Similes-195 by Yannick Roosen

voor mensen naast mensen met psychische problemen familievereniging geestelijke gezondheid

Eline over haar mama met een bipolaire stoornis “Ik wil als naaste een stem geven aan wie niet meer kan spreken”

voorwoord

Maart... De lente komt eraan, en de dagen worden langer. Het is een periode waarin velen van ons nieuwe energie voelen opborrelen. Maar voor families die leven met iemand met psychische problemen, blijft het vaak een zware strijd - ongeacht het seizoen. Dat besef draag ik elke dag met me mee in mijn rol als directeur van Similes. Het verhaal van Eline raakt me diep. Twee jaar geleden nam haar moeder haar leven. Vandaag zet Eline haar ervaring om in een boek. "Je doet dat goed," zegt ze tegen andere naasten. "Wat je doet is fantastisch - zorgen voor elkaar in goede en slechte tijden. Maar vergeet niet om ook voor jezelf te zorgen." Betekenisvolle woorden voor allen die zorg dragen voor een ander.

In de Denderstreek hebben vrijwilligers Linda en Raf een praatgroep opgezet voor familieleden. "Ik ben echt ontroerd door de grote, diepmenselijke openheid van de deelnemers," vertelt Raf. Het laat opnieuw zien wat lotgenotencontact kan betekenen: een plek waar je verhaal gehoord wordt, waar je niet alleen staat. Elke keer ik zulke verhalen hoor, ben ik trots op wat we samen als organisatie kunnen betekenen.

Professor Stijn Vanheule legt uit waarom 'de-escaleren' het sleutelwoord moet zijn tijdens een psychotische crisis. Niet beheersen, maar verbinden. Creëer een rustige sfeer, ga rond de tafel zitten met een kop koffie. En betrek de familie - zij zijn geen 'verdachten', maar essentiële partners in de zorg. En dat is wat Similes alleen maar kan beamen.

In dit nummer lees je ook over het meeleven met iemand die aan zelfdoding denkt. Want meeleven betekent ook meelijden. En daar moet ruimte voor zijn, zonder schuldgevoel. Wat me telkens opnieuw raakt, is hoe families dit vaak in stilte dragen. Verhalen delen blijft zo essentieel — niet alleen omdat het lucht geeft, maar het helpt anderen ook die stilte te doorbreken.

2025 was een bewogen jaar voor Similes. Met onze campagne tijdens de 10-daagse bereikten we meer dan 100.000 mensen. Onze 175 vrijwilligers bleven zich onvermoeibaar inzetten, ondanks de besparingen van de Vlaamse regering. Zij zijn en blijven de motor van alles wat we doen. Ik ben hen daar van harte dankbaar voor. In ons jaarverslag delen we graag de cijfers en hoogtepunten.

In 2026 start er een nieuwe gespreksgroep voor ouders die hun kind verloren na euthanasie bij psychisch lijden. Een plek voor een vorm van rouw die vaak nergens past, maar die zeker gehoord moet worden. En daar helpen we graag mee.

Verder in dit nummer kan je kennismaken met onze regionale werking, onze nieuwe lidmaatschappen en activiteitsprijzen, lees je over de familiereflex en vind je ons uitgebreide activiteitenaanbod voor de komende maanden.

Ik wens je een leerzame en verbindende lectuur toe.

Met warme groet, Annouchka Szapinszky Algemeen Directeur Similes

Doe een gift aan Similes

Jouw steun maakt het verschil voor families die naast iemand staan met psychische problemen. Met een gift aan Similes draag je bij aan onze werking: van lotgenotencontact en informatieverstrekking tot belangenbehartiging voor het familieperspectief in de geestelijke gezondheidszorg.

Giften van 40 euro of meer geven recht op een fiscaal attest. Jouw bijdrage komt volledig ten goede aan naastbetrokkenen van mensen met een psychische kwetsbaarheid.

Een gift doen? Dat kan nu ook met online betaling via www.similes.be/gift.

24 Mee-leven met een dierbare die aan zelfdoding denkt

LUISTERLIJN

Binnen Similes delen familie en vrienden van psychisch kwetsbare mensen ervaringen. Ook jij kan bij ons terecht met je verhaal of met een concrete vraag.

Onze luistervrijwilligers helpen je graag verder, elke werkdag van 10u00 tot 12u00 (niet op feestdagen en tijdens schoolvakanties).

Zoek je informatie, advies of een luisterend oor als naaste van iemand met psychische problemen? Onze luistervrijwilligers gaan graag met jou in gesprek, op maandag, dinsdag, donderdag en vrijdag van 10u tot 12u (niet op feestdagen en beperkt tijdens schoolvakanties). Je kan je vraag ook mailen naar luistervrijwilligers@hotmail.com.

Je kan je vraag ook mailen naar luistervrijwilligers@hotmail.com.

Lidmaatschap

Ben je nauw betrokken bij de zorg voor een persoon met psychische problemen? Word lid van onze familievereniging. Je geniet van een ruim aanbod aan informatie en ondersteuning. En je helpt ons om het familieperspectief in geestelijke gezondheid hoog op de agenda te houden. Als lid ontvang je bovendien ons driemaandelijks tijdschrift met programmabrochure, en krijg je korting op tal van activiteiten. Meer informatie op similes.be

Lid worden kan door je te registreren via www.similes.be/lid-worden.

Colofon

Similes, voor mensen naast mensen met psychische problemen.

Similes VZW

Groeneweg 151 • 3001 Heverlee

Ondernemingsnr 0413.066.283 • RPR Leuven info@similes.be • www.similes.be • 016 244 201

Telefonisch onthaal: 10u00 – 12u00; 13u00 – 16u00 woensdag gesloten

Verantwoordelijke uitgever: Stefaan Baeten p/a Groeneweg 151, 3001 Heverlee

Redactie: Annouchka Szapinszky, Marc van Rooij, Jaak Poot, Yannick Roosen

Coverfoto: Similes vzw

Vormgeving & druk: Van der Poorten

Eline over haar mama met een bipolaire stoornis

"Ik wil als naaste een stem geven aan wie niet meer kan spreken"

Eline (34) is de oudste van drie kinderen in een gezin waar lang iets onbenoemds hing. Haar mama had een bipolaire stoornis type 1, maar dat werd lang niet uitgesproken. Twee jaar geleden stapte haar mama uit het leven. Vandaag zet Eline haar ervaring om in een boek en pleit ze voor meer betrokkenheid van naasten in de zorg.

EEN GEHEIM IN HUIS

"Als kind voelde ik altijd dat er iets was met mama," vertelt Eline. "Maar ze hebben mij lang afgeschermd van de ziekte. Om ons een zo normaal mogelijke opvoeding te geven, denk ik. En mama wilde het ook zeker niet gratuit verspreiden."

Pas toen er een computer in huis kwam, ontdekte ze wat er speelde . Ze zocht de namen op van de medicatie die ze vond. Mama had een bipolaire stoornis. "Vanaf dan ben ik een steun en toeverlaat geworden. Met de jaren steeds meer. Ik kreeg vaak een mediatorrol tussen mama en papa."

Een vriendin in het middelbaar plantte het eerste zaadje van besef. "Zij zei: wat jij thuis doet, dat is niet normaal. Dat is verregaand. Dat was belangrijk, want ik had het zelf niet door."

EEN SCHIM VAN ZICHZELF

De laatste jaren ging het steeds slechter. Mama zat in een gemengde fase met depressieve ondertoon. "Zij was nog maar een schim van zichzelf. De vrouw die zij ooit geweest is, was ver te zoeken. Ze was nog amper deel van het gezin, en ruimer de maatschappij."

Mama had haar werk moeten opgeven na de geboorte van Eline’s broer. "Wie ben je dan nog? Daar worstelde ze heel erg hard

De mensen die ik het meest apprecieerde waren de drempelovertreders.

mee. Ze wou mee maar ze kon niet. Dat is keihard. En toen mijn zus en ik het huis uit gingen groeide het besef dat ook haar rol als mama veranderde. Het lege-nest syndroom, ze was er vaak over aan het tobben.”

Ook voor papa waren de laatste jaren erg zwaar. "Hij zei: Zo hou ik dat niet meer vol." 2021 was echt voor het eerst dat ik dacht: nu weet ik ook niet meer hoe we hieruit geraken. Ook mijn “oplossingenbox” was op.

"Ik heb vaak gedacht dat de enige manier dat dit ooit stopt, is wanneer ze er niet meer is. De ziekte gaat niet weg. Integendeel." "Ik heb daar als kind soms over gefantaseerd," bekent Eline. "Niet uit wens, maar uit machteloosheid. Je raakt bij zo'n ziekte alleen maar dieper vast. Je zelfvertrouwen wordt aangetast, je identiteit ook. En als omgeving kijk je ernaar en onderga je. Vreselijk slopend voor iedereen."

DIE ENE AVOND

"Ik had die avond met haar afgesproken om naar de sauna te gaan. Een half uur ervoor stuurde ze een bericht en zegde ze af. Ik heb toen last minute mijn broer opgetrommeld, omdat hij net zijn laatste examen had gehad."

Toen ze uit de sauna kwam, was er een gemiste oproep van papa.

"Mijn broer belde direct terug. Papa had mama gevonden en de mug was toegekomen en ze waren aan het reanimeren. Maar we hoorden direct: dit komt niet goed. Papa had zelf al de reanimatie moeten opstarten. Hij voelde direct dat hij te laat was."

Wat volgt is een waas. Je leeft onder een stolp. Alles draait door en tegelijk wordt alles vreselijk stil. En die constante herhaling van besef. "Shit, dit is echt gebeurd. Ze komt echt nooit meer terug. Had ik niet dit moeten doen, had ik niet dat moeten doen? Ik kreeg duizend en één traumavragen."

SCHULD, GEEN SCHAAMTE

"Veel schuld, nooit schaamte," zegt Eline. "Schuld dat ik er niet (genoeg) was. Ik zou nog liever thuis gewoond hebben en het allemaal mee-ondergaan met broer en papa."

Ze voelde zich vooral machteloos tegenover haar jongere broer. "Mijn broer was nog thuis toen ik al uit huis was. Mama leunde heel hard op hem. Eens moest hij voor een examen nog onze nonkel bellen omdat mama voor de deur lag en hij die niet open kreeg."

"Ik kon hem niet beschermen, mama niet, papa niet. Ik was de oppepper, maar op een bepaald moment wist ik het ook niet meer."

ZORGEN ZONDER TOOLS

Wat Eline het meest frustreert: het gebrek aan ondersteuning. Mama bleef bijna altijd thuis. De psychiater geloofde in thuisopname. "Heel belangrijk. Maar zonder tools voor ons. Eigenlijk is dat waanzin. Schandalig zelfs, dat je daar nul support in krijgt."

Ze kon wel contact hebben met de psychiater. "Maar mama was zijn patiënt. Hij wilde in alle eerlijkheid naar haar communiceren wanneer hij contact had gehad met ons."

Eén keer was er een zorgoverleg via de CM. Met alle zorgverleners én het gezin samen. "Dat was een gigastap. Je bent dan mee in wat de volgende stappen zijn, waar de grootste noden liggen.

WAT ZOU MOETEN

VERANDEREN

Eline heeft een duidelijke visie. "Als allereerste: betrokkenheid van naasten in het zorgoverleg. Wij hebben dat één keer gedaan via de CM. Met de huisarts, mama’s psycholoog en psychiater, de familietherapeut, en mijn oma. "Maar dat overleg kwam veel te laat. In oktober, en in januari stapte mama uit het leven."

ANKERFIGUREN

Toch waren er ook steunpunten. Haar oma, mama's mama, was een rode draad. "Zij was de eerste die zei: het is oké om ook je eigen leven te hebben. Ik vond het zo moeilijk om het huis uit te gaan. Zij bleef benadrukken: je doet zoveel, je doet te veel. Leef maar"

Haar eerste psycholoog gaf haar erkenning. "Zij benoemde: amai, dat is straf dat jij hier nog zit met een universitair diploma en een doctoraat. Niet evident met die bagage."

De familietherapie die ze na mama's overlijden zijn blijven doen, helpt nog steeds. "Iedereen

heeft zijn eigen rouwproces. Papa is veertig jaar met iemand samen geweest. Plots is dat weg. De familietherapie geeft ons een moment om zulke zaken te bespreken."

DREMPELOVERTREDERS

Na de zelfdoding ervoer Eline stilte op haar werk. "Na vier maanden thuisblijven had ik het gevoel dat ik op Aruba had gezeten. Amper uitreiking. Ik heb zelfs geen kaartje gehad van mijn vakgroep."

Maar er waren ook lichtpunten. "De mensen die ik het meest apprecieerde waren de drempelovertreders. Vrienden die die eerste week gewoon binnenkwamen. Die ook mee begonnen te wenen. Dat samen wenen vind ik iets mega verbindend."

De eerste week woonde het hele gezin terug samen met de plus ones. "De mooiste week van mijn leven. Zo heftig, maar zo mooi. Vrienden van mama hadden een groep opgericht om eten te maken. Elke dag kwam er iemand langs."

EEN STEM GEVEN

EN HOE IS DAT NU MET U?

Eline werkt op dit moment aan een boek, met als werktitel En hoe is dat nu met u? "Ik vind dat eigenlijk een dubbele vraag. Want wil je een Vlaams antwoord of wil je een echt antwoord? Dat is precies wat niemand me vroeg."

Met dit boek hoopt ze een stem te geven aan wat het betekent om naaste te zijn. "Ik hoop dat mensen die in dezelfde situatie zitten, maar ook mensen die het totaal niet kennen, een beter zicht krijgen op wat dat kan zijn."

Op de vraag wat haar boodschap naar naasten is, antwoordt Eline zelfzeker: "Je doet dat goed. Wat je doet is fantastisch – zorgen voor elkaar in goede en slechte dagen. Maar vergeet niet om ook voor jezelf te zorgen. En praat erover. Delen haalt je uit je isolement. Fuck het sociaal wenselijke: als iemand vraagt hoe het gaat en het gaat niet, zeg dat dan." ■

Eline

wil zich inzetten als ervaringsdeskundige en is beschikbaar voor lezingen en getuigenissen. Haar contactgegevens kan je opvragen via info@similes.be

Boekentip

Redacteur

Marc Van Rooij

Mirjam Bijnsdorp, HELP!

Mirjam Bijnsdorp (1963) is momenteel directeur van de KNMT (Koninklijke Nederlandse Maatschappij tot bevordering der Tandheelkunde). Voordien vervulde ze ook al leidinggevende functies bij het ROC Horizon College in Alkmaar, bij GGZ Haagstreek en bij de Nationale Politie (Nederland).

In het hier voorgestelde boek neemt Bijnsdorp de lezer mee op de moeilijke tocht die zij en haar man Ronald aflegden vanaf de dag waarop bij hun (toen zestienjarige) dochter Lisa de diagnose van depressie werd gesteld. Nauwkeuriger: depressie met suïcidale gedachten.

Na een voorwoord en een korte schets van de beginsituatie volgen tien hoofdstukken, waarin Bijnsdorp telkens vanuit een ander perspectief haar loodzware odyssee belicht. In een eerste hoofdstuk --- “Waarom dit boek?” --- krijgen we dadelijk een belangrijk inzicht mee: depressie is een ziekte. In hoofdstuk 2 (“Depressie!?”) belicht Bijnsdorp het verschil tussen de theoretischwetenschappelijke benadering van de ziekte, de eigen beleving als familielid, en de talrijke vooroordelen over depressie. De titel van hoofdstuk 3 (“Begrip en

onbegrip”) spreekt voor zich. Hoofdstuk 4 (“In behandeling”) schetst een aantal moeilijkheden die zich in de loop van een behandeling (kunnen) voordoen. Bijnsdorp omschrijft kort een aantal therapieën. Verdere hoofdstukken gaan over de situatie op school (hoofdstuk 5), vrienden (6), omgaan met heftige emoties (7), denken over de dood (8), zelfzorg (9), je relatie (met je partner, 10), hoop (11), ADHD (als mogelijke trigger, 12), lessen (13), een tekst van Lisa (14). Een dankwoord en een lijst met inspiratiebronnen sluiten het boek af. Hoofdstukken 2 tot en met 10 worden telkens afgesloten met praktische tips.

Het boek is bestelbaar via je boekhandel of rechtstreeks bij de uitgeverij (ISBN 978-94-9312744-9; kostprijs: 24,99 euro). ■

Info over het boek: Mirjam Bijnsdorp, HELP! Mijn kind heeft een depressie. Hoe steun je jouw kind en blijf je zelf staande?, Uitgeverij de Graaff, 2025

Vrijwilliger Linda en Raf vertellen

“Lotgenoten putten kracht verbondenheid”uit

Linda De Muynck is een héél bezige bij. Ze engageert zich in verschillende werkgroepen en nam samen met Raf De Staelen het initiatief om een lotgenotengroep op te starten voor familieleden van mensen met een psychische kwetsbaarheid in de regio Lede-Aalst, zeg maar: de Denderstreek. Raf ondersteunde bij de VDAB de doelgroep van kwetsbare werkzoekenden en richt zich na zijn pensionering op vrijwilligerswerk. Dankzij Linda’s goede contacten met P.C. Ariadne, kunnen de lotgenotencontacten plaatsvinden in het ontmoetingshuis ‘t Evenwicht in Lede.

Linda De Muynck is de steun en toeverlaat van haar zoon, die een psychische kwetsbaarheid heeft. Ook zij maakte jaren geleden zelf een moeilijke periode door. Linda vertelt: “Toen ik destijds opgenomen was, vond ik het erg jammer dat mijn familie te weinig betrokken werd bij mijn behandeling. Na mijn opname en mijn terugkeer naar huis viel ik in een zwart gat. Nu besef ik dat ik veel sneller vooruitgang had kunnen boeken als mijn familie mee betrokken was geweest bij mijn hersteltraject. Kennelijk blijft het voor ziekenhuizen echter niet eenvoudig om familie actief te betrekken.”

Raf De Staelen werkte met kwetsbare werkzoekenden binnen de VDAB. Raf: “Ik begeleidde mensen met een fysieke, mentale of psychische kwetsbaarheid in hun zoektocht naar geschikt werk. Later groeide ik door tot teamleider en coachte mijn team in het werken met deze doelgroep. Onze begeleiding verliep vooral individueel en hield rekening met de sociale context, maar familie werd in de gesprekken slechts beperkt betrokken. Wanneer we familie wél betrokken, gebeurde

dat altijd in overleg met de werkzoekenden en met respect voor ieders privacy.

Na zijn pensioen bouwde Raf eerst een jaar rust in om zijn batterijen terug op te laden. Daarna engageerde hij zich als vrijwilliger bij de regionale pleegzorg waar hij meedraait in de bezoekersruimte waar ouders onder toezicht opnieuw contact leggen met hun geplaatste kinderen. En bovendien zet hij zich actief in binnen Similes.

BREDE DOELGROEP

Linda en Raf stelden vast dat er in de regio geen specifiek aanbod bestond voor naasten, hoewel de nood daaraan groot was. Daarom polste Linda bij P.C. Ariadne naar de mogelijkheid om een lokaal ter beschikking te stellen voor het opstarten van een gespreksgroep. Dat werd de aanzet tot de oprichting van een praatgroep. “We hebben dat bewust breed gehouden: momenteel zijn alle familieleden en naasten welkom, ongeacht hun betrokkenheid of de psychische kwetsbaarheid waarmee hun naaste worstelt.”

Linda en Raf begeleiden de groep samen.

Linda: “We mogen daarvoor gratis gebruik maken van de ontmoetingsruimte ’t Evenwicht in P.C. Ariadne, een heel laagdrempelige locatie voor onze doelgroep. We komen momenteel één keer per maand samen. Meestal zijn er acht tot negen deelnemers, soms eens vijf of zes. In elk geval beperken we het aantal tot maximaal twaalf.”

Raf: “Ik ben echt ontroerd door de grote, diepmenselijke openheid van de deelnemers. Ze vertellen in alle eenvoud aan elkaar waarmee ze worstelen. Meer nog: ze luisteren ook heel intens naar elkaar. Uit die verbondenheid haalt iedereen erkenning, begrip en kracht.”

De sessies duren anderhalf tot twee uur. Linda: “We onderzoeken nu een vraag om een gelijkaardige praatgroep op te starten in Opwijk.”

VORMING

Linda: “Ik ben eigenlijk elke dag met iets bezig. Als familievertegenwoordiger bij Similes proberen we de stem van familie zo luid mogelijk te laten klinken in het beleid, door mee aan tafel te zitten bij overlegmomenten binnen het netwerk en met

“Ik ben echt ontroerd door de grote, diepmenselijke openheid van de deelnemers.”

belangrijke actoren in de geestelijke gezondheidszorg. Ik heb ook nauwe banden met het Mobiel Team van Lede, waar ik samen met verschillende hulpverleners deel uitmaak van de werkgroep familiereflex. Daarnaast ben ik actief binnen de regiowerking van Similes. Lokaal proberen Raf en ik Similes zichtbaar te maken door de organisatie voor te stellen aan lokale besturen, zoals de stad Aalst, en door met een stand aanwezig te zijn op verschillende beurzen.”

Raf begeleidt niet alleen mee de praatgroep, hij is ook een van de aanspreekpunten van Similes voor een Warme Babbel, waar babbelzoekers via de website warmebabbel.be terechtkunnen voor een één-op-één lotgenotencontact. “En tijdens de vakantie spring ik soms bij voor de Luisterlijn.”

Tijdens hun lotgenotencontact merkten Linda en Raf dat deelnemers behoefte hebben aan

extra vorming en training. Om hierop in te spelen, organiseert Similes een basisopleiding ‘Help! Mijn naaste heeft psychische problemen’, gevolgd door een training ‘Verbindend communiceren bij psychische problemen in je omgeving’ vanaf 12 maart in Lede.

Linda en Raf zien mogelijkheden om hun rol als gespreksbegeleiders nog sterker te maken. “We willen graag extra vorming voor begeleiders van praatgroepen,” zegt Linda. “We hebben enkele suggesties rond onze ondersteuning besproken met Similes, en het team is daar actief mee aan de slag.” Zo is er binnenkort een verdiepende vorming voor gespreksbegeleiding, waardoor ze zich nog beter kunnen voorbereiden.

Raf vult aan: “Ik heb ervaring met het begeleiden van groepen als teamleider binnen de VDAB, maar hier is het toch anders. De deelnemers zijn familieleden die een zware emotionele last dragen. Elke gespreksgroep is anders, en dat maakt het telkens opnieuw spannend. Ik wil vooral een meerwaarde bieden en de groep

laten groeien. We denken er ook over om thematisch te werken, en steken in de toekomst graag ons licht op bij collegagespreksbegeleiders die hier al ervaring mee hebben”

Wie meer wil weten over de regiowerking in de Denderstreek of de praatgroep (de eerstvolgende bijeenkomst vindt plaats op 2 april), kan contact opnemen met Linda De Muynck via 0477 91 44 00 of Raf De Staelen via 0499 54 16 63.

Sinds kort kreeg de regionale werking versterking van Maarten Verbeuren, die met veel enthousiasme werd verwelkomd. Maarten zet graag zijn organisatorische talenten in bij het plannen van infoavonden en ging meteen aan de slag om de mogelijkheden voor een lezing te verkennen. Daarnaast wil hij ook graag actief worden als warme babbelaar. ■

Jaarverslag 2025

De folderactie was een succes. We

Jaarver 2025

2025 was opnieuw een bewogen jaar voor Similes. Met een nieuwe directeur aan het roer en een grootschalige folderactie zetten we onze missie verder: mensen naast mensen met psychische problemen informeren, ondersteunen en vertegenwoordigen. Tijdens de 10daagse van de Geestelijke Gezondheid bereikten we meer dan 100.000 mensen met onze krachtige campagne. Ook kwamen we in de spotlights bij VRT NWS Laat om te pleiten voor meer aandacht en rechten voor families Ook de folderactie was een succes We verspreidden meer dan 28.000 stuks over heel Vlaanderen en Brussel, met dank aan heel wat sympathisanten en organisaties. Onze medewerkers en ruim 175 vrijwilligers bleven zich met volle toewijding inzetten. Zij staan er elke dag, vormen de ruggengraat van Similes en maken al onze activiteiten mogelijk Over heel Vlaanderen en Brussel organiseerden zij ontmoetingsmomenten, vormingen en gespreksgroepen. Door een gewijzigde wetgeving werkten we aan een vernieuwing van ons aanbod rond bewindvoering.

2025 was opnieuw een bewogen jaar voor Similes. Met een nieuwe directeur aan het roer en een grootschalige folderactie zetten we onze missie verder: mensen naast mensen met psychische problemen informeren, ondersteunen en vertegenwoordigen. Tijdens de 10daagse van de Geestelijke Gezondheid bereikten we meer dan 100 000 mensen met onze krachtige campagne. Ook kwamen we in de spotlights bij VRT NWS Laat om te pleiten voor meer aandacht en rechten voor families. Ook de folderactie was een succes. We verspreidden meer dan 28.000 stuks over heel Vlaanderen en Brussel, met dank aan heel wat sympathisanten en organisaties. Onze medewerkers en ruim 175 vrijwilligers bleven zich met volle toewijding inzetten. Zij staan er elke dag, vormen de ruggengraat van Similes en maken al onze activiteiten mogelijk. Over heel Vlaanderen en Brussel organiseerden zij ontmoetingsmomenten, vormingen en gespreksgroepen. Door een gewijzigde wetgeving werkten we aan een vernieuwing van ons aanbod rond bewindvoering.

Achter elk cijfer schuilt een mens. Een moeder die niet meer weet hoe ze haar zoon moet bereiken. Een partner die uitgeput is maar niet durft loslaten. Een broer die stilletjes draagt wat niemand ziet Voor hen is Similes er met een luisterend oor, een warme gemeenschap en concrete ondersteuning

Achter elk cijfer schuilt een mens Een moeder die niet meer weet hoe ze haar zoon moet bereiken Een partner die uitgeput is maar niet durft loslaten Een broer die stilletjes draagt wat niemand ziet. Voor hen is Similes er met een luisterend oor, een warme gemeenschap en concrete ondersteuning.

ONZE PRACHTIGE SIMILESGEMEENSCHAP

Onze Similes-gemeenschap bestaat uit maar liefst 1150 gezinnen die lid zijn, 175 vrijwilligers, 12 medewerkers en 8 freelance lesgevers

Onze Similes-gemeenschap bestaat uit maar liefst 1150 gezinnen die lid zijn, 175 vrijwilligers, 12 medewerkers en 8 freelance lesgevers.

Onze Similes-gemeenschap bestaat uit maar liefst 1150 gezinnen die lid zijn, 175 vrijwilligers, 12 medewerkers en 8 freelance lesgevers

WARME BABBEL & LUISTERLIJN

Onze luistervrijwilligers bieden naasten een luisterend oor via de website warmebabbel be of onze luistertelefoon.

264LOTGENOTENCONTACTEN

DEELNEMERS 1209 52INFOMOMENTEN

DEELNEMERS 1256

Onze luistervrijwilligers bieden naasten een luisterend oor via de website warmebabbel be of onze luistertelefoon.

100+

babbels vonden plaats: online, telefonisch of fysiek

Onze luistervrijwilligers bieden naasten een luisterend oor via de website warmebabbel.be of onze luistertelefoon babbels vonden plaats: online, telefonisch of fysiek

babbels vonden plaats: online, telefonisch of fysiek

52VORMINGEN 42 ONTSPANNENDE ACTIVITEITEN

52VORMINGEN

2025 was opnieuw een bewoge en een grootschalige folderact psychische problemen informe daagse van de Geestelijke Gez krachtige campagne. Ook kwa meer aandacht en rechten voo verspreidden meer dan 28.000 wat sympathisanten en organi zich met volle toewijding inzet en maken al onze activiteiten ontmoetingsmomenten, vorm werkten we aan een vernieuwi

2025 was opnieuw een bewoge en een grootschalige folderact psychische problemen informe daagse van de Geestelijke Gez krachtige campagne. Ook kwa meer aandacht en rechten voo verspreidden meer dan 28.000 wat sympathisanten en organi zich met volle toewijding inzet en maken al onze activiteiten m ontmoetingsmomenten, vormi werkten we aan een vernieuwi

DEELNEMERS 1159 DEELNEMERS 1089 DEELNEMERS 45 DEELNEMERS 1159 5758

DEELNEMERS 1209 52INFOMOMENTEN DEELNEMERS 1256

DEELNEMERS 1209

DEELNEMERS 1159

52INFOMOMENTEN DEELNEMERS 1256

BEWINDVOERING

52VORMINGEN 42 ONTSPANNENDE ACTIVITEITEN

DEELNEMERS 1089

2FAMILIE IMPACTSESSIES WEBINARS (I.S.M . CERA)

DEELNEMERS 1159 DEELNEMERS 1089

DEELNEMERS 45

2FAMILIE IMPACTSESSIES WEBINARS (I S.M . CERA)

DEELNEMERS 1159

2FAMILIE IMPACTSESSIES

ONZE PRACHTIGE SIMILESGEMEENSCHAP

560 familiale bewindvoerders namen online of telefonisch contact op 34 namen deel aan lotgenotencontact en 66 volgden een vorming BEWINDVOERING 111

560 familiale bewindvoerders namen online of telefonisch contact op. 34 namen deel aan lotgenotencontact en 66 volgden een vorming.

560 familiale bewindvoerders namen online of telefonisch contact op 34 namen deel aan lotgenotencontact en 66 volgden een vorming BEWINDVOERING

Lopende dossiers & 41 Vrijwillige bewindvoerders

Onze Similes-gemeenschap bestaat uit maar liefst 1150 gezinnen die lid zijn, 175 vrijwilligers, 12 medewerkers en 8 freelance lesgevers

WEBINARS (I.S.M . CERA)

WARME BABBEL & LUISTERLIJN

DEELNEMERS 45 DEELNEMERS 1159

111 Lopende dossiers & 41 Vrijwillige bewindvoerders

100+

Onze luistervrijwilligers bieden naasten een luisterend oor via de website warmebabbel be of onze luistertelefoon. babbels vonden plaats: online, telefonisch of fysiek

PROJECT IN DE KIJKER: FOLDERACTIE

In aanloop naar de 10-daagse lanceerden we een grootschalige folderactie We riepen iedereen op om folders en affiches te verspreiden over Vlaanderen en Brussel Het ging in totaal om

28599

stuks (flyers, folders en posters) die mensen naast mensen met psychische problemen de weg laten vinden naar Similes Dank aan Familieplatform voor de financiële steun voor dit project!

LEDENMAGAZINE

Het ledenmagazine van Similes verscheen in 2025 vier keer Via dit magazine bereikten we minstens 1268 lezers met herkenbare verhalen, praktische informatie en nieuws over onze werking

VIDEOCAMPAGNE TIJDENS 10-DAAGSE VAN GGZ

Onze campagne tijdens de 10daagse van de Geestelijke Gezondheid was een groot succes! Met vijf krachtige en herkenbare verhalen van naasten bereikten we maar liefst

Onze Similesgemeenschap bestaat uit maar liefst 1150 gezinnen die lid zijn, 175 vrijwilligers, 12 medewerkers en 8 freelance lesgevers

SOCIALE MEDIA VAN SIMILES

Similes zette in 2025 extra in op communicatie Heel wat mensen herkende zich in de boodschappen die Similes uitdroeg via haar online en offline kanalen

104.263 7366

mensen via sociale media. De vijf video's laten zien dat je er als naaste niet alleen voor staat.

De website van Similes werd zo ’ n 43651 keer bezocht in 2025, een persoonlijk record!

Nieuwsflash

over lidmaatschappen en activiteitsprijzen

Twaalf jaar lang bleven onze lidgelden ongewijzigd. Ondertussen stegen onze kosten flink: drukwerk, lokalen, verplaatsingen. Subsidies groeien niet mee. Om onze werking op niveau te houden, pasten we onze lidgelden en sommige activiteitenprijzen aan. Zo werken we vanaf nu met vier lidmaatschapsformules, die Similes voor iedereen toegankelijk houden

Als lid van Similes geniet je van tal van voordelen, waaronder gratis deelname aan lotgenotencontacten, het Similes-tijdschrift, een voordeeltarief op activiteiten en toegang tot exclusieve evenementen Sinds januari 2026 kan je kiezen tussen vier lidmaatschapsformules Als digitaal lid lees je het tijdschrift online en alle communicatie via mail. Het standaard lidmaatschap omvat ook het Similes-tijdschrift op papier en biedt de keuze tussen communicatie per mail of per brief Wie extra wil bijdragen aan onze werking en zo mee het verschil maakt voor families in moeilijke situaties, kiest het steunend lidmaatschap

REDUCTIETARIEF

Nieuw is het reductietarief voor wie 26 jaar of jonger is, of voor wie de andere tarieven financieel niet haalbaar zijn We vinden het belangrijk dat een lidmaatschap voor iedereen

toegankelijk blijft, ongeacht de financiële situatie. Een lidmaatschap geldt overigens voor het hele gezin: alle gezinsleden die op hetzelfde adres wonen, genieten mee van de voordelen

WAT ALS JE AL LID WAS?

Als lid werd je automatisch standaard lid Als je dat wenst te behouden, hoef je niets te doen Wil je overstappen naar een ander lidmaatschap, dan kan dat altijd via onze website of info@similes be Je nieuwe tarief gaat in vanaf de vervaldatum van je lidmaatschap in de loop van 2026.

ACTIVITEITEN

Vanaf maart 2026 gelden ook aangepaste prijzen voor activiteiten, met aparte tarieven voor leden, niet-leden, vrijwilligers en een reductietarief. Als lid geniet je steeds van een voordelig tarief, en voor heel wat activiteiten zoals lotgenotencontacten,

wandelingen, infomomenten en basisvormingen betaal je als lid zelfs niets

ONLINE BETALEN KAN NU

Een praktische nieuwigheid: je kan je lidmaatschap voortaan ook online betalen Ook een gift en ons boek kopen kan al via online betaling Binnenkort volgt ook de mogelijkheid om voor activiteiten en vormingen online te betalen.

VRAGEN OF TWIJFELS?

Veranderingen roepen soms onzekerheid op, dat begrijpen we Neem gerust contact op via info@similes.be of bel 016/244 201, we helpen je graag verder

■

Activiteiten

maart-april-mei

DEELNAMEPRIJS

We hanteren voor de meeste activiteiten vaste prijzen, namelijk:

Lotgenotencontact: gratis voor leden en vrijwilligers, € 6 voor niet-leden.

Infomoment: € 8 voor leden, € 6 voor reductietarief, gratis voor vrijwilligers, € 12 voor niet-leden

Deze prijs geldt per persoon, per bijeenkomst. De deelnameprijs kan uitzonderlijk variëren, dit wordt dan uitdrukkelijk vermeld op onze website.

INSCHRIJVING

Op voorhand inschrijven is voor de meeste activiteiten verplicht bij deelname en mogelijk via onze website. Ben je niet in de mogelijkheid om je online te registreren? Contacteer ons dan telefonisch via 016 244 201.

TYPE ACTIVITEIT

Het type activiteit wordt aangegeven met een afkorting:

LOT = lotgenotencontact (voor naastbetrokkenen)

INFO = infomoment (iedereen welkom)

ONTSP = ontspanningsactiviteit (voor naastbetrokkenen)

VORM = Vormingen en trainingen (iedereen welkom)

Datum Type Thema Begeleider/gastspreker Locatie Meer info ONLINE

elke 2e do v/d maand

19u30 - 21u30

elke 3e do v/d maand

19u30 - 21u00

elke laatste maandag v/d maand

19u30 - 21u00

elke 2e di v/d maand

19u30 - 21u00

03/03/2026 19u30 - 21u00

19/03/2026

19u30 - 21u00

24/03/2026 19u30 - 21u00

20/04/2026

19u00 - 21u00

22/04/2026 18u00 - 19u00

LOT Lotgenotencontact voor naastbetrokkenen over verslaving

LOT Lotgenotencontact voor naastbetrokkenen over narcisme

LOT Lotgenotencontact voor (ex-)partners van mensen met psychische kwetsbaarheden

LOT Lotgenotencontact voor naastbetrokkenen over persoonlijkheidsproblematieken

LOT lotgenotencontact voor KOPP-kinderen (Kinderen van Ouders met Psychische Problemen)

LOT Lotgenotencontact voor ouders van mensen met psychische kwetsbaarheden

LOT lotgenotencontact voor KOPP (Kinderen van Ouders met Psychische Problemen)

LOT Steungroep familiale bewindvoering

Jimmy Van Opstal, vrijwillig medewerker Similes Online, via

Jimmy Van Opstal, vrijwillig medewerker Similes

David Van den Eeckhoudt, vrijwillig medewerker Similes

Ludo Verdyck en Brigit Kennis, vrijwillig medewerkers Similes

Julie Elias, vrijwillig medewerker Similes

Mich Jonckheere, vrijwillig medewerker Similes

Julie Elias, vrijwillig medewerker Similes

Martine De Moor, vrijwilligerscoach bewindvoering Similes

Jimmy Van Opstal, 0470 68 05 59, jimmyvanopstal1@gmail.com

Online, via Zoom Jimmy Van Opstal, 0470 68 05 59, jimmyvanopstal1@gmail.com

Online, via Zoom David Van den Eeckhoudt, 0478 25 68 89

Online, via Zoom Julie Elias, julie.elias@outlook.com

via Zoom Mich Jonckheere, 0486 34 93 38, similes.grimbergen@gmail.com

Online, via Zoom

julie.elias@outlook.com

Martine De Moor, 016 24 42 06, martine.de.moor@similes.be

23/04/2026 19u30 - 21u30

28/04/2026 19u30 - 21u00

28/04/2026 18u00 - 19u00

28/05/2026 19u30 - 21u00

Antwerpen

elke 1e zo v/d maand 14u00 - 17u00

elke 1e di v/d maand

19u30 - 21u00

elke 3e di v/d maand 19u15 - 21u00

elke 3e ma v/d maand 18u30 - 20u30

elke 3e di v/d maand

18u00 - 20u00

elke laatste donderdag van de maand

19u30 - 21u30

3/03/2026 18u30

09/03/2026 18u30 - 20u00

11/03/2026 19u30 - 21u00

12/03/2026 19u30- 21u30

12/03/2026 13u30- 17u00

LOT Lotgenotencontact voor naastbetrokkenen over psychose

LOT lotgenotencontact voor KOPP (Kinderen van Ouders met Psychische Problemen)

INFO Familiale bewindvoering: Eenvoudige boekhouding via ROOV-tool

INFO Lotgenotencontact voor ouders van mensen met psychische kwetsbaarheden

Miejeanne Janssens en Marcel Mali, vrijwillig medewerkers Similes

Julie Elias, vrijwillig medewerker Similes

Christophe Verstreken, CEO ROOV

Mich Jonckheere, vrijwillig medewerker Similes

Online, via Zoom Jolien Adriaens, jolien.adriaens@similes.be

Online, via Zoom Julie Elias, julie.elias@outlook.com

Online, via Zoom Julie Heyndrickx, 0479 17 05 61

Online, via Zoom Mich Jonckheere, 0486 34 93 38, similes.grimbergen@gmail.com

14/03/2026 14u00 - 15u30

17/03/2026 20u00 - 22u00

19/03, 26/03, 02/04/2026 19u30 - 21u30

ONTSP Workshop Intuïtief schilderen

LOT Familieontmoetingsmoment in Kalmthout

LOT Familieontmoetingsmoment in Antwerpen

LOT Babbelstoel Turnhout

LOT Babbelstoel Geel

LOT Lotgenotencontact voor naastbetrokkenen van mensen met een psychische kwetsbaarheid

LOT Ontmoetingsavond 'familie en naasten'

LOT Gespreksgroep voor naastbetrokkenen over euthanasie omwille van psychisch lijden

VORM Basisvorming 'Help! Mijn naaste heeft psychische problemen'

LOT Café Mentaal Welzijn

LOT INFO Op weg met het CRBP – digitaal dossier bewindvoering

ONTSP Mindful onderweg

Rita De Cock, vrijwillig medewerker Similes

Ludo Verdyck, vrijwillig medewerker Similes

Ludo Verdyck en Brigit Kennis, vrijwillig medewerkers Similes

Annemie Vloemans en Jan Jacobs, vrijwillig medewerkers Similes

Leen Van Rooy en Chris Wouters, vrijwillig Similes Turnhout

Sandra Sterckx, vrijwillig medewerker Similes

Netwerk GGZ Kempen, Similes en Al-Anon

Joke Jacobs en Ulrike Dausel, medewerkers HuisvandeMens

De Loods, Duffel Rita De Cock, decock.rita@hotmail.be

Ontmoetingshuis Kompas, Kalmthout

Zorggroep Multiversum, Mortsel

AZ Turnhout, campus Sint-Jozef

OPZ Geel, Geel

Dorpshuis De Pimpernel, Laakdal

Technische Schoolstraat 39, Geel

HuisvandeMens Antwerpen

Myriam Bergmans, freelancer Similes

Mads D'Hulster (OverKop); Nicole Van den Wyngaert (Tejo); Astrid Elst (JAC)

Martine De Moor, vrijwilligerscoördinator bewindvoering Similes en Lief Vanbael van Gezin en Handicap

Rita De Cock, vrijwillig medewerker Similes

ONTSP Filmavond: "No Letting Go" Jos Deckers

VORM Training 'Verbindend communiceren bij psychische problemen in je omgeving'

Dienstencentrum Het Schoppeke, Lier

Ludo Verdyck, 0474 67 76 98

Annemie Vloemans, 0495 89 77 42, annemie.vloemans@warmebabbel.be

Similes Inloophuis Turnhout, 014 41 46 24, similes.turnhout@skynet.be

Jolien Adriaens, jolien.adriaens@similes.be

Griet Frère, griet.frere@similes.be, 016 244 205

Rosmolen, Lier Dirk De Caluwé, dirkdca@gmail.com, 0484 91 62 52

Algemeen Secretariaat Gezin en Handicap, Antwerpen

Martine De Moor, 016 244 206, martine.de.moor@similes.be

Lientje's Bistro, Niel Rita De Cock, decock.rita@hotmail.be

De schijf, Mechelen Jos Deckers, 0485 35 81 92, similes.mechelen@gmail.com

Myriam Bergmans, lesgever bij Similes Belgradehuis, Mechelen

Griet Frère, griet.frere@similes.be, 016 244 205

21/03/2026 14u00 - 15u30

24/03/2026 19u00 - 21u00

26/03/2026 20u00 - 22u00

28/03/2026 14u00 - 18u00

04/04/2026 14u00 - 15u30

9/04/2026 19u30 - 21u30

20/04/2026 19u30- 21u30

ONTSP Mindful onderweg Rita De Cock, vrijwillig medewerker Similes

VORM Workshop 'Het komt voor in de beste families'

ONTSP Filmvoorstelling - " Sur L'adamant" van Nicolas Philibert

ONTSP GOED IN JE VEL carrouselGeef ruimte aan rust

Myriam Bergmans, lesgever bij Similes

Jan Vissers, ervaringsdeskundige

Diverse workshops

ONTSP Mindful onderweg Rita De Cock, vrijwillig medewerker Similes

LOT INFO Café Mentaal Welzijn

LOT Lotgenotencontact voor naastbetrokkenen van mensen met psychische kwetsbaarheden

21/04/2026 19u00 - 21u00 VORM Mantelzorgcafé: praatmoment omgaan met psychische kwetsbaarheid

21/04/2026 19u30- 21u30

24/04/2026 18u00 - 20u00

25/04/2026 14u00 - 15u30

26/04/2026 14u00 -16u00

7/05/2026 20u00 - 22u00

08/05, 09/05, 10/05/2026

LOT Lotgenotencontact voor naastbetrokkenen van mensen met psychische kwetsbaarheden

LOT INFO Café Mentaal Welzijn & OverKop Taboe-avond

Daan Ceulemans, dichter van Heist-op-den-Berg

Myriam Bergmans, vrijwillig medewerker Similes Kempen

Corinne van Noorloos, lesgever bij Similes

Myriam Bergmans, vrijwillig medewerker Similes Kempen

Anouk Heylen (psycholoog); Leen Bogaert en Nicole Van den Wyngaert (therapeuten Tejo)

ONTSP Mindful onderweg Rita De Cock, vrijwillig medewerker Similes

ONTSP Café Mentaal Welzijn: wandeling

INFO Lezing: mee-leven met een dierbare die aan zelfdoding denkt

ONTSP Uitwaaiweekend

13/05/2026 19u30 - 21u30 LOT INFO Café Mentaal Welzijn

19/05/2026 20u00 - 22u00

INFO Werken met de 'herstelkoffer' met familie en naasten

Dirk De Caluwé, vrijwillig medewerker Similes

Alexandre Reynders, auteur van het boek

Sonia Habran, Vrijwillig medewerker Similes

Lientje's Bistro, Niel Rita De Cock, decock.rita@hotmail.be

Vrijetijdshuis De Moer, Vosselaar

Welzijnscampus Constant Janssen, Turnhout

CC Binder, Puurs-SintAmands

Similes Inloophuis Turnhout, Chris Wouters, 014 41 46 24

Jolien Adriaens, jolien.adriaens@similes.be

Lientje's Bistro, Niel Rita De Cock, decock.rita@hotmail.be

Cultuurcentrum Zwaneberg, zaal 4, Heist-op-den-Berg

Het Verband, Turnhout

Dirk De Caluwé, dirkdca@gmail.com, 0484 91 62 52

Similes Inloophuis Turnhout, 014 41 46 24

LDC De Groten Uitleg, Kalmthout dienstencentrum@kalmthout.be

Het Verband, Turnhout

De Moeve, Lier

Similes Inloophuis Turnhout, 014 41 46 24

Dirk De Caluwé, 0484 91 62 52, dirkdca@gmail.com

Lientje's Bistro, Niel Rita De Cock, decock.rita@hotmail.be

Local S (parking), Schelle

Dirk De Caluwé, dirkdca@gmail.com, 0484 91 62 52

Bibliotheek Turnhout, Turnhout Jolien Adriaens, jolien.adriaens@similes.be

Hof Zevenbergen, Ranst Sonia Habran, 0477 47 87 48, roosjetw@hotmail.com

Lien Van Oost (psycholoog) Pastel, Mechelen Dirk De Caluwé, dirkdca@gmail.com, 0484 91 62 52

Ludmilla Moons, Familiebeleid en Contextondersteuning UPC Duffel; Goedele Miseur, spiritueel verzorger en herstelondersteuner in UPC Duffel

23/05/2026 14u00 - 15u30 ONTSP Mindful onderweg Rita De Cock, vrijwillig medewerker Similes

26/05/2026 19u00 - 21u00

28/05/2026 19u00 - 21u00

De Schijf, Mechelen Jos Deckers, 0485 35 81 92, similes.mechelen@gmail.com

Lientje's Bistro, Niel Rita De Cock, decock. rita@hotmail.be

INFO Infosessie 'Omgaan met beroepsgeheim' Corinne van Noorloos, lesgever bij Similes PZ Bethanië, Zoersel Griet Frère, griet.frere@similes.be, 016 244 205

INFO Infoavond : Belevingsparcours autisme Joke Van Gils, Hotspot Ondersteuning Handicap Kempen; Karla Da Silva Dias, Begeleiding autisme

Welzijnscampus Constant Janssen, Turnhout

Similes Inloophuis Kempen, 014 41 46 24

30/05/2026 14u00 - 15u30

Limburg

elke 1e din, 2e do, 3e vrij en 4de do v/d maand 19u30 - 21u00

elke 3e wo v/d maand 20u00 - 22u00

02/03, 09/03, 16/03/2026 19u00 - 21u30

23/03/2026 19u00 - 21u00

29/06/2026 14u00 - 16u30

Oost-Vlaanderen

elke 1e wo v/d maand 14u30 -16u00

elke ma v/d oneven weken 20u00 - 22u00

elke 3e ma v/d maand 19u30 - 21u00

19/03/2026 19u30 - 21u15

25/3, 29/4 en 20/5 19u30 - 21u30

elke 4e do v/d maand 19u30 - 21u00

12/03, 19/03, 26/03/2026 19u00 - 21u30

25/03/2026 19u30 - 22u00

26/03/2026 19u30 - 22u00

30/03, 20/04, 27/04, 04/05, 11/05, 18/05/2026 17u30 - 19u30

ONTSP Mindful onderweg Rita De Cock, vrijwillig medewerker Similes

LOT Praatcafé voor naastbetrokkenen

Maurits Knoops, vrijwillig medewerker Similes

LOT Lotgenotencontact voor nabestaanden na zelfdoding

VORM Training 'Verbindend communiceren bij psychische problemen in je omgeving'

VORM Basisvorming 'Help! Mijn naaste heeft psychische problemen'

LOT Steungroep bewindvoering fysiek te Hasselt

LOT Familieontmoetingsmoment in Sint-Niklaas

LOT Familieontmoetingsmoment in Kruibeke

LOT Lotgenotencontact voor familie, naastbetrokkenen in het Liedtskasteel Oudenaarde

LOT Lotgenotencontact voor naastbetrokkenen over borderline

Inès Vallina Grièra, psychologe en familietherapeute PZ Asster

Natalie Reynders, lesgever bij Similes

Corinne van Noorloos, lesgever bij Similes

Anne Boufflette, GriffierHoofd van dienst Vredegerechten Limburg

Manuela Vanhove, vrijwillig medewerkers Similes

Vera Degenaers, vrijwillig medewerker Similes

Ann, Ingrid en Krista, vrijwillig medewerkers Similes

Johan Pertry, vrijwilliger en freelance vormingsgever Similes

LOT KOPP lotgenotencontact Els De Smet, vrijwillig medewerker Similes

LOT Lotgenotencontact voor naastbetrokkenen in Lede

VORM Training 'Verbindend communiceren bij psychische problemen in je omgeving'

LOT Café P: Ervaringsdeskundigen aan het woord, spring in de kom en zwem mee!

INFO Infoavond OCD: 'Beest in mijn hoofd'

LOT Gespreksreeks voor studenten die samenleven met familieleden met een psychische en/of verslavingsproblematiek

Lientje's Bistro, Niel Rita De Cock, decock. rita@hotmail.be

CC Hasselt Theatercafé

Linda De Muynck en Raf De Staelen, vrijwillig medewerkers Similes

Isolde Willems, lesgever bij Similes

CC Hasselt Theatercafé

PZ Sint-Truiden, Campus Stad, SintTruiden

De Kimpel, BilzenHoeselt

Gerechtsgebouw Hasselt, Hasselt

Maurits Knoops, 089 85 21 08

Jolien Adriaens, jolien.adriaens@similes.be

Griet Frère, griet.frere@similes.be, 016 244 205

Martine De Moor, 016 244 206, martine.de.moor@similes.be

Zigzag, Sint-Niklaas

Suzanne Bol, suzanne.bol@similes.be

Dorpshuis 't Klokhuis, Kruibeke Vera Degenaers, 0470/93.09.94

het Liedtskasteel, Oudenaarde Ann Artois, ann.a@similesvrijwilliger.be

Oude Abdij Drongen, Drongen Suzanne Bol, suzanne.bol@similes.be

Oude Abdij Drongen, Drongen Els De Smet, els.ds@similesvrijwilliger.be

t Evenwicht, Lede

Linda De Muynck, 0477 91 44 00 Raf De Staelen, 0499 54 16 63

t Evenwicht, Lede Griet Frère, griet.frere@similes.be, 016 244 205

Koek & Ei, Sint-Niklaas www.cafep.be

Judith Derykere, auteur boek 'Beest in mijn hoofd'

Maryline Toch en Tomas Vanreybroeck

PC Parothea, Drongen Marianne Claeys, 0496 994741, similes.regiogent@gmail.com

Zorg Campus, Gent maryline.toch@cggadentro.be en tomas.vanreybrouck@cggadentro.be

02/04/2026

19u30 - 21u00

21/04/2026

19u00 - 21u00

25/04/2026

13u15 - 16u30

22/05/2026 19u30 - 22u00

27/05/2026 19u30 - 22u00

28/05/2026 19u30 - 22u00

INFO Lezing: Mee-leven met een dierbare die aan zelfdoding denkt

VORM Basisvorming 'Help! Mijn naaste heeft psychische problemen'

ONTSP WBB Warme Babbel Buiten wandeling: Het Maldegemveld

LOT Lotgenotencontact: "Rouwen van ouders na euthanasie bij psychisch lijden"

LOT Café P

INFO Relatie tussen voeding en mentale gezondheid

Vlaams-Brabant en Brussel

elke 1e ma v/d maand 14u00 - 16u00

elke 1e wo v/d maand 19u00 - 21u00

elke 1e wo v/d maand 15u00 - 18u00

elke 1e do v/d maand

19u30 - 21u30

elke 4e do v/d maand 19u30 - 21u30

03/03/2026 19u45

05/03/2026 19u00 - 21u00

05/03/2026 19u00 - 21u30

10/03, 17/03, 24/03/2026

19u00 - 21u30

11/03/2026 14u00 - 16u30

12/03/2026

18u30 - 20u30

17/03/2026 20u00 - 22u00

Alexandre Reynders, auteur van het boek

Corinne van Noorloos, lesgever bij Similes

Zorggroep Guislain, Gent Alexandre Reynders, alexandre.reynders@odisee.be, 0476 71 07 86

LDC De verbinding, Nazareth-De Pinte

Griet Frère, griet.frere@similes.be, 016 244 205

LOT Kaffee Similes Halle

LOT Kaffee Similes Jette

LOT Similes Salon – Warme Babbel Grimbergen

LOT Lotgenotencontact voor naastbetrokkenen over narcisme

LOT Lotgenotencontact voor naastbetrokkenen over verslaving

INFO Infoavond: 'Ik denk dat ik bezeten ben door een djinn'

INFO Waarom een psychose niet zo gek is

INFO In aanraking komen met justitie: wat nu?

VORM Training 'Verbindend communiceren bij psychische problemen in je omgeving'

LOT Steungroep familiale bewindvoering

LOT Lotgenotencontact voor naastbetrokkenen over psychose

INFO Infoavond 'Hoe ga je om met een naaste met psychische problemen?'

Francisca, vrijwillig medewerker Team Gent

Henny Burger en Eljakim Blokland, vrijwillig medewerkers Similes

Eric De Maerteleire, dr. Ir. (doctor ingenieur)

Mich Jonckheere en Sophie Keysers, vrijwillig medewerkers Similes

Mich Jonckheere, vrijwillig medewerker Similes

Mich Jonckheere en/of Sophie Keysers, vrijwillig medewerkers Similes

Jimmy Van Opstal, vrijwillig medewerker Similes

Yasmina Bellen, Klinisch psychologe UZ Brussel dienst psychiatrie

prof. Stijn Vanheule, hoogleraar klinische psychologie en psychoanalyse aan de universiteit van Gent

Mieke Goyens, netwerkcoördinator internering volksgezondheid

Leni Cellini, lesgever bij Similes

Martine De Moor, medewerker Similes

Miejeanne en Marcel, vrijwillig medewerkers Similes

Griet Frère, familieervaringsdeskundige en stafmedewerker bij Similes

Krakeelparking, Aalter Marianne Claeys, 0496 99 47 41, similes.regiogent@gmail.com

Henny Burger, henny.b@similesvrijwilliger.be

Koek & Ei, Sint-Niklaas www.cafep.be

PC Parothea, Drongen Marianne Claeys, 0496 99 47 41, similes.regiogent@gmail.com

CGG Ahasverus, Halle similes.grimbergen@gmail.com

Club Norwest, Jette similes.brusselnorwest@gmail.com

PZ Sint Alexius, Grimbergen

Casa Clementina, Leuven

Mich Jonckheere, 0486 34 93 38, similes.grimbergen@gmail.com

Jimmy Van Opstal, 0470 68 05 59, jimmyvanopstal1@gmail.com

Jimmy Van Opstal, tel 0470 68 05 59, jimmyvanopstal1@gmail.com

CC 't Vondel, Halle Mich Jonckheere, michjonckheere@gmail.com

Congrescentrum UPC Kortenberg, Kortenberg

Brussels Platform Geestelijke Gezondheid, Brussel

Congrescentrum UPC Kortenberg, Kortenberg

Jeugdherberg De Blauwput, Leuven

UPC Kortenberg

LDC Ruelenspark, Heverlee

Sonja Preud'homme, sonja. preudhomme@upckuleuven.be

Mich Jonckheere, michjonckheere@gmail.com

Griet Frère, griet.frere@similes.be, 016 244 205

Martine De Moor, 016 244 206, martine.de.moor@similes.be

Jolien Adriaens, jolien.adriaens@similes.be

Griet Frère, griet.frere@similes.be, 016 244 205

similes - eigen werking

31/03/2026 19u00 - 21u00

02/04/2026 19u00

11/06/2026 18u30 - 20u30

20/04/2026 19u00 - 21u30

05/05/2026 19u45

West-Vlaanderen

elke 3e di v/d maand 19u00 - 21u00

03/03/2026 19u00 - 21u00

03/03/2026 19u30 - 21u30

03/03/2026

19u30 - 21u30

10/03/2026 19u30 - 21u30

31/03/2026

19u00 - 21u30

01/04/2026

19u00 - 21u00

23/04/2026 19u30 - 21u30

INFO Tussen droom en daad. Over het (on)mogelijke huwelijk tussen herstel, familie en de geestelijke gezondheidszorg' door Stefaan Baeten

INFO Infoavond: 'ADHD, de pro’s & contra’s. Hoe mee (samen) leven?'

LOT Lotgenotencontact voor naastbetrokkenen over psychose

Stefaan Baeten, directeur van het Psychiatrisch Centrum Sint-Hiëronymus te SintNiklaas

Michiel Van Kernebeek, psychiater

Miejeanne en Marcel, vrijwillig medewerkers Similes

ONTSP Filmavond: Les Intranquilles Dr. Sabine Wyckaert, psychiater en supervisor van het dagprogramma voor bipolaire stoornis, UPC KU Leuven

INFO Infoavond: 'Outreachende crisis en UrgentiePsychiatrie (OUP) vs de vernieuwde wet rond gedwongen opname'

Kelly De Maeyer, Projectcoördinator OUP Stefaan Baeten, algemeen directeur PC Sint-Hiëronymus

Congrescentrum UPC Kortenberg, Kortenberg

Sonja Preud'homme, sonja. preudhomme@upckuleuven.be

Muntpunt Brussel, Brussel Mich Jonckheere, michjonckheere@gmail.com

UPC Kortenberg Jolien Adriaens, jolien.adriaens@similes.be

UPC Kortenberg, Kortenberg Sonja Preud'homme, sonja.preudhomme @upckuleuven.be

PZ Sint Alexius, Grimbergen Mich Jonckheere, michjonckheere@gmail.com

LOT Lotgenotencontact voor naastbetrokkenen over verslaving

VORM Basisvorming 'Help! Mijn naaste heeft psychische problemen'

INFO Infomoment: Is vrijwilligerswerk bij Similes iets voor mij?

LOT Praatkaffee In Balans: Beweging en verbinding als antwoord op stress

LOT Lotgenotencontact voor naastbetrokkenen in Brugge

D'hondt en Petra Van Moorleghem, vrijwillig medewerkers Similes

Kathleen Tacquet, lesgever bij Similes

Ilse en Suzanne, (vrijwillig) medewerkers Similes

Johan Depuydt en Liselotte Anckaert, vrijwillig medewerkers Similes

LOT Praatkaffee De Stem: Blauwdruk voor herstelondersteunende psychosezorg

INFO Infosessie 'Omgaan met beroepsgeheim'

INFO Lezing: Mee-leven met een dierbare die aan zelfdoding denkt

LOT Lotgenotencontact voor naastbetrokkenen in Brugge

Isolde Willems, lesgever bij Similes

Alexandre Reynders, auteur van het boek

Johan Depuydt en Liselotte Anckaert, vrijwillig medewerkers Similes

PPC Pittem, Pittem Griet Frère, griet.frere@similes.be, 016 244 205

PZ Heilig hart, Ieper ilse.d@similesvrijwilliger.be

PPC Pittem, Pittem www.facebook.com/praatkaffee/ events

VC Mozaïek, Kortrijk Johan Depuydt, johan.d@similesvrijwilliger.be en Liselotte Anckaert, liselotte.anckaert@gmail.com

De Valkaart, Oostkamp www.praatkaffee-destem.be

Avansa Brugge, Brugge Griet Frère, griet.frere@similes.be, 016 244 205

Arhus, Roeselare

Huis met Vele Kamers, Brugge

Alexandre Reynders, alexandre.reynders@odisee.be, 0476 71 07 86

Johan Depuydt, johan.d@similesvrijwilliger.be Liselotte Anckaert, liselotte.anckaert@gmail.com

05/05/2026 18u30 - 20u00

26/05/2026 19u00 - 21u30

28-05-2026 19u00 - 21u00

LOT Gespreksgroep voor naasten over euthanasie omwille van psychisch lijden

LOT Praatkaffee De Stem

INFO Infosessie 'Wegwijs in de geestelijke gezondheidszorg'

Britt Finaut en Yves Maes, medewerkers HuisvandeMens Brugge

Isolde Willems, lesgever bij Similes

HuisvandeMens Brugge, Brugge

De Valkaart, Oostkamp www.praatkaffee-destem.be

Avansa Mid- en ZuidWest, Kortrijk

Rita

CLB Weimeersen, Waregem Suzanne Bol, suzanne.bol@similes.be

Kempen

Codewoord bij psychotische crisis:

DE-ESCALEREN

Mooi toch? Familieleden liggen mee aan de basis van de blauwdruk voor de opvang van patiënten met psychose. De familie achter de schoenenfabriek Cortina in Oudenaarde gaf vanuit hun ervaringen een aanzet tot onderzoek naar de aanpak van psychose. Ze werden hoofdsponsor van Psychosenet België dat het onderzoek opstartte voor de ‘Blauwdruk psychosezorg’ door professor Stijn Vanheule (UGent). Met zijn team ging hij in gesprek met patiënten, familieleden en zorgverleners, op zoek naar standaarden van goede zorg. Dat resulteerde in 13 basisregels.

Stijn Vanheule is psychoanalyticus en hoogleraar klinische psychologie aan de Universiteit Gent. Vanuit die functies zit hij ook in het bestuur van Psychosenet. Dat project ging van start in de zoektocht naar een verbetering van het zorgtraject voor mensen met psychosegevoeligheid, na getuigenissen van een aantal betrokkenen zoals Brenda Froyen (zie ook vorige nummers van ons tijdschrift). Psychosenet legde de basis voor het onderzoek van Stijn Vanheule. Met zijn onderzoeksteam voerde hij een grondige bevraging uit via een steekproef (circa 80 personen) met de helft ervaringsdeskundigen (helft patiënten, helft familiecontext) en de helft professionals (helft mensen die op de vloer in contact staan met patiënten en helft consultants zoals psychiaters en psychologen).

Stijn Vanheule: “Tot nu toe komt het erop neer dat je bij

een psychotische crisis gewoon bijzonder veel geluk moet hebben bij wie of waar je terechtkomt. Vandaar ons idee dat we een referentiekader nodig hebben dat ons helpt om collectief na te denken over zorgkwaliteit. Voor zo’n denkoefening moet je weten waaruit goede zorg precies bestaat. Met ons onderzoek brachten we de kenmerken van goede herstelondersteunende zorg in kaart.”

TRAUMA

“Psychotische episodes treden vaak op als je in je leven te maken krijgt met grote veranderingen. De helft van de mensen die in hun leven ooit een psychose meemaken, hebben een eerste episode tussen hun 15 en 25 jaar – dikwijls ook de leeftijd waarop drugproblematiek de kop opsteekt. Het zijn de jaren waar je als adolescent je weg zoekt in de wereld van school, werk, vrienden … Die vormen een uitdaging en soms vind je in die

zoektocht geen houvast voor de vorming van een nieuw wereldbeeld. Dat kan leiden tot een verlies van grip op jezelf en gebrek aan vertrouwen in de wereld rondom. De duidelijkste symptomen van psychose zijn hallucinaties: je neemt dingen waar die er niet zijn, je hoort stemmen. En dan zijn er de wanen: privéovertuigingen die niet kloppen met onze gedeelde ervaring van de werkelijkheid en leiden tot verwarring, angsten, een zeer diepe ervaring van onveiligheid.”

“Bij een psychotische crisis weten mensen niet wat te doen, ze zijn in paniek, bang, gedesoriënteerd. Wat is dan het grote probleem? Als je op dat ogenblik koud en hard reageert, versterk je het onveiligheidsgevoel en dreig je ongewild iemands problematiek nog lastiger te maken. Denk aan situaties waar de politie erbij komt en de persoon hardhandig meevoert naar een ziekenhuis. Of

als ze daar de patiënt in isolement zetten of fixeren. Zoiets heeft een traumatiserende impact, ook op de familie. Wat helpt dan wel? Creëer een rustig klimaat: ga rond de tafel zitten met een kop koffie. Je moet de-escaleren met een warm onthaal, een warm klimaat. Politie die opgeroepen wordt, neemt daarom ook best een hulpverlener mee die ervaring heeft met dit type crisis.”

SAMENSPRAAK

“Psychose vraagt om een professionele aanpak: hulpverleners die je crisis mee helpen dragen. En dat is moeilijk met patiënten die zich soms agressief opstellen. Maar je moet als professional beseffen dat de betrokkene – en ook de familieleden – op het ogenblik van een opname of bij de opstart van een mobiele begeleiding vaak aan het einde van hun latijn zitten, ‘op’ zijn. Het is je taak om iedereen op zijn positieven te laten komen en

dat doe je door de zorg in dialoog te ontwikkelen. Het principe is: samenspraak. Dat staat een beetje tegenover de klassieke topdownbenadering waar de expert een aanpak bedenkt en patiënt en familie in een ondergeschikte rol duwt. De arts blijft natuurlijk wel de eindverantwoordelijke van de zorg: hij hakt knopen door, maar in samenspraak.”

“Uit ons onderzoek puurden we een rode draad van 13 principes, basisattitudes voor goede zorg en herstel. We hebben die blauwdruk begin september 2025 voorgesteld op een studiedag waarop ook minister van volksgezondheid Frank Vandenbroucke aanwezig was. De federale overheidsdienst voor volksgezondheid neemt deze principes nu ook mee bij onderhandelingen over meerjarige kwaliteitscontracten tussen psychiatrische ziekenhuizen en de overheid. Met als doel dat ze de komende vier jaar verantwoordelijk zijn om actie te ondernemen rond

de verbetering van zorgkwaliteit: reflectie met kwaliteitsverbetering als doelstelling.”

ELKE ZORG

“Onze blauwdruk vertrekt van de aanpak van psychose, maar je kan die principes ook inzetten bij andere psychiatrische problematieken en bovendien zijn ze niet alleen van toepassing op psychiatrische ziekenhuizen. Dat kan: in de PAAZ (psychiatrische afdelingen van algemene ziekenhuizen), door mobiele teams en begeleiders van beschut wonen, in psychiatrische verzorgingstehuizen (PVT) en de centra voor geestelijke gezondheidszorg. De blauwdruk moet ook een plek vinden in zorgopleidingen. Zelf integreer ik ze al in de opleiding van onze klinische psychologen aan UGent. Psychosenet werkt trouwens een vormingsaanbod uit voor teams en voorzieningen, om reflectieoefeningen op te zetten

met alle betrokken partijen.”

“Ons basisonderzoek wordt hopelijk ook een opstap naar verder onderzoek: hoe betrekken zorgverleners familieleden in concrete individuele zorgtrajecten? Hoe participeren familieervaringsdeskundigen in de vormgeving van het ziekenhuisbeleid, van de werking van mobiele teams en het GGZ-netwerk? Want dat is op dit ogenblik eerder chaotisch en afhankelijk van het toeval. Er zijn nog te veel diensten waar de familie aan de deur blijft staan. Of erger: waar ze familie als een soort ‘verdachten’ behandelen zodat die het gevoel krijgen dat de hulpverlener niet naar hen luistert, of hen mee verantwoordelijk acht voor de problematiek van hun familielid dat ze in behandeling nemen.”

“We moeten ook oog hebben voor de zorgcontinuïteit. Wie nu in opname is, keert straks terug naar een thuiscontext. Hoe gaan we dat aanpakken?

De 13 principes

• 1. Warm en menselijk onthaal

• 2. Ontmoeting staat centraal

• 3. Het persoonlijke verhaal telt

• 4. Continuïteit van zorg

• 5. Tijd nemen

Zorginstellingen laten dat te vaak aan het toeval over. Wij willen op zoek gaan naar praktijkrichtlijnen voor het effectief realiseren van duurzame ondersteuning. Professionals die voor iemand echt het verschil maken, zijn daarbij belangrijk, net zoals familie en vrienden. Samen met de patiënt vormen ze een netwerk dat zo sterk als mogelijk moet staan. Ook hier is samenspraak essentieel. Hopelijk blijven we de middelen vinden voor dat soort onderzoek.”

• 6. Herstel is meer dan symptoomreductie

• 7. Samen verantwoordelijkheid dragen

• 8. De-escaleren in plaats van beheersen

• 9. Medicatie als hulpmiddel, niet als antwoord op alles

• 10. Familie en naasten betrekken

• 11. Ervaringsdeskundigheid inzetten

• 12. Aansluiting bij de samenleving

• 13. Ruimte voor verschil en kwetsbaarheid

Beluister nu de podcastaflevering Professor Stijn Vanheule "Hoe psychoses ons helpen om de geestelijke gezondheidszorg te herdenken op Spotify." ■

ONTDEK ONZE VORMINGEN

We begrijpen dat jouw rol als naaste van iemand met psychische problemen erg uitdagend kan zijn. Onze vormingen bieden extra ondersteuning, kennis, begrip en praktische vaardigheden om de moeilijke situatie door te komen. Deze vormingen worden begeleid door ervaren experts. Ontdek hieronder ons aanbod voor dit voorjaar.

BASISVORMING

Help! Mijn naaste heeft psychische problemen

Dinsdag 3 maart - Pittem

Woensdag 11 maart - Lier

Dinsdag 17 maart - Heverlee

Maandag 23 maart - Bilzen

Dinsdag 21 april - Kalmthout

INFOSESSIE

Wegwijs in de geestelijke gezondheidszorg

Donderdag 28 mei - Kortrijk

Omgaan met beroepsgeheim

Woensdag 1 april - Brugge

Dinsdag 26 mei - Zoersel

TRAINING

Verbindend communiceren bij psychische problemen in je omgeving

Maandag 2, 9 en 16 maart - Sint-Truiden

Dinsdag 10, 17 & 26 maart - Kortenberg

Donderdag 12, 19 en 26 maart - Lede

Donderdag 19, 26 maart & 2 april - Mechelen

Neem een kijkje op similes.be/vormingen voor meer info en schrijf je in!

Mee-leven met een dierbare die aan zelfdoding denkt

Wat als je kind, je broer of zus, je ouder of iemand anders die je dierbaar is aan zelfdoding denkt? Hoe ga je hier dan mee om? Wat kan je dan zeggen of doen? En wat doet dit met jou en de andere naasten? Jaarlijks leven honderdduizenden Vlamingen mee met iemand die aan zelfdoding denkt. De impact daarvan is bijzonder groot, maar blijft vaak onderbelicht. Het gaat om een moeilijk bespreekbaar thema, waarin naasten vaak onzichtbaar blijven en hun zorgen in stilte dragen.

Wanneer een dierbare aan zelfdoding denkt, dan voelt dit voor alle betrokkenen aan als de hoogste alarmfase. Je wil zo snel mogelijk de zelfdodingsdreiging laten ophouden. Wat kan je doen en zeggen, en wat best niet? Je zoekt naar handvaten om het risico in te schatten, signalen te herkennen, een veilige omgeving te creëren en het psychisch lijden te verzachten. Deze preventieve initiatieven zijn ontegensprekelijk zeer belangrijk. Zeker wanneer de zelfdodingsgedachten recent zijn of wanneer er zich een crisis dreigt voor te doen.

Gelijktijdig is het zo dat een suïcidaal proces zeer grillig en onvoorspelbaar verloopt. Ups en downs volgen elkaar op en als het weer beter gaat, weet je niet voor hoe lang. Al je goed bedoelde inspanningen leveren niet altijd het gewenste resultaat op. Dit gaat gepaard met gevoelens van onzekerheid, onmacht, angst en frustratie. Hierop gaan naasten vaak trachten de situatie nog meer in handen te nemen. Dit kan door heel waakzaam te zijn, steeds nabij te zijn of het doen en laten van je dierbare te controleren. Je neemt steeds meer een zorgende rol op en je dierbare lijkt steeds meer hulp en sturing nodig te hebben.

Dit kan je wel even volhouden. Maar voor hoe lang? Een suïcidaal proces duurt vaak meerdere maanden en zelfs jaren. En intussen eist je zorgende rol een tol en heeft het een impact op alle domeinen van je leven. Naasten merken een negatieve impact op hun werk of studies, sociale relaties en ontspanningsmomenten schroef je terug, je gaat je misschien schuldig voelen en

twijfelen aan je rol als naaste. De relatie met je dierbare maar ook de overige (gezins)relaties lopen niet meer zo natuurlijk als voorheen. Je draagkracht raakt aangetast en de kwaliteit van leven gaat er op achteruit.

Dit patroon is herkenbaar voor veel naasten. Helaas gaat dit ook gepaard met belangrijke valkuilen in relatie tot de dierbare die aan zelfdoding denkt. Hij voelt zich steeds meer gecontroleerd en onbeholpen. Dit geeft een gevoel van verlies van autonomie en een verlies van verbondenheid. Bovendien merkt de dierbare dat zijn naasten lijden onder zijn suïcidaliteit wat hem het gevoel geeft anderen tot last te zijn. Deze drie dynamieken, verlies van autonomie, verlies van verbondenheid en zich schuldig voelen, leiden tot wat we in de wetenschappelijke literatuur klemzitten of ‘entrapment’ noemt. Dit is een risicoverhogende toestand voor het ontwikkelen van ernstige suïcidale gedachten en gedrag.

Suïcidepreventief handelen is zeker noodzakelijk in acute situaties. Maar dit mag niet het enige zijn. Een eenzijdige en te sterke focus op het suïciderisico staat een duurzame, evenwichtige en effectieve aanpak in de weg wanneer we niet ook naar de ruimere context en in het bijzonder de naasten kijken.

Deze naasten zijn in de praktijk voornamelijk zorgdragers. Ze staan in functie van het helingsproces van de suïcidale dierbare. Als naasten door hulpverleners worden betrokken is dit nog vaak als iemand die sterk is en zorg draagt.

Vanuit deze rol is het niet gemakkelijk om je eigen ervaringen en behoeften aan te kaarten. Hiervoor zijn verschillende redenen. Alle aandacht gaat reeds naar de suïcidale dierbare. Als dit probleem opgelost raakt, is alles opgelost. Het lijkt alsof de eigen noden er nu niet toe doen of niet ernstig genoeg zijn in vergelijking met het hebben van suïcidegedachten. In het heetst van de strijd hebben naasten ook niet door dat ze reeds geruime tijd een zware last dragen. Een andere drempel om naar buiten komen met de eigen noden is dat naasten de suïcidale dierbare en andere naasten willen ontzien en niet willen lastig vallen met het eigen lijden.

Dit maakt de noden van naasten onbespreekbaar. We verliezen uit het oog dat naasten niet enkel meeleven maar ook meelijden. Daarom is het belangrijk dat naasten de impact op hun eigen leven (h)erkennen en zodoende aandacht hebben voor hun ervaringen en noden. Deze noden nemen vaak toe naarmate de suïcidaliteit van de dierbare aanhoudt. Belangrijke noden zijn erkenning krijgen voor de eigen inzet en het lijden, het respecteren

We verliezen uit het oog dat naasten niet enkel meeleven maar ook meelijden

van de eigen grenzen, en tijd en ruimte voor zichzelf mogen nemen.

Hierin spelen hulpverleners een belangrijke rol door naasten niet enkel te betrekken als zorgdrager maar ook door tijd voor hen vrij te maken als zorgvrager. Dit kunnen ze best proactief en aanklampend doen aangezien het voor naasten niet makkelijk is om hun noden kenbaar te maken of hulp te aanvaarden. Op deze manier kan je als naaste voelen dat je vraag voor ondersteuning gerechtvaardigd is.

Tussen zorgdragen voor de dierbare en zorgdragen voor zichzelf als naasten zit er nog een belangrijke piste die vaak onderbelicht blijft en dat is deze van de verbinding door

communicatie. Niet enkel tussen een naaste en de suïcidale dierbare maar ook tussen alle naasten onderling. Want ook zij kunnen gebukt gaan onder de veranderende dynamieken en spanningen. Alles samen kan dit het welbevinden en de verbondenheid van het gehele netwerk verzwakken. Verbindend communiceren betekent dat je je concentreert op de feiten, benoemt wat je hierbij voelt, aangeeft wat je hierbij nodig hebt en vervolgens een verzoek doet aan de ander. Dat mag dus ook aan de suïcidale dierbare. Op deze manier kan iedereen op een open en respectvolle manier zijn grenzen en noden aangeven, zijn de relaties opnieuw meer in evenwicht met ruimte voor wederzijds vertrouwen en herwint iedereen zijn autonomie.

Naasten betrekken in een triade samen met de cliënt en de hulpverleners levert duidelijke voordelen op voor alle betrokkenen. Naasten voelen zich erkend en gesteund wat hun draagkracht ten goede komt. Uit deze draagkracht kan uiteraard ook de dierbare die aan zelfdoding denkt voordeel halen. De openheid via het verbindend communiceren kan de dierbare meer veerkracht en zingeving geven wat noodzakelijk is om de suïcidegedachten te overwinnen. De hulpverlening kan de draagkracht van de naasten beter inschatten waardoor ze hun verwachtingen beter kunnen afstemmen. Tot slot, zal de kwaliteit van de hulpverlening hoger worden ingeschat wanneer er ook voldoende aandacht is voor de naasten.

Daarom is het zinvol om niet enkel te focussen op het suïciderisico en naasten te betrekken als zorgdragers maar ook te focussen op de verbinding van netwerk rond de suïcidale dierbare als een buffer tegen suïcidaliteit." ■

Wat doe je als je kind, broer of zus, mama of papa, ... aan zelfdoding denkt? Jaarlijks leven honderdduizenden Vlamingen mee met iemand die aan zelfdoding denkt. Vaak weten deze naasten niet goed hoe met deze situatie om te gaan. De impact is ingrijpend en raakt aan alle domeinen van het leven, met gevolgen op korte én lange termijn. Tegelijk blijft het bijzonder moeilijk om dit bespreekbaar te maken. Daardoor blijven naasten vaak onzichtbaar en dragen zij hun zorgen in stilte.

‘Mee-leven met een dierbare die aan zelfdoding denkt’ biedt erkenning, hoop en concrete handvatten om met elkaar in verbinding te blijven, elkaar beter te begrijpen en elkaar te ondersteunen in onzekere en beangstigende tijden.

En dan zit ge daar wéér, naast uw bed of aan de keukentafel, en ge voelt hoe de stilte onhoorbaar zwaarder wordt dan alle woorden die ge niet meer vindt, niet meer durft te zeggen, omdat ge al zo vaak verkeerd hebt gezegd, verkeerd hebt gedaan en verkeerd hebt gedacht.

En ge weet dat het niet uw schuld is, en toch toch voelt ge u schuldig, altijd weer schuldig. Ge ziet ze daar zitten, uw zoon, uw dochter, uw man, uw vrouw, maar ge herkent ze niet meer, alsof er een gordijn hangt tussen wat was en wat is, tussen de glimlach van vroeger en de blik van nu, die blik die naar binnen kijkt naar plaatsen waar gij nu niet meer kunt komen, hoe hard ge ook roept en hoe hard ge ook troost.

En de mensen zeggen dan dat ge geduld moet hebben, dat ge sterk moet zijn, alsof geduld en sterk zijn iets is dat ge koopt in de winkel, en dat zoiets dan wil zeggen dat ge ’s nachts niet moogt wenen als ge wakker ligt, en het plafond stil maar streng terugkijkt, los door u, tot ge uiteindelijk de strijd verliest en in slaap valt in uw eigen schuld, uw eigen schaamte en uw eigen onmacht.

En dan vraagt ge u af hoe zij nu slapen, zij met hun goede raad en wijze woorden, zij die te doof zijn om te luisteren, zij die te blind zijn om te zien, hoe iemand die ge liefhebt langzaam verdwijnt in een duisternis die geen naam heeft maar steeds onverschillig terugkijkt naar uw onzichtbaar bestaan, met uw onzichtbare zorgen en uw onzichtbare twijfels, alsof ge niet eens bestaat, niet eens bestond. Zij die nooit gevoeld hebben dat hun liefde nooit genoeg is, en toch vaak te veel is.

En toch blijft ge zitten, en toch blijft ge wachten, op een woord, een blik, een moment van herkenning, op de dag dat het gordijn weer even opzij schuift, en ge elkaar weer ziet staan, mens naast mens, de blik van herkenning, het gelaat van weleer, niet perfect, niet genezen misschien, maar toch samen in deze wereld die te groot en te klein is tegelijk, te zwaar om te dragen en te luchtig om te grijpen.

En in die wereld is dát uw lot, dát uw liefde, en dat is geen schande, geen zwakte. Het is het moedigste wat ge ooit zult doen, het moedigste dat een mens ooit kán doen, blijven staan wanneer alles zinkt, blijven kijken naar het onzichtbare, blijven houden van wat pijn doet, blijven hopen wanneer de hoop dwaasheid lijkt.

Prospect traint de veerkracht van wie zorgt voor een persoon met een psychische kwetsbaarheid Weet je niet wat of hoe? Heb je geen oplossingen en veel vragen? Hoe verder leven met wat je overkomt? Prospect werd ontwikkeld door EUFAMI, de Europese koepelorganisatie van familie-organisaties voor mensen met een psychische kwetsbaarheid

Centraal staan het delen en uitwisselen van ervaringen en kennis in groep. De sessies worden begeleid door familie-ervaringsdeskundigen die zelf hetzelfde doormaakten en een uniek begrip hebben voor de situaties van de deelnemers Door de opbouw van het programma krijgt ieder gaandeweg nieuwe ideeën en inzichten aangereikt

De deelnemers leren stilstaan bij hun eigen situatie, krijgen inzicht en durven te veranderen - via onderwerpen als vrijuit spreken, isolement doorbreken, omgaan met stigma, stress begrijpen, hulp accepteren en een steunend netwerk opbouwen

PZ Sint-Alexius, Grimbergen vrijdag 29, zaterdag 30 en zondag 31 mei van 10u00 tot 17u00 Grimbergsesteenweg 40, 1850 Grimbergen

Meer info en mogelijkheid tot inschrijven vind je terug op similes.be/vormingen