RUSKE SLOVO 06 2023

ТИЖНЬОВНІК ПО РУСКИ РОК ЬХХІХ ЧИСЛО 6 (4031) НОВИ САД, 10. Ф ЕБРУАР 2023

сл<

Руснаци и швет 9

1

*

1

Блаженка Ковач зоз Канади

.ги зк езіо у о . с о т

щ ■ ■ я 1 I 1 Г

Б

ф

ш са

я о В

і

Ш

Ш

1

Г

«ж

Я

Г"

■

Анатомия нашого часу

Мойому городу Крочели зме, ниа, и до фебруара. За нами остал єден красни рок, кед слово о култури - рок кед Нови Сад од 13. януара 2022. по 14. януар 2023. року достал вельку чесц - буц Европска престолнїца култури. Тота титула вшелїяк мала зоз собу и обовязки и задатки возпоставиц свою културну програму зоз моцну европску димензию,указац Европи и шветутото найлєпше, уключуюци своїх гражданох и їх заєднїци до тей значней улоги Европска престолнїца култури праве и установена же би ше наглашело богатство и розличносц европских културох, змоцнєло културни вязи медзи европскима народами и направело вязи медзи німа. У тим периодзе велї з нас провадзели културни збуваня европскей престолнїци, даєдни з нашей заєднїци у нїх и участвовали и, кед направиме ретроспективу цо ше збувало през тот период, векшина з нас може буц задовольна. Кажде поєдинєчно могол вибрац на хторе случованє пойдзе на хторим и сам, можебуц, могол допринєсц же би то наисце було европске, а и же би особнє почувствовал же є часц того. А було их коло 4 000, превельо чишлїц, алє спомнєм найатрактивнєйши. Бетовен маратон - уж назва нагадує же слово о класичней музики, перша филмска саґа о Новим Садзе „Либерта, народзованє городу” , вистави хтори були инспировани з науковцами Николом Теслом, Милеву Марич Анштайн и Милутином Миланковичом, Нови Сад бул и Город стрипа, а у Врднику отримани и пер­ ши фамелийни фестивал „Вила” , хтори визначел ге­ роїни зоз рижних уметносцох. У тим шицким окреме ше визначели визуални уметнїки, а були цикави и нєзвичайни места на хторих ше дацо одвивало. Насампредз то осем културни станїци, хтори направени праве пре тоту важну улогу Нового Саду як городу култури, у хторих були представени и Руснаци, мед­ зи велїма то Ирина Гарди Ковачевич у проєкту „Дзевец Войводянки” у станїци Едьшеґ, зоз виставу фотоґрафийох и промоцию моноґрафиї Руски Керестур у културней станїци Свилара представени живот и обичаї Руснацох у обєктиву фотоґрафох Будински, ветеранє РКЦ зоз Нового Саду ше представели зоз фолклорим богатством у проєкту Ноц КУД-ох, „Селїдби през традицию” , а у рамикох програмского лука Селїдби, хтори бул тиж часц програми Европска престолнїца култури Нови Сад 2022. Уметнїца Наталия Рибович свою учасц дала з илустрациями за кнїжку „Приповедки дунайских женох” , зоз хторей вибрани плакати и направена вистава визначних ду­ найских женох, док у рамикох вистави „Дньовнїки селїдбох - записи о новосадских фамелийох” , медзи визначнима рускима фамелиями представена Сакачова фамелия. Вшелїяк, у тим значним културним

2

РУСКЕСЛОВО

Пише: Блаж енаХОМ А ЦВЕТКОВИЧ, язична редакторка

року даєдни Руснаци, гоч и нє були директни учашнїки Фондациї НС ЕПК, участвовали и у других културно-уметнїцких подїйох, чи зоз концертом, промоцию кнїжки, виставу..., а барз святочно Русна­ ци у Сербским народним театре преславели и свойо Националне швето, праве так як ше швечи у року кед ши часц европскей престолнїци. Збуваня було наисце вельо, и цешим ше же и ми, Руснаци, спомедзи 6 000 учашнїкох були медзи нїма и мали нагоду указац часц того цо маме и яка зме заєднїца. Окрем 40 000 обновених квадратних поверхно сцох, обновени и Подгород и Алмашски край, кул­ турни станїци, бренди зоз обласци култури Калеидоскоп култури и дочеки Нових рокох, а Корзо як концерт класичней музики постал нова традиция хтора ше предлужи. Нови Сад нє лєм же розвил кул­ турну инфраструктуру, алє оможлївел ширши при­ ступ ґу култури, змоцнєл културну и креативну индустрию, унапредзел имидж городу, змоцнєл туристични конар. Вихасновал свою шансу праве так як и други городи хтори мали тоту титулу. Дотераз их було вецей як 40, а того року будзе Елефсина у Греческей, Темишвар у Румуниї и Веспрем у Мадярскей. Концерт у СНП отримал и єден модерни, сучасни филгармонийски оркестер зоз Києва, України, под назву „ Ь о г г їй о Г &е Зоипгї” . То млади людзе, шмели, полни отимизму, енерґиї, професийносци хтори шицко вєдно злучели и створели модерну класичну и оркестерску музику. И попри тим же можебуц нє участвовали точно у рамикох програми тей титули, гоч жадали, (алє пре ситуацию у їх жеми нє могли), мож повесц же шицки Новосадянє хторим ше поспишело дойсц до карти, а и сам Нови Сад, на концу, праве таке дацо и заслужели. Композициї хтори могло чуц ше розликую по жанру, по дїї, историї, сценоґрафиї, но заш лєм маю єдно заєднїцке - а то моц же би ше публика чувствовала як да є у другей стварносци, у стварносци у хторей єст места и за сказки, и за надприродне, и за мити, и за зявеня хтори ше нє повиную законом физики. Та чи то друга планета, чи даяки паралелни швет, иншаки од того яки є наисце, нє знаме, алє вшелїяк лєпши як тот у хторим жиєме. Дух и маґия чувствовали ше у каждей ноти и у каждим дириґентовим руху. А як би и нє кед композициї зоз велїх познатих филмох Ганса Цимера, нємецкого филмского композитора, тоти млади талантовани людзе, полни шарму и гаризми, дали публики нєзабутне искуство - атмосферу як зоз сказки, енерґию рок бенда, живописни визуални ефекти, моцни вока­ ли солисткох и хора и, як сом спомла, моц и позитив­ ну енерґию. Треба ше упатриц на тих младих людзох.

10.ФЕБРУАР 2023.

Змист

Уводнїк

РУСКЕ

Пише: Олена ПЛАНЧАК САКАЧ, главна и одвичательна редакторка

Млади най видза швет Нєшка можлївосци за путованьом вельки и доступни су широкей популациї, бо авио-карти вельо туньши як дакеди и, за дзень-два можеце одпутовац на далєки дестинациї. Путованє меня каждодньови ритем, виходзи ше зоз зони комфора, з рутини. Одкриваце, виглєдуєце, меняце попатрунок и зоз путованьом пременя ше вашо предрозсудки, кед же сце их мали. Путованя меняю чловека. Святи Авґустин гварел же швет то кнїжка и тоти цо нє путую, пречитаю лєм єден бок. Роздумуєм яки шмели були нашо предки кед пред трома виками охабели свой родими край и кед свойо гори Карпати зачерали за Панонску ровнїну и плодну жему и ту зачували и збудовали свой идентитет. У тедишнїх часох нє знали вони дзе иду, до якого краю, нє було доступни информациї, а кед пришли, було то углавним занавше. Ридко хто ше врацел до старого краю. Тим першим було найчежше, а кажда нова ґенерация була вше баржей уко­ ренена до ровнїни. Ж е зме шмели, указую и новши одходи до далєких жемох - Америки, Ка­ нади, Австралиї, алє и до европских жемох. Нєшка мож лєгчейше отримовац контакти як у 18. вику, и тоти цо одходза отримую контакти з родзину и блїзкима приятелями, частейше нащивюю родими край. Технолоґия меня наш способ живота, олєгчує нам каждодньови живот и комуникацию. Школяре керестурскей Штреднєй школи „Петро Кузмяк” тот рок започа­ ли зоз путованями по Европи. Од конца януара по штредок фебруара пребуваю у Швайцарскей на „Интеркултуралней черанки 2023”, а у априлу того року планує ше послац 15 школярох першей и другей класи Ґимназиї на фа­ хову праксу до штреднєй школи у Б олонїу Италиї, у рамикох ЕРАЗМУС проє ктуу хторим участвує керестурска школа. Школяре туристичного напряму планую у марцу пойсц на фахову праксу до Солуну у Греческей. Окреме важне путовац док сце млади, бо вельо того можеце видзиц, научиц, прировнац и дацо пременїц у своїм штредку кед ше врацице дому. Кажде путованє, кажда дистанца, даваю нови попатрунок и ширину и на краї хтори нащивени и на власни край зоз хторого ше одпутує. Черанка искуствох важна, а ш ирина горизонту дава иншаки, глїбши видогляд, меня чловека. Путованє вше вельке искуство, дзе ґод пойдзеце то постава часц вас на даяки способ. Ище Сенека гварел же путованє и пременка места дава розу­ му нову моц. „Хто жиє вельо видзи, хто путує видзи вецей” - гвари арабска присловка. Путованє вельо вецей од розпатраня памятнїкох, воно охабя глїбоку и тирвацу пременку у живоце. Прето треба похвалїц инициятиву и тих цо оможлївели нашим штредньошколцом таку нагоду. ги 5ке.гегіакїогка@ §таіІсот

Тижньовнїк 4-5. Схадзка Националного совиту Руснацох

Нашо места 7. „Капушнїк фест” у Коцуре

Економия 10-11. На час ше порихтац за ярню шатву

Руснаци и швет 14-15. Свой валал нє забула

Мозаїк 16. Цо мож дознац „З Петрового угла”

Култура и просвита 20-21. Др Дарко Варґа, пияниста, у своїм краю

Людзе, роки, живот 22-23. Наша госцинска: Маґдалена Горняк Лелас з Нового Саду

Духовни живот 24-25. Благословени з велїма дарами

Информатор 2 8-32. Мали оглашки и

Іп тетогіат

Спорт 34-35. Златни ювилей Фодбалского клубу „Русин”

Интермецо 38-39. Горуци тепши

Насловни бок: УД ю рдьове ше баловало Авторка фотоґрафиї: Лидия Вереш

РУСКЕ СЛОВО

* „РУСКЕ С Л О ВО ” - гласнїк по руски * Виходзи каждого пиятку * Снователь Н ационални совит рускей националней м енш ини * В идава НВУ „Руске с л о во ”, Нови Сад * Перше число виш ло 15. ю ния 1945. ро ку у Р уским Керестуре * *** Адреса: НВУ „Руске с л о во ”, Ф утож ска 2/ііі, 2 1 0 0 0 Нови Главна и одвичательна редакторка Сад * Редакция: одвичательни редакторе/ки - Иван Сабадош, В е р о н и к а Вуячич, М икола М. Цап, М икола Шанта О Л ЕНА ПЛАНЧАК-САКАЧ * редакторе/ки р у б р и к о х - Мирон Горняк-Кухар, Александар Паланчанин, М а р ти ц а Там аш , С л а в и ц а Ф е й са , Ясмина Д ю ранїн * н о в и н а р е / к и - М а р и я Аф ич, Влада Д їтко, Андреа Медєши, Оля Русковски * лекторка - БлаженаХома-Цветкович * ґрафична редакторка - Л ю пка Цвеїч * ґр а ф и ч н и д и з а й н е р к и - М а р и я Гудак, Таня С а л о н т а ї * Те леф он: 0 2 1 / 6 6 1 3 - 6 9 7 * П р е д п л а т а з а цали ро к: у жеми 2 0 0 0 динари, а у инож емстве 100 евра * Ж ир о-р ахун ок Вапса іпіеза а.сі. ВеодгасІ 1 6 0 -9 2 3 2 4 4 -8 2 * Д евизни р а ху н о к 1 6 0 - 0 0 5 0 8 7 0 0 2 4 9 9 9 - 5 3 * Р у к о п и с и ше нє в р а ц а * Д р у ку є Д р у к а р н я „ М а х іт а д га Р ’ П е т р о в а р а д и н * Е-таіІ:гегіаксі|а@ги5ке5Іоуо.сот*№ еЬ5ІІе:тм\м.ги5ке5Іоуо.сот * УУ І55М 0350-4603 * С 0 В І5 5 5К-Ю 15915778 * Д руковани тир аж 2 0 0 0 *

Д иректор д р Б О Р И С ВАРҐА

10. ФЕБРУАР 2023.

Н о в и н и „Р у с ке с л о в о ” од л и ков ан и зоз О рденом б р а т ст в а и є д и н ств а зоз стриб ерни м венцом 197 0. року.

РУСКЕСЛОВО 3

Т и ж н ь о в н їк ЗОЗ ПИЯТЕЙ СХАДЗКИ НАЦИОНАЛНОГО СОВИТУ РУСНАЦОХ

Прилапени Финансийни план Национални совит рускей националней меншини дал позитивне думанє о звитох и планох за 2022. и 2023. рок Заводу за културу войводянских Руснацох, на 5. схадзки НСР 2. фебруара у Руским Керестуре, хтору водзел предсидатель Совиту Йоаким Рац. На схадзки тиж так прилапени Финансийни план Националного совиту за 2023. рок

Схадзка зволана по наглим поступку, понеже зоз Покраїнского секретарияту шицким НС сцигол допис же Заводи за културу обовязни свойо звити и плани послац по 5. фебруар. Пред тим национални совити длужни дац думанє о тих документох, та то зробел и наш НСР.

Адаптация дїловного простору нашого Заводу

Пише: Мария АФИЧ

його преселєнє до нових просторийох дзе уж закончени будовательни роботи, окончую ше тераз и тишлїрски, та же би ше могло преселїц початком априла. Цо ше дотика програмских активносцох заплано­ ваних у 2023. року у Заводзе за културу, директор Сабадош визначел як нове, початок ушорйованя и обробок Заводовей библиотеки же би була доступна шицким заинтересованим. - Приорететне у тим року будзе и сотруднїцтво з НВУ „Руске слово” , Заводом за защиту памятнїкох, и далєй робота на диґитализациї, робота на першим дружтвеним бависку о Руснацох итд. Тиж зме опредзелєли значни средства и за предлуженє ревизиї музейскей збирки у Руским Керестуре, и кед достанєме средства на конкурсох же бизме публиковали и єден репрезентативни каталоґ за ню, цо єдна основа дальшей робо­ ти и наших намаганьох же би тот музей у Керестуре постал на одредзени спсособ и Музей войводянских Руснацох, розуми ше у сотруднїцтве зоз даєдну фахо­ ву установу - потолковал директор Заводу. По заувагох и суґестийох дзепоєдних членох Совиту, як цо предложел др Михайло Фейса же би требало вецей уваги дац сучасному у одношеню на прешлосц, а тиж до очуваня уключиц и подобову уметносц, и друге, звити и плани Заводу єдногласно прилапени.

Проєкциї на основи прешлорочного прилїву средствох На 5. схадзки НСР на дньовим шоре бул и Финансийни план Националного совиту Руснацох за 2023. рок, котри предложени на основи прешлорочного прилїву средствох.

О Звиту роботи и закончуюцим рахунку за 2022. рок Финан сийни план зро бе ни на осно ви прешло роч як и Предкладаню финансийного плану и активно- них средствох хтори НСР доставал зоз републичного сцох Заводу за 2023. бешедовал директор Заводу за и покраїнского буджету, як и зоз буджетох шейсц локултуру Сашо Сабадош. Як визначел, у прешлим калних самоуправох дзе робя подручни канцелариї року, окрем орґанизованя Централней преслави на­ НСР. Вони вкупно виноша 15.352.787 динари, а дзеля ционалного швета, Завод достал и нового директора, ше на два єднаки часци, єдна то порядна дїялносц, а як и средства за доконченє своїх нових просторийох друга стаємни трошки. у Матици Сербскей 15 у Новим Садзе. У дискусиї и на предложени план, Олена Папуґа ше За 2022. рок буджетски средства були кус менши опитала прецо ше схадзка Совиту нє отримала пред як 7 милиони, мали зме ище 17 милиони динари зоз його приношеньом же би ше могло понукнуц одреддругих жридлох. Найвецей пошло на адаптацию зени вименки, а др Михайло Фейса мал конкретне нового простору, алє и на рижни проєкти. За насту- предкладанє - же би у Совиту надалєй були заняти паюци рок, подобна стратеґия, маме буджетски сред­ лєм 3 особи место штирох, одн. же би робота предсиства звекшани за коло милион и пол динари, алє ту и дателя Вивершного одбору вецей нє була плацена (цо далєй маме одредзени трошки за нови просториї, та предложел и на предходней схадзки кед ше приното будзе достаточне, а у наступним року будземе у шели вименки Статута НСР, и цо тиж нє було прилатим сеґменту розтерховани, та зме годни звекшац и пене). На таки способ би ше, як гварел др Фейса, нашо програмни активносци и помогнуц другим дру- зашпоровало коло милион динари рочнє, котри би жтвом - визначел директор Заводу Сабадош. ше унапрямело на образованє. А конкретно, др Фейса Вон тиж поинформовал членох НСР же приоритет- предложел же би НСР з нїма могол дац векшу финанни активносци Заводу у наступним периодзе будзе сийну потримовку родичом у борби за формованє

4

РУСКЕСЛОВО

10.ФЕБУАР 2023.

Т и ж н ь о в н їк руских оддзелєньох у штредкох дзе ше вони гаша, а найгоруцши проблем тераз оддзелєнє першей класи у Коцуре. За таке предкладанє нє було достаточно гласи, та прилапене першобутне предкладанє буджету з толкованьом же сиґурно будзе шлїдзиц и його ребаланс. Понеже ище вше нє познати виноси хтори НСР достанє за 2023. рок, а анї му нє буду напредок и вкупно наявени, финансийни план зробени на основи прешлорочного прилїву. Финансийни план принєшени на основи прешлорочних приходох и нїч ше нє розликує од лоньского ФП, прето же ми ище вообще нє знаме яки финансийни средства достанєме анї од Републики, анї од Покраїни. Тоти средства ше дзеля так же половка идзе за порядну дїялносц, а друга за програмски активносци. Треба наглашиц же будзе мушиц буц и ребаланс предвидзеного буджету док ше оформя шицки одбори и роботни цела нового зволаня Совиту и конкре­ тизую їх програми и активносци, цо будзе нєодлуга - гварел предсидатель Совиту Йоаким Рац.

Проблеми у дїлованю Совиту На схадзки було и бешеди о проблемох хтори роками провадза роботу Совиту, а єден з нїх то праве и нєизвесносц о висини рочних средствох котри з рока на рок оставаю исти, а Сови­ ту у медзичаше держава наклада и нови финан сийни обовязки.

СТАНОВИСКА

Пише: Александра ДЕЯНОВИЧ, новинарка

Явносц - цихосц або кричанє Яку проєкцию себе жадаме у явносци? Важнєйше буц мудри, чи секси? Або ше похвалїц яки ши културни, нєзаинтересовани, модерни; указац же маш драги шмати, чи ґлумиц же ши нє обтерховани зоз тим же наглашиш же ци нє бриґа за цудзи драги шмати. Бешедовац о шицким, або нї о чим? Випаднє же ши прекопирал, чи випаднєш глупи? Пре себе, чи пре других? На концу, буц явни або нє? Ту мож и гевто - Буц, чи нє буц? Пред пейцома днями Фейсбук преславел 19 роки од снованя. Зявел ше, зашалєл людзох, вони го жедли, ошалєли явносц и у остатнїх даскелїх тижньох людзе на дружтвених мрежох яґод кед би указали цалу свою красоту и горор интернет сервису хтори (лєм?) оможлївює рижни форми комуникациї и особней презентациї. На дружтвених мрежох од початку рока повинчовали зме швета и пожадали щешлїви Нови рок шицким хтори нам далєко, а любиме их, хвалєли зме ше зоз ядловцами, дзецинскима бависками и ошмихами, першима пахульками, а вец... Віїїу КоЬегйоп и Єлена крпице сцу ми буц приятелье на Фейсбуку. Превельо слики и знїмки гореня цалих громадох баднякох и „славеня” Крачуна, барз гласни тоти хтори єдини знаю правду же яки пошлїдки може мац тота або гевта вакцина, уж ми ше вяка од ґрупох мамох дзе кажда мама зна як би вона лєпше дойчела, кармела, одховала цудзе дзецко, як би мужа зохабела кед би ю лєм раз вдерел... А могли сце у коментарох „наживо” провадзиц як єдна жена, академска малярка и директорка школи, преглашена за босорку прето же нє дала же би ше церковни православни обряди вязали за означованє Дня просвитителя у институциї. По Уставу. Превельо слики вовкох на профилох...

Як визначел предсидатель Рац, у наступним периодзе планую вианализовац и положиц на папер приходи, обовязки и трошки НС, и з тим пойсц до державних орґанох хтори одредзую финансованє совитох и указац им на одредзени нєлоґичносци. Зоз тоту анализу плануєме пойсц и до републичних и покраїнских орґанох и пробовац достац вецей средства, гоч питанє чи достанєме. Я прихильнїк того же пенєжи треба питац, анґажовац ше по тим питаню, а резултати яки буду, увидзиме - гварел предсидатель Рац, та визначел - Сам Финансийни план одредзує же цо нам будзе того року у приоритету, думам же то будзе образованє, окреме же и 270-рочнїца образованя, так же урґентно будземе дацо ришовац, цо зме ше радзели и на тей схадзки. На 5. схадзки НС од дзеветнац членох присутни були седемнац.

10. ФЕБУАР 2023.

Гашиш, а на телевизиї або на новинарских порталох тиж превельо шицкого - Новак Дьокович зумовани сто раз же би шицки видзели як плаче; вибер преписка жени з Америки з мацеру, хтору вола до помоци пред тим як цо ю супруг забил и сто и єден наслов о Косове и предсидательови держави хтори нє вистка, алє лєм думка, комен­ тар, жаданє, а вовки ше коца зоз цитатами... Роздумуєм о тим же кельо зме ше страцели у стварносци тей явносци? За цо вона служи? За перформанс, заба­ ву чи правдиве повязованє и информованє и чи знаме розлучиц же хто за цо и цо за цо? И цо кед дакеди наисце дацо важне? Кед даєден приятель напише статус з хторим вола до помоци, цо кед даєдна мац достанє погришни здравствени совит за свойо дзецко и кед дакому єден коментар будзе превельо, як хлапцови Младенови зоз Лакташох. Чи и тото прейдзе коло нас прето же го нє препознаме, прето же зме уж отупели? Як кед гевтот хлапец превельо раз кричал „вовк, вовк кед вовка нє було... Становиска висловени у тим тексту виключно авторово и нє вше одражую уш орйовацку политику новинох „Руске слово”

РУСКЕСЛОВО

5

Н аш о м еста УПРАВНИ ОДБОР РУСКЕЙ МАТКИ У РУСКИМ КЕРЕСТУРЕ

Утвердзена концепция 17. Конґресу Русинох/Руснацох/Лемкох Управни одбор Рускей матки на схадзки котра отримана 9. фебруара у просторийох Месней заєднїци у Руским Керестуре, утвердзел скоро комплетну концепцию 17. Шветового конґресу Русинох/Руснацох/Лемкох, хтори будзе отримани од 17. по 19. авґуст у Новим Садзе

Други и треци дзень Конґресу предвидзени за роботу конґресних комисийох, одн. наукову конференцию, котра найскорей же будзе и фахова, та попри науковцох годни участвовац и одредзени фаховци, нпр. з образованя. Тоти активносци буду отримани на Филозофским факултету, а остатнї дзень учашнїки пойду и на Службу Божу до нашей церкви и нащивя Петроварадинску твердиню. Як визначел др Фейса, роби ше и на тим же би зоз Конгресу бул видати и наукови зборнїк и кнїжка абстрактох, цо єдинствене за Конґреси РРЛ. На заєднїцкей схадзки УО РМ и Редакциї єй глашнїка „Руснак” , конциповали и його нове число, так же би було пририхтуюце за Конґрес.

На схадзки Управного одбору, котру водзел предсидатель Рускей матки проф. др Михайло Фейса, прецизована програма и орґанизация Конґресу котри будзе шветочно отворени у фоаєу Сербского народного те­ атру зоз подобову виставу. Потим будзе и културно-уметнїцка програма, дзе учасц вежню представителє шицких 9 делеґацийох учашнїкох Конґресу, а медзи нїма и нашо представителє, найвироятнєйше зоз Руского културного центру з Нового Саду.

Утвердзени на схадзки УО и датум отримованя Скупштини РМ, котра будзе остатнї викенд у фебруару, а тиж и видавательни приоритети РМ за тот рок. За видаванє, по словох др Фейси, сцигли три преклади и шейсц-седем ориґинални рукописи, а медзи нїма преклад на сербски Малей историї Русинох, и уж єст вигляди и за финансиєра, ту кнїжка о шаху Влади­ мира Лазора хтора тиж обявена по сербски, любели би видац и два мастерски роботи студентох на русинистики итд. Бешедоване тиж и о других наступних активносцох РМ, а то одход на схадзку Шветовей ради Шветового

ПОРАДА О ОРҐАНИЗАЦИЇ У просторийох Рускей матки у Руским Керес­ туре, вовторок, 2. фебрауара 2023. року, бешедоване о наиходзацим Шветовим конґресу Руснацох хтори будзе отримани у Новим Садзе у авґусту. Предсидатель Рускей матки проф. др Михайло Фейса, директора Заводу за културу войводянских Руснацох Сашу Сабадоша поинформовал о планох, можлївих проблемох хтори треба ришовац. Я к и вше у риж них орґанизованьох таки вельких случованьох, дзе будзе коло 160 делеґатох, финансованє найвекши проблем, та так и ту найвецей бешедоване о можлївей помоци Заводу. Директор Сабадош визначел же окремни финансиї за тоту намену нє мож видзелїц, алє совитовал др Фейсу же би Руска матка конкуровала на кон­ курси хтори Завод за културу войводянских Русна­ цох розпише у марцу. Ол. П.

6

РУСКЕСЛОВО

конґресу РРЛ котри ма буц початком марца у Деви у Румуниї, дзе маю представиц и пририхтованя за 17. Конґрес, потим промоция кнїжкох т. є. виданьох РМ у Матици сербскей концом марца. Руска матка ше анґажує и коло преселєня посмер­ тних остаткох Яши Бакова зоз новосадского на дюрдьовски теметов. М. Афич

10. ФЕБРУАР 2023.

Н аш о м еста „КАПУШНЇК ФЕСТ” У КОЦУРЕ

Заєднїцтво шицких Коцурцох на єдним месце На площи опрез Дома култури у Коцуре, 4. фебруара, отримана друга манифестация „Капушнїк фест”, у орґанизациїТуристичней орґанизациї општини Вербас. Гоч хвиля була нєкрасна, жимна и з витром, то нє зопарло орґанизаторохже би витворели тото цо задумали, а анї числених нащивительох же би пришли и покоштовали тото традицийне руске єдло За пририхтованє и випеканє капушнїкох, єдла хторе ше у тим валалє рихта у шицких обисцох, без огляду на виру и националносц, и того року були задлужени жени зоз Активу женох КУД „Жатва” и Активу женох КУД „Завичайне врело” . На поладнє, на бини опрез Дома култури, шицких присутних привитала предсидателька КУД „Жатва” Мелания Мали, а потим и директорка Туристичней орґанизациї општини Вербас Мария Златович-Арсениєвич. Вона гварела даскельо слова о манифестациї „Капушнїк фест” , а додзелєла и окремне припознанє членїци Активу женох КУД „Завичайне врело” Славици Недель кович. Свойо задовольство же бере учасц у програми и активносцох вязаних за спомнуту манифестацию з тей нагоди виражела и заменїца предсидателя општини Вербас Тияна Алексич. - Задовольство ознова мац нагоду буц часц програ­ ми и активносцох котри представяю и чуваю традицию и обичаї Коцура и општини Вербас у цалосци. Тото место и таки манифестациї нє визначую до першо го пла ну розлич но сци, алє пе стую окремно сци ко три основа нашого заєднїцтва. „Капушнїк фест” и други манифестациї пестую и нашу потребу и жаданє же бизме напредовали и розвивали ше, почитуюци єдни других. Општина Вербас вше да цалосну потримовку шицким здруженьом и творительом котри дїйствую з цильом очуваня нашей богатей традициї и културного скарбу - гварела Алексичова. Присутних привитал и покраїнски секретар за привреду и туризем др Ненад Иванишевич, котри и свя­ точно отворел тогорочни „Капушнїк фест” . Вон з тей нагоди поволал шицки здруженя же би вихасновали нагоду и приявели ше на конкурс за даванє потримовки у орґанизованю манифестациї, котри будзе розписани концом фебруара. - Покраїнски секретарият за привреду и туризем ше намага помогнуц шицким манифестацийом конкурс котри пририхтуєме ма вредносц коло 40 милиони ди­ нари. Маме жаданє же бизме през таки и подобни манифестациї додатно унапредзели туризем у Войводини - визначел Иванишевич. За добре розположенє числених нащивительох остарали ше „Коцурски бетяре” котри потим вишли на бину, а ґу нїм ше придружели визначни коцурски

10. ФЕБРУАР 2023.

шпивачки Танита Ходак и Дарина Михняк. Музика и шпиванка ше розляла по центру валала, и прикрашела тот жимни дзень и валалску манифестацию. Найвекшу повагу нащивительох прицагла часц валалскей площи дзе жени з Активу женох нєпреривно рихтали и пражели капушнїки, а шицки заинтересовани задармо могли коштовац тото руске єдло. До пополадньових годзинох, жени приготовели и подзелєли коло 1 500 капушнїки, а орґанизаторе обезпечели цепли чай и варене вино же би ше нащивителє кус зограли. На площи опрез Дома култури того дня були поставени и числени штанди, а свойо продукти, ручни ро­ боти виложели, окрем числених домашнїх викладательох, и госци з других околних местох. У рамикох манифестациї, пред святочним отвераньом, шицки заинтересовани могли нащивиц и Етно клуб „Одняте од забуца” , цо вихасновал и покраїнски секре­ тар др Ненад Иванишевич. Вон, у бешеди зоз предсидательку Етно клубу Аранку Медєши, упознал богатство скарбу народох котри жию у Коцуре, а котре ту зачуване и виложене. У орґанизованю, окрем компетентних зоз Туристич­ ней орґанизациї, учасц вжали и представнїки Општини Вербас, Ме сней заєднї ци Коцур, пред ставнї ки Мото-клуба „Пеґасус” , КУД „Жатва” и КУД „Завичай­ не врело” , як и членїци Активох женох обидвох Дружтвох. Ол. Русковски

РУСКЕСЛОВО 7

Н аш о м еста НАЦИОНАЛНЕ ШВЕТО РУСНАЦОХ

З пригодну програму преслава и у Вербаше дрепка привитал предсидатель Дружтва Микола Папуґа, а з тей нагоди гварел и о присельованю Руснацох до наших местох. Вецей о тим бешедовала и Амалия Бордаш, котра водзела и конферансу того вечара. У програми наступели мишани хор КПД „Карпати” и КУД „Жатва” з даскелїма шпиванками, як и солиста Янко Сеґеди. Младежска шпивацка ґрупа и женска жридлова шпивацка ґрупа коцурскей „Жатви” тиж одшпивали вецей шпиванки, а програ­ му прикрашели и школяре котри ходза на пестованє руского язика, У Културно-просвитним дружтве „Карпати” у Вер­ баше, зоз пригодну програму пияток, 3. фебруара, оз­ начене Националне швето Руснацох. На початку святочней програми хор КПД „Карпати” одшпивал гимну „Боже правде” и святочну шпиванку „Браца Ру сини” .

Дамян Косич грал на клавиру, а Маґдалена Скубан гуторела стихи писнї Михала Ковача. Музичну про­ граму провадзел оркестер Дружтва, а з нагоди означованя Националного швета Руснацох пред вербаску публику наступел и Михайло Будински зоз даскелїма шпиванками.

Числену публику и госцох, присутних членох Националного совиту Руснацох и його предсидателя Йоакима Раца, як и пароха старовербаского о. Алексия Гудака и пароха нововербаского о. Данила За-

Присутни нащивителє шицки точки випровадзели зоз громким аплаузом, а по законченю програми предлужене друженє у просторийох КПД „Карпати” у Вербаше. О. Р.

ОПШТИНА КУЛА

Нащива ЛАҐ зоз Заходней Сербиї Представнїки двох Локалних акцийних ґрупох „Чачак-Горнї Милановац” и „Драґачево-Єлица-Заходна Морава” нащивели општину Кула и Локалну акцийну ґрупу „Шерцо Бачки” . У фокусу того стретнуца було черанє искуствох, як и приклади добрей пракси у потримовки локалним продуковательом. У святочней сали Скупштини општини Кула госцох привитали началнїца општинскей управи Александра Ґаґович, директор Туристичней орґанизациї оп­ штини Кула Владимир Станкович, шеф Канцелариї за локални екеномски розвой општини Кула Милош Да ни лов и ме над жер Ло кал ней акци й ней ґру пи „Шерцо Бачки” Боян Ковач. После привитаня у святочней сали, пририхтана презентация роботи и активносци Локалней акцийней ґрупи „Шерцо Бачки” у малей сали Скупштини општини Кула. Менад жер ЛАҐ „Шер цо Бачки” Боян Ковач зоз го сцами обишол и Руски Керестур. Нащивели „Марйов шпайз” , дзе домашнї Нада и Стево Шикора госцом ука зали по садзе ну аро нию у за гради, про сто рию за преробок арониї, паприґи и ягодох зоз їх продукциї.

8

РУСКЕСЛОВО

Понеже їх дзивка технолоґ и задлужена є за преро­ бок и финални продукти без конзервансу - соки, маджуни, айвар и подобне, порихтали и деґустацию продуктох зоз власней продукциї. Госци потим нащивели Замок и музейну збирку дзе их дочекало Здруженє женох „Байка” зоз сувенирами и продуктами власней роботи. Предсидателька Туристичного здруженя госцом указала музей и виприповедала им кратку историю Руснацох на тих просторох - о Националним совиту, наших символох гербу и застави, и о 270 рокох образованя на руским язику. Д. Б.

10. ФЕБРУАР 2023.

Н аш о м еста У КОЦУРЕ

Моцни витор знял закрице зоз школи Под час отримованя манифестациї „Капушнїк фест” у Коцуре, у пополадньових годзинох 4. фебруара, случело ше нєщесце, кед моцни витор знял закрице зоз Основней школи „Братство єдинство” . Теди оч­ ко до ване и за кри це на про сто рийох котри повязую будинок школи и физкултурну салу, як и закрице на физкултурней сали. Место події такой защицене, а на терен вишли екипи полициї и огньогасцох. У просторийох школи у тей хвильки було школярох и занятих, алє на щесце, покалїчени особи нє було.

ШКОЛЯР ВИВОЛАЛ ИНЦИДЕНТ У Основней школи „Братство єдинство” у Коцуре, 31. януара, случел ше инцидент кед школяр вербално, а потим и физично нападнул наставнїцу. По сообщеню за явносц, на тоту подїю зоз елементами насилства, Ш кола такой одреаґовала, превжала шицко потребне же би защицелазанятихи ш коляроху школи. Школа у складу з Правилнїком о протоколу поступаня у Установи у одвиту на насилство, злоставянє и занєдзбованє, обвисцела компетентни орґани и Министерство просвити, а планує и реализовац вецей активносци на дальшим процесуованю случая. Я к тиж наведзене у сообщеню, Ш кола поступа у складзе з предписанями и у тей хвильки ше преценює же нє у интересу занятого и дзецка давац вецей информациї, а зоз управи Основней школи „Братство єдинство” модля за порозуменє

По сообщеню, санациї на закрицу почали такой початком тижня, а плановане же би по конєц тижня бу­ ла за конче на оправ ка. Пре цалу ситу ацию и без печ носц шиц ких, компетентни орґани препоручели же би ше, по законченє роботох на оп­ рав ки за кри ца, на ста ва у про сто ри й ох школи нє одвивала. Настава ше тераз нє отримує, а нє будзе анї наиходзацих дньох. Коцурски школяре треба же би ше врацели до учальньох 20. фебруара, а шицки годзини бу­ ду надополнєни. О. Р.

У ДЮРДЬОВЕ

Бал широких сукньох Бал традицийно, зоз танцом, отворели па­ ри хтори були поприберани до традицийного, святочного руского облєчива. На балу було осемдзешат осем особи, а до святочних шматох були поприберани мац Лидия и єй дзивка Кристина и син Марко Хромишово, и Микола Тиркайла зоз Дюрдьова.

У просторийох Културно-уметнїцкого дружтва „Та­ рас Шевченко” у Дюрдьове, всоботу, 4. фебруара, отримани двацец перши ,,Бал широких сукньох” . Присутних госцох зоз Дюрдьова, Нового Саду, Жаблю, Вербасу и Бечею привитал член Управного одбору Микола Кухар.

10. ФЕБРУАР 2023.

Томбола була богата и рижнородна, а за награди ше остарали коло сто спонзоре. Главну награду, бициґлу, достали супружнїки Звонко и Єлена Салаґ зоз Дюрдьова. Розшивани хлапци зоз Тамбурового оркестра „Ко­ цурски бетяре” анї нє правели павзи, та весела атмосфера тирвала скоро до швитаня. Хто бул на ба­ лу наисце ше могол науживац у уж забутих народних шпиванкох, у валцерох, танґох, степох и чардашох, бо випатра же ше натанцовац годно уж лєм на балох. Л. В.

РУСКЕСЛОВО 9

Е коном ия ПОДПРИЄМСТВО „САЛКОРП” ДОО З ВЕРБАСУ

На час ше порихтац за ярню шатву

Пише: МартицаТАМАШ

Же би ше у польопривредней продукциї мало заробок, барз важне на час поробиц шицки роботи и применїц шицки потребни аґротехнїчни мири, а кед ґу тому и хвиля добра, будзе добри и урожай

- Жито и слунечнїк влонї принєсли заробок, алє соя и кукуриця мало зродзели, ту було лєм утрати. Бриґа и же тераз пада цена кукурици и же ю остатнї час нєт кому предац. На тото вплївує пласованє туньшей меркантилней роби з України и Русиї, бо война кошта. Найвецей потрафена Польска, хтора допущела транзит туньшей кукурици з України, та ше аж и там куповало тоту кукурицу, а їх стої у силосох и нє маю ю кому предац. Нашо иножемни купци тиж купую тоту туньшу кукурицу, а наша стої. На квалитет вецей нїхто нє патри - толкує Перович. У таких обставинох „Салкорп” ше намага буц цалком коректни, обезпечиц шаце, гной, репроматериял хтори продукователє глєдаю и затримац прилаплїви цени - робу предаваю по велепредайних ценох.

У остатніх двох рокох події на ґеополитичним пла­ ну барз вплївовали на польопривреду, на цени репроматериялу, на одкуп и цени продуктох и виволали вельку нєизвесносц у тей обласци. Подрагшели минерални гной и шаца, а єст и обаваня же даєдни гної и шаца нє будзе на тарґовищу.

- Обезпечели зме минерални гної хтори кооперанти глєдали. Маме № К и азотни гної. Маме и гної Яра (Уага), хтори барз квалитетни и наменєни су за ярнї култури. Предвидзене же би ше их розруцало на зорану жем пред шатву. Тераз маме на тарґовищу тен ден цию бла го го змен шаня цени мине рал но го гною 10-20 одсто, бо ясне же купци пре подли прешли рок маю менєй капиталу и менєй купую. Увежене вельо гною, алє пре стан у швеце и войну у України, подмирйованє жемох Европскей униї з гнойом очежане пре уведзени санкциї Русиї, хтора вельки продукователь минералного гною. Понеже европски жеми буду гной поцаговац од нас, кед руши реекспорт гною зоз Сербиї, мож пошвидко обчековац нови рост цени гною - толкує Перович и додава же у хторим напряме будзе исц цена минералного гною, то можу знац лєм увожнїки.

Кажда фао ґрупа ма свой период

Як дознаваме, „Салкорп” ДОО (Заісогр) з Вербасу за наи ход заци робо ти у польопри вре ди, при кармйованє жита и ярцу и ярню шатву порихтал по­ требни репроматериял, гутори Виктор Перович, референт набавки репроматериялу.

Перович гвари же прешлого року и меркантилна и нашенькова и кукурица и соя мало зродзели, так же ше того року годно случиц же на тарґовищу нє будзе шицки глєдани гибриди.

Прикармйованє житаркох

Ігіа), Лидеа (Ьігїеа), КВС (ІШ 8) - гутори Виктор Перович и додава же цени векши коло 30 одсто у одношеню на прешли рок и то ше и обчековало, бо мало зродзело. Вон гвари и же комплетна палета пестицидох хтори єст на предай у Сербиї, єст купиц и у „Сал-

- „Салкорп” на час, ище у новембру прешлого року, Предходни 2022. рок бул чежки за продукова- анкетовал кооперантох хтори им шаца треба, же тельох и за добавячох репроматериялу, мали зме бизме ше на час порихтали. Тераз нам асортиман побарз вельки подрагшеня, минерал ни гной подрагшел полнєти, маме свою банку гибридох и шицки коопе300 одсто у барз кратким периодзе. Аґрар и ранти буду випочитовани, достаню тото шаце хторе польопривреднїки у Сербиї почувствовали нємили глєдали, а роби будзе и за нових купцох. Од шацох куподїї у швеце и же робота и заробок у польопривре- курици маме компленти асортиман шацох Декалб ди завиша нє лєм од того кельо ше уложи до продук- (БекаІЬ), ДКЦ (БКС) Пионир (Ріопеег), Синджента циї и од хвилї, алє у велькей мири и од тарґовища (8уп§епІа), МАС гибриди (МА8 Зеегїй). Од нашенькогвари Перович. вей сої маме шаца КША Сербия (КаіГГеізеп Шаге Аий-

Перович гвари же пре сушу у польопривреди влонї скоро же анї нє було заробку, та ше вец вєшенї, при шатви жита и ярцу шпоровало на гною.

10 РУСКЕСЛОВО

10.ФЕБРУАР 2023.

Е коном ия корпу” , за потреби защити рошлїнох у землєдїлстве, овоцарстве и заградарстве. Совитує и же би ше кажди продукователь притримовал того цо пише на декларациї на мещку зоз шацом. Кажда фао ґрупа зреня ма свой период шатви и того ше треба притримовац. Пре прешлорочни подли урожай, соя за шаце будзе мац вельо меншу енер­ ґию, меншу ключкацосц, цо значи же нє зидзе кажде пошате зарно. Тото мож превозисц зоз познєйшим часом шатви, у остатнїм тижню априла, док жем будзе цеплєйша и зоз векшу норму шатви т.є. векшим числом зашатих зарнох по єдинки поверхносци. З рока на рок поверхносци з олєярками вше векши.

610ВАШААОЙАРМАРЄВЄЧ1А УА5РОигРАМІ5Ю УЯАМРАДІКЕД'

5 0 **і;і-ОВСЛІАСЯО Р ІСІАТІІЯК Е50Ш ТІСЖ 5

-5ЕМЕМА1РЄБТІСЮ І - МІМЕВАІМА ОЦВМУА

51І5ЕНІЕ 1УОАОбТЕШЕ

®

5АІСОКР ооо. И адеіде Рє<гоїіс 2В/4, 21000. басі, 5гЬІ|а

— . +ЗШ (0) 63 410 362 І , І +381 (0 ) 6 0 410 3620 +381 (0) 6 0 373 44 99

МИМ.5АІ.СОКР.Р5

КООРЕВАСІІА»ИНАИЬШАНІЕ ТЯ00\ЛМА Ш А Р ІС А М А ІШ МИСАМ* * ТИЄ0УІНА КОМР. І А 5ТОСми НКМШ - ОТКІІР РОиОРЙІУНЕОЖН РКОІІМООА

.^ОТКУРМ О МЕ5Т0 1:1

УРВА5

Кисигекі риі ЬЬ, 21460.УгЬаї, 5гЬ'ца

АҐРАРНИ ДИСКОНТ И НОВИ МАҐАЗИН „Салкорп” специялизовани за тарґовину, менед­ жмент и консалтинґу аґрару, у Вербаше ма одкупне место, патосове складзиско и силоси за житарки и олєярки. Одкупює меркантилну робу, жито, слунечнїк, сою, кукурицу и предава минерални гной, нашенькову робу и защитни средства, а директор и власнїк того подприємства Иґор Салонски. Добре сотрудзує зоз кооперантами зоз оп­ штини Вербас и околних местох, як и зоз продукователями овоци и других польопривредних културох зоз Банату, Сриму, сивера Бачки и Заходнобачкого округу. У каждим моменту зме доступни продуковательом, маме винїмних фахових сотруднїкох, зоз вельким знаньом, хтори знаю ришиц проблеми у польопривредней продукциїи швидко реаґую. Доручуєме робу на адресу купца, пошвецени зме сотруднїцтву и патриме же бизме були максимално коректни и транспарентни - гутори Перович. Пошвидко у „Сал корпу” будзе отворени Аґрарни дисконт, у хторим ше годно шицко цо треба за польопривреду видзиц и купиц, та аж и системи за наводньованє. Попри тим, будує ше и нови патосови маґазин, поверхносци 2 000 м2 зоз закрицом, у плану и сушарня, же би условия за маґазинованє житаркох були цо лєпши, а з тим у „Салкорпу” буду отворени и нови роботни места.

10. ФЕБРУАР 2023.

Тераз єст физични дефицит шаца, алє прави ше и комерциялни дефицит. Наша жем нє уведла санкциї Русиї, так же шаца з нашей жеми мож предац до жемох ЕУ и ту настава проблем за наших продуковательох. З другого боку, нашо институти хтори проду­ кую шаца ше опущели, бо зме роками мали вельке понуканє шацох з иножемства. Польопривреднїки роками зохабяли сою за шаце зоз своєй продукциї, зарно доробели и воно дало добри урожай, алє того року тото зарно подле и нє за шатву є. Понеже шаце сої з увозу барз драге, а цена сої на берзи спадла, вироятно же тей яри сої будзе вельо менєй зашато - гутори Перович и додава же место сої велї посадза цукрову цвиклу, дзе будзе субвенция од 35 000 дина­ ри за єден гектар. Вон нє обчекує вельке зменшанє поверхносцох под кукурицу, а слунечнїку вироятно будзе вецей як прешлого року, бо влонї на нїм було зароб ку. - Мали зме благу єшень и цеплу жиму, та совитуєм продуковательом же би поопатрали поля и овоцнїки, же би видзели чи маю глодарох и же би их знїщели зоз родентицидами и так зопарли чкоду. Наздаваме ше же тераз ище будзе и нїзки температури, же ше годно войсц до жеми прикармиц жито и же ше жем вимражи. Тота жима у одношеню на прешлу лєпша бо єст паданя, було надосц дижджу. Мушиме робиц з дзеку, мац ентузиязем и раховац же будземе мац добри и успишни рок - поручує Перович.

РУСКЕСЛОВО 11

Е коном ия БИЛЯНА ПРОКИН БАЛОҐ ЗОЗ ДЮРДЬОВА

Сочни закуски у оази доброго смаку Одвит на питанє як отвориц свой ресторан и кед ше почнє роботу од нули цо треба зробиц же би ше робота успишно розвивала интересує велїхамбициозних поднїмательох, будуцих власнїкох сеґмент кафичох, киоскох и мобилних ресторанох. Пракса указує же аж и зоз моцну конкуренцию, цалком можлїве направиц успишну роботу и у тих обласцох погосцительства. Треба лєм пренайсц концепт по хторим ше нови погосцительни обєкт будзе розликовац од других Биляна Прокин Балоґ

руг, односно мой жец, понукнул же нам помогнє отвориц ресторан - почина нашу розгварку Биляна. Сами пририхтованя за отверанє локала тирвали коло штири мешаци. Окрем того же ше мушело покончиц одредзени административни роботи и достац нєобходни дозволи за тоту дїялносц, мушело ше набавиц и шицку технічну опрему за роботу - пеци, машини за цеста, тепши, лопати, полїчки, столи, красцелї и ище вельо того.

Богате понукнуце

Ресторан ,,Код Биби” , хтори ше находзи у самим центру Дюрдьова, уж пейц роки понука нови смаки зоз интернационалней кухні, як и домашнї єдзеня порихтани по традицийней рецептури. Требало вельо часу и искуства же би ше розвила окремна ре­ цептура по хторей су надалєко познати, а о перших початкох ресторану и о його розвиваню зме побешедовали зоз його власнїцу Биляну Прокин Балоґ.

Месо зоз роштиля, рижни сендвичи и пици ше находза у понукнуцу ресторана „Код Биби” . На питанє хтори главни специялитет ресторана, Биляна нам нє могла одвитовац, понеже, як сама гвари, шицко ше подєднак глєда. Єден дзень ше вецей купує роштиль, други дзень пици, а треци дзень ше найвецей глєда сендвичи и так до круга. Економска криза хтора залапела велї держави, та и нашу, вельо уплївовала на роботу ресторана. Цени шицкого пошли горе, та прето Биляна мушела принєсц одлуку о звекшованю ценох єдзеня у єй ресто­ рану. Тоту одлуку потримали и купци, понеже и вони свидоми же нє мож робиц задармо.

За добри смак єдзеня найнєобходнєйше вибрац Од 1994. року сом у погосцительстве. Робела сом найквалитетнєйши состойки. Нажаль, у нєшкайшим у велїх ресторанох, кафичох и пицерийох, а тото ис- чаше зме свидоми же єст вельо спреводзки у нашей куство хторе сом там здобула ми у велїм помага у те- роботи. Часто мож чуц же дахто фалсификовал сос­ рашнєй роботи. Пред пейцома роками, цалком тав єдзеня, а найвецей того єст при месу за роштиль. спонтано пришло до того же почнєм самостойну ро­ Мнє водзи думка же важни квалитет, а нє квантитет. боту. Моя шестра теди нє мала роботу, та ше єй суп- Лєпше дзвигнуц цену за 10, 20 динари, як же бим смак єдзеня погубела зоз состойками хтори нєнайлєпши и нєпреверени. Як сом почала тоту роботу, та по нєшка, состойки купуєм на истим месце и добавячох нє будзем меняц, бо су преверени и можем ґарантовац за квалитет наших єдзеньох. Найвекше припознанє нашей роботи то же наш квалитет препознали муштериї хтори ше дзечнє врацаю.

12 РУСКЕСЛОВО

10.ФЕБРУАР 2023.

Е коном ия Думам же барз важне же наша кухня отворена и же нашо муштериї видза цо им ше кладзе до єдзеня и як випатра цали процес пририхтованя - толкує Биляна.

Кед добри колектив, робота лєгчейша Окрем Биляни, у рестора­ ну заняти ище три особи. У тей хвильки робя три, понеже им єдна колеґиня на положнїцким одсустве. Добра атмосфера у колективу на роботи барз важна за успих и продуктивносц шицких членох тиму. Кед шицки заняти робя вєдно и потримую єдни дру­ гих, твори ше позитивна енерґия и мотивация за

АКТУАЛНИ СТАН У ШВИНЯРСТВЕ У СРИМЕ

Продукователє ознова продукую утрати Забивачки у обисцоху Сриме и општини Шид прешли, месово продукти ше суша у сушарньох, а швижого меса и месово продукти єст и у месарньох и у тарґовинских ланцох Яки цени за продуковательох меса, а яки за трошительох/купцох уж добре познате. На тарґовищу нє лєгко, а зоз чежким станом у швинярстве потрафени и продукователє и купци. Продукователь Влада Торма зоз Шиду уж роками карми швинї и затераз нє одустава од тей роботи, гоч нам такой на початку розгварки гвари же досц чежко. - На предай мам 10 викармени швинї чежки коло 120 кили, як би ше гварело - у першей су класи, алє днями чекам же бим их предал. Чекам же би их купел єден месар, и кед их вон нє купи, мушим их индзей предац. Нє знам анї яка одкупна цена, а зоз каждим дньом предлуженого карменя мам утрати пре драгу кукурицу и статкову покарму. Нєурядово сом чул же цена спадла на 190 динари, у децембру ше швинї предавало од 280 по 300 динари за килу - гутори Влада Торма.

роботу. Тиж так, добри колектив помага у зопераню стреса и звадох, цо помага занятим же би ше чувствовали сиґурно и задовольно. Найкратше поведзено, добри колектив нєобходни за длогорочни успих гоч хторей роботи. Вшелїяк же мойо заняти маю плацу за роботу хтору окончую, алє ше намагам же бим кажди їх труд наградзела. Кед маме вецей роботи, лєбо кед рихтаме векши количества єдзеня за рижни преслави, вше достаню бонус на плацу, хтори их ище вецей мотивує у роботи - закончує Биляна нашу розгварку. Лидия Вереш

10. ФЕБРУАР 2023.

Влада Торма

Єден з продуковательох прашатох зоз Шиду, хтори нє жадал же би му ше наведло мено, гварел нам же прашачки трима дас 20 роки, а трима и прашата. Дакеди мал по пейц прашачки, а пред двома роками зменшал на два прашачки - лєм тельо же би отримал продукцию. Кед пред двома роками почала барз роснуц цена кукурици, сої и концентрату, одлучел сом зменшац прашачки, бо вше чежше предац прашата. Ґу тому и цена прашатох нє стабилна и лєгко присц по утрати. Людзе охудобнєли и вельо им пла­

Влада гвари же кед би цена була 250 або 260 динари, дацо би ище и заробел. Цена меса у месарньох дакус зменшана, за можебуц пейц одсто, а одкупна цена тттвиньох зменша за 30 одсто, цо значи же продукователє швиньох нє буду мац заробку, а купци и надалєй месо буду драго плациц. Торма карми прашата од своїх пейц-шейсц прашачкох и рочно викарми и вецей як 100 прашата. - Дакеди сом тримал буяци и то ше нє виплацело, та сом почал кармиц швинї. Кед би наприклад осем кили кукурици було за килу живей ваги швинї, то би було прилаплїве. А у таких обставинох яки су тераз, чловек нїґда нє зна чи дацо зароби, або кельо страци - гвари Торма.

циц 8 000 динари праше. Вец ґу тому треба додац 800 динари же би го дахто заклал и пошорел, 300 динари за препатрунок на трихину и на концу 1 500 динари за печенє прашеца. Людзе купую праше лєм за даяке векше швето, а и то ше преридзело. Купую у маркетох тельо кельо им у тей хвильки треба и кельо можу плациц - гварел нам тот продукователь. Вл. Дїтко

РУСКЕСЛОВО 13

Р уснаци и ш вет X X* * * * * * * *

9 1 *1 БЛАЖЕН КА КОВАЧ ЗОЗ КАНАДИ

****************** ** ** * ** X*X* ** ** *

* * *

*

* *V X

*

* * * * * * X * Х Х Х Х Х Х Х Х X X X X X X X X X X X X X X Х Х Х Х Х Х Х Х * * * * * * м * к х * м х х *

******************** х х х х х х х х х Х Х Х Х Х Х Х Х Х Х Х Х Х Х Х Х Х

*

*

* * * * * * * * X X X X X X

X XXX X X * * X X х х жх .* * ********* XX * XX * X*> * X * * * X I *Ж Ж Ж Ж Ж * * ххх* хх хх хх хх хх хкх: Х ............... Х Х Х Х Х Х Х » X * X X X * * * * ............ х х х х .. х ....... х х х х х х х х х х х X X X х х х х х х х х х х х х х х XX XX Xх_хх хх Xх х_х * ми жжж жжж жж жж К М К Х Х К * * * * * * * * * * * » * * * * * ]

х х х х х х х х х х х * * * * * * * * * * * * х х х х х х х к х х х х х х х х х х х х х : Х Х Х Х Х X х х х х х х х х х х х х х X X X X X X Х Х Х Х Х Х Х Х Х Х Х Х І X X Я X X X X х х х х х х х х^ X X х х х х х х х х х х х х х х х х X X X х к х х х х х х х х х х х х х х х х х х х х к х х х х х х х х х х х х х х х х к к х х х к х х х х х х х х х х х х х к х к х х х х х х х х х х х х х х х х х х х х х К Х Х Х Х Х Х Х Х X X X X X “ **" ------------ •*

X XX X X XXX X

XXXX XX XX X X X х_ КXXX XXXXXXXXX

Свои валал нє забула, гоч 30 роки у нїм нє жиє

XX X

« Х Х Х Х Х Х Х Х Х X X X К Х Х Х Х Х Х Х Х Х X X « Х Х Х Х Х Х Х Х Х X Х Х Х Х Х Х Х Х Х Х К X X X X X X X X X X X Х Х Х Х Х Х Х Х Х Х Х Х

х х х х Xх Xх Xх Xх Xх XхXх

и х х х х х х х Х Х Х Х Х Х Х Х х х х х х х х х х х х х х х х х

“

XX X X X

X X X

X X X X X X X

X X

X X

Х Х XХ *Х XХ X X

к жя хя ж ж ж х Ж Ж Ж Ж

„ XV

Пише: Лидия ВЕРЕШ

X X

х х х х х х х х х х х х X X X

XX

X X X X X X X X

X

X *Ж X

X

X

XXXX XXXXXXX X ; х х х х XXXX

Блаженка Ковач родом зоз Дюрдьова, пред трицец роками ше зоз свою фамелию преселєла до найвекшого городу у Канади и главного городу провинциїОнтарио, до Торонту. Концом прешлого року, Блаженка нащивела свой родни валал. Була то нагода за нашо стретнуце и приємну розгварку Початком септембра, тераз уж давного 1992. року, Руснаци у Дюрдьове ше рихтали за Кирбай, а Ковачово зоз смутком упивали остатнї хвильки препровадзени у Дюрдьове. Нєодлуга требали рушиц до „ново­ го” и нєпознатого швета, охабяюци за собу живот хтори потеди познали. Того 1992. року праве сом законсудьба сцела же би исти тоти теки и чела седму и уписала ше до осмей учебнїки остали нєпохасновани. класи. Накадзи придзе септембер, Кед зме сцигли до Канади, перше зна ше, починаю пририхтованя за нашо церковне швето Рождество зме жили у Торонту, у нашей тети. Нє­ Пресвятей Богородици, односно одлуга, родичи мойому старшому браКирбай. Шицки ше коло мнє радова- тови Звонимирови и мнє потолковали ли, а я була барз смутна, бо мушим яки стан у Югославиї и же ше ми нє пойсц. Здогадуєм ше же ми нє було врациме назад. Бул то вельки шок за право, бо до валалу за Кирбай вше нас, окреме за мнє. Шицко ми було но­ приходзели ринґишпили, а як и ка- ве и нєпознате. По анґлийски сом нє жде дзецко, и я ше любела вожиц на найлєпше бешедовала, понеже сом у нїх. Знаме шицки яки тоти дзеведзе- школи учела русийски. Барз сом ше шати були чежки роки за нас, та зме бала як ше знайдзем у новим штредку, теди и одлучели пойсц до далєкей у новей школи и чи ме други дзеци Канади - здогадує ше наша собе- прилапя. Но, тот период мойого обаваня нє тирвал длуго, бо сом язик шеднїца як шицко почало. швидко звладала. У Канади сом закончела основну школу, потим штредню Кажди початок чежки и на концу сом закончела Економски Блаженка у нашей бешеди гварела факултет - приповеда Блаженка. же єй родичи кущик поциґанєли. Гварели єй же до Канади иду лєм на даскельо мешаци и же ше ознова враца до Дюрдьова. Як дзецко од штернац роки, нє була нательо свидома озбильносци стану у держави. Памета же була цалком порихтана за осму класу. Покуповала теки и учебнїки хтори були нєобходни, алє

14 РУСКЕСЛОВО

*

І X X X X X

Нєшка Блаженка жиє у Едмонтону, у покраїни Алберти, и роби у фирми хто­ ра вельки дистрибутер струї за Канаду, у сектору за финансиї. Єй фирма сотрудзує зоз Зєдинєнима Америцкима Державами, а у остатнїм чаше робя на нових проєктох зоз „Теслу” и праве єй фирма задлужена же би поставяли станїци за полнєнє електричних автох,

10.ФЕБРУАР 2023.

Руснаци и ш вет понеже то нови конар инфраструктури хтори ше вше баржей розвива у Канади.

Вше люби присц до Дюрдьова Док була у Канади, Блаженка пайташком часто пи­ сала писма и зоз нєсцерпеньом обчековала кажди їх одвит. Кед приходзела до Дюрдьова, намагала ше препровадзиц цо вецей часу з німа, бо була свидома же ше пошвидко будзе мушиц врациц до Канади. Кажди приход до Дюрдьова за Блаженку бул нова авантура. - Часто сом приходзела до Дюрдьова, окреме кед сом ше ище вше дзивчела. Лєдво сом чекала лєто же бим пришла до мойого валалу видзиц мойо баби и моїх пайташох. Любела сом барз зоз моїма пайташками виходзиц до центру, до кафичу. У тедишнї час то було барз популарне. У нас зме часто правели журки, а кед дахто мал родзени дзень знало ше дзе ше го преслави. У здогадованю ми остало и же сом, вєдно зоз моїма пайташами зоз Дюрдьова, ‘98. лєбо ‘99. року ишла на морйо. Ишли зме на гайзибану и зоз собу зме ношели торбиска як кед бизме ше даґдзе селєли. Гайзибан до Беоґраду нам пожнєл, а познєйше зме спали на станїци понеже нам и гайзибан до Чарней Гори пожнєл. Но, нам то нїч нє було чежко. Були зме млади и лєм нам було важне же бизме були вєдно и же бизме ше дружели - зоз ошмихом ше здогадує наша собешеднїца. З часом, тоти приходи ше преридзели. По законченю студийох, Блаженка достала роботу и нє могла приходзиц на длугши час, як кед була младша. По­ знєйше основала и свою фамелию, одала ше, и 2008. року народзела сина Даниела. Обовязки на роботи и коло малого дзецка було вельо, та у тим чаше

ШРОКВЕЗвноз СКОІІРОРСОМРАМІЕ5

носталґия за своїм родзеним крайом була менша. Як Даниел одроснул, так ознова фамелиярно почали приходзиц до Дюрдьова.

ШЛЄБОДНИ ЧАС НАЙВОЛЇ ПРЕПРОВАДЗИЦ У ПРИРОДИ После длугей роботней нєдзелї, наша собе­ шеднїца найволї свой мир пренайсц у природи. Барз ше люби пендрац по горох и камповац у лєше. Лєтни ноци им барз длуги и з початку єй бу­ ло барз нєзвичайне тото же кед на єденац годзин вечар лєгнє до свойого шатру и попатри до нєба нє видзи гвизди, понеже вонка ище вше видно. Як дзецко зоз ровнїни, Блаженка ше нє знала скияц, алє и тоту схопносц звладала. Понеже жима у Алберти барз моцна и єст вельо шнїгу, у тим чаше Блаженка ше барз люби пойсц скияц лєбо шлїзкац на залядзених озерох. На концу конца, кед им жи­ ма и шнїг допию, Блаженка вєдно зоз свою фаме­ лию „сцекнє” до цеплєйших крайох на морйо.

Даниел барз люби присц до Дюрдьова. Кеди ґод моя мац приходзела до Канади, вон обовязно приходзел през лєто з ню до валалу. Полне ми шерцо прето, понеже знам яке дзецинство ту, а яке там. Як штиропейцрочне дзецко вон могол пойсц сам до предавальнї купиц себе смоки лєбо сок и ту помали почал учиц найосновнєйшу математику. Йому то було барз интересантне, бо могол пойсц пешо, а у Канади то иншак. У Дюрдьове по першираз видзел як доставаме млєко, зберал вайца и помагал баби коло каждодньових роботох - пишно приповеда Блаженка.

10.ФЕБРУАР 2023.

РУСКЕСЛОВО 15

М о з а їк ШКОЛЯРЕ КЕРЕСТУРСКЕЙ ШКОЛИ ПОРУШАЛИ ПОДКАСТ

Цо мож дознац „З Петрового угла"? У септембру 2022. року школяре Основней и штреднєй школи и Ґимназиї зоз домом школярох „Петро Кузмяк” у Руским Керестуре, вєдно зоз директорку Наталию Будински, пришли на идею же би порушали школски подкаст. За тот кратки час уж стреду, 8. фебруара, емитована перша епизода Подкаст наволани „З Петро­ вого угла” и порушани є през проєкт „Учме шицки вєдно” котри потримує Министерство просвити.

*

Перша сезона пошвецена женом и дзивком у швету СТЕМ-а (науки, технолоґиї, инжинєрстве и математики) з угла професорох, родичох, професионалцох, лєбо школярох, а уж зняти 10 епизоди.

Тема перших емисийох того подкасту барз важна а, по словох директорки Наталиї Будинсковей, през розгварку жадаю розбиц стереотипи и указац на значносц родней ровноправносци, окреме

КЕДИ ШЕ БУДЗЕ ЕМИТОВАЦ Подкаст „З Петрового угла” будзе емитовани каждей другей и штвартей стреди у мешацу на Ют’юб каналу @ рогіказїІ 2 реїгоуодидіа, на 9,30 годзин, под час велького одпочивку. Активносци самей школи можеце провадзиц и на Инстаґрам боку @реїгокигті'акзкоіа и на Фейсбуку на боку Реіго Кигті'ак Кизкі Кгзїиг.

при вибору занїманя у обласци природних наукох и математики. З тим проєктом ше жада промововац образованє през сучасни форми комуникациї и инспировац младих з автентичнима приповедками женох и дзивкох з локалней заєднїци котри ше витворели у своїх професийох, лєбо ше тераз находза пред вибо­ ром свойого будуцого занїманя. Подкаст „З Петрового угла” ше знїма у скромних школских условийох, а водителька подкасту школярка Школи Мария Горняк. У тей роботи єй помагаю ище два школярки - Минеа Югас и Наталия Жирош котри знїмаю емисиї, а технічну потримовку им нєсебично дал Златко Русковски. Я. Дюранїн

10.ФЕБРУАР 2023.

М о з а їк ПРЕД НАМИ СВЯТИ ВАЛЕНТИН

Дзень любови - чи то лєм треннд? Кажди рок у фебруару ше означує Дзень залюбених. То 14. фебруар, дзень кед ше ширцом швета слави любов, а у Сербиї на тот дзень и Святи Трифун

т

Медзи парами котри у романтичним розположеню дочекую тот дзень, обчекує ше же го препровадза вєдно, на даяки окремни способ. Направели зме анкету дзе зме ше младим зоз нашей заєднїци питали же цо за нїх представя Дзень залюбених и як го препровадзую. „Любим означовац Дзень залюбених каждого року, и вше го даяк преславюєме. Углавном то вечера у даяким ресторану и даяки мали дарунок. Думам же фино означиц тот дзень, 14. фебруар, алє треба кажди дзень на даяки способ, так най повем, славиц любов хтору чувствуєме ґу партнерови. Думам же треба указовац любов и почитованє кажди дзень”

„За мнє тот дзень нїч нє иншаки од других зоз мою дзивку. Думам же би кажди хлоп требал своєй партнерки указовац же, кед є зоз ню, та вец кажди дзень - Дзень залюбених. Ту нє думам на дарунки, нормално, треба дакеди дацо и подаровац або ю нєсподзивац, алє першенствено треба каждодньово указовац любов” З. Д.

„Дзень залюбених ми вше праве виволанє, бо любим буц креативна и вше дацо добре здумаме зоз леґиньом. Така нам порада же будземе вєдно плановац чи дарунки, чи як препровадзиме тот дзень, важне же зме вєдно. Углавним то даяка роматична вечера, а того року будзе єдно фине путованє” С. В.

■9

„Кажди рок дацо виплануєме за Дзень залюбених. Так випадло же зме ше почали забавяц зоз леґиньом праве на тот дзень, и за нас то початок нашей любови. Так же нам кажди 14. фебруар барз значи, бо то наш дзень” К. Д.

10. ФЕБРУАР 2023.

По словох наших младих, Дзень залюбених дзечнє означую зоз своїма партнерами, алє указовац любов и почитованє треба през цали рок, а нє лєм 14. фебруара. Шицким залюбеним екипа Мозаїку жичи щешлїви Дзень любови! И. Чордаш

Щ

тщл

п і

РУСКЕСЛОВО 17

Кул тур а и просвита ШТРЕДНЯ ШКОЛА „ПЕТРО КУЗМЯК” З РУСКОГО КЕРЕСТУРА

Ґимназиялци пойду до Болонї НА ПРОЕКТУ У ШВАИЦАРСКЕИ Представителє Штреднєй школи „Петро Кузмяк” од 30. януара по 13. фебруар пребуваю у Швайцарскей на „Интеркултуралней черанки 2023” у вала­ лу Песталоци. Проєкт облапя интензивну едукацию младих за интеркултурални вредносци. Витворю ю го вєдно НВО „Гумана - дружтво за потримовку дзецинству и младосци” и Ґимназия „20. октобер” з Бачкей Паланки. У проєкту попри Керестурцох участвую штредньошколци з пейцох войводянских местох Бачкей Паланки, Бачкого Петровцу, Руми и Индїї. Керестурску Ґимназию представяю школяре пер­ шей класи руского оддзелєня Анита Чизмар, Стефан Колош няї, Емина Бики и Елена Ш омодї з Руского Керестура, як и Лара Сопка зоз Кули спред сербского оддзелєня и наставнїца информатики Наташа Орос.

Директорка Штреднєй школи „Петро Кузмяк” з Руского Керестура Наталия Будински и управнїца интернату Лїляна Фина прешло г о тижня нащивели италиянски город Болоню у рамикох Еразмус проєкта у хторим участвує керестурска школа.

трошки пребуваня и путованя обезпечени зоз Еразмус проєкта.

Так керестурска школа у априлу того року планує послац 15 школярох першей и другей класи Ґимназиї на фахову праксу до єдней штреднєй школи у Болонї. З тей нагоди директорка школи Будинскова подписала спорозуменє зоз вивершним директором компаниї Ш І5ЕК Андреом Ломбардийом хтора ше занїма зоз орґанизованьом праксох за школярох и наставнїкох у Европи. Школяре у Болонї буду дзешец днї, а

После проєкту фаховей пракси хтори керестурска школа витворює у Греческей за школярох туристич­ ного напряму, нагоду за таке тераз буду мац и шко­ ляре общого образованя т.є. Ґимназиї на руским и сербским наставним язику хтори исную у керестурскей Школи. На фахову праксу до Солуну школяре ту­ ристичного напряму ше збераю и того року, початком марца. М. А.

ОШ „БРАТСТВО ЄДИНСТВО” ЗОЗ КОЦУРА

Награди наймладшим креативцом Школяре зоз коцурскей Основней школи „Братство єдинство” любя твориц подобово діла, а їх малярски кре ациї часто мед зи наград зе ни ма на числе них подо бо вих кон кур сох, вило же ни у ґале рийох, лєбо обявени у дзецинских часописох. Любов ґу подобовей уметносци школяром другей класи намага ше цо баржей приблїжиц їх учителька Мария Полдруги, а резултат єй роботи найлєпше приказала нєдавно ос­ воєна награда на конкурсу Явного подприємства „Пошти Сербиї” на котрим участвовали дзеци зоз цалей жеми. На тра ди цийним спом ну тим кон кур су, под назву „Писмо БожиЬ Бати” на котрим могли участвовац дзеци старосци по 12 роки, и коцурски школяре ше кре атив но, лите ра тур но и подо бо во вира жели на тему „Крачунске рано” . Подприємство „Пошти Сербиї” преглашело побиднїкох 14. януара, а святочне дод зельованє наградох побиднїком орґани зо ване у Савским парку, у амбиєнту шветочного фестивала „Жимска сказка” у „Беоґрадзе на води” . Медзи наградзенима школярами, у ґрупней конкуренциї

18 РУСКЕСЛОВО

подобових роботох, друге место завжали школяре коцурскей ІІ/3 класи. Школяре на креативни способ приказали свойо видзенє крачунского рана, хаснуюци технїку пастела зоз динамичнима композициями крачунских мотивох и декоративнима прикрасками. Наградзени школяре достали и ваучер у вредносци од 80 000 динари, а зоз свою роботу, та­ лантом и трудом заслужели и пакецики за цале оддзелєнє котри им з тей нагоди подаровани. Наград зе ни дзе цин ски робо ти вило же ни на виста ви у ПТТ музею у Беоґрадзе. О. Р.

10. ФЕБРУАР 2023.

Кул тур а и п росвита ПОДПИСАНИ КОНТРАКТИ ЗАСОФИНАНСОВАНЄ ГЛАШНЇКОХНАЯЗИКОХМЕНШИНСКИХЗАЄДНЇЦОХ

Войводина приклад заєднїцтва и сотруднїцтва 390 милиони, а того року 490 милиони динари. Мирович наглашел же таки модел директного субвенционованя єдинствени нє лєм у реґионалних, алє и у европских рамикох. Вон здогаднул же у тим року знач на помоц буд зе уна прямена и на буди нок Радиотелевизиї Войводини у Сримскей Каменїци, дзе ше продукує програму на 15 язикох националних меншинох хтори жию у Войводини. Тота помоц оможлїви же би ше и информативна програма Телевизиї на єшень преселєла до нового обєкту.

Контракти за софинансованє двацец двох глашнїкох на язикох националних меншинох у 2023. року вовторок, 7. фебруара, у Новим Садзе подписали представнїки зоз дзевец видавательних хижох: „Мадяр со”, „Хет нап” , „Глас люду” , „Либертатеа” , „Руске слово” , „Хрватска риєч” , „Бунєвацки новини” , „Македонски информативни центер” и „Ридне слово” . Войводина приклад заєднїцтва и сотруднїцтва покраїнских институцийох и тих цо заняти у новинох на мен шин ских язикох, гва рел пред сида тель Покраїнскей влади Иґор Мирович и додал же на початку його мандату, 2016. року, за їх софинансованє було видвоєне кус вецей як 260 милиони динари, влонї

НВУ „Руске слово” того року достало 26 одсто вецей средства од Покраїнскей влади АП Войводини, цо у велькей мири покриє трошки нєобходни за друкованє новинох, функционованє фирми и виплацовнє плацох. Проблем настал прешлого року пре обєктивни причини кризи скоку ценох, як пошлїдок войни у України и подрагшеня сировини и общей инфлациї. Були зме забриґовани як ришиме проблем, з век ши ну новин ско-вида вательних уста но вох зєдинєли зме вєдно моци и глєдали од держави векши средства. Без потримовки держави, нашо медиї би ше чежко могли отримац на тарґовищу. Алє и информованє на язикох националних заєднїцох то часц яв­ но го инте ре са у Репу бли ки Сер биї и часц прегваряцкого процесу до ЕУ - виявел директор НВУ „Руске слово” др Борис Варґа. На додзельованю контрактох присуствовала и Драґана Милошевич, покраїнски секретар за културу, явне информованє и одношеня з вирскима заєднїцами. В. Вуячич

ВИСТАВА МАЛЮНКОХ СЛАВКА ПАПА У СИВЦУ

Од спортисти по маляра и поету Свою першу виставу малюнкох, источашнє и промоцию своєй поезиї у голу Доме култури у Сивцу пияток, 3 фебруара, мал Славко Пап, аматерски творитель зоз Руского Керестура хтори у нашей явносци насампредз, познати як спортски ентузияст. Вис­ таву малюнкох и промоцию поезиї Славка (Пап) Петраньового (як ше подписує на своїх малюнкох) орґанизовало Здруженє писательох и подобових творительох „Стазе” зоз Кули, чий Пап активни член, вєдно зоз Домом култури у Сивцу. Програму водзела директорка Дома култури у Сив­ цу Вера Ґолубович, а окрем автора, госци котри бешедовали о його подобовим и литературним творчеству були другорочни редактор документарней програми на ТВ Беоґрад Божидар Калезич, писатель Божидар Цмилянич зоз Сивцу и поета Ґавра Веселинович. Най спомнєме же Славко Пап народзени 1958. року у Руским Керестуре, у хторим закончел и основну школу. Штредню польопривредну закончел у Футоґу, дзе у Доме школярох при школи прави перши крочаї у малярстве, кед ше уписує до подобовей секциї.

10. ФЕБРУАР 2023.

После штреднєй школи ше уписал на Факултет физичней култури у Новим Садзе. Теди полюбел и гокей на ляду, и пошвидко вошол до Б екипи републичней Державней репрезентациї. Участвує у орґанизациї Жимских олимпийских бавискох 1984. року у Са­ раєву. Велї роки тренира атлетику и гонї бициґлу. Цали свой роботни вик робел у Основней школи „Петро Кузмяк” як професор физичного воспитаня, а однєдавна зоз того колективу пошол до пензиї. Тераз будзе мац вецей часу за свойо нови гобиї, ма­ лярство и поезию. Ол. Живкович

РУСКЕСЛОВО 19

К ул тур а и просвита ПОСЛЕ 11 РОКОХ У СВОЇМ КРАЮ: ДР ДАРКО ВАРҐА, ПИЯНИСТА

Черанка емоцийох зоз публику ма вельку моц

Пише: Олена ПАПУҐА

Анї после 11 рокох ше ми нє пременєло чувство же идзем ґу своїм людзом зоз хторима сом одроснул, и вше ме приход дому виполнює з радосцу и емоцию - гвари др Дарко Варґа, пиянист хтори з нагоди нащиви свойому краю отримал концерт у сали у хторей ище як школяр нїзшей Музичней школи першираз вишол на сцену

Пияниста др Дарко Варґа концом децембра 2022. року, у святочней сали ОШ „Никола Тесла” у Бачкей Тополї отримал клавирски концерт з ділами Скарлатия, Листа, Шопена и Бетовена на репертоаре. До пред 11 роками, док нє пошол на мастер-студиї до Америки жил у Бачкей Тополї, по походзеню є Ораховчань, а нєшка роби як пияниста и корепетитор на Флорида атлантик универзитету у Бока Ратону на Флориди. Скоро два годзини тирвал клавирски реситал виртуоза, хтори з окремнима чувствами одграл и свойого любеного композитора Шопена и потвердзел титулу хтору ма - доктор за клавир. Публику и уметнїка на початку концерта привитал директор Школи Данило Мандич и директорка Музичней школи Арабела Диоши, виражуюци задовольство же после 22 рокох можу знова угосциц свойого школяра. Задо­ вольство нє крил анї Дарко, хтори гварел же у тей сали грал кед мал 11 роки як школяр нїзшей Музич­ ней школи. Терашнї наступ зоз вельким аплаузом наградзели його родичи, учителька, дакедишнї наставнїки, почитователє класичней музики. Преполна сала присутних уживала у перфектно одгратим клавирским реситалу яки ридко кеди мож чуц. Щешлїви сом же сом на концерту видзел своїх родичох, велїх людзох зоз хторима ше познам, була и моя учитеька з основней школи хтору сом нє видзел вецей як 25 роки. Зоз супругу Синтию зме у Тополї и у Орахове були у маю 2022. року, та зме ше ище теди

20 РУСКЕСЛОВО

догварели же придземе пошвидко, за швета. То ше нам виполнєло. Драга до дому з Америки далєка, путовали зме з Маямия, прейґ Цириху до Беоґраду, а вец до дому и то тирвало 24 години. Алє то нє жер­ тва кед идзеш ґу своїм препровадзиц вельки швета. После 11 рокох ше ми нє пременєло чувство же идзем ґу своїм людзом зоз хторима сом одроснул и вше ме приход виполнює з радосцу и емоцию - гварел на по­ чатку розгварки др Дарко Варґа. Дарко во роди чи после кон цер ту були радо сни же конєчно наживо можу чуц його гранє, а нє лєм на знїмкох хтори им поряднє посила. Визначели же одмалючка бул всестрани, надарени за карате, шах, ма­ тематику, информатику, бул школяр ґенерациї. Нє мал часу за бавенє, та мушели од шицкого вибрац єдно интересованє. Понеже ходзел до нїзшей Музич­ ней школи, вибрали музику. Уписали го до тей шко­ ли лєм най ше музично образує и нє думали же му то будзе животне интересованє. - Моя пайташка з дзецинства Арабела Диоши, про­ фесорка у топольскей музичней школи орґанизовала концерт. Вєдно зме ходзели до нїзшей, и потим до Штредней музичней школи у Суботици, вєдно зме вежбали и кед зме були на музичних академийох. Барз любим наступи и трудзим ше почувствовац черанку енерґиї зоз публику, музика виражує емоциї, ПРОФЕСИЙНА ДРАГА Талантовани млади пияниста Дарко Варґа после законченого Факултета музичней уметносци у Беоґрадзе, 2012. року школованє предлужел у Ам е­ рики, дзе мастер зоз клавира закончел на Флориди 2014. року, а докторски студиї у маю 2018. на дер­ ж авним Универзитету у Батон Роуджу у Луизияни (ЗАД). Тераз жиє и роби на Флориди у Вест Палм Бичу. Флорида Атлантик универзитет у Бока Ратону му место дзе витворює свой професийни сон.

та и я як ше чувствуєм у тей хвильки, таки емоциї преношим присутним. Тот концерт ми бул окремни по тим же то перши концерт у месце дзе сом жил и дзе сом у Музичней школи здобул перши знаня граня на клавире.

Емотивне и духовне задовольство - Музика, хтору граєм, написана пред 200 роками прето ю мушим упознац, научиц. Вона написана так же ма у себе шицко - од найчежших емоцийох жалосци по найвекшу радосц. Кед учим нову музику мушим звладац теорию, єй историю, мушим научиц шицки ноти, темпа, характери, а вецка шицко тото даяк повязац зоз своїм животом, своїма емоциями.

10.ФЕБРУАР 2023.

Кул тура и просвита То нє лєгко. Музику ше чувствує, алє вона глєда же бисце були перфекционисти, же бисце кажду ноту одграли правилно, гласно, ясно, а вец вимага най тото забудзеце и уключице емоциї. Мнє найважнєйше, кед после концерта публика пове же сом на нїх охабел даяки емоциї, же зоз концерта одходза з полним шерцом, е теди чувствуєм же сом дацо добре поробели и вец сом виполєти. То ме од дзецка трима и прето сом пошол за музику. Тото черанє емоцийох з публику ми найважнєйттте. Пресудне ми найсц емо­ тивну вязу зоз публику то нє мож виплациц, нє мож найсц док ше нє дожиє, алє кед ше дожиє, вец ше сце ище вецей и вецей того чувства - гварел Дарко. На концерту Дарко визначел же найволї дїла романтичного композитора Шопена, бо ма емоцию хтора го прицагує. Тот найвизначнєйши представитель польскей музичней култури єден з найзначнєйших пиянистох и композиторох до класичней музики унєсол елементи славянскей музики цо Дарка барз прицагує. Найдзечнєйше грає його дїла. - Бул Поляк, Славян, мал душу як и ми Руснаци. Так го я похопюєм. Находзим себе у Шопенови, а прицагує ме же ма барз вельо красни композициї. Його ком­ позициї написани же би клавиятуристови було лєгко, же би му руки нє вистали, нє дава технїчни проблеми же мушице дацо пременїц. Нє може го грац кажде, чежки є, алє и брилянтни. Фасцинує ме же Шопен таку музику написал за нєполни 40 роки живота, бо млади умар - гварел Дарко. Даркова професийна драга у Америки нє була лєгка. Пошол там мастеровац - з успихом порихтал два реситали, таки яки грал у Тополї, и испити з историї и теориї. Докторски студиї брали вельо одреканя були то компресовани мастерски студиї, алє зоз три раз, штири раз вецей роботи. - За докторат у Америки мушице робиц штири вельки реситали и 60 годзини преподаваня и вец ше поклада ґенерални испит, одвитує ше 200 питаня пред комисию, вец ше идзе на закончуюци проєкт, а понеже я студирал гранє, та сом вибрал грац ище три реситали. Рок и пол сом то рихтал, то чежки композициї. Докторски студиї сом закончел за три роки, алє можем повесц же сом ше наробел. Нє мал сом анї єден дзень шлєбодни. Паралелно сом робел як аси­ стент, корепетирор докторандом, шпивачом, орке­ стром. Тота докторска фаза, най так повем, вас научи же нїч нє знаце и же ровно мушице виглєдовац, учиц, вежбац, похопице же знаце лєм єден посто, а вельо ище мушице учиц. Докторовац вам лєм поча-

З клавирского реситалу у Бачкей Тополї

ток, дава вам знац же мушице ище вельо учиц. У докторских студийох сом уживал, алє сом уложел шицки моци и сцелосци цо сом мал - визначел наш собешеднїк.

Америка дава вельо можлївосци Дарко ше 2019. року оженєл зоз Синтию хтора студирала биолоґию и медицину, а грала у оркестру у школи, та ше там упознали. Жию на Флориди, Вест Палм Бичу, на 40 минути сиверно од дзевецмилионского Маямия. Шицко ґравитує ґу метрополи, варошу дзе ше швидко жиє, а гужви вельки. Там вельке НАСТУПАЛ НА ДНЮ РУСНАЦОХ Д арка позна наша заєднїца, бо участвовал на велїх наших манифестацийох и нїґда му то нє було чежко. Прешлого року участвовал на Централней преслави Националного швета Руснацох. Була му чесц же го Руснаци поволали, и же ше после телїх рокох здогадли на ньго. Вериме же кажди свой приход до дому вихаснує за концерт и же го єдного дня отрима своїм Ораховчаньом хтори би любели чуц його гранє. По руски бешедує барз добре, та вше хаснує нагоду бешедовац на мацеринским язику. Найвецей по руски бешедуєм з родичами и приятелями на интернету, а у Америки сом ше видзел зоз пайташом Сашом Бесерминьовим хтори з Орахова, а тераз жиє у Каролини и зоз Славомиром Олеяром хтори тиж жиє на Флориди. З нїм сом ше стретнул влонї, було интересантне приповедац наживо по руски у Америки.

тарґовище за музику. Маями єден з найвекших музичних центрох ЗАД, популарни по комерциялней поп и рок музики, алє ма и моцну класичну сцену. Дарко заслужел же би бул професор на универзитету на хторим тераз роби. Важне довириє и же биш бул у добрих одно шеньох зоз цалу институцию, сотрудзовал зоз шицкима, робел на проєктох хтори добри и за факултет. Тераз сом корепетитор за оперски студио, закон­ чуюци дипломски и докторски испити, граєм и за театер, за мюзикли - гварел на концу Дарко. Гоч уж вельо витворел, пред Дарком ище перспек­ тивна музична кариєра. Зоз своїм знаньом, алє и руску витирвалосцу, вшелїяк досягнє кажди сон хтори задума.

10. ФЕБРУАР 2023.

РУСКЕСЛОВО 21

Л ю д з е ,р о к и ,ж и в о т НАША ГОСЦИНСКА: МАҐДАЛЕНА ГОРНЯК ЛЕЛАС З НОВОГО САДУ

Попатрунок таки як патриш Пише: Славица ФЕЙСА

Маґдалена Горняк Лелас, музични педаґоґ, композитор и дириґент, цали свой живот у музики. Децениями компоновала шпиванки за дзеци, познєйше и за нашо музични фестивали. Пре тото, алє и пре педаґоґийну роботу, роботу наунапредзеню наставней програми музичней култури у Войводини, пре перши кнїжки з музичного по руски и велїм иншим, заслужела вельке почитованє у историї нє лєм нашей музичней култури

гевту „На танцу” („О руски дзивочки...”) за хтору текст написала Мария С. Горняк, а 1995. року ю на „Ружовей заградки” одшпивала Мирослава Даждиу. Шпиванка жиє и нєшка, єдна є з найпопуларнєйших, таких цо их нашо людзе любя чуц и нє прейдзе вешелє, або свадзба без нєй. - И я ю наволала „Руска дзивка”, но гоч наслов пременєни, видзи ше ми же и у народзе зажила баржей як „руска дзивка” , но, алє, нє важне, важне же ю телї роки людзе любя, шпиваю, танцую кед ю гудаци за­ граю. А написала ю Мария Горнякова за хтору велї ду­ мали же то моя шестра хтора роками робела у Рускей редакциї Радия НС. Нє, Мария Горняк, народзена Скубан, жила у Сримскей Каменїци, писала, була скром­ на жена и нє нательо позната у явносци и наисце зме роками крашнє сотрудзовали - гвари Маґдалена, хтора компоновала и шпиванки на србским язику. Мало хто зна же вона перша руска композиторка хторей шпиванка виведзена и на познатим войводянским фестивалу „Златнатамбурка” .

Р а т у н о к у о б о в я зк о х Шицки композициї хтори остали за Горняк Леласову, наставали за єй клавиром, нє раз у ноцних годзинох кед закончела свою роботу и обовязки. Тото любела, а любела и свою педаґоґийну роботу и робо­ ту дириґента хторей ше нєсебично давала. И ту нє виостали громаду награди и припознаня. Гоч то злєгка випатра, драга по академску диплому нє була така. КОРУНА РОБОТИ

Пред даскельома днями лифт ме нєсол по 17. поверх єдного з найвисших будинкох у Новим Садзе. Мам ше найсц з панї Маґдалену чийо мено ми познате оддавна з наших музичних манифестацийох и новинскей статї обявеней пред вецей як 10 роками. Нїґда зме ше нє стретли и нє бешедовали. Отвера дзвери и з ошмихом ме привитує док єй гуторим же єй завидзим на сиґурно найкрасшим попатрунку на цали варош Нови Сад. И нє лєм на тим. Алє, рушме шором. Кед Дюра Латяк писал о Маґдалени, теди, пред 12 роками, наслов дал „Маґдово сто руски шпиванки” , опе раюци ше на специялне при по знанє Орґани за цийного одбору Фестивала рускей култури „Червана ружа” , за окремне доприношенє розвою нашей му­ зичней творчосци. Знал Латяк же то було и вецей, гоч ше виродостойно тримал того цо зазначене, та на „Червеним пупчу” , а вец и на „Червеней ружи” и „Ружовей заградки” . Тото цо Горняк Леласова викомпоновала за 40 роки, нєшка мож повесц, и за вецей як пол вика. Були то композициї на тексти наших познатих писательох и поетох, за даєдну и сама текст написала, та заш лєм би єдну окреме видвоїц, и то

22 РУСКЕСЛОВО

Маґдалена шоровала награди од самого початку єй анґажованя коло дзецинских хорох. Пре тото до­ стала велї награди. Медзи наградами и Першо м айска награда Општинскей ради Союзу синдикатох Нового Саду, 1971. року заунапредзенє музичней педаґоґиї, а потим и Балетскей школи тиж, за закладанє и унапредзенє балетского образованя, уж теди кед робела у Педаґоґийним заводзе. Требало би вельо вецей простору спомнуц шицких тих хтори з вельким почитованьом препознали и припознали Маґдаленов труд и закладанє у єй длугорочней роботи.

После законченей школи у Дюрдьове, Стреднєй му­ зичней школи „Исидор Баїч” у Новим Садзе, а вец и Музичней академиї у Беоґрадзе, Маґдалена кратши час робела як наставнїца клавира у Оновней музичней школи у Вербаше, а потим прешла до Нового Саду и роботу предлужела у Основних школох „Иво Лол Рибар” и „Коста Трифкович” . Успишно водзела школски хори и була добри педаґоґ. Любели ю дзеци дзе ґод ше зявела, а познате же дириґовала и з руским дзецинским хором при КУД „Максим Горки” . Часто ше случовало же ше з дзецми, а було их у хору

10. ФЕБРУАР 2023.

Л ю д з е ,р о к и ,ж и в о т и 85-церо, з општинскей смотри пласовали далєй, на Срезку, а отамаль заш на музични фестивал до Зомбора, алє и индзей по Войводини. Одкаль тельо сили, и з чого ю черпала кед ю живот ище я младу вицинал, и кед на 20 роки у першим малженстве уж мала и дзивку Лидию, зна лєм вона. Малженство нє потирвало, алє ше Маґда нє придала. - Же було лєгко, нє було. Нє любим ше на то анї здогадац, а знала сом же мушим стануц на ноги и цошка превжац. Теди сом одлучела уписац ше на Академию у Беоґрадзе. У роботи, у ученю и напредованю сом видзела мой ратунок - гвари Маґдалена же би ше заш лєм после одредзеного часу шицко до конца по­ складало так як треба. Вельо робела, нови здобути знаня на Музичней академиї, вєдно з искуством у наставней пракси, зложела до учебнїкох за наставу му­ зичного вихованя, а познєйше и до наставних програмох.

А в т о р к а к н їж ко х з м у зи ч н е й кул тур и Маґдалена автор седем учебнїкох за наставу музич­ ного вихованя на руским наставним язику котри видал Покраїнски завод за видаванє учебнїкох у Новим Садзе. Були то перши ориґинални учебнїки за музичне вихованє одкеди маме наставу по руски, од першей по седму класу основней школи. Була то основа, велька помоц учительом и наставнїком у настави, алє анї ту ше нє застановела. Седемдзешатих рокох прешлого вику Маґдалена постава перши просвитни роботнїк за музичне вихованє у Педаґоґийним заводу Войводини. Робота єй була унапредзиц наставу и Наставни програми за музичне вихованє у предшколских установох, основних и стреднїх школох и у специялним вихованю и балетских школох. Тото робела на уровню цалей Войводини, а мало познате и тото же теди наставна програма за дзеци до трох рокох воообще нє постояла. У Заводзе була, як гвари, и перши и остатнї совитнїк за музику. - Програми за основни школи зме у Заводу робели на пейцох язикох и уведли нови наставни обласци дзе окрем шпиваня, обовязне и гранє на музичних инструментох, алє и слуханє музики. У програми хорске шпиванє и оркестрованє тиж подзвигнуте на високи уровень и можем повесц же ми барз мило кед знам же келї хори були успишни и келї млади людзе предлужели обазованє у музики. Нєшка су познати и припознати у своїх обласцох - гвари наша собе-

Успишно водзела школски хор

шеднїца хтора була нє раз коавтор велїм збирком з музики, а кед слово о наших руских кнїжкох часто их мушела сама и написац и викомпоновац, же би учителє и наставнїки могли робиц по плану и програми. Познєйше ше Маґдалена одала за Милана Леласа з хторим крашнє жили. Остали памятки... На питанє чи нас рихта нєсподзивац ище з даєдну нову композицию на „Ружовей” , ошмихла ше, гвари же вше ридЗ ДЮ РДЬОВСКЙ ФАМЕЛИЇ Маґдалена Горняк Лелас народзена у Дюрдьове 31. авґуста 1936. року у землєдїлскей фамелиї. Єй оцец Д юра и мац Веруна (Молнар), мали ище два дзивчата, старшу М арию нашу познату новинарку Рускей редакциї радио Нового Саду, и наймладшу Цецилию. Любов ґу музики, шпиванком, вше була присутна у їх доме, алє ше лєм Маґдалена и професийно опредзелєла за тот конар уметносци.

ше шеда за клавир, очи нє сцу слухац, часто є по дохторох, алє ше нє да. Люби и инше, и указує ми нови парточки хтори ушила унуком своєй шестри, а вец и громаду малюнки єй дзивки Лидиї, подобовей уметнїци хтора пре хороту, нажаль вецей нє медзи нами. Пред даскельома роками и шестра Мария ше прелєла до вичносци. - Боль за найблїзшима нє преходзи, лєм ше якош з тим научиме жиц - гвари вона, и предлужує же пра­ ве щесце же єй младша шестра Цецилия ту нєдалєко жиє. - Лєм навола и гвари ми же най зидзем долу, та ше пойдземе прешейтац. Вец ше врацим и одпатрим даєдну серию хтору любим, часто ме дахто придзе опатриц, або пойдзем я, одпочивам, або о дачим штудирам -гвари Леласова при концу нашей розгварки. Уж сом на дзверох, на розходзе, алє Маґдалена ма бистри розум, нє забува, гоч є глїбше у дзевятей децениї живота. - Нє видзели сце погляд на варош з вецей бокох! Врацам ше. Наисце красота видзиц варош як на дланї... Попатрунок як и живот. Завиши як на ньго патриш, думам у себе и видзим же єй мило. Нїч друге ми нє на розуме окрем єдней старей мудросци хтора гвари же нє треба додавац роки животу, алє живот роком! Маґдалена пра­ ве тото роби.

РУСКЕСЛОВО 23

Духовни ж ивот ПРЕГЛЯД 2022. РОКА

Благословени з веліма дарами

Пише: редакция и мрежа дописовательох

Вецей важни події у нашей Епархиї случели ше прешлого року, медзи иншим, пошвецанє Ярослава Варґи за священїка и сход Руху фоколарох Сербиї у Руским Керестуре, а у Дюрдьове преславена 130-рочнїца парохиї Духовни живот парохиї св. оца Миколая у Руским Керестуре прешлого року бул богати и творчи. Мож видвоїц же влєце у святилїщу Водици означени 200 роки од другого зявеня Пречистей Дїви Мариї, подїя котра значна за духовни живот нє лєм Керестурцох, алє и шицких вирних нашей Епархиї. Водицова Мария вирних збера у малей церквочки, ту их при-

и интернационалне, бо на нїм участвовали и члени з Италиї, Русиї и зоз Филипинох. Ище єден роботнїк у Божей винїци, о. Ярослав Варґа котри пошвецени за священїка 6. децембра, на швето св. Миколая архиепископа чудотворца, започал свою службу у керестурскей парохиї, дзе го за священїка пошвецел владика кир Георгий Дуджар. Як прегляд, мож повесц и же у Керестуре, у нашей найвекшей парохиї, у 2022. року поховани 79 особи, 45 покресцени, а повинчани 22 пари.

Церква у Коцуре - памятнїк култури За нашу Грекокатолїцку церкву и парохию у Коцу­ ре значне же Влада Републики Сербиї концом 2022.

Ярослав Варґа пошвецени за священїка у Руским Керестуре

тулює, лїчи им цела и души. У тим святилїщу шестри Служебнїци НДМ означели свой ювилей, 130 роки од снованя свойого чину, односно заєднїци и 75 роки од снованя провинциї св. Осифа у Сербиї. Предлужени и роботи на комплетованю документациї за проєкт Емаус, Марийов дом котри ше того, 2023. року, почнє будовац. Стретнуце Руху фоколарох зоз цалей Сербиї котре мало и медзинародни харак­ тер, збуло ше 3. децембра праве у Руским Керестуре и то було перше таке стретнуце у нашей парохиї. На стретнуцу, вєдно зоз дзецми, госци були вецей як 100 особи - зоз Ковину, Панчева, Беоґраду, Зренянину, Бечею, Суботици, Сенти, Горнього Брега, Ново­ го Саду, Молу, Ади, Змаєва, Коцура и домашнї, з Руского Керестура. Стретли ше рижни ґенерациї, од двох рокох, та по осемдзешат, и доказали же кед у шерцу гранїци нєт, шицко можлїве. Стретнуце було

24 РУСКЕСЛОВО

Церква у Коцуре

10.ФЕБРУАР 2023.

Духовни ж ивот року принєсла одлуку о преглашеню шеисцох церквох за памятнїки култури и, як обявене у медиИох, то: Церква Блаженей дїви Мариї у Земуну, Грекокатолїцка церква у Коцуре, Евангелистична Християнска церква А.В. у Вербаше, Церква Успения Богородици у Вукони, Церква Вознесеня Господнього у Цветулї и Церква св. оца Миколая у Врелу. Медзи церквами и грекокатолїцка у Коцуре, котра пошвецена Успению Пресвятей Богороди­ ци, збудована є 1792. року у класицистичним стилу зоз барокним уплївом. Иконостас намальовани 1813. року, намальовал го Арса Теодорович, єден з найзначнєйших малярох сербского поход зеня зоз пери оду кла сицизма. Його малюнки котри ше находза у Грекокатолїцкей церкви у Коцуре, представяю важне културне и историйне нашлїдство, маю значни уметнїцки квалитет и важни су за виглєдованє ма­ лярства 19. вику у Войводини. У тих чежких часох, важне и же у просторийох парохиялного Каритасу „Марийов дом” у Коцуре, прешлого року преславени Дзень коцурского парохиялного Каритасу, котри активисти и волонте­ ре на швето Воведениє означую уж штварти рок. Координатор коцурского парохиялного Каритасу Янко Салонтаї визначел же то нагода же би ше шицки здогадли на Марийово пожертвованє и придаване Господу Богу же би служела у храму. Салонтаї додал же улога Каритасу служиц людзом у потреби, а ми би, провадзаци Марийов приклад, требали мац сочувствия за тих котри у потреби, а нє остац ровнодушни.

Ювилей и у Дюрдьове У Дюрдьове у децембру молитвено зоз вечурню оз­ начена 130-рочнїца од снованя Парохиї у Дюрдьове. З тей нагоди наш владика и епарх кир Георгий Джуджар гварел:

Ми нєшка дзекуєме нашим предком. Дзекуєме шицким парохом, од першого Лабоша, та по нєшка. Зоз вечурню и зоз тим прекрасним ангелским шпиваньом зме Господа Бога возвелїчали. Тоти ангелски гласи и тоти молитви однєшени Господу Богу за шицких наших предкох. Їх модлїме же би ше заступали за нас, же бизме їх були достойни. После вечурнї бул концерт церковних писньошпивох, а на нїм участвовали члени Етно-ґрупи ,,Василис” зоз Дюрдьова и Церковни хор „Розанов” .

У Новим Садзе треба закончиц обнову парохиялного будинку Парох новосадски о. Юлиян Рац надпомнул же влонї почала обнова трецей фасади на парохиялним будинку, хтора и найдлугша, у улїци Йована Суботича у Новим Садзе и требало би претресц закрице на тим будинку, бо премака. По його словох, то тераз и найважнєйше.

Роботнїки могли буц и ажурнєйши и могло ше лєпше вихасновац цеплєйши днї и лєпшу хвилю, у - Тоти шицки поколєня хтори прешли за сто три- октобру и новембру, то сом им и гварел, „пооганял” цец роки нєшка з нами, цеша ше и радую ше же зме сом их, алє так ше случело же ше роботи розцагли. ту. Ми ту нє случайно. Ми ту прето же вони зрозуме- Концом 2021. року реновирана и уселєна єдна, централна часц обєкту, алє ше муши и друге поробиц. ли потребу духовного и церковного живота. Будинок церкви одприлики у задоволююцим стану, лєм най ше наполнї з вирнима - то мойо жаданє. Цо ше дотика другого у вязи парохиялного и духовного живота, прилагодзени є ґу ситуациї и так як мож заключел парох новосадски о. Юлиян Рац.

Духовни вежби у Сриме Декан сримски и парох у Шидзе о. Михайло Режак як подїї у 2022. року визначел духовни вежби за священїкох у Шидзе влєце, и духовну обнову вєшенї. Тиж так, почала вибудов двох купальньох у просторийох Лєтней владическей резиденциї, так же у нєй вше лєпши и векши можлївосци же би ше змесцело госцох.

Церква у Дюрдьове

10. ФЕБРУАР 2023.

Парох у Беркасове о. Владимир Еделински Миколка гварел же беркасовска парохия правела нови будинок за биванє священїка, а источасно єст и простор за Пасторални центер.

РУСКЕСЛОВО 25

Духовни ж ивот У ПРЕШОВЕ ПРЕСЛАВЕНА15-РОЧНЇЦА ГРЕКОКАТОЛЇЦКЕЙ МИТРОПОЛИЇ

Рошнє наша Церква у Словацкей Папа Венедикт Шеснасти 30. януара 2008. року, Грекокатолїцку Церкву у Словацкей унапредзел на митрополитску зоз шедзиском у Прешове, а Прешовску епархию дзвигнул на архиепархию зоз митрополитским шедзиском. За першого митрополита меновал владику Яна Бабяка. Кошицки апостолски еґзархат теди постал кошицка епархия, а основана и нова Епархия братиславска дзе перши епархийни епископ постал Петро Руснак

Дзень пред преславу, пияток, 27. януара, на Грекокатолїцким теолоґийним факултету Прешовского универзитету була отримана медзинародна наукова конференция пошвецена 15-рочнїци Митрополиї. Преглашенє Грекокатолїцкей Церкви у Словацей за митрополию пред 15 роками значело нови початок за Церкву, после єй забрани под час комунистичного режиму, мученя священїкох и вирних, тота Церква дожила препород. Нєшка Грекокатолїцка митрополия у Словацкей ма 5 епископох - братиславски епарх и апостолски адми ни стратор Пре шов скей архи епар хиї вла ди ка Петро Руснак, кошицки епарх владика Кирил Василь, помоц ни епи скоп Брати слав скей епар хиї вла ди ка Милан Лах, прешовски архиепископ у пензиї влади­ ка Ян Бабяк, кошицки епарх у пензиї владика Милан Хаутур и епарх торонтски, редемпторист хтори жиє у Старей Любовнї владика Марян Андрий Пацак.

ГРЕКОКАТОЛІКОХ ЄСТ 218 235

У Катедралним соборе св. Йоана Крестителя у Пре­ шове, 28. януара священїки и вирни означели 15-рочнїцу реорґанизованя Грекокатолїцкей Церкви у Словацкей, хтора на тот дзень постала митрополия. Архиєрейску Службу Божу служел владика Петро Рус­ нак, апостолски администратор Прешовскей архиепархиї, а сослужели и двацец владикове, медзи котрима бул владика апостолски администратор Мукачовскей епархиї Нил Лущак, владикове Филип Кочиш, Атаназ Орос, Авел Сочка зоз Мадярскей митрополиї, наш епарх владика кир Георгий Джужар, крижевски епарх вла ди ка Милан Стипич.

По резултатох попису жительства хтори у Словац­ кей бул 2021. року, Грекокатолїцка Церква у Сло­ вацкей ма 218 235 вирних. У одношеню на попис зоз 2011. року число ше звекшало за 11 364, або за 5,5 одсто. У Прешовскей архиепархиї жиє 114 401 вирни, у Кошицкей епархиї 74 240, а у Братиславскей епархиї єст 29 594 грекокатолїкох.

Прешовска архиепархия ма 18 деканати, 163 парохиї, 319 священїкох, 3 стаємних дияконох, 362 церкви. У своїм составе ма и Гуменски архиєрейски викарият хтори основани 2017. року. Архиепархия ма два хлопски манастири - василиянох и редемптористох, а у женских манастирох шестрох служебнїцох, редемптористкох и василиянки єст вєдно 72. Прешовска архиепископия ма 24 богословох, а Грекокатолїцка митрополия у Словацкей ма вєдно 47 богословох. У Прешове єст Грекокатолїцки богословски факултет на хторим студираю 346 студенти, на докторских студийох єст 30 студентох, єст 6 професорох, 8 доцентох, 5 доцентох зоз званьом докторох наукох. Грекокатолїцки часопис „Слово” ма шедзиско у Прешове, а виходзи 50 роки. У Прешове шедзиско грекокатолїцкого добротворного дружтва хторе помага людзом у потреби нє лєм у Шаришским реґиону, алє и ширше, а 14 парохиї маю таки дружтва. Паломнїцки места Прешовскей архиепархиї у Лютини, Красни Брод и гора Звир у Литманови, хтори як и керестурска Водица повязани зоз духовну вязу зоз базилику Санта Мариа Мадьоре у Риме. Єст и грекока­ толїцка телевизия „Лоґос” . Ол. Папуґа

26 РУСКЕСЛОВО

10. ФЕБРУАР 2023.

Духовни ж ивот

У КРИЖЕВЦОХ

Преславени Дзень Крижевскей епархиї ше визначели у теолоґийней науки и у духовним живоце. Вони треба же би нам були приклад у нашим духовним живоце. На концу литурґиї владика Милан Стипич подзелєл припозная парохияном хтори пре­ шлого року помагали ближнїм и церкви. Здогаднїме же 28. авґуста 2003. року преглашени Апостолски еґзархат за грекокатолїкох у тедишнєй державней заєднїци Сербиї и Чарней Гори и видвоєни є зоз Крижевскей епархиї, хтора основана

Крижевска епархия 30. януара шветочно преславела свой Дзень епархиї, швето своїх нєбесних защитнїкох, швето трох владикох святих Василия Велького, Григория Богослова и Йоана Златоустого. Архиєрейску Службу Божу у Катедралней церкви Пресвятей Тройци у Крижевцох предводзел крижевски владика Милан Стипич, зоз апостолским нунцийом у Републики Горватскей надвладиком Дїордїом Линґуом, владиками и священїками зоз Горватскей, БиГ, Сербиї, України, Словениї и Австриї, сообщене на сайту Крижевскей епархиї. У казанї визначене же троме святителє защитнїки Крижевского владичества чуваю нашо души, вони

1777. року. Потим, 6. децембра 2018. року Апостолски еґзархат подзвигнути на Епархию Святого Миколая зоз шедзиском у Руским Керестуре. Ол. П./М. Г. К.

У КОЦУРЕ

Божи благослов у фамелийним доме После означованя швета Богоявленя и пошвецаня води, концом прешлого мешаца, 20. януара, почало и пошвецанє обисцох коцурскей парохиї. Пошвецанє

тирвало покля паноцове нє обишли цали валал, односно закончене є 1. фебруара. Обисца вирних у Коцуре пошвецали декан бачки и парох коцурски о. Владислав Рац и парох нововербаски и капелан коцурски о. Данил Задрепко. З богоявленску швецену воду паноцове преноша Божи благослов на животни простор, на фамелийни дом и на самих його членох. Пошвецанє, як то уж традиция, почало од просто­ рийох Каритасу „Марийов дом” дзе того року о. Задрепка дочекали волонтере Каритасу на чолє зоз його координатором Янком Салонтайом. Пошвецанє ше, як и каждого року, одвивало по одредзеним розпорядку котри бул виложени на огласних таблох коло церкви, як и на вецей местох по валалє. О. Р.

10. ФЕБРУАР 2023.

РУСКЕСЛОВО 27

іпїогтаіог@ги5ке5^о.сот ОСТАТНЇ ПОЗДРАВ Дня 3. фебруара 2023. року после краткей, а чежкей хороти одпутовал до вичносци наш мили супруг, оцец и дїдо

МИРОСЛАВ САБАДОШ (1952-2023) з Нового Саду

СМУТНЕ ЗДОГАДОВАНЄ Наполнєли ше 40 днї як нас занавше зохабел наш оцец, дїдо и прадїдо

ВЛАДИМИР ВИСЛАВСКИ (1939-2022) з Руского Керестура

Вично го буду чувац у найкрасших памяткох и споминац у молитвох його наймилши: супруга Ганча, син Мирослав зоз супругу Мирелу и дзивку Сару, и дзивка Весна зоз супругом Даниєлом и дзивку Мартину Най спочива у мире Божим медзи добрима ангелами!

Памятки на ньго буду чувац дзивки Любица Нярадийова и Мария Ковачевичова и син Михал Виславского зоз фамелиями Най спочива у мире Божим!

СМУТНЕ ЗДОГАДОВАНЄ Дня 10. фебруара наполнюю ше шейсц мешаци як нє з нами наш мили супруг, оцец и дїдо

НА ЗДОГАДОВАНЄ Дня 11. фебруара 2023. року наполня ше шейсц мешаци як нас зохабел мой супруг, тато, дїдо и брат

МИХАЛ РАҐАЇ (1941-2022) з Петроварадину

МИХАЙЛО МАКАЇ (1959-2022) з Руского Керестура

Боль и жаль за тобу нє буду нїґда менши, навики останєш у наших памяткох и шерцох. Твойо наймилши Спочивай у мире Божим!

Зоз любову и почитованьом чуваме памятки на тебе. Супруга Мария, дзеци Моника, Михаела и Мая зоз фамелиями, и браца и шестри зоз фамелиями Спочивай у мире Божим!

СМУТНЕ ЗДОГАДОВАНЄ Дня 8. фебруара 2023. року наполнєл ше рок як нє з нами

СМУТНЕ ЗДОГАДОВАНЄ Дня 11. фебруара 2023. року наполнї ше смутни рок як нас занавше зохабел наши мили оцец, швекор и дїдо

АНА САБАДОШ народзена Бучко (1929-2022) з Руского Керестура

МИКОЛА САЛОНТАЇ (1945-2022) з Коцура

Ожалосцени: син Славко, нєвеста Хелена, унуки Кристина зоз супругом Иваном, Лидия зоз супругом Драженом и праунука Валерия Спочивайце у мире Божим!

Час преходзи, алє у шерцох велька пражнїна. З любову и почитованьом чуваю памятку на це синове, нєвести и унучата Спочивай у мире Божим!

СМУТНЕ ЗДОГАДОВАНЄ Дня 10. фебруара 2023. року наполнюю ше 4 роки як нас зохабела моя мила мац и любена швекра

СМУТНЕ ЗДОГАДОВАНЄ На наших милих

ЄЛЕНА БЕСЕРМИНЇ народзена Шимко (1937-2019) з Руского Керестура Прешли роки, мила мамо, алє глїбоко у моїм шерцу остала боляца пражнїна занавше. Жалосни днї були и буду вше без тебе. У здогадованю нєзабута. З надїю до конєчного стретнуца твоя дзивка Снежана и жец Момо Спочивай у мире Божим!

28 РУСКЕСЛОВО

ЙОЗЕФИНА СЕНДЕРАК ВЛАДИМИР СЕНДЕРАК (1943-2019) з Коцура (1939-2014) З любову вас паметаме и чуваме на вас памятки. Вашо дзивки Єленка и Славка з фамелиями Спочивайце у мире Божим!

10. ФЕБРУАР 2023.

іпїогтаіог@ги5ке5^о.сот

СМУТНЕ ЗДОГАДОВАНЄ Дня 9. фебруара наполнєли ше три роки як на свою остатню драгу пошли нашо любени и нїґда нєпрежалєни синове, браца, товарише

ВЛАДИМИР ОЛЕЯР (4. IX 2003 - 9. I I 2020)

БОРИС ЦАП (7. X 1995 - 9. I I 2020) з Коцура

З пиху и почитованьом же зме вас мали, чуваме памятку на вас, вашу подобу, до­ броту и любов котру сце нам даровали. Знали сце як вас барз любиме, алє нїґда нє будзеце знац як нам барз хибице. Шмерц охабя боль котру нїхто нє може вилїчиц, а любов охабя здогадованє котре нам нїхто нє може одняц. Прето, ангели нашо, жиєце покля нашо шерца дуркаю. Спочивайце у мире, Ангели нашо! Занавше ожалосцена фамелия Олеярова: оцец Любомир, мац Снежана, браца Даниєл, Мартин и Михайло и шестра Ґабриела зоз фамелию

10. ФЕБРУАР 2023.

Занавше ожалосцена фамелия Цапова: оцец Владимир, шестра Санела зоз фамелию и баба Еуфемия

РУСКЕСЛОВО 29

іпїогтаіог@ги5ке5^о.сот НА ЗДОГАДОВАНЄ Дня 8. фебруара наполнели ше 4 смутни роки як ше до царства не­ бесного преселєл наш мили оцец, швекор и дїдо

СМУТНЕ ЗДОГАДОВАНЄ Шейсц роки як не зоз нами наш

ВАСИЛИЄ ИВАНОВ (1927-2019) з Ґосподїнцох З любову и почитованьом красни памятки на тебе занавше буду чувац син Мирослав, дзивка Оля Мудрого з Дюрдьова зоз супругом Мирославом и унукове Марко, Иван и Василиє Най це ангели чуваю у царстве небесним!

СМУТНЕ ЗДОГАДОВАНЄ Дня 10. фебруара 2023. року наполнюю ше 5 роки як ше преселєла до вичносци наша мила

АМАЛИЯ ГАРДИ (1947-2018) з Руского Керестура ЛЮБОМИР АРВАЇ (1947-2017) з Коцура Памятку на ньго буду чувац його наймилши Спочивай у мире Божим!

СМУТНЕ ЗДОГАДОВАНЄ Дня 29. януара 2023. року, наполнели ше 9 роки як ше упокоела наша мила мац, баба и прабаба

У обчекованю воскреснуца умартих и живота вичного, памятку на ню и на ей доброту чуваю супруг Яким, син Иван и дзивка Сенка зоз супругом Миодраґом Спочивай у мире Божим!

СМУТНЕ ЗДОГАДОВАНЄ Дня 7. фебруара 2023. року наполнели ше седем роки як нас зохабела супруга, мац и баба

ИРИНА ШАНТА (1924-2023) з Коцура Мила моя и мила наша! Зоз твоїм одходом остала пражнїна у смутку застановена. Чуваме це у шерцох, молитви и красней памятки хтору ши за ж и­ вота украшела зоз свою любову и племенїту душу. Здогадоване на Тебе не блядне, бо забуце не постої. Ожалосцени син Славе и твойо найблїзши Спочивай у мире Божим! НА ЗДОГАДОВАНЄ Дня 11. фебруара наполня ше 18 смутни роки як нас зохабела наша мила супруга, мац, баба и прабаба

НАТАЛИЯ КЕРЕКДЯРТО (1946-2005) з Руского Керестура

МАРИЯ КОВАЧ з Руского Керестура

З любову и почитованьом на ню красни памятки чуваю дзивка Славка, син Владимир зоз супругу Михаелу, унучата Златко зоз супругу Маю, Андреа зоз супругом Мирком, Дияна, Арияна, Матея, праунучата и супруг Владо Спочивай у мире Божим!

Ожалосцени супруг Владимир, син Дарко и Бояна, як и унука Катарина Спочивай у мире Божим!

СМУТНЕ ЗДОГАДОВАНЄ Того року наполнюю ше 27, 20, 11и 6 роки як нас занавше напущели

ДЮРА (1911-1996)

ВЕРУНА (1911-2003) ГОРНЯКОВО

ЛИДИЯ КОЛЄСАР (1956-2011)

МАРИЯ ГОРНЯК-ПУШКАШ (1931-2017)

Красни памятки на вас чуваю: Цилика и Бране Радишич зоз фамелию, Маґдалена Горняк, Владимир и Олена Пушкаш зоз фамелиями

30 РУСКЕСЛОВО

10.ФЕБРУАР 2023.

іпїогтаіог@ги5ке5^о.сот кдзе цо будзе*дзе цо будзе*

ЯВНА ПО ВОЛАНКА ЗА ВИДАВАТЕЛЬНИ 2024. РОК

НА СОБОТУ У ВЕРБАШ Е РОБОТНЯ ЗА ДЗЕЦИ „КУХНЯ ТО Ш КОЛА” У просторийох КПД „Карпати” у Вербаше на соботу, 11. фебруара, будзе отримана роботня „Кухня то школа” , на хторей буду участвовац дзеци хтори ходза на годзини руского язика з елементами националней култури, а почнє на 13 годзин.

НВУ „Руске слово” од 1. януара 2023. року розписало поволанку за придаванє рукописох за обявйованє кнїжкох по руски з обласци поезиї, прози, драми, нау­ кових и есеїстичних жанрох, литератури за дзеци, младих и одроснутих. То конкурс за видавательни 2024. рок, а рукопис тре­ ба послац найпознєйше по 1. септембер 2023. року на електронску адресу: гийке.уігїауа1:е1іпа@§таі1.сот. Рукопис треба же би бул написани по руски, у електронскей форми, унєшени до програми Ворд у системских майкрософтових Виндовс фонтох, треба же би мал помедзи штири и двацец друковани табаки (єден табак - 16 боки) и же би сполньовал нєобходни критериюми, котри оценї фахова комисия Видавательней редакциї. З рукописом у мейлу треба послац Молбу у котрей бу­ ду наведзени точни податки о авторови, мено, презвиско (або псевдоним), електронску адресу и телефон, як и нєобходну информацию котру автор жада сообщиц редакторови. Рукописи котри сцигню на нашу адресу од 1. септембра 2023. року будзе розпатрац штирочлена комисия у составе: Ирина Гарди Ковачевич, Юлиян Тамаш, Ваня Дула и Микола Шанта (одвичательни редактор). Конєчни список прилапених рукописох за Видавательни план за 2023. рок будзе обявени по 31. децембер 2023. року. НВУ „Руске слово” нє длужне друковац кажди руко­ пис котри сцигнє на нашу адресу, а о поступку з руко­ писами Установа будзе благочасово информовац авторох. Б. В.

МАЛИ ОГЛАШ КИ

Д И ХТ О ВА Н Є О Б Л А К О Х И Д З В Е Р О Х З Н Е О П Р Е М ҐУМ У ТИРВАЦА ИЗОЛАЦИЯ ОД ВИТРУ, Ж ИМИ, ГАЛАЙКУ, ПРАХУ

Телефон 0 6 0 /5 0 -8 8 -4 3 3 МАЛИ ОГЛАШ КИ НВУ „РУСКЕ СЛОВО” КУПУЄ ХИЖУ У РУСКИМ КЕРЕСТУРЕ, за потреби канцеларийох и дописовательства. Глєдаме добре очуване обисце (може и на поверх) блїзко при центру, квартельни нукашнї простор котри би мал минимум 120т2 (и векши простор пре архиву), зоз цо меншим просто­ ром за отримованє желєних поверхносцох. Волац на телефон 069 67 33 01.

10. ФЕБРУАР 2023.

У рамикох проєкту „Кухня то школа” концом 2021. року видата сликовнїца зоз вифарбйованку „Кухня” як 6. и 7. кнїжка у едициї „Заградка” и праве вона на соботу будзе представена школяром, хтори ше годни опробовац и у кухарских схопносцох, коштовац даєдни руски єдла, а достаню и дарунки. ***

ПОЕТСКИ ВЕЧАР ЗА ПОГАР ЛЮ БОВИ З нагоди означованя дня св. Трифуна и св. Вален­ тина Културно-просвитне дружтво ДОК - Нови Сад орґанизує Поетски вечар „За погар любови” . З тей нагоди поволуєме шицки поетеси / шицких поетох зоз тих просторох же би пришли и же би зоз своїма креациями оплеменєли Поетски вечар хтори заказани за 14. фебруар (вовторок) 2023. року на 19 годзин у просторийох Народней библиотеки Данило Киш - Оддзелєнє у Коцуре. Фахови жири на концу Поетского вечара преглаши лауреатки/лауреатох истоменового конкурсу, хтори КПД ДОК НС розписал на початку того року, а хтори отворени по 12. фебруар 2023. Контакт: проф. др Михайло Фейса (062 590 341, тШа]1о.Ге]йа@Я\ипй.ас.гй).

✓

> Городска у права за защ иту ж и в отн о го штредку на о с ­ нови чл е н а 20. Закона о пр еценьованю вп лїву на животни ш тр ед ок („ С л у ж б е н и гл аш нїк Р е п уб ли к и С ер б и ї” ч и с ло 135/04 и 36/09), обявює

ОБВИСЦЕНЄ о явним увиду, явней п р езен т ац и ї и явней р о з ­ п рави о С тудиї о преценьованю в п лїву застатого стану на ж ивотни ш тредок Н о ш и т е л ь проєкта Т е ле к о м С ербия” а.д. Таковска 2, Беоґрад, п о д н є со л то м у ор ґану вимогу за даванє согласносци на Студию о пр еценьованю в п лїв у заста того стану на животни штредок проєкта базней станїци м об и лн е й тел е ф о н и ї „НС13, НСХ13, НСУ13, НСЛ13, НСО13, НСІ13 НС ГОТЕЛ П А Р К ” у у л їц и Н ов о сдаск ого сайма ч и с л о 35, у Н овим Садзе на к ата стерскей п а р ц е л и ч и с л о 7534, К.О. Нови Сад I, Го род Нови Сад. Податки и док ум ентац и я зоз вимог и н ош и те ля проєкта мож до стац на у вид у п р ос то р и й о х Городскей управи за за щ и т у ж и в о т н о г о ш тр ед к у Г о ро ду Н ов ого Саду, Руменацка 110 а, роб отн и дн ї у чаше од 10 до 15 го дзин, по 6. мар ец 2023. року. У с к лад зе зоз ч л е н о м 6. П рави лн їк а о п о с ту п к у явн ого увиду, п р е з е н т а ц и ї и явней розп р ави о с т у д и ї о преценьовню в п лїв у на ж и вотн и ш тредок ( „С лу ж б е н и гл аш нїк РС” , 69/05) заин тер сов ан их орґанох, ор ґан и зац и й ох и явносц под час тирваня явного ув иду можу поднєсц зауваги и дум аня на с т у д и ї о п р е ц е н ьова н ю в п л їв у у пи саней форми Го родскей управи за защ и ту ж и вотн о го штредку. Явну розп раву и п резентацию ше отрима 7. марца 2023. року, у п р о с т о р и й о х Городскей уп рави за защ и ту ж и в о т ­ ного ш тр едку Городу Ново го Саду, Рум енац ка 110 а, Нови Сад, на 11,30 годзин.

РУСКЕСЛОВО 31

С п о р т /И н ф о р м а т о р БОКСЕРСКИ КЛУБ „ЧАРНОК” ВЕРБАС

Нови два стриберни медалї У Зомборе нєдавно отримани XII Куп нацийох у боксу за жени, котри ше находзи у А календаре Шветовей боксерскей федерациї. Змагали ше 108 змагательки зоз 14 жемох швета, а медзи німа и два боксерки зоз вербаского Боксерского клубу „Чарнок” . Обидва замагательки з Вербасу у своїх конкуренцийох освоєли стриберни медалї - Сандра Брил у катеґориї до 50 кили, а Теодора Савович у катеґориї до 63,5 кили. Тоти два млади Вербащанки ше борели у ринґу зоз досц озбильнима и утрениранима ривалами. Брилова и Савовичова представяю злученє младосци и искуства - Брилова у боксу уж даскельо роки и сезони, а Савовичова ше однєдавна доказує у тим спорту. У вербаским Боксерским клубу „Чарнок” нє скривали задовольство зоз зазначенима резултатами тих двох боксеркох, котри их високо позиционовали у домашнїм и медзинародним боксу. По словох їх тренера Желька Жмукича, то вельки успих за Клуб, як и за општину Вербас. Напарти тренинґи и вершинска робо­ та дали резултати и потвердзели же Вербас город боксу, визначел Жмукич. Боксерски клуб „Чарнок” ше потераз визначовал зоз численима поєдинцами у хлопскей и женскей конкуренциї. Екипно тиж мал досц добри резултати на рижних змаганьох. У Клубу и тераз тренира озбильни подросток, та су прешвечени же и о даскельо роки буду мац боксерох о чиїх ше успихох будзе бешедовац. Вербас ше уж пририхтує за VII Юниорски куп наци­ йох у боксу у хлопскей и женскей конкуренциї, котри будзе отримани у маю у Вербаше.

- Тренинґи у нашим клубу и далєй у полним розма­ ху. Наздавам ше же и на наиходзацих змаганьох будземе мац таки добри резултати як и потераз. Отворени упис за нових членох, та бим з тей нагоди поволал шицких заинтересованих же би нам ше явели и пришли до сали з нами тренирац бокс - визначел на концу тренер Жмукич.

РТВ*

О. Р.

ЖИМСКА ШЕМА ПРОГРАМИ РАДИЯ РТВ

Трецого октобра почала нова шема на нашим радию: Ранша програма Радия на руским язик кажди дзень од 6.00 до 8.00 г. Кажди роботни дзень слухайце Раншу програму, а всоботу и емисию Дом и фамелия, внєдзелю Чувайме свой язик и Емисию за валал. Пополадньова програма од 12.00 до 14.15 г. Пондзелок: Спорт и рекреация и По наших местох, Вовторок: Ту и там и Европски горизонти, Стреда: Дом и фамелия Штварток: Емисия за младих и Чувайме свой язик, Пияток: Войводянски тидзень, Музика у шерцу и Живот з другого угла, Собота: Емисия за дзеци и Соботово стретнуца, Нєдзеля: Културна панорама и Хлїб наш насушни. (Информативни емисиї пондзелок-пияток: на 6.30, 7.30, 12.00 и 14.00 г, а за викенд на 6.00, 12.00 и 14.00 г) Ноцна програма: стреду на 21.30 г (Емисия за младих, Со­ ботово стретнуца, Драмска програма) и внєдзелю на 22.30 г (Хлїб наш насушни и Културна панорама.

32 РУСКЕСЛОВО

10. ФЕБРУАР 2023.

Спорт РУСИН ШЕ ПОЧАЛ ПРИРИХТОВАЦ

Побида у старту После жимскей павзи хтора тирвала два мешаци, фодбалере Русина ше нєдавно почали пририхтовац за ярню часц першенственей сезони Того викенду, 5. фебруара, одбавене и перше приятельске стретнуце процив сушедней екипи з Кули, у хторим русиновци славели з резултатом 3:0 (2:0). Мераню моцох на терену зажадали ше як бавяче, так и навияче, цо було видно по велькей нащивеносци публики на трибинох. Змаганє почало ровномирно, алє за кратки час мо­ гло обачиц лєпши квалитет домашнєй екипи. Коло 15. минути, после фаула над єдним нашим бавячом, искусни шпиц Русина Янко Кулич зоз лобом преруцел живи мур и лабда помали вошла до мрежи. Екипа з Кули мала свойо нагоди алє им ше нє удавало затресц мрежу домашнїм. Нови помоцнєня у Русино-

ПЕРШЕНСТВО ОД 4. МАРЦА Фодбалере Русина кажди дзень тренираю, два раз тижньово у Спортскей гали и три раз тижньово на Ярашу, и то так будзе по 4. марец за кеди за­ казане перше коло. После екипи з Кули на шоре екипа БСК з Бачкого Брестовцу, а ґенерална про­ ба пред початком першенства будзе у Змаєве про­ цив екипи Обилича. Кед слово о пременкох у бавяцким кадру, тре­ нер Златко Саянкович визначел же ше состав еки­ пи лєм дакус пременї, понеже то екипа хтора уж роками добре функционує. Саянкович наявел помоцнєнє двох бавячох з Кули и єдно або два по­ моцнєня хтори ше будзе ришовац под час сезони, понеже дзепоєдни Русиново бавяе наявели одход до иножемства. Тиж, нову енерґию, по словох тренера, до составу буду унош иц и русиновци з младших катеґорийох.

вей екипи, Милош Буквич и Никола Циврич, ше до­ бре указали и дали до знаня же буду квалитетна потримовка уж и так добре убавеней екипи Русина. У предлуженю першого полчасу лабда углавним була при домашнїх бавячох хтори цали час нападали и у 33. минути млади Саянкович пребегнул процивнїцку охрану и ґурнул лабду коло ґолмана. Було то 2:0 за Русин. По конєц першей половки стретнуца бу­ ло ище даскельо нагоди за обидва екипи алє без ґолох. У другим полчасу нє було окремни пременки у бависку, а стретнуце предлужене у Русиновей доминациї. З оглядом на тото же стретнуце було приятельске, на терену нє було нїяки оштри старти, та анї звади медзи бавячами. По конєц змаганя було ище надосц нагоди, од хторих лєм єдна була реализована, та ше стретнуце закончело з резултатом 3:0. Шлїдуюце пририхтруюце стретнуце будзе на нєдзелю, 12. фебруара, на Ярашу зоз екипу БСК з Бачкого Брестовцу. Ан. Медєши

10.ФЕБРУАР 2023.

РУСКЕСЛОВО 33

Спорт ЗЛАТНИ ЮВИЛЕЙ ФОДБАЛСКОГО КЛУБУ „РУСИН” (II)

Баково школяре - шлїдбенїки Одкеди до Ґимназиї у Руским Керестуре за професора пришол професор Яша Баков, у спорту ше вельо того пременєло. Його гаризма и спортски дух и нєшка присутни у валалє. Голєм ше так указує по спортских досягох и успихох у шицких спортских року одпутовали на турконарох У прейдзених сто рокох найактивнєйши чле­ ни, лєбо бувши члени рижних спортских секцийох СД „Русин” зазначели велї спортски успихи, та аж и найвекши на державним и шветовим уровню. Медзи пер ши ма ру синов ца ми таки успихи мал леґендарни Яша Баков, про­ фесор литератури, историї и французкого язика, полиґлота... Ба­ ков бул залюбени до Яш а Баков спорту, окреме до атле­ тики и корчоляня. Бул атлетичар и атлетски тренер. Яша Баков у скаканю до висока зоз палїцу бул найлєп ши на пер шен ствох дер жави и дер жавни ре кор дер Кральовини Югославиї, а 1933. року победзел на державним першенстве и у найчежшей атлетскей дисциплини - дзешецбою. Баков участвовал и на Олимпийских бавискох 1936. року у Берлину, а и по ошлєбодзеню предлужел у Керестуре зоз спортскима активносцами и новима успихами. Так 16. авґуста 1947. року у Целю (Словения), як член керестурского СД „Русин” , на Державним атлетским першенстве освоєл 3. место у руцаню кладива. На истим першен­ стве Баков прескочел зоз палїцу 3,70 метери, и ознова постал державни рекордер и шампион Югославиї за 1947. рок . На тим державним першенстве атлетичаре керестурского Русина завжали 10. место у Юго­ славиї. Освоєне перше место на державним першенстве Баковови оможлївело же би ознова у 41. року живота постал член атлетскей репрезентациї Югославиї и учашнїк на Балканских бавискох 6. септембра 1947. року у Румуниї (Букурешт)... Предсидатель СФР Югославиї Йосип Броз Тито у маю 1966. року одликовал Яшу Бакова з Орденом роботи зоз злат ним вен цом.

•Л «

Од атлетики по бодибилдинґ Йоаким Рамач (Ильков) Йока, студент ветерини, Керестурец, єден з „Русиновей (Баковей) школи палїцарох” . Кед пошол студирац ветерину, постал член Атлетского клубу „Червена гвизда” у Беоґрад­ зе. Рамач 18. юния 1950. року на першенстве НР Сербиї зоз палїцу прескочел 3,40 метери и освоєл друге место. Атлетичаре Червеней гвизди 20. юния 1950.

34 РУСКЕСЛОВО

Пише: Йоаким ГРУБЕНЯ

нею до Швайцарскей, а у екипи бул и товариш Яким Рамач. Тедишнї ат­ лет ски тур ни ри у Швай царскей були початок познатих атлетских митинґох у Цириху и дру­ гих городох у Европи и атлетских турнирох найлєпших атлетичарох швета у такв. Диямантскей лиґи. Янко Будински (Бруґошов) Пинтер, Баков шко- Йоаким Рамач Йока

Г

V

Янко Будински (Пинтер) у билей маїци зоз клубским колеґом

ляр, Керестурец у скаканю з палїцу до висока 28. мая 1953. року у Парачину на Юниорским першенстве Сербиї у атлетики преско­ чел 3,4 метери, освоєл пер­ ше место и постал юни орски шам пи он Сер биї. Будински теди уж бул член беоґрадского Парти­ зана. Познєйше, 28. фебруара 1954. року, Будински у тей атлет скей ди сци пли ни (у гали) постал и сениор ски дер жавни ре кор дер Федеративней Народней Републики Югославиї, а нє мал анї 18 роки. Др Юлиян Малацко, тиж єден з велїх Бакових мла- проф. др Юлиян дих керестурских палїца- Малацко

10. ФЕБРУАР2023.

Спорт рох зоз тей ґенерациї, постал медзи першима доктор физичней култури у СФР Югославиї. Малацко потим бул професор и два мандати декан на Факултету за физичну културу у Новим Садзе, а тиж и два манда­ ти директор Институту за физичну културу того фа­ култету.

Ведети зоз Ярашу Владимир Рац (Кренїцки) Зебо бул длугорочни стандардни лїви бек югославянского фодбалского першолиґаша, ФК „Вардар” зоз Скопя. Зебо ище зоз подростку ФК „Русин” , кед пошол до Штреднєй польопри вред ней школи до Зомбора, почал бавиц за подросток ФК „ЖАК” . Пер­ спективного Владими ра пре бе ра друголиґаш ФК „Рад нич ки” Зом бор, а накадзи почал бавиц за перши тим, пре ход зи до но во садскей Войво дини. Новосадянє го по силаю „на ка лєнє” до ФК „Бач ка” зоз Бачкей Учо зоз Зебом и Кексаром Палан ки. Рац ше до бре уклопел до тей друголиґашскей екипи и стандардно бавел наисце добре. Рацово фодбалске дозреванє випатра же лєпше провадзели у Македониї як фодбалски фаховци у Новим Садзе. Владимир досц тайновито одходзи (за хтори знал лєм його кум Владимир Рамач Кексар) Бачку Палан ку и по тим под вигод ни ма усло ви ями подписує контракт зоз першолиґашом ФК „Вардар” зоз Скопя. За тоту македонску екипу бавел велї роки правого бека и ту и закончел фодбалску кариєру. Єдну полусезону бул тре­ нер и бавел за Ру­ син.

Плакета ФСЮ

10. ФЕБРУАР 2023.

лі радио репортере як римовану писньочку повторйовали: „ ...состав Вардара: Мутибарич, Рац, Дробац... ” При законченю кариєри, кед давал интервю новинаром, Джая виявел же од шицких бекох найчежше му було бавиц процив бека Раца зоз скопского Вардара. Познате же на єдним першенственим змаганю вони двоме себе „подзелєли по єдну позауха” и розуми ше же их судия виключел зоз терену. Владимир Гербут, тиж єден з шлїдбенїкох професора Бакова, бул длугорочни першотимец рукометашох Ру­ сина. Владово „проєктили” замерковали и першолиґаш Червинка и їх тренер Штенцл. Владо Штенцл бул тренер рукометашох Червинки, Кварнеру (Риєка), а бул и селектор Рукометней репрезентациї Югославиї хтора на Олимпийских бавискох у Минхену 1972. року освоєла златну медалю. У тей репрезентациї, нажаль, бул лєм єден Руснак - Пе­ тро Файфрич. Михал (Михала) Рац Микли бул першотимец пер­ шолиґаша ФК „Во йводи на” Нови Сад и член младежскей фодбалскей репрезентациї Югославиї. Славко Рац (Рацмишков) початком 80-их рокох прешлого вику бул ґолман ФК „Вербас” кед тот клуб бавел у Другей союзней лиґи Югославиї.

У чаше бавеня фод бала, кед на й популарнєши фодбалер у Юго сла виї бул Драґан Джаїч Джая, озда векша часц на виячох ка ждо го юго сла вян ского першолиґаша знала у каждим мо­ менту начишлїц узшу охрану (ґолман и бекове) ФК „Вар-

Франьо (Франьов) и Янко (Адамов) Тома пришли до Керестура зоз Польопривредного маєтку „Косанчич ” 1968. року и успишно бавели за Русин пейц роки. Франьо бавел у успишней галф-линиї Хома-ТомаФекете док Русин бавел у Бачкей лиґи, у штвартим ранґу югославянских фодФраньо Тома балских першенствох. Теди Янко бул „Русинов мотор” преднї вязни бавяч. Єден час Франю до своїх шорох сцели привесц кулски Гайдук и Тополя, а Янка друголиґаш ФК „Борец” Чачак. Обидвоме 1973. року пошли робиц до заходней Нємецкей и там бавели фодбал за трецолиґаша ФК „Бурлатинґен” (Баден-Витенберґ). После 10 рокох врацели ше до Керестура и, гоч уж були у позних фодбалских рокох, сцели помогнуц и ознова почали бавиц за Русин. Франьо вецей раз, у найчежших рокох, преберал на себе улогу тренера Русина. Познєйших деценийохїх синове Зоран (Франьов), Роберт (Янков), а потим и Филип и Стефан (Янково унукове) бавели за Ру син.

дар” . Каждей нєдзе-

(Предлуж и ше)

РУСКЕСЛОВО 35

Спорт У ШИДЗЕ ПРЕГЛАШЕНИ СПОРТИСТИ 2022. РОКА

Найлєпши - бициґлистка и столнотенисер Традицийни вибор за найлєпших спортистох з подруча општини Шид за 2022. рок, хтори орґанизовали Спортски союз општини Шид и Општина Шид, отримани прешлого штвартку у сали Културно-образовного цен­ тру. Предсидатель СО Шид Тихомир Стаменкович привитал спортистох и спортских роботнїкох и визначел же локална самоуправа потримує спортистох хтори зазначую замерковани резултати у рижних спортох аж и звонка гранїцох Сербиї. Стаменкович визначел же локална самоуправа за 2023. рок за спорт опредзелєла з буджета 24 милиони ди­ нари. Спортистох привитала и пожадала им ище вельо успихи и предсидателька Спортского союзу Войводини Ясмина Юрас, хотра на шветочносци у Шидзе була вєдно з ґенералним секретаром Союзу Младеном Стойшином.

Урош Матусиєвич, член Бициґлистичного клубу „Єднота” зоз Шиду. З того клубу наградзена ище єдна спортистка - Дуня Чобанович преглашена за найлєпшу спортистку у катеґориї кадеткиньох, а спомедзи кадетох найлєпши спортиста тенисер Матея Влаисавлєвич зоз Тениского клубу „Спин” зоз Шиду.

После привитних словох ушлїдзело и преглашованє найлєпших спортистох и спортских екипох зоз додзельованьом припознаньох хтори им придавали Тихомир Стаменкович и Ясмина Юрас. У катеґориї сениоркох за найлєпшу спортистку преглашена Бояна Йованович, бициґлистка Бициґлистичного клубу „Шид” , а за найлєпшого спортисту сениора преглашени столнотенисер Лазар Данґузов, член Столнотениского клубу „Парти­ зан” зоз Шиду.

У катеґориї омладинкох за найлєпшу спортистку преглашена Владана Пешич зоз Каяк кану клубу „Филип Вишнїч” з Вишнїчева, а спомедзи омладинцох найлєпши бул Лазар Миланович зоз Каяк кану клубу „Филип Вишнїч” . За найлєпшого тренера у прешлим року преглашени Драґан Данґузов, тренер у Столнотениским клубу „Партизан” зоз Шиду и дакедишнї длугорочни успишни столнотенисер.

За найлєпшу женску спортску екипу у прешлим року преглашена сениорска екипа Бициґлистичного клубу „Шид” , а за найлєпшу хлопску екипу преглашени рукометаше до 14 рокох Рукометного клубу „Раднички 1958” зоз Шиду. У катеґориї пиониркох за найлєпшу спортист­ ку преглашена Ана Стоякович, членїца Каяк кану клу­ бу „Филип Вишнїч” з Вишнїчева, а у катеґориї пионирох за найлєпшого спортисту преглашени бициґлиста

Окреме бул интересантни вибор кед слово о награди за животне дїло хтору того року достал новинар у пензиї Петар Веїнович зоз Шиду. Веїнович вецей як 50 ро­ ки провадзел спортски збуваня як новинар у дакедишнїм Радио Шиду, потим РТВ „Коперникус” як и у других друкованих и електронских медийох, а праве вон бул и єден з порушовачох акцйї за преглашованє найлєпших спортистох општини Шид, хтори на концу и подзековал у мено наградзених. Вл. Ці.

ОТРИМАНИ ШТЕРНАСТИ „РУСИНОВ БАЛ”

Матей Саянкович бавяч рока Припознанє за найлєпшого бавяча достал Матей Са­ янкович, титула найлєпшого навияча додзелєна Иванови Емейдийови, а окремни подзекованя достали лїкар Борис Варґа и медицински шестри Мария Ґовля и Ивана Шомодї за медицинску помоц, як и фирма „У&8 пашезіа)” за спонзорство. Припознаня додзельовал предсидатель Клубу Тихомир Медич, а привитне слово отримал секретар Клубу Желько Орос.

Традиция отримованя Русинового балу у орґанизациї Фодбалского клубу „Русин” и того року випочитована, та ше всоботу, 4. фебруара, вецей як 100 любителє балованя и фодбалу зишли у Ресторану „Бо­ стон” у Руским Керестуре. На балу додзелєни рижни припознаня и подзекованя, а попри богатей томболи, нє виостала анї добра атмосфера.

36 РУСКЕСЛОВО

На балу ше до позних годзинох вешелєли шицки нащивителє, медзи хторима попри бавячох и тренерох Русина, терашнїх и бувших членох Клубу, були и госци зоз Кули и Ветернику. За коло 200 богати томболи остарали ше орґанизаторе и спонзоре того балу - члени Русина и числени привреднїки з валалу, а за веселу атмосферу бул задлужени „Радвел бенд” . Ан. М.

10. ФЕБРУАР 2023.

Спорт РОЧНА СКУПШТИНА КОНЇЦКОГО КЛУБУ „РУСИН”

Тот рок у знаку штирох ювилейох На Рочней скупштини КК „Русин”, як и звичайно, було бешеди о планох и финансийохза тот рок. Медзитим, визначени и шицки проблеми и почежкосци з котрима ше Клуб зочел прешлого року Рочна скупштина Конїцкого клубу „Русин” отрима­ на всоботу, 4. фебруара, у Руским Керестуре у просторийох Добродзечного огньогасного дружтва. На Рочней скупштини представени Звит о роботи за 2022. рок, План роботи за тот рок и Финансийни звит за прешли рок. Пред самим початком Рочней скупштини зоз минуту цихосци дата почесц приятельом и бувшим чле­ ном Клубу. Предсидатель Клубу Желько Папуґа привитал шиц­ ких присутних и поднєсол Звит о роботи за 2022. рок. Папуґа гварел же ше и попри велїх почежкосцох уда­ ло успишно отримац Конїцки обеговацки дзень, на котрим було седем точки зоз участвованьом парад­ них запрагох. Сцигол авто-старт котри пуща конї за обегованє, котри купени од Конїцкого клубу „Войводянин” , потим поробена єдначасц защитней огради за хтору пенєж дала Општина Кула, а посадзени и ГАРЛА КО НЇЦКОГО КЛУБУ „РУСИН” Ф о н д у керестурскиххлївох вше богатши и квалитетнєйши. Ниа, з чим ше конїкаре можу похвалїц: Вихор Ж М - власнїк Янко Планчак; Драґана власнїк Маринко Иванович зоз Липару; Флавия Цицарди - власнїк Иґор Папуґа; Полонеза - власнїк Иґор Надь; Флорентайн ПС - власнїк Владислав Планчак; Ятаґан ПС - власнїк Борис Медєши. Треба спомнуц и Парма Ферм, котра нє бежи за Конїцки клуб „Русин”, алє є у власнїцтве Ивана Медєша,хтора прешлого року мала 8 побиди надражкох у Сербиї, 3 други места и єдно без пласману.

древка на єдней часци гиподрома споза судийскей трибини. Того року у плану отримац Обеговацки дзень у пер­ шим тижню юлия, седем обегованя зоз участвованьом парадних запрагох, закончиц защитну ограду и направиц тоалет на гиподроме. Приоритет будзе насипац дражку зоз фракцию одвитуюцей ґранулациї же би подлога була адекватна, а то тиж будзе финансовац Оп­ штина Кула. Кед слово о Финансийним звиту за прешли рок, Клуб дїловал позитивно. До прешлого року зме доставали кажди рок по 100 000 динари од Општини Кула, а у прешлим року Клуб од Општини Кула достал 300 000 динари. Пенєж достати по двох розличних конкурсох и потрошени є наменски, по проєктох, з чого виплацени и награди на обегованю. Конїцки клуб „Русин” того року означує 25 роки як ше у Керестуре отримую дринґацки обегованя, 30 ро­ ки свойого иснованя, 35 роки як направена перша дражка за трениранє дринґацких коньох на пажици дзе нєшка гиподром и 40 роки як вообще почала ера дринґацких коньох у Руским Керестуре. На Рочней скупштини присуствовали - предсидатель Совиту МЗ Руски Керестур Владимир Олеяр, госци зоз Зомбора з Конїцкого клубу „Войводянин” з предсидательом и членом предсидательства Союзу Сербиї Браниславом Йокичом (оцец преславеного кошаркаша Николи Йокича), потим член змагательней комисиї Никола Прерадович, госци з Деспотова з Конїцкого клубу „Деспотово” з предсидательом Бором Попином, дежурни ветеринаре Михайло Семан и Йово Хайдин, члени Конїцкого клубу „Русин” , як и члени ДОД-а котри з тей нагоди уступели просториї КК „Русин” . Д. Барна

10. ФЕБРУАР 2023.

РУСКЕСЛОВО 37

Горуци теп ш и

В есна М е д єш и , Н ови Сад

Жербо коцки Потребне:

ііЬж і іп

За цесто: ■ 500 ґрами муки ■ 200 ґрами марґарину ■ 4 жовчки ■ 2 ложки шметанки ■ 1/3 квасу ■ децилитер млєка ■ пол ложички солї ■ ложка цукру За премасцованє: ■ дунєц маджуну зоз кайсох ■ 250 ґрами зомлєти орехи ■ 100 ґрами цукру (може и вецей, або менєй, завиши яки вам сладки маджун) Ґлазура: ■ 150 ґрами чоколади ■ дакус олєю Ище потребне: 2 папери за печенє и тепша димензийох 32х41центиметер

Можебуц вам и познати тот рецепт, як и сам колач котри ма ище єдну назву, а то „Мадярица” . Надумала сом вам указац же на яки способ мож розогнац барз ценки цеста за тоту питку як и за Розен торту лєбо Добошку. До лїтного млєка положиц цукер, розмишац и видробиц квас. Охабиц най квас викишнє. У ванґлочки вимишац муку, соль и марґарин. Марґарин потрушиц зоз муку на цо дробнєйше. Додац жовчки, шметанку и квас. Загнєсц гладке цесто и закруциц го до фолиї. Охабиц цесто у фрижидеру на два годзини. За тот час порихтац два папери за печенє. Вжац тепшу и положиц до ньго єден папер, позогинац бо­ ки на паперу котри нє дотикаю сподок тепши, алє бо­ ки тепши, на нука, же бисце формовали як даяки рам з паперу около концох. Так исто поробице и зоз дру­ гим папером. Подзелїц цесто на 4 часци. Першу часц цеста поло­ жиц на штредок паперу за печенє и розогнац го з розвалку на паперу без посипованя муки. Кед будзеце з цестом блїзко при зогнутих концох, преклопце це­ сто зоз зогнутим концом паперу и прейдзце зоз розвалку по нїм. Цесто ше точно розоженє по зогнути бок папера же би нє вишло вонка з паперу. Таке розогнате цесто вєдно з папером пренєшеце до тепши и премасцице го зоз маджуном и посипеце зоз зомлє-

38 РУСКЕСЛОВО

10.ФЕБРУАР 2023.

Горуци теп ш и

Пририхтали: Лю. Цвеїч и Т. Салонтаї

тим орехом. Вежнєце другу штварцину цеста и други папер за печенє. Положице цесто на папер и повторице поступок розганяя цеста на паперу за печенє як и зоз першим цестом. Кед сце ю розогнали, преношице друге цесто вєдно зоз па­ пером за печєнє на намасцене перше цесто котре ше уж находзи у тепши, алє цесто обрацаце наспак, тє. же би цесто дотикало маджун и орехи, а папер за печєенє остал горе же бисце го могли помали зняц зоз другого цеста. Кед сце зняли папер за печенє зоз другого це­ ста, ознова позогинайце боки на тим паперу же бисце го і Г могли хасновац за треце и штварте це, сто, док друге цесто премасцице зоз маджуном и посипеце зоз орехом. Повториц по­ ступок розганяя трецого цеста так як и премасцованє цеста з маджуном и орехом. Розогнац остатнє, штварте цесто и пренєсц го на питку. Зняц папер за печене и конци штартого цеста нїжно з пальцами дакус розцагнуц и поприцискац/заправиц зоз сподком намасценей питки, же би ше док ше пече горнє/остатнє цесто нє сцагло зоз концох питки. Поджобац питку зоз видлїчку на вецей местох и печиц на 180 ступнї пол годзини. Порихтац ґлазуру. Поламац чоколаду до шерпенки, усипац олєю дас три ложки и на цихим огню по­ мали розпущовац чоколаду и нєпреривно мишац з

10. ФЕБРУАР 2023.

І' п Чи

ш

варешку. Кед ше чоколада розпущела, преляц цеплу питку зоз ґлазуру и охабиц на жимним. Резац питку аж ютре дзень. Таки поступок розганяя ценких цестох на паперу за печенє можеце хасновац и за цеста за Добошку, лєм же вец цесто за Добошку преруцице до нама­ сценей и посипаней з муку тепши котра обрацена наспак и зоз цеста знєєце папер за печенє и так ю упечеце на нїзкей температури.

РУСКЕСЛОВО 39

Весело було до швитаня