzorg. “We komen regelmatig samen om rond bepaalde inhoudelijke thema’s te werken en de stem van de pleeggasten uit te dragen”, vertelt Anna. “Ja, het is echt belangrijk dat er iets voor de pleeggasten wordt gedaan,” vult Eddy gedreven aan. Hij droomt ervan om voor alle pleeggasten een feest te organiseren, waar zij in het middelpunt van de belangstelling mogen staan.
Samen genieten
Maar af en toe mag het ook op een lager pitje. Om even aan de dagelijkse sleur te ontsnappen, trekt het gezin al eens een weekendje naar de Vlaamse Ardennen. “We logeren dan bij familie of huren een huisje. En dan maken we lange wandelingen samen. Daar kunnen we echt van genieten.” Alle gezichten lichten op bij die gedachte. Een beeld om onze handen en harten aan te warmen. Meer info over pleegzorg voor volwassenen: www.pleegzorg.be. Tekst: Mishi Jooken Foto’s: Lynn Van Baelen
GROEP IN DE KIJKER
Groep in de kijker:
VFG-groep Blankenberge Afgelaste activiteiten, strenge maatregelen wanneer de activiteiten wel mochten doorgaan… Corona maakte het de laatste maanden niet makkelijk voor onze groepen. Toch kregen we hoopvolle verhalen te horen. Zo kwamen we in contact met Jeannine, voorzitter van de VFG-groep in Blankenberge, die in juli voor de eerste keer een ‘coronaproof’ activiteit op poten zette. De VFG-groep in Blankenberge bestaat al 30 jaar. Jeannine vertelt trots over de geschiedenis van de groep: “In de 13 jaar dat ik voorzitter ben, zijn we als groep enorm geëvolueerd. Vroeger werden er enkel spelnamiddagen georganiseerd en na een tijdje hadden we nog maar 20 deelnemers. We hebben daarom besloten heel onze aanpak te veranderen. We hebben een bestuursgroep samengesteld, met mensen die zich op lange termijn willen engageren, en legden een vaste dag in de maand vast waarop we activiteiten organiseren. Naast spelnamiddagen zorgden we vanaf dan ook voor een aansluitend etentje. Onze vaste bezoekers zijn minstens verdriedubbeld.”
Coronaproof activiteiten organiseren
Sinds midden maart was de VFG Blankenberge genoodzaakt om hun geplande activiteiten te annuleren. Toch besloot de groep om in juli een activiteit te organiseren. “Normaal zijn er geen activiteiten in de zomervakantie”, weet Jeannine ons te vertellen. “Maar de maatregelen waren net versoepeld en ik kreeg de ene na de andere telefoon van mensen die de maandelijkse activiteit misten – dus hebben we het er toch op gewaagd. En de mensen zaten er duidelijk op te
wachten: ik had de uitnodiging nog maar verstuurd, en diezelfde avond kreeg ik al inschrijvingen binnen. Maar dan zaten we natuurlijk met de uitdaging om alles ‘coronaproof’ te laten verlopen. We brengen onze leden samen, maar we willen natuurlijk geen besmettingen. We hebben de activiteit dan ook gespreid over twee dagen, met verplichte inschrijvingen. Bovendien hebben we een heel parcours uitgestippeld voor het binnenen buitengaan, we hebben alle menukaarten en drankbonnetjes geplastificeerd zodat ze ontsmet konden worden, voor bordjes gezorgd die mensen konden opsteken als ze dorst hadden, én we hebben pakken ontsmettingsmiddel ingeslagen. We maakten een volledig draaiboek voor de activiteit, waarin de maatregelen werden uitgeschreven, met ondersteunend beeldmateriaal. In totaal hebben we twee volledige dagen gespendeerd aan de voorbereiding van de activiteit.”
Aanpassen voor vrijwilligers en bezoekers “De activiteit zelf is heel vlot verlopen, en er is geen enkele besmetting geweest”, vertelt Jeannine met trots. “Natuurlijk heeft de dag veel geëist van de medewerkers. Al dat ontsmetten
en controleren of iedereen de maatregelen wel opvolgde, vroeg wel wat energie. Ook voor de bezoekers was het wennen. Even naar een andere tafel gaan om een babbeltje te slaan, was nu geen optie. Gelukkig had iedereen al van voor corona een vast vriendengroepje: de bubbels waren dus al gemaakt.” “Iedereen heeft er toch veel deugd van gehad. Het was maar een eenvoudig ringspel in de openlucht en achteraf een koude schotel met verse groenten, en toch kan je niet geloven hoe positief de reacties waren. Het gezelschap doet enorm veel.” Jeannine benadrukt dat het succes van de activiteiten, en de groep, volledig te danken is aan de vrijwilligers: “Zonder de medewerkers was het niet gelukt om dit te organiseren. Ze doen er alles aan om de activiteiten te laten slagen. Ik ben hen enorm dankbaar voor hun inzet.”
Tekst: Renée Vansteenwinckel
Dialoog • 15
PVF
VFG onderzocht: hoe ervaren personen met een handicap persoonvolgende financiering?
Persoonvolgende financiering (PVF) is ingewikkelde materie. Als gebruiker van PVF heb je veel nood aan informatie en ondersteuning. Dat zijn zaken die niet voor iedereen even toegankelijk zijn. Is het systeem niet te complex? Staat iedereen gelijk aan de meet?
Toen PVF in 2017 opgestart werd, besloot VFG het systeem van bij de start op te volgen met een onderzoek. De centrale vraag: hoe ervaren personen met een handicap persoonsvolgende financiering? In 2017 en in 2018 werden personen met een handicap en hun vertegenwoordigers bevraagd over thema’s als informatieverstrekking en kennis over PVF. Ook de onderhandelingspositie van personen met een handicap, betaalbaarheid van zorg en woonen leefkosten kwamen aan bod. 16 • Dialoog
Welke resultaten kwamen naar boven uit het onderzoek?
Informatie & kennis Uit beide bevragingen blijkt dat mensen met een (vermoeden van) handicap onvoldoende kennis hebben van het PVF-systeem op zich. Nochtans is die kennis essentieel om goede keuzes te kunnen maken. Vooral mensen met een hogere opleiding en inkomen kunnen makkelijk informatie over PVF verzamelen. Ook wie al ondersteuning ontvangt, weet beter
hoe het systeem in elkaar zit. Het onderzoek toont aan dat dat voor andere groepen heel wat moeilijker is. En dat is problematisch. De situatie verbeterde niet tussen 2017 en 2018: de kenniskloof bleef dezelfde. Het systeem blijft onduidelijk, ondanks alle initiatieven om mensen te informeren. Daarnaast blijkt ook dat de meerderheid van de personen met een handicap ook hulp nodig heeft bij de administratie en het maken van keuzes bij zorg. Het helemaal op je eentje doen, is niet evident voor iedereen. Er namen ook
⊲⊲⊲
heel wat mantelzorgers deel aan het onderzoek, die erg overbelast blijken. Kortom, er is dus een grote nood aan meer duidelijkheid en aanspreekpunten voor informatie. Ook begeleiding door professionals met kennis van zaken is essentieel. Daarom bevelen wij aan dat er geïnvesteerd wordt in voldoende begeleiding op maat. Bij VFG proberen we hier met onze VFGWegwijzer alvast op in te zetten. Bestedingsaanbod Zorgaanbieders hebben een belangrijke verantwoordelijkheid om mensen te wijzen op alle bestedingsmogelijkheden. In praktijk loopt dit nog niet overal zoals het zou moeten. Mensen zijn nog te weinig op de hoogte van alle mogelijkheden. Bovendien vinden velen het moeilijk om te onderhandelen, waardoor ze vaak zonder meer meegaan in de voorstellen van zorgaanbieders. Meer dan 40% vindt dat men een voorgesteld zorgpakket gewoon moet aanvaarden. Het is belangrijk dat zorgaanbieders vouchers en cash even aantrekkelijk maken, uitleg geven over de keuzes, de gevolgen daarvan en samen met gebruikers op zoek gaan naar creatieve oplossingen. Ook bijstandsorganisaties kunnen hier een ondersteunende rol in spelen. Die zijn echter meestal betalend, wat een extra drempel kan vormen.
Betaalbaarheid van zorg Leven met een handicap is niet goedkoop. PVF creëert positieve verwachtingen, al blijven heel wat mensen bezorgd over het financiële plaatje. Bijna de helft van de respondenten zegt dat ze onvoldoende ‘rondkomen’ voor zorggebonden kosten of twijfelt hierover. Maar het gaat verder dan dat. In beide bevragingen geven de respondenten een alarmerend signaal op vlak van betaalbaarheid van alle levensdomeinen (wonen, vrije tijd, onzekerheid over toekomst…). PVF kan enkel werken wanneer er ook wordt ingezet op andere beleidsdomeinen zoals arbeid, mobiliteit, sociale zekerheid en woonbeleid. Het uiteindelijke doel is dat mensen zelfstandig aan de maatschappij kunnen deelnemen. Daarom moet iedereen in staat zijn om, naast de zorggebonden kosten, ook de woonen leefkosten te kunnen betalen.
Diversiteit Uit ons onderzoek bleek ook dat een erg diverse groep gebruik maakt van PVF. De persoonsvolgende financiering zou voldoende op die diversiteit moeten inspelen, zodat elke persoon met een handicap de nodige zorg en ondersteuning krijgt om te kunnen deelnemen aan de maatschappij. VFG vraagt daarom voldoende ondersteuning voor alle gebruikers.
Conclusie?
Het is onrechtvaardig dat een kwetsbare groep van mensen die minder goed opgeleid zijn, een lager inkomen heeft of minder vertrouwd is met het systeem, ook daadwerkelijk minder gebruik zou kunnen maken van het systeem. Maar zelfs voor zij die niet tot die kwetsbare groep behoren, zijn er heel wat uitdagingen en onduidelijkheden. Mensen voelen zich onzeker in dit nieuwe onderhandelingsproces. Mensen met een handicap hebben nood aan ondersteuning, en ook hun mantelzorgers kunnen hulp gebruiken. Extra begeleiding en ondersteuning zijn dus nodig. VFG neemt de resultaten van het onderzoek dan ook mee naar de beleidstafels. We blijven inzetten op kansen voor iedereen. Lees het volledige onderzoek op onze website: www.vfg.be/onderzoek-pvf Tekst: Veerle Van Den Eede
Dialoog • 17
INFO
Wat beweegt er bij VFG? Onze Grote Boodschap an 16 tot 22 september ging V de Week van de Mobiliteit door. Jammer genoeg zijn in 2020 de treinen en stations van de NMBS nog steeds allesbehalve toegankelijk voor mensen met een beperkte mobiliteit. 2 op 3 Belgische stations zijn ontoegankelijk. In 1 op de 4 stations moet je 24u op voorhand reserveren. In 1 op de 10 stations moet je rekening houden met 3 uur reserveringstijd. Snel reserveren? Je hangt ettelijke minuten aan de telefoon en bezorgt steeds opnieuw dezelfde gegevens. Via internet reserveren? Dat kan, maar enkel 24u vooraf. Voor het tweede jaar op rij lanceerde VFG daarom de campagne Onze Grote Boodschap. We formuleerden 6 actiepunten om reizen met de trein toegankelijker te maken: • Maak treinen en perrons versneld toegankelijk. Zo kan iedereen autonoom reizen. • Maak reserveren met de NMBS-app mogelijk. Ook de toegankelijkheidsstatus van ieder station
moet duidelijk zichtbaar zijn. • Verlaag de reservatieduur van drie naar één uur. Net zoals al het geval is in 140 Nederlandse stations. • Compenseer de meerprijs voor personen met een handicap. Reizen tussen ontoegankelijke stations met andere vervoersmiddelen vormt een extra kost. • Maak reizigersinfo auditief en visueel beschikbaar. In het bijzonder de uitstaprichting moet aangekondigd worden. • Betrek personen met een handicap. Neem hun ervaringen mee bij het ontwerpen van nieuwe treinen, stationsgebouwen en -omgevingen. En de actie was een groot succes: ons campagnefilmpje werd 2500 keer gedeeld op sociale media, en we bereikten zo wel 500.000 mensen! Ondertussen kondigde de NMBS aan dat ze zullen inzetten op autonoom reizen voor iedereen. Nu nog een ambitieus en goed getimed stappenplan! VFG blijft dit opvolgen en zet de nodige druk om toegankelijkheid hoog op de politieke agenda te plaatsen. Op onze website www.onzegroteboodschap.be kun je ons campagnefilmpje, actiepunten en artikels terugvinden.
Afgerond: compagnons vanuit ons kot In april lanceerde VFG Compagnons vanuit ons kot: een actie waarbij mensen met elkaar in contact konden komen om met elkaar te bellen, mailen of brieven konden schrijven. We rondden het project deze zomer af. Uiteindelijk konden we een 50-tal mensen koppelen aan een Compagnon!
18 • Dialoog
Het werd duidelijk dat sociaal contact erg belangrijk is, tijdens de coronaperiode en erna. Ook in onze andere projecten, zoals de schrijfgroep Inktvis, zorgen we ervoor dat mensen met elkaar in contact kunnen komen. Wordt vervolgd…
⊲⊲⊲
Help, op bezoek bij de dokter Nieuw Op bezoek gaan bij de huisarts is geen gemakkelijke opdracht, zeker voor personen met een verstandelijke beperking. Moeilijke woorden, veel informatie op korte tijd en weinig structuur en visuele ondersteuning... Allemaal zaken die voor verwarring kunnen zorgen, waardoor je belangrijke informatie kan missen. Daarom startte VFG Oost-Vlaanderen met een nieuw project: ‘Help, op bezoek bij de dokter!’. VFG ontwikkelt nu een visueel hulpmiddel om de communicatie voor, tijdens en na het doktersbezoek te vergemakkelijken. Alle personen met een handicap, maar ook hun omgeving en huisartsen zullen dit hulpmiddel kunnen gebruiken.
Nieuw
Interesse om het te helpen testen? Schrijf je in op: T 09 333 57 62 E o-vl@vfg.be W www.vfg.be/help-op-bezoek-bij-de-dokter
In dialoog
VFG Antwerpen lanceert een nieuw project om online informatie te delen op een digitale, visuele en interactieve wijze: In dialoog. Via filmpjes, podcasts, facebook live-uitzendingen … behandelen we thema’s uit het leven gegrepen van personen met een handicap. Hoe zit het in elkaar? Gebruikers, zorgaanbieders en andere ervaringsdeskundigen nemen deel aan onze ‘In dialoog’-tafel voor een boeiend en informatief rondetafelgesprek. Een moderator leidt alles in goede banen en het hele gesprek wordt gefilmd en uitgezonden. ‘Volgers’ kunnen deelnemen aan het gesprek en zij die de uitzending gemist hebben, kunnen later een verkorte versie bekijken. In een latere fase van het project komt er ook extra beeldende ondersteuning, zodat iedereen alles goed kan volgen. Het eerste thema dat behandeld wordt, is rechtstreeks
toegankelijke hulp (RTH). Rechtstreeks toegankelijke hulp is een ondersteuningsvorm bedoeld voor personen met een (vermoeden van) handicap die af en toe hulp of ondersteuning nodig hebben.
Meewerken aan dit project?
Maak jij al enige tijd gebruik van RTH en wil je jouw ervaring delen? Ben je een zorgaanbieder waarbij RTH een sterk onderdeel is van je dienstverlening en lijkt het je boeiend om mee te werken? Zit jij met een aantal vragen over rechtstreeks toegankelijke hulp die je wil laten beantwoorden tijdens het rondetafelgesprek? Bezorg jouw vragen via mail, telefonisch of zelfs anoniem via onze website: T 03 285 43 34 E antwerpen@vfg.be W www.vfg.be/dialoog
Ga op vakantie zonder beperkingen Op zoek naar rust en ontspanning? Domein Polderwind laat je genieten van een relaxte sfeer en bezorgt je het ultieme vakantiegevoel. Aan de rand van een grote waterplas staat een gloednieuw viersterrenhotel. Het is volledig rolstoeltoegankelijk en biedt de nodige zorgondersteuning. Zo is Domein Polderwind dé vakantiebestemming bij uitstek, ook voor mensen die anders moeilijk op vakantie kunnen. De vele aangepaste faciliteiten staan borg voor een ontspannen en zorgeloos verblijf. Domein Polderwind is vlot bereikbaar en ligt op een steenworp van Brugge en de kust. Laat je verwennen en boek nu jouw vakantie op www.domeinpolderwind.be of bel naar 050 23 07 50.
Een initiatief van Rode Kruis-Vlaanderen
Altijd een traplift op maat van uw behoeften. Meest complete gamma trapliften in België Maatwerk Service 24/7 Lokale, ervaren medewerkers Betaalbaar onderhoud 20.000 geïnstalleerde trapliften
0800 20 950 sales@comfortlift.be www.comfortlift.be Mannebeekstraat 3, 8790 Waregem
I-depot 119416dds
NOOIT TE OUD VOOR EEN TRAP.