Issuu

D I T D O SS I E R W O R D T G E P U B L I C E E R D D O O R S M A R T M E D I A E N VA LT N I E T O N D E R D E V E R A N T W O O R D E L I J K H E I D VA N D E R E D AC T I E VA N D E STA N D A A R D

AUG ‘20

E-COMMERCE

Patrick Marck Een digitale kampioen wint nooit alleen

Lokale distributiecentra Pakjes bundelen aan de rand van de stad

Danielle Jacobs Geslaagde e-commerce vraagt sterke beveiliging

KATHLEEN VAN BEVEREN ”’Kunnen we deze crisis wel aan?’, dat was de vraag die we ons allen stelden. Maar heel snel heeft de onzekerheid plaatsgemaakt voor solidariteit..” LEES MEER OP FOKUS-ONLINE.BE. #FOKUSECOMMERCE

EDITORIAL PATRICK MARCK

FOKUS-ONLINE.BE

Een digitale kampioen wint nooit alleen 2020 staat gebeiteld als het jaar van e-commerce. Als bedrijfsleiders vandaag één les hebben getrokken, dan is het toch dat ondernemingen met een digitale strategie beter gewapend zijn om te overleven, en zelfs kunnen groeien in het heetst van de strijd. Hun beslissing om in digitaal te investeren, maakt van hen ‘digitale kampioenen’.

en online garandeert niet enkel continuïteit in deze bizarre tijden, maar versterkt hun marktpositie en omzet in het nieuwe normaal. Om kmo’s te inspireren verzamelt FeWeb – de beroepsvereniging van digitale bedrijven – op de website DigitalChamps.be getuigenissen van ondernemers over hun digitale aanpak, cases uit diverse sectoren, een starterstoolbox en een digitale bedrijvenzoeker om de juiste partner te kiezen.

aten we eerlijk zijn. Het is niet de consument die het online winkelen dit jaar voor het eerst omarmd heeft. De consument koopt immers al jaren online en is een hoogstaande digitale klantenervaring ondertussen meer dan gewend. De e-commercerevolutie zit hem in al die bedrijven die van de ene dag op de andere hun klassiek winkelmodel moesten digitaliseren om te overleven. Zij konden in de lockdownperiode gelukkig rekenen op geduldige consumenten die hun lokale handelaars wilden ondersteunen. Vandaag staan we op een keerpunt. Onze Belgische ondernemers beschikken over een uitstekende kennis van hun producten en diensten. Maar beschikken ze ook over voldoende ondernemerszin om te investeren in hun digitale aanpak? We hebben het dan niet over het opzetten van een webshop. De grote uitdaging zit immers niet in de keuze van een platform of technologie, maar wel in het ontplooien van een krachtige digitale omnichannelstrategie. Want één ding staat als een paal boven water: ondernemers die hun digitale strategie op orde hadden vóór het uitbreken van de coronacrisis, plooiden vlot terug op hun webshop en hun onlinecommunicatie. Zij zijn de digitale kampioenen. Zowel kleine handelaars als grote bedrijven die hun digitale kennis en ervaring benutten om hun omzet te beschermen of zelfs te doen toenemen. De wisselwerking tussen offline

De uitdaging zit in het ontplooien van een krachtige digitale omnichannelstrategie.

Want een kampioen wint nooit alleen, maar laat zich omringen door experten waarop te vertrouwen valt: digitale professionals die over de juiste expertise beschikken om elke onderneming op weg naar digitaal succes te helpen. Experten die je helpen bij het ontwikkelen van een futureproof bedrijfsstrategie. Die deze strategie kunnen vertalen naar de juiste branding en communicatie-aanpak, alsook de optimale conversie die leidt tot de perfecte klantenervaring. Dat impliceert een technologiekeuze die zorgt voor vlotte interne processen op maat van de klant. Het digitale succes staat of valt echter met de ondernemer. Die moet het digitale ondernemen omarmen, digitale kennis en vaardigheden vergaren en samenwerken met kwaliteitsvolle partners. Deze editie van Fokus zorgt alvast voor extra inspiratie om werk te maken van je digitale toekomst. TEKST PATRICK MARCK, DIRECTEUR FEWEB

LEES MEER... 04

Logistiek: Pakjes bundelen aan de stadsrand

Blijft de lokale handelaar online na corona?

Profielinterview: Kathleen Van Beveren, bpost

Expertpanel: De wondere wereld van de webshop

Danielle Jacobs: Een geslaagde e-commerce gaat samen met sterke beveiliging

COLOFON. PRODUCTIELEIDER: Christian Nikuna Pemba HOOFDREDACTIE: Ellen Van Hoegaerden TEKST: Kim Beerts Hermien Vanoost Daan Vanslembrouck COVERBEELD: Ian Hermans VORMGEVING: Baïdy Ly DRUKKERIJ: Corelio

SMART MEDIA AGENCY SMART STUDIO Leysstraat 27, 2000 Antwerpen Tel +32 3 289 19 40 redactie@smartmediaagency.be studio@smartmediaagency.be

Veel leesplezier Birne Janssens Project Manager

BÖWE SYSTEC BRAND REPORT

#FOKUSECOMMERCE

Logistiek van de toekomst draait op bits en bytes De stijgende populariteit van e-commerce zet de Europese distributiecentra, maar ook kleinere koerierbedrijven, posterijen en webwinkeliers sterk onder druk. Achter de vele online orders gaan duizend-en-één logistieke acties schuil. Hierin overeind blijven vraagt om toekomstgerichte investeringen in bits en bytes.

-commerce is het racecircuit van de commerciële wereld: nergens anders moet er sneller gereageerd en geleverd worden. Alleen door op het juiste moment, de juiste kwaliteit op de juiste plaats te leveren, win je consumentenzieltjes. Dat stelt uitdagende eisen op het vlak van logistiek, zo ervaart ook Johnny Sanders, Account Manager BeNeLux bij automatiseringsspecialist Böwe Systec: “De toch al zeer competitieve logistieke sector komt door het succes van e-commerce erg onder druk te staan: de levertijden en kosten moeten omlaag, terwijl de hoeveelheid transport alsmaar stijgt. Ondertussen neemt de complexiteit toe, en de beslissingstijd daalt.” De logistiek manager van vandaag heeft niet meer de luxe om zich enkel over de orderpicking te buigen. Hij gedraagt zich ook als marketingmanager die tegemoetkomt aan de eisen van de klant, en als hrmanager die rekening houdt met de inzetbaarheid van zijn personeel. Vooral op dat laatste vlak knelt vandaag het schoentje. “Veel van onze klanten, en zeker de externe logistieke dienstverleners – de zogenaamde ‘third party logistics’ – snakken naar extra handen”, weet Sanders. “Dat kan eenvoudig opgelost worden door te investeren in technologie en automatisatie.”

Lang leek het omwille van krappe marges en kortlopende contracten voor die third party logistics onmogelijk om hun logistieke processen te automatiseren, maar daar komt – onder meer door het stijgende succes van e-commerce – vandaag verandering in. “Grote spelers zetten sneller dan vroeger hun handtekening onder een automatisatiecontract”, ervaart Sanders. “Omdat ze met de investering de concurrentiestrijd

Met de investering in automatisatie-oplossingen kun je de concurrentiestrijd winnen. kunnen winnen. Het maakt komaf met het personeelstekort, vermijdt menselijke fouten en levert een flinke lading data op, waarmee je het proces kunt monitoren en stroomlijnen.” De technologische oplossingen zijn trouwens niet alleen weggelegd voor de grote spelers. Ook voor

kleinere partijen levert het op. “Daar start alles met een warehousemanagementsysteem dat een efficiënte rapportage en goede doorstroming genereert”, verduidelijkt Sanders. “Bij Böwe doen we dat in combinatie met slimme sorteeroplossingen: ‘dynamic badging’ en ‘waveless picking’. Hierdoor worden orders nog last minute doorgegeven aan de orderpicker en loopt de stroom aan orders non-stop door. Of anders gezegd: er is minder tijdverlies.” Wie morgen nog wil meedraaien in de logistiek moet zich dus op de bits en bytes storten. Het regent de komende jaren technologische opportuniteiten – van voice technology tot artificial intelligence: “Het gaat razendsnel”, klinkt Sanders enthousiast. “Voorspellen wat ‘the next big thing’ is, is moeilijk. Maar je kunt je er vandaag wel al op voorbereiden door toekomstgericht te investeren in je IT-toepassingen.” Of het magazijn van morgen dan vol IT’ers zit? “Het zullen er alvast meer zijn dan nu”, lacht Sanders. “Ondanks de robotisering zal er altijd menselijke expertise nodig zijn, zeker voor de meer complexe of strategische zaken. Toegegeven, sommige functies zullen verdwijnen, maar er zullen er andere voor in de plaats komen. Jobs die, volgens mij, meer arbeidsvreugde zullen opleveren.”

Meer over... Böwe Systec is een toonaangevende leverancier van slimme automatiseringsoplossingen. Ontstaan in 1945 als machinebouwer evolueerde het naar een wereldspeler in postsorteersystemen in de jaren 70. In 2016 maakte Böwe, na een overname, de overstap naar logistieke hightechtoepassingen om zo expert te worden in warehousemanagement. Met zijn innovatieve, op maat ontworpen technologieën laat het klanten toe een voorsprong te nemen binnen hun eigen sector. Vandaag is Böwe Systec, met thuisbasis in Augsburg, een succesvolle internationale speler.

CENT PUR CENT HEROPENDE ONLINE… EN BOEKT NU AL GROEI Aan het begin van de coronacrisis kelderde de verkoop van cosmeticamerk Cent Pur Cent. Maar daar liet onderneemster Caroline Rigo zich niet door stoppen. Na één week opende ze opnieuw haar winkel… online! Het succes dat ze nu oogst, kan haar zelfs omzetgroei opleveren. Coronacrisis versnelt digitalisering Het ondernemersverhaal van Caroline Rigo begon enkele jaren terug, toen ze haar eigen gamma natuurlijke schoonheidsproducten lanceerde: Cent Pur Cent. Mét succes, en al gauw volgde een nominatie voor de WOMED Award voor ‘Vrouwelijke Ondernemer van het Jaar 2019’. Maar dan breekt plots de hel los. “Door het coronavirus verkocht ik plots nog maar 20% van wat ik anders omzet.” 3 gouden tips om snel digitaal te gaan Caroline bleef niet bij de pakken zitten en wou haar zaak zo snel mogelijk opnieuw opstarten… online! Na slechts één week coronacrisis lanceerde ze haar webshop. Cent Pur Cent transformeerde razendsnel naar een digitaal cosmeticabedrijf. In 3 gouden tips deelt Caroline haar belangrijkste bevindingen bij deze omslag: Tip 1: Het hoeft niet meteen perfect te zijn Snelheid was cruciaal, volgens Caroline. “We wilden als één van de eersten online op de markt zijn. Wie later komt,

oogst minder succes. Ik zie andere ondernemers soms wachten tot alles klaar is. Dat hoeft niet. Hak je project in kleine stukjes en ga ermee aan de slag. Wacht niet tot alle opties gekend en geanalyseerd zijn, want dan mis je het moment.” Tip 2: Waardeer de relatie met je partners Ook bij digitaal ondernemen moet je een vertrouwensband onderhouden met je voornaamste partners. Cent Pur Cent verkoopt via apothekers. Caroline wilde hen niet omzeilen door haar webshop. “De apothekers zijn mijn belangrijkste retailpartner. Daarom zocht en vond ik een oplossing om hen ook in dit online verhaal te waarderen. Wie online bestelt, duidt een apotheek aan. Zowel bij thuislevering als bij afhaling bij de apotheker verdient deze een commissie.” Tip 3: Experimenteer met sociale media De duizenden workshops waren dé motor van de stijgende verkoopcijfers. Toen deze plots wegvielen, begon Cent Pur Cent met virtuele workshops via Facebook. “Er volgen gemakkelijk 300 vrouwen live, en nadien worden de sessies honderden keren herbekeken op Facebook en YouTube.” Eén van de aandachtstrekkers voor de online workshops zijn de bekende Vlamingen, zoals Loredana, Martine Prenen, Sabine Tiels, Barbara Dex en Joke van de Velde.

Het resultaat? 15% winst dit jaar Het resultaat van deze digitale inspanningen is indrukwekkend. Het merk Cent Pur Cent zat na een paar weken opnieuw op 100% van de beoogde omzet. Als Caroline eerder dit jaar hoopte om dezelfde omzet te draaien als vorig jaar, kijkt ze nu zelfs uit naar winst.

Lees het volledige verhaal op vlaio.be/ondernemersverhalen.

Versterk ook jouw zaak online! Wil jij ook aan de slag met online verkoop, of jouw online activiteiten versterken? VLAIO zet je op weg via vlaio.be/ecommerce. Je vindt hier praktische kennis en tools over verkoop via internet, digitale strategie en virtuele communicatie met je klanten.

LOGISTIEK LOKALE DISTRIBUTIECENTRA

FOKUS-ONLINE.BE

Pakjes bundelen aan de rand van de stad Door de hoge opslag- en transportkosten is het voor kleine, lokale retailers vaak onmogelijk om van e-commerce een rendabele en duurzame business te maken. Door in- en uitgaande goederenstromen te centraliseren, kunnen steden hen een duwtje in de rug geven. Ook het verkeer in de binnenstad vaart er bij.

inds de coronacrisis weten we allemaal hoe makkelijk webshops zijn. Je moet je kot niet uit, kunt op elke minuut van de dag shoppen en krijgt het pakje – met wat geluk – de volgende dag en zonder extra kosten thuis geleverd. Handig, maar voor de steden is het een uitdaging. Zo duiken er geregeld files op van bestelbusjes die over en weer door de straten rijden. “De maatschappelijke kost die e-commerce met zich meebrengt – congestie, emissie – wordt vandaag op geen enkele manier aan de klant doorgerekend”, zegt Tim Asperges, mobiliteitsadviseur bij de Stad Leuven. “Dat is problematisch.”

centrum van de stad gebracht. In totaal worden 70 locaties en 43.000 werkplekken beleverd, waaronder verschillende ministeries en bedrijven als Shell en TNO. Wethouder Liesbeth van Tongeren liet al weten dat ze graag een vijftal hubs rond Den Haag ziet verschijnen.

In eigen land is CityDepot een van de voortrekkers van slimme stadsdistributie. In zijn depots in Antwerpen, Brussel, Hasselt, Gent, Charleroi en Luik ontvangt en herverpakt het bedrijf grote logistieke leveringen, om ze vervolgens met milieuvriendelijke alternatieven

Pakjesleveranciers hebben zo weinig marge dat ze niet in innovatie investeren. Steden moeten zelf ingrijpen.

Daarbij komt dat pakjesleveranciers zelden initiatieven nemen om het vervoer in de stad duurzamer te maken. Steden moeten dus zelf oplossingen zoeken. Leuven bijvoorbeeld, introduceerde een paar jaar geleden venstertijden, waardoor in het voetgangersgebied maar op bepaalde tijdstippen geleverd kan worden. Voorlopig is dat de enige restrictie, maar dat kan veranderen. De ambitie om tegen 2030 klimaatneutraal te zijn – het Vlaams regeerakkoord wil zelfs een emissievrije belevering van de steden tegen 2025 – vereist volgens de mobiliteitsadviseur structurele ingrepen. “Als de toestroom nog groter wordt, kan het zijn dat alleen voertuigen met een voldoende hoge ecoscore of een beperkte tonnage de stad binnen zullen kunnen”, zegt Asperges. “Als overheid wil je zoiets liever niet beslissen. Je dreigt immers op een punt te komen dat leveranciers je stad links laten liggen.” Dat er creatieve oplossingen mogelijk zijn, zien we in Den Haag. In januari opende de gemeente daar samen met private partners een eerste goederenhub aan de rand van de stad. Vandaaruit worden goederen verzameld, gebundeld en met elektrische voertuigen naar het

Euro-Sprinters seriously fast delivery

www.eurosprinters.be 0800 32 233

— ROEL GEVAERTS, BD MYSHOPI

naar de binnenstad te brengen. Tot in 2018 was CityDepot ook in Leuven aanwezig, maar zonder veel succes. “Er was onvoldoende volume om er een rendabel verhaal van te maken, en te weinig bereidheid vanuit de logistieke spelers om samen te werken”, verklaart Asperges. Om het kind niet met het badwater weg te gooien en om het lokale winkelen te ondersteunen, wil het Leuvense stadsbestuur nu zelf met een initiatief komen. “We ontwikkelen een digitaal platform waarop lokale handelaars hun bestellingen kunnen plaatsen en daarna door een (duurzame) logistieke speler laten ophalen en uitleveren in en rond Leuven.” Hiermee slaat de stad twee vliegen in een klap: het ontzorgt de lokale handelaars én vermindert en verduurzaamt de logistieke verplaatsingen. Volgens Roel Gevaers, professor transporteconomie aan de Universiteit Antwerpen en Logistiek Innovatiemanager bij BD myShopi, is dat voor de sector alvast een welkom duwtje in de rug. Hij is ervan overtuigd dat lokale overheden een essentiële rol spelen in het efficiënter en duurzamer maken van e-commerce. “Pakjesleveranciers hebben zo weinig marge dat ze niet in innovatie investeren. Om iets te veranderen, moeten steden zelf ingrijpen.” Daarbij zullen ze niet alleen oog moeten hebben voor de in- en uitgaande, maar ook voor de terugkerende logistieke stromen. “Als het over kledij gaat bijvoorbeeld, wordt 30 tot 40 procent van de bestellingen teruggestuurd”, zegt hij. “In het ideale scenario integreer je ophalingen en leveringen in dezelfde ronde, waardoor er slechts één beweging door de stad nodig is. Voorwaarde is dan wel dat je een uitstekend IT-platform hebt dat op basis van de verzamelde data de beste route berekent.” TEKST HERMIEN VANOOST

BLECKMANN BRAND REPORT

#FOKUSECOMMERCE

Lokale helden zijn onmisbaar, ook in de e-commerce E-commerce is booming, en e-fulfilment lijkt als snelst groeiende tak wel de heilige graal van de logistiek. Met slechts één klik op de muis belandt je volgende aankoop binnen één à twee werkdagen netjes aan de voordeur.

nline shoppen gaat vlotter dan ooit. Pure players en marktplaatsen maken hun opmars, maar ook lokale helden zijn, net zoals in onze ziekenhuizen, onmisbaar. “Veel van onze klanten hebben nooit een fysieke winkel gehad.” Met één zin vertelt Steven Rymenans, Chief Innovation Officer en medeaandeelhouder van Bleckmann Groep, veel over de huidige ontwikkelingen binnen de e-commerce. E-commerceplayers die enkel aanwezig zijn via onlineverkoop, maken hun opmars. Daarnaast zie je dat steeds meer merken hun weg vinden naar de zogeheten marketplaces, zoals Amazon, Bol.com en Zalando. “Die marktplaatsen ontwikkelen zich als supermarkten van de toekomst.” De cijfers liegen er niet om: wereldwijd nam de onlineverkoop exponentieel toe. Een mes dat aan twee kanten snijdt, nuanceert Rymenans: “Klanten die reeds een aanzienlijk deel van hun verkoop online organiseerden, plukken daar nu de vruchten van. Diegene die in de beginfase van digitalisering stonden, vallen vandaag uit de boot.” Als logistiek specialist in mode en lifestyle verscheept Bleckmann producten binnen heel Europa en daarbuiten.

De recent toegenomen vraag konden ze probleemloos beantwoorden: “Binnen de e-commerce moet je met pieken kunnen omgaan. Wij bezaten deze capaciteit reeds dankzij eerdere investeringen in onder andere ons IT-departement en ons sterk, lokaal verankerd netwerk.” Want net omdat het succes van marketplaces groter wordt, neemt ook het belang van de rol van de logistieke dienstverlener toe. E-fulfilment brengt dus nieuwe uitdagingen met zich mee: “Alles moet geconnecteerd zijn. We ontwikkelen systemen waarmee onze klanten via zoveel mogelijk marktplaatsen tegelijkertijd kunnen verkopen, op een vereenvoudigde, geïntegreerde manier. Klanten die een product willen verkopen, bereiken op die manier meteen consumenten in heel Europa en zelfs daarbuiten.” Local Hero, zo wordt het netwerk genoemd waar ze bij Bleckmann al jaar en dag aan timmeren. “We maken gebruik van de technologieën en netwerken van sterke, lokale transportbedrijven waarmee we samenwerken.” Inmiddels telt het netwerk meer dan 45 lokale helden in Europa. “We combineren hun kennis met onze eigen knowhow en ervaringen.” Hoe ziet die samenwerking er in de praktijk dan uit? “Vrachtwagens van Bleckmann die met producten

naar bepaalde landen rijden om warehouses te bevoorraden, nemen ook e-commerce mee.” Die pakjes belanden bij pick-uppoints, waarna lokale transporteurs die tot bij de uiteindelijke consument brengen. “De lokale vervoerder beschikt over expertise die wij niet hebben. Ze kennen de streek, cultuur, en de klanten.” Klinkt eenvoudig, maar evident is het niet. Rymenans: “Er kruipt heel wat tijd in het koppelen van de juiste partners, zodat we een standaardpakket van labels, documenten en track-and-trace kunnen aanbieden.” Bovendien zijn er bijkomende uitdagingen wat betreft stockbeheer, snelheid van levering, certificaatbehandelingen… “Wie klaar wil zijn voor de toekomst, moet een performant systeem hebben.” En dat bestaat in één adem uit data-analyses, intuïtieve schermen, robots en lokale helden. “Wie mee wil in de e-commerce, moet innoveren.” Met veel verdriet deelt Rymenans mee dat Johan Milliau, voormalig CEO, overleed in de nacht van 12 op 13 juli. Hij stond mee aan de wieg van het bedrijf, en speelde tot op heden een grote rol in de organisatie.

Meer over... Bleckmann is marktleider in Supply Chain Management (SCM)-diensten voor mode- en lifestylemerken. Opgericht in 1862, is het BelgischNederlands bedrijf geëvolueerd van een transportbedrijf naar een leverancier van complete omnichannel supply chainoplossingen, met expertise in e-fulfilment. Op basis van investeringen en uitgebreide ervaring met IT-oplossingen is Bleckmann in staat om een wereldwijd verenigd platform aan te bieden. Elke dag ondersteunen bijna 4.000 teamleden Bleckmann-klanten om hun beloften na te komen. www.bleckmann.com

MONTEA BRAND REPORT

Stadshubs maken supersnelle leveringen mogelijk Dat er op het hoogtepunt van de coronacrisis geen grote tekorten in de winkels zijn ontstaan – op wat WC-rollen na – en dat, ondanks de vertragingen, alle leveringen-aan-huis bleven doorgaan, is een pluim op de hoed voor de ganse logistieke sector.

ie prestatie bewijst volgens Jo De Wolf, CEO van logistiek vastgoedinvesteerder Montea, dat de supply chain klaar is om de volgende horde te nemen: nog kortere lijnen én snellere dienstverlening. E-commerceklanten zullen het graag horen. Online een koffiemachine bestellen en het twee uur later al voor je deur zien staan. Hoe onwaarschijnlijk het ook mag klinken, in de grote Amerikaanse steden is het realiteit. Daar maakt Amazon de ‘2-hour delivery’ waar voor zijn Prime Members. Gezien de aard van de vragen die onlinespelers hem stellen, verwacht Jo De Wolf dat die trend binnen de kortste keren ook naar onze contreien overwaait. “Vroeger waren klanten tevreden met een magazijn op maximum 150 kilometer van de consument. Nu verkleinen ze die afstanden tot enkele tientallen kilometers, net omdat ze sneller willen kunnen leveren.” De Wolf haalt er het voorbeeld van DHL Express bij, dat aan de rand van Antwerpen, op Blue Gate, een eerste stadshub aan het bouwen is. Montea treedt op als

eindinvesteerder van dit ambitieuze project. Vandaaruit wil het met Cubicycles, elektrische cargofietsen met vier wielen en een container die tot 125 kilogram kan vervoeren, de stad en haar omgeving bedienen. De Wolf noemt die plannen ‘zeer vooruitstrevend’ en ‘een voorbeeld voor andere logistieke spelers’. “DHL maakt daarmee niet alleen de lijnen tot de consument korter, het beperkt ook de ecologische impact van e-commerce”, verklaart hij. “De enorme toename van camionettes legt een grote druk op onze steden en hun bewoners. Hier en daar moeten gemeentes zelfs al ingrijpen en de toegang limiteren. Het is goed dat de sector nu ook zelf met oplossingen komt.” Wat eveneens kan helpen om de voetafdruk van e-commerce te verkleinen, zijn deelplatformen. Koop je online een tuinslang, twee paar schoenen en een snelkookpan, dan is de kans vandaag reëel dat er op één dag vier koeriers aan je deur stoppen. Interessanter zou zijn als al die pakketjes gebundeld worden, liefst met alle andere leveringen in de buurt. “Ik verwacht alleszins dat logistieke spelers in de toekomst vaker de handen in

elkaar zullen slaan”, zegt De Wolf. “E-commerce heeft niet alleen verantwoording af te leggen aan aandeelhouders of klanten, maar aan de hele gemeenschap. Ik zie het bewustzijn daarrond groeien. Duurzaamheid is iets wat veel sectorgenoten onderschrijven.” Of de komst van grote magazijnen aan de rand van de stad de stenen winkels in het stadscentrum zullen verdringen, denkt Jo De Wolf niet. “Ik zie ze eerder tot ‘experience centers’ ontpoppen. Consumenten komen er kijken, om daarna online te kopen. Dus nee, ik zie het niet zo somber in voor de winkeliers in de centra, op voorwaarde natuurlijk dat ze zelf online actief zijn. Dat het ene niet meer zonder het andere kan, is overduidelijk.”

Jo De Wolf CEO Montea

Meer over... Bij Montea, ontwikkelende belegger in logistiek vastgoed in België, Nederland en Frankrijk, draait het niet om kortetermijnwinst. Wel om gerealiseerde winst dankzij de focus op duurzame partnerships. Als partner ontwikkelen ze samen met hun klanten een logistieke vastgoedoplossing. Op de ideale locatie, met oog voor de lange termijn. Montea heeft in juli 2020 aangekondigd dat het nu ook de Duitse markt zal betreden om haar internationale slagkracht te vergroten.

KLEINE WINKELIER ONLINE

FOKUS-ONLINE.BE

Blijft de lokale handelaar online na corona? België nam de voorbije maanden een flinke sprong voorwaarts op vlak van e-commerce. De coronacrisis deed liefst de helft van de handelaars een nieuw verkoopkanaal lanceren online. Maar zullen ze daar ook blijven, nu de ergste storm is gaan liggen? World wide web gaat lokaal Onderzoek van UAntwerpen toont dat onze Vlaamse kleinhandelaars de coronacrisis overleefden door (te starten) met online verkoop. Redding kwam daarbij van heel nabij, zo tonen de cijfers. De winkeliers haalden liefst 90 procent van hun onlineomzet via klanten binnen de eigen provincie. Tal van regionale, maar ook overkoepelende initiatieven zoals het ‘koopinjebuurt’-webplatform van de Vlaamse overheid wezen de consument daarbij de weg.

Meer shoppers, minder omzet Tijdens het eerste kwartaal van 2020 vonden 7,5 miljoen onlineshoppers hun weg naar de webwinkel. Dat is 2 procent meer dan een jaar eerder (GfK Belgium). Al tekende die stijging zich niet af in de omzetcijfers. De aankoop van producten steeg met bijna een vijfde, maar het stilvallen van de reis- en evenementensector had een zware impact op het totale aantal online-uitgaven, wat met 8 procent daalde tot 2,7 miljard euro.

elgië kan zich niet echt haantje-de-voorste noemen op het vlak van e-commerce. De voorbije jaren was minder dan de helft van de Belgische handelaars online actief. Maar dan schudde de coronacrisis het retaillandschap flink door elkaar, merkt Mien Gillis van ondernemersorganisatie UNIZO op: “Toen de winkels verplicht dicht moesten, startte 50 procent van de zelfstandigen een nieuw online verkoopkanaal op. Soms een webshop, maar soms ook laagdrempeliger: via e-mail of sociale mediaplatformen.”

ende wil houden, heeft nood aan extra handen.” Zo rijst al snel de vraag of e-commerce wel duurzaam is voor kleine ondernemers. “Tijdens de lockdown haalden de handelaars gemiddeld 20 procent van hun omzet uit onlineverkoop.

Waarom ze tot dan koudwatervrees hadden? “De meest gehoorde redenen waren gebrek aan tijd en kennis, en de bewering dat hun product niet geschikt was voor onlineverkoop. Corona werkte die drempels grotendeels weg: door de lockdown was er plots tijd en de klant vroeg ook om het product – er was dus wél een onlinemarkt voor.” Iets wat ook onderneemster Inge Roels mocht ondervinden. Toen haar lingeriewinkel in Antwerpen de deuren moest sluiten door COVID-19, begon ze het onlineplatform ‘Lingerie in a Box’. “Ik geloofde niet in de meerwaarde van een webshop”, geeft ze toe. “Zeker omdat lingerie zich er niet goed toe leent: de klant wil het zien, voelen, passen… Maar als de verkoop stilvalt en de rekeningen doorlopen, moet je wel. Ik besloot een online vragenlijst uit te werken en op basis daarvan een box samen te stellen met items die thuis gepast kunnen worden.” Maar zo’n onlinewinkel starten vergt wel wat van de handelaar. “Het kost tijd en geld. Zo simpel is het”, vat Inge Roels samen. “Je moet investeren in een slim softwaresysteem, in automatisering, in de verzending van pakjes… En ook de personeelskosten stijgen, want wie naast zijn fysieke winkel ook een onlinewinkel draai-

Het spel moet eerlijk gespeeld kunnen worden, of het is game over voor de Belgische e-commerce. — MIEN GILLIS, UNIZO Samen met de hinderpremie leverde dat voor de meesten genoeg op om de crisis door te komen”, weet Mien Gillis. “Maar zo’n webwinkel is voor kleinhandelaars niet altijd evident. Een webshop is een volwaardige tweede winkel, waar je tijd moet insteken, een marketingbudget aan moet spenderen, en de juiste expertise

voor in huis moet halen. Ook de transportkosten wegen door. Onderzoek van UAntwerpen toont dat 50 procent van de handelaars hun leverkosten tijdens de lockdown niet kon recupereren. Dat werd toen opgelost door zelf te leveren, maar op lange termijn is dit niet houdbaar. Om e-commerce rendabel te maken, moet er beleidsmatig iets gebeuren. Onze pakjesmarkt is te traag en niet concurrentieel. Zeker voor kmo’s die niet op volumekorting kunnen rekenen. Tegelijk zijn de internationale spelers niet aan dezelfde regels en taksen gebonden als onze lokale webshops. Het spel moet eerlijk gespeeld kunnen worden, of het is game over voor de Belgische e-commerce.” Toch lijkt de coronacrisis een permanente verandering in de Belgische onlineretail op gang te hebben gebracht. “Van de nieuwe online handelaars gaf 85 procent aan dat ze online willen blijven. Daarmee maken we een stevige inhaalbeweging”, zegt Gillis. “Tegelijk zien we ook de vraag naar een online aanbod stijgen. Er kwamen de voorbije maanden veel nieuwe e-shoppers bij, en wie al online kocht, deed dat ook vaker dan vroeger.” Ook bij Lingerie in a Box merkten ze de stijgende vraag: “Ik trok met mijn online concept niet alleen mijn vaste, maar ook nieuwe klanten aan, omdat de box komaf maakt met het tijdsgebrek en de gêne die vrouwen soms uit de winkel hielden”, vertelt Roels. “Tegelijk krijg ik heel wat data binnen, waardoor ik mijn klanten – thuis of in mijn winkel – nog gerichter kan helpen. Die service is de echte meerwaarde van e-commerce. Ik verwacht dan ook dat veel ondernemers, ondanks de inspanningen die het ons kost, om die reden online zullen blijven.” TEKST KIM BEERTS

Explore powerful possibilities in e-commerce Fast shipping. Easy-to-use tools. Global pick-up points. At FedEx Express, our e-commerce services are built for your business.

See how we can help you to expand your e-commerce business globally.

fedex.com

E-commerce_Adv_255x130mm.indd 1

14-07-2020 15:40

MAAK EEN AFSPRAAK MET MIJ OF ÉÉN VAN MIJN COLLEGA-ADVISEURS OP VLAIO.BE/AFSPRAAK Als ambitieuze ondernemer wil je maar één ding: dat je zaak vooruit gaat. Daarom investeer je én daarom innoveer je. Maar ook al heb je bakken ervaring, toch blijf je met heel wat vragen zitten. VLAIO is jouw gids bij de realisatie van je plannen. Wij zijn een kritisch klankbord en brengen sterktes en zwaktes in kaart. Daarbij geven we ook concreet advies over subsidies en financiering. En we brengen je in contact met de juiste experten.

“Wat is de volgende stap die jij wil zetten met je bedrijf?” Katie Van den Bulck Bedrijfsadviseur VLAIO

Cis Scherpereel E-commerce strateeg

-10%

www.oneerlijkvoordeel.be

met kortingcode FOKUS

Kurt Ostyn Groeistrateeg

Waarom zou de klant op jouw webshop kopen en niet op die van je concurrent? Zonder een oneerlijk voordeel verdwijn je

In het boek vind je tientallen cases waarbij

met je business in de massa. Hopelijk reikt

het succes te danken is aan een uniek con-

jouw ambitie iets verder?

currentieel voordeel. Laat je inspireren en overstijg de verwachtingen van je klant met

Bij het uittekenen van een groeistrategie

jouw niet-te-kopiëren troef.

www.mexunited.be

gaan we bij Mex United steeds uit van een oneerlijk voordeel (die werkelijk unieke

Haal nu het boek in huis of reserveer een

troef waarmee je in het hoofd en het hart

klankbordsessie. Daarin bespreken we sa-

van de klant blijft hangen). Het is dé reden

men jouw uitdagingen en gaan we op zoek

waarom ze bij jou kopen. En terugkomen.

naar jouw oneerlijk voordeel.

MARKETING & E-COMMERCE STRATEGIE

INTERVIEW KATHLEEN VAN BEVEREN

FOKUS-ONLINE.BE

-commerce is een van de weinige sectoren in ons land die het ook in coronatijd goed blijft doen. Te zien aan de stapels pakjes die ze bij bpost elke dag weer leveren, hoeft dat ook niet te verwonderen. Kathleen Van Beveren, die verantwoordelijk is voor de Europese en Aziatische pakjes- en logistieke divisie, zag het volume in twee à drie weken bijna verdubbelen. Vertel eens, hoe heb je de voorbije maanden beleefd? “Heel duaal. Onze eerste bezorgdheid was natuurlijk de veiligheid van de medewerkers en de klanten. De overheid riep iedereen op om in zijn kot te blijven, wij daarentegen moesten onze medewerkers van het omgekeerde overtuigen. We hebben dat gedaan door alle vragen uit te klaren en duidelijke regels over social distancing af te spreken. Naast de angst op besmetting was er natuurlijk

Dat we bewezen hebben ook op korte tijd te kunnen opschalen, maakt me enorm trots.

‘Wij willen wereldwijd onze stempel drukken op e-commerce’ bpost heeft zich in de voorbij maanden van zijn meest flexibele kant getoond. In nauwelijks enkele weken tijd wist het zijn volumes in de e-commercebusiness te verdubbelen. Ook op het internationale toneel speelt de Belgische brieven- en pakjesverdeler een almaar grotere rol van betekenis. Dat zegt Kathleen Van Beveren, directeur Parcels & Logistics Europe & Asia. TEKST HERMIEN VANOOST

BEELD IAN HERMANS

ook de enorme kans die de crisis voor ons meebracht, want ineens begon iedereen pakjes te bestellen. ‘Kunnen we dit wel aan?’, dat was de vraag die we ons hier allen stelden. Maar heel snel heeft de onzekerheid plaatsgemaakt voor solidariteit. Iedereen wilde ervoor gaan. Het besef overheerste dat we een maatschappelijke rol vervullen en dat klanten in deze moeilijke tijden op ons rekenden. We hebben extra shiften ingevoerd, duizend nieuwe pakjesverdelers gezocht, twee extra sorteermachines grote hoeveelheden pakjes laten verwerken, nieuwe afspraken met onze klanten en betere planningen gemaakt, enzovoort. Op alle fronten tegelijk hebben we actie ondernomen.” Een indrukwekkende krachttoer, mogen we zeggen. “Zeker en vast. De ervaring uit vorige

ZetesChronos: perfecte levering Complete leveringen binnen afgesproken levertijd Biedt meer flexibiliteit in uw service naar klanten Traceer goederen en events in real-time Reduceer administratie, factureer sneller Centraal management van uw mobiele werkkrachten

Met de Honeywell CT60XP Ultra Rugged mobiele computer De CT60XP is de ideale mobiele computer, ongeacht of het gaat om leveringen of magazijntoepassingen. Speciaal voor zeer mobiele, eerstelijnswerkers en managers in scanintensieve workflows, die behoefte hebben aan veilige, mobiele gegevensverzameling en -verwerking.

Meer info:

KATHLEEN VAN BEVEREN INTERVIEW

#FOKUSECOMMERCE piekperiodes – denk aan de kerstdagen – speelde natuurlijk in ons voordeel, alleen konden we ons nu geen maandenlange voorbereidingstijd permitteren. Dat we hebben bewezen ook op korte tijd te kunnen opschalen, maakt me enorm trots. Het bevestigt dat onze keuze om op e-commercelogistiek in te zetten de juiste was. Nu plukken we daar de vruchten van. Aan de gedrevenheid van de medewerkers zie ik dat ook zij erin geloven en bereid zijn om mee te bouwen. Iedereen is mee op de kar gesprongen. Ik vind dat veelzeggend.” Zal het succes van e-commerce aanhouden, denk je? “Toen de winkels terug opengingen, zagen we het aantal pakjes wat minderen. Toch zijn de volumes nog altijd hoger dan voor de crisis. Ik ga ervanuit dat dat zal blijven. Tijdens de lockdown heeft een groep consumenten voor het eerst met e-commerce kennisgemaakt. Zij weten nu wat het is, kennen de voordelen en zullen er in de toekomst wellicht opnieuw van gebruikmaken. Ook aan de kant van de retailers beweegt er wat. Lokale handelaars beseffen nu dat ze baat hebben bij een online verkoopkanaal. bpost group is daarom onlangs gestart met het platform ‘Elke Zaak Online’, in samenwerking met Shopitag. We helpen kmo’s om in amper een halfuur tijd een eigen webshop op te zetten.” bpost wil meer dan een pakjesleverancier zijn? “Als je kijkt naar al onze activiteiten hier en in het buitenland (bpost group draait de helft van zijn omzet buiten België, nvdr), dan is het duidelijk dat we vandaag al meer dan een brieven- en pakjesbezorger zijn. Met het internationale Radial en ons Nederlandse filiaal Active Ants, twee fulfilmentbedrijven die we in 2018 en 2019 hebben overgenomen, kunnen we het wereldwijde logistieke proces achter een webwinkel overnemen, afhankelijk van wat de retailer wil: betaling en fraudebeheer, voorraadbeheer, orderpicken, verpakking en verzending van bestellingen, verwerking van retourzendingen… E-commercebedrijven zijn zeer goede retailers en marketeers, maar hun logistieke processen besteden ze graag uit. Dat is het domein waar bpost group sterk in is en waar we nog meer op willen inzetten. We hebben de ambitie om wereldwijd onze stempel te drukken op e-commerce.”

Tijdens de lockdown heeft een groep consumenten voor het eerst met e-commerce kennisgemaakt.

Kan die groei in e-commerce op een duurzame manier gebeuren, met een beperkte ecologische voetafdruk? “Dat is zeker een continu aandachtspunt. Ook steden, retailers en consumenten stellen ons daar terecht vragen over. ‘Al die busjes op straat, al die extra pakketten, is dat wel groen?’ . Van oudsher leveren wij sowieso heel veel met de fiets. Daar zijn nu ook elektrische fietsen en andere milieuvriendelijke voertuigen bijgekomen. In Mechelen hebben we recent de eerste Ecozone voor duurzame stadsdistributie gelanceerd. Dat is bedoeld om innovatieve oplossingen in de stad te testen, zoals levering van pakketten in verplaatsbare lockers, en emissievrije transportmethodes voor pakjes en brieven.” Welke technologische innovaties mogen we verder nog van bpost verwachten? “Innovatie zit in de kleinste dingen, ook daar waar je het niet meteen verwacht. Postbodes die ziek zijn bijvoorbeeld: zij scannen hun ziektebriefje rechtstreeks in hun mobiele app, ze hoeven het niet meer op te sturen. Datzelfde platform gebruiken ze om door te geven wanneer ze een pakje op een adres hebben afgeleverd. Ze kunnen zelfs een foto toevoegen van waar ze het precies gezet hebben. Handig wanneer de persoon in kwestie niet thuis is op het moment van de levering. Klanten kunnen op dat vlak trouwens ook zelf hun voorkeur doorgeven waar het pakje moet worden geleverd als ze niet thuis zijn. Ze krijgen ook

een tijdsaanduiding van het leveringsmoment. Daarnaast is innovatie natuurlijk belangrijk om de meest efficiënte distributieronde te bepalen. Op basis van de data die we van de klanten krijgen, stippelt onze planningssoftware de beste route uit. Hoe gedetailleerder de data, hoe beter de planning. Zeker ook het vermelden waard zijn onze geavanceerde machines. Zo verloopt orderpicken bij Active Ants volledig geautomatiseerd. Wanneer we een bestelling ontvangen, haalt een robot de juiste bak op en brengt die naar een operator die de bestelling samenstelt. Dankzij artificiële intelligentie weet de robot precies welk pakket hij eruit moet nemen, hoe groot het is en op welke manier hij moet grijpen. Het spreekt voor zich dat al die kleine en grote innovaties voor ons erg belangrijk zijn. We sleutelen continu, zodat we een toonaangevende speler kunnen blijven.”

SMART FACT. Naar wie kijk jij op? “Naar alle bedrijven die disruptief zijn in de economie, zoals Airbnb en andere deelplatformen. Zij brengen een nieuwe dimensie in de sector waarin ze actief zijn, zonder zelf veel vaste activa te bezitten. Ze blijven innoveren en maken zeer intensief gebruik van data zodat ze continu de service naar hun klanten weten te verbeteren en hun concurrenten voor blijven.”

7,5 miljoen Belgen shoppen online Dat de coronacrisis veel Belgen overtuigde om online te shoppen, toont de BeCommerce Market Monitor. Tijdens het eerste kwartaal van dit jaar zetten zo’n 117.000 consumenten voor het eerst de stap naar online winkelen. Alles bij elkaar hebben nu 7,5 miljoen Belgen de weg naar e-commerce gevonden. Het totaal aantal online aankopen steeg tot 28 miljoen. Eén op de tien consumenten denkt dat hij/zij na de coronacrisis nog meer online zal aankopen.

Aantal klachten over buitenlandse webshops stijgt De Economische Inspectie ontving in 2019 meer dan 9.600 klachten over aankopen bij buitenlandse webshops. Dat is ruim een vijfde meer dan het jaar voordien. Sinds de start van het Meldpunt in 2016 kwamen er 38.404 klachten binnen. De klachten gaan vooral over niet-geleverde pakjes, verkeerde bestellingen en ongevraagde leveringen/dienstverlening. Na één kwartaal stond de teller van dit jaar op 5.542 klachten.

Dat het moeilijk is om geld te verdienen aan e-commerce, als handel op zich of als onderdeel van een omni-channel strategie, is zeker. Maar niet onmogelijk.

Geld verdienen aan E-commerce ?

Waar: de transportkosten zijn hoog gezien de snelheid en grootte van de zendingen.

Dat doe je met een uitgekiende logistiek en supply chain management.

Waar: de voorraadkosten zijn hoog door hoge beschikbaarheid voor service. Waar: de magazijnkosten kunnen hoog oplopen door de grootte van de voorraad (plaats) en door de handling (picking en packing tijd van kleine orders).

Als je echter goed nadenkt over de logistiek achter de webshop dan is veel mogelijk, zowel in het B2B of het B2C segment. Zo slaagt een B2C-speler die hoofzakelijk in Benelux actief is door onze expertise op vlak van locatie keuze en logistieke netwerking er in zijn transportkosten met 3% te reduceren, aan dezelfde tarieven. Tevens blijkt een nieuw magazijn zowel qua concept, beheer als qua locatie meer dan 10% besparingen te geven. Een groothandel in het B2B segment had het moeilijk met service levels door voorraad beschikbaarheid. Door expertise, analyse, supply chain denken en integratie met de klassieke business bleef de te financieren voorraad gelijk, maar sprong de service level van rond 83% (op tijd en volledig) naar rond 97%, met een gamma van een 30.000 tal artikelen. Een groothandel leverend aan winkels en eindgebruikers (B2B e-commerce), deed zijn picking van ongeveer 16.000 artikelen die via het e-commerce worden verkocht zoals voor de winkels: order per order. Na analyse en evaluatie van alternatieven is een concept van batch-picking in zone en verdeling via een put-wall in bakken per order die dan naar de packtafels gaan uit de bus gekomen. Hierdoor stromen de orders veel sneller door, zijn de e-commerce orders niet langer een bottleneck en is de productiviteit gevoelig gestegen.

Experts in warehousing, transport & distributie Werking concept, lay-out, automatisering, proces, organisatie en informatica ondersteuning

Supply chain health scan : evaluatie, quick-wins en focus voor projecten om supply chain/logistiek doelstellingen te halen

010

BRAND REPORT MG REAL ESTATE

FOKUS-ONLINE.BE

‘Werken in een magazijn is meer dan met een heftruck rijden’ Wie e-commerce zegt, zegt pakjes. Wie pakjes zegt, zegt opslagruimte. En die opslagruimte moet mee evolueren met de marktvraag, met de balans van vraag en aanbod en de nieuwe duurzame inzichten die toekomstige projecten moeten inspireren.

e staat er amper bij stil, maar alles wat in pakweg speelgoedwinkels ligt, online wordt aangekocht en in je winkelkar ligt, werd ooit ergens gestockeerd. Het enige probleem is altijd de plaats. “Dat zagen we de voorbije periode duidelijk worden”, vertelt Ignace Tytgat, CEO van MG Real Estate. “Tijdens de coronacrisis werd er voor 24 procent meer gestockeerd dan in een andere periode. Het toont aan dat er momenteel echt nog nood is aan opslagruimte. Alle leegstaande logistieke locaties werden opgevuld, al dan niet met een tijdelijke overeenkomst.” Tytgat stelt dat de COVIDperiode er ook voor zorgde dat er overschotten kwamen in de magazijnen. “Enerzijds heeft COVID-19 ervoor gezorgd dat er een stijging was in e-commerce, wat resulteerde in de nood aan buffers van goederen en grondstoffen om ook bij een eventuele sluiting van de grenzen te kunnen blijven produceren. Anderzijds was er ook minder afname in de winkels. Dat zorgde voor meer overschotten van afgewerkte producten, die ook gestockeerd moesten worden.”

Tijdens de coronacrisis werd er voor 24 procent meer gestockeerd dan in een andere periode. MG Real Estate ontwikkelt grootschalige projecten binnen de logistiek. De nieuwe situatie doet ook hen nadenken hoe ze in de toekomst kunnen schakelen en anticiperen. “We denken

steeds tailormade. Als een klant 20.000 vierkante meter nodig heeft, is het zinloos om een gebouw te presenteren van 30.000 vierkante meter. Een grondige analyse en gestructureerd voorbereidend werk is essentieel. België is een klein land, maar we zitten zeer centraal in een economische regio. Daarom is het cruciaal om toekomstgericht te denken wanneer je een locatie bepaalt voor een nieuwe logistieke site.” Naast de ligging speelt ook duurzaamheid steeds vaker een rol. “Een magazijn vandaag kun je niet meer vergelijken met een magazijn van twintig jaar geleden”, weet Michiel Bontinck, Commercieel Manager Logistiek bij MG Real Estate. “Zeven jaar geleden startten we MG Park De Hulst in Willebroek op 60 hectare. We streven naar C02-neutraliteit waarin waterbuffers, groenzones en energievoorzieningen gemeenschappelijk beheerd worden door een parkmanager. Voor een ander project waarmee we nu bezig zijn, kozen we zelfs een volledig C02-neutraal gebouw. Uitstoot van gasblazers is volledig verleden tijd. We wekken de energie op de site zelf op via zonnepanelen. Die energie wordt niet alleen gebruikt voor verlichting, maar ook voor verwarming en verkoeling. We mikken volledig op circulariteit waarbij we de kring binnen de site kunnen sluiten.” Naast duurzaamheid zal automatisatie in de toekomst ook steeds belangrijker worden. “Dat was al zo”, benadrukt Tytgat. “Maar we hebben nu ook gezien dat er een evenwicht moet zijn tussen mens en machines, tussen handenarbeid en automatisatie. Het ene kan niet zonder het andere. Dat zal in de logistiek zo blijven, zeker omdat IT ook steeds een belangrijkere rol speelt.”

Meer over... MG is een Europese hogesnelheidsontwikkelaar. Zowel binnen logistics, offices, residential als retail is snelheid het stokpaardje, zonder in te boeten aan kwaliteit. Alle architecturale ontwerpen komen tot leven volgens de hoogste standaarden. Vanuit de brownfields groeide MG via logistieke bouwwerken uit tot een zeer ervaren ontwikkelaar. Luidop aan het dromen over een nieuw project? Heb je specifieke vragen? Contact opnemen kan via +32 (0)9 250 95 00.

En tenslotte is er nog het magazijn zelf, of beter de looks van het magazijn. Tytgat: “Vijftien jaar geleden was een kantoor een kantoor. Nu niet meer. Wij investeren steeds in een feelgoodgevoel van onze projecten. Mensen die in een magazijn werken, zien ook graag daglicht. De

We hebben nu ook gezien dat er een evenwicht moet zijn tussen mens en machines, tussen handenarbeid en automatisatie. omgeving groen aankleden, bankjes zetten, uitzicht op het water, een ontspannings- of fitnessruimte voorzien… Werkgevers willen steeds meer dat hun werknemers het nog meer naar hun zin hebben en bij het bedrijf blijven. Werken in een magazijn is meer dan met een heftruck rijden. IT, bijvoorbeeld, is tegenwoordig enorm betrokken bij logistiek en supply chain. Het is geëvolueerd.” Tytgat besluit dat de architectuur van een gebouw ook kan bijdragen om de juiste profielen aan te trekken en hen over de streep te trekken om voor jouw bedrijf te kiezen. “Als ze een goed gevoel hebben, heb je een stapje voor. Als een sollicitant buiten gaat met een gevoel van: ‘hier wil ik werken’, dan zit je goed. En dat proberen wij in onze projecten steeds mee te geven.”

D’IETEREN BRAND REPORT

#FOKUSECOMMERCE

011

Autosector neemt afslag richting e-commerce E-commerce zit wereldwijd in de lift. Een trend die zich door de coronacrisis alleen maar duidelijker aftekent. Hij bereikt nu zelfs de autosector. Na een wat tragere start, neemt ook die overtuigd de afslag richting online.

e coronacrisis zette ettelijke aspecten inzake e-commerce in versnelling voor de autosector en versterkte bepaalde gewoontes van de klant en de nood aan digitale oplossingen. Toen de consument niet meer naar de showroom kwam, besloot de sector naar de consument te komen.

kopen – nog sterk vast aan het vertrouwde. “Een bezoek aan een fysiek contactpunt wekt vertrouwen op”, weet Greet de Bondt. “Onderzoek toont aan dat de Belg de zaken graag fysiek ervaart: een voertuig ontdekken, voelen hoe die rijdt en wat voor gevoel je krijgt als je erin zit. Al zal de showroom van de toekomst nog

In volle lockdown introduceerde automaker Volvo een ‘Stay Home Store’. Ook bij de Belgische autodistributeur D’Ieteren, een van de eerste pioniers op vlak van de Belgische automotive, zetten ze al sinds mei 2019 in op onlinesales, maar namen de voorbije maanden nog resoluter de bocht naar online. Dat in tandem met Volkswagen D’Ieteren Finance. “Sinds de lockdown zien we een duidelijke stijging op onze onlinesalesplatformen”, vertelt Greet De Bondt, E-commerce & Digitale Assets Manager bij D’Ieteren. “Wij zetten momenteel al sterk in op de onlineverkoop van stockwagens, omdat die snel leverbaar zijn. En ook accessoires kun je al vlot op die manier aankopen.”

De showroom van de toekomst zal een experience center zijn, waar beleving – via een testrit of 3D-projecties – centraal staat.

E-commerce draait om meer dan enkel een online aankoopbutton. In een digitale wereld vervangen videoreviews de verkoopbrochure, beleef je met VR alle features vanuit je luie zetel, en sluit je zelfs het leasingcontract volledig van achter je computer af. “Bij onlinesales draait het om gebruiksgemak”, kadert Sarah Meuleman, Marketing & Product Manager bij Volkswagen D’Ieteren Finance. “Daarom kozen wij bijvoorbeeld ook voor een volledige integratie van de kredietaanvraag. Zo regel je online meteen je wagen mét financieringsoplossing. Dankzij de ITSME-integratie kan dat snel en veilig.” Hoe snel de digitale omwenteling van onze autosector precies zal verlopen, hangt vooral van de klant af. Hoewel hij enerzijds hunkert naar flexibiliteit, houdt hij – zeker bij grote, dure aan-

meer een ‘experience center’ zijn, waar beleving – via een testrit of 3D-projecties – centraal staat.” En het is bovendien een centraal punt van expertise en persoonlijke aanpak. Commerciële voertuigen worden bijvoorbeeld vaak nog bijkomend uitgerust, en dat op maat gemaakt. “Sommige klanten doen alles al online, maar de meesten doorlopen nog een hybrid salesproces: ze kiezen het geschikte model online en tekenen het contract na een testrit bij de concessiehouder. Of andersom: ze ontvangen thuis een kredietacceptatie en gaan dan fysiek naar de dealer om een wagen te kiezen”, schetst Sarah Meuleman. “De klant zal volledige keuzevrijheid behouden. Het is aan ons om zowel voor een goede full online, als voor een vlekkeloze omnichannel te gaan. ”

Meer over...

D’Ieteren Auto beheert een netwerk van onafhankelijke concessiehouders verspreid over België. Zo biedt het one-stop-shoptoegang tot merken als Volkswagen, ŠKODA, Audi, SEAT, Porsche, Bentley, Lamborghini en Yamaha. Met meer dan 200 jaar ervaring op de teller richt het zich op een steeds uitgebreider dienstenaanbod, waaronder ook onderhoud, verzekering, leasing en financieringsformules via Volkswagen D’Ieteren Finance, hun gemeenschappelijke dochteronderneming met de Duitse Volkswagen groep, en dit voor zowel bedrijven als particulieren. www.dieteren.be •www.vdﬁn.be

De digitale switch van de autosector gaat hand in hand met hun veranderende klantenprofiel. Stilaan vormen de millennials de grootste doelgroep. Die kersverse klanten groeiden op met de smartphone in de hand en willen kunnen shoppen waar, wanneer en hoe ze maar willen. “Het zijn uitdagende tijden. Zowel voor de traditionele autoverkoper als voor de leasingmaatschappijen. De nieuwe generatie maakt ook een graduele shift van ‘eigendom’ naar ‘gebruik’, via leasing of deelwagens”, vertelt Sarah Meuleman. “Blikken wij vooruit naar onze toekomst? Dan worden we de Spotify of Netflix van de autosector, met een abonnement dat toegang geeft tot verschillende en wisselende mobiliteitsoplossingen, afhankelijk van wat je op dat moment in je leven nodig hebt.” De verandering heeft zich ingezet, dat is duidelijk. Naarmate het digitale karakter van de klant groeit, zal de auto-industrie vaker kiezen voor e-commerce. Ook postcorona. “Onze klanten kweekten doorheen de crisis nieuwe gewoontes en door de lange duurtijd houden ze die ook aan”, constateert Greet De Bondt. “Het biedt hen ook heel wat voordelen: flexibiliteit, gebruiksgemak en transparantie – je weet wat je krijgt voor welke prijs. De dealer wint dan weer een bredere klantenbasis, want online bereikt hij klanten uit heel België en niet meer alleen uit eigen streek.” “De klant verwacht voortaan een naadloze overgang tussen het fysieke en digitale en zal nog bewuster kiezen wat hij fysiek en wat hij online wil”, vat Sarah Meuleman samen. “Begeeft hij zich naar de showroom? Dan zal dat voor een goede reden zijn. Aan de dealer en aan ons om uit te pluizen wat die reden is en om daar op in te spelen.”

012

EXPERTPANEL WEBWINKEL

FOKUS-ONLINE.BE

De wondere wereld van de webshop De Belgische e-commerce is aan een forse inhaalbeweging bezig. Steeds meer handelaars openen ook online een winkel. Maar wat is er nodig om die perfecte webshop te starten én open te houden? We gaan te rade bij drie ervaren webwinkeliers.

LIEN CAMELBEKE. Omnichannel Marketing Manager bij Standaard Boekhandel

JÉRÔME GOBBESSO. Chief Executive Officer bij NewPharma

SOPHIE CLAES. Eigenaar van kids concept store De Gele Flamingo

Wat maakt of kraakt een goede webshop? “Je webshop moet je merkidentiteit weerspiegelen. Standaard Boekhandel is al meer dan 100 jaar een referentie en wil dus ook online zijn opgebouwde kennis en passie voor boeken uitstralen. Daarnaast draait het bij een website vooral om snelheid en gebruiksgemak. Dat uit zich in pagina’s die snel laden op alle mogelijke devices, een geoptimaliseerde zoekfunctie, en een ruime keuzevrijheid bij de bestel-, betaal- en retourneeropties. Waar e-commerce in het begin nog volop aanbodgericht was, is het nu vooral klantgericht. Ook online moet je dus gaan voor service en beleving. Wij focussen op adviseren en inspireren. Zo geniet de klant ook online van de expertise van de lokale boekhandelaar.”

“Een goede webwinkel vertrekt vanuit de behoeftes en verwachtingen van de klant. Je moet je doelgroep door en door kennen: wat verwachten ze, waar lopen ze tegenaan, welke noden hebben ze precies? Zo kun je hen nuttige, praktische en kwaliteitsvolle oplossingen bieden. De klant moet centraal staan. Bij Newpharma nemen we beslissingen dan ook steeds vanuit dat oogpunt. Ik denk bijvoorbeeld aan de implementatie van nieuwe technologieën. Tegenwoordig evolueert alles heel snel en moeten we ons voortdurend heruitvinden om gelijke tred te houden met de nieuwste ontwikkelingen. Daarbij gaan we altijd voor aanpassingen die de klantervaring verbeteren en het gebruiksgemak verhogen.”

“Alles start met een stabiel platform. Je wilt niet dat je winkelmandje crasht, ook niet op piekmomenten als Black Friday of tijdens de coronacrisis. Probeer dus niet te besparen op je software. En net als bij een echte winkel, doet ook de look van je webshop ertoe: de grote spelers besteden veel budget aan foto’s en teksten, dus jij moet de lat minstens even hoog leggen. Toch vind ik het belangrijk dat het niet té gelikt is. Je moet tonen wie je bent. De klant moet weten bij wie hij koopt. Doe daarom altijd je eigen ding: kijk over de grenzen naar inspirerende webshops, neem hun leukste ideeën mee en geef er dan je eigen draai aan. Zo val je op in de massa, zonder je eigenheid te verliezen.”

Hoe hou je alles veilig en betrouwbaar? “Bij ons behoudt de klant altijd zelf de controle over zijn gegevens. Hij bepaalt welke data hij meedeelt en welke niet, en kiest – via een opt-in/opt-outsysteem – of hij onze mailings wil ontvangen en, nog specifieker, welke soort. Uiteraard kunnen we beter op de wensen van de klant inspelen als die meer data deelt, maar we zullen hem daar nooit toe verplichten. Ook daarin is het belangrijk dat je als merk je eigenheid bewaart: net zoals je in onze fysieke winkels je klantenkaart niet hoeft te gebruiken, hoef je in de onlinewinkel dus ook geen profiel aan te maken. Bij voorkeur wel natuurlijk, maar door niets te verplichten, oogst je vertrouwen en bouw je een duurzame relatie op.”

“Niets is zo essentieel voor een onlinewinkel als de gegevensbeveiliging. Zeker als je je in de medische sector bevindt zoals Newpharma, want we hebben inderdaad bepaalde data omtrent de gezondheid van onze klanten in ons bezit. Wij nemen dan ook extra veel veiligheidsmaatregelen en verliezen uiteraard de GDPR-wetgeving niet uit het oog. Bij e-commerce is het erg belangrijk dat je je klant geruststelt – voor, tijdens en na de aankoop. Sommige mensen staan eerder wantrouwig tegenover onlinebetalingen. Daarom kozen wij ervoor om samen te werken met een vertrouwde, externe partner. Zo komen de bankgegevens van onze klanten nooit bij ons terecht en kunnen we een 100 procent veilige transactie garanderen.”

“Een goede raad: registreer je URL in België. Dat is niet alleen goed voor je marketing, want je krijgt betere Google-ratings, maar je bent ook veel zekerder over waar en hoe je data bewaard wordt. Omdat ik werk via een groot webplatform, hoef ik me geen zorgen te maken over de beveiliging. Achter de schermen wordt alles netjes geregeld. Al nam ik toch een IT-consultant onder de arm voor de laatste finetuning. Met De Gele Flamingo lanceerde ik als eerste in België een app om online een geboortelijst aan te leggen. Ook die werd onmiddellijk beveiligd met een unieke code. En dat terwijl je nu nog steeds bij veel anderen gewoon lukraak ‘Janssens’ kunt intypen en zo aan alle gegevens raakt.”

Wat moet de ‘webshop van de toekomst’ zeker hebben? “Volgens ons wordt de toekomst nog meer omnichannel. Fysieke en online winkels zullen elkaar versterken en promoten. Is een boek niet voorradig? Dan bestel je het in de winkel via een QR-code online en laat je het leveren. Andersom zal de passie en kennis waarmee onze boekhandelaars je in de winkel omringen, ook online tot leven komen via suggesties, belevingspagina’s, filmpjes… Er komt ook nog meer nadruk op personalisatie: wat je in de winkel koopt, zal onder meer bepalen hoe je onlinewinkel eruitziet. Die zal gevuld zijn met al jouw favorieten en lokale events promoten. Zo krijgt iedereen in de toekomst een privéwebshop, aangepast aan persoonlijke interesses en levensfase.”

“De webshop van morgen wordt veel meer dan zomaar een onlinestek om te shoppen. De klant zal tijdens elke fase van zijn aankooptraject begeleid worden. Op eender welk toestel: mobile friendly blijft ook in de toekomst een must. Het ideale scenario zou zijn dat we de klant niet alleen tijdens, maar ook vóór zijn onlinebezoek al helpen. We kunnen bijvoorbeeld al producten naar hem sturen nog voor hij ze bijbestelde. Puur verkopen is niet langer voldoende. We zullen onze klanten een persoonlijke, unieke ervaring moeten bieden, met nuttig advies en aanbiedingen op maat. In de toekomst spreken we dus niet meer van ‘één webshop voor iedereen’, maar van ‘één webshop per klant’.”

“Op onze recent vernieuwde webshop gingen we voor meer experience: bewegende beelden, blogs, vlogs… We steken ook steeds meer tijd in onze sociale media, waar we onder #flamingofriends onze community nog verder willen uitbouwen. Daar schakelen we bewust geen marketingbureau voor in. Door het zelf te doen, bewaken we onze eigen stijl en kunnen we ook beter in interactie gaan met onze klanten. Kinderspullen zijn een ‘emo-product’, dus begeleiding en service blijven belangrijk. Online, maar ook offline. Zo kunnen onze klanten voor hun online geboortelijst komen ‘shoppen’ in ons magazijn, en plannen we ook infoavonden over bepaalde productgamma’s. De toekomst is dus een mix van virtueel en fysiek.”

TEKST KIM BEERTS

10 Tips om een professionele webshop op te bouwen











Optimaliseer SEO

Toon klantenfeedback

Ga voor omnichannel strategie

Kies een gebruiksvriendelijk design

Hanteer realtime informatie











Geef een persoonlijke login

Informeer uw bezoekers

Biedt een productvergelijker aan

Stimuleer herhaalaankopen

Voorzie retour management (RMA)

Graag meer weten?

Gold Partner

Callista implementeert Odoo applicaties bij bedrijven in heel Vlaanderen en Nederland. Een sterk plan van aanpak en een diepgaande kennis zijn onze succesfactoren.

U W CO N TAC T PER S O O N :

Soﬁe Van Looveren Industrielaan 5 bus 1 2950 Kapellen, Belgium +32 3 369 90 29 soﬁe@callista.be www.callista.be

Wacht niet langer en neem vandaag nog contact op!

HOOGWAARDIGE KLANTRELATIES VOOR HOOGWAARDIGE PRODUCTEN De afgelopen periode ontsproten er tal van webshops, met winkels die (extra) omzet probeerden draaien in een anderhalvemetereconomie. Online garandeert de beste afstand om gezondheid te vrijwaren, maar dat wil niet zeggen dat je niet heel erg dicht bij de klant kunt blijven staan. Dat is een evidentie voor het Antwerpse digital native vertically integrated brand (DNVB) Baunat, een highend zaak gespecialiseerd in diamantjuwelen, én in de ultieme online klantbeleving. “In de kern zijn wij in 2008 begonnen als onlinewinkel, om als tweede, extra stap naar een zogenaamd clicks-and-bricksmodel te evolueren”, zegt managing director Stefaan Mouradian. “De flagshipstore is met andere woorden onze e-boetiek, waar mensen een maximaal aanbod terugvinden aan juwelen die ze op verschillende manieren kunnen aankopen. Daarnaast testen we wereldwijd verschillende markten en als er voldoende tractie is op een markt, dan starten we een fysieke showroom op – primeur: volgende maand opent er een in Londen.” Zo ontstaat er de fysieke optie om een aankoop te doen, naast het volledig online aanschaffen van een product (smart buying), via digitale communicatie of via een virtuele rondleiding in de showroom. En zo’n aankoop bij Baunat is meestal niet mis, als je weet dat de gemiddelde aankoopprijs rond de 4.000 euro ligt. “Trust is enorm belangrijk. Naast een excellente prijs/kwaliteit, zetten wij ook in op geloofwaardigheid en vertrouwen. Je klant blijft je belang-

rijkste ambassador”, aldus Mouradian. Recensies via Facebook, Google of TrustPilot worden dan ook serieus genomen. “Wat je belooft op je site, moet je ook waarmaken. Zeker voor een bedrijf als Baunat, waar we werken met hoogwaardige kwaliteit van diamantjuwelen. Je kunt alleen maar succesvol zijn als de ervaring voor de klant top is. En voor iemand die wil kopen, blijven referenties voor groot belang.” Maar met de coronacrisis in het achterhoofd, luidt er een bijkomstige vraag: Willen mensen wel luxe kopen in tijdens van economische moeilijkheden? Mouradian: “In tijden als deze gaan mensen eerder kiezen voor luxeproducten die hun waarde behouden op lange termijn – safe bet-investeringen. Dan zit je met goud en diamant wel goed, en kunnen dienen als toevluchtsoorden.” In dat geval is een user friendly en duidelijke website een absolute must. “De beleving online is nog steeds de grootste uitdaging bij e-commerce. De klant moet zich snel vertrouwd voelen met een website.” Daarnaast moet alles snel gaan: een pagina die traag laadt bijvoorbeeld is nefast van het gebruiksgemak. Alle informatie moet vlot beschikbaar zijn én vlot voor het oog. “Onze website is nu in acht talen beschikbaar en we investeren erg veel in de look van de website. Natuurlijk hebben we ook een beveiligd betaalsysteem, en houden we ons aan de GDPR-wetgeving, privacyregels… Daarom hebben we ook een label van SafeJobs. Het is belangrijk om aan te tonen dat we voldoen aan de Europese regelgeving van het kopen van producten online.”

014

CHRONICLE DANIELLE JACOBS

FOKUS-ONLINE.BE

Een geslaagde e-commerce gaat samen met sterke beveiliging COVID-19 heeft ervoor gezorgd dat er op korte termijn veel mensen thuis werken ĂŠn dat online bestellen sterk toenam. Deze combinatie zorgde wereldwijd voor een serieuze toename van IT-beveiligingsincidenten, gericht op thuiswerkers en consumenten.

onsumenten krijgen te maken met een groeiend aantal phishingmails, waarbij een oplichter gevoelige informatie probeert te verkrijgen via een link naar een valse website. Ook smishing, valse sms-berichten, is sterk in opmars. Met de snelle overstap naar thuiswerk op grote schaal, werd er niet altijd voor de juiste beveiliging gezorgd. Ook de IT-mensen van het bedrijf en de leverancier moesten zich anders organiseren, waardoor de support in het begin niet altijd evident was, ook omwille van de plotse sterke vraag naar hun tussenkomst. Wel hebben veel bedrijven grotere budgetten uitgetrokken voor het beveiligen van de toestellen van werknemers. Momenteel loopt er bij Beltug een rondvraag bij de IT-beslissers naar hun prioriteiten, en het is nu al duidelijk dat security de hoofdbekommernis is. Om een beeld te krijgen van de reacties sturen steeds meer bedrijven een ongevaarlijke phishingmail naar hun werknemers. Bijna allemaal staan ze ervan versteld hoeveel er argeloos in de val trappen. Sensibilisering is dan ook cruciaal, en herhaling is aangewezen. Veel handelaars zijn in sneltempo overgestapt naar e-commerce, met het oprichten van een eigen webshop of door hun producten aan te bieden via een bestaand onlineplatform. Beveiliging is bij e-commerce cruciaal, er zijn immers betalingen mee ge-

moeid. De betalingsverwerking is een gevoelig aspect van cyberbeveiliging bij e-commerce, en de veiligheid ervan moet verzekerd worden. Zo is de vraag naar de CVV-code een vereiste, om te vermijden dat cybercriminelen die je kredietkaartnummer stelen, maar niet over de kaart zelf beschikken, ermee aan de slag kunnen. De beveiliging van wachtwoorden van klanten op e-commercesites moet ervoor zorgen dat die gegevens niet gestolen worden. Het verlies van deze informatie brengt niet alleen de e-commercegebruiker in gevaar, voor de reputatie en de aansprakelijkheid van de handelaar is het nefast. Naar de werknemers toe kun je meegeven dat het delen van paswoorden uit den boze is, en verschillende paswoorden voor verschillende toepassingen een vereiste is. Voor belangrijke toepassingen zijn lange, ingewikkelde paswoorden met speciale tekens een must, die zijn moeilijker te kraken. Zorg dat ook smartphones beveiligd zijn, en dat iedereen systematisch de laatste updates installeert, zeker van de beveiligingssoftware. Aanvallers kennen direct nieuwe kwetsbaarheden en maken er gretig gebruik van. Leg je veiligheidsbeleid uit, en zorg ervoor dat de werknemers weten waar ze terecht kunnen als ze een probleem hebben.

Sensibilisering rond security is cruciaal.

TEKST DANIELLE JACOBS, CEO BELTUG, DE VERENIGING VAN IT-MANAGERS

E-commerce is meer dan een webshop Haal meer uit je e-commerce met onze geavanceerde Omnichannel oplossing en state-of-the-art IT expertise

ONTDEK ONS AANBOD OP TAILORFIT.EU

Odoo, vertrouwenspartner voor uw digitalisering Het Belgische softwarebedrijf Odoo stelt een betaalbare oplossing voor om thuiswerken aan te moedigen en niet aan efficiëntie te moeten inboeten. We blikken terug op deze Belgische succes story! De hele digitalisering uitdaging staat, meer dan ooit, hoog op het lijstje. De COVID-19 crisis dwong heel wat bedrijven hier plots onvoorbereid mee aan de slag te gaan. De digitalisering zorgt voor een hogere productiviteit, een betere samenwerking tussen de verschillende afdelingen, maar ook voor een makkelijke overschakeling naar thuiswerken van de ene op de andere dag. Dit is waar Odoo is in geslaagd. 800 werknemers die overschakelen naar thuiswerken in één nacht tijd, een onmogelijke opgave zonder digitalisering. In tijden waar solidariteit zo belangrijk is stelde dit Waalse bedrijf zijn 15 jaar lange ervaring ter beschikking aan organisaties die actief zijn in het beheren van deze gezondheidscrisis door hun software voor digitalisatie en de implementatie ervan aan te bieden. Maar daar blijft het niet bij. De Waalse scale-up vindt dat digitalisering toegankelijk moet zijn voor iedereen. Ze zorgt ervoor dat alle kmo’s zich van een geïntegreerde beheersoftware kunnen voorzien: een reeks apps tegen een betaalbare prijs of één app gratis. Odoo is een gevestigde waarde in het zuiden van het land (twee kantoren in Grand-Rosière

en binnenkort één in Louvain-La-Neuve), maar Fabien Pinckaers, oprichter en algemeen directeur, wil “ervoor zorgen dat we niet alleen een Waals succes, maar ook een Belgisch succes zijn”. Odoo opende in juni een kantoor in Antwerpen om zo dicht mogelijk bij zijn Nederlandstalige klanten te zijn en hen te ondersteunen. Met meer dan vijf miljoen gebruikers over de hele wereld en een jaarlijkse groei van 60%, laat Odoo zich geleidelijk aan gelden als de oplossing bij uitstek in het ERP-landschap en vormt het concurrentie voor de grote namen in de sector. En niet alleen in België! De internationale uitstraling van Odoo is ook al verzekerd met kantoren in de Verenigde Staten (3), Mexico, Dubai, India, Hongkong en Luxemburg. Sinds de start in 2005 bleef Odoo zich verder ontwikkelen. Half juli vierde het bedrijf zijn 1.000e werknemer en het is niet van plan hier te stoppen. Wil je Odoo ontdekken? Het evenement Odoo Experience zal uitzonderlijk online plaatsvinden van 30 september to 1 oktober. U kan zich gratis registreren op: experience.odoo.com. Odoo kan gratis getest worden op odoo.com. Voor meer informatie: Contactpersoon : Cécile Collart Telefoon : +32 (0)2 616 85 19 E-mail: cco@odoo.com

CMY

Zendingen binnen BelgiĂŤ of naar het buitenland ? Voor uw webshop, niets beter dan de FlexDeliveryService om uw klantentevredenheid te bevorderen ! Vraag een offerte aan via ww.gls-group.eu