Simon
The best of TED
Fact & Opinion: Carnaval
Technologische Singulariteit Chinese Letterkunst
Jaargang 46 | nummer 3| maart 2015
14
6 | Lees waarom jouw beeld van de wereld er helemaal naast zit.
| Bier is gewoon bier, of toch niet? Na het lezen van dit artikel weet je alles over Engelse bieren. | Een technische analyse van het Schakel Eindproject van Tom Albers over de voetbalrobots bij Tech United.
| Waarom is op St. Patrick’s Day alles groen? En waarom heet het eigenlijk St. Patrick’s Day. Je leert het hier.
24 Colofon Maart 2015 / 46e jaargang nr. 3 De ‘Simon Ster’ is een uitgave van de Werktuigkundige Studievereniging Simon Stevin van de Technische Universiteit Eindhoven. De ‘Simon Ster’ verschijnt dit jaar zes maal.
Eindredactie Ruben de Klerk
Redactie Lennard van Damme, Erik Donkers, Karel Drenth, Sanne Janssen, Ruben de Klerk, Robin Mommers, Paul Notenboom, Willem Prajitno, Bas Raes en Jordy Wesseling.
Ontwerp Vormgeving vM-design
Vormgeving Ruben de Klerk Robin Mommers
36
Illustraties en foto’s
Drukker
Redactie
Drukkerij Snep BV
Oplage 900
Adres Technische Universiteit Eindhoven Gemini-Noord 1.61 Den Dolech 2 5612 AZ Eindhoven Postbus 513 5600 MB Eindhoven Telefoon: (040) 247 33 13 Telefax: (040) 243 49 70 E-mail: redactie@simonstevin.tue.nl Homepage: wsv.simonstevin.tue.nl
© Simon Stevin MMXV Niets uit deze uitgave mag worden verveelvoudigd en/of openbaar gemaakt door middel van druk, fotokopie, microfilm of welke andere wijze dan ook zonder voorafgaande schriftelijke toestemming van het bestuur der W.S.V. Simon Stevin. De hoofdredactie behoudt zich te allen tijde het recht artikelen in te korten of te wijzigen. Plaatsing van een artikel houdt niet in dat het de mening weergeeft van de W.S.V. Simon Stevin.
Financieel ABN-AMRO: NL87ABNA0529096358
Abonnementen Er bestaat de mogelijkheid de Simon Ster thuis te ontvangen. Men kan zich abonneren op de Simon Ster voor €15,- per jaar, inclusief verzendkosten. Indien u geïnteresseerd bent of meer informatie wilt, kunt u contact opnemen met de hoofdredactie op bovenstaand adres.
Iedereen kan kopij inleveren bij de redactie in de Simonkamer: Gemini-Noord 1.61, of per e-mail: redactie@simonstevin. tue.nl
Inhoudsopgave
Smile of Science
Kaartprojecties
4 6
The best of TED
10
Japanse Uitvindingen
12
Oy Chap! Fancy a nice pint?
14
Staut over de Frank Baijens
18
Kijk in de Sterren
20
Edutainment op Youtube
22
St. Patrick’s Day
24
Fact & Opinion: Carnaval
25
Uit de oude doos: Simoncantus 1999
28
Technologische Singulariteit
30
Chinese Letterkunst
34
De TURTLE’s van Tech United
36
Sterrenhoekjes 38 Prijsvraag 38
Redactief Beste lezer, Er wordt wel eens gezegd dat je niet vijf poten aan een kalf moet zoeken, maar hoewel deze nieuwste editie van de Simon Ster geen thema heeft, kan ik het niet laten om toch een rode draad te zoeken. Als ik naar de inhoudsopgave kijk zie ik toekomst en verleden. Een artikel over het gevaar van technologische singulariteit, een interview met de nieuwe Rector Magnificus, maar ook weer een stuk uit de oude doos, over de Simoncatus in 1999! Gelukkig is er ook tijd voor een feestje, Sanne Janssen schreef een artikel over St. Patrick’s Day en de Fact & Opinion is weer terug van weggeweest, dit maal over Carnaval. Samen met het artikel over engels bier staat deze Simon Ster garant voor goede zin in een borrel. Een proost op weer een mooie editie van de Simon Ster, Voor de Wind!
Ruben de Klerk
Adverteerders Wervingsdagen 9 AkzoNobel 13 Boskalis 33 Shell 39 ASML
40
4
Smile of Science
Ruben de Klerk
The sense and nonsense in technology
Healthcare
Physics
Coffee or Sunscreen?
Questions raised about Big Bang Theory
The Netherlands is the undisputed champion when it comes to coffee consumption per capita. The Dutch drink more than twice as much coffee as Americans. With about 2.4 cups a day, we have quite a lead over the second place finishers, the Finnish, who drink about 1.8 cups a day. The Dutch might be happy to hear that a recent study has found that regularly drinking coffee could help protect against a deadly type of cancer. Compared to people who do not drink coffee, individuals who drink more than four cups of coffee a day, were around 20% less likely to develop malignant melanoma, a form of skin cancer. For the study, scientists looked at almost half a million retirees. They found that the correlation did not apply for decaffeinated coffee, which suggests that caffeine could be responsible for the positive effects, though this cannot be said for sure. Take note though, scientists want to emphasize that coffee should not be used as a replacement for sunscreen.
Two scientists may have found reasons to believe the big bang actually never happened. This was never what the researchers set out to do, they were actually trying to link the two great theories of modern physics; quantum mechanics and general relativity. To be more precise, they sought to unite the work of David Bohm and Amal Kumar Raychaudhuri. When using Bohm’s work to make quantum corrections to Raychaudhuri’s equation on the formation of singularities, they found that though the universe was once probably much smaller, it never had an infinite density, as described by the big bang theory. The term “Big Bang” was actually created by a sceptic Fred Hoyle. He thought the universe to be an endlessly flowing river
with quotes like “Things are the way they are, because they were the way they were.” The Big Bang has always been a hot topic for scientists, but the discovery of cosmic background radiation has led to an overwhelming believe in favor of the theory. This still raised the question what came before the Big Bang. “The Big Bang singularity is the most serious problem of general relativity because the laws of physics appear to break down there.”, says Dr. Ahmed Farag Ali of Benha University, Egypt. Although Das and Ali’s visions give some answers, it also raises many questions. The subject still requires tons of research and can by no means seen as a debunking of the Big Bang theory.
History
Ancient Drinking Games Drinking games play a part in quite a few nights of many students. However, drinking games are not just a hype of the last few decades. You might be amazed to hear that the Greek were already playing drinking games in the fifth and fourth century BC. The game they would usually play is called Kottabos and it is one of the oldest drinking games known to man. The players of the game would try to fling dregs of
wine at a target disc. If they were to hit the target, it would fall and hit a larger disc, making a bell sound. The Greek weren’t the only people who loved drinking games. The Chinese took their drinking games very seriously. For their games, they usually employed referee officials, including a ‘registrar of the rules’ who knew all the rules to the game, a ‘re-
gistrar of the horn’ who tossed a silver flag down on calling out second offenses, and a ‘governor’ who decided one’s third call of offense. Players could be punished, having to drink a penalty cup. If someone was considered a “coward” for leaving the game, he could be named a “deserter”. This would mean he would be exiled from further drinking games.
5
Simon Ster 46.3 | maart 2015
Music
Beethovens Unusual Inspiration A medical historian, a cardiologist and a musicologist from the University of Michigan at Ann Arbor and the University of Washington have done some rather surprising discoveries. They found that Beethoven may have suffered from arrhythmia and that this illness might even have served as an inspiration for the composer. Beethoven is believed to have had quite an amount of health issues, though very little is known for sure. Possible diseases include liver disease, alcohol abuse, kidney disease, inflammatory bowel disease and abnormal bone destruction, or Paget’s disease. Zachary D. Goldberger, assistant professor of medicine in the Division of Cardiology at UW School of Medicine, says: “We can’t prove or disprove that Beethoven had
many of the diseases he’s been supposedly afflicted with because almost all of today’s diagnostic medical tests didn’t exist in the 18th century, and we are interpreting centuries-old medical descriptions into the context of what we know now.” The findings are a result of research conducted on the Musical electrocardiograms of the works of Beethoven. Sudden, unexpected changes in pace and keys in the music appear to match the asymmetrical patterns of irregular heartbeat: too fast, too slow or irregular. Pieces with these properties include the Catavina, the Piano Sonata in A-flat major, Opus 110, and the opening of the “Les Adieux” Sonata opus 81a in Eflat major, which Beethoven wrote during Napoleon’s attack on Vienna in 1809.
Science
Unexpected Laws Laws of science are the foundation of high school science. They are rules that help us understand nature and can often be formulated mathematically as a simple statement. Some famous so called “laws” are Newton’s laws of motion. Another one is Moore’s law, which is actually most often used as a prediction. Allow me to introduce a few more. Cope’s Rule Cope’s Rule states that evolutionarily, animals bodies tend to increase in size over time. It has been disputed in hundreds of studies, but a new study might provide the most comprehensive test of all. The team researched more than 17.000 kinds of marine animals that existed in the past 500 million years. They found that both average and maximum sizes have increased substantially over time, though the minimum size has remained quite consistent.
Cope’s rule was actually never stated by Cope himself, though he hypothesized linear evolutionary trends.
meant the law as it is now most widely known. The origin of the law was probably a statement he made about his assistant: “If that guy has any way of making a mistake, he will.” Muphry’s Law This is one of my favorites. It states that if you write anything criticizing editing or proofreading, there will be a fault of some kind in what you have written. You can guess where its name comes from.
Murphy’s Law Murphy’s law is less of a scientific rule. It most occurring form is the following: “Everything that can go wrong, will go wrong.” Edward Murphy actually never stated nor
Stigler’s law of eponymy This is another fun one. In its simplest form it says: “No scientific discovery is named after its original discoverer.” Stigler actually named sociologist Robert Merton as the discoverer, to avoid the law being contradictory.
6
Kaartprojecties
Hoe één wereld toch vele gezichten heeft
Hieronder afgebeeld is het beeld van de wereld zoals dat bij de meeste mensen bekend is. De Mercatorprojectie is in 1569 geïntroduceerd door de gelijknamige Vlaamse cartograaf Gerardus Mercator. Op het eerste gezicht is dit een duidelijke weergave waar weinig mis mee is, maar wie er een globe naast houdt zal toch iets vreemds opmerken. Afrika en Groenland zijn op deze kaart namelijk ongeveer even groot, terwijl Groenland qua oppervlakte in werkelijkheid ruim 17 keer in het eerstgenoemde continent past. Waarom was dan toch juist deze kaart zo populair?
Paul Notenboom
Mercatorprojectie
Een gunstige eigenschap van de Mercatorprojectie is hoekgetrouwheid. Dit wil zeggen dat de hoeken tussen verschillende richtingen op de kaart gelijk zijn aan de hoeken tussen die richtingen op het aardoppervlak. Met name in de scheepvaart, waar het kompas lange tijd de belangrijkste manier van navigatie was, had deze eigenschap veel voordelen. Maar om deze hoekgetrouwheid te bereiken, treden er grote vervormingen op dicht bij de polen. De polen zelf zijn zelfs oneindig ver uitgerekt, aangezien de volledige boven- en onderrand van deze kaart in werkelijkheid slechts 2 punten zijn. Vele cartografen hebben dan ook tot ver na de tijd van Mercator geprobeerd om de beste manier te vinden om de aarde in beeld te brengen.
7
Simon Ster 46.3| maart 2015
Mollweideprojectie
De Duitse astronoom Karl Brandan Mollweide bedacht in 1805 de Mollweideprojectie. Deze kaart was oppervlaktegetrouw, wat inhoudt dat de verhouding tussen de oppervlaktes van verschillende gebieden overeenkomen met de werkelijkheid. Een groot nadeel van deze kaart zijn de grote vervormingen die optreden bij hogere lengtegraden.
De Amerikaanse cartograaf John Paul Goode ging op zoek naar oppervlaktegetrouwe kaart die geen vervormingen toonde. Dit bleek niet mogelijk zonder de kaart op bepaalde plekken te splitsen, maar dat weerhield hem er niet van om in 1923 toch de onderstaande Goode-projectie te presenteren.
Goodeprojectie
8
Winkelprojectie
De Winkel-tripelprojectie is in 1921 bedacht door de Duitser Oswald Winkel. De “tripel” in de naam duidt de drie vervormingen aan die Winkel zo gunstig mogelijk heeft geminimaliseerd: oppervlakte, richting en afstand van verschillende landen onderling. Dat maakt deze kaart een “gemiddelde” van de tot dan toe gemaakte projecties, die juist grote vervormingen bevatten om andere vervormingen volledig te elimineren. De Winkel-tripelprojectie is sinds 1998 dan ook de standaardprojectie voor wereldkaarten, zoals benoemd door de National Geographic Society.
10
The Best of TED
The ideas worth spreading
Do you ever feel bored and uninspired? Are you looking for a different perspective on a certain topic? Or do you just want to see (or hear) great speeches? It’s all possible thanks to the wonderful world of TED, an organisation that offers brilliant minds the stage to present their ideas. A look into the brilliant treasure trove of their fascinating website. Karel Drenth How do great leaders inspire action? How come that Martin Luther King was the leader of the civil rights movement? A strange question, but think about it for a while. He certainly wasn’t the only man suffering from the injustice, nor was he the only great author of his time. Yet somehow, on August 28th in 1963, two hundred and fifty thousand people came from all over America just to listen to his speech. Quite an achievement for today’s standard. How come the Wright brothers were the first to achieve flight? They weren’t the only one attempting, and they certainly lacked the funds and means of more professional teams. Yet in 1903 they beat everyone else by flying the first 37 meters ever. How did they do it?
As it turns out, there is something different about these people, something inspiring, but what? In his speech, Simon Sinek presents a simple but powerful model that explains where these differences come from. All of this, achieved simply by asking “Why?”.
The best stats you’ve ever seen Today, whenever someone mentions the third world, people immediately think of all the countries that are not in Europe or America and maybe exclude a few Asian countries like Japan. Yet surprisingly, this is not true anymore. When you look at the data, you see that ever since the 1960s the world is changing so much that there actually isn’t such a thing as a simple “third world” anymore, it’s all mixed now. As Hans Rosling shows, the average “third world” everyone always keeps in mind just does not hold true anymore. By graphically representing the data, he quickly shows that many of the prejudices, such as the relation between money and healthcare, don’t always go hand in hand and that the poverty in Africa everyone always talks about actually only effects less than 20% of the people there.
11
Simon Ster 46.3| maart 2015
All in all it does a good job debunking myths about the often mentioned “developing world” and gives a little bit of hope. Because as it turns out, the world apparently isn’t such a bad place after all.
But where does it come from, and how does it work? Can we use this knowledge to improve our average intelligence and become more than we ever were before? In his presentation, psychologist and CEO Shawn Achor shows how your level of optimism, ability to see stress as a challenge and your social support influence about 75% of your success, whereas your IQ only accounts for 25%. He shows how you can rewire your brain to become more intelligent, more creative and more resilient to kinds of stress. All of that, combined with the energetic and enthusiastic way it’s presented, makes this an idea well worth spreading.
The way we think about charity is dead wrong. As a rule, we hate charity organizations that spend too much money on managers and advertisement. All those “overhead costs” should be cut and put to use, that way we save millions and aids/ cancer/poverty research would benefit much more, right?! And this is where your thinking is wrong, or rather, flawed. In his speech, fundraiser Dan Pallotta calls out exactly what is wrong with reasoning like that, and why we haven’t solved those important problems just yet. Simply put, we use double standards that are keeping charity organizations tiny and powerless.
How school kills creativity
An example? Try making 10 million dollars as a business man selling guns and violent video games, we’ll hail you as a good entrepreneur. Yet try making just half a million by helping starving kids and you’re labelled as a parasite yourself.
Where as many people accept these facts to be true, we are not training our youth to be creative at all. Quite the contrary, we’re actually suppressing creativity with our current (pre 1900) school system! At least, that is what Sir Ken Robinson claims. He argues, with a few simple examples and some humour, that our system does not reward creativity at all, since people who are good at exact subjects (like math) are regarded higher than those who excel at things like music or arts.
It’s through examples like this that he tries to show what’s wrong with our reasoning, and what has to change in order for the world to become a (somewhat) better place. Although the debate about whether he’s right or not is still raging on in the comment section, it’s definitely a thought provoking speech!
The happy secret to better work. Hard work leads to results and success, and that leads to happiness! This has probably been taught to you by your parents, your teachers and is the work style in almost any company worldwide. Too bad it’s completely opposite to the truth: it is happiness that leads to hard work and success! Also, for more than 15 years it has been known among (social) scientists, yet somehow nobody mentions it at schools or during productivity training.
Fact: the future is changing. Fact: nobody knows what the future will look like. Fact: we need new creative ideas to face the upcoming challenges.
And while this is all okay if the goal is to produce academics, it also has the effect that everyone who is “wrong”, or not conforming to the standard way we currently define, is rejected. And that kills creativity most, since all the alternatives are not given the chance. Don’t believe it? Try using a different method on your next test to achieve the good result ;-) But regardless of whether you agree with Sir Robinson, his video is the most popular ever on TED, with more than 30 million views and a comment section that’s still arguing about the points he made.
12
Japanse Uitvindingen
Nutteloos en toch niet
Bakken vol geld verdienen, wereldbekendheid of het scheppen van een betere samenleving; zijn voorbeelden waar een uitvinder van kan dromen. Toch zijn er gedoemde uitvindingen die problemen verhelpen en tegelijkertijd problemen creëren. Die uitvindingen kunnen vervolgens de prullenbak in, of toch niet?
Willem Prajitno Chindōgu De term Chindōgu betekent letterlijk: ongewoon instrument. Het is de Japanse kunst om gadgets uit te vinden die in eerste instantie het originele probleem verhelpt en ongewenst nieuwe probleem creëert. De tien principes van de Japanse kunst zijn als volgt: 1. Een uitvinder faalt om een Chindōgu te maken, als hij geen nieuwe significante problemen maakt. Het is fundamenteel van belang dat de uitvinding compleet niet zinvol is. Anders probeer het patentenbureau te raadplegen. 2. Een Chindōgu mag niet worden gebruikt, maar het moet wel worden gemaakt. 3. De uitvinding is bevrijd van de kettingen van nuttigheid. Verder dient door middel van non-verbale communicatie duidelijk te zijn dat het voor niks dient. 5. De uitvinding dient niet verkocht te worden. 6. De creatie van Chindōgu is fundamenteel een probleem-oplossende activiteit. Humor is een bijproduct bij de creatie. 7. De uitvinding zelf is onschuldig. Het resultaat reflecteert de droevige staat van de mensheid. 8. Er bestaat een internationale Chindōgu gemeenschap met hoge standaarden en sociale fatsoen. De uitvindingen dienen aan de eisen te voldoen. 9. Een Chindōgu heeft geen eigendom en mag door iedereen vrij worden gebruikt. 10. Een Chindōgu mag niet discriminerend zijn. Toch zijn Chindōgu niet zeer ‘unuseless’ in onze tijd van samenleving. Het concept viert het feit dat het proces van falen net zo belangrijk is als succesvol ontwikkelen van toekomstige uitvindingen en ontwerpen. De Japanse uitvindingen kunnen de voorgangers zijn voor het ontwerp die het probleem volledig omvatten
of het is een uitvinding in de tijd dat de maatschappij nog niet bereid is om te gebruiken. Succesvolle uitvindingen kunnen alleen bestaan door de faalpogingen waarvan fouten worden geleerd en worden gereflecteerd tot het uiteindelijke succes. In 1996 hebben de faculteiten kunst en werktuigbouwkunde van de universiteit van Houston een project gestart gebaseerd op succesvol falen. De interdisciplinaire manier van probleem oplossen zou de studenten leren omgaan om met onbekende probleemfactoren. Uiteindelijk was de bedoeling om deze uitvindingen zinvol worden en te commercialiseren. Er worden hieronder twee voorbeelden toegelicht van soortgelijke succesverhalen.
360 camera Panorama foto’s zijn sinds 1787 bekend geworden door een Ierse man. Met een cilindrisch gebouw, speciaal gebouwd voor dit project, is een perfect illusie van een echte scene tot stand gekomen. Deze afbeeldingen werden toendertijd nog geschilderd. Een tijdsprong voorwaarts, tot rond 1995, hebben de Japanners een goedkoop alternatief bedacht om een panorama foto te creëren. Hedendaags zijn de hardware componenten vervangen door camerasoftware die bij de nieuwste smartphones worden geleverd.
Selfie stick Oxford Dictionaries benoemde “selfie” het woord van 2013 waarna in 2014 de selfie stick het cadeau van het jaar werd. De vraag naar selfie stick was in 2014 ongekend populair dat sticks in de winkels in de Verenigde Staten continue waren uitverkocht. Vooral tijdens kerst was dit het meest populaire cadeau om aan medemensen te geven. Jaren geleden hebben sommigen lezers zich een ongeluk gelachen over het idee van een selfie stick. Een voorbeeld is de linker afbeelding die op het internet ronddwaalde. Het idee van een selfie stick werd al in 1995 in een boek vastgelegd: 101 Unuseless Japanese Inventions: The Art of Chindōgu. Het sociale aspect is een van de waarschijnlijke reden om een selfie stick te gebruiken. Met behulp van de uitvinding hoeven individuen geen vreemden aan te spreken om een foto van henzelf te maken. Dit vermindert het lastigvallen van vreemden of dat camera’s worden gestolen op straat. Ondertussen bestaat ook een belfie-stick, een selfie-stick die bedoeld is om de curves vast te leggen van de derrière. Het blijft nog een vraag wanneer dit voorwerp populair wordt .
Masterclass 2015 Business course
‘The case study was a real challenge and my team won’
Meet Marijke and Eric Marijke works for AkzoNobel as a Global Master Data Principal Supply Chain, while Eric is a Material Planner Supply Chain. Both Marijke and Eric joined us after attending the 2014 AkzoNobel Masterclass. They were very impressed with this business course, which introduced them to our company’s ambitions, culture and a wide variety of people, products and processes. Equally, we were very impressed with them and offered them starting positions after graduation. AkzoNobel’s annual Masterclass is your chance to discover a company that likes to give you real responsibility. It takes place over two intensive and exciting days of introductions and interdisciplinary teamwork. You’ll see our organization from different angles and have plenty of opportunities to meet senior management and young employees. When: May 11 & 12, 2015 For: Masters students approaching graduation Deadline for registration: Sunday, April 5, 2015
Please visit www.akzonobel.nl/masterclass for more information and to apply online. You will also find out more about the roles that Marijke and Eric play within AkzoNobel.
AN_201258_241214 07774_271213
Where your ideas go far
14
Oy chap! Fancy a nice pint?
Beers of Britain
Lekker in de Engelse pub even een biertje bestellen. Sta je daar gewoon bijna een dikke 10 minuten te wachten voor je glas uiteindelijk vol is. Om over de schrale aanwezigheid van schuim nog maar te spreken. Wie in Engeland is geweest zal het vast wel herkennen. Een echte Engelse pub waarbij je het glas nog sneller vol kan pissen dan de tap het doet. Tsja, als je het bier niet zo snel kan tappen, is er ook geen reden om na elven daar nog rond te hangen. Erik Donkers
15
Simon Ster 46.3| maart 2015
Het traag tappen van plat bier is iets wat veel mensen al weten. Verder zie je ook steeds meer tv-shows over dronken Engelse paupers die bezopen nog steeds netter schelden dan de gemiddelde nuchtere Nederlander. Toch ga je je afvragen of het land dat eens een vijfde van de totale wereldbevolking bevatte niet ook wat meer te bieden heeft dan slappe bezattingen aan plat pils. Nou, als je dus zo’n groot rijk hebt, dan is het ontwikkelen van een biercultuur niet te voorkomen. De Engelse biercultuur is onder te verdelen in verschillende stijlen, welke hieronder staan opgesomd: - Bitters - Mild Ales - Old Ales - Stout
- Pale Ales - Brown Ales - Pale Lagers - Porter
Hoewel dit technisch gezien niet alle stijlen bevatten en mogelijk niet iedereen eens is met deze lijst bevat deze lijst een handig houvast om Brits bier beter uit te leggen. Zoals je al merkt staat het woord “Ales” vaak vermeld. Dit is de term voor bieren die op kamer temperatuur vergist zijn. Hierbij kun je denken aan wat Nederlanders vaak speciaal bier noemen. Onze westerburen gebruiken de term “Lager” voor het bier die niet op kamertemperatuur wordt vergist, maar op lagere temperaturen. Hoewel Nederlanders veel voorkeur geven aan ondergistende pilsener, zijn de Britten meer geneigd naar de bovengistende bieren. Aan de bovenstaande lijst valt het op dat de bierstijlen naar kleuren smaakkenmerken zijn vernoemd. De overige stijlen, Old Ales, Porter en Stout, hebben een ander verhaal. Laten we beginnen met het kijken naar de verschillende bierstijlen. Beginnend bij het bier wat het meest in onze comfort zone ligt.
Pale Ales en Pale Lagers Het woord ‘Pale’ betekent bij een letterlijke vertaling ‘bleek’., In het Nederlands heeft dit een negatieve bijklank, daarom noemen wij het blond bier. Nu vinden mensen sommige bieren een Pale Ale en andere bieren een Blond bier. Deze overtuiging heeft te maken met het feit dat Brits bier over het algemeen een andere smaak heeft. Britten houden ervan als hun blond bier iets droger en fris hoppig van smaak zijn. Bieren die zichzelf Pale mogen noemen, zijn blond tot licht koperachtig van kleur. In het bijgevoegde kleurenschema zal de kleur dus tussen de waarde 2 en de 12 zitten. Echter, ondergistende Pale Lagers zitten met een gemiddeld van 2.5 tot 6 veel lager in deze kleurenspectrum. De bovengistende Pale Ales zijn vaker wat donkerder van kleur: 4 tot 12. Het alcoholpercentage van deze bieren zit tussen de 4.5 en 5.5 procent.
Figuur 1 Kleur van bier ten opzichte van de gebruikte kleurwaarde
Nu zit er nog een extra categorie dicht bij deze bierstijlen. De voorvader van de Pale Ale en Bitters bierstijlen, de India Pale Ales. In de tijd dat het Britse rijk nog groot was, hadden de Britten die in de kolonies waren nogal heimwee. Nu is het moeilijk om heimwee te hebben naar een eiland waar dames de reputatie van onaantrekkelijk hebben en het weer zo sip is dat het er nog vaker regent dan in Nederland. Zeker is dit heimwee nog lastiger als je zelf op een exotisch eiland de dienst mag uitmaken. Het was al dan niet heimwee naar het thuisland, maar wel naar het Europese bier dat ze in de koloniën niet kennen. De Britten gingen hierop bier vanuit het thuisland naar de koloniën sturen. Helaas ging dat in die tijd per schip, wat maanden kon duren. Tsja, als het bier maanden in een ton op een vochtig schip heeft gelegen dan smaakt het niet meer zoals het thuis deed. Daarom voegden ze meer hop toe aan het bier, dit natuurlijke conserveringsmiddel en afrodisiac zorgde ervoor dat het bier verser en met extra smaak terecht kwam in de koloniën. Dit was de eerste Pale Ale. “Waarom noem je dat niet gewoon Pale Ale en geef je de huidige Pale Ales niet de naam British Pale Ale? En waarom hoort de Indian Pale Ale “technisch” gezien niet bij de rest van de Pale Ales?” Het antwoord is heel simpel: sommige mensen maken van alles een probleem. Laten we lekker verder gaan met de volgende bierstijl in de familie: De bitters.
Bitters Bitters zijn voor de Britten nog steeds zeer geliefd. In bijna elke pub is de bitter, een standaard bier. Een bitter is zoals de naam al zegt bitter van smaak. Naast de bitterheid, wordt het bier ook nog gekenmerkt door de andere verschillen. Bitter heeft namelijk een lage smaak van aroma hop, bijna alle hop is omgezet in bitterheid en het ziet er vaak iets donkerder uit. Waar Pale Ale meer smaak uit de aroma hop haalt, zal een bitter zich veel meer op de bittere aspecten van de hop richten. Dit maakt het wel een beetje raar, want de bitterheid van de hop kan soms gelijk zijn aan een Pale Ale en toch bitterder smaken. Dit komt doordat bitterheid net als alle smaken verhuld kunnen worden tussen andere smaken. Bij een bitter is er overheersend bitterheid aanwezig door het gebrek van weinig andere smaken. Ondanks de nadruk op de bitterheid is dit bier prima in balans.
16
Mild Ales en Brown Ales De worden “mild” en “brown” zijn twee van de oudste termen die de Britten gebruiken om bier te beschrijven. Hoewel ze vroeger waarschijnlijk gewoon bekend stonden als Ales, zijn deze bierstijlen de eerste Britse bieren. Gemaakt van bruin en rokerig mout, dat gebrand is boven een hardhouten vuur. Hierdoor werd het bier donker van kleur en kwamen er extra smaken uit de mout door het branden. Deze smaken kwamen dan terug in het bier als toffee, chocola, caramel en nootachtige tonen. De stijlen lijken erg veel op elkaar. Ze hebben beide hetzelfde kleurprofiel en beide bierstijlen vooral een moutig karakter en lage bitterheid en lage hoppige smaak. Het grootste verschil zit in het alcohol percentage. Een Mild Ale zit tussen de 2.5 en 3.6 procent alcohol en een Brown Ale zit tussen de 4 en 5.5 procent alcohol. De kleur van Mild Ales en Brown Ales zit tussen de 8 en 50 op het bijgevoegde kleurdiagram, hoewel het kleurdiagram maar tot 40 gaat, is de kleur hiermee bijna zwart. Om lekker tegenstrijdig verder te gaan, stappen we van de oudste bier stijl over naar de bierstijl Old Ale.
Old Ales Zoals andere dingen die oud zijn, is Old Ale een beetje genegeerd vandaag de dag. Old Ale wordt soms ook wel Stock Ale of Strong Ale genoemd. Deze bierstijl wordt vaak geassocieerd met een hoog alcohol percentage, hoewel in de tijden dat dit bier voor het eerst werd gebrouwen juist een lager alcohol percentage had dan andere destijdse bieren. Als dit bier niet het oudste bier is dat we kennen, waar komt zijn naam dan vandaan?
Vroeger hadden de Britten nog niet de benamingen die ze nu hadden. Het was namelijk zo dat de benaming Ale al een onderscheiding van de rest van de “beers” was. “Beer” was de benaming voor kleine, lichte mout likeuren en Ale was de benaming voor het sterkere kwalitatieve werk. Het was dus niet nodig om iets een Strong Ale te noemen, omdat dat in die tijd een pleonasme was. De stijl Old Ales is dus zeer veel veranderd in de loop van de tijd, hierdoor mag je een bier al erg snel Old Ale noemen. De bitterheid van een Old Ale mag bijvoorbeeld van de 15 tot 75 EBU[1] punten verschillen. Ter vergelijking Hoegaarden is rond de 18 EBU punten en Brand bier rond de 25 EBU. 75 EBU is een hogere bitterheid dan de meeste India Pale Ales hebben. Een Old Ale mag dus smaken als mout water en een hop kanon. Ook het alcohol volume mag tussen de 3.75 procent en de 11.0 procent liggen en de kleur van amber kleurig tot zeer donker bruin. Wat wel kenmerkend is voor een Old Ale, is de hoge mate van onvergistbare suikers en de lage hoeveelheid van aroma en smaak hop. Dit betekent dat een Old Ale een flinke mout body heeft en vrij zoet is, dat het wel bitter mag zijn, maar de smaak van de hop weinig aanwezig is. Dit komt overeen met een bier dat al een tijdje oud is, wanneer een bier verouderd gaat de bitterheid namelijk niet weg, de smaak van de hop wordt snel minder en de moutigheid wordt overheersend. Dit is dus waar de term Old Ale vandaan komt.
17
Simon Ster 46.3| maart 2015
Porter Porter is een brede stijl die vaak wordt opgedeeld in Brown Porter en Robust Porter. De geschiedenis van Porter en Stout zijn met elkaar verbonden, maar laten we eerst focussen op de Porter. Porter is het eerste industriële bier dat in 1722 voor het eerst is gebrouwen. In plaats van dat het volledig natuurlijk product was, is Porter ontwikkeld om aan de eisen van de klant tegemoet te komen. In andere woorden: er werd niet langer alleen gebruik gemaakt van mout, hop en gist, maar ook van suiker en toevoegingen. Deze toevoegingen werden aldurterants genoemd en is letterlijk vertaald een versnijdingsmiddel of bijmengsel. Voordat Porter werd gebrouwen, dronken mensen vaak een mengsel van verschillende bieren om de smaak van Porter na te bootsen. Soms was dit een mengsel van wel 6 verschillende bieren. Pas toen Porter op de markt kwam in 1722 hoefden mensen niet meer te mengen, maar konden ze het in een keer brouwen. Laten we even de stijlen Brown Porter en Robust Porter verder onderscheiden. Brown Porter is een bier dat varieert van donker bruin met lichte rode tint tot erg donker van kleur. Het heeft een lichte bitterheid die vergelijkbaar is met pilseners en een alcohol percentage 4.5 tot 6 procent. Het gebrande mouten die in de Porter aanwezig zijn geven het een rijke moutsmaak die verschillende vormen kan aannemen. Noten, chocola, karamel, brood en toffee zijn voorbeelden van de smaak die in de Porter aanwezig kunnen zijn. Soms zijn deze moutsmaken versterkt door het toevoegen van cacaopoeder en andere ingrediënten tijdens het brouwen. De smaak van hop is nooit overheersend in deze bierstijl, maar kan wel aanwezig zijn. Robust Porter is in veel opzichten hetzelfde als Brown Porter om het simpel samen te vatten is Robust Porter de stevigere variant van de twee broers. Het is zeer bruin tot zwart van kleur, hoger in alcoholpercentage (van 5 tot 6.5 procent) en bitterder dan pilsener. De bitterheid is gemiddeld tot hoog en de bitterheid die aanwezig is, is doorgaans scherper door het sterk gebrande mout. Ook de smaken van het mout kunnen in dit bier nog complexer zijn. De aroma hop heeft ook in deze bierstijl een kleine rol.
Stout De bierstijl Stout is welbekend vanuit Guinness, maar stout is een bierstijl die onderverdeeld kan worden in vier subcategorieën die allemaal net iets anders zijn. Deze subcategorieën zijn Classic, Foreign, Sweet en Imperial. Wat voor elke stout geld is de zwarte kleur met droge tot licht zoete smaak, met karamel smaak die uit het gebrande mouten is voortgekomen. Stout is in veel opzichten voortgekomen uit de Porter stijl. Stout is eigenlijk gewoon begonnen als jargon voor sterk bier. Ergens in het verleden hebben de mensen die graag Porter dronken de sterkere Porter variant omgedoopt tot “Stout”. Laten we even kijken wat nu precies de verschillen zijn tussen de verschillende subcategorieën.
• Classic Stout heeft een gebrand mout karakter met droge tot licht zoete smaak en een alcohol percentage tussen de 3.8 en 5 procent. Verder is deze stijl licht zurig en gemiddeld tot stevig bitter. • Foreign Stout lijkt heel veel op Classic Stout en is smaak in veel opzichte gelijk. Deze stijl is echter wel bitterder en zwaarder in alcohol, namelijk 6 tot 7.5 procent. Doorgaans is de smaak van het gebrande mouten minder aanwezig in deze stijl. • Sweet Stout is zoals de naam als zegt zoeter en veel minder bitter. Dit bier is smaakt dus vooral naar gebrand mout en karamel. De bitterheid van dit bier is lager of gelijk aan de Nederlandse pilsener. Het alcohol percentage ligt tussen de 3 en 6 procent. • Imperial Stout is een echte klasse apart. De alcohol is met 8.6 tot 14.4 procent een stuk flinker dan zijn broertjes. De smaak is rijk, complex en met een stevige moutsmaak. Deze stijl is ook bitter tot zeer bitter en de aanwezigheid van aroma hop wordt in deze stijl wel erg gewaardeerd, terwijl aroma hop bij zijn broertjes niet of nauwelijks aanwezig zijn. Ook fruitige smaken zijn welkom in dit bier door de grote hoeveelheid esters die je er in terug kan vinden. Nu hebben we toch wel de vier grote Stout groepen gehad, maar het is geen bier als het niet een beetje anders is. Een stel schotten heeft namelijk uit eerbied voor het spelletje Space Invaders een “Intergalactic” Stout gemaakt. Wat weer totaal anders is, maar stiekem ook volgens traditie, want hoewel andere bieren in de loop der jaren zijn ontwikkeld, zijn Porters en Stouts gewoon weg ontwikkeld. Dat wil zeggen, dit bier is niet in de loop van de tijd tot zijn uiteindelijk vorm gekomen, maar de brouwers hebben met behulp van “science” het soort bier gemaakt. Nu komen we toch een beetje aan het einde van de Engelse bierstijlen en daarmee rest ons nu de vraag wat echt Engels bier kenmerkt. Deze vraag is helaas toch moeilijk om te beantwoorden aangezien Engels bier enorm divers kan zijn. Voor elke uitspraak die ik me nu kan verzinnen is er weer een uitzondering die er niet aan voldoet. Dus laten we het lekker simpel houden. Engels bier heeft een kleine schuimkraag en wordt erg traag getapt.
18
Staut
Een interview met de volgende Rector Magnificus, Frank Baaijens
Frank Baaijens zal binnenkort Hans van Duijn opvolgen als Rector Magnificus van de TU/e. Maar wie is deze man? Waarom is hij verkozen tot Rector en wat zal dit betekenen voor de academische richting van de TU/e? Karel Moeskops Frank Baaijens was tot voor kort vice-decaan van de faculteit Biomedische Technologie, associate wetenschappelijk directeur van het Institute for Complex Molecular Systems en directeur ad interim van de TU/e-strategic area Health en hij was tot einde 2014 wetenschappelijk directeur van het nationale BioMedical Materials programma. Daarbij heeft hij nog “gewoon” zijn eigen leerstoel bij Soft Tissue Biomechanics and Tissue Engineering aan de faculteit van BMT. Ondanks dit drukke programma weet hij nog tijd vrij te maken voor een student die een kop koffie met hem wil drinken. U studeerde en promoveerde zelf aan de TU/e werktuigbouwkunde. Wat is het belangrijkste dat u hier geleerd heeft? “Toen ik studeerde werd de balans tussen het toepassen van technieken en het doen van onderzoek ook al gezocht door de Universiteit. Naast dat de technieken nuttig en dus toepasbaar moesten zijn, was het belangrijk dat we goed begrepen hoe die technieken werkten. Belangrijk is dat je heel goede disciplinaire kennis hebt, maar ook in staat bent over de grenzen van je eigen discipline heen te kijken. In de uiteindelijke beroepspraktijk zal je vaak in multidisciplinaire teams samenwerken. Dan moeten je collega’s kunnen vertrouwen op jouw kennis en expertise.”
19
Simon Ster 46.3| maart 2015
Wat dacht u toen u gevraagd werd om Rector Magnificus te worden? “Nadat ik gevraagd werd om Rector te worden fietste ik uit het dommeltunneltje wat ik normaal ook altijd doe, maar deze keer nam ik de tijd om goed rond te kijken. Ik zag de studenten die hier naartoe komen om zichzelf te ontplooien, studenten die er zelf voor gekozen hebben bij ons te studeren, die ambitieus zijn en nieuwsgierig naar wat hen geleerd wordt. En wij maken dit allemaal mogelijk, dat is toch prachtig?”
ontzettend goed onderzoek gedaan. Het Bachelor College zorgt er ook voor dat studenten van verschillende faculteiten ook veel meer contact met elkaar hebben en een kans hebben wat van elkaar te leren. Daar ligt ook gelijk een mogelijkheid tot het dichter bij elkaar brengen van faculteiten. Verschillende faculteiten hebben andere expertises. Als daar meer samenwerking ontstaat, zullen zij elkaar versterken om tot een hoger niveau te komen. Het aangaan van interfacultaire samenwerkingen kan ervoor zorgen dat bijvoorbeeld laboratoria gedeeld kunnen worden wat weer een goede invloed zal hebben op de faculteiten.
Wat zijn uw belangrijkste taken als Rector Magnificus? Wat wilt u bereiken als Rector Magnificus? “Uiteindelijk is het allemaal mensenwerk, en daarom is misschien wel een van de belangrijkste taken van een Rector Magnificus er voor te zorgen dat de TU/e een universiteit is waar top- onderzoekers, docenten en staf willen werken, en waar studenten graag naar toe gaan. Daarnaast moet er voor een goede koppeling tussen onderwijs en onderzoek gezorgd worden. Dit wil zeggen dat de studenten op de hoogte moeten zijn van de laatste ontwikkelingen.” Wat zijn de kwaliteiten die u tot een geschikte Rector Magnificus maakt? “Ik ben in staat grote groepen te leiden en ze te motiveren. Daarnaast heb ik veel onderwijs, onderzoek en bestuurlijke ervaring opgedaan, en in mijn carrière veel contact gehad met diverse faculteiten. Hierdoor wist ik goed wat er speelde.” Ik heb het idee dat u iemand bent die geen conflict uit de weg gaat? Hiermee doel ik op uw uitnodiging voor een kop koffie nadat u mijn artikel over de universiteitsraad had gelezen. Frank Baaijens glimlacht een beetje. “Volgens mij is het inderdaad erg belangrijk dat als iemand kritiek heeft op de gang van zaken om daar mee te gaan praten. Op sommige punten kunnen ze dan wel eens gelijk hebben. Om een probleem op te kunnen lossen is het natuurlijk belangrijk om te weten waar dat probleem zit.” Er zijn de laatste tijd veel veranderingen op de TU/e; denk aan Bachelor College en faculteiten die hun begroting niet rond krijgen. Hoe gaat u met deze veranderingen om? “Ik vind het belangrijk dat we als TU/e studenten moeten stimuleren zichzelf te ontwikkelen, dit kan alleen als we ervoor zorgen dat de studenten kunnen kiezen welke vakken zij zelf interessant vinden. Dit en het almaar groeiende aantal studenten zorgt wel voor een hele grote druk op het personeel. Ze moeten elk vak dat meer of minder dan vijf studiepunten heeft, veranderen in een vak dat dat wel heeft. Gelukkig beschikt de TU/e over zeer bekwaam personeel dat deze druk aankan. Voor het personeel van de TU/e heb ik dan ook enorme waardering. Ze werken allemaal erg hard om ervoor te zorgen dat de studenten de kans hebben van het beste onderwijs te genieten, en tegelijkertijd wordt er
Ik zou het erg mooi vinden als de naam TU/e bekender wordt op internationaal gebied. Nu vinden we het erg bijzonder als iemand afstudeert bij top universiteiten als Cambridge en Harvard. Ik gun de TU/e ook een dergelijke status. Wij doen op specifieke gebieden niet onder voor die universiteiten en publiceren wetenschappelijke artikelen die op zijn minst al dan niet beter zijn dan die van die universiteiten. Kijk bijvoorbeeld naar het zwaartekrachtprogramma waarvoor wij een zeer grote subsidie hebben gekregen (40 miljoen euro), dit bewijst dat wij op die wereldtop thuis horen. Ik zou de excellentie van de TU/e en de samenwerking tussen de faculteiten willen bevorderen.
20
Titel Kijk in de Sterren
Pillars of Creation Subtitel
21
Simon Ster 46.3 | maart 2015
Een legendarische plek herbezocht In april bestaat de Hubble Space Telescope alweer 25 jaar. Ter gelegenheid van dat jubileum heeft Hubble zijn camera gericht op een oude bekende die in 1995 voor het eerst was vastgelegd: de "Pillars of Creation" in het midden van de Adelaarsnevel. Met Hubble's nieuwste instrument, de in 2009 ge誰nstalleerde Wide Field Camera 3, zijn deze pilaren scherper en indrukwekkender dan ooit.
22
Edutainment op YouTube
Nuttig je tijd verdoen
Elke minuut wordt er meer dan 100 uur aan video geüpload op YouTube. De grote meerderheid hiervan is natuurlijk compleet irrelevante bagger, maar er zijn ook kanalen die wél interessante filmpjes voortbrengen. In dit artikel volgt een overzicht. Jordy Wesseling Edutainment is een samentrekking van de Engelse woorden ‘educational entertainment’. Een gemiddeld programma van Discovery of National Geographic Channel valt dan ook in deze categorie (5 jaar geleden tenminste). Op YouTube zijn veel kanalen die ook onder dat kopje vallen, maar door het over het algemeen korte format zijn de afleveringen vaak niet langdradig. Met de Redactie hebben we een selectie van deze kanalen beoordeeld. Heb je de behoefte om weer eens lekker te gaan soggen? Neem dan een kijkje op deze kanalen!
MinutePhysics Rating: 2 bierkaarten
2,7 miljoen abonnees
Een groot deel van de video’s gaat, zoals de naam al doet vermoeden, over natuurkunde en duren ruim een minuut. Eén redactielid vat de naam echter op als ‘false advertising’, omdat sommige filmpjes wel zeven minuten zijn terwijl ze over geschiedenis of biologie gaan. De video’s zijn gebaseerd op tekeningen die met behulp van timelapse voor je neus worden geschetst. Dit kanaal is waarschijnlijk het meest leerzame uit dit lijstje. Why is the solar system flat? What is sea level? Usain Bolt vs. Gravity
Vsauce 8,3 miljoen abonnees Rating: 4 bierkaarten en 2 SNEK-kaarten De video’s worden gepresenteerd door één person die een monoloog houdt over een grote variateit aan onderwerpen. Deze Michael Stevens geeft niet alleen een wetenschappelijk inzicht, maar brengt vooral ook filosofische denkwijzen die je hersenen doen kraken. De filmpjes beantwoorden originele vragen die in eerste instantie onzinnig lijken, maar bij nader inzien weldegelijk interessant kunnen zijn. Een aanrader voor de minder autistische W’er! De direct herkenbare stijl van MinutePhysics
23
Simon Ster 46.3| maart 2015
ASTOUNDING: 1 + 2 + 3 + 4 + 5 + ... = -1/12 Why do YouTube views freeze at 301? Flaw in the Enigma code
Veritasium Rating: 5 bierkaarten
Michael Stevens, het gezicht van Vsauce
What if the Moon was a disco ball? Why don’t we all have cancer? Why are bad words bad?
2,4 miljoen abonnees
Dit kanaal onderscheidt zich doordat het zich minder richt op theorie en meer op experimenten. Het inhoudelijk niveau is daardoor niet enorm hoog, maar de uitleg is zeer uitgebreid en helder. De host bezoekt verschillende onderzoeksinstellingen en interessante locaties om de video’s te schieten, waardoor sommige filmpjes iets weg hebben van volwaardige documentaires. Veritasium is een fijne afwisseling is op de andere kanalen die vaak slechts bestaan uit animaties. Anti-gravity wheel? World’s roundest object! Making SOLID Nitrogen!
CGPGrey 1,7 miljoen abonnees Rating: De ‘limited-edition’-bierkaart van het 57ste Diverse onderwerpen die op hoog tempo maar toch helder worden uitgelegd in professionele filmpjes. De maker was oorspronkelijk natuurkundeleraar, maar sinds een paar jaar kan hij volledig teren op de inkomsten van zijn YouTube-kanaal. Vooral zijn video’s over geografische en culturele onderwerpen zijn een must-see! Behalve een berg aan informatie, bevatten de filmpjes vaak subtiele grapjes die pas bij een tweede keer kijken worden gespot. Holland vs. The Netherlands Coffee: The greatest addiction ever What are continents?
Numberphile Rating: 3 volle bierkaarten
1,1 miljoen abonnees
Video’s met een wiskundige insteek over verbazingwekkende bewijzen en opzienbarende feitjes. De filmkwaliteit is vaak niet beter dan een gemiddeld videocollege, toch gaat het na een tiental filmpjes nog niet vervelen. Numberphile slaagt erin om iets afschuwelijks als kansberekening leuk te laten lijken. De filmpjes zijn niet alleen gericht op de technisch wiskundigen onder ons, maar zijn interessant voor iedereen die weleens door nul heeft proberen te delen.
Een filmpje van Numberphile over de Enigma Code
De reflectie van presentator Derek Muller in ´s werelds rondste voorwerp
SciShow 2,4 miljoen abonnees Rating: 1 bierkaart en een half ingevulde SNEK-kaart Nieuws vanuit alle verschillende takken van de wetenschap wordt behandeld. Daarmee is het waarschijnlijk het meeste ‘edu’en minste ‘tainment’-achtige kanaal uit dit lijstje. De filmpjes hebben best interessante, diverse onderwerpen, maar ze worden gebracht op een zeer matige manier. Het kanaal lijkt dan ook gericht op een breder en lager opgeleid (hbo) publiek. Er is wel een ‘Willem Wever-rubriek’, waarin sporadisch interessante vragen worden beantwoord. The science of the cinnamon challenge Taboos of science Why we age – And how we can stop it
24
St. Patrick’s Day
Luck of the Irish
Een jaarlijks drinkfestijn bij de O’sheas met Guiness, klavers, groen en een Iers bandje. Deze katholieke dag blijkt een uitzondering in de vastentijd waarop iedereen voor één dag weer alcohol mag drinken en mag eten wat hij wil. Tegenwoordig zou je eens in Dublin moeten gaan kijken. Sanne Janssen St. Patrick's Day is een nationale feestdag van Ierland, NoordIerland, Montserrat en de Canadese provincies Newfoundland en Labrador. De feestdag valt op 17 maart, waarbij men het overlijden van de beschermheilige, Sint-Patricius, in 461 herdenkt. In het Caribische Montserrat herdenkt het feest ook de mislukte slavenopstand van 17 maart 1768. De datum valt in de vastenperiode tussen Carnaval en Pasen, maar strenge regels over het eten en tegen alcohol gelden deze dag niet, wat het uitbundige feest en de alcoholconsumptie aanwakkert. In de 20e eeuw probeerde de overheid het feest wat af te zwakken door de pubs te sluiten op 17 maart. Dit werd in de jaren 70 weer opgeheven en sindsdien wordt het feest groter en groter. Ook in de ruimte hebben Ieren het feest niet willen missen. Zo bespeelde Catherine Coleman een honderd jaar oude fluit terwijl ze ronddreef in het ruimtestation in 2011.
Rond 1995 bedacht de overheid van Ierland dat het interessant was om deze dronken dag te promoten in het buitenland, toen bedacht ze ook het meerdaagse festival dat nu wordt gevierd. In 1997 werd het tweedaagse event een driedaags feest en in 2000 duurde het al vier dagen. Tegenwoordig is het vijf dagen lang en in 2009 waren er al meer dan een miljoen bezoekers. Feestgangers dragen groene kleding, je kan soms groen bier kopen en fonteinen en stadsverlichting kleuren groen. Waar komt dit groen eigenlijk vandaan? Al sinds 1640 waait op Ierland een groene vlag. In 1783 gaf de ‘Order of St Patrick’ de feestdag een typerende kleur, blauw wel te verstaan. Dit bleef maar voor een korte tijd. Rond 1790 werd groen door de ‘United Irishmen’ ingevoerd als een Ierse nationale kleur en zij kwamen onder deze vlag
op tegen het Britse gezag. De woorden ‘Wearing of the Green’ komt van een rebellied met dezelfde naam. In de 19e eeuw werd groen langzaam ook in andere landen geassocieerd met Saint Patrick’s Day. Parades zijn tegenwoordig een vast onderdeel van de St. Patrick’s day viering in grote steden. De kortste parade is in Dripsey, Cork. Deze is slechts 100 yards, zo’n 90 meter, en gaat van de ene kroeg van het dorp naar de andere.
En waar komt de dag zelf dan vandaan? In 1204 wordt Ierland onder de Engelse wet gesteld. Nieuw benoemde Engelse en katholieke bisschoppen nemen het kerkelijk gezag stevig in handen. Ze wissen de Oudierse cultuur uit en verkiezen St. Patrick’s Day om feestelijk te herdenken dat de Ieren, met de woorden van Augustinus, 'door de kerk van zichzelf zijn bevrijd’. Dan blijft de enige vraag nog: Wie was Sint Patricus? Patrick komt van een rijke Britse familie, maar werd op zijn 16de gekidnapt door Ieren. Tijdens zijn zes jaar daar als herder, heeft hij god gevonden, aldus het verhaal dat volgens de overlevering door hemzelf geschreven is. God vertelde Patrick om te vluchten en zei dat een boot voor hem klaar stond. Terug in Engeland werd hij een belangrijke priester. Later keerde hij terug naar Ierland om duizenden heidense Ieren te bekeren. Met behulp van een driebladerige plant legde hij de heilige drieëenheid uit, wat je nu terug kunt zien in het gebruik van de klaver op zijn sterfdag 17 maart.
25
Fact & Opinion: Carnaval
Simon Ster 46.3 | maart 2015
objective
Fact & Opinion is back from hiatus and we’ll be easing back into it with a light subject: the Dutch take on one of Catholicism’s biggest festivities: Carnival. Most of you who were born or grew up in the Catholic regions of the Netherlands probably love this yearly party, while others may completely fail to see the appeal. Lennard van Damme Lent Carnaval, as the Dutch take on the festival is called, is traditionally celebrated in the three days before Lent, although most contemporary Carnaval celebrations go on for more than three days. Lent is the 40-day period before Easter and traditionally a time of fasting for devout Catholics. Carnaval offers these people a last chance to get some partying in before turning into monks for 40 days.
Pagans The above story about Lent is what Carnaval is to the Catholic faith. Its history however, goes back to before the dawn of Christianity. Carnaval started out as a bare necessity. Towards the end of winter, food stores would be close to spoiling and people would eat their remaining food while it was still edible. Spring would still be a few weeks off by this time, so for the next month or so people had nothing or very little to eat. Because people knew the
next couple of weeks would be characterised by a lack of food and libido (due to the lack of food), the time just before the fast was often full of feasting, drinking and debauchery. When Christianity came along, these pagan customs were incorporated into the Christian tradition and evolved into the feast we know today.
Geographic distribution Dutch Carnaval is celebrated in those parts of the Netherlands that are historically Catholic. While this refers most significantly to the provinces of Limburg and Brabant, seperate Carnaval festivities are also observed in eastern Twente, Arnhem, Nijmegen, Hulst, Sluis and several smaller Catholic towns.
Overseas A tradition that is somewhat similar (and historically connected) to Dutch Carnaval is New Orleans Mardi Gras in the US state of Louisiana. Despite similarities, Carnaval is unrelated to the AgloCeltic tradition of Halloween.
26
Fact & Opinion: Carnaval
subjective
In Favour of Carnaval Erik Donkers Alaaf! I am pro–Carnaval. While I do not want to contest any negative ideas of Carnaval, I don’t really care. Why? Because I am too busy having a good time. If people choose to dislike my actions, that is not my problem. Seems kind of arrogant, well it is most likely just the opposite. You may find this article lacking in well-reasoned arguments why people should like Carnaval. Carnaval doesn’t need an argument, this is the one time of year that you can pull weird shit and get away with it. If you find this article lacking in quality, that is because I wrote this while I was either hung-over or seriously intoxicated.
Merry in many ways Let’s not think about our worries for a bit and just enjoy ourselves. Let yourself go for the period of time that everybody does. Share a drink, share a laugh, share a great time. By all means use this festival as a great excuse to get very merry.
Now I feel the writing of the article getting difficult, there actually isn’t much more to it. So therefore I will just give you some random examples. For example, my home town decided to name a chocolate person to prince Carnaval. A pretty good example of integration. If people are offended by the term chocolate person, please feel free to listen to “Da’s pas kicken”, it will make you understand. I actually don’t have much more to say, my research on how birthdays in the south are distributed in comparison to the Dutch average distribution did not show any difference. However if you end up doing something stupid during Carnaval. Just remember that the average police officer looks like this. Not a bad way to go if you ask me. If you did something stupid to hurt yourself, just go to the lovely nurse.
Out of the house and into the streets Due to the fact that carnaval occurs during the cold days of the year it has a huge impact on people. The winter usually has a negative impact on people, and Carnaval is one of the ways to get people out of their winter blues and into the streets to celebrate. Even when it is not exactly clear why they should celebrate. Carnaval is a way of breaking the pattern and actually doing stuff.
Acceptance To me, Carnaval is the ultimate level of acceptance, everyone is welcome. Even in Helmond (tuigdorp) everyone is happy. While it is usually hard to avoid getting into a fight, during this special time of year it is hard to find someone willing to give a shit. It is not that hard to figure out why. Would you care if someone dressed as a banana bumped into you?
At times, Carnaval is also about enjoying the view...
Chocoprince
27
Fact & Opinion: Carnaval
Simon Ster 46.3 | februari 2015
subjective
Against Carnaval Lennard van Damme The music Oh, dear, the music. If you thought Rebecca Black’s ‘Friday’ was a low point in musical history, you haven’t heard the music played during Carnaval. Every year, the combined legacy of Mozart, The Beatles, Kraftwerk and everyone else who has ever made a contribution to music is thoroughly molested until it sits in the shower crying and hugging its legs. The audible diarrhea that accompanies the festivities is perhaps best described as the love child of German Schlagers, Frans Bauer and a fat guy farting into a trombone.
The outfits
In order to protect the privacy of Mr. Achten, the person in this photo will not be identified.
Just look at this picture. Now look at it again. Now look at it for a full minute.
I won’t go so far as to say the outfits are worse than the music, but they’re close. Consisting of a compilation of the same cheap sailor, animal and monk costumes every year, the outfits are as void of imagination as the rest of the festivities. If this wasn’t bad enough, the costumes are often worn by the wrong gender. If you thought the gentleman to the left was poorly dressed, you would be both wrong and right. Yes, the outfit is more than a little bit terrible, but it could have been worse. It could have included a braided wig and fake boobs.
Other countries do it better Are you laughing? Are you fondly reminiscing about your own experiences with Carnaval? Is the gentleman in the picture getting you randy? Or are you, perchance, just a little bit embarrassed? If so, it may not be too late for you to make something of yourself.
It’s the worst! There is no doubt in my mind that Carnaval is the single most mind-bogglingly horrible aspect of Dutch culture. It’s worse than congratulating everyone at birthday parties. It’s worse than swearing with the most horrific diseases. It’s even worse than an enclave of Dutch tourists at a French campsite. For almost a week each year, the southernmost parts of this country suddenly lose every last trace of civilisation and degenerate into a squabble of drunk, promiscuous morons. And these weren’t the most civilised regions to start with.
Many countries celebrate some kind of Carnival, but none do it with such an embarrassing lack of style as the Dutch. If we are to celebrate Carnival, why can’t we take a lesson from the Brazilians or Italians and add a little bit of class? While keeping the concept of collective festivities with costumes and music, Carnival in Venice or Rio de Janeiro does all this without ignoring the fact that humanity has evolved beyond living in a cave.
Not that there’s anything wrong with being drunk or promiscuous, mind you. I’m not saying people shouldn’t be doing those things. I’m saying people shouldn’t need some lame excuse to do it. If you like cross-dressing, getting blitzed out of your mind and vomiting in the street, go ahead! But why wait for February? This collective madness deserves to be demolished and forgotten immediately! I’ll give you three reasons why. This is what Carnaval could look like if it was approached with some sense of style.
Cantus ‘99
Uit de oude doos: Simon Ster 31.1 De Simonca ntus 1999 Bier is toch om te drinken?
Oorspronkelijk was hij in februari gepland, maar toen ging het festijn helaas niet door omdat er geen ruimte beschikbaar was op het TU-terrein. Er moest dus uitgekeken worden naar een externe locatie. De zaal van café They en Ontij bleek hiervoor uiterst geschikt en op 23 sep tem ber was het dan toch zover: de Simoncantus. Henk van den Berg
Een Simoncantus
B
ijna 50 enthousiaste deelnemers verzamelden zich rond een uur of vier in het achterzaaltje van het café. Bij de ingang werd hen een welkomst-schrobbelèrtje, een cantusboekje en een polycarbonaatglaasje aangeboden en stond de BACo achter de bar klaar om het eerste bier te laten vloeien. In de zaal was de cantusruimte afgezet met schotten en hiertussen waren de rijen tafels en een po dium voor het praesidium al klaargezet. Hoewel er van tevoren aangekondigd was dat de cantus een stuk ordelijker zou verlopen dan de Intro-cantus, bleek dit al voor de officiële open ing een illusie: Het eerste bier vloog al voordat het praesidium ook maar aanwezig was.
De organisatie Rond halfvijf ging de cantus dan officieel van start met het zingen van het Wilhelmus. De leden van het praesidium, Rob (praeses), Christel (erepraeses), Wout (abactis)
28
en San dra (quaestor), fungeerden meteen als voorzangers en werden bijgestaan door Pieter op trekzak, harmonika voor de gemiddelde Nederlander. Verder was Pe ter en mij de eer ten beurt gevallen als ordecommissaris te functioneren. De BACo liep rond met de welbekende groene gietertjes om de co rona van bier te voorzien. Daarnaast was er een afvaardiging van de filmcommissie aanwezig om het geheel vast te leggen op videoband. De praeses legde vervolgens de belangrijkste re gels uit aan de corona. Bijvoorbeeld dat er niet gedronken mag worden tijdens het zingen en dat er toestemming gevraagd moet worden om te spreken of om naar het toi let te gaan. Een andere re gel is dat de liederenbundel dicht moet zijn als er niet gezongen wordt. An ders mogen
andere cantusgangers er bier overheen mogen gooien.
Sancties Het eerste kwartier leek het dan ook wel alsof iedereen zijn bundel open had, zoveel bier vloog er over en weer. Ook mikken schijnt de werktuigbouwer nog niet helemaal in de vingers te hebben, want de meeste bundels bleven in tegenstelling tot gezichten en kleding wel droog. Voor de ordecommissarissen was het dan ook letterlijk en figuurlijk dweilen met de kraan open (iets wat na de cantus nog eens nodig bleek), om alle boosdoeners naar voren te halen en het praesidium over hen te laten oordelen. De eerste straf werd uitgedeeld aan Saskia, een oude bekende die de laatste tijd de banden met Si mon weer wat aanhaalt. Als Nijmeegse bleek zij
Simon Ster 1 - november 1999
Cantus ‘99
het Eindhovens Adje ( een stok door de beide mouwen en zo een halve liter drinken) nog niet verleerd te zijn. In deze fase van de cantus ging het zingen nog vrij aardig. Pas toen Thijs twee pakken meel in zijn broekzakken bleek te hebben was het hek van de dam. Nadat de halve co rona onder het witte poeder zat, bleek de ene na de andere straf nodig om het geheel in bedwang te houden. Zo werden Bart en Ton naar voren gehaald voor een up side-down (een glas bier drinken terwijl je op je handen staat), mochten Pim en Ronald al paardje rijdend elkaar voeren, mocht Björn pas na 10 rondjes en 2 adjes weer plaatsnemen en bewogen Daan, Den nis en Bas zich met kikkersprongen van het ene adje naar het andere. De BACo betrapte Ger ald op het toi let en transporteerde hem horizontaal door de ruimte naar het praesidium. Tot grote verbazing van de gehele corona trok Ger ald de opgelegde halve li ter cola bijna in een keer weg. Langzaam maar zeker werd de corona zatter en nat ter en was er uiteindelijk voor het praesidium nauwelijks meer eer te behalen. De filmcie en de trekzak verdwenen steeds vaker achter de schotten om hun hachje droog te houden. De
Simon Ster 1- november 1999
Al met al was het een hartstikke leuke, gezellige, natte en zatte middag, die volgend jaar niet mag ontbreken. Wel wil ik Tom een lijstje namen meegeven van de grootste brasapen van de afgelopen cantus: 5. Saskia Spelmink: Heeft niets te verliezen in Eindhoven en brast er daarom stevig op los. 4. Bart van Campen: Oud-praeses en zodoende op de hoogte van alle regeltjes die hij voortdurend tegen Opruimen Nadat de meeste mensen (Sem GSM het praesidium gebruikt. 3. Björn Bukkems: Gooit met een krijg je nou eenmaal niet weg) big smile niet alleen zijn eigen bier vertrokken waren konden het 42e, over tafel, maar ook al het bier van het 43e en de BACo aan de de mensen om zich heen. schoonmaak. Nadat er al vijf 2. Marijn Oudijk: Zorgt ondanks minuten enthousiast gespoten was met de brandslang bleken ineens alle zijn onschuldige gezicht voor een hoop nattigheid en dansende tafels. putjes verstopt te zitten. Paniek 1. Thijs van de Camp: Wie an ders. alom, want het was op dat mo ment een groot zwembad in de zaal. Twee Presteert het om binnen een half uur mensen werden erop uitgestuurd om een chaos te maken van de cantus door het gooien van heel veel bier de waterzuiger te halen, de rest en het verspreiden van meel door de begon met dweilen aan de ruimte. schoonmaakklus. Uiteindelijk was alles nog ruim op tijd opgeruimd en Misschien dat er volgend jaar een beetje beter op deze personen gelet lieten we slechts een uiterst penetrante bier- en rioollucht achter. moet worden. In ieder geval, cantus 2000, ik zie er al naar uit. De schoonmaakploeg werd daarna prettig verrast door een rondje, aangeboden door Ba varia, waarna het feestje el ders voortgezet werd. jasjes van Pe ter en Den nis moesten er aan geloven en werden volledig in tweeën gescheurd. Tijd voor de afsluiting dus. Dit bleek makkelijker gezegd dan gedaan. De co rona bleek nog dorst te hebben (logisch als je al je bier weggooit) en ook de SiLiCo wou nog een liedje zingen. Rond half zeven was de co rona dan toch tevreden en werd de cantus met het Io vivat gesloten.
29
30
Technologische Singulariteit
I’ll be back
De subtitel ken je ongetwijfeld als één van de meest vermaarde quotes uit de filmgeschiedenis. De film draait om een cyborg die onder commando staat van een supercomputer. In de geschetste toekomst is een supercomputer zelfbewust geworden en heeft zich tegen de mensheid gekeerd. Vermakelijke science-fiction of toch een huiveringwekkende voorbode voor onze toekomst? Bas Raes Wat houdt singulariteit in?
De mens overbodig
Over bovenstaande mogelijkheid wordt heftig gespeculeerd door futurologen. Kunstmatige intelligentie die de mensheid gaat overheersen is een idee dat ook wel bekend staat als singulariteit. Deze hypothese is gestoeld op het idee dat de vooruitgang van techniek constant versnelt. Om dit wat te verduidelijken: dit proces komt overeen met de bekende Wet van Moore, die voorspelt dat de processorcapaciteit eens per twee jaar verdubbelt (zie kader). Er is dus sprake van een exponentiële vooruitgang in techniek.
Nu denkt u als lezer misschien: “Met extreem slimme computers kunnen we toch juist mooie dingen doen?” Hoewel dat zeker mogelijk is, is het toekomstbeeld waarin de mens zijn positie als meest intelligente levensvorm kwijtraakt ook één die met argwaan moet worden bekeken. Als de A.I. slimmer wordt, zal deze het voorstellingsvermogen van de mens te boven gaan, waardoor hun motieven ondoorgrondelijk zullen zijn. Het is dan niet te zeggen welke acties de machines uitvoeren en waarom ze dat doen. Dit kan dus ook betekenen dat de A.I. geen reden ziet om vriendschappelijk met mensen om te gaan. Of nog ernstiger, dat het de mensheid gaat vernietigen om zo zijn eigen voortbestaan te consolideren. Stephan Hawking stelde al in een interview dat het creëren van echte kunstmatige intelligentie de grootste gebeurtenis van de mens ooit zou zijn, maar misschien ook wel de laatste.
De exacte betekenis van het begrip singulariteit is een punt van discussie. In de regel wordt aangenomen dat singulariteit plaatsvindt als de mens een kunstmatige intelligentie (verder A.I., afkomstig van Artificial Intelligence ) creëert die de menselijke intelligentie ontstijgt. Als deze A.I. dan het heft in eigen hand neemt en zichzelf gaat verbeteren, dan kan dit leiden tot een beschaving die onbegrijpelijk wordt voor de hedendaagse mens. Volgens de exponentiële trend zal deze ontwikkeling steeds sneller gaan en uiteindelijk door ‘het plafond gaan’. Wat dit precies inhoudt is lastig te zeggen, omdat mensen hier alleen naar kunnen gissen.
In eerste instantie zullen de intelligente machines ons nog niet aantasten in ons bestaan, maar we zullen het wel al snel merken in het dagelijkse leven. In voorgaande industriële revoluties werd een steeds groter deel overgenomen door machines. Toen bracht dat vooral positieve ontwikkelingen met zich mee, zoals het overbodig worden van kinderarbeid. Nu zou het er echter toe kunnen
31
Simon Ster 46.3| maart 2015
De Wet van Moore
In 1965 deed een van de oprichters van chipfabrikant Intel, Gordon Moore, een voorspelling die stelde dat de dichtheid van transistors in een ge誰ntegreerde schakeling elke 2 jaar verdubbelt. De definities binnen de wet zijn sindsdien een paar keer aangepast en er wordt verwacht dat het steeds lastiger zal zijn om dit tempo vol te houden. Sommige wetenschappers gebruiken deze wet als basis voor uitbreidingen van andere vormen van technologie, inclusief kunstmatige intelligentie. Toch wordt hier vaak ook naar verwezen onder het mom van de Wet van Moore.
32
leiden dat alle arbeid wordt overgenomen door machines met als gevolg dat haast iedereen werkloos raakt. Een gevaarlijkere ontwikkeling is het ontwerpen van computergestuurde wapens of A.I. die is gebouwd om nieuwe wapens uit te vinden. Hierbij wordt vaak het voorbeeld van drones gebruikt, deze onbemande vliegtuigen worden nu al regelmatig ingezet om doelen te bestoken. Vooralsnog vallen deze drones geen doelen aan zonder tussenkomst van een mens, die vanaf de thuisbasis de drone toestemming moet geven om aan te vallen. Inmiddels zijn er echter al drones ontwikkeld die in principe zelfstandig doelen kunnen uitzoeken, analyseren en overgaan tot vernietiging. Deze zijn nog niet nodig zolang de drones gebruikt worden tegen vijanden met inferieur wapentuig. Dit wordt anders als de vijand wel over gelijkwaardig materieel beschikt dat zo snel kan reageren dat het een bedreiging vormt voor de drone. De drone zal een eventuele bedreiging veel eerder oppikken dan zijn menselijke verantwoordelijke. Om zijn eigen hachje te redden, zou de drone het gevaar kunnen elimineren door meteen te handelen. Hierbij moet hij dan wel voorbij gaan aan de menselijke leiding met als gevolg dat de menselijke controle wegvalt met alle mogelijk gevolgen van dien.
Hoe ver zijn we? In de jaren vijftig en zestig van de vorige eeuw werd kunstmatige intelligentie voor het eerst onderwerp van onderzoek. Wetenschappers deden in die tijd vooral onderzoek naar A.I. die leek op de intelligentie van een mens. Dit bleek toch lastiger dan gedacht, waardoor de doelen naar beneden werden bijgesteld. Men ging zich in eerste instantie richten op het maken van A.I. die bruikbaar is voor beperkte doeleinden. Daar zijn al best aardige snufjes uit voortgekomen: • Smartphones die spraak herkennen en kunnen terugpraten. • De logistiek voor de Amerikaanse inval in Irak is berekend door een A.I.-programma, volgens de Amerikanen met groot succes. • Een zelfrijdende auto van Google die zichzelf steeds verbetert. • De MDARS robots bewaken het nucleaire wapenarsenaal van Amerika. • Het bedrijf Vicarious claimt dat haar A.I. de CAPTCHA heeft gekraakt. Dit zijn die vage letters die je moet invoeren bij enkele sites om aan te tonen dat je geen robot bent.
Deze toepassingen zijn vaak tot stand gekomen door de ontwikkeling van kunstmatige zenuwnetwerken. Deze vorm van A.I. kan zichzelf leren patronen te herkennen uit een scala van impulsen. Kortom, dit werkt dus zoals een simpel brein. De stappen die gezet worden, met kunstmatige intelligentie, op dat vlak worden ook steeds groter. Dit komt deels doordat verschillende wetenschapsdisciplines steeds beter samenwerken en van elkaar leren. Zo kunnen programmeurs veel leren van het brein dat neurowetenschappers de afgelopen jaren steeds beter in beeld hebben gebracht.
Scepsis is geboden Ondanks het feit dat een aantal invloedrijke wetenschappers en prominente lieden zich waarschuwend hebben uitgelaten over singulariteit en toenemende autonome A.I., zijn er ook velen die betwijfelen of deze singulariteit zich werkelijk zal voordoen. Zij wijzen op een aantal feiten die volgens hen aantonen dat de huidige ontwikkeling zal stagneren. Ten eerste gaat innovatie niet steeds sneller en makkelijker. Een onderzoeker uit het heden boekt juist veel minder doorbraken dan een collega uit de vorige eeuw. In het verlengde hiervan wijst men erop dat de huidige groeicurve dan wel exponentieel lijkt, maar dat er uiteindelijk grenzen worden bereikt die de groei zullen remmen, denk hierbij aan economische begrenzingen of een tekort aan grondstoffen. Ten tweede is het al een aanzienlijke tijd geleden dat er grote nieuwe natuurwetten zijn ontdekt die meer mogelijkheden bieden voor ontwikkeling. Dit zou ertoe kunnen leiden dat we binnenkort de limiet bereiken van wat er mogelijk is en daardoor de groei zal afremmen. Ten derde stellen critici dat het nut van steeds meer rekenkracht ook afneemt en dat er steeds meer nodig zal zijn om steeds kleinere stappen te zetten. Al met al is het lastig om vast te stellen wat er nou uiteindelijk gaat gebeuren. Dit is op zich geen gek gegeven, want gedurende de historie is de mens er altijd al slecht in geweest om te voorspellen wat technologische revoluties teweeg zouden brengen. Daarnaast wordt er al honderden jaren lang voorspeld dat ons laatste uur geslagen heeft en vooralsnog is dat nog steeds niet het geval geweest. Vandaar dat we niet veel anders kunnen doen dan afwachten, terwijl we tegelijkertijd kritisch kijken naar de ontwikkelingen omtrent kunstmatige intelligentie.
VeRandeR de WeReld, Begin BiJ BOskalis 84˚
85˚
86˚
29˚
kunstmatig eiland punta pacifica, panama
30º 30˚
31˚
84˚ 84º
Boskalis maakt een wereld van verschil, figuurlijk, maar vooral ook letterlijk. Bijvoorbeeld in de Stille Oceaan, met de aanleg van een kunstmatig wooneiland voor de kust van Panama. Durf jij dit avontuur aan? We laten jong talent graag van dit soort wereldveranderende ervaring opdoen. Ons traineeship heeft een uitdagend programma waardoor je grenzen verlegt en razendsnel groeit.
www.boskalis.nl/trainee
86˚ 86º
Interesse? Kijk dan voor meer informatie op boskalis.nl/trainee en meld je aan. Vragen kun je stellen aan Ingrid Karelse, recruitmentmanager, via 078 6969 839.
34
Chinese letterkunst
De kunst van kippensoep
雞泡麵op je arm tatoeëren ziet er stoer en charmant uit. Echter, het betekent chicken noodle soup. De stroken, de complexiteit van het Chinese schrift overspant een geschiedenis van duizenden jaren die in dit artikel worden toegelicht. Willem Prajitno De beginselen Eén woord in het Chinees kan verschillende betekenissen hebben. De vijf verschillende tonen bepalen de betekenis van een woord in de gegeven context: vlak, stijgend, dalend-stijgend, dalend en neutraal. Met de verschillende tonen is in de vorige eeuw een bekend gedicht geschreven: “Lion-Eating Poet in the Stone Den”. Daarnaast kan de zin compleet anders worden opgevat. Zo kan een keurige zin in de context van bestialiteit worden geplaatst: 你敢嗎 ”Wat doe je?”(Nǐ gǎn ma) tot 你幹馬 “Je doet een paard” (Nǐ gàn mǎ). (Tabel 1) Je leert sneller Chinees door de beginselen te kennen. In het begin bestonden er zes vormen van karakters: 1 Pictografische, 2 ideogrammen/indicatieve, 3 geassocieerde, 4 pictografische-fonetische, 5 toelichtende en 6 fonetische-leen karakters. De eerste vijf zijn de beginselen om karakters te maken waarna fonetischeleen karakters de bestaande karakters benutten. De pictografische karakters verloren in de loop van de tijd de pictografische uitstraling van het ‘Oracle Bone script’ (oud Chinees) naar het moderne vereenvoudigde Chinees. De indicatieve karakters zijn abstracter met behulp van bestaande pictografische karakters.
Chinees
Vervolgens zijn er de geassocieerde karakters, bestaande uit meerdere karakters, hiervan is eenvoudig de betekenis te raden. Wanneer een betekenis niet kan worden uitgedrukt door middel van de voorgaande methode worden de pictografisch-fonetische karakters gebruikt. Door combinatie van een karakter en een geluidsklank is ruim 90% van alle karakters hiermee bedacht. Toch volstaan deze combinaties niet voor bepaalde betekenissen. Hiervoor werden pictografische karakters toegevoegd die het toelichten. Ten slotte zijn de fonetische karakters leenwoorden die karakters (dezelfde klank) met betekenissen hebben geleend zonder terug te geven. De geleende karakters hebben vervolgens nieuw geschreven karakters gekregen. (Tabel 2)
Het penseel Chinese kalligrafie wordt veelal beoefend in Oost-Azië. De letterlijke term betekent “manier/principe van schrijven” in het Aziatisch. Het wordt beoefend als een oefening en als een vorm van kunst. Het is van belang dat Aziatische studenten duidelijk leren schrijven; een Chinese doctorshandschrift zou zeer onleesbaar zijn. Door de technologische vooruitgangen zijn de nieuwe generatie Chinezen vergeetachtiger bij het schrijven van karak-
Engels
《施氏食獅史》 « Lion-Eating Poet in the Stone Den » « Shī Shì shí shī shǐ » 石室詩士施氏,嗜獅,誓食十獅。 In a stone den was a poet called Shi Shi, who was a lion addict, and had resolved to eat ten lions. Shíshì shīshì Shī Shì, shì shī, shì shí shí shī. 氏時時適市視獅。 He often went to the market to look for lions. Shì shíshí shì shì shì shī. 十時,適十獅適市。 At ten o'clock, ten lions had just arrived at the market. Shí shí, shì shí shī shì shì. 是時,適施氏適市。 At that time, Shi had just arrived at the market. Shì shí, shì Shī Shì shì shì. 氏視是十獅,恃矢勢,使是十獅逝世。 He saw those ten lions, and using his trusty arrows, Shì shì shì shí shī, shì shǐ shì, shǐ shì shí shī shìshì. caused the ten lions to die. 氏拾是十獅屍,適石室。 He brought the corpses of the ten lions to the stone den. Shì shí shì shí shī shī, shì shíshì. 石室濕,氏使侍拭石室。 The stone den was damp. He asked his servants to wipe it. Shíshì shī, Shì shǐ shì shì shíshì. 石室拭,氏始試食是十獅。 After the stone den was wiped, he tried to eat those ten lions. Shíshì shì, Shì shǐ shì shí shì shí shī. 食時,始識是十獅屍,實十石獅屍。 When he ate, he realized that these ten lions were in fact ten stone lion corpses. Shí shí, shǐ shí shì shí shī shī, shí shí shí shī shī. 試釋是事。 Try to explain this matter. Shì shì shì shì.
Tabel 1: Subtiele verschillen zorgen voor grote verschillen in betekenis
35
Simon Ster 46.3| maart 2015
Vormen 1 Pictografisch
2 Ideogram/ Indicatief 3 Geassocieerd 4 Pictografischfonetisch 5 Toelichtend
Uitleg
Voorbeelden
Karakter wordt afgebeeld door een schets van een fysiek object 1) abstract tekening om een concept aan te duiden of 2) verandering van bestaande stroken voor een nieuw concept Combinatie van meerdere pictografische componenten tot een nieuwe betekenis Combinatie van pictografische componenten en geluidsklank van het karakter
->人(rén) Mens
->木(mù) Boom
末(mò) Top
本(ben) Wortel
木+木=林(lin) Bos
人+木=休(xiu) Rusten
氵(shuì)+木 = 沐 (mù) Water+(geluid) Wassen Pictografische componenten dat het ander kara- 木+支(zhī)=枝(zhī) kter toelicht met gelijke klank en betekenis Boom+(geluid) Boom
6 Fonetisch-leen Originele karakters gecreëerd voor een concept, 六(liù) Zes (origineel: maar geleend om een ander concept te creëren. hut)
氵+林 =淋 (lín) Water + (geluid) Doordrenken 氵+益(yì)= 溢(yì) Water+(geluid) overstromen 北(běi) Noord (origineel: rug)
Tabel 2: De zes verschillende soorten tekens
ters. Daarom wordt basis kalligrafie gegeven in het onderwijs. Bij de kunst gaat het juist om de esthetische kwaliteiten van tekens. Tot heden worden de vier schatten van de studeerkamer met respect behandeld. Dit zijn de volgende gebruiksvoorwerpen: het penseel, de inktsteen, de inktstaaf en het papier. Het lichaam van het penseel mag bestaan uit bamboe of zeldzamer materiaal. De haren van het penseel mogen bestaan uit haren of veren van dieren. Eventueel mag het haar van een pasgeboren baby worden gebruikt. Dit penseel dient als een souvenir voor in de toekomst. Echte Chinese kalligrafie vindt plaats op papier gemaakt van de bast van een boom, rijst, hennep, etc. Er zijn vijf traditionele regels waaraan de goede kalligrafie van de slechte te onderscheiden is. 1. De karakters moeten correct worden geschreven. Kalligrafen maken gebruik van verschillende varianten, dit verschilt per regio en land. De stroken voor een karakter kunnen verschillen afhankelijk van de variant. Ook is het toepassen van de juiste strokenvolgorde cruciaal en ook deze verschilt in geografie (Figuur 1). 2. De karakters moeten leesbaar zijn. Cursief is toegestaan, mits de bekende kalligraven die de vaardig-
De stroken waaruit het karakter “eeuwig” bestaat.
heid beheersen in het cursief schrijven de cursieve karakters van het kalligrafie begrijpen. 3. De tekens moeten beknopt zijn, dus geen sierlijke toevoegingen zoals in het Westen wordt toegepast. Daarnaast wordt alleen de kleur zwart gebruikt, mits er geen reden is voor een ander kleur. 4. De karakters moeten in de context passen. De kalligrafie bloeit uit de kennis van de schepper. Een ander schoonschrijver moet de betekenis van ieder strook volledig begrijpen (dikte, vorm, etc.) 5. Ten slotte moeten de karakters esthetisch aangenaam zijn. Dat kan onder ander gebeuren door aan de traditionele regels te houden. Net als bij het gebruik van eetstokjes moet het penseel correct worden vastgehouden. De vorm, grootte, kleur, dikte van inkt, oppervlaktestructuur, etc. zijn factoren die het uiteindelijke resultaat kunnen beïnvloeden. Kopiëren is een kunst in China. De moeilijkheidsgraad van het reproduceren van karakters ligt aanzienlijk hoger in vergelijking met namaakgoederen. Een leerling moet de karakters van de meester vlekkeloos reproduceren door middel van eindeloze herhaling. De Chinese kunsten bestuderen en vaardigheden op andere gebieden leren, helpt een leerling bij het perfectioneren van de kalligrafie. De complexiteit biedt Chinese kalligrafie een status van prestigieuze kunst. De arbeidsintensieve kunst vereist ook veel intelligentie van de schoonschrijver. Daarmee is de kunst over de wereld verspreid en heeft verschillende vormen gekregen, afhankelijk van het land.
Het karakter bestaat uit correcte methode van stroken toepassen.
36
De TURTLE’s van Tech United
Toelichting Schakelprogramma eindproject
Het Middle Size League team van Tech United Eindhoven is de huidige wereldkampioen robotvoetbal. Om de titel te behouden worden er elk jaar menige ontwikkelingen gedaan. In dit artikel wordt kort uitgelegd waarom Tech United robotvoetbal speelt, daarna worden de huidige projecten van de voetbalrobots uitgelegd en lichten we één van deze ontwikkelingen toe, namelijk het schakelprogramma eindproject (SEP) van Tom Albers. Tom Albers Het Middle Size League team van Tech United Eindhoven is de huidige wereldkampioen robotvoetbal. Om de titel te behouden worden er elk jaar menige ontwikkelingen gedaan. In dit artikel wordt kort uitgelegd waarom Tech United robotvoetbal speelt, daarna worden de huidige projecten van de voetbalrobots uitgelegd en lichten we één van deze ontwikkelingen toe, namelijk het schakelprogramma eindproject (SEP) van Tom Albers. Robotvoetbal zorgt voor een enorme uitdaging op het gebied van software en mechatronica. Voetballende robots moeten continu met elkaar, en met elementen uit hun continu veranderende omgeving in contact staan en kunnen communiceren. Denk bijvoorbeeld aan de interactie met de scheidsrechter of het afstemmen met medespelers wie een vrije trap gaat nemen en wie er blijft verdedigen. De snelheid van het voetbalspel dwingt teams efficiënte algoritmes te bedenken en het jaarlijks aanpassen van de spelregels zorgt elk jaar weer voor nieuwe uitdagingen. De RoboCup-federatie heeft als doel gesteld om in 2050 met een autonoom robotvoetbalteam te kunnen winnen van de dan wereldkampioen mensenvoetbal. Maar het werkelijke doel
achter RoboCup is om ontwikkeling in Robotica te versnellen. De voetbalrobots van Tech United worden TURTLE’s genoemd; Tech United RoboCup Team limited edition. Naast de TURTLE’s werkt Tech United ook aan de ontwikkeling van zorgrobot AMIGO. Deze robot heeft als doel om oudere mensen in de toekomst langer thuis te kunnen laten wonen.
37
Simon Ster 46.3| maart 2015
Aan de voetbalrobots wordt momenteel gewerkt om de strategie te verbeteren en het coachen met handgebaren mogelijk te maken. Dit jaar is onder andere de acceleratie, het lob schot, de lokalisatie van de TURTLE’s, het lokaliseren van de bal en de push verbeterd. Een push is het kaatsen van de bal met de zijkant van de TURTLE in plaats van de bal schieten. Al deze verbeteringen zorgen voor een sneller spel, nauwkeurige bal aannamen en het beter kunnen onderscheppen van de bal. Tom heeft zich bezig gehouden met het beter kunnen onderscheppen van de bal. Na het analyseren van de bal bleek dat de TURTLE’s vooral moeite hadden met ontvangen en onderscheppen wanneer een bal stuitert en een hoogte heeft. Het eerste probleem wat daarbij komt kijken is het juist detecteren van de bal. De TURTLE’s gebruiken een Omnivisie-camera. Dit is een camera die recht naar boven in een parabolische spiegel is gericht waarmee hij binnen een straal van 6 meter alles om zich heen kan zien. Deze camera neemt de bal waar en projecteert deze op een 2D vlak. Wanneer de bal een hoogte heeft is hierdoor de x,y,z positie van de bal onnauwkeurig (zie figuur 1).
Figuur 1 balpositie en de geprojecteerde bal positie
De TURTLE’s zullen hierdoor naar een verkeerde plaats op het veld naar de bal proberen te ontvangen. Hoe hoger de bal is, hoe verder de geschatte bal van de daadwerkelijke bal af ligt. Om ervoor te zorgen dat de TURTLE de geprojecteerde bal wel op de juist plaats ziet heeft Tom een vorm van triangulatie aan de visie van de TURTLE’s toegevoegd. Om een 3D-positie van de bal te kunnen maken zijn er op zijn minst twee TURTLE’s nodig met zicht op de bal. Het punt waar de twee zichtlijnen kruisen moet het punt zijn waar de bal zich daadwerkelijk bevindt. Op die manier kan door een combinatie van verschillende zichtlijnen van de TURTLE’s de juiste plaats en hoogte van de bal worden berekend (zie Figuur 2).
Figuur 2 Het bepalen van de hoogte uit meerdere zichtlijnen van de TURTLE’s
Met dit project heeft Tom zijn schakelprogramma succesvol afgerond. Tom hoopt zijn software nog voor het officieuze Europese Kampioenschap in Portugal te implementeren. Hij raadt alle studenten aan de kans te grijpen om een project bij Tech United te doen. “Iedereen was erg geïnteresseerd in mijn project en je werkt samen met mensen die er veel verstand van hebben. Hier komen allerlei aspecten van de studie samen en je kunt zien hoe jouw ontwerp in de praktijk wordt gebracht in de TURTLE.“
38
Sterrenhoekjes Geniet mee van deze volkomen uit hun verband gerukte uitspraken, verpraatsels en vertypsels. Mocht je er nog meer horen: aarzel niet en stuur de uitspraak en context op naar sterrenhoek@simonstevin.tue.nl! Chloé: “Nu eet ik wéér ui, ik wilde één dag gewoon niet stinken.” Kelsey tegen Sylvia: “Jij bent soms echt zo’n Willem.” Sylvia: “Nee dan denkt zometeen iedereen dat ik het op de ledentafel heb gedaan.“ Jasper in de Simonkamer: “Ik had laatst een discussie of je je piemeltje kan laten verlengen. Dat kan toch of niet?” Simon Bus: “Ja als er een mooi vrouwtje langsloopt.” Sylvia in de Santé: “Ik heb niet zo’n zin in bier dus zullen we een blaadje delen?” De Commissaris Externe Betrekkingen van Protagoras: “Vrouwen hebben twee piemels.”
Bas Straatman: “Weet je, als iemand van jullie zwanger wordt krijg je meer Bestuursbeurs.” Niki: “Mooi, dat heb ik namelijk al als groepsactiviteit gepland op mijn Bestuursuitje.” Sylvia: “Als je maar overmaakt, dan ben ik tevreden. Lezen is zo overrated, overmaken is wat telt.” Niki: “Waarom heb jij een zweepje thuis??” Inge: “Ja, van mijn ouders.” Bas Raes: “Wij willen alleen de lusten en niet de lasten.” Sylvia: “Dan moet je dus nooit aan een vrouw beginnen.” Niki: “Het was een mooie poster, maar toen kwam Ben langs.” Ben: “Toen werd het een opvallende poster.”
Sylvia: “Portemonnees zijn ook mensen!” Ben komt terug van de bouwmarkt: “Nu weet ik hoe vrouwen zich in een kledingwinkel voelen.”
Inge pakt twee flessen op om te kijken welke voller is: “Volgens mij is de linker zwaarder, misschien is mijn rechter arm gewoon sterker.”
Robin: “Sylvia, moet jij nog lang boekhouden?” Sylvia: “Boekhouden? Wat is dat precies?”
Prijsvraag Ook deze Simon Ster bevat weer een nieuwe prijsvraag. De prijs die je kunt winnen is een bierkaart, te gebruiken in De Weeghconst. Wil je kans maken op deze bierkaart?
Antwoord 46.2 In de vorige Simon Ster stond de volgende prijsvraag:
Vraag Lever dan je antwoord in de Simonkamer in of stuur een e-mail naar redactie@simonstevin.tue.nl. Vermeld hierbij duidelijk je naam. De prijs wordt verloot onder de correcte inzendingen en de winnaar zal bekend worden gemaakt in de volgende uitgave van de Simon Ster.
Prijsvraag 46.3 Als de trein van Maastricht naar Eindhoven op weg naar Eindhoven voortdendert, bewegen sommige delen van de trein zich op een bepaald moment naar Maastricht toe. Welke delen?
Vind drie getallen zodanig dat als het product van een willekeurig tweetal ervan bij het derde getal wordt opgeteld, de uitkomst van een kwadraat is.
Oplossing Wanneer alle oplossing met een 0 niet meegenomen worden, is de oplossing 1, 7 en 9. Uit de vele inzendingen is Rik van Cauwenberghe tot winnaar gekroond. Hij had het antwoord helemaal goed (inculsief antwoorden met een 0) en had bovendien een mooi matlabscript gebruikt. Rik, je kan je bierkaart ophalen in de Simonkamer!
IN SEARCH OF EXPLORERS
IN SEARCH OF REMARKABLE GRADUATES To be a true explorer is a remarkable quality. After all, how many people are really prepared to continuously seek out new ideas, opportunities and experiences? At Shell, we’re in search of remarkable people. So if you want to explore what you can achieve when you’re encouraged to challenge the status quo, join us. Discover the opportunities at shell.com/graduates
FAST TRACK This is a game-changing opportunity to be fast-tracked through our selection process and secure a graduate development role or internship before you have finished your studies. Apply now for our on campus Fast Track for TU/e Mechanical Engineers. Make sure you finish your e-assessments before April 23rd, 2015. Face to face interviews will be held on April 29th, 2015. Questions? Feel free to contact our graduate recruiter Barbara Soedjak via Barbara.Soedjak@ Shell.com.
How do you stop thermal expansion... even by a nanometer? Join ASML as a Mechanical Engineer and help push the boundaries of technology. At ASML we bring together the most creative minds in science and technology to develop lithography machines that are key to producing cheaper, faster, more energy-efficient microchips. Not surprisingly then, Mechanical Engineering at ASML is rather special. For example, most of us are familiar with handling fire-water type temperature gradients, but at ASML you’ll have to control temperatures to within an incredible +/-10 mK, which is necessary to prevent a 300 mm wafer from expanding or shrinking – even by a nanometer. If it does, catastrophic misalignments will happen. You’ll also need to work within a tolerance window of an unimaginable 0.1nm. Just two examples of what you will face at ASML. Engineering achievements that require superb understanding of thermal dynamics as well as mechanical design. If you’re up for the challenge, we’ll put you in a multidisciplinary team and give you plenty of freedom to experiment and learn new skills. Although your silicon wafers won’t expand, your own knowledge definitely will.
www.asml.com/careers