OCTOBER-DECEMBER 2020
Studyi ng@Sci Expandi ng Your Mi nd Research@Sci From Sky To Rock
SCI ENCECMU Angkeaw
CMU
Table of Contents 06
New Faces of Science, CMU :
นักวิจัยหน้าใหม่ คณะวิทยาศาสตร์ มช.
10
News & EVENTS กิจกรรมความเคลื่อนไหว ภายในคณะวิทยาศาสตร์
25
SCI Alumni
ข่าวสารจากศิษย์เก่า ข้อคิดดี ๆ จากศิษย์เก่าที่จะเป็นแนวทาง ให้กับน้อง ๆ รุ่นใหม่ ในการท�ำงาน และการใช้ชีวิต
SCI Column
30
สาระวิชาการ
35
SCI Knowledge สาระวิทยาศาสตร์ สารพั นสาระดี ๆ ด้านวิทยาศาสตร์ ที่สรรหามาเพื่ อผู้อ่านโดยเฉพาะ
วิสัยทัศน์ : คณะวิทยาศาสตร์มุ่งสู่ความเป็นนานาชาติในการผลิตบัณฑิตและการวิจัยที่มีคุณภาพระดับสากล
Hello & Welcome
ฉ
บั บ นี้ Science CMU Focus จะพาท่ า นผู้ อ่ า นมารู้ จั ก กั บ อาจารย์รุ่นใหม่ของคณะวิทยาศาสตร์ จากภาควิชาฟิสิกส์และ วัสดุศาสตร์ ซึง ่ อาจารย์ไม่เพียงแต่รบ ั ผิดชอบงานด้านการเรียน การสอนเท่านั้น แต่ยังมีความเชี่ยวชาญเฉพาะด้าน และมีผลงานวิจัย ที่น่าสนใจเกี่ยวกับการศึ กษารังสีคอสมิกที่มาจากอวกาศ นอกจากนี้ เรายังมีกิจกรรมข่าวสารที่น่าสนใจของคณะวิทยาศาสตร์ ตลอดระยะ เวลา 3 เดือนที่ผ่านมารวบรวมให้ทุกท่านได้อ่านอย่างจุใจ ไม่ว่าจะเป็น กิจกรรมทางด้านการวิจัยหรือการเรียนการสอน. อย่ามัวรอช้า! ไปติดตามกันเลย
Science CMU focus
คณะวิทยาศาสตร์ มหาวิทยาลัยเชียงใหม่
ดอกไม้ประจ�ำมหาวิทยาลัยเชียงใหม่ ดอกทองกวาว ต้นทองกวาวเป็นไม้ยืนต้นผลัดใบสูง 8–15 เมตร เปลือกสีเทาคล�ำ้ แตกเป็นร่องตื้น ๆ ใบเป็นใบประกอบแบบ ขนนก มีใบย่อย 3 ใบออกสลับกัน ออกดอกเป็นช่อตามกิง ่ ก้านและที่ปลายกิ่ง ดอกสีเหลืองถึงแดงแสด ออกดอกช่วง เดือนธันวาคม-มีนาคม ผลเป็นฝักรูปขอบขนานแบน มีเมล็ด ที่ปลายฝัก
วิสัยทัศน์ : คณะวิทยาศาสตร์มุ่งสู่ความเป็นนานาชาติในการผลิตบัณฑิตและการวิจัยที่มีคุณภาพระดับสากล
New Faces of Science, CMU :
ณ ภาควิชาฟิสิกส์และวัสดุศาสตร์ คณะวิทยาศาสตร์ มทหาวิทยาลัยเชียงใหม่
นักวิจัยหน้าใหม่ คณะวิทยาศาสตร์ มช.
“การศึ กษาวิ ท ยาศาสตร์ เป็ น การหาความรู้ เ พื่ อมนุ ษ ยชาติ มั น อาจไม่ ไ ด้ น� ำ ไปสู่ อ าชี พ ที่ เ งิ น เดื อ นสู ง แต่ สิ่ ง ที่ เ ราค้ น พบไม่ อ าจชื้ อ ได้ ด้ ว ยเงิ น ” ผศ.ดร.วราภรณ์ นันทิยกุล (อ.ฝน)
สวัสดีค่ะทุกคนดิฉัน ผศ.ดร.วราภรณ์ นันทิยกุล หรือ อ.ฝน เป็นอาจารย์ประจ�ำ สาขาฟิสิกส์และวัสดุศาสตร์ คณะวิทยาศาสตร์ มหาวิทยาลัยเชียงใหม่ อาจารย์ท�ำงาน ที่น่ีมา 3 ปีแล้ว ตั้งแต่วันที่ 1 ธ.ค. 2560 อาจารย์จบปริญญาตรีฟส ิ ิกส์จากมหาวิทยาลัย ศิลปากร ปริญญาโทฟิสิกส์จากมหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์ และปริญญาเอกฟิสิกส์ หลักสูตรนานาชาติจากมหาวิทยาลัยมหิดล อาจารย์สอนนิสิตทั้งระดับปริญญาตรี และปริญญาโท-เอก วิชาที่สอนคือ ดาราศาสตร์ฟส ิ ิกส์ รังสีคอสมิก การใช้คอมพิ วเตอร์แก้ปัญหาทางดาราศาสตร์ฟส ิ ิกส์ และฟิสิกส์พ้ื นฐานส�ำหรับนักศึกษาวิทยาศาสตร์และวิศวกรรมศาสตร์ 6
คณะวิทยาศาสตร์ มหาวิทยาลัยเชียงใหม่
งานวิจัยที่ท�ำอยู่เกี่ยวกับการศึกษารังสีคอสมิก ที่มาจากอวกาศ โดยเน้นที่ข้ัวโลก ตัวอย่างเช่น พื้ นที่ อาร์กติก, ทวีปแอนตาร์กติกา และขั้วโลกใต้ ซึ่ง องค์ ค วามรู้ ท่ี ไ ด้ เ ราสามารถน� ำ มาพั ฒ นาเครื่ อ ง ตรวจวัดรังสีคอสมิกในประเทศไทยได้ เรามีความ ร่วมมือกับมหาวิทยาลัยมหิดล โดยเราช่วยวิเคราะห์ ข้อมูลที่ได้จากสถานีตรวจวัดนิวตรอนสิรินธร ดูแล รักษาสถานี และปรับปรุงอุปกรณ์ต่าง ๆ ภายใน สถานี สถานีตรวจวัดนิวตรอนสิรินธรตั้งอยู่ท่ียอด ดอยอินทนนท์ จังหวัดเชียงใหม่ ซึ่งภายในสถานี ตรวจวัดนิวตรอนสิรธ ิ ร มีหลอดวัดนิวตรอน 18 หลอด เราวัดรังสีคอสมิกที่มาจากอวกาศ รังสีคอสมิกคืออนุภาคที่ถก ู เร่งให้มพ ี ลังงานสูง และเมื่อมาชนกับชั้นบรรยากาศของโลกก็จะมีการ แตกตั ว เป็ น สาย ซึ่ ง นิ ว ตรอนก็ จ ะถู ก วั ด โดย เครื่องมือเหล่านี้
7
วิสัยทัศน์ : คณะวิทยาศาสตร์มุ่งสู่ความเป็นนานาชาติในการผลิตบัณฑิตและการวิจัยที่มีคุณภาพระดับสากล
8
คณะวิทยาศาสตร์ มหาวิทยาลัยเชียงใหม่
เมื่อเดือนกันยายน พ.ศ. 2561 ทางมหาวิทยาลัยเชียงใหม่มีโครงการ ร่วมกับสถาบันวิจัยดาราศาสตร์แห่งชาติ (NARIT), สถาบันวิจัยขั้วโลก ของจีน (PRIC), มหาวิทยาลัยมหิดล, มหาวิทยาลัยชินชูในประเทศญี่ปุ่น, มหาวิทยาลัยเดลาแวร์ และมหาวิทยาลัยวิสคอนซินริเวอร์ฟอลส์ ประเทศ สหรัฐอเมริกา ซึง ่ เราได้สร้างอุปกรณ์ตรวจวัดรังสีคอสมิกในคอนเทนเนอร์ฉนวน เรียกว่าเครื่องตรวจวัดนิวตรอน “ช้างแวน” ซึ่งโครงการนี้เป็นโครงการ ในพระราชด� ำ ริ ข องสมเด็ จ พระกนิ ษ ฐาธิ ร าชเจ้ า กรมสมเด็ จ พระเทพ รัตนราชสุดาฯ สยามบรมราชกุมารี พระองค์ทรงให้การสนับสนุนอย่างมาก ในการสร้างความร่วมมือกับสาธารณรัฐประชาชนจีน หากถามถึงความประทับใจต่อคณะวิทยาศาสตร์ จริง ๆ อาจารย์ มาจากกรุงเทพฯ อาจารย์ไม่เคยสวมใส่ชุดพื้ นเมืองของชาวเหนืออย่างชุด ล้ า นนามาก่ อ น เมื่ อ ท� ำ งานที่ น่ี ถื อ ว่ า เป็ น ครั้ ง แรกที่ อ าจารย์ ไ ด้ มี โ อกาส แต่งชุดแบบนั้น ซึ่งมีความสวยงามมาก นอกจากนี้ คณะวิทยาศาสตร์ยังมี ความเป็นห่วงเป็นใยต่อสุขภาพของนักศึกษาและบุคลากรอย่างมาก อย่างเช่น ในสถานการณ์ โ ควิ ด -19 นี้ เราก็ ไ ด้ รั บ การประกาศเตื อ นจากทางคณะ อยู่เป็นระยะ และก็มีการแจกหน้ากากอนามัยให้กับบุคลากรฟรี ส�ำหรับบรรยากาศการท�ำงานที่คณะวิทยาศาสตร์นั้นกลุ่มวิจัยของ อาจารย์จะอยู่กับแบบครอบครัว เรามีการประชุมความคืบหน้าเกือบทุกสัปดาห์ เพื่ ออัพเดทและให้ค�ำปรึกษาแก่นักศึ กษาในกลุ่มวิจัย เรายึดมั่นในหลักการ ใช้ชีวิตอย่างมีคุณภาพโดยการแบ่งเวลาท�ำงานและพั กผ่อน เมื่อท�ำงานก็ ท�ำงานเต็มที่ และพั กผ่อนอย่างเต็มที่เช่นกัน การศึกษาวิทยาศาสตร์เป็นการหาความรู้เพื่ อมนุษยชาติ มันอาจไม่ได้ น�ำเราไปสู่อาชีพที่มีเงินเดือนสูง แต่ส่ิงที่เราค้นพบไม่อาจซื้อได้ด้วยเงิน ซึ่งคนรวย ๆ ไม่สามารถซื้อได้ สิ่งนั้นคือความลับของธรรมชาติ มนุษย์เรา เป็นเพี ยงส่วนประกอบเล็ก ๆ ของเอกภพ ธรรมชาตินั้นเมตตาต่อเรา เราจึงควรอนุรักษ์สิ่งเหล่านี้ไว้ให้ลูกหลานในอนาคต คุณสามารถจะเรียนวิทยาศาสตร์ท่ีไหนก็ได้ท่ีคุณต้องการ แต่ถ้าคุณ มาเรียนที่มหาวิทยาลัยเชียงใหม่ คุณจะได้ประสบการณ์ท่ีไม่สามารถหาได้ จากที่ไหนในโลกเพราะที่น่ีเรามีบุคลากรที่มีความสามารถที่พร้อมจะช่วยเหลือ ตลอดเวลา และส�ำหรับภารกิจของทางดาราศาสตร์ อาจจะดูเหมือนว่าอยู่ไกลมาก เกินกว่าที่เราจะไปถึงจุดหมายได้ในตอนนี้ แต่หากคุณเคยมีความฝันว่าอยาก จะเป็ น นั ก ฟิสิ ก ส์ ด าราศาสตร์ นั ก ดาราศาสตร์ หรื อ นั ก บิ น อวกาศ นั่นหมายความว่าเราก็มีความฝันเดียวกัน เรามีเป้าหมายเดียวกัน คือ ท�ำให้ ชีวิตคนดีขึ้นในวิถีทางของเราเอง มาร่วมกันท�ำให้โลกใบนี้ดีขึ้นด้วยมือของ เราเอง
ภาควิชาฟิสิกส์และวัสดุศาสตร์ คณะวิทยาศาสตร์ มทหาวิทยาลัยเชียงใหม่
9
วิสัยทัศน์ : คณะวิทยาศาสตร์มุ่งสู่ความเป็นนานาชาติในการผลิตบัณฑิตและการวิจัยที่มีคุณภาพระดับสากล
News&EVENTS กิจกรรมความเคลื่อนไหว ภายในคณะวิทยาศาสตร์
นั ก ศึ ก ษาวิ ท ย์ สิ่ ง แวดล้ อ ม ได้ รั บ ทุ น เยาวชนคุ ณ ภาพแห่ ง ปี 2020” (QUALITY YOUTHS SCHOLARSHIP OF THE YEAR 2020) จาก มสวท. นางสาวพั ชรมัย หัวใจเพชร นักศึกษาชั้นปีท่ี 2 สาขาวิชาวิทยาศาสตร์สิ่งแวดล้อม คณะวิทยาศาสตร์ ได้รับทุนเยาวชนคุณภาพแห่งปี 2020” (Quality Youths Scholarship of The Year 2020) จาก มูลนิธิสภาวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยีแห่งประเทศไทย (มสวท.) กระทรวงวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี โดยมีศาสตราจารย์ ดร.ธรณินทร์ ไชยเรืองศรี คณบดีคณะวิทยาศาสตร์ พร้อมด้วยบุคลากร ร่วม แสดงความยินดี เมื่อวันที่ 1 ธันวาคม 2563 ณ หอประชุมใหญ่ ศู นย์ประชุมสถาบันวิจัยจุฬาภรณ์ กรุงเทพฯ ทั้งนี้ ทุนเยาวชนคุณภาพแห่งปี 2020” (Quality Youths Scholarship of The Year 2020) เป็นทุนที่ด�ำเนินการโดยมูลนิธิสภาวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยีแห่งประเทศไทย (มสวท.) กระทรวง วิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี ซึ่งคัดเลือกผู้สมควรได้รับทุนฯ จากนิสิต นักศึกษาในสถาบันระดับอุดมศึกษา ทั่วประเทศ ให้เหลือจ�ำนวน 19 คน เพื่ อมอบทุนการศึกษาจ�ำนวน 1 หมื่นบาท พร้อมใบประกาศเกียรติคุณ และบรรจุช่ือเข้าสู่ท�ำเนียบเกียรติยศ “ท�ำเนียบเยาวชนคุณภาพแห่งปี 2020” เพื่ อสร้างแรงจูงใจให้ เยาวชนรุ่ น หลั ง เห็ น คุ ณ ค่ า ของตนเอง และเห็ น คุ ณ ค่ า ของการสร้ า งผลงาน หรื อ กิ จ กรรมเพื่ อ สาธารณประโยชน์ ด้วยการประยุกต์ใช้วิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี
10
คณะวิทยาศาสตร์ มหาวิทยาลัยเชียงใหม่
โดยนางสาวพั ชรมัย หัวใจเพชร มีผลงานดีเด่น ด้านวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยีหลากหลายผลงาน อาทิ ผลงาน เรื่อง แอร์โมโฟ : การติดตามตรวจสอบและ การคาดการณ์คุณภาพอากาศ AirMOFo : Air Quality Monitoring and Forecasting ในการแข่งขันพั ฒนา โปรแกรมคอมพิ วเตอร์แห่งประเทศไทย ครั้งที่ 20 (NSC 2020) รวมทั้งการเข้าร่วมอบรม และแข่งขันในรูปแบบออนไลน์ โครงการทูต เยาวชนวิทยาศาสตร์ไทย 2020 (Young Thai Science Ambassador 2020; YTSA2020) รอบระดับประเทศ และยังได้รับคัดเลือก เป็นตัวแทนประเทศไทยเข้าศึ กษาดูงาน Youth Ecosperity Dialogue 2021 ที่ Singapore Management University, Singapore อีกด้วย
11
วิสัยทัศน์ : คณะวิทยาศาสตร์มุ่งสู่ความเป็นนานาชาติในการผลิตบัณฑิตและการวิจัยที่มีคุณภาพระดับสากล
News&EVENTS กิจกรรมความเคลื่อนไหว ภายในคณะวิทยาศาสตร์
นั ก ศึ ก ษาวิ ท ย์ สิ่ ง แวดล้ อ ม คว้ า 2 รางวั ล การประกวดนวั ต กรรมสู้ ห มอกควั น ของ กฟผ. นั ก ศึ ก ษาสาขาวิ ช าวิ ท ยาศาสตร์ สิ่ ง แวดล้ อ ม คณะวิ ท ยาศาสตร์ ได้ รั บ รางวั ล ชนะเลิ ศ และ รองชนะเลิศอันดับ 1 ในกิจกรรมสู้ (ทัน) ควัน Smog Fighting for Future Forward นวัตกรรม สู้หมอกควัน ซึ่งจัดโดย การไฟฟ้าฝ่ายผลิตแห่งประเทศไทย (กฟผ.) ร่วมกับอุทยานวิทยาศาสตร์และ เทคโนโลยี มหาวิทยาลัยเชียงใหม่ (STeP) ระหว่างวันที่ 28 - 29 พฤศจิกายน 2563 ณ อุทยาน วิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี รางวัลชนะเลิศ ได้แก่ ทีม เนตรนภา ผลงานการคิดค้นนวัตกรรม เรือเหาะไร้คนขับส�ำหรับ ตรวจจับการเผาป่า (ใช้ระบบ AI สั่งการ และใช้พลังแสงอาทิตย์ในการขับเคลื่อน) และการเขาถึงพิ กัด ไฟป่าได้อย่างรวดเร็วและแม่นย�ำ สมาชิกทีมประกอบด้วย นางสาวนงนภัส หายทุกข์ และนายภาณุวัตน์ พลแหลม นักศึกษาสาขาวิชาวิทยาศาสตร์ส่ง ิ แวดล้อม ชั้นปีท่ี 2 ร่วมกับนักศึกษาจากคณะวิศวกรรมศาสตร์ รางวัลรองชนะเลิศอันดับที่ 1 ได้แก่ ทีม SACOR ผลงานการคิดค้นนวัตกรรม อุปกรณ์เสริมเพื่ อ ป้องกันอันตรายในการดับไฟป่า (sensor ตรวจจับความร้อนและระยะ เพื่ อไม่ให้เข้าใกล้เปลวไฟ) ส�ำหรับ เจ้าหน้าที่ดับไฟป่า สมาชิกทีมประกอบด้วย นางสาวชฎารัตน์ ศีลธรรม นางสาวไปรยา วิทยาประภากร นายพรชัย พรมเสน และนายอนุวัตร กาลจักร นักศึกษาสาขาวิชาวิทยาศาสตร์ส่ิงแวดล้อม ชั้นปีท่ี 1 โดยทีมที่ได้รับรางวัลชนะเลิศ ได้รับเงินรางวัล 15,000 บาท และทีมที่ได้รับรางวัลรองชนะเลิศ อันดับที่ 1 ได้รับเงินรางวัล 10,000 บาท
12
คณะวิทยาศาสตร์ มหาวิทยาลัยเชียงใหม่
News&EVENTS กิจกรรมความเคลื่อนไหว ภายในคณะวิทยาศาสตร์
ศิ ษย์ เ ก่ า คณะวิ ท ยาศาสตร์ รุ่ น รหั ส 33 และ 20 บริ จ าคเงิ น สมทบกองทุ น 60 ปี คณะวิ ท ยาศาสตร์ ฯ รวมกว่ า 1.1 ล้ า นบาท
เมื่อวันที่ 14 ธันวาคม 2563 ศิ ษย์เก่าคณะวิทยาศาสตร์ ร่วมบริจาคเงินสมทบกองทุน 60 ปี คณะวิทยาศาสตร์ มช. รวมกว่า 1.1 ล้านบาท โดยกลุ่มศิษย์เก่าคณะวิทยาศาสตร์ รุ่น 33 รหัส 3305 บริจาคเงินจ�ำนวน 100,000 บาท และคุณวิโรจน์ คุณศิริพรรณ (ศรีบัณฑิตกุล) บุญอริยะ ศิษย์เก่า รุ่น 20 รหัส 2005 บริจาคเงินจ�ำนวน 1,000,000 บาท โดยมี ศาสตราจารย์ ดร.ธรณินทร์ ไชยเรืองศรี คณบดีคณะวิทยาศาสตร์ พร้อมด้วยผู้บริหารคณะวิทยาศาสตร์เป็นผู้แทนรับมอบ และแสดงความ ขอบคุณ ณ บริเวณรับรอง ชั้น 2 อาคาร 40 ปี คณะวิทยาศาสตร์
ทั้งนี้ กองทุนกองทุน 60 ปี คณะ วิทยาศาสตร์ มช. เป็นทุนที่ก่อตั้งขึ้น โดยมีวัตถุประสงค์เพื่ อปรับปรุงอาคาร เรียนของคณะวิทยาศาสตร์ ตลอดจน สนับสนุนทุนการศึกษาแก่นักศึกษา และ จั ด หาครุ ภั ณ ฑ์ แ ละเครื่ อ งมื อ วิ จั ย ใน ระดับสูง คณะวิทยาศาสตร์ ขอกราบ ขอบพระคุณศิษย์เก่าทุกท่านเป็นอย่างสูง มา ณ โอกาสนี้
13
วิสัยทัศน์ : คณะวิทยาศาสตร์มุ่งสู่ความเป็นนานาชาติในการผลิตบัณฑิตและการวิจัยที่มีคุณภาพระดับสากล
News&EVENTS กิจกรรมความเคลื่อนไหว ภายในคณะวิทยาศาสตร์
คณะวิ ท ยาศาสตร์ จั ด แข่ ง ขั น ชี ว วิ ท ยา โอลิ ม ปิ ก ระดั บ ชาติ ครั้ ง ที่ 17 คณะวิทยาศาสตร์จัดการแข่งขันชีววิทยาโอลิมปิกระดับชาติ ครั้งที่ 17 น�ำนักเรียนที่ผ่านการ คัดเลือกจากทั่วประเทศ ร่วมประลองทักษะทางชีววิทยา เฟ้นหาตัวแทนประเทศไทยก้าวเข้าสู่การแข่งขัน ระดับโลก มุ่งกระตุ้นเด็กไทยใส่ใจวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี ระหว่างวันที่ 5-9 ธันวาคม 2563 เมื่อวันที่ 5 ธันวาคม 2563 คณะวิทยาศาสตร์จัดพิ ธีเปิดการแข่งขันชีววิทยาโอลิมปิกระดับชาติ ครั้งที่ 17 : 17th Thailand Biology Olympiad (17th TBO) ณ ห้อง SCB2100 อาคาร 40 ปี คณะวิทยาศาสตร์ โดยได้รับเกียรติจาก รองศาสตราจารย์ ดร.สัมพั นธ์ สิงหราชวราพั นธ์ รองอธิการบดี มหาวิทยาลัยเชียงใหม่ เป็นประธานในพิ ธี โดยมี ศาสตราจารย์ ดร.ธรณินทร์ ไชยเรืองศรี คณบดี คณะวิทยาศาสตร์ มช. และประธานคณะกรรมการอ�ำนวยการจัดการแข่งขันฯ กล่าวรายงานการจัดการ แข่งขันฯ ส�ำหรับการแข่งขันโอลิมปิกวิชาการสาขาชีววิทยา ประเทศไทยได้เริ่มส่งนักเรียนไปแข่งขันครั้งแรก เมื่อปี พ.ศ. 2534 จากนั้นได้รับเกียรติให้เป็นเจ้าภาพจัดการแข่งขันชีววิทยาโอลิมปิกระดับนานาชาติ ครั้งที่ 6 เมื่อปี พ.ศ. 2538 และเริ่มจัดการแข่งขันชีววิทยาโอลิมปิกระดับชาติขึ้น เมื่อปี พ.ศ. 2547 เพื่ อเตรียมความพร้อมของนักเรียนที่จะเข้าร่วมการแข่งขันระดับนานาชาติ
14
คณะวิทยาศาสตร์ มหาวิทยาลัยเชียงใหม่
การจัดการแข่งขันชีววิทยาโอลิมปิกระดับชาติ ครั้งที่ 17 นี้ จัดขึ้นระหว่างวันที่ 5-9 ธันวาคม 2563 โดยการสนับสนุนจากมูลนิธิส่งเสริมโอลิมปิกวิชาการและพั ฒนามาตรฐานวิทยาศาสตร์ศึกษา ในพระอุปถัมภ์สมเด็จพระเจ้าพี่ นางเธอ เจ้าฟ้ากัลยาณิวัฒนา กรมหลวงนราธิวาสราชนครินทร์ (มูลนิธิ สอวน.) และสถาบันส่งเสริมการสอนวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี (สสวท.) มีนักเรียนจากศู นย์ สอวน. ทั่วประเทศ และนักเรียนจาก สสวท. เข้าร่วมการแข่งขันจ�ำนวน 95 คน อาจารย์และครูผู้สังเกตการณ์ จากแต่ละศูนย์จ�ำนวน 44 คน พร้อมทั้งมีนักศึกษาพี่ เลี้ยงและนักศึกษาช่วยงาน คณาจารย์ และบุคลากร คณะวิทยาศาสตร์ มหาวิทยาลัยเชียงใหม่ รวมผู้เข้าร่วมกิจกรรมครั้งนี้ ประมาณ 300 คน โดยนอกจาก จะมีเป้าหมายเพื่ อคัดเลือกนักเรียนระดับมัธยมศึ กษาเข้าร่วมอบรมค่ายโอลิมปิกวิชาการ ในโครงการ คัดเลือกผู้แทนประเทศไทยไปแข่งขันชีววิทยาโอลิมปิกระหว่างประเทศ ของ สสวท. แล้ว ยังมุ่งส่งเสริม ให้นักเรียนระดับมัธยมศึกษาตอนปลายทั่วประเทศที่มีความสามารถทางวิทยาศาสตร์ ได้มีโอกาสพั ฒนา ศักยภาพวิชาการ ทั้งภาคทฤษฎีและทักษะด้านปฏิบัติการ สามารถวิเคราะห์ สังเคราะห์ และแก้ไขปัญหา ที่มีความซับซ้อนได้ รวมทั้งเปิดโอกาสให้นักเรียนและอาจารย์ผู้สอนได้พัฒนาศักยภาพทั้งด้านการเรียน และการสอน และมีการแลกเปลี่ยนความคิดเห็นระหว่างอาจารย์จากศู นย์ สอวน. ทั่วประเทศ ส�ำหรับ การทดสอบ ข้อ สอบภาคปฏิบัติจ ะเน้น ทัก ษะการทดลอง ส่ว นการตรวจข้อ สอบและ ประเมินผลจะด�ำเนินการโดยคณะกรรมการฝ่ายวิชาการ ในส่วนของการมอบรางวัลจะมีการจัดล�ำดับ
15
วิสัยทัศน์ : คณะวิทยาศาสตร์มุ่งสู่ความเป็นนานาชาติในการผลิตบัณฑิตและการวิจัยที่มีคุณภาพระดับสากล
เป็นรางวัลเหรียญทอง เหรียญเงิน และเหรียญทองแดง โดยใช้เกณฑ์มาตรฐานที่ตกลงร่วมกันระหว่าง คณะกรรมการฝ่ายวิชาการและอาจารย์ผู้แทนศู นย์ นอกจากนั้น ยังมีรางวัลพิ เศษต่าง ๆ ได้แก่ รางวัล คะแนนรวมสูงสุด รางวัลคะแนนภาคทฤษฎีสูงสุด รางวัลคะแนนภาคปฏิบัติการสูงสุด และรางวัลคะแนน รวมสูงสุด 4 ภูมิภาค ผลการแข่งขันปรากฏว่า มีนักเรียนได้รับรางวัลเหรียญทอง จ�ำนวน 10 รางวัล รางวัลเหรียญเงิน จ�ำนวน 20 รางวัล รางวัลเหรียญทองแดง จ�ำนวน 30 รางวัล และรางวัลพิ เศษ จ�ำนวน 7 รางวัล ได้แก่ รางวัลผู้แข่งขันที่ได้คะแนนรวมสูงสุด ผู้แข่งขันที่ได้คะแนนสอบภาคทฤษฎีสูงสุด ผู้แข่งขันที่ได้ คะแนนสอบภาคปฏิบัติสูงสุด ผู้แข่งขันที่ได้คะแนนรวมสูงสุดประจ�ำภาคเหนือ ผู้แข่งขันที่ได้คะแนนรวม สูงสุดประจ�ำภาคใต้ ผู้แข่งขันที่ได้คะแนนรวมสูงสุดประจ�ำภาคตะวันออกเฉียงเหนือ และผู้แข่งขันที่ได้ คะแนนรวมสูงสุดประจ�ำภาคกลาง ภาคตะวันออก และภาคตะวันตก โดยผู้แข่งขันที่ได้คะแนนรวมสูงสุด ในการแข่งขันครั้งนี้ ได้แก่ นายกิตติธัช รัตนวรรณชัย จากศู นย์ สอวน. โรงเรียนเทพศิ รินทร์ ทั้งนี้ นักเรียนที่มีคะแนนสูงสุด จ�ำนวน 15 คน จะได้เข้าร่วมอบรมในโครงการคัดเลือกผู้แทนประเทศไทย ไปแข่งขันชีววิทยาโอลิมปิกระหว่างประเทศ ซึ่งด�ำเนินการโดยสถาบันส่งเสริมการสอนวิทยาศาสตร์และ เทคโนโลยี (สสวท.) เพื่ อพั ฒนาและต่อยอดไปสู่การแข่งขันระดับนานาชาติ ในพิ ธีปิดงาน นอกจากการมอบรางวัลให้กับนักเรียนที่เข้าร่วมแข่งขันแล้ว คณะวิทยาศาสตร์ มหาวิทยาลัยเชียงใหม่ ยังได้ส่งมอบธงการจัดการแข่งขันชีววิทยาโอลิมปิกระดับชาติ ให้กับศูนย์ สอวน. มหาวิทยาลัยศรีนครินทรวิโรฒ เพื่ อเป็นเจ้าภาพในการแข่งขันชีววิทยาโอลิมปิกระดับชาติ ครั้งที่ 18 ในปี 2564 ต่อไป รองศาสตราจารย์ ดร.คุณหญิงสุมณฑา พรหมบุญ กรรมการบริหารมูลนิธิ สอวน. กล่าวว่า "มูลนิธิ สอวน. ขอแสดงความยินดีกับนักเรียนทุกคนที่เข้าร่วมการแข่งขันชีววิทยาโอลิมปิกระดับชาติ ครั้งที่ 17 โดยเฉพาะนักเรียนที่ได้รับรางวัลต่าง ๆ การแข่งขันนี้เป็นการทดสอบความรู้ความสามารถ ของนักเรียนในเชิงวิเคราะห์ตามมาตรฐานสากล เพื่ อจะได้น�ำไปพั ฒนาศักยภาพตนเอง เพื่ อน�ำไปสู่การ แข่งขันในระดับที่สูงขึ้น และเพื่ อความก้าวหน้าในอนาคตของนักเรียนเอง นักเรียนที่ไม่ได้รับรางวัล ในวันนี้ยังมีโอกาสพั ฒนาตนเองให้ดีย่ิงขึ้น การที่นักเรียนทุกคนสามารถผ่านเข้ามาในการแข่งขัน ระดับชาติน้ีได้ ถือว่านักเรียนทุกคนมีความสามารถสูง เป็นเยาวชนรุ่นใหม่ท่ีประเทศชาติฝากความหวังไว้ หวังเป็นอย่างยิ่งว่าประสบการณ์จากการแข่งขันครั้งนี้ จะเป็นประโยชน์ต่อนักเรียน ต่อเพื่ อนร่วมชั้น ต่อโรงเรียน และต่อชุมชน เพื่ อเป็นรากฐานการพั ฒนาประเทศต่อไป"
16
คณะวิทยาศาสตร์ มหาวิทยาลัยเชียงใหม่
News&EVENTS กิจกรรมความเคลื่อนไหว ภายในคณะวิทยาศาสตร์
ศูนย์ วิ จั ย ฟิ สิ ก ส์ ข องพลาสมา และล� ำ อนุ ภ าคฯ จั ด การประชุ ม วิ ช าการ INTERNATIONAL CONFERENCE ON RADIATION AND EMISSION IN MATERIALS (ICREM-2020)
ศูนย์วิจัยฟิสิกส์ของพลาสมาและล�ำอนุภาค คณะวิทยาศาสตร์ จัดการประชุมวิชาการนานาชาติทางรังสีและการ ปลดปล่อยของวัสดุ ครั้งที่ 3 "The 3rd International Conference on Radiation and Emission in Materials (ICREM-2020) ระหว่างวันที่ 15-19 ธันวาคม 2563 โดยได้รับเกียรติจาก รองศาสตราจารย์ ดร.สัมพั นธ์ สิงหราชวราพั นธ์ รองอธิการบดีมหาวิทยาลัยเชียงใหม่ เป็นประธานเปิดงาน และรองศาสตราจารย์ ดร.ธีรวรรณ บุญญวรรณ ประธาน คณะกรรมการจัดงาน กล่าวรายงานความเป็นมาของการจัดงาน ในวันที่ 16 ธันวาคม 2563 ณ ห้องประชุม ชั้น 2 ส�ำนักบริการเทคโนโลยีสารสนเทศ มหาวิทยาลัยเชียงใหม่ โดยการจัดงานดังกล่าวมีวัตถุประสงค์ส�ำคัญเพื่ อส่งเสริมให้บุคลากร นักวิชาการ และนักวิจัย ได้แลกเปลี่ยน ความรู้เกี่ยวกับฟิสิกส์ของรังสีและการปลดปล่อยจากวัสดุด้วยล�ำไอออน / พลาสมา และการประยุกต์ ร่วมกับวิทยากร ผู้ทรงคุณวุฒิ และผู้เข้าร่วมงานจากทั้งในและต่างประเทศ ตลอดจนได้เห็นถึงความก้าวหน้าด้านเทคโนโลยีรังสีและ การปลดปล่อยจากวัสดุในปัจจุบัน เพื่ อการพั ฒนาองค์ความรู้และการวิจัยทางรังสีและการปลดปล่อยของวัสดุในระดับ สากล 17
วิสัยทัศน์ : คณะวิทยาศาสตร์มุ่งสู่ความเป็นนานาชาติในการผลิตบัณฑิตและการวิจัยที่มีคุณภาพระดับสากล
News&EVENTS กิจกรรมความเคลื่อนไหว ภายในคณะวิทยาศาสตร์
คณะวิ ท ยาศาสตร์ จั ด งาน วั น ตลาดนั ด ความรู้ COP DAY, SCIENCE CMU ปี ท่ี 3 ครั้ ง ที่ 1 คณะวิทยาศาสตร์จัดงานวันตลาดนัดความรู้ CoP Day, Science CMU ปีท่ี 3 ครั้งที่ 1 เมื่อวันที่ 16 ธันวาคม 2563 ณ ห้องสัมมนา ชั้น 2 อาคาร 40 ปีฯ โดยได้รับเกียรติจาก ผศ.ดร. หทัยชนก เนียมทรัพย์ รองคณบดีฝ่ายบริหาร คณะวิทยาศาสตร์ และบรรยายให้ความรู้เกี่ยวกับการจัดการความรู้ ภายในงานมีการแลกเปลี่ยนเรียนรู้ (Knowledge Sharing) ร่วมกับตัวแทนกลุ่มชุมชนนักปฏิบัติ CoP ที่ได้รับรางวัลประจ�ำปี
18
คณะวิทยาศาสตร์ มหาวิทยาลัยเชียงใหม่
2563 ได้แก่ กลุ่ม Living Library โดยนางสาว อุทม ุ พร มณีวรรณ์ กลุม ่ Sci CMU e-Document โดยนางเบญจวรรณ ใจสักเสริญ และนางวลัยพร เรือนมูล และกลุ่มพั ฒนาระบบบริหารกองทุน พั ฒนาคณะวิทยาศาสตร์ โดยนางอัมพร ทัพบุรี หลังจากนั้นมีการแบ่งกลุ่มระดมความคิดเห็น การจัดท�ำกลุ่ม CoP ประจ�ำปี 2564 เพื่ อค้นหา หัวข้อในการพั ฒนากลุ่ม CoP แต่ละสายงาน ทั้งนี้ การจัดกิจกรรมครั้งต่อไป ก�ำหนด จัดขึ้นในวันที่ 10 มีนาคม 2564 เพื่ อให้แต่ละ กลุ่มรายงานความก้าวหน้าการด�ำเนินงานของ กลุ่ม CoP และแลกเปลี่ยนเรียนรู้ปัญหาอุปสรรค การด�ำเนินงาน เพื่ อร่วมกันผลักดันให้การด�ำเนิน งานของแต่ละกลุ่มส�ำเร็จลุล่วงต่อไป
19
วิสัยทัศน์ : คณะวิทยาศาสตร์มุ่งสู่ความเป็นนานาชาติในการผลิตบัณฑิตและการวิจัยที่มีคุณภาพระดับสากล
News&EVENTS กิจกรรมความเคลื่อนไหว ภายในคณะวิทยาศาสตร์
ชมรมผู้ เ กษี ย ณอายุ ง านคณะวิ ท ยาศาสตร์ จั ด งานวั น ครบรอบ 10 ปี ชกว. มช. ชมรมผู้เกษี ยณอายุงานคณะวิทยาศาสตร์ มหาวิทยาลัยเชียงใหม่ หรือ ชกว. มช. น�ำโดย รองศาสตราจารย์ ดร.นรินทร์ สิรก ิ ล ุ รัตน์ ประธานชมรมฯ และคณะกรรมการชมรมฯ จัดงานวันครบรอบ 10 ปี ชกว. มช. "วันชื่นชุมนุม ชกว. มช." โดยมี ผู้ช่วยศาสตราจารย์ ดร.หทัยชนก เนียมทรัพย์ รองคณบดีฝา่ ยบริหาร คณะวิทยาศาสตร์ พร้อมด้วยผู้บริหาร ร่วมเป็นเกียรติในพิ ธีเปิดงาน ซึ่งจัดขึ้น เพื่ อให้ผู้เกษียณอายุงานของคณะวิทยาศาสตร์ ทั้งอดีตผู้บริหาร อาจารย์ และเจ้าหน้าที่ ได้ร่วมพบปะ สังสรรค์ และเฉลิมฉลองในโอกาสครบรอบ 10 ปี ของการก่อตั้งชมรมฯ ร่วมกัน และเพื่ อสานความ สัมพั นธ์อันเหนียวแน่นระหว่างสมาชิกชมรมฯ และคณะฯ เมื่อวันที่ 25 พฤศจิกายน 2563 ณ บริเวณลาน สนามหญ้า อาคาร 40 ปี คณะวิทยาศาสตร์
20
คณะวิทยาศาสตร์ มหาวิทยาลัยเชียงใหม่
News&EVENTS กิจกรรมความเคลื่อนไหว ภายในคณะวิทยาศาสตร์
ที ม นั ก วิ จั ย มช. ให้ ก ารต้ อ นรั บ ผู้ ว่ า ราชการ จั ง หวั ด เชี ย งใหม่ ในโอกาสเข้ า เยี่ ย มชมศู นย์ การเรี ย นรู้ ศิ ลปะโบราณและวิ ท ยาศาสตร์ ล้ า นนา
เมื่อวันศุกร์ท่ี 4 ธันวาคม 2563 นายเจริญฤทธิ์ สงวนสัตย์ ผู้ว่าราชการจังหวัดเชียงใหม่ พร้อม ด้วยนายธัญศักดิ์ แสงศรีจน ั ทร์ นายกมนตรีเทศบาลตําบลสุเทพ ได้ให้เกียรติเข้าเยีย ่ มชมศูนย์การเรียนรูศ ้ ิลปะ โบราณและวิทยาศาสตร์ล้านนา (Lanna Ancient Art and Science Learning Center) ณ วัดอุโมงค์ สวนพุ ทธธรรม จังหวัดเชียงใหม่ ซึ่งเป็นศู นย์การเรียนรู้แห่งใหม่ ที่ได้มีการเปิดให้บริการอย่าง ไม่เป็นทางการตั้งแต่เดือนพฤศจิกายน 2563 ที่ผ่านมา ทั้งนี้ ทีมงานห้องปฏิบัติการวิจัยคณิตศาสตร์และวิทยาศาสตร์โบราณคดี คณะวิทยาศาสตร์ มหาวิทยาลัยเชียงใหม่ ในฐานะกรรมการของศูนย์การเรียนรู้ น�ำทีมโดย ผู้ช่วยศาสตราจารย์ ดร.อติชาต เกตตะพั นธุ์ ได้ให้การต้อนรับ ร่วมกับทีมงานผลิตสื่อ Virtual Reality (VR) จากส�ำนักบริการเทคโนโลยี สารสนเทศ มหาวิทยาลัยเชียงใหม่ โดยผู้ว่าราชการจังหวัดได้เยี่ยมชมศูนย์ฯ ชมนิทรรศการ อุโมงค์ จ�ำลอง และใช้งานตัวทดลองภาพเสมือนจริง (VR Demo) ทีน ่ า่ ตืน ่ เต้นและเพิ่งจัดท�ำขึน ้ มาใหม่ โดยก�ำลัง อยู่ในช่วงหาผู้สนับสนุนงบประมาณในการจัดท�ำ VR แบบสมบูรณ์ต่อไป ทัง ้ นี้ ศูนย์การเรียนรูเ้ ป็นความร่วมมือระหว่างมหาวิทยาลัยเชียงใหม่ วัดอุโมงค์สวนพุ ทธธรรม และ องค์การพิ พิธภัณฑ์วิทยาศาสตร์แห่งชาติ โดยจะเปิดตัวอย่างเป็นทางการ ในช่วงปลายเดือนมกราคม 2564 ส�ำหรับผู้สนใจเข้าเยี่ยมชมสามารถติดต่อ ดร.ศิริวรรณ เกตตะพั นธุ์ เบอร์โทร 084-608-5461 21
วิสัยทัศน์ : คณะวิทยาศาสตร์มุ่งสู่ความเป็นนานาชาติในการผลิตบัณฑิตและการวิจัยที่มีคุณภาพระดับสากล
News&EVENTS กิจกรรมความเคลื่อนไหว ภายในคณะวิทยาศาสตร์
มช. เปิ ด เรื อ นเพาะช� ำ กล้ า ไม้ ท้ อ งถิ่ น แห่ ง แรก รวบรวมเมล็ ด พั นธุ์ ไ ม้ ท้ อ งถิ่ น ภาคเหนื อ หายาก ตั้ ง เป้ า เป็ น แหล่ ง วิ จั ย และผลิ ต กล้ า ไม้ ฟื้ นฟู ป่ า ดอยสุ เ ทพและภาคเหนื อ ศูนย์ธรรมชาติวิทยาดอยสุเทพเฉลิมพระเกียรติฯ คณะวิทยาศาสตร์ ถือฤกษ์งามยามดี วันสิง ้ งถิน ิ ยา ่ แวดล้อมไทย 4 ธันวาคม 2563 จัดงานเปิด “เรือนเพาะช�ำกล้าไม้ทอ ่ ” ณ ศูนย์ธรรมชาติวท ดอยสุเทพเฉลิมพระเกียรติฯ โดยได้รบ ั เกียรติจาก รองศาสตราจารย์ ดร.สัมพันธ์ สิงหราชวราพันธ์ รองอธิการบดีมหาวิทยาลัยเชียงใหม่ ให้เกียรติเป็นประธานเปิดงาน และศาสตราจารย์ ดร.ธรณินทร์ ไชยเรืองศรี คณบดีคณะวิทยาศาสตร์ มหาวิทยาลัยเชียงใหม่ กล่าวต้อนรับแขก ผูม ้ เี กียรติจากหลากหลายหน่วยงานพันธมิตรทีม ่ าร่วมมือกันท�ำกิจกรรมอนุรก ั ษ์ทรัพยากรธรรมชาติ ตลอดจนปลูกจิตส�ำนึกรักสิ่งแวดล้อมให้ประชาชนตระหนักถึงความส�ำคัญของสิ่งแวดล้อม ที่มีต่อชีวิตความเป็นอยู่ท้ังในปัจจุบันและอนาคต เพื่ อรักษาทรัพยากรทางธรรมชาติของ ประเทศไทยให้อุดมสมบูรณ์อย่างยั่งยืนตลอดไป ภายในงานมีการเยี่ยมชมเรือนเพาะช�ำกล้าไม้ท้องถิ่น กิจกรรมสาธิตการเพาะเมล็ดและ การย้ายกล้าไม้ท้องถิน ี นใจ และการแจกต้นกล้าไม้ท้องถิน ่ แก่ผู้ท่ส ่ เพื่ อให้น�ำกลับไปปลูกที่บ้าน
22
คณะวิทยาศาสตร์ มหาวิทยาลัยเชียงใหม่
อาจารย์ ดร.เดีย พนิตนาถ แชนนอน หัวหน้าศู นย์ธรรมชาติวิทยาดอยสุเทพเฉลิม กล่าวว่า “เรือนเพาะช�ำกล้าไม้ท้องถิ่นแห่งนี้เป็นแหล่งเก็บรวบรวมเมล็ดพั นธุ์ไม้ท้องถิ่นภาคเหนือ หายาก ส�ำหรับการเรียนรู้เกี่ยวกับเมล็ดไม้ท้องถิ่นในภาคเหนือของประเทศไทย เป็นแหล่งผลิต กล้าไม้ท้องถิ่นเพื่ อการฟื้ นฟู ป่าบนดอยสุเทพซึ่งระบบนิเวศป่าได้รับผลกระทบอย่างหนักจากไฟ ไหม้ป่าในทุก ๆ ปี และฟื้ นฟู ป่าในพื้ นที่ภาคเหนือ รวมถึงการวิจัยกล้าไม้ท้องถิน ่ ร่วมกับหน่วยวิจัย การฟื้ นฟู ปา่ (FORRU) ของคณะวิทยาศาสตร์ ตลอดจนเป็นพื้นทีส ่ ำ� หรับสนับสนุนกิจกรรมบริการ วิชาการต่าง ๆ ของศูนย์ฯ ซึ่งถือเป็นแหล่งเรียนรู้ด้านธรรมชาติวิทยา นิเวศวิทยา การอนุรักษ์ ทรัพยากร ธรรมชาติและสิง ั ใิ นสถานทีจ ่ ริง เพื่อสร้าง ่ แวดล้อม ผ่านการอบรมและการลงมือปฏิบต ความตระหนักแก่เยาวชนและชุมชนให้เห็นความส�ำคัญของธรรมชาติ และส่งเสริมชุมชนให้เป็น มิตรกับสิ่งแวดล้อมตามวิสัยทัศน์ของศูนย์ฯ และยังสอดคล้องกับยุทธศาสตร์เชิงรุกที่ 1 ของ มหาวิทยาลัยเชียงใหม่ ในเรือ ่ งนวัตกรรมด้านสิง ่ แวดล้อมและพลังงาน โดยมีเป้าหมายในการเป็น ผูน ้ ำ� ในการสร้าง จัดการ สร้างเสริมสมรรถนะ และแบ่งปันด้านองค์ความรู้ เทคโนโลยี นวัตกรรม สีเขียวที่ย่ง ั ยืน”
23
วิสัยทัศน์ : คณะวิทยาศาสตร์มุ่งสู่ความเป็นนานาชาติในการผลิตบัณฑิตและการวิจัยที่มีคุณภาพระดับสากล
เรือนเพาะช�ำกล้าไม้ท้องถิ่นของศูนย์ธรรมชาติวิทยาดอยสุเทพเฉลิมพระเกียรติฯ ลักษณะ เป็นอาคารศูนย์การเรียนรู้ และเรือนเพาะช�ำ ขนาดพื้ นที่โดยรวม 100 ตารางเมตร สร้างขึ้นเมื่อ ปี 2562 โดยได้รับการสนับสนุนจากคณะวิทยาศาสตร์ มหาวิทยาลัยเชียงใหม่ และเปิดใช้อย่าง เป็นทางการในวันที่ 4 ธันวาคม 2563 เรือนเพาะช�ำกล้าไม้ท้องถิ่นแห่งนี้ ประกอบด้วย 1. ห้องนิทรรศการ จัดแสดงข้อมูลการฟื้ นฟู ป่าโดยวิธีพรรณไม้โครงสร้าง องค์ประกอบ ของเมล็ด ตัวอย่างพรรณไม้แห้ง และตัวอย่างอุปกรณ์เรือนเพาะช�ำ 2. ห้องเก็บตัวอย่างเมล็ด จัดแสดงข้อมูลโครงการธนาคารเมล็ดเพื่อการอนุรก ั ษ์พันธุกรรม ของไม้ท้องถิ่น ประเภทของเมล็ด ตัวอย่างเมล็ดพั นธุ์ไม้ท้องถิ่น และตัวอย่างพรรณไม้แห้ง 3. ห้องเก็บอุปกรณ์ เก็บอุปกรณ์เรือนเพาะช�ำ วัสดุเพาะเมล็ด วัสดุปลูก และอุปกรณ์ตา่ ง ๆ 4. พื้ นที่เตรียมและเพาะเมล็ด พื้ นที่ส�ำหรับการเพาะเมล็ดและจัดเตรียมวัสดุปลูก 5. พื้ นที่อนุบาลกล้าไม้ พื้ นที่ส�ำหรับวางกล้าไม้ท้องถิ่นเพื่ อเตรียมน�ำไปปลูก เรือนเพาะช�ำกล้าไม้นับเป็นองค์ประกอบหนึ่งที่ส�ำคัญของการฟื้ นฟู ระบบนิเวศป่า โดยเป็น แหล่งเพาะช�ำและผลิตต้นกล้าไม้เพื่ อน�ำไปปลูกป่า นอกจากนั้น ยังเป็นศูนย์กลางของกิจกรรม ทั้งทางการศึกษาและสังคมของชุมชน ซึ่งจะช่วยกระตุ้นให้คนในชุมชนมีส่วนร่วมกับการฟื้ นฟู ป่า มากยิง ้ ตลอดจนเป็นการสร้างความเข้มแข็งของชุมชนในการอนุรก ั ษ์ทรัพยากรธรรมชาติและ ่ ขึน รักษาสภาพแวดล้อมต่อไป สอบถามข้ อ มู ล เพิ่ ม เติ ม นางสาวเอื้ อ งอริ น สายจั น ทร์ โทรศั พ ท์ 084-6116345 ศูนย์ธรรมชาติวท ิ ยาดอยสุเทพเฉลิมพระเกียรติฯ คณะวิทยาศาสตร์ มหาวิทยาลัยเชียงใหม่ อีเมล doisuthep.center@cmu.ac.th
24
คณะวิทยาศาสตร์ มหาวิทยาลัยเชียงใหม่
SCI Alumni ข่าวสารจากศิษย์เก่า
ฉั ต รชั ย ชั ย นนถี รหัส 4105178 ศิษย์เก่าสาขาวิชาจุลชีววิทยา ภาควิชาชีววิทยา คณะวิทยาศาสตร์ มหาวิทยาลัยเชียงใหม่ อาชีพปัจจุบัน : รับราชการครู ต�ำแหน่งผู้อ�ำนวยการโรงเรียน บ้านร่องเสี้ยว (รัฐราษฎร์ผดุงวิทย์) อ�ำเภอสูงเม่น จังหวัดแพร่ สังกัดส�ำนักงานเขตพื้ นที่การศึกษาประถมศึกษาแพร่ เขต 2 ส�ำนักงานคณะกรรมการการศึกษาขั้นพื้ นฐาน กระทรวงศึกษาธิการ
“ใครเขาจะเชือ ่ ว่าเราท�ำได้ก็ต่อเมือ ่ เราได้ท�ำให้เขาดูแล้ว ว่าเราท�ำได้จริงเท่านั้น” ในบรรดาเพื่ อนร่วมรุ่นภาควิชาชีววิทยากว่า 80 ชีวิต ผมคง เป็นลูกศิษย์ท่น ี ่าปวดหัวและน่าเป็นห่วงที่สุดคนหนึ่งของคณาจารย์ ด้วยผลการเรียนลุ่ม ๆ ดอน ๆ และความไร้เป้าหมายในการศึกษา เล่าเรียนรวมถึงการท�ำงานในอนาคต แต่ในที่สุดแล้วทั้งอาจารย์ เพื่ อน พี่ น้อง ก็ช่วยทั้งผลักทั้งดันจนผมเป็นบัณฑิตลูกช้างจนได้ ด้วยเวลา 5 ปีเต็ม และเกรดเฉลี่ย 2 ต้น ๆ อาจารย์อุราภรณ์ สะอาดสุด ท่านเป็นทั้งอาจารย์ท่ป ี รึกษา ที่ปรึกษาปัญหาพิ เศษ และเป็นครูท่ีรักและเป็นห่วงลูกศิ ษย์ทุกคน เหมือนกับลูกของท่านเอง แม้ท่านจะเป็นอาจารย์ด้านวิทยาศาสตร์ แต่ไม่นา่ เชือ ่ ว่าสิง ่ มได้รบ ั จากอาจารย์มามากทีส ่ ด ุ คือความละเอียด ่ ทีผ พิ ถีพิถันในการใช้ภาษา ทั้งภาษาไทยและภาษาอังกฤษ และกลายมา เป็นทักษะส�ำคัญในการท�ำงานในเวลาต่อมา ผมเรียนจบปี พ.ศ. 2546 ช้ากว่าเพื่ อนส่วนใหญ่ไป 1 ปี รับปริญญาพร้อมรุน ่ น้อง ในช่วงแรกหลังเรียนจบผมประสบปัญหา อย่างมากในการหางานท�ำ อยู่ในสภาพบัณฑิตตกงานวนเวียน เข้ า ออกภาควิ ช าเหมื อ นเมื่ อ ตอนยั ง เรี ย นอยู่ อาจารย์ ป านมุ ก วัชรปิยโสภณ จึงให้โอกาสได้ท�ำงานเป็นผู้ช่วยวิจัยในโครงการวิจัย ของท่าน หลังจากนั้นจึงได้ท�ำงานเป็นผู้ช่วยวิจัยในโครงการวิจัย ของอาจารย์กานดา หวังชัย รวมระยะเวลาปีเศษ ประสบการณ์ ท�ำงานตรงนีไ้ ด้กลายเป็นเสมือนใบเบิกทางสูก ่ ารท�ำงานอืน ่ ๆ เพราะ หลังจากนัน ั การ ้ เป็นต้นมาไม่วา่ ผมจะสมัครงานในต�ำแหน่งใดก็ได้รบ พิ จารณารับเข้าท�ำงานทุกต�ำแหน่ง แตกต่างจากตอนที่พึ่งเรียน จบใหม่ อ ย่ า งมาก ผมจึ ง ได้ เ รี ย นรู้ ว่ า ใครเขาจะเชื่ อ ว่ า เราท� ำ ได้ ก็ต่อเมื่อเราได้ท�ำให้เขาดูแล้วว่าเราท�ำได้จริงเท่านั้น 25
วิสัยทัศน์ : คณะวิทยาศาสตร์มุ่งสู่ความเป็นนานาชาติในการผลิตบัณฑิตและการวิจัยที่มีคุณภาพระดับสากล
ช่วงปี พ.ศ. 2548 - 2551 ผมยังคงใช้ชีวิตและท�ำงานอยู่ท่เี ชียงใหม่ งานที่ท�ำคือ เป็นกองบรรณาธิการของบริษัทผลิตสื่อ จนกระทั่งบริษัทปิดตัวลงผมจึงตัดสินใจว่าจะ กลับไปใช้ชีวิตที่บ้านเกิดคือจังหวัดแพร่ สิ่งที่ต้องคิดอย่างมากคือในการกลับไปนั้นจะไป ท�ำงานอะไรเพราะเมืองแพร่นั้นไม่ได้มีงานหลากหลายให้ท�ำเหมือนเมืองเชียงใหม่ และผม ให้ความสนใจอาชีพครูเพราะเชื่อว่าเป็นงานที่จะท�ำให้เราได้ใช้ความรู้ความสามารถตามที่ ได้เรียนมามากที่สุดแล้ว แต่การจะท�ำงานเป็นครูไม่ใช่เรือ ่ งง่าย ๆ ส�ำหรับผมซึง ่ ไม่ได้เรียนจบศึกษาศาสตร์ มาโดยตรง ผมได้ไปสมัครเป็นครูวท ิ ยาศาสตร์ในโรงเรียนเอกชนหลายแห่งในจังหวัดแพร่ ซึ่งทุกแห่งจะบอกกับเราเหมือนกันว่าเขาสนใจเรามากเพราะเราจบจากมหาวิทยาลัย เชียงใหม่ แต่ไม่สามารถรับเราเป็นครูได้เพราะเราไม่มีใบประกอบวิชาชีพครู ท�ำให้ผมได้ เรียนรู้สิ่งใหม่พร้อมกัน 2 สิ่ง สิ่งแรกคือพี่ น้องลูกช้างของเราได้ออกไปสร้างมาตรฐาน ทีส ่ ง ู มากไว้กบ ั สังคมภายนอก ความเป็นมหาวิทยาลัยเชียงใหม่จง ึ ได้รบ ั การยอมรับนับถือ อย่างสูงและเราสมควรต้องภาคภูมิใจอย่างยิ่ง และอีกสิ่งหนึ่งคือแม้เราจะมีต้นทุนที่ดี อย่างไรก็ตาม แต่ทุกที่มีกฎกติกาที่เราต้องยอมรับ เคารพและปฏิบัติตามหากต้องการ เข้าไปเป็นส่วนหนึ่งของที่แห่งนั้น ท�ำให้เราต้องเรียนรู้เงื่อนไขที่เราต้องผ่าน ตั้งเป้าหมาย หาวิธีการ และลงมือท�ำเพื่ อบรรลุสู่เป้าหมายนั้นเสมอ และการก้าวไปข้างหน้าจะท�ำให้เรา ได้เจอเงื่อนไขใหม่ เป้าหมายใหม่อยู่ตลอดเส้นทาง เมือ ่ เริม ี ารทีจ ่ ะมีใบอนุญาตประกอบ ้ เป้าหมายแล้วว่าจะเป็นครูผมจึงต้องหาวิธก ่ ตัง วิชาชีพครู ซึ่งวิธีการหลักมีอยู่ 2 แนวทาง แนวทางแรกคือการขอสอบเทียบมาตรฐาน ตามที่คุรุสภาก�ำหนด และอีกแนวทางหนึ่งคือการเรียนให้จบหลักสูตรประกาศนียบัตร วิชาชีพครูท่ีได้รับการรับรองจากคุรุสภา ซึ่งจะมีเปิดสอนในสถาบันอุดมศึ กษาต่าง ๆ ผมเลือกเรียนหลักสูตรดังกล่าวของคณะครุศาสตร์ มหาวิทยาลัยราชภัฏอุตรดิตถ์ ซึ่งมี ความน่าเชื่อถือและสะดวกต่อการเดินทางไปเรียนมากที่สุดส�ำหรับผม ใช้เวลาเรียนและ ฝึกประสบการณ์วช ิ าชีพหรือเรียกง่าย ๆ ว่าฝึกสอนรวม ๓ ภาคเรียนหรือประมาณ 1 ปีครึง ่ จึงส�ำเร็จการศึกษาได้รบ ั ประกาศนียบัตรวิชาชีพครูและสามารถขอขึน ้ ทะเบียนรับใบอนุญาต 26
คณะวิทยาศาสตร์ มหาวิทยาลัยเชียงใหม่
ประกอบวิชาชีพครูได้ ทีส ่ ำ� คัญอีกอย่างหนึง ่ คือผมได้รจ ู้ ก ั ภรรยาของผมตอนมาเรียนด้วยกันที่น่เี อง เมือ ่ ได้ใบเบิกทางมาแล้วเป็นจังหวะเดียวกันพอดี กับที่ส�ำนักงานเขตพื้ นที่การศึกษามัธยมศึกษา เขต 77 แพร่-น่าน ซึง ่ เพิ่งก่อตัง ้ มาได้ไม่ถง ึ ปี เปิดสอบบรรจุครู ้ ขึน ผมจึงสมัครสอบในวิชาเอกวิทยาศาสตร์ และการสอบ ครั้งนี้ท�ำให้ผมมั่นใจมากขึ้นว่าการตั้งเป้าหมาย การหา วิธก ี ารเพื่อบรรลุเป้าหมาย และการลงมือท�ำนัน ้ จะน�ำไปสู่ ผลลัพธ์ทด ่ี ท ี ส ่ี ด ุ เท่าทีจ ่ ะดีได้ ไม่ตา่ งจากกระบวนการทาง วิทยาศาสตร์ทเ่ี ราได้รบ ั การปลูกฝังมา หรือทีพ ่ ระพุ ทธเจ้า ได้ทรงสอนไว้ในเรื่องของอริยสัจ 4 ผมสามารถสอบได้ ในล�ำดับที่ 1 มีสท ิ ธิเ์ ลือกท�ำงานในโรงเรียนใดก็ได้ทม ่ี อ ี ต ั รา ว่ า งอยู่ ผมพู ดได้ เ ต็ ม ปากว่ า การสอบนั้น ไม่ ย ากเลย แต่กระบวนการก่อนทีผ ่ มจะมีสท ิ ธิส ้ ยากและใช้เวลา ์ อบนัน นานมาก มีโรงเรียนให้เลือก 4 โรงเรียน มีอยู่ 3 โรงเรียน ทีอ ่ ยูใ่ นจังหวัดน่านและหนึง ่ ในนัน ้ คือโรงเรียนประจ�ำจังหวัด แน่นอนว่าผมเองก็อยากท�ำงานในโรงเรียนที่ใหญ่และ มีช่ือเสียง แต่สุดท้ายผมก็ตัดสินใจเลือกโรงเรียนใน จังหวัดแพร่ซึ่งเป็นโรงเรียนมัธยมศึ กษาประจ�ำอ�ำเภอ เพราะเป้าหมายแรกคือการได้กลับมาอยู่บ้านและดูแล ครอบครัว ผมบรรจุเข้ารับราชการครูในปี พ.ศ. 2554 หลังจากเป็นครูได้ 2 ปี ผมจึงตั้งเป้าหมายว่าจะ เป็นผู้บริหารสถานศึกษา ซึ่งก็เช่นเดียวกับครูคือจะต้อง มีใบอนุญาตประกอบวิชาชีพผูบ ้ ริหารสถานศึกษา ผมจึง ได้ไปเรียนต่อปริญญาโทสาขาการบริหารการศึ กษา มหาวิ ท ยาลั ย รามค� ำ แหง ซึ่ ง มี ส าขาวิ ท ยบริ ก ารใน จั ง หวั ด แพร่ และสามารถขออนุ ญ าตศึ ก ษาต่ อ ได้ โดยไม่ใช้เวลาราชการ ใช้เวลาเรียนเวลาห้าโมงเย็นถึง สามทุ่ม สัปดาห์ละ 3 วัน ตลอดเวลา 2 ปีเต็ม เมื่อจบ ปริญญาโทแล้วจึงสามารถขอใบอนุญาตประกอบวิชาชีพ ผู้บริหารสถานศึกษาได้ ซึ่งก็เป็นเพี ยงเงื่อนไขข้อหนึ่ง เท่านั้น ยังมีเงื่อนไขอีกหลายข้อที่ต้องผ่าน และผมก็ท�ำ เช่นเดิม ตั้งเป้าหมาย ก�ำหนดวิธีการ และลงมือท�ำ จนถึงตอนนีใ้ นชีวต ิ ของผมทัง ้ การงานและครอบครัว ก็ยง ั มีเป้าหมายใหม่ ๆ ให้มง ุ่ ไปเสมอ ผมมีชวี ต ิ ทีด ่ ี มีความ สุขตามอัตภาพ รู้จักตนเองและภาคภูมิใจในตนเอง ในระดับหนึ่ง และเชื่อมั่นว่าตนเองยังสามารถที่จะท�ำ ประโยชน์ต่อสังคมและประเทศชาติได้อีกมาก สิ่งที่ผม อยากจะบอกคือมหาวิทยาลัยเชียงใหม่คือสารตั้งต้นที่ หล่อหลอมให้ผมเป็นอย่างที่ผมเป็นในทุกวันนี้ ขอบคุณ ภาควิชาชีววิทยา ขอบคุณคณะวิทยาศาสตร์ ขอบคุณ มหาวิทยาลัยเชียงใหม่ครับ
27
วิสัยทัศน์ : คณะวิทยาศาสตร์มุ่งสู่ความเป็นนานาชาติในการผลิตบัณฑิตและการวิจัยที่มีคุณภาพระดับสากล
SCI Alumni ข่าวสารจากศิษย์เก่า
ฤธวั ฐ ร์ วรรณประภา รหัส ป.ตรี : 490510735 / รหัส ป.โท : 530531100 ศิษย์เก่าสาขาวิชาคณิตศาสตร์ คณะวิทยาศาสตร์ มหาวิทยาลัยเชียงใหม่ อาชีพ ครู ตําแหน่ง รองผู้อ�ำนวยการฝ่ายวิชาการ โรงเรียนอนุบาลดรุณนิมิตวิทยา
“คณิตศาสตร์คือการคิดอย่างเป็นระบบ เมือ ่ เรามอง ทุกอย่างเป็นระบบ เราจะมองเห็นปัญหาเป็นจุดย่อย แล้วเริ่มแก้ เติม เสริม จนได้ผลลัพธ์ทด ี่ ีขน ึ้ ”
ท�ำไมเลือกเรียนคณิตศาสตร์ นี่คงเป็นค�ำถามที่ถูกถามบ่อยที่สุดในชีวิต เพราะการเป็นผู้บริหาร โรงเรียนอนุบาลดูเป็นอะไรที่ห่างไกลจากค�ำว่านักคณิตศาสตร์ในสายตาคนทั่วไป แต่ส�ำหรับตัวเองมีค�ำ ตอบง่าย ๆ อยูแ ่ ล้วคือชอบ ทุกครัง ู บ ั ซ้อนและเห็นวิธก ี ารหาค�ำตอบ ้ ที่เห็นสมการ เห็นสูตร เห็นปัญหาที่ดซ ของนักคณิตศาสตร์ มันดูสวยงาม มันดูน่าทึ่ง ซึ่งพอได้มาเรียนจริง ๆ คณิตศาสตร์ย่ง ิ ตอกย�ำ้ ความ ส�ำคัญของมันตัวเอง เพิ่มความลุม ่ ลึกในทัศนคติทเ่ี รามีตอ ่ คณิตศาสตร์ ตกตะลึงไปกับโลกใบใหม่ทง ้ั ทีเ่ รา อยากก้าวเข้าไปดูและอยากวิ่งหนีมันไปให้ไกล เชื่อว่าคนส่วนใหญ่การเรียนเป็นบันไดเพื่ อใช้ก้าวไปสู่ชีวิตการท�ำงาน การสร้างบันไดที่แข็งแรงคง สร้างความกดดันและความเครียดให้มากมาย แต่กับตัวเองที่มีงานรองรับอยู่แล้ว (โรงเรียนเป็นของ ครอบครัว) มันคือการยกภาระเหล่านี้ออกไป ไม่ต้องห่วงเรื่องเกรด ไม่ต้องห่วงเรื่องงาน เราจึงเลือกลง วิชาที่อยากลง ทุ่มเทกับเรื่องที่อยากศึกษา ทิ้งเรื่องที่ไม่ชอบ มองผ่านเรื่องที่ไม่สนใจ บางเรื่องที่ยากเรา จึงมองเป็นความท้าทาย ท�ำได้กด ็ ี ท�ำไม่ได้กแ ็ ทบไม่มผ ี ลเสีย แต่ไม่วา่ ยังไงก็ตาม กระบวนการทีเ่ ราได้ผา่ นมา ประสบการณ์ในอ้อมกอดของภาควิชาคณิตศาสตร์ก็ได้มีส่วนสร้างเราให้เป็นเราในทุกวันนี้ ซึ่ง ณ ตอน นั้นเราบอกไม่ได้เลยว่าที่เรียนมาจะเอามาใช้อะไร หรือจะมีประโยชน์อะไรกับงานที่เราจะต้องไปท�ำ
28
คณะวิทยาศาสตร์ มหาวิทยาลัยเชียงใหม่
ในช่วงปีแรก ๆ ที่ได้มาท�ำงาน มันก็ไม่ต่างจากการเรียน เราต้องเรียนรู้ศาสตร์ใหม่ ๆ ทักษะ ใหม่ ๆ แม้เราจะอยู่กับโรงเรียนมาตั้งแต่เด็ก ช่วยท�ำงานมาตั้งแต่อยู่ช้ันประถม พอมาท�ำงาน เต็มตัวมันก็เหมือนเราเป็นน้องใหม่ท่ีต้องเรียนรู้อะไรอีกมาก กว่าการท�ำงานจะเริ่มลงตัวก็ใช้เวลา หลายปี ในช่วงเวลานั้นเองที่ประสบการณ์จากสมัยเรียนค่อย ๆ แสดงผลสัมฤทธิ์ออกมา หนึ่งใน การเรียนที่นักศึกษาทุกคนต้องผ่านคือการอ่านงานวิจัย ซึ่งจากประสบการณ์การเรียน ป.บัณฑิต และการพบปะครูอก ี มาก ท�ำให้รวู้ า่ การค้นคว้าข้อมูลของคนทีจ ่ บสายวิทย์มาโดยตรงมีประสิทธิภาพกว่า ปัญหาที่เห็นได้ชัด เช่น การเรียนโดยใช้ STEM เรามีข้อกังขาทุกครั้งเวลาไปเข้าอบรม เราจึงไปค้น ข้อมูลหาต้นตอของ STEM ว่ามาจากไหน ใครคิด แนวคิดตั้งต้นคืออะไร ข้อจ�ำกัดในการใช้ ซึง ่ ผลทีไ่ ด้ออกมาค่อนข้างน่าประหลาดเพราะประเทศไทยเราน�ำมาใช้แบบแต่งแต้มเติมสีจนหลุดจาก กรอบแนวคิดดั้งเดิมไปไกล และการเรียน ป.โท สาขาคณิตศาสตร์ประยุกต์ ท�ำให้เรามองทุกอย่าง ว่าต้องมีจด ุ เชือ ่ มโยง ท�ำให้เราขยายการอ่านงานวิจย ั และการศึกษาข้ามจากสายการสอน การดูแลเด็ก ไปสายการวิจย ั การแพทย์ดา้ นสมอง การแพทย์ดา้ นพัฒนาการเด็ก จิตวิทยาและการอ่านภาษากาย ซึ่งเมื่อรวมเข้าด้วยกันเราสามารถพั ฒนาครูให้มีทักษะที่หลากหลายและเหมาะสมมากขึ้น ซึ่งการจะ ท�ำสิ่งเหล่านี้ได้มันมาจากการปลูกฝังสมัยเรียนคณิตศาสตร์ เพราะคณิตศาสตร์คือการคิดอย่าง เป็นระบบ เมื่อเรามองทุกอย่างเป็นระบบ เราจะมองเห็นปัญหาเป็นจุดย่อย แล้วเริ่มแก้ เติม เสริม จนได้ผลลัพธ์ทด ่ี ข ี น ึ้ และคณิตศาสตร์ยง ั สอนให้เรารูว้ า่ ผลลัพธ์ของปัญหามีวธ ิ ก ี ารมากกว่าหนึง ่ วิธี ที่โรงเรียนจึงสอนครูให้มีความยืดหยุ่นในการสอน ปรับตัวตามผู้เรียน ให้เครื่องมือคือวิธีการที่ หลากหลายในการสอน เราไม่ยด ึ ติดกับรูปแบบหรือแนวคิดใดแนวคิดหนึง ่ ครูทน ่ี ต ่ี อ ้ งพร้อมจะอบรม เพื่ อเสริมความรู้ใหม่ ๆ ตลอด ยิ่งเราตระหนักถึงความส�ำคัญของกระบวนการคิดเท่าไหร่ เรายิ่ง ต้องมองหาวิธีการที่จะสร้างกระบวนการคิดให้ได้ในเด็กเล็ก และเมื่อเรามองลึกผ่านกระบวนการ เรียนรู็ท่ีเราได้รับ ที่เราได้ศึกษา เราพบว่าการเรียนคณิตศาสตร์น่ีแหละที่ปลูกฝังสิ่งเหล่านี้มา โดยตลอด สิง ื การต้องการส่งต่ออะไร ่ ทีเ่ ราท�ำคือการให้ครูของเราทราบว่าการเรียนคณิตศาสตร์คอ ที่มากกว่าตัวเลข เพราะเมื่อครูเข้าใจ การส่งต่อไปสู่ผู้เรียนจึงจะเริ่มขึ้น
29
วิสัยทัศน์ : คณะวิทยาศาสตร์มุ่งสู่ความเป็นนานาชาติในการผลิตบัณฑิตและการวิจัยที่มีคุณภาพระดับสากล
SCI-Knowledge สาระวิชาการ
นั ก วิ จั ย มช. ค้ น พบ “เห็ ด พั นธุ์ อั ป สร” เห็ ด ชนิ ด ใหม่ ข องโลก ได้ รั บ พระราชทานชื่ อ สามั ญ ทีมความหลากหลายทางชีวภาพด้านเห็ดราวิทยา โดย ศาสตราจารย์ เกียรติคุณ ดร.สายสมร ล�ำยอง หัวหน้าศูนย์วิจัยด้านความหลากหลาย ของจุลินทรีย์และการใช้ประโยชน์อย่างยั่งยืน สังกัดคณะวิทยาศาสตร์ มหาวิทยาลัยเชียงใหม่ และนักวิจัยอีกสองท่าน คือ ดร.นครินทร์ สุวรรณราช และ ดร.จตุรงค์ ค�ำหล้า สังกัดส�ำนักงานบริหาร งานวิจย ั มหาวิทยาลัยเชียงใหม่ ทีเ่ ป็นผูร้ ว่ มวิจย ั ในโครงการ “การส�ำรวจและจัดท�ำฐานข้อมูลความหลากหลายทางชีวภาพ ของสวนป่าแม่เมาะ” ภายใต้ทุนขององค์การอุตสาหกรรม ป่าไม้ภาคเหนือบน องค์การอุตสาหกรรมป่าไม้ โดยมี รองศาสตราจารย์ ดร.เกรียงศักดิ์ ศรีเงินยวง รองอธิการบดี มหาวิทยาลัยแม่โจ้ เป็นหัวหน้าโครงการ ซึง ่ ได้ดำ� เนินโครงการ ในปี พ.ศ. 2559 – 2560 ได้ค้นพบเห็ดชนิดใหม่ทเี่ ป็นการค้นพบ ่ จัดอยู่ในสกุล Pleurotus (สกุลที่ ใหม่ของโลก จ�ำนวน 1 ชนิด ซึง ใช้เรียกเห็ดนางฟ้า) ซึ่งค้นพบโดย ดร.นครินทร์ สุวรรณราช และ ดร.จตุรงค์ ค�ำหล้า นักวิจัยทั้งสองได้ร่วมกันศึกษาลักษณะสัณฐานวิทยา และศึกษา ข้อมูลทาง DNA พื้ นฐานเพื่ อบอกถึงรหัสพั นธุกรรม รวมถึงวิวัฒนาการของ เห็ดสกุลดังกล่าวจนมั่นใจว่าเป็นเห็ดชนิดใหม่ของโลก จึงได้น�ำความกราบบังคมทูล สมเด็จพระกนิษฐาธิราชเจ้า กรมสมเด็จพระเทพรัตนราชสุดาฯ สยามบรมราชกุมารี เพื่ อเสนอทูลขอพระราชทานชื่อสามัญ และขอพระบรมราชานุญาตใช้ช่อ ื วิทยาศาสตร์ เป็นภาษาละติน “sirindhorniae” ในนามมหาวิทยาลัยเชียงใหม่ เมือ ่ วันที่ 25 มีนาคม พ.ศ. 2563 ทีผ ่ า่ นมา มหาวิทยาลัยเชียงใหม่ได้รบ ั พระราชทาน ชื่อเห็ดชนิดใหม่ดังกล่าว ว่า “เห็ดพั นธุ์อัปสร” มีความหมายถึง นางฟ้า จากสมเด็จ พระกนิษฐาธิราชเจ้า กรมสมเด็จพระเทพรัตนราชสุดาฯ สยามบรมราชกุมารี และทีม วิจัยเห็ดราได้ต้ังชื่อวิทยาศาสตร์ของเห็ดชนิดนี้ว่า Pleurotus sirindhorniae sp. nov. Suwannarach N. et al. ซึ่งผลงานวิจัยดังกล่าวยังได้รับการตีพิมพ์ ในวารสาร ระดับนานาชาติดา้ นอนุกรมวิธาน PHYTOTAXA (Suwannarach et al. 2020 volume 460 เล่มที่ 4) นอกจากพื้ นที่สวนป่าแม่เมาะที่เป็นพื้ นที่พบเห็ดพั นธุ์อัปสรครั้งแรก ทีมวิจย ั ยังพบการกระจายของเห็ดพันธุอ ์ ป ั สรเพิ่มขึน ้ ในพื้นทีว่ จ ิ ย ั ปกปักพันธุกรรมพืช
30
คณะวิทยาศาสตร์ มหาวิทยาลัยเชียงใหม่
อพ.สธ.-มหาวิทยาลัยเชียงใหม่ ภายใต้โครงการอนุรักษ์พันธุกรรมพื ชอันเนื่องมาจากพระราชด�ำริ สมเด็จพระเทพรัตนราชสุดาฯ สยามบรมราชกุมารี ของศู นย์การศึ กษา มหาวิทยาลัยเชียงใหม่ หริภุญไชย จังหวัดล�ำพู น ในปี พ.ศ.2562 ที่ผ่านมาอีกด้วย เห็ดพันธุอ ์ ป ั สร สามารถเพาะเลีย ้ งเป็นเส้นใยบริสท ุ ธิไ์ ด้ในห้องปฏิบต ั ก ิ าร และเป็นเห็ดทีส ่ ามารถ น�ำมาเพาะเลี้ยงให้เกิดดอกเห็ด อีกทั้งมีรายงานว่ารับประทานได้ ซึ่งเป็นแหล่งโปรตีนที่ส�ำคัญ และ เกิดมูลค่าทางเศรษฐกิจ เจริญได้รวดเร็วในก้อนเห็ดทั่วไปรวมถึงทนอากาศร้อนได้ดีกว่าเห็ดสกุล นางฟ้าชนิดอืน ่ ในอนาคตทีมวิจย ั สามารถทีจ ่ ะพัฒนาต่อยอดเป็นเห็ดเศรษฐกิจเพื่อส่งเสริมการเพาะเลีย ้ ง สร้างรายได้ รวมถึงใช้เป็นสายพั นธุต ์ น ้ แบบเพื่ อปรับปรุงพั นธุใ์ นสภาพทนต่ออากาศร้อนได้ในอนาคต เห็ดนางฟ้าที่มีรายงานในประเทศไทย ซึ่งเห็ดสกุลนางฟ้า (Pleurotus spp.) ซึ่งมีรูปร่างความ คล้ายคลึงกันเห็ดนางรมซึ่งจัดอยู่ในแฟมิล่ี (family) เดียวกัน ในประเทศไทยนิยม เรียกเห็ดนางฟ้าโดยกรมวิชาการเกษตร แต่ในทางวิชาการนั้นยังไม่ได้มีการ ระบุการเรียกชื่ออย่างแน่ชัด ซึ่งแต่ก่อนมีความเข้าใจกันว่าเห็ดนางรม และนางฟ้าอยู่ในสกุล Pleurotus sajor-caju แต่ปัจจุบันเห็ดสกุล ดั ง กล่ า วได้ ถู ก เปลี่ ย นให้ จั ด อยู่ ใ นสกุ ล Lentinus sajor-caju (ประเทศไทยเรียกว่าเห็ดตีนปลอก) กลุ่มเดียวกับเห็ดลมบด ด้วย การอาศัยหลักการวิเคราะห์ทางเทคนิคอณูชวี โมเลกุล และในประเทศไทย มีรายงานการค้นพบเห็ดในสกุลเห็ดนางฟ้า จ�ำนวน 14 ชนิด คือ Pleurotus angustatus (เห็ดนางฟ้าภูฐาน), P. cornucopiae (เห็ดนางรมทอง), P. cystidiosus (เห็ดเป๋าฮื้อ), P. djamor (เห็ดนางนวล, P. eryngii, P. dryinus, P. flabellatus (เห็ดมัน), P. giganteus (เห็ดโต่งฝน), P. ostereatus (เห็ ด หอยนางรม), P. platypus, P. pulmonarius, P. salmoneostramineus, P. porrigens (เห็ดนางฟ้าขาวน้อย), และ P. sapidus (เห็ดนางฟ้าขาว) ดังนั้นชนิดที่ 15 ของประเทศไทย คือ P. sirindhorniae (เห็ดพั นธุ์อัปสร)
31
วิสัยทัศน์ : คณะวิทยาศาสตร์มุ่งสู่ความเป็นนานาชาติในการผลิตบัณฑิตและการวิจัยที่มีคุณภาพระดับสากล
ลักษณะที่แตกต่างของเห็ดสกุลนางฟ้าที่มีการรายงานก่อนหน้านี้กับเห็ดพั นธุ์อัปสร โดยอาศั ยการศึ กษาลักษณะทางสัณฐานวิทยาของดอกเห็ด พบว่าลักษณะดอกคล้ายกับ เห็ดหอยนางรม (P. ostereatus) อย่างไรก็ตามเมื่อตรวจสอบลักษณะโครงสร้างอื่น ๆ ภายใต้ กล้องจุลทรรศน์ พบว่า เห็ดที่พบนี้มีเซลล์ท่ส ี ร้างสปอร์ (basidia) ขนาด 10-18 x 4-5.5 ไมโครเมตร ซึ่ง มีขนาดเล็กกว่าของเห็ดหอยนางรมที่มีขนาด 29-31 x 7-10 ไมโครเมตร และเห็ดที่พบมีขนาดของ สปอร์ 5-7.5 x 3.5-4.5 ไมโครเมตร ซึ่งมีขนาดสั้นกว่าของเห็ดหอยนางรมที่มีขนาด 8-13 x 3-4.5 ไมโครเมตร ซึ่งการวิเคราะห์ความสัมพั นธ์เชิงวิวัฒนาการทางเทคนิคอณูชีววิทยา DNA เป็นข้อมูล สนับสนุนว่าเห็ดพั นธุ์อัปสรมีความแตกต่างจากเห็ดนางรมอย่างชัดเจน ทีมวิจัย โครงการศึกษาความหลากหลายทางชีวภาพสวนป่าแม่เมาะ จังหวัดล�ำปาง 1. รองศาสตราจารย์ ดร.เกรียงศักดิ์ ศรีเงินยวง ทีมวิจย ั ความหลากหลายของทรัพยากรพืชป่า มหาวิทยาลัยแม่โจ้ 2. ศาสตราจารย์ เกียรติคณ ุ ดร.สายสมร ล�ำยอง ทีมวิจย ั เห็ดราขนาดใหญ่ มหาวิทยาลัยเชียงใหม่ 3. ดร.นครินทร์ สุวรรณราช ทีมวิจัยเห็ดราขนาดใหญ่ มหาวิทยาลัยเชียงใหม่ 4. ดร.จตุรงค์ ค�ำหล้า ทีมวิจัยเห็ดราขนาดใหญ่ มหาวิทยาลัยเชียงใหม่ 5. ผู้ช่วยศาสตราจารย์ ดร.ปิยะวรรณ สุทธิประพั นธ์ ทีมวิจัยความหลากหลายของแมลง มหาวิทยาลัยเชียงใหม่ 6. ผูช ้ ว ่ ยศาสตราจารย์ ธีระพงษ์ เสาวภาคย์ ทีมวิจย ั ความหลากหลายของสัตว์ปา่ มหาวิทยาลัย เชียงใหม่ 7. อาจารย์ ดร.สุธีระ เหิมฮึก ทีมวิจัยความหลากหลายของทรัพยากรพื ชป่า มหาวิทยาลัยแม่โจ้ 8. ผู้ช่วยศาสตราจารย์ ดร.วิชญ์ภาส สังพาลี ทีมวิจัยความหลากหลายของทรัพยากรพื ชป่า มหาวิทยาลัยแม่โจ้ 9. ผู้ช่วยศาสตราจารย์ ดร.ขนิษฐา เสถียรพี ระกุล ทีมประเมินการใช้ประโยชน์ทรัพยากรความ หลากหลายของชุมชน มหาวิทยาลัยแม่โจ้ 10. ผูช ้ ว่ ยศาสตราจารย์ ดร.ลักษณา สัมมานิธิ ทีมวิจย ั ภูมส ิ ารสนเทศความหลากหลายทางชีวภาพ มหาวิทยาลัยแม่โจ้ 11. นายวิสูตร แดงบุตร ทีมวิจัยความหลากหลายของทรัพยากรพื ชป่า มหาวิทยาลัยแม่โจ้
32
คณะวิทยาศาสตร์ มหาวิทยาลัยเชียงใหม่
SCI-Knowledge สาระวิชาการ
กระทรวง อว. โดย วช. ร่ ว มกั บ มหาวิ ท ยาลั ย เชี ย งใหม่ ขั บ เคลื่ อ น โครงการการรื้ อ ฟื้ นการผลิ ต กระจกเกรี ย บและจื น แบบโบราณ เพื่ องานบู ร ณะและอนุ รั ก ษ์ ส� ำ นั ก งานการวิ จั ย แห่ ง ชาติ (วช.) กระทรวงการอุดมศึกษา วิทยาศาสตร์ วิจัย และนวัตกรรม (อว.) เล็งเห็นความส�ำคัญของ วิทยาการด้านมนุษยศาสตร์และสังคมศาสตร์ โดยเฉพาะการสร้ า งองค์ ค วามรู้ ใ หม่ จ าก ประสบการณ์และภูมิปัญญาของคนไทยซึ่ง เป็นฐานรากที่ม่ันคงในการเสริมสร้างการ พั ฒนาที่ยั่งยืนของประเทศ โดยในปี 2559 วช.อว. ได้สนับสนุนการวิจย ั เรือ ่ ง “การพัฒนา แก้วคริสตัลปราศจากตะกั่วและการประดิษฐ์ แก้วคริสตัลบาง” ภายใต้แผนงานเทคโนโลยี เพื่ อ อุ ต สาหกรรมด้ า นวั ส ดุ น าโนและนาโน เทคโนโลยี น� ำ โดย รองศาสตราจารย์ ดร.กมลพรรณ เพ็ งพั ด นักวิจัย สังกัดคณะ วิทยาศาสตร์ มหาวิทยาลัยเชียงใหม่ และคณะ และปัจจุบน ั ได้พัฒนางานทีเ่ น้น “การประดิษฐ์
33
วิสัยทัศน์ : คณะวิทยาศาสตร์มุ่งสู่ความเป็นนานาชาติในการผลิตบัณฑิตและการวิจัยที่มีคุณภาพระดับสากล
แก้วคริสตัลบางเพื่ อประยุกต์เป็นกระจกโบราณ” ร่วมกับโรงงานการผลิต กระจกโบราณของนายรชต ชาญเชี่ยว และคณะ เพื่ อพั ฒนาสูตรกระจก โบราณใหม่ ๆ เป็นกระจกจืนและกระจกเกรียบ จนสามารถน�ำกระจกจืนและ กระจกเกรียบไปบูรณะโบราณสถานและโบราณวัตถุได้หลายแห่ง อีกทัง ้ ยัง สามารถสร้างผลิตภัณฑ์ตน ้ แบบประดับกระจกจืนและกระจกเกรียบทีส ่ ามารถ น�ำไปใช้งานในการบูรณะโบราณสถานและโบราณวัตถุ และสร้างผลิตภัณฑ์ ต้นแบบที่ใช้กระจกจืนและกระจกเกรียบตกแต่งเพื่ อขยายผลเชิงพาณิชย์ ในอนาคต
และเมื่อวันที่ 9 ธันวาคม 2563 วช. ได้ถวายสัตภัณฑ์ท่ป ี ระดับกระจก จืน ซึ่งเป็นกระจกที่ได้จากงานวิจัย ณ วัดช่างฆ้อง อ�ำเภอเมือง จังหวัด เชียงใหม่ โดยได้รับความร่วมมือจาก ศิลปิน “ฝุน ่ หอสูง” นายชาญยุทธ โตบัณฑิต ออกแบบและสร้างสัตภัณฑ์ เป็นความส�ำเร็จอย่างเป็นรูปธรรม ของการน�ำผลงานวิจย ั จากห้องปฏิบต ั ก ิ าร ทีส ่ ามารถต่อยอดทัง ้ เชิงพาณิชย์ และสามารถน�ำไปท�ำนุบำ� รุงศิลปวัฒนธรรมของประเทศไทย เพื่อรักษามรดก อันทรงคุณค่าให้คงอยู่เคียงคู่คนไทยสืบไป
34
คณะวิทยาศาสตร์ มหาวิทยาลัยเชียงใหม่
SCI Column สาระวิทยาศาสตร์
UPDATE ข่ า วสารวั ค ซี น ต้ า นโควิ ด -19 “ความหวั ง ของชาวโลก” ต้องยอมรับว่าสถานการณ์โควิด-19 ที่คนทั่วโลกเผชิญร่วมกันตลอดระยะเวลา 1 ปีท่ีผ่านมา ้ ค ส่งผลกระทบหนักหนาสาหัสเอาการทีเดียว และสิง ็ งจะเป็นวัคซีน ่ ทีเ่ ป็นความหวังของทุกคนในเวลานีก ที่เราต่างตั้งหน้าตั้งตารอ และติดตามความก้าวหน้าอย่างใกล้ชิด เพราะยิ่งเราได้ใช้วัคซีนกันเร็วขึ้น เท่าไหร่ ก็หมายถึงสงครามโรคระบาดครั้งนี้จะบรรเทาเบาบางหรือจบลงได้เร็วมากขึ้นเท่านั้น Science ่ วกับการพั ฒนาวัคซีนมารายงาน CMU Focus ฉบับนี้ จึงขออาสาจะรวบรวมข้อมูลข่าวสารสุดล่าสุดเกีย ให้ทุกคนได้ติดตามไปพร้อม ๆ กัน
จับตา “วัคซีนต้านโควิด-19 ตัวเด็ด จาก 3 บริษัทดัง” ถึงแม้ว่าบริษัทหรือองค์กรต่าง ๆ ทั่วโลกจะมีความพยามในการคิดค้นและพั ฒนาวัคซีนป้องกัน COVID-19 ขึน ้ มาหลายตัว แต่ ณ ขณะนี้ (ปลายเดือนธันวาคม 2563) ข้อมูลจากการวิจย ั วัคซีน COVID-19 พบว่ามีประเทศต่าง ๆ วิจัยและทดลองวัคซีนที่ก�ำลังรอลุ้นความส�ำเร็จในเฟส 3 อยู่ 15 ชนิดด้วยกัน โดย มีการทดลองทั้งในสหรัฐอเมริกา อังกฤษ ยุโรป รัสเซีย และจีน ทั้งนี้ มีวัคซีน 3 ตัวเด็ด ที่น่าสนใจ ซึ่งก�ำลังเป็นที่จับตามอง และมีการทดลองฉีดให้กับประชาชนไป แล้วในบางประเทศ ได้แก่ "BNT162b2" โดย ไฟเซอร์-BioNTech, วัคซีนโควิด-19 "mRNA-1273" โดย โมเดอร์นา และวัคซีนโควิด-19 "AZD1222" โดย บริษัทยายักษ์ใหญ่แอสตราเซเนกา และมหาวิทยาลัย ออกซฟอร์ด 35
วิสัยทัศน์ : คณะวิทยาศาสตร์มุ่งสู่ความเป็นนานาชาติในการผลิตบัณฑิตและการวิจัยที่มีคุณภาพระดับสากล
"BNT162b2" โดย ไฟเซอร์-BioNTech (เยอรมนี + สหรัฐอเมริกา) วัคซีนตัวนี้เกิดจากความร่วมมือของบริษัท Pfizer กับบริษัท BioNTech SE โดยจะต่อยอดการใช้เทคโนโลยี Messenger RNA (mRNA) ของ BioNTech จากการต้านมะเร็ง มาใช้ต้านโควิด-19 แทน โดยวัคซีนชนิด mRNA จะบรรจุพันธุกรรมที่สร้างโปรตีนโคโรนาไวรัสที่เรียกว่า โปรตีนหนาม เมื่อฉีดเข้าไปในเซลล์ วัคซีนจะท�ำให้เซลล์สร้าง โปรตีนขัดขวางซึ่งจะถูกปล่อยเข้าสู่ร่างกายและกระตุ้นระบบภูมิคุ้มกันให้จดจ�ำการสร้างโปรตีนที่ใช้ในการขัดขวาง เชื้อโควิด-19 โดยล่าสุดส�ำนักงานอาหารและยาสหรัฐฯ หรือ FDA อนุมัติให้ใช้วัคซีนโควิด-19 ของไฟเซอร์-ไบโอเอ็นเทค เป็นกรณีฉุกเฉิน เมื่อวันที่ 11 ธันวาคม ถือเป็นบริษัทแรกที่ผ่านการรับรองของ FDA โดยมีข้อตกลงเบื้องต้นในการ ซื้อวัคซีนชุดแรก 100 ล้านโดส และเริม ี ่านมา ่ ฉีดให้กับประชากรอเมริกันกลุ่มแรก ๆ ไปแล้วเมื่อสัปดาห์ท่ผ วัคซีนโควิด-19 "mRNA-1273" โดย โมเดอร์นา (สหรัฐอเมริกา) โมเดอร์นาได้พัฒนาวัคซีนด้วยเทคโนโลยี mRNA (messenger RNA) เทคโนโลยีเดียวกับที่ไฟเซอร์ใช้ในการ พั ฒนาวัคซีน BNT162 โดยจากการทดสอบทางคลินิกในอาสาสมัครกว่า 30,000 คน พบผู้ติดเชื้อโควิด-19 เพี ยง 95 คน โดยอยู่ในกลุ่มที่ได้รับยาหลอก (Placebo) 90 คน ในกลุ่มที่ได้รับการฉีดวัคซีน 2 โด๊ส 5 คน ส่งผลให้
ประสิทธิภาพของวัคซีน mRNA-1273 โดยประมาณอยู่ท่ี 94.5% โดยวัคซีนของโมเดอร์นาได้รับการ รับรองว่าปลอดภัยและมีประสิทธิภาพในการป้องกันเชื้อไวรัสโควิด-19 สูงถึง 94 เปอร์เซ็นต์ สามารถจัดเก็บ ไว้ได้ในอุณหภูมิ -20 องศาเซลเซียส ใกล้เคียงกับอุณหภูมิตู้แช่แข็งทั่วไป วัคซีนโควิด-19 "AZD1222" โดย บริษัทยายักษ์ใหญ่แอสตราเซเนกา และมหาวิทยาลัยออกซฟอร์ด วัคซีนโควิด-19 "AZD1222" ทีพ ่ ัฒนาโดยแอสตราเซเนกา (AstraZeneca) และมหาวิทยาลัยออกซฟอร์ด ของอังกฤษ พบว่ามีความสามารถในการป้องกันโควิด-19 "สูง" ท�ำให้มีนักวิเคราะห์มองว่า วัคซีนโควิด-19 ตัวนีอ ้ าจมีขอ ้ ได้เปรียบบางอย่างทีว่ ค ั ซีนโควิด-19 สองตัวก่อนหน้าไม่มี โดยเฉพาะเรือ ่ งของราคาและการขนส่ง โลจิสติกส์ 36
คณะวิทยาศาสตร์ มหาวิทยาลัยเชียงใหม่
ผลการทดลองทางคลินิกเฟส 3 เบื้องต้น พบว่า วัคซีนโควิด-19 ของแอสตราเซเนกา-ออกซฟอร์ดมี ประสิทธิภาพเฉลี่ย 70% ในการป้องกันไวรัสโควิด-19 นักวิจัยกล่าวว่า ตัวเลขนี้อาจสูงถึง 90% หากปรับ ขนาดยา แต่ผลโดยรวมแสดงให้เห็นว่าประสิทธิภาพของวัคซีนโควิด-19 ชนิดนี้ต�่ำกว่าวัคซีนอื่น ๆ เล็กน้อย เช่น วัคซีนของไฟเซอร์มีประสิทธิภาพมากกว่า 90% ส่วนของโมเดอร์นามีประสิทธิภาพ 94.5% ส�ำหรับประเทศไทย เมื่อวันที่ 17 พฤศจิกายนที่ผ่านมา "รัฐบาลมีมติอนุมัติงบกว่า 6 พั นล้านบาท สั่งจองซื้อวัคซีนโควิด-19 จากแอสตราเซเนกา จ�ำนวน 26 ล้านโด๊ส ซึ่งสามารถครอบคลุมการรักษาคนไทย ร้อยละ 20 ของประชากรหรือ 13 ล้านคน" และส�ำหรับการจองซื้อนี้ จะได้รับการถ่ายทอดเทคโนโลยีการผลิต มาด้วย เพื่ อให้ผลิตได้เองภายในประเทศ ท�ำให้ไม่ต้องกังวลเรื่องการขนส่งและความเสียหาย ที่ส�ำคัญวัคซีนที่ ส�ำเร็จต้องผ่านกระบวนการรับรองต่าง ๆ มีความปลอดภัยส�ำหรับผู้รับวัคซีน วัคซีนต้านโควิด-19 โดยคนไทย และอีกหนึง ่ ความหวังของไทย คือการพั ฒนา วัคซีนโควิด-19 โดยบริษัท ใบยา ไฟโตฟาร์ม จ�ำกัด บริษัทสตาร์ทอัพจาก จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย ที่สามารถพั ฒนาวัคซีนโควิด-19 ต้นแบบ ที่เป็น เทคโนโลยีสกัดจากใบพืชจากฝีมอ ื คนไทยเพื่อคนไทย โดยมีการเปิดรับบริจาคทุนวิจัย 500 บาท จาก คนไทย 1 ล้านคน รวม 500 ล้านบาท เพื่ อเร่งผลิต วัคซีนโควิด-19 จากใบพืชเพื่อทดสอบในมนุษย์ได้ทน ั ภายในเดือนมิถุนายน 2564 ซึ่งใบพื ชดังกล่าวมา จากต้นยาสูบสายพันธุพ ์ ้ืนเมืองจากประเทศออสเตรเลีย วัคซีนโควิด-19 จากใบยาสูบ นับเป็นวัคซีน สัญชาติไทย ทีพ ่ ัฒนาและผลิตโดยคนไทยทุกขัน ้ ตอน ลดการพึ่ งพาต่างชาติ และยังสามารถรองรับการ กลายพันธุข ์ องเชือ ้ ไวรัสในอนาคต ซึง ่ ท�ำให้ประเทศไทย สามารถรับมือได้อย่างทันท่วงที ส่วนความคืบหน้า การผลิตซีนป้องกันโควิด-19 ขณะนี้อยู่ในขั้นตอน การปรับปรุงสถานทีใ่ ช้ผลิตวัคซีน โดยจะเริม ่ ทดลอง ในมนุษย์ ช่วงเดือนมิถุนายนปีหน้า และผลิตใช้จริง ในปีเดียวกัน ตั้งเป้าการผลิต 1-5 ล้านโดสต่อเดือน สหรัฐฯ มาแรง ฉีดวัคซีนโควิด-19 แล้วกว่า 1 ล้านคน นายโรเบิร์ต เรดฟิลด์ ผู้อ�ำนวยการศูนย์ควบคุมและป้องกันโรคแห่งชาติสหรัฐฯ เปิดเผยเมื่อวันที่ 23 ธันวาคม ว่ามีประชาชนมากกว่า 1 ล้านคนที่ได้รับวัคซีนโควิด-19 โดสแรกไปแล้ว ขณะที่ผู้เชี่ยวชาญแถวหน้า ด้านโรคติดต่อของอเมริกาคาดหมายว่าหากทุกอย่างด�ำเนินไปอย่างราบรื่น สหรัฐฯ น่าจะบรรลุเป้าหมายมี ภูมิคุ้มกันในประชากรอย่างกว้างขวางช่วงฤดูร้อนปีหน้า นอกจากนี้ เมือ ่ วันเสาร์ท่ี 26 ธันวาคมทีผ ่ า่ นมา ส�ำนักข่าว บีบซ ี ี ยังได้รายงานว่า วัคซีนต้านไวรัสโควิด-19 ทีพ ่ ัฒนาโดยบริษัท ไฟเซอร์ และ ไบโอเอ็นเทค ได้ถก ู ส่งให้กบ ั 27 ชาติสมาชิกของสหภาพยุโรปครบทัง ้ หมดแล้ว โดยบางประเทศเริม ้ นี้ ฮังการีเป็นประเทศแรกในสหภาพยุโรปทีเ่ ริม ่ การฉีดวัคซีนในวันเดียวกัน ทัง ่ การฉีดวัคซีน
37
วิสัยทัศน์ : คณะวิทยาศาสตร์มุ่งสู่ความเป็นนานาชาติในการผลิตบัณฑิตและการวิจัยที่มีคุณภาพระดับสากล
ในข่าวร้ายยังมีข่าวดี และในความวิตกกังวลก็ยังคงมีความหวัง แต่ ก่อนที่พวกเราจะได้รับวัคซีนต้านโควิด-19 กันอย่างทั่วถึง เราคงต้องให้ ความส�ำคัญกับวัคซีนประจ�ำตัวของทุกคนก่อน นั่นก็คือการสวมหน้ากาก อนามัย เว้นระยะห่าง และหมั่นล้างมือ ที่ส�ำคัญคือการงดเข้าไปในพื้ นที่ แออัด หรืองดการเดินทางไปต่างพื้ นทีใ่ นช่วงนี้ หากเราทุกคนร่วมมือร่วมใจ กันปฏิบัติตามมาตรการอย่างเคร่งครัดเชื่อว่าสถานการณ์ทุกอย่างจะ บรรเทาเบาบางลง และเราจะได้กลับมาใช้ชีวิตปกติกันในเร็ววัน ในช่วงนี้เราคงต้องกันมาให้ก�ำลังใจซึ่งกันและกัน ช่วยเหลือกัน ประคับประคองให้ผ่านพ้ นสงครามโรคระบาดนี้ “โควิด-19 แม้จะเป็น ประวัติศาสตร์ที่ไม่น่าจดจ�ำ และสร้างบาดแผลมากมาย แต่จงขอบคุณ ตัวเอง ขอบคุณคนรอบข้าง และยืนหยัดฝ่าฟันให้ผ่านพ้ นไปด้วยกัน” ขอบคุณข้อมูลจาก https://mgronline.com/around/detail/9630000131133 https://www.voathai.com/a/additional-100-million-doses-ofpfizer-biontech-vaccine-to-be-distributed-in-us/5710899. html https://www.dailynews.co.th/regional/814595 https://www.pptvhd36.com/news/%E0%B8%9B%E0%B8%A3%E 0%B8%B0%E0%B9%80%E0%B8%94%E0%B9%87%E0%B8 %99%E0%B8%A3%E0%B9%89%E0%B8%AD%E0%B8%99/138807 https://www.thairath.co.th/news/foreign/2002759 https://news.ch7.com/detail/457086 https://www.prachachat.net/d-life/news-571744
38
หลักสูตรของคณะวิทยาศาสตร์ มหาวิทยาลัยเชียงใหม่ ปริญญาตรี 15 หลักสูตร 1. คณิตศาสตร์ 2. เคมี 3. ชีววิทยา 4. ธรณีวิทยา 5. ฟิสิกส์
6. สถิติ 11. จุลชีววิทยา 7. วิทยาการคอมพิ วเตอร์ 12. สั ตววิทยา 8. เคมีอุตสาหกรรม 13. อัญมณีวิทยา 9. ชีวเคมีและชีวเคมีเทคโนโลยี 14. วิทยาการข้อมูล 10. วัสดุศาสตร์ 15. วิทยาศาสตร์สิ่งแวดล้อม (นานาชาติ)
ระดับปริญญาโท 19 หลักสูตร
1. คณิตศาสตร์ 10. การสอนคณิตศาสตร์ 16. คณิตศาสตร์ประยุกต์ (ภาคปกติและภาคพิ เศษ) 2. เคมี 17. สถิติประยุกต์ (ภาคปกติและภาคพิ เศษ) 3. ชีววิทยา 11. การสอนชีววิทยา 4. ธรณีวิทยา 12. ธรณีฟส ิ ิ กส์ ประยุกต์ 18. จุลชีววิทยาประยุกต์ (นานาชาติ) (นานาชาติ) (นานาชาติ) 5. ฟิสิกส์ 13. การสอนฟิสิกส์ 19. ดาราศาสตร์ 6. ฟิสิกส์ ประยุกต์ 14. วิทยาศาสตร์สิ่งแวดล้อม 7. วัสดุศาสตร์ 15. วิทยาศาสตร์สิ่งแวดล้อม 8. เคมีอุตสาหกรรม (นานาชาติ) 9. วิทยาการคอมพิ วเตอร์ (ภาคปกติและภาคพิ เศษ) # นิติวิทยาศาสตร์ (หลักสู ตรร่วมบัณฑิตวิทยาลัย) # เทคโนโลยีชีวภาพ (แขนงชีวเคมีและชีวเคมีเทคโนโลยี แขนงจุลชีววิทยา และเทคโนโลยีจุลินทรีย์) (หลักสู ตรร่วมบัณฑิตวิทยาลัย)
ปริญญาเอก 18 หลักสูตร
1. คณิตศาสตร์ 8. เคมีอุตสาหกรรม 13. จุลชีววิทยาประยุกต์ 2. เคมี (นานาชาติ) (นานาชาติ) 3. เคมี 9. วัสดุศาสตร์ 14. วิทยาการคอมพิ วเตอร์ (นานาชาติ) 10. วัสดุศาสตร์ 15. ฟิสิกส์ ประยุกต์ 4. ชีววิทยา (นานาชาติ) (นานาชาติ) (นานาชาติ) 11. วิ ท ยาศาสตร์ ส ิ ง แวดล้ อ ม 16. ดาราศาสตร์ ่ 5. ธรณีวิทยา (นานาชาติ) 17. วิทยาศาสตร์นาโน (นานาชาติ ) 12. ความหลากหลายทางชี ว ภาพ และเทคโนโลยีนาโน 6. ฟิสิกส์ และชีววิทยาชาติพันธุ์ (นานาชาติ / สหสาขาวิชา) 7. ฟิสิกส์ (นานาชาติ) (นานาชาติ) 18. สถิติประยุกต์ #เทคโนโลยีชีวภาพ (หลักสู ตรร่วมบัณฑิตวิทยาลัย)
ที่ปรึกษา
: คณบดีคณะวิทยาศาสตร์ รองคณบดีฝ่ายบริหาร
บรรณาธิการ
: เลขานุการคณะวิทยาศาสตร์
กองบรรณาธิการ : คณะกรรมการประชาสัมพั นธ์คณะวิทยาศาสตร์ หน่วยพิ มพ์ เอกสาร คณะวิทยาศาสตร์ มหาวิทยาลัยเชียงใหม่ พิ มพ์ ท่ี
: หน่วยพิ มพ์ เอกสาร คณะวิทยาศาสตร์ มหาวิทยาลัยเชียงใหม่
239 ถ.ห้วยแก้ว ต.สุเทพ อ.เมือง จ.เชียงใหม่ 50200 เจ้าของ
: คณะวิทยาศาสตร์ มหาวิทยาลัยเชียงใหม่
ส่งข้อคิดเห็นและข้อเสนอแนะได้ท่ี ประชาสัมพั นธ์คณะวิทยาศาสตร์ โทร. 0 539 43318 หรือ prscicmu@gmail.com