Issuu

770350

460007

Фото: Вероника Вуячич

ЗМ ИСТ

РУСКЕ СЛОВО ■ Тижньовнїк 5. Представителє НСР и Заводу за културу у Амбасади Републики Словацкей

■ Нашо м еста 6. Дупловани беби-пакет и мацерински додаток

■ Економия 10-11. Вилов риби уж при самим концу

■ Духовни живот 12. У коцурскей церкви закончене реставроване

■ Култура и просвита 15. Медзи першима у Европскей престолнїци култури 16. Вечар полни гумору и сатири

■ Дом и фамелия 19-22. О Крачуну и традицийних едлох

■ Людзе, роки, живот 26-27. Штерацец роки Оддзеленя за русинистику на Филозофским факултету у Новим Садзе

Фото: В. Вуячич

■ Информатор 28-33. Мали оглашки и Іп тетогіат

■ Спорт 36-37. Очековало ше лєпши резултат

■ Интермецо 38-39. Горуци тепши

Щешлїви и благословени крачунски швета

Насловни бок: Завял перши шнїх Авторка фотоґрафиї: Вероника Вуячич

Шлїдуюце число „Руского слова” видзе 28. децембра

РУСКЕ СЛОВО

* „РУСКЕ СЛОВО” - гласнїк по руски * Виходзи каждого пиятку * Снователь Национални совит рускей националней меншини * Видава НВУ „Руске слово”, Нови Сад * Перше число вишло 15. юния 194-5. року у Руским Керестуре * Адреса: НВУ „Руске слово”, Футожска 2/ІІІ, 21000 Нови Сад * Редакция: одвичательни редакторе/ки - Иван Сабадош, Ясмина Дюранїн, Микола М. Цап, Микола Шанта * редакторе/ки рубрикох - Мирон Горняк-Кухар, Александар Паланчанин, Мартица Тамаш, Славица Ф ейса, Вероника Вуячич * новинаре/ки - Мария Афич, Влада Дїтко, Андреа Медєши, Оля Русковски * лекторка - Блажена Хома-Цветкович * графична редакторка - Люпка Цвеїч * ґрафични дизайнерки - Мария Гудак, Таня Салонтаї * Телефон: 021/6613-697 * Предплата за цали рок: у жеми 1 500 динари, а у иножемстве 100 евра * Жиро-рахунок Вапса Іпїеза а.гї. Веодгагї 160-923244-82 * Девизни рахунок 160-0050870024999-53 * Рукописи ше не враца * Друкує Друкарня „ М а х іта дгаГ’ Петроварадин * Е-таі1: гегїаксі|а@ґи$ке$1оуо.еот * ^ еЬ «Не: тетете.ги$ке$1оуо.сот * І88N 0350-4603 * СОВІ88 8К-ГО 15915778 * Друковани тираж 2 000 *

Директор др БОРИС ВАРҐА *** Главна и одвичательна редакторка ОЛЕНА ПЛАНЧАК-САКАЧ

2 РУСКЕ СЛОВО

Новини „Руске слово” одликовани зоз Орденом братства и єдинства зоз стриберним венцом 1970. року.

17. ДЕЦЕМБЕР 2021.

ХРИСТОС РАЖДАЄТСЯ! На швето Рождества Хри стового пред нами постава радосна и таїнствена подїя, котра ше стала пред два тисячи роками пред тим на благословеней израїлскей жеми. Народзенє Исуса Христа - то приход Бога, цо пременєл напрям людскей историї. Алє то тиж и реалносц, яку Господь жада принєсц до живота каждого з нас. „Нє бойце ше, бо, ниа, нависцуєм вам радосну вистку, котра будзе цалому народу” (Лк 2,10) - тоти слова нє двотисячрочна прешлосц - то слова, з якима ше Божи Посланєц обраца ґу нам нєшка. Нє бойме ше у тим швеце цемноти и безнадії ! Бо Госпо дь приходзи принєсц шветло и надїю до змерку людского болю и церпеня, зограц нашо шерца з огньом Божей любови и доброти, задоволїц духовни намаганя и тугу за правдивима вредносцами. Велїчественосц Рождества Христового наполнєта з глїбоким змистом коляди, яка глаши: „Бог Предвичний народився, прийшов днесь из небес, щоб спасти люд свой весь, и утїшив вся” - „Бог Предвични ше народзел, пришол нєшка з нєба, спашиц цали свой народ, и поцешел шицких”. Нєбесни Отец послал свойого Сина Єдинородного на жем, медзи людзох, же би постал чловек, и зоз сво-м животом, з церпеньом, шмерцу и Воскреснуцом склонєл преграду подзвигнуту зоз грихом медзи чловеком и Богом, и возпоставел людзом достоїнство синовства Божого. Рождество Христово - то нє лєм обявенє Божей премудросци и народзеня Божого Сина, то - шве то Божей Любови. Зоз своїм народзеньом Син Бо жи виявел нам безконєчну и нєпохоплїву любов Створителя до шицких людзох: „Бо Бог так полюбел швет же дал и Сина Єдинородого же би кажди котри вери до Ньго нє препаднул, алє мал живот вични” (Йо 3, 16-17). Прето Рождество Христово през два тисячи роки кажди рок нам приноши радосц, улїва надїю, и припомина же „з нами Бог”, всемогутни Бог. Дзе17. ДЕЦЕМБЕР 2021.

цочко Боже, котре спочива у яшльох на шену - то Цар швета, од яко го шицко завиши, Вон початок и конєц шицкого. Тераз кед дружтво преживює глїбоки нємир и застараносц за будучносц, кед з розпуку глєдаме рижни способи ратунку, наисце нам потребна помоц з Висоти, „бо кажде добредаванє и кажди совершени дар од горе цо сходзи од Тебе - Отца шветла”, як ше модлїме на Святей Литурґиї. Нам треба Христа, котри стої у центру историї каждей людскей особи и цалого швета. Дзекуюци Христови ми маме силу патриц на швет з Його перспекти ви, буц шлєбодни, полни надії, одлучносци, та потїхи. У Христови чловек способни висц споза свойого огранїченя и процивсловносци. Як пише святи Йоан Павло ІІ: „Лєм дзе куюци тому, же Божи Син наисце постал чловек, чловек може - у Нїм и прейґ Нього - наисце постац дзецко Боже” (МоуотіІІеппіоіпеипіе, 23). Прейґ приходу Христа на жем Господь Створитель обнавя людство - знїма преклятство, цо пошлїдок первородного гриха и дарує достоїнство Бо жого синовства. З народзеньом Христа ше обрацел бок историї и людство почало нову епоху сво його иснованя. Най преслава Рождества Христового будзе нє лєм у вонкашнїх обрядох, алє у молитви, у возпоставяню нових и щирих одношеньох з Христом, у жаданю Його упознац, любиц и нашлїдовац. Же бизме у Богу находзели прешвечлїви одвит на свойо питаня и вєдно з Нїм претворйовали нашу нєшкайшу историю. Най з нову силу од і~укую слова ан гела: „Слава на висотох Боі"у, а на жеми мир людзом, котрих Вон люби” (Лк 2,14). ХРИСТОС РАЖДАЄТСЯ! СЛАВИТЕ ЄГО! + Георгий Джуджар Владика

РУСКЕ СЛОВО 3

МИНИСТЕРСТВО ЗА ЛЮДСКИ И МЕНШИНСКИ ПРАВА И ДРУЖТВЕНИ ДИЯЛОҐ

ОЗНАЧЕНИ МЕДЗИНАРОДНИ ДЗЕНЬ ЛЮДСКИХ ПРАВОХ У будинку Палати Сербия, концом прешлого тижня, 10. децембра, отримани „Форум людских правох - Сер бия 2021” з хторим означени Медзинародни дзень люд ских правох. Домашні сходу було Министерство за людски и меншински права и дружтвени диялоґ. Шветочни и роботни сход отворела министерка за людски и мен шински права и дружтвени диялоґ Ґордана Чомич. У уводним викладаню министерка Чомич надпомла же єден з перших сходох новооформеного министерства бул сход зоз представителями националних совитох. Отримани є концом новембра прешлого року же би ше ошвицело проблеми и спокуси у ришованю меншинских правох на тих просторох. Од того дня по нєшка отримани вельо сходи, диялоґи, форуми ... Насампредз пре унапредзенє положеня меншинох и ришованю актуалних проблемох з хторима ше етнічни заєдніци и меншини зочую. На сходу отримани три панел дискусиї - Дружтвени ґрупи и приступ людским правом, Худобство и цилї дружтвеного розвою и Дружтвени диялоґ, пракса ефекти и дальши крочаї. У дискусийох участвовала и державни секретар у Министерстве Олена Папуґова, а присуство-

вал и предсидатель Националного совиту Руснацох Бо рислав Сакач. На сходу участвовали числени представителє шветових и европских институцийох, Зєдинєних нацийох, ОЕБС-у, Совиту Европи, представителє нашей Влади и министерствох, як и представителє националних совитох меншинох у Сербиї. А. П.

СХАДЗКА ВИВЕРШНОГО ОДБОРУ НАЦИОНАЛНОГО СОВИТУ РУСНАЦОХ

РЕБАЛАНС ФИ НАНСИЙНОГО ПЛАНУ На схадзки Вивершного одбору Националного совиту, хтора отримана вовторок, найзначнєйша тема за членох була предклад одлуки о вименкох Финасийного плану На ционалного совиту за 2021. рок. Схадзка отримана прейг Зум платформи, а на нєй були присутни шейсц члени. Як поведзене на схадзки, Република Сербия до каси Совиту уплацела исту суму пенєжу як и прешлого року, алє средства хтори уплацує АП Войводина були менши за 40 000 динари. Єдинки локалней самоуправи по термин кед ше приношел план за тот рок ище нє уплацели, алє аж у другей половли рока так же сума од 1 852 315 динари облапена зоз тим ребалансом. Кед ше ґу тей су ми дода ище 515 170 динари достава ше суму од 14 473 057 динари, односно тельо пенєжу було у каси нашого Националного совиту. У таблїчки плану финансованя хтора презентована у материялу за схадзку приказане же шицки Одбори На ционалного совиту достали средства за активносци у своїх ресорох. Так Одбор за културу у тим року розполагал зоз суму од 3 104 000 динари, Одбор за образованє 837 000 динари, за службене хаснованє язика и писма 170 000 и Одбор за информованє 300 000 динари. Шиц ки средства поторшени спрам планованого. Тиж так шицки члени Совиту, одборох, целох и Вивершного до бору достали надополнєня за присуство на схадзкох. У року хтори вицека вельо почежкосци у роботи було пре пандемию. Так же конкретно Одбор за образованє нє потрошел цали свой буджет, алє предложене же би ше з тих средствох надоплнєло трошки учительком за знїманє годзинох за наставу на далєко. Предклад о надо-

4 РУСКЕ СЛОВО

полнєню перше предложело ресорне Министерство. Медзитим, од тей идеї ше одустало, а место пенєжного надополнєня учительком понукнуте иншаке ришенє, хторе велїм нє одвитує. У тим напряме, як поведзене на схадзки, би ше у каси Националного совиту могло назберац тельо пенєжу же би ше заш лєм учительком виплацело роботу. Важне надпомнуц же нашо учительки були єдни з перших хтори на час зняли шицки годзини же би школа робела онлайн. Кед слово о здруженьох, Руска матка, Союз Руснацох Українцох Сербиї и Дружтво за руски язик, литературу и културу тиж так мали нєобходни средства за свойо ак тивносци. Призначени бул проблем зоз Подручнима канцелариями. Канцелария у Сримскей Митровици ище нє пререґистровала шедзиско своїх просторийох, та им ше у тим року нє уплацело пенєж, а у Суботици и Бачинцох маю проблеми у роботи и дефинованю своїх активносцох. Прето, як поведзене на схадзки, у наиходзацим периодзе ше вецей уваги и помоци пошвеци тим канцеларийом у смислу же би достати средства оправдали. До того Финансийного плану, як наглашене, унєшени шицки вименки хтори потераз познати, а кед ше по конєц рока укажу ище даяки, вони буду унєшени до конєчного Финансийного звиту Националного совиту Руснацох. Предкладанє одлуки о вименки Финансийного плану Националного совиту Руснацох за 2021. рок єдногласно прилапени. То будзе єдна зоз значнєйших точкох дньового шора на наиходзацей схадзки Националного сови ту Руснацох, хтора би требала буц отримана 20. децем бра у Руским Керестуре. А. П. 17. ДЕЦЕМБЕР 2021.

У АМБАСАДИ РЕПУБЛИКИ СЛОВАЦКЕЙ У БЕОҐРАДЗЕ

РОЗВИВАЦ МЕДЗИСОБНИ ОДНОШЕНЯ У Амбасади Републики Словацкей у Беоґрадзе 13. децембра отримана схадзка зоз заменїцу амбасадора Монику Подскланову Шугайдову и делеґацию Националного совиту Русна цох котру представили, предсидатель Борислав Сакач, предсидатель Вивершного одбору Желько Ковач и директорка Заводу за културу войводянских Руснацох Анамария Ранкович. Теми були представянє роботи, значеня и улога националних совитох националних меншинох и наиходзаци попис жительства и обисцох у Републики Сербиї, бо заменїца амбаса дора Подскланова Шугайдова однєдавна на тей функциї. Представени кратки препатрунок нашей, рускей историї на тих просторох, а по-

тим и детально представени наш Национални совит, шицки одбори и роботни цела, як и наш Завод за културу войводянских Руснацох. Тиж так заменїци амбасадора предочене же исную два документи, меморандум о сотруднїцтве ко три подписани зоз Националним совитом Словацох з єдного боку и Националним совитом Руснацох з другого боку, як и окремне спорозуменє котре подписане з боку Прешовскей са моуправи и АП Войводину, як актуални основни прав ни плат форми. Розпатрени рижни можлїви файти сотруднїцтва котри були дотераз вихасновани, алє предложени и нови, сучасни модалитети сотруднїцтва у рамикох структурних, кохезийних и дру гих фондох котри иснуї у Европскей Униї, а котри и нам и им стоя на розполаганю. Констато ване же маме велї обласци у котрих бизме мо гли вєдно, у партнерских одношеньох, розвивац нашо одношеня, од култури, прейґ информованя, аж по образованє. У тим першим кон такту обчекуєме же велї теми котри зме розпо чали, буду спатрени на позитивни и конструктивни способ и пошвидко допринєшу лєпшому повязованю зоз Републику Словацку и нашима шестрами и братами котри там жию. А. П. 17. ДЕЦЕМБЕР 2021.

БУНТ Кед би ми дахто пред роком повед же еколоґийни питаня на улїцу виведу вецей людзох у вецей варошох як гоч хтора опозицийна партия, вироятно бим ше перше нашмеял. Требало би ми дакус часу же бим позберал думки и зложел ше же то цалком можлїве. Зоз акцентом на можлїве. Мушели ше поклопиц превельо фактори же би людзе вишли на улїцу: справованє власци, институцийох хтори тримаю и поєдинцох як у тих институцийох, так и з вонка нїх, опозициї и їх поєдинцох, алє и людзох хтори часц интелектуалней, културней и каждей другей елити. Єдни постали премоцни, други преинертни, трецих лєдво же зме чули. Настал вакум у хторим власц мо гла робиц наисце цо ґод сцела и на гоч яки способ хтори вибра ла, опозиция нє мала одвит на анї єдну одлуку, гришку тей власци, а кед и вишли до явносци зоз даяку аферу, то нє мало вельо ефекту. Елита на найуплївнєйши медиї нє мала вельо простору же би винєсла становиско, а людзох ше то анї нє дотикало превельо. Функционална нєписменосц, заш лєм, одробела свойо. Е, потим ше почали случовац ствари на хтори власц нє могла, лєбо нє похопела, же би требала уплївовац. Лєбо наисце и нє могла. Обичним людзом почали ствари исц на нерви. Ароґантносц, цени, превельо афери и у шицким тим єден барз важни фактор: нє исте кед политичар почнє виношиц податки о даякей афери, и кед то пороби обични чловек хтори нє ма цо страциц. Нє исте кед политичаре волаю на протест и кед то пороби даяка нєвладова орґанизация. Потрафело ше ту ище ствари хтори мали як пошлїдок людзох на улїци, алє мойо особне становиско же єдна пресудзела - споза тих протестох нє були политичаре, були орґанизациї и поєдинци и, власц ту нє мала одвит. Можу спиновац и пущац койцо о Чути, алє нє можу каждей особи медзи тима орґанизациями хтори протестовали дацо „пришиц” так швидко. Же завладала панїка, видзело ше у Шабцу ище першей соботи, дзе власц дала автоґол, а справованє полициї на протестох лєм доляло олєй на огень. Понеже кажда акция ма реакцию, на другим про тесту уж було вельо вецей людзох. Вироятно ту и власц похопе ла же єй таки ствари нє треба, предсидатель вишол на телевизию и виполнєл вимоги: закон о референдуму вименєни, гевтот о експроприяциї поцагнути зоз процедури и прешлей соботи було очиглядне же одбавели мудри поцаг. Крени-промени ше поцагли, менєй людзох ше зявело на протестох и як ствари стоя, вельке питанє чи ше отримаю. Вообще нє важне цо би я любел и у якей бим жеми сцел жиц. Чи велїм досц шицкого? Гей. Чи би любели жиц у ушореней держави? Гей. Чи су порихтани бориц ше за таку державу? Гей. Маю дакого хто будзе персонализация тих цильох? Думам же нє. Най ше розумиме, нормалне ше бориц за идеї, а нє вожда, алє идею муши дахто даяк „материялизовац”, а на тих просторох то найчастейше даєдна особа. Опозиция, нєвладово, дружтвени сектор у тей хвильки тоту особу нє ма, а анї за идею, окрем же сце зменїц власц, сом нє сиґурни. А без того, чежко же вообще дацо мож поробиц. Становиска еислоеени у тим тексту виключно аетороео и нє вше одражую ушорйовацку политику новинох „Руске слово”

РУСКЕ СЛОВО 5

■ірт %

НАШО МЕСТА У ОПШТИНИ КУЛА ПОМОЦ ФАМЕЛИЙОМ

ЗАЩИТА ЖИВОТНОГО ШТРЕДКУ

ДУПЛОВАНИ БЕБИ-ПАКЕТ И МАЦЕРИНСКИ ДОДАТОК

ДОГВАРКИ КОЛО ВИБУДОВИ СОЛАРНЕЙ ЕЛЕКТРАРНЇ

У Кули 1. децембра у святочней сали Скупштини општини Кула предсидатель општини Дамян Милянич привитал учашнїкох безплатней школи за ваготни жени и родичох и наявел же од 1. януара 2022. року беби-пакет и мацерински додаток буду дупловани. Беби-пакет, єднократна помоц шицким новим мацером и будзе звекшани на 20 000 динари, а маце рин ски додаток хтори доставаю лєм нє за ня ти ма це ри хтори на бироу за треце и кажде идуце дзецко дванац ме ша ци, будзе звек шани тиж на 20 000 динари. У на ступ ним пе риодзе, яка уж пракса три роки, и надалей будзе доступна безплатна услуга патронажней медицинскей шестри, хто ра ше будзе реализовац прейґ МНРО „Белава птица” у сотруднїцтве зоз локалну самоуправу. Най здогаднєме, министер финансийох Синиша Мали наявел же, тиж од 1. януара идуцого року, пари хторим ше народзи перше дзецко достаню єднократну помоц 300 000 динари, цо звекшанє за три раз. Р. Дж.

Предсида тель Општини Кула Дамян Милянич прешло го тижня приял представительох австрал и й скей ком па ниї „С ^Р §1оЬа1” котра за ин те ре со вана за вибудов соларней електрарнї на териториї општини Кула. З тей нагоди, компания придала писмо о намирох у котрим ше, медзи иншим, наводзи же кед би електрарня була вибудована, до општинскей каси по тей осно ви би ше злївали 2,5 одсто цалосних єй приходох, а под час вибудови инвеститор би финансовал проєкти у обласци еколоґиї и защити животного штредку на те ри то риї оп шти ни. Бешедоване о правеню соларней електрарнї на вкупней поверхносци од 250 гектари на локацийох, односно парцелох котри нєобрабяци, т. є. „слатинасти”, а за цо єст условия. М. Дж.

У ВАЛАЛЄ

У МЕСНЕЙ КАНЦЕЛАРИЇ

ДРАГИ РОЗЧИСЦЕНИ, АЛЄ БУЛО ПРОБЛЕМИ ЗОЗ СТРУЮ

ПРЕВЕРЙОВАНЄ ВИБЕРАЦКОГО СПИСКУ

Перши шнїг завял и Руски Кере стур, алє шиц ки дра ги у валалє були преходни, понеже су уж вечар розчисцени, алє вельки проблеми було зоз випоручованьом електро-енерґиї.

6 РУСКЕ СЛОВО

Шнїг розчисцовал локални поль о при вред нїк Дзво но Рац на своїм трактору, надополнєнє за нафту обезпечели ЯКП „Руском” и локална самоуправа, а хаснована приключна машина ґредер цо купели валалски польопривреднїки за ровнанє дильовох. Заняти у „РуЩ скому” такой вечар розчисцели и дражки у центру, як и опрез институцийох и установох у самим цен тру валала. М. Дж.

Гражданє Руского Керестура у Месней канцелариї при матичарки, кажди роботни дзень у порядним роботним чаше можу превериц чи су уписани до єдинственого виберацкого списку, найпознєйше по 31. децембер. Преверйованє мож окончиц насампредз з на годи отри мо ваня ре пу блич но го Ре ферен думу за потвердзованє Акту о пременкох Уставу Ре публи ки Сер биї котри будзе отри мани 16. януара, а потим уж наяр шлїдза и парламентарни виберанки. Виберацки список мож превериц и онлайн на тим лин ку Ми ни стер ства дер жав ней управи и локалней самоуправи, а кед же потребне направиц вименки, же ше особа преселєла, пременєла виберанкове место, лєбо є нє уписана у виберацким списку, потребне под нєсц ви мо гу за пре мен ки. М. Дж. 17. ДЕЦЕМБЕР 2021.

те5Іа@ ги 5ке5Іо уо.со т

ОТВОРЕНИ ДЗВЕРИ У РУСКИМ КЕРЕСТУРЕ

МУЗЕЙНУ ЗБИРКУ НАЩИВЕЛ ГОСЦ ЗОЗ КАЗАХСТАНУ Музейну збирку у Руским Керестуре, 4. децембра нащивел млади докторанд зоз Казахтану котрому бул домашні проф. др Ярослав Катона. Керестурски госц, Алпамис Бабаєв зоз Астани зоз Казахстану, на докторских студийох у своєй дер жави, а у Керестуре ше нашол на Катонову поволанку, свой ого коментора на докторских студийох. З тей нагоди, у музею их дочекала предсидателька Тури стичного здруженя Руски Керестур Любица Няради, котра дзечнє представела историят Руснацох на тих просторох. Детально виприповедала историю приселєня Руснацох и їх початку живота на просторох долнєй жеми. Приповедала о ремеслох дакеди, и о польопривреди тераз. Потим визначела и часц музею котри пошвецени язику и литератури, а на концу себе одздравкали зоз русийским поздравом „До свидания”. Нярадийова по законченю нащиви, вихасновала нагоду визначиц же дзвери музею дзечнє отвера шицким, лєм ше потребне наявиц, и же того року вкупно було и вецей як 20 нєплановани нащиви рижного характеру. Туристичне здруженє Руски Керестур того року реализовало два проєкти - „Младежски волонтерски камп за красши Руски Керестур 2021.” и „Отворени дзвери музею”, цо подрозумює же музей отворени под час ,Червеней ружи”, „Дньох керестурскей паприги”, Младежского волонтерского кампу, и за школярох зоз ОШШ зоз домом школярох.

У Дзецинским тижню и на настави вирского и гражданского образованя дзеци, як и школяре зоз других местох, тиж дзечнє нащивюю будинок Замок и музейну збирку. Обидва проєкти реализовани зоз потримовку Општини Кула и Роботного цела за младих при Националному сови ту Руснацох. Нярадийова и Деян Бучко, професор историї у керестур скей школи, зоз школярами помогли у реализациї проєкту Заводу за културу войводянских Руснацох, дзе млади зоз наших местох приповедаю кратки приповедки зоз наших музейох, помагала школяром вибрац експонати и пренайсц литературу. М. Дж.

НИМ ШВЕТОМ

ПАКЕЦИК Ме сна за єд нї ца Ру ски Ке ре стур и то го ро ку орг а ни зує дзе лє нє па ке ци кох дзе цом, на шве то Дї да Мраза, на исти способ як и прешло го року, так же ше пакецики будзе розвожиц по обисцох. За пакецик од Дїда Мраза ше мож записац у просторийох Месней заєднїци найпознєйше по 23. децембер, кошта 600 динари, а од орґанизатора дознаваме же интересованє наисце вельке. Зоз МЗ модля заинтересованих же би випочитовали датум приявйованя, понеже иду нєроботни днї за Крачун. Плановане же би два екипи зоз коньми на кочох, и Дїдом Мразом, розношели пакецики 30. децембра од 10 годзин, цо по прешлорочним искуству було достаточно же би ше шицко закончело у єдним дню. У случаю нєвигодней хвилї пре диждж, розношенє ше преложи за познєйше, медзитим по терашнїх метеоролоґийних проґнозох, требало би же ше шицко будзе одвивац по плану. Кед же ше случи же Дїдо Мраз забудзе нащивиц даєдно обисце, треба же би ше явело орґанизатором. Пакецики мож зашисац у канцелариї Месней заєднїци, у Спортскей гали, на адреси Бориса Кидрича 60, кажди роботни дзень од 8 по 15 годзин. Шицки информациї мож достац на телефонске число секретара Месней заєднїци Михайла Пашу, 065/270-33-05. Вочи наиходзацих крачунских и новорочних шветох, центер Руского Керестура, тих дньох, достал нови грушочки и декоративни прикраски зоз мотивами прикладнима за жимски швета. Прикраски вифинансовани од Општини Кула, а поставели их роботнїки ЯКП „Руском”, зоз помоцу Месней заєднїци Руски Керестур. Ан. М. 17. ДЕЦЕМБЕР 2021.

НОВЕ ОРАХОВО

ЕКОЛОҐИЙНА РОБОТНА АКЦИЯ

У Новим Орахове прешлей соботи отрима на роботна акция садзеня младих древкох. На поверхносци од 2 гектари засадзене 195 древка, од того 150 били тополї, 30 дубово древка и 15 орехи. Пар цела ше находзи у са мим валалє, точнєйше медзи улїчку Матиї Ґубца и драги котра водзи до Ґунарошу. На спомнутей парцели пред 50 роками засадзени 200 били тополї од хторих по нєшка у живоце остали коло 50. Роботну акцию орґанизовала Месна заєднїца. У акциї участвовали члени Дружтва за пестованє народних обичайох ,,МАҐ”, члени Младежского клубу и члени Здруженя польопривредних продуковательох зоз валалу. Спонзоре акциї були Општина Бачкей Тополї, Месна заєднїца Нове Орахово и Иґор Бесерминї зоз Нового Орахова. Лю. Р.

РУСКЕ СЛОВО

ЧЕРВЕНИ КРИЖ ВЕРБАС

ПРИКРАСКИ НА ПРЕДАЙ У КРЕАТИВНИМ КУЦИКУ У рамикох Општинскей орґанизациї Червеного крижа Вербас иснує Креативни куцик, котри настал як резултат проєкту Заєднїцкей програми за инклузию, а зазберує векше число младих. Даскельо раз до тижня числени млади одвичательно и вирно приходза участвовац у креативних, скравецких и кухарских роботньох, у ко трих наисце уживаю. У Креативним куцику тераз актуална предайна виста ва роботох котри настали вочи Крачуна и шицких новорочних и крачунских шветох. Дарунки, прикраски и сувенири млади вирабяю з материялох котри ше рециклира и котри пренаходза у природи, а у цалей роботи им помагаю и їх родичи. Члени Креативного куцика свой приход, гваря їх воспитаче, похопюю и як обовязку и ґу роботи приступаю озбильно, цо мож видзиц и по експонатох на предайней вистави. Шицки котри жадаю помогнуц дїлованє Креативного куцика у Червеним крижу Вербас, а зоз тим и обрадовац його младих членох и прикрашиц им швета, можу нащивиц виставу и купиц даєден зоз їх числених роботох.

Предайна вистава у Креативним куцику отворена каждого вовторку и стреди од 16 по 18 годзин, а каждого штвартку од 13 по 15 годзин. Ту можеце найсц красни и практични прикраски и други креациї, до чийого вироб ку уложене вельо любови и щиросци шицких младих ко три участвую у тих роботньох. О. Р.

ЛАЗОВ ПАРК У ВЕРБАШЕ

ЗАСАДЗЕНИ СЕДЕМДЗЕШАТ НОВИ ДРЕВКА Еколоґийни рух Вербасу у сотруднїцтве зоз Спорт ским здруженьом „Лазов парк”, Явним комуналним подприємством „Комуналєц” - Дїловна єдинка „Водовод и канализация”, Канцеларию за младих општини Вербас и численима активнима гражданами, у рамикох проєкту „Лєс вола на диялоґ”, концом прешлого мешаца орґанизовал вельку акцию садзеня древкох у Лазовим парку. По сообщеню зоз вербаского Еколоґийного руху, засадзени 70 древка племенїтих лїсцарох, а плановане же би тей сезони були отримани ище даскельо акциї садзеня на явних поверхносцох у Вербаше. Тиж, представнїки Еколоґийного руху вєдно з партнерами пред локалну самоуправу буду иницировац вибудов пешацкей, рекреативней дражки през парк, за цо уж иснує проєкт.

8 РУСКЕ СЛОВО

У интересу гражданох покласц и пикник-столи, визна чене у сообщеню, а и о тим будзе бешеди з представнїками локалней самоуправи. Важна часц догварки же би ше у парку вецей нїч нє дорабяло лєбо преправяло без совитох фахових особох и координациї локалней самоуправи. Акция садзеня древкох у Лазовим парку реализована у рамикох проєкту „Лєс вола на диялоґ”, котри часц про грами Еко-система: потримовка реформом у защити жи вотного стредку, а запровадзую го Млади виглєдоваче Сербиї (МИС) з потримовку Шведскей аґенциї за медзи народни розвой и сотруднїцтво (СИДА). Проєкт реализую штири членїци мрежи „Полєшме Войводину” - Рух горякох Нового Саду, Еколоґийни центер Вербас, Рурални центер Сова и Дзецинска еколоґийна академия, а ношитель проєкту Рух горякох Нового Саду. Потримовку нєпреривней кампанї дзвиганя урбаней култури Еколоґийному руху Вербасу даваю компаниї „Витал”, „Цукровня” Червинка, „Суноко” и Индустрия меса „Карнекс” . Окремну донацию древкох за єшеньску акцию садзеня вербаски Еколоґийни рух достал од компанийох „Суноко” и Индустриї меса „Карнекс”, пренєсол сайт Општини Вербас. О. Р. 17. ДЕЦЕМБЕР 2021.

У ОПШТИНИ ШИД АКТИВНОСЦИ ЧЕРВЕНОГО КРИЖА

НАРОДНА КУХНЯ МА ВЕЦЕЙ ЯК 300 ХАСНОВАТЕЛЬОХ У Червеним крижу у Шидзе прешлих дньох сцигло нове випорученє поживи за роботу Народней кухні' хтора уж ро ками иснує у рамикох спомнутей гуманитарней орґаниза циї. За потреби пририхтованя єдлох, зоз Червеного крижа Сербиї до Шиду сцигли достаточни количества олєю, пасулї, цестох, рискаши, муки, гращку, месових продуктох у конзервох и подобне. Як нам гварел Милан Бабич зоз Червеного крижа, роботни дні ше дньово пририхтує полудзенки за вецей як 300 особи хтори материялно загрожени. - Вари ше варени єдла и нашо хаснователє их приходза особнє превжац. Медзитим, маме и хасновательох хтори хори, стари, або нєрухоми и вец им привожиме єдло до їх обисца. Окрем хасновательох у Шидзе, дзе их єст найвецей, маме и хасновательох зоз Адашевцох, Вашици, Беркасова, Бикичу, Куковцох и Ердевику - гвари Милан Бабич. Зоз достатим количеством поживи, Народна кухня будзе робиц по април 2022. року, а вец сцигнє нове випорученє. Окрем порядного костираня, у Червеним крижу дзеля и па кети поживи и гиґиєнски пакети, тиж социялно загроженим фамелийом. Обчекує ше же по конєц рока сцигню пакети хтори обезпечи Покраїнска влада АП Войводини. У сотруднїцтве зоз Центром за социялну роботу, одредзую ше особи хтори загрожени и хтори достаню спомнути пакети.

През цали рок значна активносц Червеного крижа то и орґанизованє акцийох за добродзечних давательох креви. Акциї ше орґанизує у сотруднїцтве зоз Заводом за трансфузию кре ви Войводини зоз Нового Саду. И попри пандемиї вируса ко рона, акциї ше отримує з почитованьом шицких епидемийних мирох и значне число добродзечних давательох креви хтори ше у порядних и позарядових акцийох одволую. Як нам гаврел Милан Бабич, остатня тогорочна акция у Шидзе будзе отримана 27. децембра од 9 по 12 годзин. Вл. Дї.

ЗОЗ ЛОКАЛНЕЙ САМОУПРАВИ

ПОРИХТАНИ ЗА ОТРИМОВАНЄ ДРАГОХ У Општини Шид благочасово ше порихтали за жимске отримованє драгох хтори у компетенциї локал ней самоуправи. Як нам гварела руководителька Одсеку на инфраструктуру у Општинскей управи, Драґица Милич, обезпечени 25 то ни солї и 60 тони такволаней ризли. Же би драги були без шнїгу и безпечни за транспорт, стара же подприємство „МНК” зоз пейцома камионами и ище двома превозками хтори розруцую соль и ризлу. Ло-

17. ДЕЦЕМБЕР 2021.

кална самоуправа ше стара о 80 километрох локалних драгох. Цо ше дотика драгох од держав ного значеня през валали, як и през сам Шид, стараю ше служби, односно подприємства звонка Шиду. Як понд зелок со о бщ ене зоз ло кал ней самоуправи, шицки драги розчисце ни од шнїгу хтори падал внєдзелю и през ноц ґу пондзелку. Зоз Оддзелєня за инспекцийни и комунални роботи здогадую гражданох и правни особи же су длужни розчисциц шнїг зоз дражки опрез хижи и дїловних про сторох. Тиж ше наводзи же комунална ин спек ция на тере ну будзе пре верй о вац чи ше розказ почитує, а хто то потупи, буд зе карани зоз пенєжну кару. Вл. Дї.

НОВИ РОЗПОРЯДОК ТРАНСПОРТУ

ОД ШИДУ ПО БАТАЙНИЦУ ШЕЙСЦ ГАЙЗИБАНИ Од нєдзелї, 12. децембра, у Сербиї на моц ступел нови розпорядок транспор ту гайзибанох, а цо ше дотика жительох општини Шид хтори планую путовац у напряме Беоґраду, векших пременкох нєт. И далєй пре инфраструктурни роботи на гайзибанскей драги, путує ше по Батайницу, а потим зоз БГ на гайзибанох по станїцу Беоґрад Центер (такволани Прокоп) и транспортую шейсц пари гайзибанох. Зоз Шиду перши одход на 5 годзин и 55 минути (потим 8,29, 10,02, 12,00, 14,20, 16,57 ), а остатні гайзибан руша на 19 годзин и 12 минути. Зоз Батайници перши гайзибан руша на 5 годзин и 40 минути (потим на 8,19, 11,25, 13,50, 16,25), а остатнї на 19 годзин и 54 минути. Так на паперу, а чи гайзибани нє одказани, лєбо значно пожня, кажди тре ба же би преверел на путнїцкей блаґайни у станїци Шид (телефон 022 712 422). Нєшка то мож превериц и на сай ту Србия воз а.д. Вл. Дї.

РУСКЕ СЛОВО

СЕЗОНА НА КЕРЕСТУРСКИХ РИБАЛОВОХ

ВИЛОВ УЖ ПРИ САМИМ КОНЦУ У валалє єст два вельки професийни рибалови, єден з нїх то и рибалов „Еделински” у тей хвильки на 20 гектарох продукциї котру планую прешириц за коло 20 одсто. Ту и два менши рибалови котри рибу продукую, так повесц, скоро лєм за себе, и покус за предац и у сушедстве Пише: Марина ДЖУДЖАР

ВЕЛЇ ПУСТИ ПРЕ НЄРЕНТАБИЛНОСЦ На териториї Покраїни Войводини єст вкупно коло 13 500 гектари под поверхносцу рибаловох, медзитим активни лєм коло 9 500 гектари, цо саме по себе достаточно гутори о чежких часох у рибарстве. И попри субвенцийох котри ше видвоюю зоз покраїнского буджету, рибаре ше поносую на вельки укладаня, нєсиґурну продукцию и релативно нїзку цену.

10 РУСКЕ СЛОВО

ре чежки прешли продукцийни рок у рибарстве, того року нє вихасновани максимални капацитети рибаловох. Риба лови преважно насадзени зоз менєй риби, понеже прешлорочна риба, пре нєвигодну ситуацию на тарґовищу виволану зоз епидемию вирусу корона, попредана аж того лєта, та то и була причина прецо зме през цали рок мали богате понукнуце риби, насампредз потьки, и то векших прикладнїкох, скоро кажди фалат бул медзи 4 и 5 килоґрами. Тей єшенї, перши вилови почали уж у октобру, а штред сезони, главни вилов пра ве децембер котри ше помали приводзи ґу концу, та з тим шлєбодно мож сумирац тот рок. Урожай по гектаре будзе менши, обчековано пре менєй насадзени єдинки, алє и пре нє таку вигодну хвилю, вельки и нагли пременки, односно длугоки жимни периоди наяр, и вчасни єшеньски мрази. Потьки котри мож тераз купиц, як у Керестуре, так и вообще по других рибарньох, нє преходза понад 4 килоґрами, а просек 3. Плануюци писац на тоту тему розпитали зме ше яка рибарска сезона остава за нами

у тим року, поровнали зме зоз прешлим ро ком, а нашим читачом приношиме искуство зоз рибалова Еделински од власнїка Мирка Еделинския, и искуство єдного ма лого продукователя риби Славка Надя Джамбасового. ЕДЕЛИНСКИ УДАТНО ЗАКОНЧУЄ СЕЗОНУ На поверхносци од 20 гектари, на двох локацийох зоз вецейрочну традицию у ва лалє рибу продукує Мирко Еделински. После законченого факултету одлучел основац фамелию на валалє, з часци предлужиц фамелийну роботу, и як гварел, за довольни є, алє найважнєйше научиц и звикнуц ше на числени бирократски пра вила котрих ше треба притримовац. Нєдавно зме писали о нїм кед достал субвенциї за правенє двох нових озерох за рибалов. Йому ше удало надвладац проєктне фи нан со ва нє, од но сно со фи нан со ва нє до котрого чежко дойсц, алє без котрого ше ище чежше упуциц до таких вельких инвестицийох. Поготов кед ситуация така же 17. ДЕЦЕМБЕР 2021.

раз добри рок, вигодни за продукцию, без хоротох, про- Мам рибалов за себе, за власну продукцию, дома у вадзени з добру хвилю и лєгко обезпечиц пласман, а вец загради маме озеро поверхносци 30 зоз 12 метери. Ховаше зна случиц же єст продукцийни роки кед вше цошка ме лєм потьку, нє маме амура, бо нєт потреби понеже нє пойдзе по плану, а на цо нє мож уплївовац. Бо, то зна нєт анї трави. Сцели зме мац заварти круг продукциї, з буц и робота як на лоту. Питанє цо принєше и хвиля, того озера ше напава живина, у нїм ше ховаю качки и гу хтора того року була єден з важнєйших факторох, була ски, а ми вец маме и риби. барз нєвигодна, бо було мало цепли днї. Надалєй приноТого року за нас бул продукцийни рок у просеку як шиме упечатки зоз тогорочней сезони. и потераз, ище зме нє почали зоз виловом, а рахуєме - Як и кажди рок, и тот бул специфични за себе. Досц же тих дньох виловиме шицок звишок. Риба просеконєвигодни, прето же барз позно пришли цепли днї, аж у вей велькосци, медзи 2 и 4 килоґрами, нє сановали юнию мешацу, риба нє єдла и нє напредовала, вец такой зме на покарми, як и по други роки комбиновал сом нагло пришло барз цепло, та ше воду у озерох мушело и тритикале и готову куповну покарму, бо ше то указа розхладзовац. Тот период тирвал барз кратко, бо уж у ло як добре и риба будзе зоз минималним количеоктобру пришло жимно. Остатнї роки нє було таки слу- ством масци - потоловал нам Славко Джамбасов. чаї и то ше директно одражи на урожай, бо риба ПОНУКАНЄ НА ТАРҐОВИЩУ позно почала напредовац, ста нула зоз при ро стом и чим захладло преПре слабе звикнуце єдстала зоз интензивним зеня меса з риби гражданє ростом - визначує ЕдеСербиї при сподку медз и европ ски ма же ма ми, а лин ски. З виловом почали у хвилькови стан на тарґоавґусту, зоз менших озе вищу, ниа, таки. За 1 000 динари по килоґраму мож рох, а найвекше количекупиц бранцин, ораду або ство коло 70 одсто шиц кей продукциї чували за лиґнї, лосос котрого мож швето св. Миколая по начишлїц аж и як луксуз кошта до 2 000, а туна и юлиянским календаре. - Цо ше дотика цени, до 3 000. Ви год нє й ши це ни риби котру ше хова на обратно ше случує як на ших те ре нох, шуль и прешлого року. Прешлохарча на цени од коло 700 го року зме мали високу У рибарнї Мирка Еделинския заняти Югик Владимир до 800 динари, пеструшка цену на початку, а нїзшу ґу концу. И иншак, скоро по правилу, цена вше висша наяр, та кед ше прешлорочна риба нє розпредала на РИБУ ШЕ ГЛЄДА ТОГО РОКУ час, и остала за яр, якошик ше рибалови нє бриґовали. Медзитим, прешлорочна риба ше розпредала аж у авґШицка риба котра випродукована того року на усту того року, и по нїзшей цени, цо ше ридко случорибаловох у нашей держави найвироятнєйше буд вало и то було страшне, бо ше рибу врацало назад до зе предата по конєц крачунских и новорочних озерох. Та так, того року ше велї прераховйовали же цо шветох по обидвох календарох. Вироятно, як толи як буду. Насадзело ше менше количество до озерох, кую фаховци, же по шветох риби на домашніх ри чим почали вилови цена була менша, и тераз помали баловох нє будзе, та ше будзе увожиц. Тераз риба рошнє. Понеже покарма барз подрагшела, як и шицки з керестурских рибаловох ше углавним пласує на други укладаня од репроматериялу, та и струя. Кед подомашнє тарґовище, алє з часци ше предава и до ложиме шицко на папер, доходзиме по рахунок же це сушедней Босни. на риби муши пойсц горе. Предава ше добре, и по шицким, при концу зме зоз виловом. Годно ше домашню рибу розпредац по Крачун по юлиянским календаре, та после на тарґовищу будзе увозна. Цена житаркох оправдано пошла горе, а тераз остава же би и друге випровадзело цену - заключує Еделински. ДЖАМБАСОВО ТИЖ ЗАДОВОЛЬНИ Вельки польопривредни продукователь на чиїм ґаздовству преважна землєдїлска продукция и з часци статкарство, Славко Надь Джамбасов источашнє уж седем роки мали продукователь риби. Вон и його фамелия пожадали мац власни рибалов, з котрого буду лапац ри би кеди ґод надумаю, а шицки звишки попредаю родзином, сушедовим и познатим. 17. ДЕЦЕМБЕР 2021.

(пастрмка) котра ше интензивно пестує на рибаловох у заходней Сербиї кошта до 500 динари за килоґрам, потька 400 динари, амур кус туньши, а толстолобик коло 300. Медзитим, вельку конкуренцию домашнєй продукциї прави и увозна морска риба котра и глаши за рибу подлєйшого квалитету, алє приступачну каждей кишенки, та очисцени и змарзнути ослич и пе струшка, як и филети панґасиюсу, а шицки мож купиц по цени од коло 300 динари. Ґу тому, док ше на нашо тарґовище увожи риба, ми так пласуєме на иножемне тарґовище потьку зоз вельких войводянских рибало вох и пеструшку зоз жимних менших рибаловох, котри ха ракте ри стич ни за швид ки и би стри по то ки по Сербиї.^

РУСКЕ СЛОВО 11

У КОЦУРСКЕЙ ЦЕРКВИ

ЗАКОНЧЕНЕ РЕСТАВРОВАНЄ У грекокатолїцкей церкви Успения Пресвятей Богородици у Коцуре були перши Служби Божи внєдзелю, 12. децембра, по законченю реставраторских роботох у нукашньосци церк ви котри тирвали шейсц мешаци. По словох пароха коцурского о. Владислава Раца, зоз вкупну роботу котра зробена на обнови церкви, вон презадовольни. - Вєшенї 2019. року, так повесц, почали роботи на обнови церкви и теди ушорени олтар и крилоси. Конєчно тераз после длугшого часу чеканя, после подрезованя, сушеня, малтерованя, а прешли вецей як шейсц роки, роботи, а то и мальованє знука церкви ше приводзи концу. Перша часц закончена 2019. року, гвари о. Рац, а прешлого року пре епидемийну ситуацию, роботи нє могло предлужиц. - Того року роботи у юнию почали, и за тот час ушорена цала церква, повали, бочни мури, ковруш и под коврушом. Шицко обновене, реставроване, а на сликох котри ше находза на повали шицки розпукнуца ушорени барз добре. На бочних мурох остали пар очкодовани слики, алє треба надпомнуц же слики котри на мурох по реґулативи, кед ше билї мури, то остава як окремне, та ше за тото уж остараме и будзе и то поробене. Алє вельки скели яки були, вецей нє будзе требац поставяц у церкви. Обнову окончовали роботнїки зоз лиценцованей фирми за реставрацию „Амброшич” зоз Зомбора, на чолє зоз майстром Иваном Амброшичом, котри, як визначел парох коцурски, робел уж у велїх наших парохийох, а у тей церкви робел и першу часц обнови. - Цо ше дотика мальованя, я презадовольни прето же ми сам майстор цали час толковал и трудзел ше робиц так же би, починаюци од олтара, була повязаносц мурох, фарбох, сликох, тону, и же би повязаносц була и под коврушом, над ков

рушом, же би було шветлєйше. Майстор тиж бул задовольни як ше му то шицко удало зробиц и повязац предок, олтар и святилїще, и задок церкви у єдним препознатлївим, шветлєйшим и обновеним тону зоз ключнима декорами котри були и пред тим, украсни декор остал нєвименєни и зачувани - гварел о. Рац. Окрем того, додал, на єдним боку церкви од Велького шора, Улїчки Маршала Тита, заменєни и облаки, односно очка на облакох. До истих рамох положени сучасни вакумирани, и тераз ше достало таки ефекат же є дупло защицена и провадзи стандард нєшкайших вакумираних склох, визначел парох. - Тоту другу и векшу часц обнови церкви зме зробели з помоцу єдней донациї з иножемства и власних церковних средствох. Остарало ше же би мальованє було знука закончене, и кед Бог да, вец будземе далєй плановац звонка реновирац фасаду и друге цо потребне. Важне тото же за вельки швета тераз будземе у церкви, а будземе патриц и надалєй ше ту сходзиц - заключел о. Владислав Рац. О. Р.

ПРЕД РОЖДЕСТВОМ ХРИСТОВИМ У РУСКИМ КЕРЕСТУРЕ

ГУМАНИТАРНИ КРАЧУНСКИ ВАШАР И СПОВЕДЗ У просторийох парохийного Каритасу у Руским Керестуре, внєдзелю, 12. децембра отримани Крачунски вашар на хторим участвовали 16 предаваче рижних крачунских прикраскох, колачох, бобалькох и другого. Назберане 8 940 динари як добродзечни прилог. Тот пенєж наменєни єдней керестурскей фамелиї зоз хорим дзецком, а керестурски парох о. Владислав Варґа на Службох Божих тиж поволал и других парохиянох хтори можу помогнуц за тоту намену и ище вше донирац, на парохию, або у церкви до каритасовей касочки, цо велї и зробели. На Крачунским вашаре було красне число нащивительох и попри бридкей хвилї, надосц ше и тарґовело, а могло купиц

рижни ручно виробени крачунски прикраски, колачи, бобальки и друге цо потребне за тото радосне швето. Пририхтуюци ше ґу Рождеству Христовому, Крачуну, вирни керестурскей парохиї мали нагоди приступиц и до Св. тайнох споведзи и причасци на швето Непорочне зачатиє, 8. децембра. Як то уж традиция, споведац були и священїки з других наших парохийох, та ше на штирох Службох Божих висповедало красне число вирних. Споведз за хорих и старих у їх обисцох була пияток, 3. децембра, а за школярох, младих и тих цо ище нє сцигли присц ше висповедац будзе на нєдзелю, 19. децембра од 11 годзин и под час читаней, дзецинскей Служби Божей хтора на 11,30. Стреду, 15. децембра, почала и Крачунска дзевятнїца, дзевецдньова побожносц, пририхтованє за швето Рождества Христового, хтора ше модлї по вечаршей Служби Божей, а котра почина на 17 годзин. Службу и дзевятнїцу будзе ше директно преношиц и на ФБ боку Катедрали. М. А. 17. ДЕЦЕМБЕР 2021.

У ШИДЗЕ ОТРИМАНЕ СТРЕТНУЦЕ ВИРНИХ НА ТЕМУ СИНОДАЛНОГО ХОДУ

НАДЇЯ У ВИРИ И МОЛИТВИ Прешлого тижня на Парохиї Преображеня Господнього у Шидзе отримане стретнуце вирних на тему Синодалного ходу. Домашнї бул парох и декан сримски о. Михайло Режак, а модератор сходу о. Владимир Еделински Миколка, парох з Беркасова. Стретнуце почало з молитву Оче наш, а потим о. Еделински кратко потолковал цо то значи синодални ход, т. є. же „синода” одредзена форма схадзки, а ход значи же ше з актуалнима темами идзе зоз єдней заєднїци (парохиї) до другей. Потим ше прешло на кажде зоз штирох питаньох (темох) хтори ше обрабя, а после каждого шлїдзели бешеди вирних хтори винєсли свойо роздумованя. Основне порученє би могло буц же вирним остава вира и молитва, надїя и любов отримац свою людзе умераю, а младих нєт достаточно у церкви. Вирни виру и тото цо нєшка маме и же ше дацо пременї на лєпше. ше зложели же нєт одвиту цо и як би требало поробиц же През бешеду винєшени становиска же жиєме у сучасним би у церквох було вецей вирних, окреме младих, алє же у швеце дзе панує оцудзенє чловека од чловека, же дзеци и менших штредкох то вельо вецей обачлїве. млади нєшка маю иншаки попатрунки на живот и на На Синодалним ходу було Церкву. 12 вирних, з хторих була и РОЗДУМОВАНЯ У БИКИЧУ Тиж ше чуло же єст и тих хтори єдна вирнїца з парохиї з свою виру пестую, гоч и нє активно Беркасова. Свойо одвити и Як нам гварел парох о. Владимир Еделински ходза до церкви и нє участвую на роздумованя на поставени богослуженоьх, алє же почитую М иколка, пред тим як є отримани у Ш идзе, питаня дали Евґения Данчо, виру своїх предкох и родичох, як и Синодални ход концом новембра отримани и у Владимир Торма, Ириней Бикичу. У Пасторалним центру ше зишли вирни традицию. винєсц свойо роздумованя и зауваги на штири Папуґа, Ксения Ґрайцар, Спомнуте и же з рока на рок вше Мирослав Бульчик и Олґица питаня о хторих ше вияшньовали. єст менєй вирних прето же старши Лукач. Вл. Дї.

СТРЕТНУЦЕ ХРИСТИЯНКОХ У НОВИМ САДЗЕ

ДАРУЙМЕ З ДЇЛАМИ През викенд за нами, 11. децембра, ЕГО зоз Нового Саду орґанизовал стретнуце и гуманитарни базар под назву „Нє любме зоз словами и язиком, алє з дїлами и правду” (1. Йо 3,18). На стретнуце ше одволали коло 20 жени, од того були 6 жени з нашей Грекокатолїцкей Церкви, а шицких привитала и програму представела Мария Парнїцки, предсидателька Екуменского форуму християнккох Нови Сад и оглядла ше на активносци и искуства хтори мал Форум християнских женох у остатнім року, як ше одвивал Шветови молитвови дзень, як и на активносци ЕГО скравецкей роботнї у хторей єст и представнїци з нашей заєднїци. Потим було бешеди и о планох у 2022. року, о участвованю на шветовим Форуму женох, уж як годно пре настату ситуацию и проєктох хтори ше планує реализовац кед буду одобрени. О роботи у рамикох Б Р Б С ^ Марияна Айзенкол зоз Земуну, копредсидателька Екуменского форуму християнкох Европи и предсидателька Здруженя гражданох 17. ДЕЦЕМБЕР 2021.

МАХ тиж ше оглядла на прешли и тот рок и потолковала яки маю плани у будучносци. На тим сходзе мали ше представиц и жени з Любовиї, медзитим пре оправдани причини вони нє пришли на сход. Водзени зоз словами з Йоановей посланїци же у тим предкрачунским чаше треба любиц и даровац, алє зоз дїлами, а нє словами, шицки учашнїци подоставали дарунки, а потим, после програми бул и Гуманитарни базар на хторим могло купиц ручно правени дарунки и сполнїц праве тото - подаровац дацо другому. Б . Х -Ц .

РУСКЕ СЛОВО 13

НАУКОВА КОНФЕРЕНЦИЯ НА ЧЕСЦ ПРОФЕСОРА ДР ЮЛИЯНА РАМАЧА

ПРИПОЗНАНЄ ОД КОЛЕҐОХ И НАШЛЇДНЇКОХ Професор Юлиян Рамач забера єдно з найзначнєйших местох у рускей филолоґиї, а без його витирвалей роботи нє мож задумац нєшкайшу русинистику хторей пошвецел цалу свою академску кариєру едзинародна наукова конференция под назву „Живот и дїло проф. др Юлияна Рамача” хтору з нагоди 80-рочнїци од народзеня нашого еминентного линґвисти - филолоґа, орґанизовало Оддзелєнє за русинистику, отримана пияток, 10. децембра на Филозофским факултету Универзитета у Новим Садзе. Як у уводним слове гварел коорди натор конференциї проф. др Михайло Фейса, Юлиян Рамач забера єдно з найзначнєйших местох у рускей фи лолоґиї, а без його витирвалей роботи нє мож задумац нєшкайшу русинис тику хторей пошвецел цалу свою ака демску кариєру. Чежко и начишлїц шицки його авторски роботи и обласци наукового интересованя, алє скоро же у остатнїх 40 рокох нєт капиталного дїла лєбо подняца у русинистики, у хторим проф. др Рамач нє дал ключне доприношенє. Досц спомнуц лєм три волуминозни словнїки (Сербско-руски у двох томох, Руско-сербски и двотомни Словнїк руского народного язика) и Ґраматику руского язика, капитални наслови од хторих кажди сам за себе може стац як животне дїло єдней науковей кариєри хторе автора кладзе до историї русинистики. Скромни яки є, професор Рамач подзековал учашнїком и орґанизатором Конференциї, а бешедуюци о своєй роботней етики, гварел же цалу кариєру „нараз цагал два кочи” - з єдного боку, ту була порядна робота у настави на факултету, а потим, дома, ище єдна - науково-виглєдовацка, односно подняца од хторих даєдни вимагали роки и роки каждодньовей роботи. Алє, як визначел, цо вецей учел и дознавал, вше вецей обласци и конари линґвистики го интересовали, а то му мотив же би и нєшка бул активни. Учашнїкох Конференциї отриманей у Шветочней сали Филозофского факултета привитал шеф Оддзелєня за русинистику проф. др Миливой Аланович хтори професо-

ПРЕЗЕНТОВАНИ РОБОТИ На Конференциї свойо роботи представели проф. др Михайло Фейса, проф. др Михаил Капраль, проф. др Радмило М ароєвич, проф. др Веселин Петрович, проф. др Янко Рамач, др Силвия Илич, мср Александар Мудри, мср Зденко Лазор, мср Доротеа Будински, о. Данил Задрепко, Славко Сабо, Ирина Гарди Ковачевич, Наташа Перкович, Блажена Хома Цветкович, Зинаида Будински и Вероника Вуячич.

рови Рамачови у свойо и у мено Факултета винчовал животни ювилей, а його академску кариєру спатрел през значенє и улогу Оддзелєня за очуванє нє лєм язика, алє и култури и идентитету рускей националней заєднїци на тих просторох. Спред Националного совиту Руснацох сход

1 4 РУСКЕ СЛОВО

привитал подпредсидатель мср Зденко Лазор, хтори тиж и участвовал на Конференциї зоз тему з обласци линґвокултуролоґиї, а директорка Заводу за културу войводянских Русна цох Анамария Ранкович през приклади заєднїцких видавательних проєктох Заводу и Оддзелєня визначела важносц стратеґийного партнерства медзи рускима институциями. За участвованє на конференциї приявели ше вецей як 40 ав торе з роботами з рижних обласцох науки, а скоро половка з нїх абстракти представела и на конференциї, директно, лєбо онлайн. На конференцию ше одволали фаховци з матичного Универзитета, алє и зоз Беоґраду, Горватскей, БиГ, Словацкей, Естониї, Мадярскей, Канади, Япону, Русиї, Австриї... Медзи иншима, роботи на Конференцию приявели проф. др Людмила Попович, др Михаил Дронов, др Павло Роберт Маґочи, проф. др Александер Дуличенко, проф. др Ана Плишкова, проф. др Канаме Окано, проф. др Оксана Тимко Дїтко, проф. др. Мариана Лявинец-Угрин, о. проф. др Борис Холошняй, др Стеван Константинович, мр Гелена Медєши... Прикладно ювилантови, найвецей приявени роботи з обласци язика - линґвистики, семантики, лексиколоґиї, алє и з литератури историї, филозофиї, методики настави... Кажди учашнїк конференциї у заключеню свойого викладаня зоз слухачами подзелєл и даяку особну импресию о тим на яки способ и у якей мири професор др Юлиян Рамач зоз власним прикладом, пораду лєбо потримовку уплївовал на каждого з нїх, та и на цали нови ґенерациї русинистох. Тиж так, спатраюци тематику и обласци линґвистики з хторих приявени теми на Конференцию, заєднїцке им же скоро кажду з нїх у русинистики поставел, розпочал лєбо систематизовал праве професор Юлиян Рамач. Прето одлука Оддзелєня же би ше свойому доаєнови оддлужела зоз тоту тематичну конференцию можебуц и найефектнєйше, алє и найкрасше припознанє єдней науковей кариєри хтора тирва и нєшка, кед професор Рамач ступел до дзевятей децениї живота. Кнїжка абстрактох зоз Медзинародней конференциї пошвидко будзе видрукована, а потим плановане обявиц и интеґрални Зборнїк роботох.^ И. Сабадош 17. ДЕЦЕМБЕР 2021.

киІІига@гизке5Іоуо.сот

НАЦИОНАЛНЕ ШВЕТО РУСНАЦОХ У 2022. РОКУ

МЕДЗИ ПЕРШИМА У ЕВРОПСКЕЙ ПРЕСТОЛНЇЦИ КУЛТУРИ Нови Сад навелько одчитує днї кед постанє Европска престолнїца култури, а после урядовей святочносци отвераня тей титули, нашо Швето будзе медзи першима програмами хтори ше буду одбувац у центру городу, хтори 2022. року будзе ЕПК, у будинку Сербского народного театру. Прето ище важнєйше приказац Руснацох як сучасну и виталну националну заєднїцу реходзи ище єден нєлєгки рок за културну сцену. Пандемия корона вируса у прешлих двох рокох драстично вплївовала на роботу театрох, биоскопох, фестивалох, медзинародне сотруднїцтво и публику. Ношенє маскох занятих и публики, меранє температури, дезинфекция, тестиранє, кажде друге место празне, тримане физичней дистанци и цо кратше затримованє у голу муши ше почитовац у шицких завартих културних просторох, та зме остали ускрацени полного дожица даякей манифестациї, представи лєбо концерту. Заш лєм, можеме ше поцешиц же зме у лєпшей ситуациї як, наприклад, Словацка лєбо Нємецка, хтори ше ознова зочую зоз замиканьом дзверох културних институцийох и общима рестриктивнима мирами, окреме пре наиходзаци швета. Кед уж бешедуєме о шветох, нашо найвекше, Националне швето, прешлого року зме пре епидемийни мири преславели у виртуалним и електронским просторе през преношенє на шицких нам доступних медийох нєшка. Того року зме осторожно и благо оптимистично почали ознова плановац и обдумовац програму у нових обставинох, зажадани публики и стретнуца. Нови Сад навелько одчитує днї кед постанє Европска престолнїца култури, а после урядовей святочносци от вераня тей титули, нашо Швето будзе медзи першима програмами хтори ше буду одбувац у центру городу хтори 2022. року будзе ЕПК. Прето ище важнєйше приказац Руснацох як сучасну и виталну националну заєднїцу. Швето нам вше була нагода през цалодньову програму положиц фокус на визначованє найквалитетнєйших и найрепрезентативнєйших у явним културно-уметнїцким живоце Руснацох. На тот способ презентовали зме посцигнуца войводянских Руснацох и нашей, алє и ширшей заєднїци. Тераз ше упечаток хтори охабиме вецейнїсто мултипликує, пре локацию и контекст у хторим ше Централна шветочносц нашого швета отримує. Водзаци ше зоз идею же правиме баланс медзи традицийним и сучасним, же жадаме представиц и моцнїц сучасне, а чуваме потераз здобуте, концепт Шветочней академиї Централней преслави Националного швета Руснацох у Сербиї 2022. року хтора будзе отримана у будинку Сербского народного театру, облапи наступи наших етаблованих музичарох хтори розошати по швеце. Знїмки своїх наступох и винчованки послали оперска шпивачка Люпка Рац зоз Швайцарскей, пияниста др Дарко Варґа зоз Зєдинєних Америцких Державох и орґуляш Саша Ґрунчич зоз Горватскей, а наживо будземе мац чесц послухац и наступ професора Михайла Будинского зоз Нового Саду, хторого будзе провадзиц колеґиня пиянис-

17. ДЕЦЕМБЕР 2021

тка Ваня Прица и Катарина Ковач, дзивка композитора Ивана Ковача, а ю будзе провадзиц на клавиру Наташа Пандурович. Тоти музичаре, знаюци значносц и велькосц манифестациї у хторей участвую вибрали свойо найлєпши наступи, кажди зоз своєй обласци, за репрезентованє рускей заєднїци. Їх наступи класичного характеру буду попреплєтани зоз венчиками руских мелодийох хтори виведзе наш Национални оркестер под дириґентску палїчку Мироня Сивча. Вистава, хтора вше провадзи Швето, будзе пошвецена 100-рочнїци од народзеня нашей першей академскей подобовей уметнїци Гелени Сивч, а сучасну ноту вистави даю роботи Лидиї Рамач, модней креаторки и костимоґрафки.

Як уж спомнуте на початку, нашо Швето будзе медзи першима подїями у урядово преглашеней Европскей престолнїци култури 2022. року, алє нє будзе и остатнє. Руска заєднїца прейґ Заводу за културу войводянских Руснацох участвує у проєкту „Квет рижнородносци” у рамикох хторого будзе представена рижнородносц меншинскей творчосци рускей, мадярскей, словацкей, румунскей и горватскей заєднїци, як єдинственей цалосци хтора приказує зложеносц европского и новосадского културного идентитету. Надпомнуц би ознова и же шицки змисти буду орґанизовани у складзе зоз актуалнима епидемийнима мирами у моменту отримованя.^ Анамария Ранкович, директорка Заводу за културу войводянских Руснацох

РУСКЕ СЛОВО 15

„КОЦУРСКА ЧУТКА 2021”

ВЕЧАРИ ПОЛНИ ГУМОРУ И САТИРИ На тематични конкурси „Коцурскей чутки 2021” - „Пандемия и я” и „Попис гражданства, статку и дробизґу”, котри тирвали пол рока, одволали ше 22-йо креативци зоз седем державох - Сербиї, Горватскей, Босней и Герцеґовини, Сиверней Македониї, Словацкей, України и Мадярскей просторийох Дома култури у Коцуре през днї викенду, 11. и 12. децембра, у орґанизациї Културно-просвитного дружтва ДОК - Нови Сад отримани Медзинародни фестивал гумору и сатири „Коцурска чутка 2021”, того року єденасти по шоре. Тогорочни Фестивал почал всоботу зоз отвераньом вистави у голу Дома култури Коцур. Предсидатель КПД ДОК - Нови Сад проф. др Михайло Фейса визначел значносц Фестивалу за котри гварел же є по характеру и форми єдинствени на тих просторох. На паноох нащивителє могли видзиц ретроспективу потерашнїх карикатурох, як и вибор зоз дзешецрочних активносцох Дружтва. Тиж, того вечара представена и вистава дзецинских подобових роботох на теми „Ламачка” и „Коцурска чутка”, а после вистави була отримана и промоция кнїжкох двох лауреатох.

ПРЕГЛАШЕНИ И ЧИСЛЕНИ ПОБИДНЇКИ Другого дня фестивалу, внєдзелю, отримана Централна манифестация и перша часц програми, „Коцурска чуточка”, хтора була пошвецена дзецом дзе ше наймладши представели зоз музичнима и ґлумецкима точками. Наступели школяре зоз коцурскей ОШ „Братство єдинство” зоз скечами, писнями и танєчнима точками, а одбавена и кратка театрална представа „Пандемия и ми” котру написала Катарина Фейди. Друга часц програми облапяла „Коцурску чутку”, дзе представени рижни музични точки, и твори лауреатох. Преглашени и побиднїки по шицких конкурсох котри були розписани з нагоди тогорочного Фестивалу. По словох др Михайла Фейси, на тематским конкурсу „Пандемия и я” и „Попис гражданства, статку и дрробизґу”, котри бул отворени пол рока, участвовали 22-йо креативци зоз 7 жемох - Сербиї, Горватскей, Босней и Герцеґовини, Сиверней Македониї, Словацкей, України и Ма дярскей. По одлуки жирия у чиїм составе були Юлиян Пап з Нового Саду, як предсидатель, и проф. др Юлиян Рамач, проф. др Михайло Фейса и Мануела Кучмаш зоз Коцура, перше место дзеля Васил Толески зоз Скопя и Веселин Миятович зоз Вербасу, а друге и треце место дзеля Милан Добровольски Ранчер з Маґличу и Милица Боснич з Нового Саду. Награду „Соцки” за найлєпши гумористично-сатирични текст на руским язику и перше место дзеля Славомир Олеяр з Торонта у Канади и Юрий Мельник з Мукачева у України, а друге и треце место дзеля Терезия Кубанїйова з Прешова у Словацкей и Дюра Салонтаї з Коцура. За найлєпшого карикату ристу „Коцурскей чутки” преглашени Федор Вицо зоз Словацкей, а за найлєпшого сатиричара и аналитичара у 2021. року преглашени Михайло Катона зоз Руского Керестура. У рамикох того Фестивалу накнадно були розписани ище пейц конкурси котри тирвали мешац. Побиднїки у музичним конкурсу, шпиваню гумористичних писньох, то Владимир Малацко з Керестура и Акош Пап зоз Кули. Жири похвалєл и Милана Ґнипа котри на конкурс послал часц материялу зоз дзецинского музичного фестивалу „Коритка” з Нового Саду, як и Александра Дулишковича з Мукачева котри ше представел

16 РУСКЕ СЛОВО

зоз соло интерпретациями на руским язику. Побиднїца на театралним конкурсу Катарина Фейди, котра ше зявела як авторка дзецинского фалата, плавна ґлумица и режисерка, а ґлумици Силвия Маґоч, Мартина Уйфалуши и Марияна Фараґо похвалєни. Тиж, за свойо точки похвалєни були и школяре коцурскей школи Рамона Будински, Филип Буила, Даниєла Ґайдош, Николина Маґоч, Михайло Копчански, Хелена Колєсар и Невена Достич, а за найшмишнєйши видео преглашени видео-клип Александра Суботина у котрим главну улогу ма Сандра Ґойков. На подобови конкурс сцигли числени роботи школярох зоз коцурскей школи, зоз Основней школи зоз Савиного Села и зоз Петровцох. Жири, на чолє зоз Владом Нярадийом додзелєл по три перши, други и треци награди - перше место Николина Маґоч, Филип Буила и Михайло Копчански, друге Даниєла Ґайдош, Надя Ґайдош и Рамона Будински, а треце Ана Еделински, Дуня Дубак и Николия Панджа. У правеню чардака зоз чуткох, жири нє бул усоглашени, та лєм похвалєни школяре учителькох Славици Чельовски и Ивони Гнатко зоз Петровцох. Найдлугшу чутку, длужини 28 цм, принєсол Михайло Чордаш. За иновативни гумористични креациї похвалєни Мартина Уйфалуши за рифейс-анимациї и Славомир Олеяр за крижальки пошвецени Чутки. Плакети, припознаня и подзекованя буду видруковани и уручени шицким початком 2022. року, гварел др Фейса. ГУМАНИТАРНИ ХАРАКТЕР Фестивал бул уключени до гуманитарней акциї збераня помоци за хлапчика Йована Панайотова зоз Коцура, за чийо лїченє и регабилитацию ше уж длугши час орґанизую рижни акциї. На концу, предсидатель КПД ДОК - Нови Сад проф. др Ми хайло Фейса подзековал на потримовки Бензинскей пумпи Тутнєвич, Дому култури Вербас, ОШ „Братство єдинство”, МЗ Коцур, ДОД Коцур, КУД „Жатва”, наставнїци Марияни Петричевич котра помогла коло сценоґрафиї, а як визначел, окреме є подзековни численим медийом, заш лєм визначуюци руску редакцию РТВ-а, и Бору Отича котри дал наяву за Фестивал у своєй емисиї „5казанє”. Манифестацию Медзинародни фестивал гумору и сатири „Коцурска чутка 2021” потримал Национални совит Руснацох, Завод за културу Войводянских Руснацох и ґенерални покрови тель Туристична орґанизация општини Вербас.^ О. Русковски 17. ДЕЦЕМБЕР 2021.

киІІига@ ги5ке5Іоуо.сот

ДОМ КУЛТУРИ РУСКИ КЕРЕСТУР

ВИВЕДЗЕНА ДЗЕЦИНСКА ПРЕДСТАВА СЛИЗИ” я МЕШАЧКОВО 1 У Доме култури у Руским Керес туре, штварток, 9. децембра, отримана премиєра и другей дзецинскей представи „Мешачково слизи”, авторки Ирини Гарди Ковачевич, у режиї Вла димира Надя, а хтору спред Руского народного театру „Петро Ризнич Дядя”, виведол Емил Няради. „Мешачково слизи” друга представа за дзеци хтора требала буц приказана у рамикох тогорочного Драмского мемориялу Петра Ризнича Дядї, а источашнє представя и штварту сказку зоз проєкту „Вандровкаш”, чия реализация почала концом 2019. року. - Перше було у плану за Мемориял порихтац представу „Голубица”, хтора уж виводзена, но пре поцагованє датумох виводзеня дзецинских представох, було часу пририхтац нову представу „Мешачково слизи”. - гвари Емил Няради и додава же сказки авторки Ирини Гарди Ковачевич идеални за виводзенє, бо су дзецом розумлїви, поучни и без насилства. - Иринка авторка шицких сказкох зоз проєкту „Вандров каш” и на тот завод єй сцем подзековац, бо наисце добре сотрудзуєме. Шицки єй приповедки барз добре написани, а мнє окреме лєгла перша сказка „Рибар и принцеза”, и „Мешачково слизи”. Тота сказка ми дава комоцию, ширину, можлївосц импровизациї. Ослухуєм дзеци у публики, кед видзим же

провадза, можем прешириц приповедку на толкованє словох хтори уж архаїчни и дзеци им слабо знаю значенє, а кед ше почню кормацац, преходзим на сущносц, та повем шицко, лєм без толкованя. Док ше, єдного дня, закончи тота епидемийна ситуация, и док зоз тима сказками з проєкту „Вандровкаш” почнєме обиходзиц дзеци по наших местох, любели бизме направиц даяки едукативни сериял у хторим бизме дзецом толковали значене праве тих старих предметох хтори ше вецей нє хасную - толкує Няради. Сказка „Мешачково слизи” приказує еґзистенциялну борбу пейцочленей рускей фамелиї хтора жиє на салашу. Оцец одходзи заробиц до Америки, а мац за тот час остава сама зоз троїма дзецми, хторих треба прекармиц. Пре нєщесце на ро боти у рудокопу, оцец траци паметанє и прето нє посила пе нєж, а улогу хранїтеля теди пребера мешац, хтори од жалю над їх судьбу, пуща стриберни слизи. Як и потерашнї виведзени сказки „Рибар и принцеза”, „Мацерово шерцо”, „Голубица” и приповедка „Мешачково слизи” будзе знята и обявена на даєдней од интернет платформох, а док епидемийна ситуация дошлєбодзи, у планє же би ше шицки штири дзецински приповедки виведло наживо, и по других руских местох. Ан. М .

КУД „ТАРАС ШЕВЧЕНКО” У ДЮРДЬОВЕ

ПРЕДСТАВЕНА НОВА КНЇЖКА ДЮРИ ЛАТЯКА У просторийох КУД „Тарас Шевченко” у Дюрдьове всоботу, 11. децембра, отри мана промоция найновшей кнїжки Дюри Латяка „Национални препород Русинох у Бачкей и Сриме и Руске народно просвитне дружтво (1919-1941)”, хтору обявел Союз Руснацох Українцох Сербиї. На инициятиву автора, перша промоция кнїжки символично отримана у Дюрдьове, понеже зачатнїк идеї о снованю РНПД о. Дюра Биндас у тот час служел як священїк праве у тим валалє. О кнїжки бешедовали историчар проф. др Дюра Гарди, рецензент кнїжки Велимир Паплацко, историчар Саша Саба-

17. ДЕЦЕМБЕР 2021.

дош и автор Дюра Латяк, хтори потолковал же кнїжка настала на основи фельтона хтори 2019. року з нагоди 100-рочнїци РНПД пририхтал за „Руске слово”, а тот материял у новей публикациї преширени и дополнєни. Др Дюра Гарди ше през вецей прикла ди огляднул на теми и подїї хтори обробени у кнїжки, а бешедовал и о преднякох Руского народного просвитного дружтва о. Дюрови Биндасови и о. Миркови Боїчови, хтори у тим чаше були священїки грекокатолїцкей парохиї у Дюрдьове. Велимир Паплацко як рецезент кнїжки гварел же нам така кнїжка уж давно була потребна прето же народ хтори нє позна свою прешлосц, нє ма анї будучносц. Зоз писаньом тей кнїжки Дюра Латяк вельо поможе, окреме младим ґенерацийом, же би ше упознали зоз подїями хтори ше збули при Руснацох у прешлосци. Тиж так, у кнїжки интере сантни и биоґрафиї преднякох РНПД-а. Историчар Саша Сабадош бешедовал о Миркови Боїчови и його доприношеню реализациї идейох препороду Руснацох.

Окреме ше огляднул и на биоґрафию др Милутина Ґубаша хтори бул єден зоз сновательох и перши предсидатель Културно-просвитного союзу югославянских Руснацох и перши редактор новинох „Заря”, хтори тота орґанизация видавала. Тиж так бешедовал и о подзелєню медзи Руснацами на „заряшох” и „просвиташох”. Сам автор кнїжки, Дюра Латяк, бешедовал обсяжнєйше о єдним зоз найвекших подняцох Руского народно просвитного дружтва у 1939. року, кед прилапени по над 300 вибеженци зоз новопреглашеней Карпатскей України, после розпаду Чехословацкей, у котрей пред тим була як треца конститутивна територия Подкарпатска Рус. Вибеженци зоз тей жеми допринєсли нашому препороду, бо були змесцени у Руским Керестуре, Шидзе и других наших местох. Латяк вецей бешедовал и о учительови Михайлови Ковачови и його велькому доприношеню у просвитней и орґанизацийней роботи и у функционованю РНПД-а. У наступним периодзе, обчекує ше промоция кнїжки и у других наших местох. В. П.

РУСКЕ СЛОВО 17

КУЛТУРА И ПРОСВИТА

АКТИВНОСЦИ ЗДРУЖЕНЯ „ПАКТ РУТЕНОРУМ”

МЛАДИ НАПРАВЕЛИ УМЕТНЇЦКИ ВИКРОК Членом Пакту ше удало часточно ушориц просториї у Младежским доме хтори достали на хаснованє, як и достац финансийни средства за два проєкти од хторих перши „Процесуална ґалерия младих”, а други „Вечар дружтвених бавискох” лени здруженя „Пакт Рутенорум” у своїх просторийох у Младеж ским доме у Руским Керестуре внєдзе лю, 12. децембра, представели першу часц проєкту „Процесуална ґалерия младих”, а потим бавели дружтвени бависка. Перши проєкт, публики представи наших младих уметнїкох рижних жанрох подобовей и визуалней уметносци. Предсидатель Пакту Деян Павлович привитал шицких учашнїкох, а после нього Лара Петкович, єдна од актеркох того проєкту, отримала преподаванє - представела свой малюнок за хтори идею нашла у приповедки Мирона Будинского „Воденїчка на стриберним поточку”. Надалєй приповедала о своєй драги през ученє о уметносци, о творчосци Салвадора Далия, Марка Ротка и Илиї Башичевича Босиля хтори ю инспирую, а и приблїжела присутним уметносц вообще. Як потолковал Павлович, у наиходзацим периодзе Златко Емейди, други учашнїк „Процесуалней ґалериї младих” представи публики свой мурал з мотивами Руснацох и Руского Керестура, отрима онлайн преподаванє, та з тим будзе закончена друга часц того проєкту. - Треца часц будзе преподаванє Даряна Гардия, дзе представи свой особни вислов и ище баржей нам приблїжи уметносц - визначує Деян Павлович. Друга часц вечара була резервована за Пактов проєкт „Вечар дружтвених бавискох”. Дружиц ше пришли и госци з Нового Саду, а як дознаваме од Павловича, була поволана и младеж з Коцура и Дюрдьова, алє ше им, нажаль, пре шнїг хтори през викенд завял драги, нє удало присц. Предсидатель Пакту ше наздава же „Процесуална ґалерия младих” надалєй будзе динамична, же ше з рока на рок вше вецей младих уключи до таких проєктох и

1 8 РУСКЕ СЛОВО

представи себе зоз своїма малюнками, як рускей младежи, та так и ширшей публики, и же ше нє будзе мальовац лєм по мурох у їх просторийох, алє по цалим валалє. - Подобни случованя будземе орґанизовац и убудуце, а озда нам ше уда позберац и наших младих уметнїкох з вецей местох - закончує Деян. Члени Пакту з тей нагоди ше жадали и огляднуц на стан просторийох у хторих ше тоти случованя отримую - пактовци влєце вошли до тих просторийох, кус-покус робели и удало им ше ушориц их же би ше мали дзе дружиц, ґенеровац будуци идеї и плани, та и реализовац рижни проєкти. Но, алє то нїч ище нє готове, як члени Пакту гваря, хиби им мебель, тераз хасную пожичени и зогриванє им нє ришене, та поволую шицких добрей дзеки же би им помогли, чи финансийно, чи у роботи. Хто може и жада помогнуц, може ше им явиц на друж твених мрежох, директно їх членом, лєбо на расїгиШепогит@ дтаі1.сот Медзитим, мож обачиц же члени Пакту задовольни з тим роком, поцешени су же ше после длугого часу зорґанизовали, же єст младих хтори жадаю твориц и участвовац у рижних проєктох и случованьох, а на концу поволую и шицких младих же би ше ґу нїм придружели у будуцих акцийох. Пактовци, два днї пред тим, пияток, 10. де цембра, по проєкту котри финансовала Оп штина Кула, у своїх просторийох орґанизо вали Филмски вечар, док проєкт „Процесуална ґалерия младих” реализовани з потримовку Заводу за културу войводянских Руснацох, а „Вечар дружтвених бавискох” з помоцу Роботного цела за младих Националного совиту Руснацох.^ Р. Джуджар 17. ДЕЦЕМБЕР 2021.

Р О К X IX Ч И С Л О 12

Написала и ушорела: Мартица ТАМАШ

ВШЕ МОЖЕМЕ БУЦ ЛЄПШИ

КРАСНИ ШВЕТА У МИРЕ

ЗЛАГОДИ

По Нови 2022. рок єст ище дакус вецей як два тижні, и затераз ше зна же орґанизоване преславйованє будзе завишиц од препорученьох Кризного штабу. Крачун фамелийне швето, преславюєме го з одходом до церкви и у своїм обисцу, а понеже зме ше уж шицки звикли на почитованє епидемийних мирох за защиту од корона вируса, рахуєме же го преславиме святочно, по обичайох и же будзе и шпивачох ририхтованє за Крачун и Нови рок приноши шветочну атмосферу до на ших обисцох и то нагода же бизме ше намагали вецей чувац свойо здравє, моцнєйше любиц и вецей розумиц своїх найблїзших, мац моц нє й шу ви ру, буц цо лєп ши людзе и почитовац тото цо маме. Присуство пандемиї тиж нагода же бизме вицагли поуки, гутори отец мр Дарко Рац, протоєрей стварофор, парох у Бачинцох. - Видзиме зоз тей пандемиї ко рона вирусу и нєизвесносци котра нас знашла уж други рок, завартосци, карантинох, вакцинох, кельо ми як чловечески род ранїви и яки зме мали пред велькосцу Господа Бога. Зоз тей завартосци и специфич них усло ви й ох за жи вот под час пандемиї треба же бизме ви цагли поуки. Пандемия нам указала кельо тото цо нам було звичайне у предходних рокох, чи то були путованя, чи виходзеня до кафичох, на варош, друженя, свадзби, ми нє знали ценїц, док зме мали, док нам то було шлєбодне, алє аж тераз кед нам ше почало забраньовац. То нам нагода же бизме знали ценїц тото цо маме, же бизме знали ценїц каждого чловека, таки яки вон є, прилапиц го аж и кед є иншаки, чи по вири, чи по фарби скори, чи по иншим, треба же бизме ше усвидомели, тельо кельо глєда єдна християнска, єдна людска релация спрам блїжнього. Видзели зме и же каждому чло ве кови барз важна шлє бода. Кед вам шлєбоду однєю, вец вам, прак тично однєю шицко, а фамелия остава ту яґод центер живота. У Новим 2022. року могли бизме преглїбиц роздумованя у тим напряме же бизме баржей знали ценїц тото цо нам ше дава, другого, нє патрели

17. ДЕЦЕМБЕР 2021.

на другого патраци на розлики, алє на тото цо нас зєдинює, бо кажди чловек ма доброго у себе гутори о. Дарко Рац. За Рождество Христово треба ше и духовно порихтац. Тот час по швет крачунским посту, вихаснуйме же бизме ше духовно зблїжели зоз Го сподом Бо гом. Тре ба ше виспо ведац, покаяц ше и кед єст нєскладаня у фамелиї, треба пребачиц и будовац ознова одношеня хтори базо вани на лю бови. Пре бачиц му ши ме, шицки зме людзе и нє совершени зме, маме слабосци и Господь Бог нас таких люби. Кед чловек зна прилапиц другого и кед зна пребачиц, вец будзе и щешлїви у живоце. По моїм, найвекше щесце мац духовни мир и чисту совисц. Дакому ше тото щесце манифестує през фамелию, хто нє ма фамелию, ма можебуц дацо друге, алє кажде ми маме душу и совисц хтора кед чиста пред Госпо дом Богом, вец чловек щешлїви. Кед, як духовни людзе, вериме до Господа Бога и кед жиєме Євангелию, вец нам тото щесце Исус Христос и ми видзиме шицко позитивне, нє видзиме тото цо неґативне и на таки способ поставаме свидомо, або нєсвидомо, щешлїви людзе - толкує о. Рац. У фамелиї бачинского пароха Крачун ше слави и по новим и по старим календаре. Отец Рац гвари же кален дар нє питанє вири, алє є питанє математики и астрономиї, а Крачун єден, чи го славиме по Григориянским календаре 25. децембра, а чи го славиме 7. януара, по Юлиянским календаре. За Крачун по новим календару о. Дарко Рац и панїматка Маруся зоз дзецми Андрейом, Антонию и Карлом иду до своїх найблїзших до Руского Керестура, бо су там народзени и там жили. У їх доме, на парохиї у Бачинцох, ядловец уж оквицени, ту Крачун преславюю по старим календаре и любя кед им за тото вельке швето приду шпиваче, госци, кумово и родзини.

РУСКЕ СЛОВО 19

ДОМ И ФАМЕЛИЯ

У ВИДАНЮ НВУ „РУСКЕ СЛОВО”

БУДЗЕ МАЦ е РОВА РУСКА КУХА РКА Кухарка при шицких народох вше популарна кнїжка. И гоч кельо, и гоч з яким змистом ше вида, чи то колачи, чи єдла з риби, чи є обща кухарка зоз рижнороднима єдлами, людзе ю вше любя опатрац, купиц и мац у доме и попри тим же велї рецепти мож найсц и на интернету овинско-видавательна установа „Руске слово” 1987. року обявела Сучасну руску кухарку, у чиїм пририхтованю участвовали Блажена Хома Цветкович, Мария Даниш, Весна Семан и Еуфемия Чапко. Шицки прикладнїки тей кухарки давно розпредани, у медзичаше обявени даскельо кухарки меншого обсягу, медзитим, нашо людзе, а окреме тоти цо жию у иножемстве жадаю мац єдну обсяжну, богату руску кухарку. Нєодлуга, у януару, будзе обявена нова, Мацерова руска кухарка, о хторей нам вецей пове язична редакторка и редак торка новей кухарки у виданю НВУ „Руске слово” Блажена Хома Цветкович. - Руске слово предходну кухарку видало пред 43 ро ками и єй редактор бул Дюра Латяк. Була то велька ро бота, бо у нєй облапени вецей як 890 рецепти, плус рецепти за костиранє хорих, вец єдла кед ше трима диєту, дзецински єдла, а єст у нєй и поради о змарзованю желєняви, кед ше колє швиню и други поради хтори на да я ки спо соб вяза ни за поживу, або єдла. Ю вецей нє мож купиц, алє хто ю ма, чува ю як око. Од теди, нє прейдзе рок а да ше

20 РУСКЕ СЛОВО

дахто нє интересує чи Руске слово уж нє вида даяку кухар ку. Питаю ше и на саймох, и кед дахто придзе з иножемства и вообще, кед маме даяки промоциї кнїжкох. Кнїжки вшелїяких жанрох ше видавало, алє видац кухарку, вше якош нє було на шоре. Нє прето же ше нє сцело, алє то вимага и найсц доброго фотографа, и добрих кухарох хтори би тоти єдла наварели, добру орґанизацию, и вшелїяк, то нє мали пенєж - гутори Блажена Хома Цветкович. Прето ше и рушело до реализациї проєкта новей кухарки. - З директором Борисом Варґом зме ше раз збешедовали о моєй дипломскей роботи хтора мала праве тему Готовенє и назви єдлох у Руским Керестуре и же бизме з тей роботи могли вицагнуц стародавни руски єдла, понеже мойо собешеднїки були старши ґаздинї хтори сом знїмала и записовала рецепти, так як вони рихтали и варели. Нова кухарка ше будзе волац Мацерова руска кухарка, праве прето же найвекшу часц рецептох записани од моєй мацери, так як вона рихтала и варела. Вшелїяк, даяки рецепти зме кориґовали, бо у нєшкайшим чаше нє мож було шицко так зготовиц як цо то робела моя мац. А тиж так и состойки нє истого квалитету, анї судзини, а анї нє ше вари на шпоргету на древа, або пече у пецу, та вец то дава єдлом и такой иншаки смак. Но, поробене шицко же би єдла здабали на гевти стародав ни. И так зме ришели же барз будзе добре кед бизме мали єдну таку кнїжку - толкує Хома Цветковичова. За кажди народ важна його национална кухня и кухарка як кнїжка. - Барз важне же би єден народ мал кухарку зоз своїма националнима єдлами. Перше же би ше их зачувало и нє забу ло, а друге през єдла и обичаї хтори вязани за тоти єдла вид но як єден народ жил, як дихал, цо их вязало, цо им було ва жне и прецо, яка була їх традиция и обичаї. Бо и кед сами пойдзеце до иножемства, або сце медзи даяким другим на родом перше цо вас интересує то єдзенє, цо то тото специфичне и иншаке як при нас. Туристи окреме любя коштовац традицийни єдла и напой. То кнїжка нє лєм о єдзеню, алє и о култури, традициї, обичайох, о чимшик специфичним за єден народ - гутори наша собешеднїца, хтора указує и на язикове богатство кухарки. 17. ДЕЦЕМБЕР 2021.

- Понеже у кухарки мож найсц вельо стародавни термини напр. як орех квасу, гарсц муки, шкарупина води, як гуше вайцо масци, муки кельо приме, хтори информаторе хасновали у своєй бешеди и кед варели, а окреме окреме специфични предмети: силка, двагушни гарчок, „пасульова” миска..., хтори вецей нєт и хтори гуторя о тим цо ше хасновало и з чого були тоти предмети. Векшина тих предметох архаїзми, алє их нє треба забуц. У новей кухарки потолковане яки то мери були и, так повесц, „преложени” су на сучасни мери же би людзом було розумлїве. Тиж так хаснователє кухарки достаню и такв. „бонус”, бо при дзепоєдних рецептох додати и даєден рецепт за хтори зме думали же треба же би бул у кухарки бо є стародавни, алє зме го пре одредзени причини нє могли зготовиц и висликовац гутори редакторка. У новей кухарки єст вецей файти єдла, а медзи нїма велї традицийни. - Роздумовали зме же цо положиц до ку харки. Ми, Руснаци, маме вельо єдла хтори би могли буц у тей кнїжки, алє опредзелєли а то наприклад при православних вирнїкох нє так. При Ру снацох мало було строго посни колачи и єдла, наприклад, то були бобальки, капущанїки на олєю, кромплї на лупу з олєйом, значи кед ше виключело и масц и месо. Так же зме як посни єдла кладли так як преписує наша грекокатолїцка вира. Температуру печеня зме тиж прилагодзовали „нєшкайшим” шпоргетом, бо вшелїяк же иншака була темпера тура на шпоргетох до хторих ше кладло на огень, або у на биваних пецох - потолковала редакторка.

зме ше лєм за тоти цо найстарши, традицийни и специфич ни за Руснацох и тоти цо нашо ґаздинї найчастейше варели. Кухарка подзелєна на 7 обласци: Єдла хтори ше рихтали на роботни дзень, Мачанки, Юшки, Печива и пити, Варени єдла на густо и на ридко, Колачи, Лакотки и єдла хтори ше рихтали на вельки швета Крачун, Вельку ноц, Кирбай. Ту положени и Дисновтор, бо и тот дзень бул скоро як даяка госцина. Пред обласцами єст и уводни тексти хтори описую период кеди ше тоти єдла варело и обичаї хтори були за нїх вязани - гутори Блаженка и додава же дума же велїм ґенерацийом, а окреме тим младшим, то будзе барз цикаве. Вельо годни дознац о нашей прешлосци, а тоти кус старши цо дацо з того паметаю ше враца до часох кед були мали и кед им мацерова кухня була цошка найлєпше у периодзе док жили з родичами и нє засновали свойо фамелиї. Єст ище специфичносци. - Дакус зме ше обавали коло того цо положиц як посне т. є. нєпосне єдло, понеже при Руснацох посне було лєм тото цо ше єдло кед ше строго посцело, и стреду и пияток, кед ше нє єдло меса, алє ше єдло и сира, и вайца напр. Углавним ше варело ше на масци, бо олєю нє було, або го ридко було, 17. ДЕЦЕМБЕР 2021.

Мацерова руска кухарка будзе мац коло 216 боки, и по квалитету, и по випатрунку годно ше ю поровнац зоз нєшкайшима сучаснима кухарками. Пририхтали ю: Любица Няради хтора варела, Ивана Медєши, хтора єдла висликовала и направела наисце красни фотоґрафиї, Иґор Орсаґ хто ри здумує дизайн, фарби, склада додатки ґу фотоґрафийом и Блажена Хома Цветкович, редакторка виданя, хтора напи сала уводне слово, тексти хтори провадза одредзени обла сци, рецепти. Кнїжка порихтана тимски, у красним сотруднїцтве и будзе на хасен шицким хтори ю купя, бо єст з чого виберац, а и красна є за очи. ■ Фото: Ивана Медєши

РУСКЕ СЛОВО 21

женоблоґ

Пише: Ясмина ДЮРАНЇН етаіі: ]азтіпа.фгапіп@дтаіІ.сот №№№.2ЄпоЬІоді]а.сот

ше кед конєц рока, якошик ше зводза рахунки. Знаце, кед кладземе плуси и минуси... Кед себе углавном доганяме цо зме нє поробели, а могли зме... Вше ше баржей критикуєме, як хвалїме... Яки лєм треба буц скромни и справедпїви, а знука у миру и полни подзековносци за тото цо маш... Кельо нас єст таких, питам ше явно...

Я ше потрудзим у наиходзацим року приблїжиц ше крочай блїжей ґу тому. Нє сцем повесц же сом нєзадовольна зоз тим роком. Як бим могла буц кед ми вишла кнїжка котру шицки так барз крашнє прилапели, кед зме ше постретали на промоцийох... Кедишик сом роздумовала о єдней пайташки котра вше нашмеяна, розположена, водзи рахунка о тим цо є, як єй днї випатраю, вежба йоґу, крашнє випатра, ту и фризура и шминка... Роздумовала сом же би и я така буц. И днями ме трапело прецо сом нє така. А вец сом зрозумела же єй живот скорей нє бул лєгки, сама одховала дзецко зоз автоимуну хороту у нєпознатим варошу, борела ше як знала и могла, и праве тоти почежкосци єй живот дал же би их превозишла и зоз того шицкого вона

22 РУСКЕ СЛОВО

постала моцна, одлучна и задовольна, цо видзи на нєй кажде хто на ню попатри. Накадзи сом тото освидомела, такой сом знала кеди ше я так будзем чувствовац док превалїм тото цо мам превалїц. Дармо ше тераз превипитуєм чом сом тото так, а гевто иншак... То лєм траценє часу и енерґиї. Як хтошка гварел, живот зоз нас справи тото цо зме. Прето сом ришела же на концу того року нє будзем зводзиц рахунки, алє тот конєц преглашим за нови початок. Шицки свойо моци унапрямим на цо ефикаснєйше превозиходзенє рижних малих кризох. Ришела сом же нє будзем вецей писац Женоблоґию. Треба ми часу же би ше шицко случело и закончело. У мнє. Треба ми часу за початок. Верим же после того наступи нови, нє лєм рок, алє цали период у котрим сом годна з лєгкосцу писац и дзелїц свойо импресиї за вами. По теди, будзце ми здрави и задовольни. Роздумайце у хторей ше фази ви наиходзице, пренайдзце хторе то заренко шветлосци у ваших шерцох ошвицує вашу животну драгу. Та так вєдно крачайме ви зо мну у думкох, и я зоз вами. Щешлїви нам наиходзаци швета! ■ © 17. ДЕЦЕМБЕР 2021.

киІІига@ гизке5Іоуо.сот

САЯМ КАРИЄРНОГО ВОДЗЕНЯ И СОВИТОВАНЯ У БЕОҐРАДЗЕ

НАГРАДА И ТИМУ ЗОЗ ШКОЛИ „ПЕТРО КУЗМЯК” Керестурска Основна и штредня школа зоз домом школярох „Петро Кузмяк” наградзена на VII Сайму школских тимох за кариєрне водзенє и совитованє, у катеґориї диґиталних иновацийох. Саям бул отримани вовторок, 30. новембра, прейґ Зум платформи, а додзелєни штири награди. У тиму „Петро Кузмяк” були наставнїки закончуюцих класох, педаґоґи, помоцнїки директора и директорка школи. На Сайму участвовали 12 школски тими за кариєрне водзенє и совитованє котри ше представели зоз найважнєйшима активносцами котри запровадзую у своїх школох зоз цильом унапредзованя схопносцох як обезпечиц роботу своїм школяром. Учашнїки змагательней часци, 12 тиму пришли зоз дзешец школох - з Бачу, Княжевцу, Руского Керестура, Велькей Плани, Нишу, Беоґраду, Краґуєвцу, Сечню, Панчева и Баїней Башти. На презентациї присуствовали и вецей як 80 особи як нащивителє зоз школох, державних институцийох, швету бизниса, орґанизацийох цивилного дружтва и други заинтересовани поєдинци. Додзелєни штири награди - керестурска школа „Петро Кузмяк” наградзена у катеґориї Диґиталних иновацийох у обласци кариєрного водзеня и совитованя, Польоприредна школа зоз Бачу наградзена у катоґориї Активносци кариєрного водзеня и совитованя у роботи зоз школярами зоз чувствительних ґрупох, Штредня фа хова школа зоз Краґуєвцу наградзена у катеґориї Сотруднїцтво зоз дїловним сектором, а специялну награду

достала Ґимназия „Йосиф Панчич” зоз Баїней Башти за препознаванє окремного потенциялу за розвой кариєрного водзеня и совитованя. У комисиї за награди були - еспертка за кариєрне водзенє и совитованє, Єлена Манич Радоичич, спред Министерс тва просвити и технолоґийного розвою, Ивана Берич, спред Министерства младежи и спорту Емилия Панич, зоз „БигодиМапсе” центру Ивана Вулич Шимшич, и зоз Привредней комори Сербиї Лидия Матияш. Саям традицийно орґанизує Беоґрадска отворена школа, орґанизация з котру керестурска школа сотрудзує уж вецей роки. Тогорочни саям реализовани зоз партнерским проєктом „Соса-Соїа потримовка младим”. М. Дж.

АКТИВНОСЦИ У КПД „ДЮРА КИШ” У ШИДЗЕ

РИШЕНИ ПРОБЛЕМ ЗОЗ ЗОГРИВАНЬОМ РУСКОГО ДОМУ У Културно-просвитним дружтве „Дюра Киш” у Шидзе тоту єшень вихасновали за числени активносци кед слово о ушореню Руского дому, насампредз велькей сали. Цо шицко од планованого поробене, потолковал нам предсидатель Дружтва Златко Манько. По його словох, ришени про блем зогриваня так же постояци пец (такволани камин) присподобени до функциї етажного зогриваня и до сали покладзени радиятори, та на тот способ зогриванє будзе лєпше и ефикаснєйше. Цала сала обилєна, як и зоблєкальнї, патос на бини фишлайфовани и прелакировани. Тиж до сали покладзене и нове ошвиценє, офарбени и дзвери, а место дакедишнього „винас” патосу покладзе ни ламинат. - Векшину роботох покончели добродзечнє нашо члени хтори 17. ДЕЦЕМБЕР 2021

свой шлєбодни час и майсторски схопносци вихасновали же би цо вецей роботи у сали були поробени и же би ше потрошело цо менєй пенєжи на „руки”, а цо вецей остало за набавку потребного материялу. Средства хтори зме мали на розполаганю нам опредзелєла локална само управа и ми их на прави спороб вихасновали. Конєчно зме достали вельку салу яка нам швечи, а малу

уходну салу зме ушорели прешлого року - гвари Златко Манько, додаваюци же набавени и коло 13 кубни метери древа за огриву цо би требало буц достаточно за зогриванє Руского дому през жиму и же би було цепло кед ше отримую активносци. Медзитим, як нам Манько гвари, пре актуални епидемийни стан з корона вирусом, у Дружтве дочасово прервани активносци. То ше одноши на роботу секцийох, насампредз музичней и шпивацкей и тераз ше нє отримую проби. Правда же и надалєй у планє орґанизованє Рочного концерту хтори 2020. року, кед Дружтво означело 100-рочнїцу иснованя, нє отримани. Члени Дружтва ше наздаваю же до конца децембра будзе условия за отримованє тей шветочней подїї. Вл. Дї.

РУСКЕ СЛОВО 23

НАШО ГОСЦИ: НАТАЛА И ЯНКО БУИЛОВО ЗОЗ КОЦУРА

ДИЯМАНТСКА РОЧНЇЦА ЛЮБОВИ И ЗЛАГОДИ

Пише: ОляРУСКОВСКИ

Живот у малженскей заєднїци облапя вельо красни хвильки, велї мили и радосни чувства, алє тиж и подаєдни виволаня. Кажди рок заєднїцкого малженского живота вредзи означиц, а окреме ювилейни. Диямантска свадзба нєкаждодньови ювилей котри окремни нє лєм за малженску пару котра ю означує, алє и за їх фамелию, приятельох, найблїзших. Така свадзба подрозумює єдно малженство котре тирва вецей як пол вика, виполнєне з любову, злагоду, толеранцию и порозуменьом. Праве таку рочнїцу нєдавно означели Натала и Янко Буилово зоз Коцура очнїци малженствох ше по обичаю од давен-давна означовало на окремни способи, а идеална нагода за преслави то даєдна ювилейна рочнїца. Стриберна свадзба представя штварцину вика заєд нїцкого малженского живота, златна свад зба - пол вика тирваня нєрозтаргуюцей любови медзи супружнїками, а диямантска значи же вяза медзи двома душами тирва длуги шейдзешат роки. - Наша приповедка давно почала. Теди млади ходзели до ґаздинї, и так ше случело же шицки Янково пайташе були по пари, а вон нє мал пару. И пришли вон и ище даскельо хлапци и дзивчата, та зме почали ходзиц до истей ґаздинї. А барз бул допити и так сом ше гнївала же пришол ту зоз старшей ґенерациї и ище з нами франтує - здогадує ше з ошмихом андя Натала, и предлужує: - Алє, бивали зме на истим шоре, и так, кус-покус, дружели зме ше вше вецей, и од єдней жими по шлїдуюцу уж зме були побрани. Янко мал 19 роки, а я 17, и нє сцели ме дац най ше одам, алє вон гварел же ше оженї, та сом ше злєкла же ше вец оженї з другу - приповеда нашмеяна. Паметаю Буилово красни часи младосци, кед ишли на корзо, до биоскопу, на иґранки. Гудаци грали каждей нєдзелї пополадню у Младежским доме, а дружели ше и вечарами на танцох. Шицки були вєдно, шицки людзе були исти, та и Серби и Босанци бешедовали и шпивали по руски. А и на свадзби мали вельо госцох, вельо дружки, вельо младежи, и вешелєли ше од рана до рана - приповедаю Янко и Натала о красних часох младосци.

ЩЕСЦЕ НА САЛАШУ

Янко и Натала на винчаню и теди кед ше упознали

24 РУСКЕ СЛОВО

Млада Буилова пара перше кус жила у валалє, а потим Янково родичи прешли до валалу, а вони двойо пошли жиц на салаш.

Теди нє було телевизори, нє було мобилни телефони, приповедаю, кус ше при лампи пошедзело, Натала вишивала, и крашнє им було, були щешлїви. - Здружели зме ше зоз сушедовима, та зме ше сходзели салащанє, аж зоз пейцох, шейсцох салашох. Сушедово Лацково ше тиж млади побрали, вец почали буц и телевизори на акумулатор, '62. року, а вони мали, та зме вец ходзели до нїх патриц телевизор. Ми нє мали, а нє мали зме анї радио, алє познєйше зме купели, та зме слу хали... Цалком иншак було як нєшка, алє видзи ше ми же було лєпше. И тераз бим вше ишла на салаш, а цо бим там робела, нє знам - бешедує андя Натала - алє так бим любела кед би ше то врацело и кед бизме пошли назад. Памета, млада була, та нє знала вельо цо поробиц у обисцу. Алє, окрем швекри, сушеди єй були велька помоц и научели ю и 17. ДЕЦЕМБЕР 2021.

УисІ2е@ги5ке5Іоуо.сот

мидло вариц, и затрепац груби колач, направиц кифлочки, упечиц питку... - На салашу ше жило так як салащанє, парасти були шицки, мали зме конї, крави, швинї, живини, шицко то то цо було на салашу - гвари бачи Янко, а андя Натала додава - на салашу було найглавнєйше рано на пейц год зин стануц, та и вжиме, и подпалїц до пеца. Янко дал кравом єсц, я пошла подоїц и кед було 7 годзин зоз пеца ше фриштик уж виберало. Алє, кед ше розвиднєло, же би нє було видно же ше з комина кури, бо сушеди около вец видзели, там дзе ше курело, навечар ше до ньго ишло шедзиц и вец циркус робели, шмеяли ше зоз нїх, бо, цо сце робели дотля же ше вам так позно курело з ко мина - здогадую ше през шмих обидвойо. Пошвидко ше и Янков брат Дюра оженєл, и з нєвесту Мелану приходзели до нїх, а Натала ше так цешела же маю госцох. Єй обидвоме браца були у других гонох, а прейсц километер-два, гваря, то нє було далєко. И зоз са лашу внєдзелю обовязно ишли до церкви. ДОБРЕ СУШЕДСТВО Як ше побрали, други рок Янко пошол до войска, а Натала остала сама, алє ту були баби же би єй помогли у шицким. Окреме стара баба, котра ше вше остарала же би дзецом нє хибели анї пелюшки, анї шматки, анї нє питала цо треба, лєм принєсла, так памета Натала. На салашу були док їх дзеци нє почали ходзиц до шко ли, а вец ше преселєли до валалу - перше на Вельки шор, а потом на Нови шор, дзе и нєшка биваю. Алє, дзе ґод були, зоз сушедовима ше вшадзи складали. - Кед ше здогаднєм, лєм пред двацец роками, внєд зелю кед ши прешол по шоре, гоч по хторей улїчки, шедзели людзе на драже. Нє могол ши прейсц нїґдзе, а да з даским нє прегвариш, нє пофрантуєш. Док ми бу ли на полю, нєраз сушеда Фейсова на дзеци мерковала, до школи их випратала, поопоминала най позами-

Унучата: Таня, Иван, Андреа, Даниєла, Марко и праунук Алексей

каю, трудзела ше коло нас. Вше ше ми видзи же теди було лєпше, же ше людзе дружели - гвари Натала, а Янко ше надовязує: - Теди людзе нє мали тей бриґи чи маю роботу, чи маю плацу, теди тото цо зме мали, то було досц. А тераз бриґую о велїх стварох, вельо бриґи нєшка чловек ноши... Бачи Янко и андя Натала тераз нє маю вельо роботи коло обисца, накармиц даскельо кури, когуцика и кречТРЕБА ДОЖИЦ ТАКУ РАДОСЦ ки котри ше шпацираю по дворе, и бачиково украсни го луби котри вон дзечнє допатра, меркує, ноши на виста Єдна коло другей, на столє стоя слики. Перша на ви и каждодньово ужива у нїх. котрей Натала и Янко кед ше упознали, друга кед Нє знам як будзе далєй, алє тераз добре... Гоч випаше побрали, и слика на котрей тераз, после 60 ротра же ше бешедує лєм о прешлосци, алє шицко ше то кох, на свадзби нашмеяни шедза. преноши до будучносци. Тераз кед унучатом припове- Треба телї роки дожиц з єдну особу, а нїґда ше нє дам же як то було у прешлосци, та ше шмею же баба ви обрациц. Було дакеди чежко, алє якошик шицко думує. Вельо ше то дожица дожило за телї роки, а шицшвидко прешло и було крашнє, нїзач ше нє каєме. ко таке интересантне, нїґда нє увредлїве, алє так нам А хто то дожиє, видзи и почувствує тоту радосц з франтованє ишло крашнє. Треба то шицко дожиц. дзецми, з унучатми, похопи сущносц живота. Ма По рики памяткох плїваю и днї младосци, и днї дзерия, Мелания, Михайло и Владимир, нашо штверо цинства зоз школских лавкох, друженя з товаришами, дзе ци, на шо на й век ше по це ше нє, на шо уну чата оцово жаданє же би бачи Янко бул тишлїр, його любов Иван, Таня, Даниєла, Андреа и Марко наша найґу роботи параста, а ту и франти сушедох и бешеди коло векша радосц, наш праунук Алексей нашо найвекдрота у заднїм дворе, и Наталов салаш зоз дзецинства, ше щесце, а шицки вєдно су наша найвекша и єди завити до билого шнїгу и дражки котри водза ґу ньому на любов. Тото цо любиш, за чим маш сцелосци, то од вшадзи, и бависка и шмих дзецох коло студнї... то це и трима... А док будземе славиц 70 роки мал- Стари слики, стари людзе, та... - гутори бачи Янко женства, та ше ознова шицки вєдно висликуєме... патраци на чарно-били фотоґрафиї на котрих двойо паметай - нашмеяно гварели Буилово, надоплнюмлади, а андя Натала го претаргує - нє стари, ми нє юци єдно друге, покля ше стари салаш припатра, стари... Ми лєм давни и вельо паметаме - нашмеяно зоз велькей муровей намальованей слики, на пазакончели приповедку диямантски млодята Буилово, мятки котри Натала и Янко чуваю у шерцу. Натала и Янко.^

17. ДЕЦЕМБЕР 2021.

РУСКЕ СЛОВО 25

ЛЮ ДЗЕ, РОКИ, Ж ИВО Т

ШТЕРАЦЕЦ РОКИ ОДДЗЕЛЄНЯ ЗА РУСИНИСТИКУ НА ФИЛОЗОФСКИМ ФАКУЛТЕТУ У НОВИМ САДЗЕ (2)

ТРЕБА МАЦ" V/ яЯ ПРОФЕСИИНИ ИНСТИТУЦИІ

Пише: Славица ФЕЙСА

Року 1981, точнєйше, 13. априла, при Институту за педаґоґию основана Студийна ґрупа за руски язик и литературу, а за його шефа меновани, теди мр Юлиян Тамаш. Студийна ґрупа уписує перших студентох школского 1981/82. року, а з доктором литературних наукох и вибором Юлияна Тамаша за доцента за руску литературу, снує ше Катедру за руски язик и литературу (1983). З тим на Филозофским факултету почали штирирочни студиї руского язика и литератури тудиї почали так же на Катедри окрем потримовки и добрих условийох за розвой, нє було нїч порихтане. Кажди профе сор рихтал и преподаваня студентом, алє бул обовязни порихтац и одредзени фундаментални науково студиї. Так академик Юлиян Тамаш написал тото цо требало з литератури, и рускей и українскей историї литератури, др Юлиян Рамач писал тото цо було потребне за язик, од словнїка лек сики и ґраматики, а предлужел др Михай ло Фейса. З єдним словом, кажде од професорох пришол на початок тей роботи зоз хтору ше занїмал. Рочнїца вше и нагода дознац кус вецей о тим о чим пишеме, та и як пред штирома децениями на Катедру пришол академик Юлиян Тамаш, дакедишнї шеф Оддзелєня за русинистику.

Академик Юлиян Тамаш

Керестура, по Ковача и українску литера туру и єй доприношеню шветовей литера тури - гвари академик Юлиян Тамаш. Цо ше дотика науки о литератури, Тамаш - Пред штерацец роками мали зме и по- поробел шицко тото цо треба по плану ро литичну и наукову потримовку явних ро- боти за три предмети на основних студийботнїкох и руских, и ширшого стредку. Заш ох, два предмети на мастер студийох и лєм, розвиток Катедри за руски язик и ли кнїжку о методолоґийних ориєнтацийох у тературу найвецей завишел од индивиду- виучованю литератури на докторских сту алних прикметох каждого з нас. Зохабел дийох за шицки филолоґийни фахи. сом „Руске слово” и пошол на факултет, Кед сом одходзел до пензиї, опитал други раз буц приправнїк. Самосвидоми и сом ше колеґом чи єст дацо у моїм фаху цо ажурни яки сом вше бул, маґистровал сом сом нє поробел, а требало, нє знали ми одна двацец шейсц роки зоз самима дзешат- витовац. Так же тот цо ме нашлїдзи на ли ками, докторовал у трицец першим року з тературних предметох, ма пооране и поДенисом Понижом (то наймладши докто- шате цале поло. Може лєм дополньовац ранд у тедишнєй СФРЮ), и постал доцент поєдинєчни проблеми, алє вельки и глїбои перши шеф Катедри єдинственей у шве- ки ораня и шаца покончени. це. На тей позициї, з меншу прерву од двох рокох, остал сом по вчасне пензионованє, ВИЧЕРПНА РОБОТА пре политични причини. Особнє, вше сом И ПЛОДНЕ СОТРУДНЇЦТВО ше лапал до найвекших и найпотребнєйших роботох, од историї рускей литерату Кед слово о академикови Тамашови, нє ри, прейґ Костельника, Гнатюка, Руского мож нє спомнуц його вибор до Националней РОЗВОЙ КАТЕДРИ ЗАВИШЕЛ И ОД КАЖДОГО ПРОФЕСОРА

26 РУСКЕ СЛОВО

17. ДЕЦЕМБЕР 2021.

академиї наукох и уметносцох України 1997. року. Те ди мал штерацец седем роки и громаду кнїжки. Бул наймладши академик штерацецмилионскей нациї. - Знаюци же моя мац обична ґаздиня, а оцец кармел задружни статок, хто мнє могол помогнуц окрем кнїжкох, Мишанича и Ивана Дзюби? Нїхто, я сам свой поча ток и конєц, як гварел Црнянски. А тому предходзело трицец медзинародни конґреси, седемдзешат интервюи по домашнїх и иножемних новинох и часописох, крайнє отворени, политично прешлєбодни, хтори нєшка нїхто, та анї Руснаци нє шму обявиц у кнїжки. А преподавал сом од Києва и українских универзитетских центрох - у Львове семестрални курси за єден мешац на шицких штирох рокох студийох 1986. року - по Филаделфию, Нюйорк, Вашинґтон, Прешов, Трир, Тарту, Беоґрад, Заґреб, Вроцлав итд. После мнє госцовац предлужели Янко Рамач и младши колеґове. За найвекши досяг тримам же тото цо Александар Дмитриєвич Дуличенко зробел з виучованьом славянских микроязикох, я зробел зоз шветовима, нє лєм славянскима, малима и реґионалнима литературнима традициями и зоз тим нашол место рускей литератури у контексту шветовей литератури, нє як якейшик там еґзотики, алє озбильней литератури хтора асимиловала искуства шветовей, а зачувала свою нєповторлїву жридловосц. Нашол сом место и смисел єй иснованя. А з тим и фундаментовал национални идентитет Руснацох. Кед то Костельник зробел з кнїжку писньох и ґраматику, я то зробел даваюци Костельниковому дїлу наукови фундамент. Нажаль, мойо Руснаци то у векшини нє розумя, лєбо нє сцу розумиц. Знаю цо нє сцу буц, а нє знаю цо су. Таки поєдинци и заєднїци осудзени на пошвидшане щезованє, з акултурацию, чи природну асимилацию - прешвечени Тамаш.

Филозофски факултет, дакеди и нєшка

СИСТЕМА ВИСОКОГО ОБРАЗОВАНЯ МУШИ БУЦ ИНТТТАКА Дакедишнї шеф Катедри нєшка з дистанци спатра ситуацию на факултету и понеже роботни места хто-

З БОГАТЕЙ ТВОРЧОСЦИ Академик Тамаш пише поезию, прозу, романи, есеї, виглєдовацки литературно-критични тексти о литератури, а з його богатей творчосци, за хтору достал велї литературни награди и науково и дружтвени припознаня, видвоюєме лєм часточку: История рускей литератури, Беоґрад, 1997, Гавриїл Костельник медзи доктрину и природу, Нови Сад 1986, Руски Керестур, лїтопис и история 1745-1991, Руски Керестур 1992, Українска литература медзи Востоком и Заходом, Нови Сад 1995 , Володимир М. Гнатюк и идентитет Руснацох Угорскей и Югославиї, Руске слово, Нови Сад 1988, Євангелиста Миха йло Ковач, Руске слово, Нови Сад 2009, Дюра Папгаргаї од рурализма по популизем, Руске слово и ВА НУ, Нови Сад 2012, Окупани у вичносци, Руске сло во, Нови Сад 1989, Дереґля з мрийох, Руске слово, Нови Сад 2010, Центурион, Руске слово, Нови Сад 2014, Конєц X X вику, Парохия св. апостолох Петра и Павла, Нови Сад 1995 17. ДЕЦЕМБЕР 2021.

ри держава финансує Руснацом пополнєти, гвари же треба пременїц систему образованя у филолоґийних фа хох так як цо ше студи ра ис то рия, пси холо ґ ия, фи ло зо фия, та би так тре ба ло студи рац язи ки, од но сно литературу. Окреме, алє источасно же би кажди сту дент бул фаховец за єдну шветову литературу, єдну традицию за потреби окруженя и єдну меншинску лєбо ре ґ и о нал ну тра ди цию. Або, як гва ри, ком би но вац вецей фахи, два, та и три, так як то робя у За-ребе, Америки або у швеце. На питанє цо зме достали з руску Катедру, цо то то то капиталне и найзначнєйше у образованю и науки цо Катедра дала студентом, односно Руснацом вообще, Тамаш нє раз, та и тераз гварел же Катедра дала нє лєм студентом, Руснацом, алє и шицким меншинским заєднїцом, свидомосц же нє досц лєм шпивац и танцовац, аматерски, за, з часу на час розвагу, алє тре ба мац и про фе си й ни ин сти ту циї за ро звой ка ждей за єднїци, та и меншински.^ (Предлужи ше)

РУСКЕ СЛОВО 27

іггїогтаІог@ги5ке5Іоуо.сот ОСТАТНЇ ПОЗДРАВ Дня 9. децембра 2021. року преселєл ше до вичносци наш мили оцец и дщо

ЙОВҐЕН ФЕЙДИ (1936-2021) з Вербасу

ОСТАТНЇ ПОЗДРАВ Дня 7. децембра 2021. року преселєла ше до вичносци наша мила мац, баба и прабаба

МАРИЯ ФЕЙДИ народзена Задрепко (1939-2021) з Вербасу

Красни памятки на ньго буду чувац дзивка Єлена зоз супругом Звонком и унучата Давид, Тамара и Валентина Спочивай у мире Божим!

Красни памятки на ню буду чувац дзивка Леона зоз супругом Ґораном, унук Деян зоз супругу Йовану, унук Дарко, унуки Желяна и Дуня и праунучата Димитриє и Миня Спочивай у мире Божим!

ОСТАТНЇ ПОЗДРАВ Дня 9. децембра 2021. року преселєл ше до вичносци наш мили оцец, дщо и прадід о

ОСТАТНЇ ПОЗДРАВ Дня 9. децембра 2021. року преселєл ше до вичносци наш мили оцец, дїдо и прадід о

ЙОВҐЕН ФЕЙДИ (1936-2021) з Вербасу

Красни памятки на ньго буду чувац дзивка Амалия зоз супругом Красни памятки на ньго буду чувац дзивка Леона зоз супругом Драґолюбом, унук Боян зоз супругу Славицу, унука Бояна зоз супру Ґораном, унук Деян зоз супругу Йовану, унук Дарко, унуки Желяна и гом Бояном, унука Дияна и праунучата Виктор, Реля, Лара, Андрей и Дуня и праунучата Димитриє и Миня Алексей Спочивай у мире Божим! Спочивай у мире Божим! СМУТНЕ ЗДОГАДОВАНЄ Дня 19. децембра наполнї ше рок як ше преселєла до вичносци наша мила шестра и нина

СМУТНЕ ЗДОГАДОВАНЄ Дня 18. децембра наполює ше смутни рок як нас занавше зохабел наш мили оцец и дїдо

МАРИЯ ХОМА народзена Семан (1953-2020) з Руского Керестура

Памятку на ню навики буду чувац брат Михайло, андя Терезия и София Петрашково Най спочива у мире Божим! СМУТНЕ ЗДОГАДОВАНЄ Наполнєли ше 20 роки як вецей Наполня ше 4 роки як вецей нє з нє з нами наш мили оцец и дїдо нами наша мила мац и баба

ЮЛИЯН СЕМАН (1945-2020) з Руского Керестура

АНА САЛАҐ народзена Мигальовски з Дюрдьова (1939-2018) Красни памятки на нїх чуваю син Михал, син Звонко зоз супругу Єлену и унучата Давид, Тамара и Валентина Спочивайце у мире Божим! ЙОАКИМ САЛАҐ (1933-2001)

28 РУСКЕ СЛОВО

Твою доброту и любов ґу нам навики будземе чувац и паметац у наших шерцох, думкох и молитвох. Дзивка Оливера зоз супругом Любом, и дзецми Даниєлом и Николом Накичово Дзивка Даниєла зоз супругом Деяном и дзецми Алексом, Ана Марию и Софию Сопково Спочивай у мире Божим! 17. ДЕЦЕМБЕР 2021.

іггїогтаІог@ги5ке5Іоуо.сот

СМУТНЕ ЗДОГАДОВАНЄ Дня 15. децембра наполнели ше 40 днї од кеди ши не з нами, мила шестро и нино

СМУТНЕ ЗДОГАДОВАНЄ Дня 14. децембра наполнели ше 40 жалосни днї як нас зохабела мила мац, баба и прабаба

ЛЕОНА ЧИЗМАР народзена Штранґар (1933-2021) з Руского Керестура У красних памяткох ю буду чувац син Мирон, невеста Винка, унуки Весна, Таня и Марина зоз своїма фамелиями Спочивайце у мире Божим!

СМУТНЕ ЗДОГАДОВАНЄ Дня 28. децембра наполня ше 40 жалосни днї як нас зохабела нина

САВКА ЖИВАНОВ (1945-2021) народзена Вранеш з Нового Саду Памятку на ню буду чувац Винка и Мирон Чизмарово зоз дзецми Весну, Таню и Марину и їх фамелиями Най спочива у мире Божим!

СМУТНЕ ЗДОГАДОВАНЄ Дня 17. децембра наполнюе ше рок як нас зохабел наш мили супруг, оцец, дїдо и брат

ргіт.тг.рЬ. МЕЛАНИЯ НАДЬ народзена Хромиш з Нового Саду Кажди дзень ши нам у думкох и наших шерцох, нїґда це не забудземе. Твой брат Любомир зоз супругу Стоянку, з дзивчатми Златку и Наташу, з унуками Дарком, Саню, Александру, и Сашом зоз їх фамелиями Спочивай у мире Божим! СМУТНЕ ЗДОГАДОВАНЄ Дня 10. децембра наполнели ше 10 роки як нас занавше зохабел

ВЛАДИМИР САЯНКОВИЧ (1947-2020) з Руского Керестура Красни памятки на ньго занавше чуваме у наших шерцох - супруга Натала, син Златко зоз супругу Ґабриелу, дзивка Зденка зоз супругом Златком, унуки Кристина зоз Кендалом, Филип, Мартина и Матей и шестра Сенка зоз фамелию Спочивай у мире Божим! СМУТНЕ ЗДОГАДОВАНЄ Дня 17. децембра наполнюе ше Дня 17. децембра наполнюе ше рок як нас занавше зохабел наш пейц мешаци як нас занавше мили оцец и дїдо зохабел наш мили оцец и дїдо

ЯНКО МАКАЇ (1935-2011) з Руского Керестура Памятку на ньго навики чуваю у своїх шерцох супруга, син и невеста, унуки и праунуки Спочивай у мире Божим! 17. ДЕЦЕМБЕР 2021.

ВЛАДИМИР САЯНКОВИЧ ВЛАДИСЛАВ КОЛОШНЯЇ (1947-2020) РИНҐО з Руского Керестура (1950-2021) Вше вас буду чувац у своїх шерцох вашо наймилши - син и жец Златко, невеста и дзивка Ґабриела и унуки Филип и Матей Спочивайце у мире Божим!

РУСКЕ СЛОВО 29

іггїогтаІог@ги5ке5Іоуо.сот

СМУТНЕ ЗДОГАДОВАНЄ Дня 16. децембра наполнел ше рок як нас занавше напущел наш син и брат

ЗВОНКО ЯКИМ (1984-2020) з Коцура Од кеди ши нас напущел сине, не болї шмерц, але болї шицко гевто цо идзе после шмерци. Болї пражнїна хтора нїґда не будзе пополнета. Болї нас нєможлївосц да ище дацо зробиме за це. Боля слова хтори зме не гварели, а могли зме... Боля слизи. Боля памятки. Болї кед поставиме питане чи шицко могло буц иншак? Зоз тобу пошла и една часц нашого живота, хтору зме препровадзели ведно, и хтора ше зоз твоїм одходом претворела до здогадованя. И кед ши нас напущел, не болї шмерц, але болї шицко гевто цо идзе после шмерци. А после, нажаль не идзе нїч, и праве тото нїч найвецей болї. Твойо наймилши: оцец Микола, мац Ана, шестра Макаї Татяна зоз супругом Желимиром и сином Миколком Спочивай у мире Божим! СМУТНЕ ЗДОГАДОВАНЄ Прешло дванац смутни роки як нас занавше зохабел наш мили оцец и дїдо

СМУТНЕ ЗДОГАДОВАНЄ Прешли пейц смутни роки як нас занавше зохабела наша мила мац и баба

СМУТНЕ ЗДОГАДОВАНЄ Прешло двацец осем роки як нас занавше охабел наш мили оцец и дїдо

ЙОВҐЕН ЯКИМ (1931-2009) з Коцура Памятку на милого нам покойного, занавше будземе чувац у наших шерцох. Син Микола, невеста Ана и унука Макаї Татяна зоз супругом Желимиром и сином Миколком Спочивайце у мире Божим!

МАРЯ ЯКИМ народзена Горняк (1933-2016) з Коцура Памятку на ей любов и доброту нави ки чуваю син Микола, невеста Ана и унука Макаї Татяна зоз супругом Желимиром и сином Миколком Спочивайце у мире Божим!

ДЮРА ШАЙТОШ (1934-1993) з Нового Саду Памятку на його пожертвованосц, доброту, красни слова и поради нави ки чуваю дзивка Ана, жец Микола и унука Макаї Татяна зоз супругом Желимиром и сином Миколком Спочивайце у мире Божим!

30 РУСКЕ СЛОВО

17. ДЕЦЕМБЕР 2021.

іггїогтаІог@ги5ке5Іоуо.сот

СМУТНЕ ЗДОГАДОВАНЄ Дня 23. децембра 2021. року наполнї ше рок як нас нєсподзивано и занавше зохабела наша мила мац, баба и швекра

СМУТНЕ ЗДОГАДОВАНЄ Дня 8. децембра наполнел ше жалосни рок як ши нас нєсподзивано зохабела моя шестра

ЦЕЦИЛИЯ ЧЕЛЬОВСКИ народзена Бесерминї (1950-2020) з Коцура

Час преходзи, а ти и далей у наших шерцох и думкох. Ожалосцени: брат Янко зоз фамелию Спочивай у мире Божим! СМУТНЕ ЗДОГАДОВАНЄ Дня 19. децембра наполня ше три роки як нас зохабела наша мила

АМАЛИЯ ДУДАШ (1942-2020) з Коцура Не забуду це нїґда твойо наймилши: синове Янко, Микола и Йовґен, унучата Леонардо, Андрей, Александар и Матея, невести Мария и Снежана, и Коминяр Най це ангели чуваю! Спочивай у мире Божим! СМУТНЕ ЗДОГАДОВАНЄ Дня 11. децембра наполнели ше еденац смутни роки як нас занавше зо хабел наш мили

СОНЯ КОЛОШНЯЇ народзена Дудаш у Руским Керестуре (1971-2018) з Коцура Пошла ши сциха и нєсподзивано и охабела нас най за тобу навики жалуеме. Вше зоз тобу твойо - мац Гелена, супруг Дзвонко, шестра Наташа зоз супругом Педьом и дзецми Яну, Стефаном и Ивону Спочивай у мире Божим! СМУТНЕ ЗДОГАДОВАНЄ Дня 19. децембра наполня ше штири смутни роки як нас занавше охабел

СИМЕОН СЕҐЕДИ (1940-2017) з Дюрдьова ВЛАДИМИР ПАЛАНЧАНИН (1953-2010) Його подобу у своїх шерцох вше буду чувац його наймилши Спочивай у мире Божим!

З любову и почитованьом памятку на ньго навики буду чувац супруга Леона и синове Владимир и Мирослав зоз фамелиями Спочивай у мире Божим!

СМУТНЕ ЗДОГАДОВАНЄ Дня 26. децембра наполня ше 32 Дня 23. децембра наполня ше 19 роки як нас занавше зохабел роки як нас занавше зохабела наш мили оцец, дїдо и прадїдо наша мила мац, баба и прабаба

Городска управа за защиту животного штредку Городу Нового Саду на основи члена 10. Закона о преценьованю вплїву на животни штредок („Службени глашнїк Републики Сербиї”, число 135/04 и 36/09) обявює

ОБВИСЦЕНЄ

ЯНКО ПАСТЕРНАК МЕЛАНИЯ ПАСТЕРНАК (1927-1989) (1928-2002) з Руского Керестура Памятку на їх любов и доброту навики буду чувац син Янко и дзивка Марча зоз фамелиями Най спочиваю у мире Божим!

17. ДЕЦЕМБЕР 2021.

о поднешеней вимоги за одлучоване о потреби преценьованя вплїву на животни штредок проекта Ношитель проєкта „Телеком Сербия’’ а.д. Таковска 2, Беоґрад поднєсол вимогу за одлучованє о потреби пеценьованя вплїву на животни штредок проєкта базней станїци мобилней телефонні „НС107, Н СУ 107, НСО107

СТАРИ Л ЕД И Н Ц И ” НОВИ САД, Стари Лединци бб на катастарскей парцели 2766/4, К.О. Лединци, Город Нови Сад. Податки и документацию зоз вимоги ношителя проєкта мож видзиц у просторийох Городскей управи за защ иту ж ивотного ш тредку Городу Нового Саду, Улїца Руменацка 110а, Нови Сад, роботни дні од 10 до 15 годзин. Ш ицки заинтересовани, у чаше 10 днї од дня обявйованя того обвисценя, можу дац свойо думанє у писаней форми на адресу Городскей управи за защ иту ж ивотного ш тредку Городу Нового Саду.

________ ;_________

РУСКЕ СЛОВО 31

ИНФОРМАТОР

гЬуе цо буд^е * 33^ ЦО будз^*

ВИШЛА НОВА ЗАГРАДКА

КРАЧУНСКИ И ГУМАНИТАРНИ КОНЦЕРТ У РУСКИМ КЕРЕСТУРЕ Традицийни Крачунски концерт, у орґанизациї Дома култури Руски Керестур (ДКРК) и Гуманитарни концерт „Нашим дзецом”, хтори орґанизую даскельо поєдинци з Керестура, того року будзе отримани вєдно, на соботу, 18. децембра у Велькей сали ДКРК. Програма Крачунско-гуманитарного концерту „Нашим дзецом” почнє на 18 годзин, уход 100 динари, за дзеци безплатни, а кажде годзен дац и свой добродзечни прилог. Зоз назбераного пенєжу буду направени пакецики керестурским дзецом хторим то найпотребнєйше. Друженє того року почнє од 14 годзин у просторийох дакедишнього „Клубу 10”, дзе будзе вистава рисункох дзецох зоз фолклорних ґрупох Дома култури, хтори годно купиц, та и на тот способ помогнуц. Нащивителє ше ту годни зограц и зоз чайом, лєбо вареним вином, за цо буду задлужени млади зоз „Пакту Рутенорум”, хтори ше того року тиж уключели до орґанизациї. После Крачуна, шицки заинтересовани и того року годни подаровац и лакотки, хтори пойду до пакецикох, так же ше явя Дорики Емейди, Наташи Мученски, лєбо Маї Зазуляк Гарди.

У РУСКИМ КУЛУТУРНИМ ЦЕНТРУ КОНЦЕРТ 75 РОКИ З ВАМИ У рамикох преслави 75-рочнїци Руского културного центру на пияток, 17. децембра, на пияток на 20 годзин, у просторийох РКЦ Йована Суботича 8 у Новим Садзе будзе отримани цаловечарши концерт. под назву „75 роки з вами”. Городска управа за защиту животного штредку Городу Нового Саду на основи члена 29. Закона о преценьованю вплїву на животни штредок („Службени глашнїк Републики Сербиї”, число 135/04 и 36/09) обявює

ОБВИСЦЕНЄ о принєшеним ришеню же нє потребне преценьованє вплїву на животни штредок проєкта радио базней станци мобилней телефониї „НС2377_01 НС_Нови Сад Новкабел” Подприємство ^ А В Ш С ” по овласценю ношителя проєкта „А1 8гЬі]а В.о.о. ВеодгаВ” Милутина Миланковича 1ж, Нови Беоґрад поднєсол вимогу за одлучованє о потреби пеценьованя вплїву на животни штредок проєкта радио базней станїци мобилней телефониї

„НС2377_01 НС_Нови Сад Новкабел ”, на катастарскей парцели число 2279/1, К.О. Нови Сад I, Город Нови Сад. После запровадзеного поступку, Городска управа за защиту животного штредку дня 7. децембра 2021. року принєсла ришенє число УІ-501-664/21 же нє потребне преценьованє вплїву на животни штредок. Увид до предметного ришеня мож окончиц у просторийох Городскей упра ви за защиту животного штредку, Руменацка 110 а, Нови Сад, роботни днї у чаше од 10 до 15 годзин, на сайту Городскей управи за защиту животного штредку "№№№. ЄПУІГОПОУІ5аВ.ОГ§.Г5. Заинтересована явносц може виявиц жалбу процив того ришеня у чаше од 15 днї од дня його обявйованя у средствох явного информованя, по тим орґану.

МАЛИ ОГЛАШКИ

ДИХТОВАНЄ облакох и дзверох. Щици од витру, жими, праху, галайку, инсектох. МОНТИРАМЕ: ■ РОЛЕТНИ

32 РУСКЕ СЛОВО

■ ГАРМОНИКОВО ДЗВЕРИ ■ ПАНТЛЇКОВО ДЗВЕРИ ■ МРЕЖИ ОД СУНЬОҐОХ ■ ВЕНЕЦИЯНЕРИ ■ ОПРАВКИ Телефон: 025/5827-710 и 060/5088-433

Весели Крачун и щешлїви Нови рок жича вам школяре руского оддзелєня першей класи зоз свою учительку у ОШ „Братство єдинство” у Коцуре, хтори мали чесц буц на рамику децемберского числа часописа за дзеци „Заградка”. У тим чишлє и дарунок „Вифарбйованка” зоз кнїжки „Карусел”, за хтору илустраци виробела Аня Гудак шицким малим и вельким читачом. На 2. боку красни фотоґрафиї и вистки зоз школох у Руским Керестуре и Дюрдьове. Писнї и приповедки подаровали вам нашо писателє Михал Рамач, Юлиян Пап, Михайло Ковач, Владимир Дїтко и Иван Лїкар, а зоз сербского язика преложени, односно прешпивани кратки твори Божидара Мандича, Зорици Баїн Дюканович и Лїляни Крстич. Зоз шветовей литератури вибрана приповедка „Карневал” хтору написал Октав Панку-Яши. Нєдавно вишла кнїжка Оливери Єлкич „Биоґрафия єдного пса”, та о нєй найдзеце на 5. боку у рубрики „Облачок до швета”. На духовним боку єдна коляда и дакус о наиходзацим Крачуну, а у „Малей заградки” за наймладших обявени даскельо писньочки и Квиз о Миколайови, Дїдови Мразови и о Крачуну. Красни малюнки за тото число послали оводарци зоз Руского Керестура, Вербасу и Дюрдьова, а школяре зоз трох наших школох виполнєли зоз своїма состава ми и рисунками аж штири боки часописа. У новембру отримана Културна манифестация „Костельникова єшень”, та о єй програмох на хторих участвовали дзеци, можеце пречитац на 18. и 19. боку. Забавни боки, як и звичайно, пририхтала наша сотруднїца Нела Таталович. У рубрики „Най, най...” на 23. боку дознаце о даєдних церемонийох Индиянцох, потим о лїковитей шалвиї и о псови мопсови. М. Р. 17. ДЕЦЕМБЕР 2021.

іггїогтаІог@ гизке5Іоуо.сот

ДЗЕ МОЖ КУПИЦ КНІЖКИ „РУСКОГО СЛОВА” Од 25. новем бра по 24. дец ем б ер 2021. року ти р в а попуст од 30 одсто на шицки кнїжки у Новинско-видавательней установи „Руске сл ов о ” за М икол ая-кр ачунско -нов о р очни ш вета.

У РУСКИМ КЕРЕСТУРЕ у будинку дакедишнєй Друкарнї на 2. поверху, пондзелок - пияток од 9 по 13 годзин и на телефон: 025 703 311. У НОВИМ САДЗЕ на новей адреси Футожска 2, на 3. поверху, пондзелок - пияток од 9 по 14 годзин и на телефон: 021 6613 697. На киоску Грекокатолїцкей церкви „Петра и Павла”, на углє Милетичовей и Йована Суботича у Новим Садзе. У ДЮРДЬОВЕ при колпортерови Якимови Гардийови на телефон моб: 064 36 99 673.

РЕПУБЛИКА СЕРБИЯ А В Т О Н О М Н А ПОКРАЇНА ВОЙВОДИНА ГОРОД НОВИ САД Городска управа за предписаня Ул. Жарка Зренянина 2 21000 Нови Сад Телефон: 021/488-27-00

ОБВИСЦЕНЄ О обявйованю Явного конкурса за пополньованє окончуюцого роботного места на нєодредзени час у Городскей управи

за предписаня Городу Нового Саду Роботне место: помоцнїк началнїка за нормативно-правни роботи -1 окончователь на нєодред зени час, хторе розпоредзенє до роботного места самостойни совитнїк Текст явного кон^рса за пополньованє наведзеного роботного места мож превжац на интернет презентациї Городу Нового Саду: Ьйр ://^шш.поуІ5а^.г5/. Городска управа за предписаня Городу Нового Саду

Покраїнски секретарият за урбанизем и защиту животного штредку, на основи члена 14. Закона о преценьованю вплїву на животни штредок („Службени глашнїк РС” чс. 135/04 и 36/09) обявює

ОБВИСЦЕНЄ

У КОЦУРЕ при Милки Фейса у Кнїжкарнї „Анни”, на адреси Ошлєбодзеня 5б (просто Школи) и на телефон моб: 062 85 10 341.

У ШИДЗЕ при колпортерови Владимирови V / Гарвильчакови, на адреси Саве Шумановича 129а и на телефон моб: 062 44 09 74.

Кнїжки „Руского слова” на попусту найлєгчейше наручиц прейґ сайту МІрз://кп]і2кірогизкі.сот/. За купени 10 кнїжки одразу на попусту, дарує ше предлату тижньових новинох „е-Руске слово” (у ПДФ формату) до конца 2022. рока. За тих цо купя 20 кнїжки на попусту, дарує ше друковану предплату тижньових новинох „Руске слово” до конца 2022. рока.

17. ДЕЦЕМБЕР 2021.

О приношеню ришеня о обсягу и змисту студиї о преценьованю вплїву на животни штредок Покраїнски секретарият за урбанизем и защиту животного штредку дня 8. 12. 2021. року, принєсол ришенє о обсягу и змисту Студиї о преценьованю вплїву на животни штредок за ПРОЄКТ Вибудов реґионалней санитарней депониї зоз провадзацима обєктами за управянє зоз одрутками за Город Нови Сади општини Бачка Паланка, Бачки Петровец, Беочин, Жабель, Србобран, Темерин и Вербас, а з цильом запровадзованя реґионалней системи управяня зоз одрутками. Ношитель проєкта Город Нови Сад Городска упра ва за комунални роботи, , улїца Жарка Зренянина чс. 2, Нови Сад. Ришенє о обсягу и змисту Студиї о преценьованю вплїву на животни штредок за предметни проєкт мож мож достац на увид у просторийох Покраїнского секретарияту за урбанизем и защиту животного штредку Булевар Михайла Пупина 16 (прижемє канцелария чс. 39) на телефон 021/4874690 лєбо на на адресу 0ііуега.уисіпіс@у0_]у0гїіпа.£0у.г5 и паїа5а.кпе2еVІс@V0^уо^іпа.доу.гз. Заинтересована явносц може виявиц жалбу на принєшене ришене у чаше од 15 днї од дня обявйованя того обвисценя.

РУСКЕ СЛОВО 33

П Р И Я Т Е Л Ь С К Е С Т Р Е Т Н У Ц Е ФК „Р У С И Н ” И ФК „ С У Т ’Є С К А ”

УСПИШНИ РЕВАНШ И щ е є д н о п р и я т е л ь с к е с т р е т н у ц е м л а д и х ф о д б а л е р о х , п р о ц и в и с то го п р о ц и в н їк а я к и п р е ш л о г о в и к ен д у , Ф о д б а л с к о г о к л у б у „С ут’є с к а ”, о т р и м а н е и т е й с о б о т и , 11. д е ц е м б р а . Т е р а з п и о н и р е Р у с и н а г о с ц о в а л и у Б а ч к и м Д о б р и м П олю , а р е з у л т а т б у л л є п ш и як п реш ли р аз роцив ФК „Сут’єска” одбавени два змаганя, та у першим змаганю, младши пионире одбавели нєришено 1:1, док старши пионире однєсли побиду з резултатом 3:1.

ВЕЛЬО ШАНСИ, АЛЄ БЕЗ РЕАЛИЗАЦИЇ У першим змаганю, у хторим бавели дзеци народзени 2009. и 2010. року, ґол за свою екипу дал Тони Орос, на асистенцию Луки Фа. Млади русиновци почали водзиц зоз резултатом 1:0, медзитим, по конєц змаганя домашнї виєдначели. За обидва екипи було ище надосц шанси за ґол, но резултат ше нє пременєл. За розлику од бависка истих екипох хтори преш лого викенду бавели у Керестуре, а на хторим руси новци страцели зоз резултатом 5:0, на тим змаганю нашо фодбалере були помоцнєни зоз трома бавячами, а то Лука Фа, Алекса Сопка и Марко Колошняї. Указало ше же спомнути бавяче були ключна карика хтора хибела же би ше надвладало процивнїка. У екипи младших пионирох наступели - Лука Фа, Стефан Настасич, Марко Колошняї, Андрей Провчи, Матей Макаї, Алекса Сопка, Марко Драґутинович, Тони Орос, Лука Стойков. ОДЛИЧНИ АНДРЕЙ У другей часци змаганя наступела старша екипа, односно дзеци народзени 2008. и 2009. року, хтори як на

34 РУСКЕ СЛОВО

домашнїм терену, так и у госцох, указали свою доминацию. У тим змаганю, аж два ґоли за свой тим дал Андрей Чизмар, а треци ґол дал и Кристиян Малацко. Домашнї по сам конєц бавели борбено, оштро, правели надосц фаули, цо допринєсло аж и калїченю даскелїм бавячом, а окрем моцней борби на терену, шлїзки паркет у Спортскей гали тиж очежовал бависко. Но, и попри шицкого, резултат од 3:1 за Русин, остал по сам конєц. Старши пионире бавели у составе - Валентина Кочиш, Даниєл Надь, Кристиян Малацко, Йован Плавшич, Давид Джуня, Андрей Чизмар, Теодор Штранґар и Хана Будински. Понеже ше Спортска гала у Бачким Добрим Полю находзи у рамикох Основней школи „Вук Караджич”, младих бавячох Русина зоз тренером Зденком Шомодїйом, привитали и дочекали директор тей школи, як и двоме трене ре, зоз чим указали почитованє и вельке госцопримство. Праве прето, добре сотруднїцтво у плану предлужиц, та ище два приятельски стретнуца догварени и за початок шлїдуюцого року. Одход на фодбалске стретнуце оможлївели двоме керестурски поднїмателє, хтори спонзоровали превоз дзецох на мини-бусу. На соботу, 18. децембра, заплановане ище єдно приятельске стретнуце процив ФК „ЦФК” зоз Вербасу. Слово о моцним клубу зоз добре убавенима бавячами, та бависко процив такей екипи будзе праве виволанє. ■ Ан. Медєши 17. ДЕЦЕМБЕР 2021.

■

5рогІ@ гизке5Іоуо.сот

ПАНЧЕВО - ПЕРШЕНСТВО СЕРБИЇ И ТРОФЕЙ СЕРБИЇ ЗА КАРАТИСТОХ

ШТРАНҐАР ТРЕЦИ У ЕКИПНЕЙ ЮНИОРСКЕЙ КАТЕҐОРИЇ На дводньовим карате стретнуцу прешлого викенду у Панчеве отримани - Першенство Сербиї за кадетох и юниорох и Трофей Сербиї за младших сениорох. Кулски Карате клуб „Гайдук” мал 25 представнїкох у поєдинєчней конкуренциї и 6 екипи котри ше змагали, а медзи нїма и Керестурец Ґлориян Штранґар На Першенству Сербиї каратиста Ґлориян Штранґар у юниорскей екипи освоєл треце место. Вєдно з нїм ше зма гали Михайло Крнаяц, Лука Ґириц и Марко Пуцар, а попри тим и други спортисти посцигли значни успихи, та праве прето Карате клуб „Гайдук” на тот завод себе обезпечел 2. место у ґенералним пласману, спомедзи аж 102 клубох зоз цалей держави. На змаганьох у Панчеве посцигнути историйни резултати за кулски КК „Гайдук”, як гваря зоз управи, таки яки нє посцигнути за 44 роки иснованя клуба. Гайдуковци мали представнїкох у 9 финалних змаганьох, а велї змагателє ше борели и у двох катеґорийох, цо знова лєм потвердзенє же спортисти кулского Гайдука наисце порихтани. Потвердзенє то и же од шейсц екипох котри участвовали, пейц могло видзиц на побиднїцких местох. Гайдуковци вкупно освоєли 18 медалї, з котрих 4 златни, 9 стриберни и 5 бронзово. Вообще, на змаганю, КК

ФК „ГАЙДУК” КУЛА И ФК „ВОЙВОДИНА” НОВИ САД

ПРЕДЛУЖЕНЕ ДАКЕДИШНЄ СОТРУДНЇЦТВО Делеґация руководства кул ского ФК „Гайдук 1912” у составе - предсидатель клубу Далибор Кркович, його совитнїк Предраґ Раїч, директор Желько Ачански, шеф фахово го штабу Желько Рачич и предсидатель општини Кула Дамян Милянич, вовторок, 8. децембра, нащивели руководство ФК „Войводина”, дзе на заєднїцкей схадзки утвердзени напрямки будуцого сотруднїцтва. Спред ФК „Войводина”, у шветочней сали ФЦ „Вуядин Бошков”, госцох зоз Кули дочекали предсидатель Драґолюб Самарджич, член УО Петар Дюрдєв, директор Младежскей школи „Илия Пантелич” Душко Ґруїч и сек ретар Александар Влашкалич. Схадзка иницирована пре дакедишнє добре сотруднїцтво двох клубох, зоз часох док ше ище обидва змагали у истей дакедишнєй Суп ер лиґи, кед и кулски Гайдук глашел за єден з лєпших фодбалских клубох, а зоз цильом же би ше обновело сотруднїцтво на хасен обидвох клубох. На стретнуцу бешедоване о можлївим сотруднїцтве насампредз кед слово о младших катеґорийох, о витворйованю лєпших условийох за напредованє бавячох, а з тей 17. ДЕЦЕМБЕР 2021.

нагоди предсидатель Гайдука Далибор Кркович дал вияву и за локалну телевизию ^-тедіа, котру преноши и општински сайт. ку була наша инициятива же бизме одношеня медзи Войводину и Гайдуком врацели на уровень яки бул кед зме наступали у истим ранґу змаганя. Ми помали почали врацац Гайдук там дзе му место, алє пре обєктивни причини з якима ше зочуєме потребне нам же би нам и Войводина помогла зоз своїма моцами, же би ше войводянски фодбал подзвигнул на висши уровень. Предсидатель ФК „Войводини” и други члени УО нас крашнє прияли и розпочали зме сотруднїцтво, та ше наздаваме же предлужиме и надалєй. Ту думам на бавенє приятельских змаганьох, сотруднїцтво младежских школох, бавячох, опреми, искуства котре Войводина ма у водзеню клуба, орґанизациї, администрациї и друге - виявел Кркович, и наглашел же то цошка цо наисце потребне терашньому руководству ФК „Гайдук”. М. Дж.

РУСКЕ СЛОВО 35

ФК „ИСКРА” НА КОНЦУ ЄШЕНЬСКЕЙ ЧАСЦИ ПЕРШЕНСТВА

ОЧЕКОВАЛО ШЕ ЛЄПШИ РЕЗУЛТАТ Од петнац стретнуцох, кельо одбавени у полусезони, Искра славела побиду лєм на трох стретнуцох, штири бавела нєришено, а осем страцела. Таки податки указує статистика. У петнастим колу, остатнїм тей єшенї, Искра бавела процив екипи ФК „Рад 1905” у Баймоку. Резултат бул 5:3 за домашню екипу Пишу: Златко КОЛЄСАР и Александар ПАЛАНЧАНИН

' :ж * • ■■ ї\

о законченю прешлей сезони у кот рей Искра до самого конца дзбала за оставанє у лиґи, руководство клуба ришело направиц екипу котра будзе нє лєм конкурентнєйша у новей сезони, алє и екипу котра би ше зоз дакус щесца могла знова бориц за бараж до Войводянскей лиґи. За нового тренера поставени Станимир Станимиров Коле, а до Коцура ше врацели и бавяче котри були часц екипи котра ше пред трома роками борела за уход до Войводянскей лиґи. До Искри ше врацели одбавела Дамян Ґубаш, Зоран Сердар, Марян Малацко, Павле Дякович, а затримани найлєпши бавяче у прешлей полусезони.

ПОДЛА СТАТИТСИКА И НАЗДАВАНЯ Искра у єшеньскей часци сезони одбавела 15 кола, зазначела 3 побиди, 4 раз нєришено и ма 8 пораженя, а освоєла вкупно 13 боди.Ґол розлика -6, 26 дати ґоли и 32 прияти. Кед слово о пририхтованьох за ярню часц змаганя тих дньох до Клуба придзе нови тренер, ґолман, штопер и „шпиц” бавяч. Наздавайме ше же у жимскей павзи, бавяче Искри злєпшаю форму, тактику, а найважнєйше же би з новим тренером створели побиднїцку и борбену атмосферу у тиму.

36 РУСКЕ СЛОВО

РЕЛАТИВНО ДОБРИ ПОЧАТОК Пририхтованя рушели успишно, як и пририхтуюци змаганя. Медзитим, после даскелїх одличних бавискох, Искрово фодбалере спущени на жем у финалу турнира СБ „Яша Баков” у котрим су поражени од Русина зоз Руского Керестура и то так же достали 5 ґоли. Ситуацию дакус виправел успих на турниру у Сириґу на котрим Искра освоєла перше место. Сезона тиж так рушела успишно, понеже у першим колу на домашнїм терену зоз 5:2 победзена барз добра екипа Слоґи зоз

Ь Т іч / ї.-

- Ч ііа А й к 1

/ •

....... ^

Л-Ч.%

‘

Остоїчева. Нїхто нє предпоставел же тота побида будзе лєм єдна од трох у цалей полусезони. У другим колє на поверхносц виплївали озбильни проблеми у екипи, а то насампредз подли одношеня медзи бавячама, як и зоз членами управи, а така атмосфера ше одражела и на бависко процив Пролетера у Равним Селу на котрим Искра страцела прешвечлїво зоз 3:0. После того змаганя ушлїдзел период од ище 6 змаганьох без побиди на котрих три раз одбавела нєришено и три раз страцела. Подли бависка преполовели и число патрачох на трибинох Искрового стадиона. Управа Искри на остатнїх трох змаганьох пробовала зоз пременку тренера розбудзиц екипу, та место Станимирова на лавку ознова шеднул Здравко Бабич. Медзитим, анї тот поцаг нє пременєл вельо, понеже Искра на тих трох змаганьох зазначела єдну побиду и два пораженя. - Думам же зоз тима средствами котри маме, думам на финансиї, нє можеме напривиц лєпшу екипу кед у питаню квалитет бавячох. Дали зме шицко од себе же бизме им обезпечели шицки условия за добре бависко, алє зме, випатра, даґдзе погришели, бо резултати нє у складзе зоз тим цо зме обчековали, и ми у управи так и публика котра поряднє приходзела на 17. ДЕЦЕМБЕР 2021.

5рогІ@ гизке5Іоуо.сот

стадион. Гришки правели и ми руководстве, алє по моїм думаню главна причи на подлих резултатох то нєпорядне ходзенє на тренинґи, на котрих ше прави тота хемия медзи бавячами котру зме през тоту полусезону нє мали. На даєдних змаганьох зме нє мали анї шесца, бо зме доставали ґоли у остатнїх минутох, або судия процив нас пискал нєиснуюци пенали. Мушиме шеднуц и добре роздумац на котри способ ше вицагнуц зоз тей ситуациї. Фокус нам будзе привесц тренера котри годзен прицагнуц бавячох на тренинґ и направиц хемию и позитивну атмосферу, потим затримац бавяцки кадер и кед годно, ище дакус змоцнїц екипу бо Павле Дякович и Тони Иван, двоме значни бавяче, пошли робиц до иножмства - гварел предсидатель Искри Драґан Горняк. ПРОБЛЕМИ ЗОЗ ТРЕНЕРОМ И БАВЯЧАМИ Навияче и управа Клуба оправдано нєзадовольни зоз посцигнутим успихом на половки фодбалскей сезони. Причини єст вецей, алє основна пре бавячох. Дзепоєдни гришки мож виправиц, а други треба превозисц на иншаки способ. - У Клубу сом як дежурни, лєбо интервентни огньогашец. Кеди ґод дацо „зашкрипи” волаю ме помогнуц. Вше гуторим же вецей нє будзем интервеновац кед таки подли резултати, алє любов ґу Искри надвлада шицки мойо одупераня. Щиро, у Клубе сом полни 51 рок, лєбо як бавяч, лєбо як член управи - гварел вични искровец Здравко Бабич. Як гварел, после нєуспишних баражних стретнуцох за уход до висшого ранґу змаганя, Искра остала без комплетней екипи. Уж теди ше могло нагаднуц же ше дойдзе по одредзену файту засиценя и опадованя ентузиязма. - Нє обчековали зме же дойдземе по таки стан. З рока на рок, од сезони по сезону було вше горше. До екипи зме аж и врацели дакедишнїх бавячох и наздавали ше лєпшим резултатом и же ше бавяче буду одвичательнєйше справовац. Особнє сом прешвечени же квалитет лиґи у хторей ше змагаме у одношеню на прешли сезони вельо слабши. З другого боку, наша екипа була змоцнєна и то превагло же зме шицки очековали же Искра будзе, кед нє на самим 17. ДЕЦЕМБЕР 2021.

верху таблїчки, алє голєм у горнєй часци. Кед рушело першенство, на чолє бул нови тренер, алє у екипи ше случел розкол. После першого кола у екипи, медзи бавячами ше цошка случело, нє було тей бавяцкей „хемиї” и резултат бул поражуюци. Трацели зме єдно стретнуце за дру гим. З другима словами, нє було товаришства медзи бавячами, одволанє на тренинґох було подле. Окрем того, новому тренерови ше нє удало направиц одвитуюцу, борбену, атмосферу цо ше на концу одражело на резултати - гварел Здравко Бабич. На схадзкох управи Клуба бешедоване на тоту тему, алє визначене же за нєуспих нє треба обвиньовац лєм тре нера. На його место у остатнїх трох колох поставени Здравко Бабич, хтори на тим месце будзе до почат ку ярнєй часци першенства. - У Клубу зме ше зложели и догварели же шицки члени Управи муша дац векшу потримовку предсидательови Клуба Драґанови Горнякови. У єшеньскей часци вон сам на своїх плєцох, кед слово о Клубу, ношел вельку терху проблемох. Кед и у предлуженю першенства вон сам будзе зношиц терху, резултати нє буду добри - спозорел Здравко Бабич. Пред фодбалским клубом Искра, випатра, длугока и интересантна жима у котрей их очекую пременки. По початок другей часци сезони єст достаточно часу же би ше Клуб реорґанизовало, поставело на здрави ноги и до ярнєй часци вошол у вельо лєпшим розположеню и зоз екипу, котра зоз квалитетом годна сезону закончиц на вельо лєпшим од терашнього, 13. места. У 16. колу сезони 2021/22. року, односно у першим колу у ярнєй часци, коцурска Искра у ярнєй часци перше стретнуце бави у Остоїчеве процив екипи ФК „Слоґа”. То солидна екипа хтора єшеньску часц закончела на седмим месце на таблїчки, алє муши ше припознац же добре будзе кед Коцурци зоз того стретнуца вицагню голєм бод.^

РУСКЕ СЛОВО 37

ИНТЕРМ ЕЦО

ГОРУЦИ ТЕПШИ Милана Младеновски (инстаґрам со о кіпд ш і!і.^е _ т т )

з ос До пол литри лїтней води усипац 3 ложички цукру и потрушиц квас. Охабиц ї дас 10 минути же би квас преробел и додац ложичку солї. Пресипац до векшей судзини и додавац поступнє муку, та замишиц цесто. Охабиц цесто на цеплим месце 30-45 минути же би викисло. Кед цесто викисло одрезац фалаток по фалаток з цеста, шулькац пантлїки и порезац их на коцочки (так як на сликох). Фалатки цеста положиц на папер за печенє до тепши и печиц у релни хтора зограта на 200 ступні док нє почервеня, дас пол годзини. Кед Потребне: ше охладза, роздво їм коцочки ■ кила муки и умиц их ■ пол литри води два раз у лїтней води, же ■ швижи квас би ше мука зняла и поло ■ ложичка солї жиц их до миски у хторей ■ 3 ложички цукру будземе правиц бобальки. ■ 250 ґрами зомлєтого Премишац мак зоз 7 лож маку ками цукру, замишац з 7 ложки цукру упеченима бобальками и усипац лїтну воду, же би прекрила бо бальки, та премишац. Охабиц прейґ ноци же би бобальки омегчали и упили шицку воду.

38 РУСКЕ СЛОВО

17. ДЕЦЕМБЕР 2021.

ГОРУЦИ ТЕПШ И \£ і ; 4 ІІ Ї Ж І о ' £ 7 П З

Пририхтали: Лю. Цвеїч и Т. Салонтаї *

Омегчане цесто розогнац на правоугельнїки (20х30 центи). На єден правоугельнїк намасциц нутелу, а вец други нєнамасцени, положиц прейґ нього. Ядловец резац и закруцац як цо указане на сликох. Звишок цеста мож порезац на

Потребне:

■ пакованє лі сцатого цеста (2 фалати) ■ 200 ґрами нутели ■ вайцо за премасцованє ■ мелки цукер

штанґлочки и печиц окре ме. Ядловец премасциц зоз вайцом и печиц у релни хтора зограта на 200 ступнї док нє почервенї.

17. ДЕЦЕМБЕР 2021.

РУСКЕ СЛОВО

ВИШОЛ РУСКИ ХРИСТИЯНСКИ КА Л Е Н Д А Р ЗА 2022. РОК Зоз друку вишла наша найчитанша кнїжка „Руски християнски календар” за 2022. рок. И того року Календар ше зявює як заєднїцке видане НВУ „Руске слово” и Християнского часопису „Дзвони”. Обсяг му 296 боки. Тогорочни Календар почина зоз интервюом зоз владиком кир Георгийом Джуджаром з нагоди 20-рочнїци од пошвецаня за владику и 40 роки його священства. Потим шлїдза тексти розпоредзени по рубрикох: Култура и просвита, Духовни живот, Наша прешлосц, Литература, Руснаци у швеце, Психолоґия и филозофия, Польопривреда, Дом и фамелия, Спорт и Гумор. Календар по цени од 500 динари мож купиц: У Новим Садзе на новей адреси Футожска 2, на трецим поверху пондзелок - пияток од 9 по 14 годзин, информациї на телефон 021/6613-697. Тиж так на киоску Грекокатолїцкей цер кви св. апостолох Петра и Павла, на углє Милетичовей и Йована Суботича у Новим Садзе. У Руским Керестуре у будинку дакедишнєй Друкарнї на дру гим поверху, информациї на телефон 025/703-31І, пондзелок пияток од 9 по 13 годзин. У Коцуре у Кнїжкарнї „Анни”, на адреси Ошлєбодзеня 5б (прейґ драги Школи) и на телефон моб: 062 85 10 341. У Шидзе при колпортерови Владимирови Гарвильчакови, на адреси Саве Шумановича 129а и на телефон моб: 062 440974. У Дюрдьове при Якимови Гардийови на телефон моб: 064 36 996 73. Кнїжки „Руского слова” на попусту найлєгчейше наручиц прейґ сайту Нирз://кпіІ2кірогизкі.сот/. М. Ш.

оволуєме читачох новинох „Руске слово” же би помогли препознац особи на старих фотоґрафийох. Пре точне идентификованє особох на сликох, хтори маю окремну музейну вредносц, потребна помоц од ширшей явносци. Шицки фотоґрафиї настали у дакедишнєй фотоґрафскей роботП нї Бруґошових у Руским Керестуре. Кажду фотоґрафию ше подпише зоз одредзену шифру, та кед же препознаце даєдну, лєбо вецей особи на фотоґ рафиї, модлїме Вас же бисце явели до Заводу за културу войводянских Руснацох на число телефона 021/654-65-34, лєбо на мейл: 2ауогі.ш5ІпІ@ атаІІ.сот.

Даєдни фотоґрафиї обявюємє вецей раз, понеже за нїх дотераз нєт нїяки податки.

Завод за културу войводянских Руснацох ма нове число телефона 021/654-65-34