Deklarata e Salzburgut për Edukimin Civil dhe Qytetar Puna e sesionit të Salzburg Global mbi Edukimin Civil dhe Qytetar është e rëndësishme për demokracitë e konsoliduara, ato në konsolidim dhe ato që po përjetojnë rënie—thekson rolin jetik që edukimi mund të luajë në nxitjen e demokracive në të gjithë botën. Demokracia, siç vuri në dukje Filozofi John Dewey, është më shumë se një formë qeverisjeje. Në një formë të fuqishme, ajo është “një mënyrë e jetesës së lidhur,” një mënyrë jetese e përditshme, që lejon zhvillimin harmonik të fuqive dhe kapaciteteve të çdo individi në një shoqëri. Edukimi demokratik duhet të përfshijë njohuri mbi aftësitë dhe qëndrimet e formuara përmes metodave të ndryshme. Edukimi mbi demokracinë Nxënësit duhet të mësojnë mbi kushtetutën, mënyrën se si funksionojnë qeveritë lokale dhe kombëtare, të drejtat e njeriut, sistemet socio-politike, temat që lidhen me identitetin kombëtar dhe sjelljet e qëndrimet e pritura nga qytetarët e informuar dhe aktivë. Edukimi për demokracinë Nxënësit duhet të jenë në gjendje të kontribuojnë në një sistem demokratik dhe harmoni të cilin diversiteti dhe uniteti social bashkëjetojnë, dhe përmes të cilit zhvillojnë respekt dhe tolerancë për njëri-tjetrin. Për këtë, ata duhet të mësojnë aftësi të veçanta, si p.sh. pavarësia mediatike, aftësia për të marrë pjesë në dialog, për të trajtuar konflikte në mënyrë të përshtatshme dhe për të menduar kritikisht. Edukimi në një mënyrë demokratike Nxënësit duhet të kenë mundësinë të përjetojnë situata ku mund të marrin pjesë, të zhvillojnë kapacitetet e tyre dhe të krijojnë konsensus për të arritur një jetë më të mirë. Shkollat janë vendet ku këto aftësi duhet të përjetohen dhe zhvillohen përmes zbatimit të praktikave demokratike dhe marrëdhënieve ndërmjet mësuesve dhe nxënësve. Në këto mjedise, nxënësit dhe mësuesit mund të ushtrojnë autonomi dhe krijimtari, të përcaktojnë objektiva, të zhvillojnë gjykime, të vlerësojnë dëshirat dhe të shqyrtojnë pasojat e veprimeve.
NJË KRIZË NË DEMOKRACI: NE MUND TA NDRYSHOJËM! Viti 2024 pritet të jetë viti më i madh i zgjedhjeve në historinë e botës. Shtatëdhjetë vende, që përbëjnë më shumë se gjysmën e popullsisë botërore (më shumë se katër miliardë njerëz), do të dërgojnë votues në zgjedhjet e ardhshme. Në të njëjtën kohë, mbështetja për institucionet demokratike është në rënie dhe nacionalizmi është në rritje në nivel global. Për më tepër, dezinformimi i shtyrë nga mediat sociale dhe polarizimi politik, së bashku me teknologjitë e fuqishme të inteligjencës artificiale, kërcënojnë diskutimin publik dhe dialogun demokratik të shëndetshëm. Këto sfida shfaqen përballë një sfondi të çështjeve kritikisht të rëndësishme që kërkojnë vëmendje globale.
ARSIMO Nëse edukimi duhet të jetë një levë e rëndësishme për ndryshim që kemi në dispozicion, atëherë ai duhet të kultivojë në mënyrë të qëndrueshme dhe të qëllimshme kulturat e demokracisë në formën e tyre më të fuqishme. Përveç institucioneve edukative, organizatat komunitare, korporatat, mediat dhe institucione të tjera të sektorit publik mund të luajnë gjithashtu një rol plotësues.
Zbatimi Idetë tona për edukimin demokratik duhet të jenë të informuara nga zgjedhja, autonomia dhe një proces i verifikuar. Diskutimet duhet të kthehen në veprime të qëndrueshme. Ndërhyrjet tona duhet të jenë të planifikuara, të përsëritura, konsistente dhe të ndjeshme ndaj kontekstit. Ato do të jenë më efektive kur përfshijnë shumë qasje në edukimin demokratik. Ne ofrojmë tre strategji. Me secilën prej tyre duhet të marrim në konsideratë: • CILAT rezultate duam të shohim në terma të njohurive, aftësive dhe qëndrimeve. • SI duam të arrijmë ato, për shembull: mësim formal apo informal, brenda ose jashtë klasave, përmes mësimit përvojor, aktiviteteve të njohura apo të nxënësve, etj. • KU duhet të mësohet - në shkollë, në media, në shtëpi dhe në komunitet. • KUSH duhet të mësojë dhe të përfshihet në proces dhe çfarë i nevojitet - mësuesit, specialistët, edukatorët demokratikë, punëtorët e rinisë dhe vullnetarët, prindërit, aktivistët, liderët e komunitetit, bibliotekarët, mediat dhe shumë të tjerë. • KUR planifikojmë që të ndodhë dhe sa shpesh.
Deklarata e Salzburgut për Edukimin Qytetar dhe Civil u hartua së bashku në anglisht nga Salzburg Global Fellows.
SALZBURGGLOBAL.ORG