RUSKE SLOVO 04 2023

ТИЖНЬОВНІК ПО РУСКИ РОК І.ХХІХ ЧИСЛО 4 (4029) Н О В ^ Г С А Д г ^ д а ^

и/им.гизкезіоуо.сот ЦЕНА 40 ДИНАРИ

Преславене Националне швето Руснацох

Анатомия нашого часу

Приклад добрей пракси котри треба предлужиц Успих у заєднїцкей роботи нє завиши лєм од єдней особи, алє од векшини членох котри позберани у єдним Одбору або Роботним целу. Порихтаносц векшини членох и їх дзека за активну роботу праве тото цо на концу пресудзи чи ше у шлїдуюцих штирох рокох дацо наисце у заєднїци поруша або пременї Такой на початку мандата 2019. року положени добри фундаменти за функционованє Роботного цела за младих у його новим зволаню. Принєшени Правилнїк о роботи у котрим визначени конкретни цилї и плани у дальшей роботи, як и конкретни улоги и задлуженя за каждого члена у Роботним целу. Софинансованє проєктох за младих у рускей заєд­ нїци затримало приоритет медзи активносцами котри унапрямени ґу младим. Медзитим, тоти добри фундаменти ше, нажаль, пошвидко добре почали кивац кед вибила пандемия корона вирусу, котра коло два роки парализовала цали швет. У тих нєсиґурних и нєвигодних часох, кед ше з меш аца на мешац ситуация нєпреривно меняла, присподобйовали зме ше ґу обставином яки пановали у нашей держави и провадзели шицки безпечносни мири котри ше теди запровадзовали. Цешиме ше у тим же зме у тих часох младих поволовали на осторожносц и одвичательносц, алє и на шмелосц и мудросц же би ше заплановани проєкти за младих заш лєм у одредзеней мири запровадзело. Гоч число про­ єктох и активносцох у шлїдуюцих двох рокох було вельо менєй як звичайно, дзекуюци резултатом превенциї и вакцинациї ситуация ше концом 2021. конєчно врацела на старе. Просеково зме рочнє мали вецей як 10 проєкти зоз вецей местох у котрих жию млади зоз рускей заєд­ нїци. Попри младих зоз трох наших найвекших мес­ тох: Руского Керестура, Коцура и Дюрдьова, котри ше на наш Конкурс за софинансованє проєктох за мла­ дих у рускей заєднїци рочнє звичайно явяю зоз вецей проєктами, мило нам же ше и младеж зоз других мес­ тох одшмелєла порушац дацо зоз своїма парняками. Року 2021. и 2022. найвекша часц нашого буджету, котри виношел 350.000 динари була унапрямена на софинансованє проєктох за младих, зоз чим зме могли потримац скоро шицки проєкти яки нам сцигли на Конкурс зоз котрима облапене вельке число младих. Тиж так, окрем финансийней потримовки проєктом за младих, порушани и даскельо власни активносци Роботного цела за младих. У сотруднїцтве зоз КУД „Дюра Киш” зоз Шиду, 2021. и 2022. року орґанизоване викенд друженє младих под назву: „Друженє рускей младежи у Шидзе” котре було добре нащивене, а упечатки младих котри у тим участвовали позитивни и красни. Нашо профили на дружтвених мрежох Фейсбук и Инстаґрам, дзе млади можу провадзиц шицки нашо активносци, у остатнїх двох рокох були барз активни дзекуюци Тат’яни Буила

2 РУСКЕСЛОВО

Иван КАНЮХ, предсидатель Роботного цела за младих 2019-2022

котра задлужена же би их водзела и отримовала. Попис жительства 2022. року котри бул барз важни, и нє прешол без уключованя Роботного цела за младих до його промоциї при младих Руснацох. Конкурс за виробок промотивного видео знїмку за попис житель­ ства як резултат мал три квалитетни промотивни видео знїмки котри направели нашо млади. Вони вихасновани за промоцию попису жительства на дружтвених мрежох. Гоч зоз шицкого наведзеного мож заключиц же Роботне цело за младих вредно робело, заш лєм нашо активносци на рижних уровньох могли буц и лєпши. У каждим колективним целу єст членох котри ше баржей закладаю за заєднїцку роботу яка им додзелєна. З оглядом на тото же ше робота у Одборох и Роботних целох Националного совиту базує на волонтеризму, кажде ше спрам власних чувствох и можлївосцох анґажує у тей роботи. У Роботним целу за младих котре у своїм остатнїм мандату мало 9 чле­ нох, случело ше же ше єден член лєм раз, або два раз за тоти штири роки роботи, зявел на схадзки. Тиж так, тото цо нам ше, нажаль, нє удало витвориц то уключованє до програми Нови Сад - Европска престолнїца култури, як и медзисобно ше повязац зоз младима зоз других Националних совитох, односно заєднїцох. На вецей семинарох и обукох на котрих сом як предсидатель Роботного цела за младих мал нагоду присуствовац, нєпреривно ше наглашовало медзисобне повязованє-умрежованє же би ше препознали заєднїцки интереси котри можу привесц до заєднїцких активносцох и проєктох. Праве прето барз важне витвориц контакти зоз младима зоз заєднїцох котри нам, насампредз, подобни, як цо то на при­ клад: Словаци, Поляци, Чехи, Українци и други. На концу найважнєйше наглашиц же шицки котри ше жадаю уключиц до роботи Националного совиту и його орґанох муша буц свидоми же успих у заєднїцкей роботи нє завиши лєм од єдней особи, алє од векшини членох котри позберани у єдним Одбору або Роботним целу. Предсидателє, вшелїяк, тоти особи котри у нашей найважнєйшей институциї маю инициятиву и орґанизую-координую розлични идеї и становиска у своїх целох. Медзитим, порихтаносц векшини членох и їх дзека за активну роботу праве тото цо на концу пресудзи чи ше за шлїдуюци штири роки дацо наисце у заєднїци поруша або пременї. Щиро ше наздавам же ше до нового зволаня Роботного цела за младих прицагню нови особи котри принєшу нови ентузиязем и идеї, алє же ту останю и тоти котри у прешлим манда­ ту були пожертвовни и вредни. Така комбинация оможлїви же би Роботне цело за младих затримало свой епитет прикладу добрей пракси кед слово о уключованю младих до роботи Националного совиту Руснацох, алє и до живота рускей заєднїци вообще. Становиска висловени у тим тексту виключно авторово и не вше одражую уш орйовацку политику новинох „Руске слово”

27. ЯНУАР 2023.

Змист

Уводнїк

РУСКЕ

Пише: Иван САБАДОШ, заменїк главней и одвичательней редакторки

Концептуални розлики Ситуация яка ше стала пред саме Националне швето, же адаптация Дома култури у Коцуре, дзе мала буц отримана Шветочна академия, заш лєм нє будзе закончена по предвидзени датум та подїя преселєна до вербаского биоскопа „Югославия”, докладе моцни арґумент ґу становиску єдней часци нашей явносци хтора трима же концепт селєня Централней преслави Националного швета Руснацох по наших местох сполнєл свою функцию и же є превозидзени. Место того, предклада ше же би ше Националне швето убудуце славело виключно у Новим Садзе, з тим же би кажди рок други наш штредок номинално бул домашнї и як таки окреме акцентовани у новосадскей програми. Єст ту надосц арґументи и предносци. Нови Сад административни центер Покраїни, академски штредок, шедзиско институцийох и дом нарастаюцей конґломерациї Руснацох. Блїзши є за приход високих госцох и лєгчейши з орґанизацийного аспекту - ма адекватни простори, инфраструктуру, лєпши драги и моцнєйшу струю, на концу концох. Медзитим, кед ше шицко тото спатри обєктивно, чежко обчековац же би нам Город Нови Сад, место раз у декади як потераз, убудуце з рока на рок виходзел вочи, насампредз кед слово о финансийох. Окреме же рок Европскей престолнїци култури закончени и убудуце у фокусу вироятнє нє нательо будзе култура як даєдни дру­ ги, можебуц практичнєйши обласци явного живота. З другого боку, без „дотациї” обезпечиц адекватни и репрезентативни простор у городзе кошта вироятнє кельо и цала реконструкция даєдней меншей валалскей сали. Далєй, за остатнї 10-15 роки скоро после каждей преслави Националного швета домашньому валалу лєбо културно-уметнїцкому дружтву остало дацо тирваце, цо му олєгчує лєбо аж и оможлївює културну роботу и надбудов. Чи то оправене закрице, чи пошорене зогриванє сали, чи нови мебель, чи технїчна опрема. На концу, и Коцур, гоч накнадно, достанє реконструовани Дом култури хтори длугши час нє бул у функциї. Єдну часц трошкох тих робо­ тах зноша локални самоуправи, алє ище значнєйша їх потримовка на конкурсох и пред висшима инстанцами власци хтори обезпечую финансиї. Без императиву и препорученя, пенєж вше єст дзе индзей потрошиц и вше є дзешка индзей важнєйши и потребнєйши. Шицко потераз одноши ше лєм на материялни и практични аспект того подняца. Алє, указало ше през роки же Националне швето ма вельо ширше и глїбше значенє за наших людзох у местох дзе є отримане, по началу обратней пропорциї - цо заєднїца менша, ефект векши. Указує им и здогадує их же су на тим швеце нє сами, дава новей моци и дзеки чувац и пестовац свойо, чи то аматеризем, чи мацерински язик чи школа, та гоч лєм з даскельо школярами. Наисце же отримує, та и розгорює пламеньчок руснацтва у штредкох у хторих лєм ентузиязму єст надосц.

Тижньовнїк 4 -5 . Централна преслава Националного швета Руснацох

Нашо места 6 -9 . Дзень Руснацох означени на локалним уровню

Економия 10-11. Пририхтованя за ярню шатву у Коцуре

Духовни живот 14-15. Пошвецанє обисцох на Богоявленє

Култура и просвита 16-17. Шветочна академия у Вербаше

Литературне слово 1 9 -2 2 .Поезия и фотоґрафия

Людзе, роки, живот 26-27. Стретнуце: Мирела Тимко зоз Дюрдьова

Информатор 2 8 -3 3 . Мали оглашки и

Іп тетогіат

Спорт 35. Пионире и когуцики керестурского „Русина”

Интермецо 38 -3 9 . Горуци тепши

Насловни бок: Саня Дивлякович, Танита Ходак, Мирела Тимко и Дарина Михняк Авторка фотоґрафиї: Вероника Вуячич

РУСКЕ СЛОВО

* „РУСКЕ СЛОВО” - гласнїк по руски * Виходзи каждого пиятку * Снователь Национални совит рускей националней меншини * Видава НВУ „Руске слово”, Нови Сад * Перше число вишло 15. юния 1945. року у Руским Керестуре * *** Адреса: НВУ „Руске слово”, Футожска 2/ііі, 21000 Нови Главна и одвичательна редакторка Сад * Редакция: одвичательни редакторе/ки - Иван Сабадош, Вероника Вуячич, Микола М. Цап, Микола Шанта ОЛЕНА ПЛАНЧАК-САКАЧ * редакторе/ки рубрикох- Мирон Горняк-Кухар, Александар Паланчанин, Мартица Тамаш, Славица Ф ей са, Ясмина Дюранїн * новинаре/ки - Мария Афич, Влада Д їтко, Андреа Медєши, Оля Русковски * лекторка - БлаженаХома-Цветкович * ґрафична редакторка - Люпка Цвеїч * ґраф ични д и зай нер ки - Мария Гудак, Таня С ал о н таї * Телеф он: 021/6613-697 * Предплата за цали рок: у жеми 2 000 динари, а у иножемстве 100 евра * Жиро-рахунок Вапса іпіеза а.сі. ВеодгасІ 160-923244-82 * Девизни рахунок 16 0 -0 0 5 0 8 7 0 0 2 4 9 9 9 -5 3 * Рукописи ше нє враца * Друкує Друкарня „ М а х іта дгаР’ Петроварадин * Е-таіІ:гегіаксі|а@ги5ке5Іоуо.сот*№еЬ5ІІе:тм\м.ги5ке5Іоуо.сот * УУ І55М 0350-4603 * С0ВІ55 5К-Ю 15915778 * Друковани тираж 2 000 *

Д и р екто р др Б О Р И С ВАРҐА

27. ЯНУАР 2023.

Н ови ни „Р уске сл ово” о д л и ко в а н и зо з О рденом братства и єдинства зо з с тр и б е р н и м венц ом 1970. року.

РУСКЕСЛОВО 3

Т и ж н ь о в н їк Н А Ц И О Н АЛ Н Е ШВЕТО РУСНАЦОХ

ПОРУЧЕНЯ ЗОЗ ЦЕНТРАЛНЕЙ ПРЕСЛАВИ

Од искри по пламень хтори греє и ошвицує драгу Пише: Александар ПАЛАНЧАНИН

Прешло 272 роки як у Зомборе подписани контракт о насельованю 200 руских фамелийох на простори тедишнєй пустари Вельки Керестур. Треба спомнуц и нє забуц же то було 17. януара 1751. року, а тот дзень од 2008. року преславюєме як нашо Националне швето

Домашнї шеснастей по шоре Централней преслави Националного швета рускей националней заєднїци того року бул Коцур, хтори у 2023. означує и 260 роки од присельованя Руснацох до того валалу (15. май 1763. року). Медзитим, понеже реконструованє коцурского Дому култури ище нє закончене, Шветочна ака­ демия всоботу, 21. януара отримана у Вербаше у Биоскопу „Югославия”. На початку Шветочней академиї окремних госцох - владику кир Георгия Джуджара, предсидателя по-

4 РУСКЕСЛОВО

країнскей влади АП Войводини Иґора Мировича, министра за людски и меншински права и дружтвени диялоґ Томислава Жиґманова, амбасадора Републики України у Володимира Толкача, представительох републичних, покраїнских и локалних орґанох власци, членох нашого На­ ционалного совиту, як и представительох руских институцийох и здруженьох , нащивительох, учашнїкох и публику хтора подїю провадзела прейґ медийох привитал предсидатель Нацио­ налного совиту Русна­ цох Йоаким Рац. Означованє Нацио­ налного швета Руснацох _ у Републики Сербиї Йоаким Рац добра нагода же бизме спатрели свой розвой и зачували полуги хтори нам оможлївели и оможлївюю рост од основней писменосци, та по школованих парастох, майстрох, владикох, докторох наукох и академикох, од з руку преписаней кнїжки по науково дїла, од традицийней култури по уметнїцку творчосц европского круга гварел медзи иншим Йоаким Рац. Вон здогаднул же Руснаци на далєку драгу рушели за хлєбом. Шали го, жали и зоз другима дзелєли, алє источашнє творели и другу файту хлєба - духовни хлєб. Медзитим, поставел питанє чи ми шицко цо маме, достаточно и почитуєме.

27. ЯНУАР 2023.

Т и ж н ь о в н їк - Зачували Руснаци свойо мено и руски язик, а до здогадованя других ше з добрим уписовали. Праве ту написани перши буквари, направени церкви, школи, доми култури... Нашо предки знали хасновац свойо права и ми нєшка дзекуюци им маме ушорену систе­ му образованя, култури, информованя, службеного хаснованя язика и писма. Чи ми за тоти права знаме и чи их знаме хасновац? Пред нами означованє 270рочнїци образованя по руски и сторочнїци друкованя рускей ґраматики. Най тот рок будзе пошвецени образованю по руски, мобилизованю шицких наших духовних и творчих потенциялох же бизме зачували руски оддзелєня, єдину руску Ґимназию и Катедру, бо, як поета гварел: „у руских класох ше помали гаша шветла” - визначел предсидатель Националного совиту Руснацох Йоаким Рац. Владика кир Георгий Джуджар гварел же ше вше кед означуєме нашо Националне швето здогадуєме 17. януара 1751. року и тих двасто фамелийох хтори ше теди приселєли на тоту жем. - Початок бул скромни, алє вони зоз собу принєсли шицко свойо богатство - бешеду и виру. Знали же кед отри­ Кир Георгий Джуджар маю бешеду и виру, же их то и отрима. Зоз того скромного початку и зоз тей першей искри створел ше вельки огень хтори уж 272 роки гори. Зогрива нас и указує нам драгу. Дараз баржей горел, дараз менєй; дараз нам помагали други, а дараз нам и одмагали. Алє вше зме ше операли на нашо сили и помоц Божу и вше кед славиме Националне швето, ми додаваме огриви на тот огень же би ище на дзешатки, та и стотки роки горел, ширел цеплоту, швицел и указовал нам драгу. Зоз виру до Господа Бога, так як и нашо предки, идзме шмело напредок и зоз упованьом же нам Вон помогнє. Знайме же превозидземе шицки почежкосци и бриґи терашнього и будуцого часу. З тима словами винчуєм нам шицким нашо швето. Боже, чувай народ свой - заключел кир Георгий Джуджар.

Предсидатель Покраїнскей влади Иґор Мирович наглашел же Националне швето Руснацох швето шицких нас и же ше 17. януар од 2018. року на предклад Покраїнскей влади означує як датум од покраїнского значеня. - Руска национална заєднїца ма позарядове значенє у етнїчней розличносци нашей ери, у розлич но сци чийо песто ванє и унапредзенє єден з важнєйших приоритетох поли ти ки Покраїнскей влади. То потвердзує з рока на рок вше век ша потри мов ка у шицких обласцох хтори значни за очуванє иден- Иґор Мирович ти те ту шиц ких наци о нал них мен ши нох хто ри жию у Войводини - гварел предсидатель Мирович. Мирович надпомнул же директни субвенциї писаним глашнїком на язикох националних меншинох зоз 264 милиони динари, кельо були 2016. року, того року звекшани на 490 милиони. Кед сло­ во о наших виданьох, за новини „Руске слово”, часописи „Мак” и „Заградку” будзе видвоєне 57,2 мили о ни дина ри, одно сно за штвар ци ну вецей як прешлого року.

Томислав Жиґманов

- Винчуєм на витирвалосци и на тим же вам ше и попри вельких спокусох удало зачувац свою националну заєднїцу. Сербия горда на факт же у нєй жию припаднїки числених народох, а руска заєднїца єй препознатлїви и драгоцини сеґмент - гварел министер за людски и меншински прва и дру-

жтвени диялоґ у Влади Републики Сербиї Томислав Жиґманов. Пред си да тель општи ни Вербас Предраґ Роєвич у своєй винчованки на шве точ ней ака де миї над пом нул же Русна ци од приходу на тоти про­ стори вельо допринєсли Вер ба су. Тиж над пом нул же ше з потримовку По- Предраґ Роєвич країнскей влади того року докончи вибудов будинку Дому култури у Вер­ ба ше хто ри буд зе нови кул тур ни цен тер повязованя шицких жительох општини.

27. ЯНУАР 2023.

РУСКЕСЛОВО 5

Н а ш о м е ста Н А Ц И О Н АЛ Н Е ШВЕТО РУСНАЦОХ РУСКИ КЕРЕСТУР

Крашнє и гордо буц Руснак Националне швето у Руским Керестуре означене 20. януара зоз святочну преславу у сали Дома култури, а после програми, аматере, нащивителє, госци и домашнї дружели ше коло етно столох. Предсидатель НС Йоаким Рац визначел же прешлого тижня крашнє и гордо було буц Руснак ширцом Войводини и Сербиї На початку програми Хор Дома култури Руски Керестур под руководством Еуфемиї Планкоши и зоз провадзеньом Народного оркестра „Юлиян Рамач Чамо” котрого предводзел Кристиян Няради, одшпивали гимну „Боже правди” и шветочну писню „Браца Русини”. На поволанку водительки програми Адриани Надь Барна, предсидатель Националного совиту Руснацох Йоаким Рац и предсидатель општини Кула Дамян Милянич повинчовали присутним швето. Солиста Мирослав Малацко у провадзеню оркестра одшпивал „У лєшику при валалє”, а Женска шпивацка ґрупа шпиванку Иринея Тимка и Гавриїла Костельника „Кажди дзень”. Потим публика уживала у прекрасних Костельникових стихох, стихох Мирслави Даждиу и Дюри Папгаргая. Стихи одрецитовали Валентина Новта, Андрей Орос и Мирослав Малацко. О Керестуру вишпивани велї шпиванки, а єдна з найкрасших „Тополї Керестурски” Якима Сивча и Дюру Латяка. Гоч млади ґенерациї нє паметаю високи тополї на Вельким шоре, вони останю зазачени у шерцох їх родичох у тей шпиванки. Народни оркестер ю одграл и одшпивал и преткал преславу зоз нїтками носталґиї. Добре обудмана програма цекла у приємним, мир­ ним ритму, достоїнствено, а аматере Дома култури указали же тото цо знаю, робя зоз любову. Ошвиженє була Хлопска шпивацка ґрупа котру пририхтал Алексан дар План кош зоз шпи ван ку „Кед я ишол по под гум на”.

Потим „Вен чик ру ских шпи ван кох” од грал Оре ке стер Дома култури Руски Керестур котри бул ище єд­ на прикраска. Женска шпивацка ґрупа под руководством Еуфемиї Планкош зоз шпиванку „Ру­ ски коренї” на текст Серафини Макаї, котру компоновал Юлиян Рамач була коруна програми. Орґанизаторе програми Национални совит Русна­ цох, Дом култури Руски Керестур и Здруженє „Пакт Рутенорум”. Друженє зоз тамбурашами и аматерами Дома кул­ тури було окреме приємне, та шицки вєдно, пред­ стави ти локалней власци, аматере Дома култури и присутни Керестурци зоз тамбурашами и руску шпи­ ванку означели свойо националне швето. Предсидатель нашого Националного совиту Йоа­ ким Рац после програми визначел: - Нам нєшка муши буц алфа и омеґа затримованє здобутих правох. Чувствує ше, окреме у образованю, барз вельки пад. Тото цо ше нам случує, найбаржей завиши од нас. Нє завиши анї од держави, анї од министерствох, завиши од нас. НС у наиходзацим периодзе треба же би вианализовал штиророчну роботу прешлого зволаня НС, и же би вец ознова рушел до конципованя новей стратеґиї Руснацох - гварел Рац. Вон визначел и же Руснаци маю про­ блем же млади одходза, нєзаинтересовани су, цо було видно кед ше требало уписац до окремного виберацкого спи­ ску. Треба отвориц диялоґ зоз младима, розпатриц шицки сеґменти дружтва, винєсц заключеня и по нїх робиц. Ол. Живкович

6 РУСКЕСЛОВО

27. ЯНУАР 2023.

Н а ш о м е ста Н А Ц И О Н АЛ Н Е ШВЕТО РУСНАЦОХ КОЦУР

Дзень Руснацох означели и школяре Школяре Основней школи „Братство єдинство” у Коцуре 17. януара означели Националне швето Руснацох и тот дзень им бул виполнєти з активносцами вязанима за руски народ. З тей нагоди, учительки у руских оддзелєньох нїзших класох зоз школярами бешедовали о историї Ру­ снацох и шицким цо значне за нашу руску заєднїцу. На тоту тему пречитани и пригодни тексти, а обвисценє о швету пречитане у шицких оддзелєньох. За Дзень Руснацох школяре направели и панои з фотоґрафиями и рисунками на котрих була приказана наша прешлосц, народне облєчиво, култура, обичаї. И того року шицки школяре з нагоди Националного швета вифарбйовали руски герб, а слухали и руски дзецински и народни шпиванки. О. Р.

КУЛА

Новосци у програми У орґанизациї РКУД „Др Гавриїл Костельник” зоз Кули, 18. януара, з пригодну програму означене нашо швето. Присутних привитала Амалия Ковач, а дацо вецей о Руснацох пречитала Цецилия Мудри. Виведзени виривок зоз монодрами „Милионерка”, котру на­ писала Ирина Гарди Ковачевич, а одбавела ю Амалия Ковач, потим мишана шпивацка ґрупа одшпивала два коляди и на концу Янко Лендєр виведол виривок зоз монодрами „Илия опозиция” Дюри Папгаргая. Амалия Ковач, предсидателька РКУД „Др Гавриїл Костельник” визначела же порихтали таку програму же би була дакус иншака як потераз.

чунски швета, та зме вихасновали инсерти зоз двох - Поробели зме седем дзецински пред стави, єдну за монодрамох и одшпивали коляди - гварела Ковач. одроснутих, пейц монодрами, та зме з того скарбу сце- Програму провадзели и члени НС Руснацох, предсили указац дацо цо уж и позабуване. Тераз були и кра- датель Йоаким Рац и Желько Ковач. Д. Б.

СРИМСКА МИТРОВИЦА

Рецитовали, шпивали и грали У Сримскей Митровици з нагоди Национално­ го швета Руснацох у Музею Срима, вовторок, 17. януара, отримана кратка програма. Зоз школярами хтори у Основней школи „Йован Попович” ходза на годзини руского язи­ ка, програму порихтала наставнїца Нада Адамович. У програми рецитовали, шпивали и грали Страхиня Милошевич, Милош Мандич и Никола Теодорович, а кратки виривки зоз исто­ риї Руснацох, як и свою поезию, читала Ясна Арбанас. В. В.

27. ЯНУАР 2023.

РУСКЕСЛОВО 7

Н а ш о м е ста Н А Ц И О Н АЛ Н Е ШВЕТО РУСНАЦОХ БАЧИНЦИ

Святочна преслава У ОШ „Бранко Радичевич” Подручна школа у Бачинцох, 18. янура з пригодну програму хтору порихтали КПД „Драґутин Драґен Колєсар” и Подручна канцелария Националного совиту Руснацох, означе­ не Националне швето Руснацох. Старша шпивацка ґрупа КПД „Дюра Киш” зоз Шиду, у хторей єст и чле­ ни зоз Бачинцох, на початку одшпивала державну гимну и шветочну шпиванку Руснацох. Парох у Бачинцох о. Дарко Рац визначел же Руснаци треба же би чували свой язик, виру и културу и то почитовали, бо вец и други буду почитовац, и повинчовал швето. Саня Папуґа гварела же Руснаци на тих просторох вецей як 270 роки и здогадла на 1751. рок и подписованє контракту о насельованю. Професор историї Александар Радиз зоз Бачинцох мал викладанє о историйних подїйох од присельованя Руснацох на тоти простори з акцентом на присельованє до Сриму, до општини Шид. Старша шпивацка ґрупа ше представела и зоз шпиванками „Вежнї зайду”, „Ой на гори” и „Як вода в поточку” под руководством Снежани Лазич и у провадзеню оркестра под руководством Драґана Макивича. На концу, школяре хтори ходза на годзини руского язика з елементами националней култури, а

хторих порихтала наставнїца Наташа Еделински Миколка одшпивали коляди „Ноц над Вифлеємом“ и „Пречистая Дїва”. Програму провадзели и о. Влади­ мир Еделински Миколка, членїци Националного со­ виту Руснацох Нада Хромиш Аничич и Наташа Еделински Миколка, представнїки наших дружтвох зоз Шиду и Бикичу, директорка школи Соня Видович и други. После програми у малей сали Дома култури отримани коктел зоз руску шпиванку и танцами. Вл. Дї.

БИКИЧ

Шпиванки и коляди У Доме култури у Бикичу 19. януара отримана пригодна програма з нагоди означованя Националного швета Руснацох у орґанизациї КПД „Иван Котляревски” и Подручней канцелариї Националного совиту Руснацох. После интонованя державней гимни „Бо­ же правде” Шпивацка ґрупа дружтва „Бикичанки” одшпивала шветочну шпиванку Руснацох „Браца Ру­ сини”. „Бикичанки” под управу руководительки Драґани Ґлувня Бабич и з музичним провадзеньом Бояна

Бабича одшпивали и шпиванки „Як вода в поточку” и „Хижочко стара”. Тиж одшпивали и коляди. При сут них при ви тал Де ян Бо ба ль, пред си да те ль Совиту МЗ Бикич, хтори у програми гуторел виривок „Одняте од забуца” з Моноґрафиї о Бикичу и визначел же аж по 1995. рок дзепоєдни старши Бикичанє бешедовали „по горняцки”. Марина Шолтис пречитала „Руске слово” од Михала Рамача, а Зденко Лазор гуторел „Селїдби” Дюри Папгаргая. Лазор тиж визначел историйни факти о 17. януару 1751. року и о присельованю Руснацох на тоти простори. У програми участвовали и наймладши, школяре хтори ходза на годзини руского язика з елементами националней култури, хторих порихтала наставнїца Наташа Еделински Миколка и одшпивали коляди „Вифлеєми новина” и „Пречистая Дїва”. Програму провадзели предсидатель СО Шид Тихомир Стаменкович, заменїк предсидателя општини Шид Дьордє Томич, священїки о. Михайло Режак и о. Владимир Еделински Миколка, членїца Националного совиту Руснацох Наташа Еделински Миколка, представнїки КПД „Дюра Киш” зоз Шиду и КПД „Драґутин Драґен Колєсар” зоз Бачинцох и други. Вл. Дї.

8 РУСКЕСЛОВО

27. ЯНУАР 2023.

Н а ш о м е ста У РУСКИМ КЕРЕСТУРЕ

Всоботу були два огнї Керестурски огньогасци всобо­ ту, 21. януара, аж два раз виходзели на терен гашиц огень, перше рано гашели хижу у Улїци Петра Кузмяка, дзе нажаль страдал єден старши хлоп, а потим пред вечаром ишли гашиц салаш на Билей. Огень у хижи у Улїци Петра Ку­ змяка гашели такой рано после 7 годзин, на терен вишли обидва камиони ДОД Руски Керестур, а до помоци пришли и ДОД и ОСЄ з Кули, тиж на двох камионох. Оге нь удат но за га ше ни, а мож повесц же огень нє бул таки вельки, алє же ше барз курело, бо тлєл мебель у обисцу. Нажаль, попри материялней чкоди, ту була и єдна жертва старша хлопска особа, обдукция и дальше вишлїдзованє компетентних орґанох утвердзи причину шмерци. О истей нємилей подїї уж писане и у других медийох, алє винєшени и велї нєпреверени информациї. Потим пред вечаром вибухнул и огень на єдним салашу на Билей, дзе попри обидвох огньогасних єдинкох зоз Кули, до помоци прибегли и керестурски огньогасци. Там огень спричинєл барз вельку материялну чкоду, згорели шопи, алє и сам салаш на ко­ трим бивала фамелия.

Керестурским огньогасцом то була уж треца интервенция у новим календарским року. Попри тих двох, перша интервенция була у єдним обисцу у валалє дзе вибухнул огень у кухнї. Огньогасци спозорюю же тре­ ба мерковац на огнї, окреме тераз у сезони топеня, як и на место дзе ше одклада ґар з пеца. Секретар МЗ Руски Керестур Михайло Пашо апелує на гражданох же би свойо обисца осиґурали од огня, води и трешеня жеми, цо по його словох наисце ма­ ли трошок. По наших спознаньох, осиґуранє обисца просековей велькосци од 100 до 150 квадратни метери кошта од 600 до 1 000 динари мешачно. Р. В.

ДЮРДЬОВ

Преподаванє о историї Руснацох У просторийох КУД „Тарас Шевченко”, 23. януара, було преподаванє о историї Руснацох, а бешедовали историчаре др Дюра Гарди и мср Саша Сабадош.

присц до Дюрдьова, праве прето же ту публика барз добра, ма вельо питаня и зна вельо того о нашей историї - гварел др Гарди.

- Ми Руснаци народ хтори ма свою историю и свой Нащивеносц того вечара була барз велька. У преидентитет и покля ше нє будземе ганьбиц за нашо полней сали публика осторожно слухала преподава­ походзенє, будзе дацо з нас. Велька ми чесц вше нє наших историчарох, а на концу и сама вжала учасц у тей трибини и зоз велїма питанями надополнєла свойо знанє о нашей исто риї. - Инициятива же би ше орґанизовало тот вечар рушела од членох Управного одбору дюрдьовского Дружтва. Людзом вше интересантне же би чу­ ли дацо нове, лєбо же би ошвижели свойо знанє и же би достали напрям­ ки дзе глєдац тото цо их интересує. Таки сходи треба цо вецей орґанизовац, же би зме людзох зацикавели и за наш фах, и за тоту тематику - виявел Саша Сабадош. Л. В.

27. ЯНУАР 2023.

РУСКЕСЛОВО 9

ЗОЗ ЗАДРУҐИ „ЛИБЕЛА ПРОДУКТ” ЗОЗ КОЦУРА

Порихтани за ярню шатву Пише: МартицаТАМАШ

На початку зме нового продукцийного року у польопривреди, и фаховци и продукователє ше обаваю яки будзе рок, насампредз пре хвилю хтора з високу дньову температуру од коло 10 ступнї у януару нє добра за польопривреду Пре нєвигодну хвилю на младим житу ше годни зявиц рижни чкодлївци, а фаховци совитую же тре­ ба прикармиц жито у другей половки фебруара, а по тамаль треба обезпечиц гной за прикармйованє, як и гной и шаце за ярню шатву. Юлин Фейса, руководитель дїловней єдинки у Коцуре ДОО „Либела продукт” зоз Змаєва гвари же ше руководзаци у тей задруґи остарали же би мали минералного гною за наиходзаци роботи у польопривре ди.

Треба же би жем вимарзла - Хвиля нам ніяк нє одвитує. Кед жима, обчекуєме же будзе жимно и же температура будзе у минусу. Треба же би жем вимарзла, бо тото цо пооране, нїч нє вимарзло, останю груди и чежко будзе на яр порих- засадзиц цо зме плановали, погноїц, защициц од котац жем за шатву. Шнїгу нєт, алє добре же остатнї час ровча и раховац же шицко будзе як треба - гутори пада голєм диждж, и по даяких анализох, зоз пада- Юлин Фейса. нями 500-600 литри од єшенї по тераз виполнєти прешлорочни паданя. Правда же розпорядок пада- Предаванє кукурици стої ньох нє таки яки бизме жадали, диждж пада кеди му У польопривреди єст вельо нєизвесносци, нє знаме яка будзе хвиля, яки буду цени и чи годно добре предац тото цо зродзи. - Цени кукурици, жита и слунечнїку вєшенї були вельо лєпши як предходних рокох, алє и цени гною и шаца и горива пошли горе. Тераз, медзитим, нє мож предац кукурицу, спадла цена кукурици, сої, жита. У януару ше барз мало тарґує, мало хто сце купиц зарно, а зоз кукурицу єст вельки проблеми и пре афлатоксин хтори ше находзи у зарну. Условиє за вивоз кукурици же би мала до 20 микроґрами афлатоксину по кили, а у нас ма од 50 до 70. У таких случайох муши ше статку давац миназел (природни абсорбент микротоксинох, продукт базовани на природним зеолиту), або даяки други продукт зоз зеолитом.

одвитує, алє добре же голєм пада. Тоти цо провадзели яка була хвиля медзи двома Крачунами, гваря же би требал буц сушни рок. Нє знам чи можеме до того вериц, алє шицки цо жию од польопривреди, боя ше од суши. Дєдни гваря, а и у медийох єст таки написи же шицко будзе горше як прешлого року, алє треба думац позитивно, мац дзеку и добре порихтац жем,

10 РУСКЕСЛОВО

Пре афлатоксин нє мож, як скорей, кукурицу вивожиц до Италиї. Затераз вивоз стої, а увидзиме цо ше далєй будзе случовац, чи ше направи даяки нови контракти, чи нє, то ше одноши и на шицких цо маю кукурицу. Мали зме и таке же одкупйовач, продукователь статковей покарми, врацел кукурицу пре високе присуство афлатоксину, та зме мали додатни трошки за превоз, а тарґовина нє реализована - гутори Фейса.

27 ЯНУАР 2023.

Економ ия Вон толкує же ше на кукурици прешлого року пре сушу и нїзку одпорносц рошлїнох зявели чкоди од печарковей хороти и инсектох, хтори контаминовали зарно на полю, а хорота ше шири далєй при маґазинованю зарна. Кукурица пре сушу була слабка, нєодпорна и хорота ше лєгко ширела. - Хороту ше унєсло до силосох. Гоч шицка кукури­ ца прешла през сушарню, хорота нє знїщена. Зарно и вєшенї було досц сухе, ище зме го досушели за даяки два проценти, алє то нє були високи темпера­ тури хтори би спалєли микротоксини. Тераз цена ку­ курици коло 35 динари, а ми ю вєшенї плацели 35 и 36 динари - гутори Фейса и додава же ше наздава же пошвид ко буд зе драг ша.

- Дистрибутере гваря же нє маю количество шаца хторе нам треба же бизме подзелєли нашим кооперантом. Будземе мац од других продуковательох як цо Ш (Ьіша§гаіп), НС гибриди, Земун Полє гибриди и вироятно же ше будземе мушиц понамиряц зоз тим цо єст и и на концу то будзе шицко добре кед будзе добри рок и кед добре зродзи. Треба попонагляц и набавиц шаце, кооперанти най приду най ше упишу, робиме по набавки, ми обезпе-

Гною єст, а за шаце ше треба уписац - За нови продукцийни рок ми у Либели маме порихтано минерални гної за прикармйованє жита уреу, АМ КАМ а за ярню шатву № К гної у рижних вариянтох. Помали починаме обезпечовац и шаца. Ту думам же будзе дакус проблем, бо як цо и у продукциї меркантилних зарнох, так и у продукциї нашенковей роби прешлого року бул вельо менши урожай у одношеню на звичайни роки. Одредзени количества будзе, алє продукователє вироятно буду мушиц садзиц и даєдни сорти и гибриди хтори нє сцели. Тоти цо перши буду куповац, годни виберац, а тоти цо остатнї приду купиц нашенє, купя тото цо будзе гутори Фейса и додава же ше уж тераз зна же нєт на тарґовищу даєдни Синджентово гибриди слунечнїку, як цо наприклад Наоми, хтори продукователє сцу садзиц, бо ше влонї указал як барз добри. СУБВЕНЦИЯ ЗА ПРОДУКЦИЮ ЦУКРОВЕЙ ЦВИКЛИ Влада Републики Србиї у новембру принєсла Уредбу о финансийней потримовки продуковательом цукровей цвикли урожаю 2023. року, пре стабилизованє продукциї цукровей цвикли и цукру. Право нахаснованє потримовки маю физични и правни особи и витворює ше у суми од 35 000 динари по гектаре приявеней и заснованей продук­ циї цукровей цвикли, а найвецей до 500 гектари за витворени урожай од найменєй 50 тони по гектаре цукровей цвикли за плаценє (од хторей одбити про­ цент примишкох и диґестия). Вимогу за субвенцию подноши ше до Министерства польопривреди - Уп­ рави за явни плаценя.

27. ЯНУАР 2023.

Юлин Фейса

чиме тото цо сцу кед єст, а кед нєт, вец обезпечиме дацо подобне цо дистрибутере маю - гутори Фейса. Вон здогадує польопривреднїкох и на дакеди барз популарну польопривредну културу - цукро­ ву цвиклу. - Держава прави кампаню же би цвикла того року у польопривреди була найвекш и бизнис, хто ма порих та ни поля, може буц би тре бал заш ац цви клу. Цукровнї буду давац шаце, вироятно и даяки аванси, держава дава субвенцию од 35 000 по гек­ таре и можебуц цвикла будзе єдина профитабилна култура. Увидзиме як заверш име зоз сою и слунечнїком, окреме же тераз на тарґовищ у єст инф ормациї же маме превельо олєю и питанє як на єшень будзе исц одкуп слунечнїку и сої - заключує Юлин Фейса. Вон додава и же пред нами длугоки рок, же ш ицки роботи у польопривреди треба поробиц на час и вец кед зме до продукциї уложели шицко цо треба, можеме раховац же добре и зрод зи.

РУСКЕСЛОВО 11

Економ ия ПОЛЬОПРИВРЕДНА СОВИТОДАВНА И ФАХОВА СЛУЖБА ВЕРБАС

Анализа жеми на количество легкодоступного азоту Пошвидко почнє оптимални период за прикармйованє жита и ярцу, рахує ше же то будзе од другей половки фебруара, у зависносци чи будзе добра хвиля

Важне же би ше прикармйованє поробело квалитетно, та польопривредни фаховци Польопривредней совитодавней и фаховей служби Вербас совитую шицким польопривредним продуковательом же би вжали оглядни прикладнїки жеми и же би их принєсли до лабораториї у ПСФС Вербас на аґрохемийну анализу на количество лєгкодоступного азоту.

Прикладнїки зоз трох пасмох жеми Совитодавец ПСФС Вербас Биляна Добранич нам потолковала як ше бере жем за анализу: - Познате же азот приноши добри урожай, а исто так и же превельке количество азоту неґативно вплївує на рошлїни. Кед азоту єст вельо, рошлїни поставаю барз буйни, лєгчейше полєгую и векши ризик од зявеня хоротох. Метода за одредзованє количества азоту у жеми то М-мин метода. Прикладнїки жеми ше бере зоз трох глїбинох: 0-30 цм, 30-60 цм и 60-90 цм, пар днї пред планованим прикармйованьом. Прикладнїки ше бере з ручну або тракторску сонду, дияґонално, двойнїсто дияґонално, або з цик-цак методу. Перше сонду заджобнєме до жеми на глїбину 0-30 цм, винєме прикладнїк и положиме го до судзини (кабла). Вец през тоту исту дзиру береме други прикладнїк зоз глїбини 30-60 цм и кладземе го до другей судзини. Треци прикладнїк зоз глїбини 60-90 цм кладземе до трецей судзини. Треба мерковац же би ше нє помишало прикладнїки жеми зоз рижних пасмох. Єден просекови прикладнїк ше прави зоз 20­ 25 поєдинєчних прикладнїкох з истей глїбини, зоз поверхносци 10 гектарох.

Здравствени стан ярцу и жита солидни На подручу Реґионалного центру Вербас Проґнозно-звитодавней служби защ ити рошлїнох

12 РУСКЕСЛОВО

Войводини, жито и ярец тераз ше находза у ф ази бокореня, маю розвити 4-5 секундарни стебла (ВВСН 24-25). З визуалним препатрунком ярцу реґистроване присуство мрежастей пегавосци лїсца ярцу (Ригепоркога Іегей) на до 55 одсто рошлїнох, пепелнїци жита (Егуйіріїе §гашіпій) на до 25 одсто рошлїнох, ардзи ярцу (Риссіпіа іїоггїеі) на до 5 одсто рошлїнох и лєнчастей пегавосци ярцу (КИупсИойрогіиш зесаіій) на до 2 одсто рошлїнох. З визуалним препатрунком жита реґистроване присуство пепелнїци жита (ЕгузірИе §гашіпій) на 40 одсто рошлїнох, лїсцовей ардзи жита (Риссіпіа гесопгїііа) на од 19 одсто по 57 одсто рошлїнох и шивей пегавосци лїсца жита (Зеріогіа Ігіїісі) на од 0 одсто по 35 одсто рошлїнох.

27 ЯНУАР 2023.

Економ ия При препатрунку нє замерковане присуство лїсцових вшох (Аркігїігїае) и цикадох (Сісагїеіігїае).

„АБЦ ФУД" АД У ЛИКВИДАЦИЇ ДРУГИ КРУГ ЯВНОГО ПРЕДАВАНЯ

Присутнє барз мале число активних дзирох од глодарох, польских мишох(Арогїеший зуіуаіісий) и польскей волухарици (МісгоШй агуаіій).

Интересованє за штири пакети У складзе зоз Законом о ликвидациї, помоцнїк предликвидацийного управнїка Желько Драґич вовторок, 24. януара 2023. року, на адреси Маршала Тита 89 у просторийох над дакедишню Ерсте банку у Руским Керестуре з початком на 12 годзин приступел яв­ ному отвераню понукнуцох за ище шейсц пакети цо остали нєпредати на першим Явним предаваню. У присустве Комисиї за отверанє понукнуцох, могли присуствовац шицки заинтересовани купци и члени одборох поверительох. Нєурядово зме дознали же на отвераню понукнуцох другого круга Явного предаваня предати штири пакети, котри могло купиц окреме, нєзависно єден од другого.

ВИДАВАНЄ ЕИД ПАРАМЕТРОХ И СОМ5ЕМТШ АПЛИКА ЦИЇ Шицки польопривредни продукователєзозтериторийох општини Вербас, Србобран, Бечей и Кула можу ше явиц совитодавцом Польопривредней со­ витодавней и фаховей служби Вербас за видаванє еИД параметрох и активацию Сопзепїій апликациї, як першого крочаю за хаснованє еАґрару.

Предати пакет число 2 - будинок Старей ґимназиї на Маршала Тита улїци у валалє, сам будинок ма 308 квадратни метери, помоцни будинки 64 и 60 квадратни метери, як и будовательна жем поверхносци 1 500 квадратни метери.

Тот еАґрар то нова информацийна система у рамикох еУправи хтора ше уводзи же би ше пошвидшало и модернизовало процес уписованя и меняня податкох у Реґистру польопривредних ґаздовствох (РПҐ), як и швидшого одоброваня понук­ нуцох и виплацованьох у истим року. За приступ апликациї еАґрар нєобходни еИД електронски идентитетхтори безплатни. Шицки подробнєйши информациї у вязи зоз видаваньом еИД параметрох мож достац у просто­ рийох Польопривредней совитодавней и фаховей служби Вербас кажди роботни дзень од 8.00 г по 15.00 г и на телефонске число: 021/705-421. У наиходзацим периодзе совитодавци ПСФС Вербас буду дежурни и у населєних местох општинох Вербас, Србобран, Бечей и Кула же би польопривреднїком олєгчали доставанє еИД.

Р. Вуясинович

У тим периодзе нє препоручує ше хемийни мири защити урожайох, сообщую зоз Реґионалного центру Вербас, дзе предлужую зоз провадзеньом здравственого стану жимских польопривредних културох. РЦ Вербас ПЗСЗРВ творя совитодавци Польопривредней совитодавней и фаховей служби Вербас. РЦ роби у просторийох ПСФС Вербас. М. Тамаш

27. ЯНУАР 2023.

Предати пакет число 3 - Управни будинок на углє Нового шора и Русинскей улїци, медзи Керестурцами такв. Била хижа; предати пакет число 5 - хижа на адреси Маршала Тита 206; предати пакет число 9 42 поєдинєчни парцели (углавним пажици и обрабяца жем). Пакети котри остали нєпредати то пакет число 6 будинок погосцительного обєкту, карчми „Нова” и предавальнї на улїци Дюри Кишюгаса и пакет число 10 - жем у Бачким Ґрачцу, дакус менєй як 70 ари. Же би ше сполнєли шицки условия, купци треба же би у року од трох дньох вимирели свойо обовязки и же би ше заключели контракти за пакети котри купели на явним отвераню понукнуцох другого Явного предаваня „АБЦ ФУД” АД у ликвидациї, а потим уп­ равиш годзен сообщиц мена купцох и кельо плацели тото цо купели. Д. Барна

РУСКЕСЛОВО 13

Д уховни ж ивот АРХИЄРЕИСКА БЛАГОДАРНА СЛУЖБА БОЖА

Коцурска парохиялна церква преглашена за прокатедралну У рамикох Централней шветочносци Националного швета Руснацох, 21. януара, у грекокатолїцкей церкви Успения Пресвятей Богородици у Коцуре служена благодарна Архиєрейска Служба Божа. на хторей и тота церква з декретом преглашена за прокатедралну церкву Епархиї св. Миколая. Благодарну Службу Божу предводзел наш преосвящени владика кир Георгий Джуджар, а служели и о. Владислав Рац, о. Дарко Рац, о. Алек сий Гудак, о. Владимир Еделински Миколка, о. Дамян Кича, ЧСВВ, єромонах о. Платон Салак, ЧСВВ и о. Данил Задрепко. По словох владики Джуджара, шицки ше зишли у Ко­ цуре, у храме котри ма 231 рок и котрого будовали на­ шо предки, же би нашо Националне швето ту преславели у молитви, у подзекованю Господу Богу за шицко - за його благослов, за його ласки, за шицку помоц котру давал нашим предком, и котру дава и нам. Же бизме ше здогадли у молитви за тих наших котри були пред нами, як визначел владика, и же бизме модлєли далєй за Божи благослов же би бул над нами, же би його благослов, помоц провадзела нас и тих котри приду после нас, нашлїднїкох на драги твардей вири и злагоди и любови, же би Царство Боже од тераз пребувало медзи нами, а ми у нїм. - Нєшка зме у тей церкви яку нашо предки почали будовац 1792. року, же бизме зоз тоту благодарну Слу­ жбу Божу Господу Богу подзековали за його благослов над нашима предками, бо ми ту нє случайно... Кед примеме до себе, до свойого живота Исуса, свойого пана,

спасителя и правдивого цара, теди воно постанє Цар­ ство Боже медзи нами, Царство любови до ближніх, Царство пребаченя, Царство мира и доброти, почитованя, помоци, жертви, постанє Царство любови - гварел владика. З нагоди Националного швета, як и же Коцур того року означує 260 роки од населєня и 231 рок од будованя грекокатолїцкей церкви, владика Джуджар дома­ шньому парохови о. Владиславови Рацови уручел Декрет прелашеня коцурскей парохиялней церкви Ус­ пения Пресвятей Богородици за прокатедралну цер­ кву Епархиї св. Миколая, и як визначене, най преглашенє будзе на духовни хасен, на окрипенє у ви­ ри и на утвердзенє Царства Божого медзи нами. На концу Служби Божей, парох о. Рац подзековал владикови у мено коцурскей парохиї за менованє тей церкви на чесц. - Дай Боже чесци и шмелосци, и дзеки очувац и надалєй и тот храм и шицких тих котри буду приходзиц, най ше родза и кресца, винчаю, и най наполнюю наш храм, же бизме були и надалєй як нашо предки, на чесц и славу Господу Богу, и на спашенє наших душох - гварел парох о. Владислав Рац. О. Р.

П Р Е С Л А В Е Н Е Ш В ЕТ О Б О Г О Я В Л Е Н Є КОЦУР

Шлїд од Господа Бога треба почитовац Швето Богоявленє Господнє, Трокралї по юлиянским календаре, означене и у Коцуре, 19. януара. Шпивану

Службу Божу служел декан бачки и парох коцурски о. Владислав Рац. - Шицки зме нашлїднїки подїї кресценя, з чим одпочинаме нови живот як дзеци Божо. Слова Господнї нас вше поволую пременїц ше, покаяц ше, врациц ше и ровнац дражку котра нас водзи ґу Бо­ гу. Кресценє праве тот шлїд и печац Святого Духа охабя цошка цо нє нашо и то треба почитовац цалого живота же бизме шицки вєдно виполнєли тото цо воля Божа - визначел у казанї о. Рац. З воду пошвецену на Богоявленє будзе и пошвецанє обисцох, котре почало 20. януара и будзе тирвац по 1. фебруар. О. Р.

14 РУСКЕСЛОВО

27. ЯНУАР 2023.

Д уховни ж ивот ПРЕСЛАВЕНЕ ШВЕТО БОГОЯВЛЕНЄ ШИД, БЕРКАСОВО И БИКИЧ

Стретнуца зоз паноцом На Богоявленє у Шидзе Службу Божу служел парох о. Михайло Режак, а вирни после пошвецаня, налївали воду хтору однєсли до своїх обисцох. Исти дзень о. Ре­ жак почал пошвецанє обисцох хторе тирвало вецей дні. То и нагода же би ше вирни, а часто и шицки у фамелиї, стретли зоз паноцом и побешедовали.

У Беркасове тиж пошвецена богоявлєнска вода, а па­ рох о. Владимир Еделински Миколка обисца пошвецал два днї, а пошвецени 18. и 19. януара 49 обисца. Отец Еделински пошвецел и 40 обисца у Бикичу. Вл. Дї.

БАЧИНЦИ

Пошвецене 41 обисце

На швето Богоявленє у церкви у Бачинцох Слу­ жбу Божу служел парох о. Дарко Рац, хтори потим пошвецел богоявленску воду. Потим, як и каждого року, о. Рац вєдно зоз виронаучнима дзецми по­ швецал обисца. Того року пошвецене 41 обисце, а на знїмку призначене пошвецанє у фамелиї Марчи и Мирослава Надьових. Вл. Дї.

ДЮРДЬОВ

Молитви за спашенє На швето Богоявле­ нє, 19. януара, у Дюрдьове була литурґия Богоявленя Господ­ нього и чинодїйство по шве ца ня Бо го я влен скей во ди, ко тру служел домашнї священїк о. Михаил Холошняй. - У велїх молитвох зме ше модлєли же би тота богоявлєнска вода була шицким на здравє, на спашенє, на длугоки и успишни жемски живот. Дай Боже же би було так - у своєй казанї гварел о. Холошняй. Пред тим, у дюрдьовскей и ґосподїнскей церкви було повечериє вельке и утриня. Л. В.

НОВЕ ОРАХОВО

Нєт руского обисца без швеценей води Богоявленє преславене у церкви у Новим Орахове зоз Службу Божу хору служел о. Владислав Рац. Тото швето преславя случованє кед святи Йоан Креститель покресцел Исуса Христа на рики Йордан. Наш народ вше у своїм обисцу ма воду хтора пошвецена на Богоявленє и барз ю почитує. Зоз тоту воду ше пошвеца обисца, гроби, хаснує ше на кресцинох, з ню ше швеци паски на Вельку ноц, дава ше пиц хорим, односно хаснує ше у шицких чловекових потребох. У ораховскей церкви, 9. януара було досц вирних хтори однєсли до своїх домох воду хтору о. Владислав пошве­ цел. Ол. П.

27. ЯНУАР 2023.

РУСКЕСЛОВО 15

К ул тур а и п р о сви та Н А Ц И О Н АЛ Н Е ШВЕТО РУСНАЦОХ

ШВЕТОЧНА АКАДЕМИЯ

Найлєпше з Коцура

^ вейоанксал^А ядчоиш і

З вибором репертоара и учашнїкох Шветочней академиї през виказане длужне почитованє ґу рускей жридловей традициї и ентузиястом хтори ю нєшка чуваю, алє тиж так фокус положени на єй сучасну интерпретацию. Централна точка програми вшелїяк бул наступ квартета коцурских интерпретаторкох Шветочна академия з нагоди Националного швета Руснацох отримана всоботу, 21. януара, у Вербаше у Биоскопу „Югославия”, док предходзаци програми шветочносци були у Коцуре, валалє хтори того року, кед означує 260 роки од присельованя Руснацох, до­ машнї Централней преслави Националного швета Русна цох.

Дарина Михняк и Национални камерни оркестер

Руски Национални оркестер, того року у камерним составе, чий руководитель Мирослав Пап, и хор Дома култури Руски Керестур зоз хторим руководзи Еуфемия Планкош, отворели Шветочну академию у Вер­ баше зоз виводзеньом гимни Републики Сербиї „Боже правде” и шветочней шпиванки „Браца Руси­ н и ” чий автор Коцурец, Ириней Тимко. Потим, през програму представене тото найквалитетнєйше цо Коцур нєшка дава до рускей култури, насампредз кед слово о шпиванки. Значна потримовка були члени Дома култури Руски Керестур, як и нєзаобиходни национални оркестер хтори дал музичну подлогу цалей академиї.

Мирослав Малацко

16 РУСКЕ СЛОВО

27. ЯНУАР 2023.

К ул тур а и п р о сви та Културно-уметнїцке дружтво „Жатва” уж вецей як 40 роки представя културни фундамент рускей заєднїци у Коцуре, а його Женска жридлова шпивацка ґрупа, хтору пририхтує Агнета Тимко Мудри ше на шветочносци представела зоз шпиванку „Нє пий коню воду” у провадзеню оркестра Културно-про свитного дружтва „Карпати” и Културно-уметнїцкого дружтва „Жатва”. Нєдавно обновена Хлопска шпивацка ґрупа зоз Руского Керестура хтору водзи Александер Планкош одшпивала „Кед я ишол попод гумна” у акапела верзиї, а зоз стихами прекрасней писнї „Лїк за мацер” Дюри Папгаргая, представел ше Мирослав Малацко, наш найпознатши рецитатор з Руского Керестура. Дарина Михняк, шпивачка хтора позната по кра­ сних интерпретацийох на наших руских фестивалох, виведла шпиванку „Крочаї милого” за хтору музику и текст написала Агнета Тимко Мудри. Коцурци ше цеша и зоз Мишану шпивацку ґрупу, хтора наступала на рижних наших фестивалох, и того вечара одшпивали „Мила моя мамко”.

Ж енска жридлова шпивацка ґрупа КУД „Ж атва”

Приємне нєсподзиванє виволали штири найкрасши коцурски гласи - Саня Дивлякович, Мирела Тим­ ко, Танита Ходак и Дарина Михняк з провадзеньом членох шпивацких ґрупох Културно-уметнїцкого дружтва „Ж атва” вєдно одш пивали шпиванку „Писня Коцуру” за хтору текст и музику написал Любомир Загорянски, а у ориґиналним виводзеню ю интерпретовал Михал Иван. На тот завод, прекра­ сна шпиванка и ище красше укомпоновани штири богати гласи без сумнїву були верш ински момент того вечара.

Хлопска шпивацка ґрупа Дома култури Руски Керестур

длужне почитованє ґу рускей жридловей традициї и ентузиястом хтори ю нєшка чуваю, алє заш лєм з фо­ кусом на єй сучасней интерпретациї. Кед слово о Коцуре, домашнї представели тото по чим су найпрепознатлївши, а то позарядово квалитетни шпиваче, насампредз женски гласи. Гоч ше ґенерациї зменюю, тот квалитет остава константни и функционує у шицких аранжманох, и кед Саня Дивлякович, Мирела Тимко, Танита Ходак лєбо Дарина Михняк наступаю як солистки, чи як дует, трио лєбо квартет, чи як членїци шивацкей ґрупи, чи як провадзаци вокали. Кед слово о Керестурцох, добре же ше за тоту нагоду активовал хор Дома култури Руски Керестур, алє окреме приємне нєсподзиванє обно ве на и под млад зе на Хлоп ска шпи вац ка ґрупа, чий наступ врацел здогадованя на славних предходнїкох. На концу, Национални оркестер маестра Мирослава Папа у камерним формату мал нагоду указац финеси и розбавеносц за хтори часто нєт про­ стору кед наступа у полним составе. Водителє програми у Вербаше були Доротеа Будински и Андрей Орос, а пригодну конферансу пририхтала Марина Тодич. Академию, як и цалу преславу пририхтали Орґанизацийни одбор Централней шветочносци, Завод за културу войводянских Руснацох и Национални совит Руснацох зоз потримовку Општини Вербас, Културно-уметнїцкого дружтва „Жатва” и Радио-телевизиї Войводини, а дзекуюци финансийней потримовки Покраїнского секретарияту за културу, явне информованє и одношеня з вир ски ма заєднїцами.

Наци онал ни орке стер у камер ним соста ве чий руководитель Мирослав Пап, на програми виведол вецей композициї - „Швита глас и диждж”, вец „Три руски мелодиї”, та и на концу програми композицию „З давен давна”. Традицийно, з тоту шпиванку закончую ше преслави Националного швета Руснацох. На тот завод є виведзена у инструменталней верзиї, та мож повесц же покус виостал тот катарзични момент на яки порядни нащивителє Централней преслави одско рей зви кли. Медзитим, шицко друге на Шветочней академиї було так як треба. Нє предлугока а анї нє прекратка, домерковано обдумана програма, през хтору указане

27. ЯНУАР 2023.

РУСКЕСЛОВО 17

К ул тур а и п р о сви та Н А Ц И О Н А Л Н Е Ш ВЕТО РУСН А Ц О Х У ПАРОХИЯЛНИМ КАРИТАСУ У КОЦУРЕ

Вистава „Шлїди за паметанє" На вистави „Шлїди за паметанє" виложени були малюнки Миколи Буши и Силвестера Пушкаша, и скулптури Силвестера Макая, дїлахтори коцурску подобову сцену чесно и достойно представяю

на тих малюнкох котри зме вибрали за тото швето. Тераз наисце видно же Коцур, тераз уж мож повесц виками, ма талантованих творительох, нє лєм у литератури, алє и у подобовей уметносци. За тоту виставу вибрани роботи, по думаню орґани за то рох, трох найлєпших коцур ских уметнїкох, а Гарди Ковачевичова з тей нагоди ознова здогадла и на факт же руска национална заєднїца ище нє ма ґалерию у котрей би було места за нашу нама­ льовану историю, уметнїцки твори, етноґрафски за­ писи... Як додала на концу, лєм ше можеме назадавац же тото шицко раз будзе зачуване и же нашо нашлїднїки то годни видзиц. Виставу „Шлїди за паметанє” у рамикох тогорочней Централней преслави Националного швета Руснацох урядово отворел министер за людски и меншински права и дружтвени диялоґ Томислав Жиґманов, котри з тей нагоди и повинчовал Нацио­ налне швето шицким Руснацом.

У рамикох Централней преслави Националного шве­ та Руснацох, по законченю Архиєрейскей благодарней Служби Божей, у просторийох парохиялного Каритасу „Марийов дом” у Коцуре отворена и вистава „Шлїди за паметанє”, коцурских уметнїкох - малюнкох Миколи Буши, Силвестера Пушкаша и скулптурох Силвестера Макая. Авторка отриманей вистави, як и провадзацого каталогу, Олґа Карлаварис.

У мултиетнїчним мозаїку Републики Сербиї Руснаци значна коцочка, присутни су на простору насампредз Бачки и Сриму длужей як 270 роки. По ч ишлє то мала заєднїца зоз кус вецей як 14 тисячи припаднїками, алє по доприношеню и през историю и нєшка є значни фактор у тим нашим штредку. Кед у питаню вкупне доприношенє у локалних заєднїцох, населєньох, у локалних самоуправох и на ширших просторох, Руснаци давали и даваю значне доприно­ шенє вкупному дружтвеному розвою. То заєднїца котра у просеку ма найвекше число интелектуалцох,

Коцур бул, и нєшка є, дом вецей подобових уметнї­ кох, медзи нїма вшелїяк троме вибрани авторе народзени у Коцуре, як визначене у каталогу котри провадзел виставу, а чийо виложени дїла маю прик­ мети и досяги хтори коцурску подобову сцену чесно и достойно представяю. У мено орґанизатора вистави, завода за културу войводянских Руснацох, нащивительох привитал и виставу представел директор Саша Сабадош, а як гварел, з тоту виставу на одредзени способ ше жада означиц и 100-рочнїцу народзеня и 50 роки шмерци першого академского скулпторау нашим народзе Евґена Кочиша, як и авторох котри на одредзени способ його шлїдбенїки. Медзи нїма и Силвестер Макаї, чийо скулптури були централна постановка на вистави.

факултетски образованих людзох од шицких заєднїцох котри жию у Републики Сербиї.

Вон виражел и окремну чесц же є присутни на Цен­ тралней преслави, и же є шведок, як додал, прекрасней вистави з котру указане же руски народ жива заєднїца котра трима до културней творчосци и до - У нашей рускей поезиї ше барз часто спомина же- презентациї, а Руснаци у Коцуре маю цо указац кед лєне жито и червене пипинє котре ше и нашло на ка- слово о подобовей творчосци, заключел министер О. Русковски талоґу, плакати и поволанкох, а котре мож видзиц и Жиґманов. З пригоднима словами присутних привитала Ирина Гарди Ковачевич, котра з тей нагоди пречитала и стихи писателя Янка Фейси.

18 РУСКЕ СЛОВО

27. ЯНУАР 2023.

в

Литеїишщіне

ЯНУАР 2023. рок ЧИСЛО 1

СЛОВО

ЕА

Михал РАМАЧ

ЯКИШ ДРУГИ ВАРОШ Ту одроснул ходзел до школи студирал Ту заробел пензию Познал предавачох у Єврейскей Познал паночки у трафикох И його познали у варошу на фодбалу на Штранду на Рондьошу На бициґли ходзел на Телеп на Детелинару Мал свойого скравца шустера и байбера Знал яке дружтво ше у хторей карчми збера Бул то учтиви и пристойни варош Анї нє безбожни анї нє хто зна яки побожни Сушеди були зложни Пили кафу и палєночку на штред двора Знало ше шора Тераз анї у парку нєт мира и гоч цо го гнєтка висекира коцкарнї маркети банкомати вшадзи тельо людзох а шицки нєпознати Жґиртаю джипи сича ґрафити дудня кафичи варош и воднє и вноци вирчи и ричи То вецей нє тот варош То вецей анї нє варош Анї сам нє зна цо то та лєм фурт дума чи добре замкнути дзвери бо анї сам себе вецей нє вери

Авторка фотоґрафиї: Шейла Зарубица

27. ЯНУАР 2023.

РУСКЕСЛОВО 19

Л и те р а ту р н е слово ЗОЗ ОСТАТНЄЙ ФИЙОВКИ Мирослав СТРИБЕР (1939-1971)

МОЯ НЄДЗЕЛЯ Я мам дзешец роки. Мой наймилши дзень - нєдзеля. Того дня оцец ми винє зоз старого ормана мою викрохмалєну кошулю, випейґлани панталонки зоз платку од мацеровей сукнї и нови калапчок, та ме ведзе на теметов. Там похована моя мац. Уж пол рока як пошла, у своєй найкрасшей шмати, здогадам ше, моя красна, моя мила мац. Приходзиме ту каждей нєдзелї, та уж и дражка ґу гробу виґажена. Кед войдземе до теметова, я ше розбегнєм напредок, бо ше ми видзи же нас ти, мамо, длуго уж чекаш. Оцец ци, мамо, нїч нє приноши, алє я знам же його думкки ище вше о тебе. Оцец мой цихо та ше анї я нє випитуєм, мамочко моя, прецо ши нас охабела, мамочко моя, и чи ше врациш. Оцец нє плаче та ше и я стримуєм, бо ми хлопи нє плачеме. Ми нє оставаме длуго на теметове, алє, гоч кельо то було, я щешлїви кед придзем ґу своєй мацери.

Авторка фотоґрафиї: Саня Чизмар

ЦУДЗЕЙ ЖЕНИ Потайно сом патрел до очох цудзей жени. Єй варґоч я сцел погласкац. Поцилунок одняц. Чи ми шветлосц рана враци тебе? Чи понукнєш твойо уста? Кед преходзела на мнє попатрела. Роса на квету. Слиза у оку.

20 РУСКЕСЛОВО

27. ЯНУАР 2023.

Л и те р а ту р н е слово

Авторка фотоґрафиї: Саня Чизмар

МОЯ ПИСНЯ НА КРИЖУ У чаше одходзеня чи знала же лєм двацец пейц роки мала

ОХАБЕНИ Чи витор дурка на очко, чи то дзецко страцене? И дзецко приблукало и витор задул; дзецко пущиме, а витор зопреме. Пущиме дзецко до хижи, зогреєме му ручки и вишпиваме циху колїскову писню, потїхи и спокою, бо можебуц горка будзе доля його. Прешло седем роки одкеди нас оцец напущел и забувам причини того и лєм жадам же би ше врацел и принєсол грудку мойого дзецинства.

и же ше сцелосц тканя животного окончи под малим крижом прахового теметова валалского. Була то жена виходзацого слунка, така жена мудра и красна, белавих очох, жаданого щесца, така нїжна як роса вчасна нєпостояца у нашим швеце: завше далєка, нїґда ше нє враци, вона нас нє видзи и нє чує, и здогадованє о нєй помали ше траци. Нїґда и нїч. Сон без снох. Дзецинство, любов, свадзба и успихи цо од того шицкого остало? Та шицко навше, под криж древени, до глїбокей долїни ше затрепало. Прелєцела гвизда и ноц шлїди закрила. Прето и плаче моя писня. Зоз збирки поезиї „55 писнї" (1971)

28. ЯНУАР 2023.

РУСКЕСЛОВО 21

Л и те р а ту р н е слово Дюра ПАПГАРГАЇ (1936-2008)

ЛЇК ЗА МАЦЕР У лїстох ци бриня стиднути процесиї, швецене жито, блажени свят и багнїтка. У одштригнутим варґочу опойно пахню шицки Вилїї. У ушку животней игли змервена ценка нїтка. Ґамби ци сухи од постох и Оченаша. Шицки пиятки и стреди гуча през твойо слихи. Карк ци згорбели кросна з розваляного салаша, чарни пацерки за шицки нєодмодлєни грихи. З ока ци шлїжа трудоднї за наднїцу кед на однятим власному раб ши була. Руки ци пахню на розсушену церлїцу. Уха ци глухню од шицких лацох цо ши чула. Од твоїх талпох длуги дильови дриму, од твоєй слизи ардза з мотики сходзи. До твоїх склєнчкох сцерпенє селї жиму и думку о цеплей яри зоз сном плодзи. У твоїм чолє чистим як перла витор посци, та цепло колїше памяткох швецену траву. Кед почувствуєш же ци уж од нїх стрикаю косци то слунко лєє златни венок за твою главу. Зоз збирки „Путованє на юг" (1998). Пречитане на Шветочней академиї з нагоди Националного швета Руснацох у Вербаше 21. януара 2023. року.

Авторка фотоґрафиї: Ясна Медєши

Число ушорел Саша Сабадош Фотоґрафиї зоз прешлорочного Дньовкового конкурсу „Напредок до прешлосци” Авторки: Саня Чизмар, Ясна Медєши и Шейла Зарубица

22 РУСКЕСЛОВО

27. ЯНУАР 2023.

К ул тур а и п р о сви та И ТОГО РОКУ ПРОЄКТ „УЧИМ + ЗНАМ = ВРЕДЗИМ”

На билбордох тройо школяре зоз Дюрдьова Одкеди 2015. року Здруженє за промоцию дружтвеней одвичательносци зоз Нового Саду розпочало проєкт „Учим + Знам = Вредзим”, на билбордох дотераз представени вецей як 800 найлєпши школярки и школяре

Новосадске Здруженє за промоцию дружтвеней одвичательносци уж осми рок реализує проєкт „Учим + Знам = Вредзим”, хтори за циль ма през медийну кампаню промововац найлєпших школярох зоз основних и штреднїх школох на подручю АП Войводи ни. Пред Новим роком у Беочину, Србобрану, Жаблю, Бачким Петровцу и Темерину поставени билборди зоз фотоґрафиями найуспишнєйших школярох зоз тих општинох, хтори у прешлим школским року вибрани за школярох ґенерациї и освоєли награди на домашнїх и мед зи на род них зма ганьох у обла сцох науки и уметносци.

участвую у проєкту „Учим + Знам = Вредзим”, пошвид ко тиж буду пред ста ве ни на бил бор дох. На билбордох у Жаблю ше находза найуспишнєйши школяре зоз основних школох тей општини, як и зоз жабельскей Штреднєй школи „22. октобер”. Того року ше на билбордох нашли аж тройо школяре зоз Основней школи „Йован Йованович Змай” зоз Дюрдьова - Теодора Михальовски (школярка ґенерациї), Серґей Пушкаш (школяр ґенерациї) и Ива Радишич (2. место на Републичним змаганю з руского язика). Теодора Михальовски за свой труд и закладанє през осемрочне школованє достала припознаня зоз биолоґиї, хемиї, физики, математики, нємецкого язика, подобовей култури и информатики и рахункарства. Влонї сцигла по Републичне змаганє зоз анґлийского язика и була дру­ га на Општинским змаганю зоз хемиї. Попри Вуко вей дипло ми, Тео до ра доста ла и два специялни дипломи, зоз анґли­ йского и зоз сербского язика. Серґей Пушкаш достал припознаня зоз хемиї, биолоґиї, физики, исто риї, анґлийско го, нємец ко го и серб ско го язика. Серґей тиж ношитель Вуковей дипломи, алє и специялне й дипло ми зоз подо бо вей кул ту ри. Ива Ради шич на Мед зи о кру жним зма ганю зоз руско го язика завж ала треце место у виборней настави, а на Републичним змаганю завж ала друге место. Проєкт „Учим + Знам = Вредзим” реализує ше од 2015. року, а у Новим Садзе и шейсц околних општинох на билбордох дотераз представени вецей як 800 школярки и школяре. Л. В. /В. Б.

Тоти пейц општини нєдавно достали на билбордох и окремну „новорочну прикраску” - портрети своїх найлєпших школярох же би були дружтвени приклад у своїм локалним стредку, а з намиру же би ше на окремни способ визначело їх успих, поручел у сообщеню з нагоди початку тогорочней акциї предсидатель Здруженя за промоцию дружтвеней одвичательносци Александар Саванович. Вон ище подзековал на сотруднїцтве и потримовки локалним самоуправом у хторих ше находза билборди зоз ф о­ тоґраф иями найлєпших школярох, як и Ґимназиї „Йован Йованович Змай” зоз Нового Саду и Ерсте банки, хтора ґенерални спонзор проєкту. З Ерсте бан­ ки медзи иншим поручене же любопитлївосц, упартосц, ентузиязем и дзека тих младих людзох же сцу учиц то мотор розвою нашого дружтва. Наявене и же найлєпши школяре у Сримских Карловцох и Новим Садзе, локалних самоуправох хтори тиж поряднє

27. ЯНУАР 2023.

РУСКЕСЛОВО 23

Л ю д з е ,р о к и ,ж и в о т НАША ГОСЦИНСКА: ЛИДИЯ ФОДОР З БАЧКЕЙ ТОПОЛЇ, ЄДНА З НАЙМЛАДШИХ ДОКТОРОХ НАУКОХ

З алґоритмами ше розвива швет Же би дахто постал доктор наукох просеково му треба коло 10 роки пилней роботи, ученя и одреканя. Єдна з нїх и Лидия Фодор хтора докторску дисертацию нєдавно одбранєла на Природно -математичним факултету (ПМФ) Универзитета у Новим Садзе. Информатика обласц до хторей ше „зачирела", и задовольна є же ше коцочки поскладали праве так як треба

Пише: Славица ФЕЙСА

- Нєшка постої потреба же би ше обробело вельки количества податкох на основи хторих ше достанє хасновити заключеня. Же би ше то посцигло потребни алґоритми машинского ученя, хтори можу швид­ ко робиц же би тот процес бул ефикасни. Думам же наука барз важна же би ше и индустрия могла правилно розвивац, наука поставя основи, и можем повесц же ми була то главна мотивация кед сом до нєй кус глїбше вошла.

Була лєм кус старша од своїх студентох Од 2014. року Фодорова асистентка на Катедри за информацийни технолоґиї и системи на Природноматематичним факултету дзе трим ала вежби. Од теди по нєшка ше вельо того пременєло. Перше, як гвари Фодорова, пременєла ше и вона сама. - Спочатку сом патрела хтори то найлєпши способ за отримованє вежбох, а же бим була цо яснєйша и нте ре сантнєйша. При по зна вам, нє було лєгко, бо сом була лєм кус старша од студентох. Но, думам же ше ми заш лєм удало розвиц коректне одношенє и добре сотруднїцтво зоз студентами - гвари вона, а так думаю и студенти. И ВАЛАЛ И ВАРОШ Под час студийох Лидия жила у Новим Садзе, а кед почала робиц, одлучела же будзе путовац.

- Наука ме почала интересовац ище на мастер студийох, и було ми природне предлужиц по тей драги. Дзекуюци тому научела сом вельо того нового, упознала фаховцох зоз моєй обласци и путовала по Европи. Тема дисертациї була „Анализа и имплементация класи алґоритмох за дистрибуировану конвексну оптимизацию: Евалуация перформансох и характеристикох на практичних ХПЦ кластерох” - толкує Лидия и предужує же фокус дисертациї бул на одредзеней ґрупи алґоритмох хтори ше имплементує так же би на компютерским кластеру робели паралелно.

24 РУСКЕ СЛОВО

- Нови Сад красни варош, алє я себе нє видзим у варошу, волїм менши штредок, у нїм мам мир, можем попиц кафу на дворе, окреме кед красна хвиля, нє одвитує ми константна гужва и галайк у варошу. Дзечнє пойдзем до Нового Саду, алє ше вше любим врациц до свойого дому. Озда сом баржей за валал вязана, и припознавам, одвитує ми тот баланс медзи двома крайньосцами. Кед сцигнєм дому, отворим капурку, а там мойо: родичи, донєдавна то була и моя баба, а там и моя пара гва ри Лидия.

Кед ше влонї у юнию означовало дзень ПМФ-а, того дня додзельовни награди професором, асистентом, сотруднїком, студентом за посцигнути резултати и за заслуги. По оцени студентох Лидия Фодор наградзена як найлєпши сотруднїк асистент на Департману за матеметику и информатику. - Нєсподзивала сом ше кед ми явели, и я наисце патрим буц од цо векшей помоци студентом, окре­ ме кед слово о ґрадиву. Мило ми же то вони препо-

27. ЯНУАР 2023.

Л ю д з е ,р о к и ,ж и в о т знали. Можем лєм повесц же любим тоту роботу и думам так предлужиц. По єшень бим требала мац званє доцента, и далєй будзем робиц у настави, лєм тераз як професор.

На информатики вше квота пополнєта Природно-математични факултет Универзитета у Новим Садзе факултет з найвекшим числом проєк­ тох, а настави ти и науковци найцитиранши на Универзитету у Новим Садзе. И попри тим и фантастичней опреми хторачасцлабораторийох, уж длугши час велї напрями на нїм нє у верху на лїстини жаданьох будуцих студентох.

НЄТ ЗАМЕНИ У розгварки о роботи на факултету Лидия бешедує о тим же ше вельо того пременєло кед настала позарядова ситуация 2020. року пре вирус коро­ ну. Два роки ше наставу тримало онлайн и то значело цалком иншаки приступ и пририхтованє. Тераз зме ше врацели на класичну форму настави, алє и далєй мож обачиц пошлїдки. Шицко мож покончиц найлєпше як мож, алє нє мож заменїц директну комуникацию зоз студентами гва ри Лидия.

И наша собешеднїца потвердзує тот факт: -П равда же природни науки нє барз популарни остатнї час. Думам же то пре скромни можлївосци за доставанє роботи после дипломи. Та заш лєм, ма­ тематика и информатика винїмки. Хто тото студира, барз лєгко достава роботу, а познате же велї нашо студенти уж на трецим року студийох почи­ наю и робиц. Бешедовала сом вельо о тим зоз шко­ лярами док сом робела у школи, алє вони були специялне оддзелєнє за информатику, або матема­ тику, так же уж були опредзелєни. Алє, ширше патраци, школяре ше масовно, поведзме, нє уписую на математику пре предрозсудки о нєй. Познате же одвше важело же математика „баук” цо поправдзе нє так, алє постої думанє же то барз чежко. Кед сло­ во о информатики, нам на факултету скоро вше пополнєти квоти за упис, и думам же ту нєт таки проблем. Мойо думанє же кажде треба же би шлїдзел власни афинитети. Барз погришно нагваряц А ОКРЕМ НАУКИ? Вона чита, пестує квеце, шиє, люби буц у приро­ ди и як и велї млади, дружиц ше з милима, з при­ ятелями... Кед читам, найчастейше то дацо зоз психо­ лоґиї, популарней психолоґиї, а од лєгчейшей литератури то романи и трилери. Окреме любим романи Ґийома Мусоа, а од популарней психолоґиї упечатлїви ми роботи Робина Шарми, Джо Диспенци и други... Остатнє цо сом пречитала то Розгвар­ ки з Богом од Нил Доналд Волша... интересантна кнїжка...

27. ЯНУАР 2023.

школяра хтори ма афинитет ґу дружтвеним науком же би уписал природни и наспак. Без огляду на популарносц информатики, треба же би ше на ню уписали тоти цо думаю же годни цали живот тото и робиц. З другого боку, тим цо би ше любели уписац гоч на математику, а гоч на информатику, а маю страх же то чежке, совитовала бим най ше одважа, бо зоз вредну роботу и упартосцу шицко мож посцигнуц - твердзи Лидия хтора єдна з малочислених студентох хтора мала стипендию и позарядово високи успих док студирала. Єден час паралелно робела и на факултету и у школи.

Робота у Ґимназиї - Три роки сом преподавала информатику у новосадскей Ґимназиї „Йован Йованович Змай”, алє вецей нє робим, бо сом видзела же ми то нє задовольство и виволанє. Баржей ми одвитує динамика на факултету, думам же школа нє за мнє. Потребне вельо векше напруженє же би ше дзеци змирели и провадзели наставу у одношеню на саме ґради во. Вшелїяк же и тота робота мала добри боки и красни хвильки, дзеци ми були барз мили, а дзепоєдни з нїх тераз студенти при нас на факултету. Алє тота робо­ та у школи єдноставно, нє моя драга. - Оставам на факултету, плануєм и далєй робиц и доприношиц науки, и гоч ше ми улога кус пременї, прицагую ме подобни теми. То тото цо любим и верим же предлужим започате - гвари на концу Лидия Фодор.

РУСКЕСЛОВО 25

Л ю д з е ,р о к и ,ж и в о т СТРЕТНУЦЕ: МИРЕЛАТИМКО ЗОЗ ДЮРДЬОВА

Шпиванка, кед є зоз шерца, теди є найкрасша

Пише: Лидия ВЕРЕШ

На преслави Националного швета Руснацох, хторе отримане прешлей соботи у Вербаше, шпиванку „Писня Коцуру” одшпивали штири нашо познати шпивачки: Саня Дивлякович (Полдруги), Танита Ходак, Дарина Михняк и Мирела Тимко, народзена Мали. Шицки штири одросли у Коцуре. Стретли зме ше з Мирелу, алє тераз у Дюрдьве, и приповедали, а о чим иншим кед нє о шпиваню

- Була сом дзивчатко, мала сом лєм штири роки кед сом пошла зоз мою старшу шестринїцу Саню на пробу за „Червене пупче”. Теди ми ше Юлиян Рамач Чамо опитал чим бим сцела шпивац. Понеже пририхтованя уж були закончени, цали план и програма за ,,Пупче” були порихтани, могла сом шпивац як дебитантка на самим початку Фестивала - здогадує ше Мирела на свойо перши початки з микрофоном у рукох. Гвари же перши виход на бину задумовала цалком иншак. Думала же будзе шпивац лєм найблїзшим, алє кед вишла на бину и видзела публику, барз ше злєкла и, як сама гварела, мала барз вельку трему. Медзитим, то нє тирвало длуго. После першей стро­ фи и першого аплаузу, шицко пошло так як треба. Праве тот аплауз ю , ,купел” же би ше ище и нєшка занїмала зоз музику. Одтеди прешло вецей як двацец пейц роки.

Перше Пупче, а вец Ружа и Заградка Мирела, теди Малийова, роками шпивала на „Чер­ веним пупчу”. У седмей класи достала награду за найлєпшого интерпретатора и праве тот наступ єй бул одскочна деска за участвованє и на других наших фестивалох, а окреме на „Червеней ружи”. Даскельо роки Мирела шпивала на тим нашим найстаршим фестивалу, а кед ше уписала до другей класи штреднєй школи, поволана є шпивац и на Фестивалу ,,Ружова заградка”.

Дакеди Коцурска, а уж роками Дюрдьовска, наша, руска, позната и припозната шпивачка Мирела Тим­ ко свою музичну кариєру започала на бини ище як дзивчатко, и такой освоєла симпатиї публики. Єй перши наступ пред публику бул на „Червеним пупчу”, и одтеди є скоро нєпреривно присутна на нашей музичней сцени.

Мирела шпивала уж на штири роки

26 РУСКЕ СЛОВО

- Кед сом першираз участвовала на „Ружовей заградки”, шпиванка хтору сом шпивала була преглашена за найлєпшу композицию. То було барз вельке и красне припознанє. Тот Фестивал, як бим поведла, нам, обичним шпивачом, барз важни. Композициї ше знїма, озбильно ше роби, а ми, шпиваче мушиме мац дацо цо орґанизаторе препознаю у нас же би нас поволали и шлїдуюци раз, и муши буц щиро, зоз шер ца...

И шпивала и грала

27. ЯНУАР 2023.

Л ю д з е ,р о к и ,ж и в о т

За участвованє на ,,Ружовей заградки” поволанки ми сцигую з рока на рок и барз сом подзековна на тим, бо там шпивац, то наисце мойо вельке задо вольство - гвари наша собешеднїца.

Мала ше на кого упатриц

У дуету з Марком Радишичом

Мирелу углавним познаме як солистку, алє познате же ш пивала и у дуетох и квартетох. Вєдно зоз Таниту Годак, Матеу Браун и Валентину Югас, 2008. року шпивала на ,,Ружовей заградки”. Публика була одушевена зоз шпиванку ,,Дай ме, мамо, дай” таушлїдзела и награда од публики, а кус познєйше на тоту шпиванку зняти и спот. У розгварки Мирела дзечнє приповеда о тим же рушела шлїдом своєй шестринїци. - Єден з моїх наймилших наступох бул тот кед сом шпивала зоз мою шестринїцу Саню. То було того року КАЖДА ПИСНЯ МА СВОЮ ПРИПОВЕДКУ Кажда писня, шпиванка хтору сом шпивала мала цошка свойо и окремне. Трудзела сом ше дожиц ю на прави способ. Поведзме, шпиванка ,,Мацерово памятки” здогадує ме на давни часи, цала є така, та и мнє здогадовала на мою бабу, хто­ ра вецей нє з нами, а хтору сом барз любела и за хтору сом була вязана. Цали тот наступ и шпиванку сом єй пошвецела, думала сом на ню и вона ми була пред очми. А писня „Ґужлїчок” пре сам текст и мелодию людзом барз интересантна. Аж ме и у валалє застановяли и препознавали праве пре тоту писню. Барз ми мило же и после велїх рокох тота писня дзечне слухана и же ю людзе барз любя гва ри Мире ла.

У квартету зоз Саню, Таниту и Дарину

кед сом ше одавала. Ище вше сом мала дзивоцке презвиско, и гоч я була Малийова, а вона Полдругова, обидва зме гуторели же зме Полдругово, бо нам баба и дїдо заєднїцки. Саня здумала же би було крашнє да вєдно шпиваме док зме ище нє одати. Вона аж напи­ сала и слова за писню „Розмария и лелия”, и праве тей композициї припадла двойнїста коруна, бо була наградзена и з боку фахового жирия, алє и публики - памета Тимкова хтора у дуету шпивала и зоз Мар­ ком Радишичовим. - Гласи нам були подобни, крашнє ше зляли у шпиванки, и тото паметам, понеже сом першираз шпивала у дуету зоз хлопом.

Любов ґу музики преноши на дзеци У Тим ко вих музи ка при сут на у каждодньовим живоце. Дзень нє прейдзе без шпиванки, а як нам гварела, часто и своїм дзецом пуща рижнородну му­ зику и вєдно з нїма шпива. И нє лєм тото, помали сина и дзивку почала учиц и грац, а обачела же шицки тройо маю вельки музични потенциял. Седемрочни Владимир и два роки младша Калина барз любя шпивац, а наймладша, Кат'я, хтора ма лєм 10 мешаци, гоч є ище малючка, на перши такти почина кляпкац и давац до знаня же препознава ритем. Супруг Борис Мирели моцна потримовка, и вец як и сама гвари, наисце може уживац у тим цо люби.

27. ЯНУАР 2023.

РУСКЕСЛОВО 27

іпїогтаіог@ги5ке5^о.сот ОСТАТНЇ ПОЗДРАВ Преселєла ше до вичносци моя мила

ОСТАТНЇ ПОЗДРАВ Дня 15. януара 2023. року занавше нас зохабела и розжалосцела наша мила

МЕЛАНИЯ ПАПУҐА (1934-2023) з Нового Орахова

ДРАҐИЦА ЕДЕЛИНСКИ (4. XII 1957 - 13. I 2023) з Руского Керестура

Твою любов и доброту навики будзем чувац у своїм боляцим шерцу. Твой супруг Славо Миколков Спочивай у мире Божим!

З любову и почитованьом памятку на ню у своїх ш ерцох буду чувац дзивка Вирка, ж ец Руди и унука Лидия, як и дзивка Геленка, ж ец Йовґен и унука Марина Спочивай у мире Божим!

ОСТАТНЇ ПОЗДРАВ Преселєла ше до вичносци наша мила

СМУТНЕ ЗДОГАДОВАНЄ Дня 19. януара наполнєли ше 3 роки як нас занавше зохабел наш мили

ДРАҐИЦА ЕДЕЛИНСКИ (4. XII 1957 - 13. I 2023) з Руского Керестура

Нїґда це нє забудземе. Од Владу Миколкового зоз Осєку Спочивай у мире Божим! ОСТАТНЇ ПОЗДРАВ Нашей милей Драґици

ВЛАДО ПАПУҐА (1936-2020) зВербасу Занавше це будземе чувац у наших шерцох и красних памяткох. Супруга Веруна, син Владимир и дзивка Весна зоз фамелиями Спочивай у мире Божим!

ОСТАТНЇ ПОЗДРАВ

ВЛАДИМИРОВИ ГРУБЕНЯ ( 1944-2023 ) з Нємецкей Од Рацових и Рамачових з Но­ вого Саду

СМУТНЕ ЗДОГАДОВАНЄ Дня 10. марца 2023. року наполня ше три роки як нє з нами наша мац, швекра и баба

Наполнєли ше 40 д н ї як нас зохабел наш оцец, швекор и дїдо

ДРАҐИЦА ЕДЕЛИНСКИ (4. XII 1957 - 13. I 2023) з Руского Керестура

Од Янка Хомового зоз фамелию

Спочивай у мире Божим!

ОСТАТНЇ ПОЗДРАВ Преселєла ше до вичносци наша мила

МАРИЯ МУЧЕНСКИ народзена Береґ (1937-2020) з Руского Керестура

ЯКИМ МУЧЕНСКИ (1935-2022) ДРАҐИЦА ЕДЕЛИНСКИ (4. XII 1957 - 13. I 2023) з Руского Керестура

Нїґда нє забудземе твою доброту и сцерпезлївосц. Од Геленки Еделинсковей зоз фамелию и андї Павлини Хомовей Спочивай у мире Божим!

28 РУСКЕСЛОВО

Красни памятки на вас буду чувац дзивка Весна, жец Янко и унукове Мирослав и Борис Спочивайце у мире Божим!

27. ЯНУАР 2023.

іпїогтаіог@ги5ке5^о.сот СМУТНЕ ЗДОГАДОВАНЄ Дня 28. янура наполня ше 40 жа­ лосни днї як нас нєсподзивано напущел наш мили супруг и оцец

СМУТНЕ ЗДОГАДОВАНЄ Дня 28. януара наполнї ше 40 жалосни днї як нас нєсподзивано напущел наш жец

СМУТНЕ ЗДОГАДОВАНЄ Дня 28. януара 2023. року наполнї ше жалосни рок як нас занавше зохабел мой мили супруг

ЯНКО ЛАЗОР (1960-2022) ЯНКО ЛАЗОР з Руского Керестура (1960-2022) З любову и почитованьом красни з Руского Керестура памятки на ньго чуваю його наймилши: супруга Оленка, син Памятку на ньго вично буду Желько зоз Валентину и дзивка чувац родичи Планчаково и Здравко Вероника Спочивай у мире Божим! Спочивай у мире Божим! СМУТНЕ ЗДОГАДОВАНЄ Уж прешли 40 днї як нє з нами наша супруга, мац и баба

МИРКО ДУДАШ (1956-2022) з Руского Керестура ЗДЕНКА ЧАПКО (1957-2022) з Руского Керестура

Днї преходза, а ти и далєй оставаш у наших шерцох и памяткох. Супруг Владо, син Янко, син Звонко зоз супругу Ясминку и уну­ чата Спочивай у мире Божим!

СМУТНЕ ЗДОГАДОВАНЄ Дня 28. януара 2023. року наполнї ше жалосни рок як нас занавше зохабел наш мили оцец и дїдо

Мирку, час хтори прешол нє зменшує слизи и боль у шерцу. Нє мам слова з хторима можем описац кельо ми хибиш. Твоя любов, и потримовка и мили слова занавше буду жиц у моїм шерцу и думкох. Нєпреривно будзем думац на тебе и подзековна сом за шицки прекрасни хвильки хтори зме вєдно препровадзели. Твоя супруга Славка Спочивай у мире Божим! СМУТНЕ ЗДОГАДОВАНЄ Дня 28. януара 2023. року наполнї ше рок як ше преселєл до вичносци наш шовґор

МИРКО ДУДАШ (1956-2022) з Руского Керестура Мили наш оцец, барз нам хибиш, з твоїм одходом нєстала наша радосц, любов и почитованє зоз хторим ши нас дочековал и випровадзал. Велька пражнїна остала у наших шерцох. Кажду пораду и твойо совити будземе чувац и почитовац. З любову и почитованьом ношиме це у своїх шерцох. Твойо наймилши: син Дадо зоз супругу Биляну, син Мирко зоз супругу Ивану и твойо мили унучата Леон, Оґи, Ника и Олеґ Спочивай у мире Божим!

27. ЯНУАР 2023.

МИРКО ДУДАШ (1956-2022) з Руского Керестура Твою любов, красне слово и весели ошмих будземе чувац занавше у своїх шерцох. Ожалосцени - Влади­ мир зоз фамелию, Велимир зоз фамелию, Дюра зоз фамелию, Янко зоз Михаелу Хомово, як и Марика зоз фамелию, Юлинко зоз фамелию и Марча Бруґошова Спочивай у мире Божим!

РУСКЕСЛОВО 29

іпїогтаіог@ги5ке5^о.сот СМУТНЕ ЗДОГАДОВАНЄ Дня 16. януара наполнєли ше штири и пол жалосни роки як нас занавше зохабел наш мили оцец, дїдо и прадїдо

Дня 28. януара 2023. року наполнї ше жалосни рок як нас занавше зохабела наша мила мац, баба и прабаба

АНКА ЧАПКО (1946-2022)

з Руского Керестура

ЯНКО ЧАПКО (1946-2018)

СМУТНЕ ЗДОГАДОВАНЄ Дня 16. януара наполнєли ше Дня 28. януара 2023. року наштири и пол жалосни роки як полнї ше ж алосни рок як нас нас занавше зохабел наш занавше зохабела наша мила мили оцец и дїдо мац и баба

АНКА ЧАПКО (1946-2022)

з Руского Керестура

ЯНКО ЧАПКО (1946-2018)

З любову и почитованьом красни памятки на нїх чуваю дзивка Ганїчка зоз супругом Дюром и синами Ваньом и Борисом зоз фамелиями

З любову и почитованьом красни памятки на нїх чуваю дзивка Ясмина зоз супругом Славком и синами Иґором и Иваном

СМУТНЕ ЗДОГАДОВАНЄ Прешли штири роки як ше до вичносци преселєла наша мила

СМУТНЕ ЗДОГАДОВАНЄ Дня 29. януара 2023. року наполня ше пейц роки як нас зохабела наша мила супруга, мац и баба

МЕЛАНИЯ ЛИКОВ народзена Павлович (8. X 1963 - 25. 12019) У найкрасших памяткох навики це чуваю твойо наймилши - синове: Желько зоз Ванесу, Деян, Дзвоно з Марину, унучата: Филип, Антония, Лука и Петрик, и супруг Дюра Спочивай у мире Божим!

РУЖА НАДЬ народзена Здравкович (1951-2018) з Руского Керестура Барз нам хибиш , а ище баржей твойо совити. Кажди дзень ши у наших думкох и вше це будземе паметац. Навики ожалосцени: супруг Славко, синове Златко, Саша и Зоран зоз супругу Ларису, як и унукове Елияс и Самуел зоз Нємецкей Спочивай у мире Божим!

СМУТНЕ ЗДОГАДОВАНЄ Того року ше наполнюю 40, 31 и 7 роки як ме занавше напущели мойо мили родичи и мой мили брат

ДЮРА (1912-1983)

ЛЕОНА (1915-1992)

БУЛЬЧИКОВО з Вербасу Навики вас у своїм шерцу чува ваша дзивка и шестра Ана Бульчик

30 РУСКЕСЛОВО

ДЮРА (1943-2016)

Спочивайце у мире Божим!

СМУТНЕ ЗДОГАДОВАНЄ

САША ПАП (1982-2016) з Руского Керестура Седем жалосни роки як ши вецей нє з нами. Твойо наймилши

27. ЯНУАР 2023.

іпїогтаіог@ги5ке5^о.сот СМУТНЕ ЗДОГАДОВАНЄ Дня 24. януара 2023. року наполнєли ше 16 роки як нє зоз нами наш мили супруг, оцец и дїдо

<------------------------------------------------------------------ > Городска управа за защиту животного штредку на основи члена 20. Закона о преценьованю вплїву на животни штредок („Службени глашнїк Републики Сербиї” число 135/04 и 36/09), обявює

ОБВИСЦЕНЄ

ВЛАДИМИР МАЛАЦКО Учо (1934-2007) з Руского Керестура Красни памятки на ньго чуваю супруга Марча, дзивка Ясминка, ж ец Мижо и унук Александар, син Владимир и унук Владимир Най спочива у мире Божим! СМУТНЕ ЗДОГАДОВАНЄ Дня 29. януара 2023. року наполня ше петнац смутни роки як нє з нами наша наймилша

о явним увиду, явней презентациї и явней розправи о Студиї о преценьованю вплїву застатого стану на животни штредок Ношитель проєкта Телеком Сербия” а.д. Таковска 2, Беоґрад, поднєсол тому орґану вимогу за даванє согласносци на Студию о преценьованю вплїву застатого стану на животни штредок проєкта базней станїци мобилней телефониї „ НС38 НСУ38 НСО38 НСЛ38 Сримска Каменїца” НОВИ САД, Институтска число 4, Сримска Каменїца, на катастерскей парцели число 5220/13, К.О. Сримска Каменїца, Город Нови Сад. Податки и документация зоз вимоги ношител проєкта мож достац на увид у просторийох Городскей управи за защиту животного штредку Гораду Нового Саду, роботнима днями у чаше од 10 до 15 годзин, по 21. фебруар 2023. року. У складзе зоз членом 6. Правилнїка о поступку явного увиду, презентациї и явней розправи о студиї о преценьовню вплїву на животни штредок („Службени глашнїк РС”, 69/05) заинтерсованих орґанох, орґанизацийох и явносц под час тирваня явного увиду можу поднєсц зауваги и думаня на студиї о преценьованю вплїву у писаней форми Городскей уп­ рави за защиту животного штредку. Явну розправу и презентацию ше отрима 22. фебруара 2023. року, у просторийох Городскей управи за защиту живот­ ного штредку Городу Нового Саду, Руменацка 110 а, Нови Сад, на 11 годзин.

Покраїнски секретарият за урбанизем и защиту животного штредку, на основи члена 10. Закона о преценьованю вплїву на животни штредок („Службени глашнїк РС” ч. 135/04 и 36/09) обявює

ТАМАРА ПАП (1979-2008) з Нового Саду Кажди дзень є з нами у молитви, у наших шерцох, думкох и споминаню... З любову, Твойо наймлиши

СМУТНЕ ЗДОГАДОВАНЄ У януару и априлу 2023. року наполня ше 10 роки як нас занавше зохабели мили родичи, баба и дїдо Стричково

ОБВИСЦЕНЄ

о поднєшеней вимоги за одлучованє о потреби виробку студиї о преценьованю вплїву на животни штредок Ношитель проєкта ЕМС АД Беоґрад, улїца Княза Милоша ч. 11, Беоґрад поднєсол вимогу за одлучованє о потреби преценьованя вплїву на животни штредок проєкта Вибудов мишовитого вода 110 кУ ТС Нови Сад 3 - Тс Индїя 2 часц „Ц’’ наджемна часц. Податки и документация зоз вимоги мож достац на увид у просторийох Покраїнского секретарияту за урбанизем и защиту животного штредку Булевар Михайла Пупина 16 (прижемє канцелария чс. 46), на телефон 021/4874690 або на упит на адресу о1іуега.уисіпіс@уо]уо<ііпа.доуг8 и паіа8а.кпе2ЄУіс@уо]уойіпа.доу.г8. Шицки заинтересовани у чаше од 10 днї од обвйованя того обвисценя можу доручиц свойо думанє у писаней форми на адресу Секретарияту.

Покраїнски секретарият за урбанизем и защиту животного штредку, на основи члена 10. Закона о преценьованю вплїву на животни штредок („Службени глашнїк РС” чс. 135/04 и 36/2009) обявює

ОБВИСЦЕНЄ

ЯКИМ СТРИЧКО (1928-2013)

МАРИЯ СТРИЧКО (1929-2013)

з Руского Керестура У шерцу нам занавше жиє їх нєсебична любов и доброта. У цихосци пошли и зохабели нам вельки боль, алє и красни памятки хтори чуваме занавше. Любели зм е их барз - дзивка Марча и унука Леся Най спочиваю у Божим мире!

27. ЯНУАР 2023.

О принєшеним ришеню о приступаню виробку студи ї о преценьованю вплїву на животни штредок Покраїнски секретарият за урбанизем и защиту животного штредку 19. 01. 2023. року принєсол ришенє о приступаню ви­ робку студиї о преценьованю вплїву на животни штредок ПРОЄКТА Лївальня лєгких металох зоз пословним обєктом т.є. пошореня за третман, односно маґазинованє и ознова вихасновйованє нєопасних одруткох на к.п. чс 8724/18 КО Жабель, СО Жабель, ношителя прєкта ДОО ПРОМИЛ, Тительска 6, Нови Сад. Зоз ришеньом одредзени обсяг и змист студиї о преценьованю вплїву. Ришенє о приступаню виробку студиї о преценьованю вплїву на животни штредок за предметни проєкт мож достац на увид роботни дзень од 10 г до 14 г у просторийох Покраїнского секретарияту за урбанизем и защиту животного штредку, Булевар Михайла Пупина 16 (прижемє канцелария чс. 46). Заинтересована явносц може виявиц жалбу на принєшене ришенє у чаше од 15 днї од обявйованя того обвисценя.

РУСКЕСЛОВО 31

И н ф о р м ато р

Република Сербия Автономна покраїна Войводина Покраїнски секретарият за образованє, предписаня, управу и национални меншини - национални заєднїци Булевар Михайла Пупина 16,21000 Нови Сад Тел: +381 21 487 40-35 ; 487 48-67 оип2 @то)тогіта.§оу.г8 На основи члена 3. Правилнїка о додзельованю буджетних средствох Покраїнского секретарияту за образованє, предписаня, управу и национални мен­ шини - национални заєднїци за финансованє и софинансованє програмох и проєктох у обласци основного и штреднього образованя и воспитаня у Автономней покраїни Войводини („Службени новини АПВ”, число 7/20), а у вязи зоз Покраїнску скупштинску одлуку о буджету Автономней покраїни Войводини за 2023. рок („Службени новини АПВ” число 54/22), Покраїнски секретарият за образованє, предписаня, управу и национални меншини - национални заєднїци, розписує

КОНКУРС

ЗА ФИНАНСОВАНЄ И СОФИНАНСОВАНЄ ПРОЄКТОХ У ОБЛАСЦИ ДЗВИГАНЯ КВАЛИТЕТУ ОБРАЗОВНО-ВОСПИТНОГО ПРОЦЕСУ ШТРЕДНЬОГО ОБРАЗОВАНЯ - ТРОШКИ ОРҐАНИЗОВАНОГО ПРЕВОЖЕНЯ ШКОЛЯРОХ ШТРЕДНЇХ ШКОЛОХ ЗОЗ ШЕДЗИСКОМУ АП ВОЙВОДИНИ НА САЯМ ОБРАЗОВАНЯ У НОВИМ САДЗЕ ЗА 2023. РОК Покраїнски секретарият за образованє, предписаня, управу и национални меншини - национални заєднїци, у складзе зоз Финансийним планом и финансийнима можлївосцами у буджетним 2023. року будзе финансовац и софинансовац проєкти у обласци дзвиганя квалитету образовно-воспитного процесу штреднього образованя - трошки орґанизованого превоженя школярох штреднїх школох зоз шедзиском у АПВ на Саям образованя у Новим Садзе, за 2023. рок у суми 2.000.000,00 динари. Право участвовац на Конкурсу маю установи штреднього образованя на териториї АП Войводини, чий снователь Република Сербия, автономна покраїна або єдинка локалней самоуправи. Наведзени средства наменєни за дзвиганє квалитету образовно-воспитного процесу штреднього образованя - за трошки орґанизованого превоженя школярох штреднїх школох зоз шедзиском у АПВ на Саям образованя хтори ше отрима од 9. по 10. марец 2023. року у Новим Садзе. Подношитель прияви, ґу прияви на конкурс, треба же би приложел: ■фотокопию потвердзеня о порцийним идентификацийним чишлє, ■нєвязане понукнуце о цени превоженя школярох на Саям образованя у Новим Садзе з назначеним числом учашнїкох хасновательох услуги. ОДЛУЧИВАНЄ О ВИМАГАНЬОХ И СПОСОБ АПЛИКОВАНЯ О додзельованю средствох хасновательом одлучує покраїнски секретар цо компетентни за роботи образованя на предкладанє Комисиї за запровадзованє конкурса, хтора розпатра прияви цо сцигли. Критериюми за додзельованє средствох у складзе зоз членом 11. точка 2. алинея 1, 2. и 5. Правилнїка о додзельованю буджетних средствох Покраїнского секретарияту за образованє, предписаня, управу и национални меншини национални заєднїци за финансованє и софинансованє програмох и проєктох у обласци основного и штреднього образованя и воспитаня у Автономней по­ країни Войводини тоти: - велькосц цильней ґрупи, - ступень уключеносци цильней ґрупи хторей проєкт наменєни, - уключеносц партнерских институцийох до реализациї проєкту. Секретарият затримує право од подношителя вимаганя, по потреби, питац додатну документацию або информациї. Кед прияву подписує особа хтора ма овласценє, нєобходне приложиц шорове овласценє за подписованє истей. Прияву на конкурс ше подноши у писаней форми, на єдинственим формуларе хтори ше обявює на интернет-боку Секретарияту. Єдна правна особа може поднєсц єдну прияву. Резултати конкурсу ше обяви на интернет-боку Секретарияту. Термин за подношенє приявох на Конкурс то 7. фебруар 2023. року. Прияви з потребну документацию ше подноши на адресу: Покраїнски секретарият за образованє, предписаня, управу и национални меншини - национални заєднїци „Конкурс за трошки орґанизованого превоженя школярох на Саям образо­ ваня”, Булевар Михайла Пупина 16, 21000 Нови Сад Комисия нє будзе розпатрац: ■ нєподполни прияви, ■ нєблагочасни прияви ■ нєдошлєбодзени прияви (прияви хтори поднєсли особи хтори нєовласцени и субєкти хтори нє предвидзени з конкурсом) ■ прияви хтори ше нє одноша на з конкурсом предвидзени наменки ■ прияви хасновательох хтори у предходним периодзе нє оправдали додзелєни средства прейґ финансийних и наративних звитох. Формулар питальнїка мож превжац од 25. януара 2023. року на урядовей №еЬ-презентациї Покраїнского секретарияту за образованє, предписаня, уп­ раву и национални меншини национални заєднїци: вдщвд.рита.тоітогїіпа.джгз. Информациї у вязи з конкурсом мож достац на телефон: 021/487 40 35, 487 48 67. ПОКРАЇНСКИ СЕКРЕТАР, Жолт Сакалаш

32 РУСКЕСЛОВО

"дзе цо будзе*дзе цо будзе4 „КАПУШНЇК ФЕСТ” У КОЦУРЕ На площи опрез Дома култури у Коцуре шл'їцуюцей соботи, 4. фебруара, будзе отримана друга по шоре манифестация „Капушнїк фест”, у орґанизациї Туристичней орґанизациї општини Вербас. И того року за тот дзень орґанизаторе пририхтали рижнородну и богату програму, а за 12годзин заказане святочне отверанє манифестациї. Нащивителє буд мац нагоду уживац у музики тамбурового оркестра, безплатним коштованю капушнїкох характеристич­ них за тот валал, а за наймладших орґанизаторе пририхтали друженє зоз аниматорами Мики и Мини Маус. ***

СХАДЗКА УПРАВНОГО ОДБОРУ РУСКЕЙ МАТКИ Заєднїцка схадзка Управного одбору Рускей матки и Редакцийного одбору гласнїка Рускей матки Рус­ нак отрима ше на пияток, 3. фебруара 2023. року, у канцелариї Рускей матки у Руским Керестуре, Улїца Бориса Кидрича 60, з початком на 18 годзин.

МАЛИ ОГЛАШКИ

Д И ХТО В А Н Є О Б Л А КО Х И Д ЗВ ЕР О Х З Н ЕО П Р ЕМ ҐУМ У ТИРВАЦА ИЗОЛАЦИЯ ОД ВИТРУ, ЖИМИ, ГАЛАЙКУ, ПРАХУ Телефон 060/50-88-433 РЕПУБЛИКА СЕРБИЯ АВТОНОМНА ПОКРАЇНА ВОЙВОДИНА ГОРОД НОВИ САД Служба за заєднїцки роботи Жарка Зренянина ч. 2 21000 Нови Сад Телефон: 021/529-770

ОБВИСЦЕНЄ

О обявйованю Явного конкурса за пополньованє окончуюцих роботних местох на нєодредзени час у Служби за заєднїцки ро­ боти Городу Нового Саду Роботни места

- помоцни роботнїк за погосцительство, службенїк IV файти, 1 окончователь на нє­ одредзени час; - вожач, службенїк IV файти, 1 окончователь на нєодредзени час; - технїчар за друкованє. службенїк IV файти, 2 окончователє на нєодредзени час; Текст явного конкурса за по­ полньованє наведзеного роботного места мож превжац на интернет презентациї Го­ роду Нового Саду: Ьпр://вдвдвд.поуі8ай.г8/. Служба за заєднїцки роботи Городу Нового Саду

27. ЯНУАР 2023.

И н ф о р м ато р ВИШЛА ЯНУАРСКА „ЗАГРАДКА” И ВИФАРБЙОВАНКА

Вишло перше число часопису за дзеци „За­ градка” у тим року, а зоз нїм и дарунок - вифарбйованка зоз илустрациями Ивани Бучко зоз сликовнїци „Животинї - у дїдовим и бабовим дворе” Наташи Еделински Миколка. Рубрика Пречитали и роздумали представя Заградкарох, хтори од того року читачох буду водзиц през часопис. Госци и новосци у януарским чишлє пишу о тим цо ше случовало прешлого и того мешаца, а рубрика Сцеме знац и упознац представя другонаградзени дзеци на Конкурсу „Заградков 75. родзени дзень”. У Чигальнї понукнута литература за дзеци, як и информациї о музичней анимациї сликовнїци „Кухня”, док Мала заградка понука писньочку у сличкох, загадки, як и квизчок на тему жими. Дзецински литературни и подобово роботи и у тей „Заградки” обявени у вецей рубрикох, Солмизация дава ноти и текст єдней дзецинскей шпиванки, док рубрика Мудро и безпечно пише о фактох о парняцким насилстве на интернету. На Забавних бокох мож ришовац и виполньовац вецей задатки, а Питаня и толкованя пошвецени Националному швету Руснацох. Од того року „Заградка” ма и нову рубрику Радио у Заградки, хтора реализована у сотруднщтве зоз Емисию за дзеци Рускей редакциї Радио Нового Саду, а у тим чишлє у нєй мож читац о треми. Хто ше у 2023. року сце предплациц на „Заградку”, треба же би послал мено, презвиско и ад­ ресу на мейл 2аЬгагїкаєайорій@§таі1.єот, лєбо ше явиц до поруки на дружтвених мрежох 2аЬгагїка Сазоріз. Рочна предплата 1 000 динари. М. З. Г. ------------------------------------------------------------------------------- \ Городска управа за защиту живогного штредку Городу Нового Саду на основи члена 10. Закона о преценьованю вплїву на животни штредок („Службени глашнїк Републики Сербиї”, число 135/04 и 36/09) обявює

ОБВИСЦЕНЄ

о поднєш еней вимоги за одлучованє о потреби преценьованя вплїву на животни штредок проєкта Ношитель проєкта „СЕТШ” гї.о.о., Младежских бриґадох 90, Нови Беоґрад, поднєсол вимогу за одлучованє о по­ треби преценьованя вплїву на животни штредок проєкта базней станїци мобилней телефони!' „N8 Коікуагі]а”, у улїци Лукияна Мушицкоґ 33, у Новим Садзе, на катастерскей пар­ цели 8956, К.О. Нови Сад I, Город Нови Сад. Податки и документацию зоз вимоги ношителя проєкта мож видзиц у просторийох Городскей управи за защиту животного штредку Городу Нового Саду, Улїца Руменацка 110а, Нови Сад, роботни днї од 10 до 15 годзин. Шицки заинтересовани, у чаше 10 днї од дня обявйованя того обвисценя, можу дац свойо думанє у писаней форми на адресу Городскей управи за защиту животного штредку Городу Нового Саду.

27. ЯНУАР 2023.

У ОПШТИНИ ЖАБЕЛЬ ПОДПИСАНИ КОНТРАКТИ

Софинансованє спортских клубох и здруженьох

Предсидатель општини Жабель Урош Раданович придал кон­ тракти о софинансованю спортских клубох и здруженьох, вєдно зоз членами Општинскей ради за спорт Зораном Шолайом и предсидательом Спортского союзу општини Жабель Урошом Боґоєвичом. Локална самоуправа звекшала средства у одношеню на прешли рок и за спортистох видвоєла дакус вецей як петнац и пол милиони динари. Средства видвоєни за седемнац спортски клу­ би и два спортски здруженя. Каждого року даваме найвецей кельо можеме, а нашо спортисти то и заслужели, бо наисце зазначели добри резултати, каждодньово ше трудза и активни су през цали рок - гварел предсидатель општини Жабель. Важне спомнуц же спортска гала у рамикох Основней школи ,,Дюра Якшич” у Чуроґу подполно реконструована. На гали у хторей школяре маю годзини физкултурного образованя заменєни облаки и дзвери, оправени кров, положена нова фасада, а реновирани и зоблекальнї. Тот проєкт финансовали Покраїнска вла­ да и Општина Жабель, а його вредносц коло двацец милиони динари Л. В. Городска управа за защиту животного штредку Городу Нового Саду на ос­ нови члена 29. Закона о преценьованю вплїву на животни штредок („Службени глашнїк Републики Сербиї” , число 135/04 и 36/09) обявює

ОБВИСЦЕНЄ

о принєшеним ришеню же потребне преценьованє вплїву и о одредзованю обсягу и змисту студиї о преценьованю вплїву на животни штредок проєкта базней станїци мобилней телефониї „НС138, НСУ138, НСЛ138, НСО138 НЦ138 НС - Лази Нанчича ” Подприємство „Телеком Сербия” а.д. Таковска 2, Беоґрад, поднєсол тому орґану вимогу за одлучованє о потреби преценьованя вплїву на животни штредок проєкта базней станїци мобилней телефонї „НС138, НСУ138, НСЛ138, НСО138 НСД38 НС - Лази Нанчича”, у улїци Лази Нанчича 47, на катастерскей парцели 3129/1, К.О. Нови Сад II, Город Нови Сад. После запровадзеного поступку, Городска управа за защиту животного штредку дня 23. януара 2023. року принєсла ришенє УІ-501-892/22 же потребне преценьованє вплїву на животни штредок и о вплїву и о одредзованю обсягу и змисту студиї о преценьованю вплїву студиї о преценьованю вплїву на животни штредок. Увид до предметного ришеня мож окончиц у просторийох Городскей управи за защиту животного штредку, Руменацка 110 а, Нови Сад, роботни днї у чаше од 10 до 15 годзин, на сайту Городскей управи за защиту животного штредку №№№. еотігопоуізагї.огд.гз. Заинтересована явносц може виявиц жалбу процив того ришеня у чаше од 15 днї од дня його обявйованя у средствох явного информованя, по тим орґану.

МАЛИ ОГЛАШКИ НВУ „РУСКЕ СЛОВО” КУПУЄ ХИЖУ У РУСКИМ КЕРЕСТУРЕ, за потреби канцеларийох и дописовательства. Глєдаме добре очуване обисце (може и на поверх) блїзко при центру, квартельни нукашнї простор котри би мал минимум 1 2 0т2 (и векши простор пре архиву), зоз цо меншим простором за отримованє желєних поверхносцох. Волац на телефон 069 67 33 01.

РУСКЕСЛОВО 33

Спорт ЗДРУЖЕНЄ ГОЛУБАРОХ У КОЦУРЕ

Успишна Рочна скупштина У просторийох Ловарского дому у Коцуре внєдзелю, 22. януара, коцурске Здруженє голубарох „Сербски шарканї” отримало Рочну скупштину, а того року коцурске Здруженє голубарох зазначело и дзешату, ювилейну рочнїцу. На Рочней скупштини найуспишнєйшим членом у прешлим року додзелєни припознаня. Припознаня и погари того року достали - Давор Скендерович за ос­ воєне перше место на змаганю Дружтвене сениоре з просековим часом лєценя 8 годзини и 58 минути, котри достал и златну каричку за успишни лєт голуба Дуз Мавияна на змаганю Сениоре зоз часом лєценя 12 годзини и 5 минути, як и Васил Хмара за успишни лєт голуба Текир Шпица на змаганю Дружтвене юниоре зоз часом лєценя 11 годзини, а достал и припознанє за освоєне друге место на змаганю Дружтвене сени оре. По словох Виктора Ґрешака, котрому на прешлей Скупштини Здруженє виховательох голубох сербских

високолєтачох ҐСС 699 „Сербски шарканї” додзелєло плакету за окремне доприношенє Клубу. Гоч финансийна ситуация и далєй чежка, Здруженє голубарох у тим валалє обстава, а наздава ше же будзе исновац ище велї роки. Окрем домашнїх и коцурских голубарох, на сходу були и госци зоз Скупштини општини Вербас, Беоґраду, Панчева, Нового Саду, Сивцу, Зренянину, Руми, Санаду, Кули, Савиного Села и Бачкого Доброго По­ ля. По законченей Рочней скупштини голубаре препровадзели приємни вечар у бешеди, друженю и чераню искуствох вязаних за голубарство. Орґанизаторе з тей нагоди подзековали Општини Вербас и Месней заєднїци Коцур на помоци и потри­ мовки, як и локалним спонзором и НВУ „Руске сло­ во” же провадзи їх роботу. О. Р

ОФК „БИКИЧ” - ПРИРИХТОВАНЯ ПРЕД ЯРНЮ ЧАСЦУ ПЕРШЕНСТВА

Догварени контролни стретнуца После длугшей жимскей паузи хтора ушлїдзела по­ сле законченя єшеньскей часци першенства у Медзиопштинскей фодбалскей лиґи Срим, ґрупа Заход, фодбалере ОФК „Бикич” з пририхтованьом почню од 29. януара. Гоч було плановане под час одпочивку привесц голєм два-три помоцнєня, за тераз тота робота ище нє покончена. Предсидатель Управи того клубу Далибор Гнатко гварел же фодбалере почню тренирац и пририхтовац ше по плану, а тиж утвердзене и знач­ не число контролних стретнуцох у фебруару и у марцу. За 5. фебруар плановане стретнуце з Ґраничаром з Адашевцох, потим 12. фебруара з ФК „Обилич 1993” з Куковцох, 19. фебруара з екипу з Вельких Радинцох, 26. фебруара з Гайдуком з Вишнїчева, 5. марца з Єдинством з Руми и 15. марца з Радничким зоз Шиду. Гнатко гвари же тоти стретнуца поможу же би ше екипа убавела и була порихтана за початок ярнєй часци першенства хтора звичайно почина у другей половки марца.

34 РУСКЕСЛОВО

- Маме бриґу зоз зоблєкальню на нашим терену у Бикичу. Зявела ше влага и то мушиме ришиц, а то вимага и одредзни финансийни трошки, алє и то покончиме - гварел Далибор Гнатко. Вл. Дї.

27. ЯНУАР 2023.

Спорт ПРИЯТЕЛЬСКЕ СТРЕТНУЦЕ РУСИНОВИХ КОГУЦИКОХ И ПИОНИРОХ

Ровноправна борба процив Вербащаньох Наймладши селекциї ФК „Русин" уж ше почали пририхтовац за змагательни стретнуца штредком априла. Успишносц екипи зоз Ярашу задоволююца, а часу ище єст же би ше злєпшала форма

було 4:2 за Русин, а потим и 5:2 за домашнїх. Тот резултат ше затримал по скоро сам конєц змаганя, кед тре­ нер Зденко Шомодї одлучує пременїц состав екипи, односно дац нагоду бавиц и дзецом хтори по теди нє бавели. Тоту вименку вихасновали Вербащанє, та зменшали предносц на 5:4, но, русиновци заш лєм победзели, а одушевиє на терену нє скривали. Треба визначиц же остатнє стретнуце процив Вербащаньох, хторе одбавене концом новембра прешлого року, ру­ синовци одбавели зоз 1:1, цо указує на вельке напредованє и шмелосц у бависку. У тей екипи наступели - Давид Колошняї, Тони На­ дь, Даниєл Фейди, Иван Надь, Кристофер Дудаш, Йован Бошкович, Давид Гарди, а у тей екипи бавели и два дзивчата зоз 4. класи - Николина Гарди и Клара Блаґоєвич.

После жимскей павзи когуцики и пионире Фодбалского клубу „Русин” того викенду, внєдзелю, 22. януа­ ра, у Спортскей гали започали свою полусезону зоз одбавеним приятельским стретнуцом процив своїх парнякох зоз ЦФК Вербас, а процив хторих одбавели штири змаганя. Госци були кус схопнєйши, та у трох змаганьох победзели, а у єдним були поражени. На першим стретнуцу наступели наймладши, дзеци 1. и 2. класи хтори од Вербащаньох страцели зоз 3:0, а наступели у составе - Давид Еделински, Тони Сивч, Лу­ ка Зелич, Андрей Надь, Филип Бурчан, Страхиня Кршич, Урош Йолич, Михайло Шомодї, Стефан Такач, Дориян Попович, Лука Тасич и Марко Еделински. Тре­ нер Деян Йолич. Стретнуце на хторим наступели дзеци 3. класи, мо­ гло би ше повесц же було и найинтересантнєйше, понеже ше лєм тей екипи удало принєсц побиду свойому клубу. Млади русиновци цали час водзели, нападали, з єдним словом - були лєпши. У першим полчасу госцом ше нє удало дац анї єден ґол, та ше на одпочивок пошло зоз 3:0 за Русин. На початку другого полчасу русиновци ше добре бранєли, и ту уж було видно же побида за госцох нє приходзи до огляду. Вербащанє зменшали розлику перше на 3:1, медзитим Русин ю звекшує на 4:1, потим домашнї ище раз даваю ґол и то ТРЕНИНҐИ У СПОРТСКЕЙ ГАЛИ Початок першенства за Розвойну лиґу за младши катеґориї заплановани за яр, найвироятнєйше штредком априла, а по тамадз русиновци два раз тижньово тренираю у Спортскей гали. Попри Руси­ на наступя и коло 12 клуби, а по початок першен­ ства чекаю их ище штири приятельски стретнуца. Од процивнїкох до огляду приходза - Гайдук з Кули, Младосц з Крущичу, Сут’єска з Бачкого Доброго Поля и Искра з Коцура.

27. ЯНУАР 2023.

Шлїдуюци на терен вишли дзеци 4. класи, хтори наступели у составе - Андрей Виславски, Алексей Виславски, Тони Колошняї, Ален Бики, Дарко Еделински, Ерик Русковски, а були помоцнєни и зоз даскелїма старшима хлапцами зоз 5. и 6. класи, а то були - Алекс Цвайґ, Марко Илич, Тадей Виславски, Патрик Варґа и Исак Новта. Тей екипи би ше могло дац окремне припознанє за вельку упартосц и борбеносц з оглядом на тото же цали перши полчас трацели од Вербащаньох, зоз аж 6:0, а на концу зоз шицкима силами предносц госцох зменшали на 8:7. У остатнєй хвильки мали шансу аж и виєдначиц на 8:8, медзитим, судия запискал конєц. И при тей екипи мож обачиц напредованє, понеже на остатнїм стретнуцу процив парнякох з Вербасу стра­ цели зоз аж 9:4, цо тиж потведзує озбильне напредованє. На концу наступели вєдно дзеци 5. и 6. класи, понеже их було менєй. Вони нступели у составе - Алекс Цвайґ, Никола Планчак, Дюла Фаркаш, Марко Илич, Єлисей Пап, Тони Орос, Лука Стойков, Тадей Виславски, а бранєл ґолман зоз 4. класи Алексей Виславски. За розлику од других, тота екипа єдина хтора на прешлим стретнуцу зазначела побиду над Вербасом, з резултатом 4:1, но, Вербас тераз приведол свой наймоцнєйши состав хтори и зазначел побиду з резултатом 6:3. Кажде хто ше голєм дакус розуми до фодбалу, могол обачиц же им тот состав вєльо лєпши. Окреме ше визначели три дзивчата хтори и професийно бавя фодбал, а ґу тому су и старши три роки. Дзивчата предводзели цалу свою екипу, та процивнїком чежко було и дойсц до лабди. На шицких штирох стретнуцох судзел предсидатель Фодбалского клубу „Русин” Тихомир Медич, екипи предводзел тренер Зденко Шомодї, а окремне подзекованє заслужує управнїк Спортскей гали Драґан Ковачевич, хтори пред каждим стретнуцом приходзи вельо скорей же би порихтал галу за баванє. Ан. Медєши

РУСКЕСЛОВО 35

Спорт ҐЛОРИЯН ШТРАНҐАР ВЛАСНЇК ЧАРНОГО ПАСУ

Майстор каратеа 1. дзень снул ґрупу при Оросови, даскельо мешаци ме тренирал Владислав Рамач Йока. З напредованьом и резултатами драга ме одведла до кулского Гайдука, дзе сом упознал тренера Зорана Рашковича, хтори ме и нєшка тренира - гварел нам Ґлориян. Пририхтованя за покладанє одредзеного пасу, окре­ ме за чарни пас, учи ше роками, алє за програму и шицко цо треба научиц за саме покладанє треба дас мешац. Як власнїк чарного пасу, Ґлориян тераз майстор ка­ ратеа 1. дзень. Успишни каратиста з Руского Керестура Ґлориян Штранґар, и попри того же є таки млади, уж зазначел вельки резултати, як на змаганьох у нашей держави, так и у иножемстве. Векшина хлапцох одмалючка копа до лабди, а познєйше и тренира фодбал, медзитим, Ґлориян ше нє пренашол у тим спорту, та ше одлучел опробовац у каратеу.

Ґлориян участвовал на рижних змаганьох у Сербиї и на рижних медзинародних змаганьох у Мадярскей, Словацкей, Босней и Герцеґовини... - Плануєм у будучносци постац тренер, а цо ше дотика блїзших планох, жадам ше лєм усовершовац и цильовац на цо векши и висши цилї, та увидзиме дзе ше застановиме, можебуц придзе и поволанка зоз репрезентациї Сербиї - потолковал нам Ґлориян.

Шицко тото цо Ґлориян Штранґар посцигнул, нє мо­ гло би ше витвориц без потримовки тренера Михайла - Можем повесц же сом бул найгорши на тренинґох, Ороса котри го и уведол до каратеа, тренера Владисланє могол сом поробиц анї єдну вежбу, алє сом нє одува Рамача дзекуюци хторому предлужел тренирац ка­ ставал. Карате ми ше попачел и я ше полєпшовал и нарате, тренерох дзекуюци хторим ше цалком фокусовал предовал дзекуюци упартосци и закладаню на на карате и цалком ше упущел до того спорту - Зорана тренинґох. Тренирац сом почал у першей класи, даскеРашковича, Николи Ґребера и Лазара Ґребера, як и без льо роки зме тренирали у школскей сали, а кед ше занайвекшей потримовки - потримовки родичох котри кончела нова гала, вец зме почали тренирац зоз го провадза и на тренинґох и на змаганьох. Д. Б. Михайлом Оросом Лацийом у тей гали. Кед сом преро-

КРАЧУНСКЕ ОБЕГОВАНЄ У КУЛИ

На циль сцигли вецей як 130 учашнїки Други дзень Крачуна у Кули отримане треце по шоре Крачунске обегованє на 5 километри. Бежало ше два раз по два и пол километра на драги Кула - Савине Село, а обегованє закончели 139 змагателє. Кед слово о найуспишнєйших, биланс шлїдуюци: у хлопскей конкуренциї найуспишнєйши бул Милош Дюрдєвич з резултатом 16 минути и 33 секунди, друге место завжал Боян Милєвич з резултатом 17 минути и 4 секун­ ди, док трецопласовани бул Милош Даєвич, котри 5 километри вибежал за 17 минути и 6 секунди. У женскей конкуренциї перш е место завж ала Б ранислава Степанов з резултатом 20 минути и 32 секунди, другопласована була Ваня Ковачевич з резултатом 20 минути и 54 секунди, котра тиж и

36 РУСКЕСЛОВО

найлєпш е пласована зм агателька з Кули, док тр е­ це место припадло Єлени Чортан котра 5 километри вибежала за 22 минути и 21 секунду. Найлєпше пласовани зм агатель з Кули, Миклош Брунер, завж ал пияте место з резултатом 18 мину­ ти и 18 секунди. После обегованя найуспиш нєйшим додзелєни награди. Треба визначиц же у рамикох обегованя було заступене и ревиялне дзецинске обегованє у котрим участвовали дас трицецеро дзеци. Д. Б.

27. ЯНУАР 2023.

Спорт ВИШЛА ДРУГА КНЇЖКА ШАХИСТИ ВЛАДИМИРА ЛАЗОРА

Прицагуюца моц чарно-билей табли За другу кнїжку автора нашого визначного шахисти Владимира Лазора, инспирация були найзначнєйши шаховски творителє и аналитичаре Емануел Ласкер, Александар Алєхин и Михаил Таль. Но, то и свойофайтови учебнїк и зборнїк, а автор Лазор ше намагал прицагнуц читательох з презентованьом шицкого цо го прицагло ґу чарно-билей табли Друга кнїжка шахисти Владимира Лазора под насловом „Глєдам дацо окремне” нєдавно вишла з друку, а видала ю видавательна хижа „Сайнос” з Нового Саду. По форми то шаховски учебнїк, а по змисту зборнїк авто­ рових искуствох за шаховску таблу през шейдзешат роки. На початку, у дзешец поглавйох, автор водзи читача през историю шаховских епохох и указує интересантни идеї у шицких фазох шаховских партийох. У глєданю того окремного, автор ше намага на интересантни способ приблїжиц читачом шицко цо го през длугу кариєру прицагло, инспировало и порушовало же би спознал шицки тайни бавеня шаху. Окремну увагу пошвецел сучасному приступу задат­ ком у отвераню науково-класичней школи стратеґиї, схопносци шаховского нападу, як и феномену гришки у шаху, окреме у закончуюцей фази. Найзначнєйши шаховски творителє и аналитичаре хтори по своєй шаховскей схопносци и знаню инспировали автора були - Емануел Ласкер, Александар Алєхин и Михаил Таль, хторим и пошвецени окремни места у кнїжки. Кельо шах авторова инспирация, насампредз гутори думка на початку кнїжки: „У шаховскей партиї спознал сом моцни порив живота, кед ше у каждей хвильки чувствуєш напарто, кед чувствуєш трепеценє шицких нїткох у глїбини єства, кед чувствуєш порив пре хтори вредзи жиц”. Шицко цо спомнуте у кнїжки, документоване у вецей партийох хтори дакеди одбавени. Ниа даскелї з нїх: (697) ЛАЗОР Владимир - ЗЛАТИЧ Михайло (ИМ) (Б47), (Рапид) Ратково 2006.

^ д 8 18.а4 Ьха4 19.йха4 Фе7? [Нєобходни бул поцаг 19...аб±] 20.^Ь4+£с7 21ЖЬ1 ^а7 22.¥И3!! Били бул моцнєйши, медзитим, реализация мушела буц прецизнєйша. Д. 22...15 2 3 .¥ б [Прециз­ нєйше би було 23.^Ь8 »с6 24.1/5 »с5+-] 23...^И6 24.»хН5 аб 25.^Ь6 а4 26.¥хе6 Тхе6 27.£д6 [Лєпши поцаг бул 27.^д4 ^Т7 28.£д6+-] 27...а3 [Чарнипо правилу видзи свою єдину шансу у напредованю пешака, прето же кед били нє одбави прецизно по конєц, тот пешак може одлучиц побиднїка партиї] 28.£д7+ [Швидше би ше достало з поцагом 28.^д4 3 8 29.^хИ6+- ] 28...^17 29.^д4 а2 [ нє помоголи би анї поцаги 29...^іа8 30.^И6 а2 31.®хТ7+ +-] 30.Ш 6+ Фе8 31.^Ь8+ Ф67 32.Ш 7+ Фс6 33.^хеб+! Закончуюца позиция за­ служує дияґрам. 33...Фсб 34.ШЬ5# 1-0 КЕРЕС-ФАЙН р41], Остенде, 1937. рок

1 Ш 65 2.64 ^Г6 3.с4 е6 4.^ с3 сб б.схбб ^х65 6.е4 ^хс3 7.Ьхс3 сх64 8.сх64 ¥Ь4+ 9.¥62 ¥х62+ 10.£х62 0­ 0 11.¥с4 ^ 6 7 12.0-0 Ь6 13.^а61 ¥Ь7± 14Ше1 Ес8 1б.¥Ь3 &16 16 .£ 4 [ Предносц давало предлуженє 16.65!? ех65 17.ех65±] 16...£с7= 17.®Н4 ^ 6 8 ? ? [Ґувиєдначеномубавискуводзи поцаг 17...І6 ] 18.^е3? [Предносц у предлуженю дава поцаг 18.^дб 16 19.^хе6 Тхе6 20.¥хе6+-] 18...Ь5 [Лєпши би бул поцаг 18...16=] 19.Ше1 [И ту лєпши поцаг 19.^дб!? ±] 19...а5 20.а4 Ь4 [20...Ьха4!? дава предносц чарному] 21.65= ех65 22.еб. Д.

22...Ш7 [Правилно би 1. 1.е4 с5 2.^Г3 ^ с 6 3.64 сх64 4.^х64 » с 7 б.^сЗ е6 було 22...^ е 4 =] 23.^ д б 6.д3 &16 (6... 6 солиднєйше) 7.¥ї4 еб. ^гї8?? [Гришка, правилни Таль процив Фишера на Бледу 1961. року одбавел 7... поцаг 23... 16 = Тераз зоз коньом на е5, алє Фишер, як и вше, бул порихтани шлїдзи еґзекуция вельза таке предлуженє, надбавел Таля, жертвовал кралїцу кого шахисти Паула Кеи першираз победзел Таля. Турнир заш лєм освоєл Таль. реса „вично на другей Тота партия ме мотивовала же бим ю предлужел: позициї” у шветовим ран8.^6Ь5 »Ь8 9.¥дб а6 10.¥жГ6 дхГ6 11.&а3 ¥Ь4 [Лєпше ґованю бавячох шаху! ] 24.^хН7+- ^хН7 2б.^И3 £с1 [ би було 11...¥ха3!? ] 12.^с4 Ь5 ІЗ .^ еЗ ^ е 7 14.¥д2 66 25...ФГ8 26.»хН7 +-] 26.»хН7+ ФГ8 2 7 .^ е 3 64 28.£і8+ 15.0-00 [Прецизнєйше би було 1б.®^3 ] 1б...¥хс3± Фе7 29.£хд7 Ш8 3 0 .£ 6 + Фе8 31.е6 ! 1-0 16.Ьхс3 ¥ е6 [Увагу заслужел и поцаг 16...І5!?±] 17.Й3

27. ЯНУАР 2023.

Пририхтал: А. Паланчанин

РУСКЕСЛОВО 37

Го руц и те п ш и

І Щ

В есна М едєш и, Нови Сад

Капущанїки на лєгчейши способ

-*

' Ш 'Л , У \ш \\ ВДм И 1 )І її'Ш'іIі " 11 ,

Потребне: ■ килоґрам квашеней капусти (одцадзеней од капусней юшки) ■пол килоґрами муки ■ олєй ■ соль ■цибуля ■палачинкарня зоз тефлонским сподком ■найлонови мещок лєбо мещок зоз грубшого материялу ■розвалка ■ велька, широка шерпеня зоз одвитуюцим верхом (закривку)

Шицки знаме як ше на традицийни способ прави капущанїк, кед ше пер­ ше замиши цесто и до штредку кладзе кваш ена капуста. М едзитим, традиция правеня капущанїкох у моєй фамелиї дакус инш ака. Други способ правеня капущанїкох сом научела од своєй мацери, а вона од своєй швекри. Тиж так, понеже у своїм доме нє мам шпоргет на древа дзе бим на його вер­ ху пекла капущанїки, аж и я уведла даяки вименки у самим правеню и печеню капущанїкох. Пол количества капусти зомлєц, лєбо на цо дробнєйше пошекац, а остаток охабиц таки яки є виняти з гордова. Полож иц капусту до ванґлочки и добре премиш ац. Помали досиповац муку и почац гнєсц цесто. Длуго гнєсц и пома­ ли додавац муку док нє загнєцеце глад­ ке цесто. Кед же сце кладли мокрейшу капусту тоту хтора нє барз одцадзена и висц и скан а, майце на розуме же вам

38" РУСКЕСЛОВО

27.

,І

Горуц и те п ш и

І вироятно будзе требац ве­ цей як пол кили муки же би вам цесто було гладке и же би ше нє лїпело за руку. Положце палачинкарню на ринґлу на висшу тем пера­ туру, я кладзем на седмицу, од вкупно дзевец велькосци зогриваня. Усипеце дас ложку олєю най ше зогреє. Береце мали лабдочки цеста, велькосци як песц и кладзце ю на штред найлонового мещка. Преклопице ю зоз другу половку найлона и розганяйце зоз розвалку капущ анїк грубини дас пол центи лєбо и ценше. Важне надпомнуц же саме розганянє цеста медзи мещком муши исц швидко, бо цесто досц мокре и може ше залїпиц як час преходзи. Муку вецей нє хаснуєце, же би познєйш е нє горела у палачинкарнї. Кед капущанїк розогнати, знєйце зоз нього мещок, дакус помучице руку зоз муку и на ню преврацице капущанїк и так знєєце и другу половку мещка. Тримаюци капущанїк на розш иреней дланї, пренєшеце го ґу зогратей палачин­ карнї и положице го до ньго. Тиж так и тото преруцованє капущ анїка до палачинкарнї муши исц швидко, же би вам ше нє залїпел на длань. Печце го зоз каждого боку док нє достанє кафовкастозлатни точки по себе. За тот час, док ше капущанїк пече у палачинкарнї, розганяйце шлїдующи капу­ щ анїк, док нє потрош ице цесто. Тиж так, важне

Пририхтали: Лю. Цвеїч и Т. Салонтаї

7 ,Ш Й і Лт

Ші \іі,ц\ Г '\ ' іV

УЧЩл1,' 'і

'

щ

надпомнуц же после печеня першого капущанїка, ве­ цей нє додаваце олєй, практично капущанїки вообще нє масни и печу ше на самим тефлону без лїпеня. Кед ше капущанїк упекол з обидвох бокох, вон тварди, прето важне же би сце го такой з палачинкарнї зняли и положели до велькей шерпенї и преклопели зоз вер­ хом же би ше упроєл и омегчал. Кед упечеце шицки капущанїки, охабце их ище дас 15 минути у шерпенї же би шицки крашнє омегчали пред служеньом. У другей палачинкарнї усипац олєй най прекриє сподок, порезац цибулю на полумешаци и положиц ю до палачинкарнї най ше упражи. Пражиц цибулю на цихим огню док нє достанє златну фарбу. Капущанїки пред служеньом посолїц и нафиловац зоз пражену цибулю.

39

Етно-стол у Коцуре и коктел у Вербаше На Централней преслави Националного швета Руснацох у Коцуре за нащивительох бул поставени богати етно-стол у Церковней сали. Актив женох КУД „Ж атва” чия предсидателька Коцана Колєсар за тоту нагоду приготовел смачни печива и домашнї лакотки, одличне окрипенє за госцох на преслави хтора отримана по правим жимским дню. Могло ше погосциц з єдлами хтори дакеди пририхтовали нашо баби як цо белюши, рижни питки, геровци, рейтеши, ґоргелї...

Фото: В. Вуячич

После шветочней академиї у Центру за физичну културу „Драґо Йовович” у Вербаше орґанизовани коктел за учашнїкох и нащивительох. Друженє у опущеней и веселей атмос­ фери хтору направели гудаци „Коцурски бетяре” було при­ ємне заключенє красного вечара. О. Р./И. С.