Ruske slovo 43 by Руске слово

ГОРЯЦКИ КЛУБ „ГОРА” ЗОЗ ВЕРБАСУ

ДОМАШНЇ ЗМАГАНЯ У ОРИЄНТИРИНҐУ рамикох октобeрских шветох з нагоди Дня ошлєбодзеУ ня општини Вербас, Горяцки клуб „Гора”, всоботу, 24. октобра, орґанизовал першу таку

■ ЯКИ ВИЗУАЛНИ ИДЕНТИТЕТ НАШИХ ФЕСТИВАЛОХ?

ЦЕНА 30 ДИНАРИ

Фото: Любомир Дудаш

манифестацию, односно змаганє у oриєнтиринґу, трекинґу и цикло-ориєнтиринґу „Вербас 2015”. Змаганє отримане на теренох Центрa за физичну културу „Драґо Йовович”, а шветочне отверанє було на платоу опрез ЦФК. На змаганю участвовали горяки зоз Кикинди, Зренянину, Сенти, Вeршцу, дзе и вербаски Клуб того року бул на змаганьох. Було коло 80 учашнїкох хтори були подзелєни до 46 екипох. Змаганя отримани у рижних катеґорийох, понеже постоя и возросни катеґориї. За младших то була дражка длугока 3 км, за сениорох 9 км, як и за бициґлистох хтори маю свою систему ориєнтиринґ змаганя. Понеже манифестация отримана першираз, орґанизаторе задовольни як прешло, а oкрем членох ГК „Гора”, коло орґанизациї помогли и коло 25 спонзоре и приятелє Kлуба. Найвецей помогла Општинa Вербас, Центeр за физичну културу, Польопривреднa фаховa службa Вербас и други подприємствa. Добре сотруднїцтво витворене и зоз КПД „Карпати” дзе после змаганя отримани полудзенок за шицких учашнїкох. Вербаски горяки ше наздаваю же тота манифестация прерошнє до традицийней, бо у тим спорту уж постої барз розвитa системa змаганьох. Оформени лиґи – Войводянска лиґа, Сербска лиґа, Лиґа стреднєй Европи, а кед ше предлужи тренд уписованя дзецох на тот спорт и їх зацикавеносци за тот спорт, вербаски Клуб ше за нарок прияви за найнїзши ступень змаганьох, односно Войводянску трекинґ лиґу, та би праве тота секция вербаского ГК була перша хтора ше змага на звичайних першенствох. А. Маркович

РОК LXXI ЧИСЛО 43 (3652) НОВИ САД, 30. ОКТОБЕР 2015. РОКУ

■ „ДЯДЬОВА” ПРЕМИЄРА – „ВОНА НЄВИНОВАТА”

НОВЕ ЛИТЕРАТУРНЕ СЛОВО” ” – ГЛАС ЧУВСТВОХ Пишу: Александра ЖИВКОВИЧ и Александра ЛЕНДЄР

Мешачни додаток тижньовнїка „Руске слово” хторе ню як новинарских, так и литературних жанрох. Тоти пошвецене шицким литературним формом – „Литера- роботнї хасную шицким, преподавательом та и стутурне слово” (ЛС), штредком 2015. року дожил тран- дентом, же би ше швидше вигладкали кед слово о твосформацию. Пременки запровадзени на вецей уровньох реню авторских дїлох – уметнїцких, або новинарских. прето же редакция терашнього додатку преширена, алє Потребне обдумац план и зоз новим академским рои сама форма ЛС: нови рубрики, нови литературни жан- ком започац дальшу обуку, прето же шицки ре зултати ри, запровадзени теми, алє и нови випатрунок дава тих роботньох були обявени и у ЛС, и у додатку за окремне ошвиженє. Редакция ЛС тематизує кажде число младих – „Мозаїку”. То значи же ме ста за таких млахторе виходзи же би читачом и дих ентузиястох єст, на читательком указала на хтори На социялней мрежи Фейсбук отворена тот спо соб ше руска заєдше шицко боки нашо писателє ґрупа „Литература по руски” до хторей нїца упознава зоз своїма обрацали, дзе находзели инспипотенциялнима новинараповолани шицки хтори любя читац рацию, алє и же би приказала ми, писательами и критии писац литературу. Жадаме же би яка рижнородна литература почарами, алє и вони здобувикукли нови авторе, алє и тоти стої у руским талу. Тиж, ту и суваю искуство у писаню и хторих уж длугши час нє було часне творенє, на хторе ше нїяк обявйованю. нє шме забуц праве прето же – На социялней мрежи Фейсбук отворена ґрупа „Литедок старши твори приказую час у хторим настали, так и литература хтора настава тераз представя свою часову ратура по руски” до хторей поволани шицки хтори люнїтку, а ґенерацийом хтори лєм приду, будзе жвератко бя читац и писац литературу. Жадаме же би викукли нєшкайшого живота и роздумованя. Найсц баланс медзи нови авторе, алє и тоти хторих уж длугши час нє було. традицию и сучасним роздумованьом то велька спокуса, Сцели бизме одшмелїц авторох, приблїжиц им чувство алє и страсц. Же би ЛС було подполне, важни и його ви- обявеного тексту, збогациц руску литературу зоз новизуални випатрунок, прето ше вибору илустрацийох при- ма дїлами и нєафирмованима авторами. Каждодньово дава исто тельо часу кельо и вибору дїлох хтори обяве- активно сци тих людзох, гоч вони на вшелїяких квалитативних уровньох, розвили цали єден мали швет у ни у тим додатку. хторим ожила и рошнє литературна ґенерация будучВажне надпомнуц же ше редакция ЛС преширела у но сци. Там, затераз, нїхто нє анализує, лєм глєда ме сто сотруднїцтве зоз оддзелєньом за руски язик и литера- за свою думку. туру на Филозофским факултету у Новим Сад зе, а з „Литературне слово” вше було рубрика хтора „Рускотей нагоди були орґанизовани и литературно-новинарски роботнї на хтори могли присц шицки заинте- му слову” понукала вилєт зоз каждодньових, напредок ре совани студенти же би научели дацо вецей о писа- познатих темох. Вельо раз на бокох тижньових новинох нє мож повесц шицко цо ше дума або чувствує, а ЛС ма тоту привилеґию и моц „гласно” повесц шицко цо автором, а звичайно и читачом, на розуме. Праве пре тот „глас чувствох” котри ЛС символує обявююци найинтимнєйши думки наших авторох, дава нам мотивацию, алє нас и опомина же бизме ше намагали оправдац чесц котра нам дата ушорйовац тоту рубрику. На концу, пред вами и седме число рубрики хторе ушорела преширена редакция ЛС. Поволуєме вас же бисце го опатрели и надалєй нам писали и посилали свойо идеї, зауваги и похвали, а найважнєйше, свойо твори на новоотворену електронску адре су „Литературного слова”: ruske.literaturne@gmail.com ■

2 РУСКЕ СЛОВО

30. ОКТОБЕР 2015.

ЗМИСТ

УВОДНЇК Пише: Владимир ДЇТКО, дописователь „Руского слова” зоз Шиду

■ Тижньовнїк 4–5. Менаджмент у енерґетики 7. Стимулациї дзецом у руских оддзелєньох

■ Нашо места 8–9. Наплацованє порциї на церковни маєток 11. Бачинчанє ше стараю о етно-хижи

■ Економия 12. Продукция кромпльох у Коцуре

■ Култура и просвита 14–15. Визуални идентитет наших фестивалох 21. КПД „Карпати” преславели штварцину вика

■ Литературне слово 17–20. Тема: християнство у литератури

■ Мозаїк 24–25. Новосадска музична орґанизация „Drop Sensei”

■ Людзе, роки, живот 26–27. Наш госц – Микола Папуґа, приватни поднїматель зоз Вербасу

■ Духовни живот 28–29. Преславени Кирбаї у наших парохийох

■ Информатор

30–34. Оглашки и In memoriam

■ Спорт 34–35. Локални фодбалски лиґи 36. Змаганє у ориєнтиринґу у Вербаше На насловним боку – зоз премиєри представи „Вона нєвиновата” Автор фотоґрафиї – Любомир Дудаш.

МИҐРАНТСКА КРИЗА ПОД КОНТРОЛУ Од кеди миґранти почали преходзиц през општину Шид, штредком септембра, автобуси и такси превозки каждодньово, дзень а ноц, превожа на гранїцу загрожених людзох – хлопох, жени и дзеци, медзи хторима єст и таких цо маю лєм по даскельо мешаци – ґу Републики Горватскей. З початку то було блїзко при Товарнїку, а потим при Беркасове, у напряме валалу Бапска у Горватскей. Од самого початку кризи, вельку помоц дава Червени криж и медицински роботнїки локалного Дома здравя, потим ЯКП „Стандард” и „Водовод” числени гуманитарни орґанизациї, а пред даскельома днями гуманитарну помоц орґанизовано дзелї и Каритас Сербиї. Людзом у нєволї кажда помоц ше зда, чи то сухи шмати и обуй, єдзенє, або средства за гиґиєну. У Доме здравя у Шидзе, пре вецейтижньову напругу анґажує ше медицинских роботнїкох и превозки, порушана и инициятива же би до помоци, „прискочели” и медицински екипи зоз сримских општинох. Од самого початку за прилапйованє миґрантох порихтани прилапююци центер Принциповец, алє ше ту мало людзе застановйовали. Лєм хто мушел пре вельку вистатосц, або хороту, бо шицки понагляли прейсц гранїцу. Понеже ше приблїжує жима, а же би нїч нє було препущене случаю, рихта ше ище єден прилапююци центер, а то дакедишнї мотоготел ,,Адашевци” на авто-драги Беоґрад–Заґреб, нєдалєко од Шиду. Новосц и тото же з догварку министрох нукашнїх дїлох Сербиї Небойши Стефановича и Горватскей Ранка Остоїча, нєодлуга би ше миґрантох вецей нє транспортовало по Беркасово, алє, наводно, гайзибан з Горватскей будзе приходзиц до станїци Шид и превожиц их до велького прилапююцого центру у Славонским Броду. Будзе то вельо гуманше як потераз, бо миґранти нє буду мушиц по дижджу и блаце преходзиц по польох и годзинами чекац же би прешли до Горватскей. Як то шицко будзе функционовац, буду надпатрац контролоре зоз европскей аґенциї „Фронтекс”.

* ”РУСКЕ СЛОВО” – гласнїк по руски * Виходзи каждого пиятку * Снователь Национални совит рускей националней меншини * Видава НВУ ”Руске слово”, Нови Сад * Перше число вишло 15. юния 1945. року у Руским Керестуре * Адреса: НВУ ”Руске слово”, Булевар ошлєбодзеня 81/7, 21000 Нови Сад * Редакция: заменїк одвичательного редактора Иван Сабадош – ; редакторе/ки – Дюра Винаї, Мирон Горняк-Кухар, Михайло Зазуляк, Александар Паланчанин, Олена Планчак-Сакач, Славица Фейса; новинаре/ки – Мария Афич, Влада Дїтко, Мая Зазуляк, Ана Маркович, Иван Сабадош, Танита Ходак * Язична редакторка – Блажена Хома-Цветкович * Лекторка – Ясмина Дюранїн * Технїчна редакторка – Люпка Цвеїч; компютерски обробок – Вероника Вуячич, Мария Гудак, Таня Салонтаї * Телефони: 021/6613-697, 021/6624-708, 021/6623-076; 021/6621-433 * Телефакс 021/528-083 * Предплата за цали рок: у жеми 1 500 динари, а у иножемстве 100 евра * Жиро-рахунок Banca Intesa 160-923244-82 * Девизни рахунок Raiffeisen BANK a.d. Београд 26 5100000002458904 * Рукописи ше нє враца * Друкує Друкарня ” Maxima graf” Пет роварадин * E-mail: ruske.redakcija@gmail.com * Web site: www.ruskeslovo.com * YU ISSN 0350-4603 * COBISS SR-ID 15915778 * Друковани тираж 2 300 *

Direktorka MARTICA TAMA[ *** Odvi~atelqni redaktor dr BORIS VAR]A

30. ОКТОБЕР 2015.

РУСКЕ СЛОВО 3

ТИЖНЬОВНЇК КАНЦЕЛАРИЯ ЗА ЕНЕРҐЕТСКИ МЕНАДЖМЕНТ У ВЕРБАШЕ ДОСТАЛА СЕРТИФИКАТ ИСО 50001

ЧУВА РЕСУРСИ И ШПОРУЄ ПЕНЄЖ

Фото: А. Маркович

Пишe: Славица ФЕЙСА

Остатнї даскельо роки мож обачиц же енерґенти вше драгши, и нє треба вельо мудровац и анализовац же ту дзе зме, алє и у цалим реґиону, вони у будучносци нє буду туньши. Праве прето шветово тренди унапрямени на тото же ше барз вельо уклада до енерґетскей ефикасносци. Таки тренд зявює ше и на локалним уровню

елї проєкти у нашей жеми праве з обласци енерґетскей ефикасносци доставаю потримовку з европских, републичних и покраїнских фондох. Уклада ше до обновююцих жридлох енерґиї як цо витернїци, соларни панели, и вшадзи там дзе мож пришпоровац. Чом то наисце важне? Указало ше же кед ше у установох, институцийох и явних подприємствох чий снователь Општина, Покраїна або Република, „енерґенти мудро троши”, на концу ЕНЕРҐЕТСКИ СЕРВИС мешаца, спод подцагКанцелария за енерґетску ефикасносц нутей смужки, рахунки орґанизує фахово преподаваня за привред- вельо менши. Маюци ни подприємства и едукациї з обласци ене- на розуме податок же рґетскей ефикасносци у школох. През ин- Република Сербия на формованє гражданох и явносци, промовує себе превжала обовязпринципи енерґетскей ефикасносци, при- ку зменшац трошенє мену обновююцих жридлох енерґиї, защиту енерґиї за 9 одсто по 2018. рок, локални саживотного околїска. Интернет презентация КЕМ служи як моуправи маю задаток „енерґетски сервис” нєпреривно доступни идентификовац, т. є. гражданом. винайсц способи як до-

4 РУСКЕ СЛОВО

принєсц общому националному цилю. У Вербаше тото озбильно зрозумели. МЕДЗИ ПЕРШИМА ПРИЛАПЕЛИ ТРЕНД Канцелария за енерґетски менаджмент (КЕМ) у општини Вербас основана пред штирома роками, а шицки роботи з обласци енерґетскей ефикасносци зверени ЯП „Дирекция за вибудов”, хтора и снователь Канцелариї. КЕМ предводза дипломовани инжинєре Желько Зечевич и Никола Вуйович на функцийох фахових сотруднїкох за енерґетски менаджмент, инфраструктурне планованє и управянє з квалитетом. Канцелария за енерґетски менаджмент можебуц и єдина у Сербиї хтора почала робиц, и возпоставела енерґетски менаджмент ище пред тим як нови Закон о ефикасним трошеню енерґиї ступел на моц, и обовязал Општини же би ше го притримовали. Од теди по нєшка у Вербаше вельо зробене. 30. OKTOБЕР 2015.

ТИЖНЬОВНЇК – Провадзиме и контролуєме трошенє УЛОЖЕНЕ ШЕ ВРАЦИ енерґиї и води, угля, мазуту, по школох, ПУ и других явних обєктох. Анализуєме Перши пасош енерґетскей ефикасносци у Сербиї пред двома ропозберани податки, одкриваме нєпотребками достал будинок у беоґрадским населєню „Степа Степаноне розруцованє з енерґию, и медзи инвич”. Тот будинок змесцени до енерґетскей класи „Ц” з рочним шим, рихтаме проєкти и робиме на тим же трошеньом 56 киловати по квадратним метеру, а то два трецини бизме злєпшали енерґетску ефикасносц. менєй од просека у Сербиї. Накадзи видзиме же даґдзе нагло звекшаЕнерґетски пасоши обовязни у будовательстве. Анї єден нови не трошенє, пребераме мири з хторима обєкт нє годзен достац за хаснованє дозволу, односно нє годзен пробуєме ришиц проблем. То на будинкох буц уписани до Катастра, док його власнїк у рукох нє будзе мац випатра так же обєкт знїмаме зоз найсучатот документ. Оценює ше же пре енерґетски пасоши, вибудов снєйшима специялнима апаратами и тербудзе драгша за коло пейц одсто, алє оценєне же ше уложени мовизийнима камерами. Мераме изоласредства до енерґетскей ефикасносци виплаца уж о пейц роки цию, и по ставяме квалитетнєйшу, автомапре менше трошенє енерґиї. тизує ше зогриванє... Ґу каждому обєкту приступаме студиозно Сербиї постої таки приклад. и за кажди обєкт маме Ми хижа хтора упозната з зробени „енерґет ски цалу привреду у нашей жепа сош”. Кед слово о ми и нєт вельо приклади надругих проєктох, спомтельо розвитей свидомосци нул бим же зме заменєлюдзох хтори ше занїмаю з ли явне ошвиценє у енерґию и защиту животноБачким Добрим Полю и го штредку. Вербас наисце уж знаме же зашпородалєко одишол. Тот модел ване 1,1 милион динари може буц драга по хторей до рока. Даскельо миЖелько Зечевич би требали рушиц и други лиони динари зашпоровани кед автоматизоване зогриванє у бу- локални самоуправи и подприємства – динкох Општини Вербас, ЯП „Комуна- гварел Чосович. Никола Вуйович, руководзаци КЕМ залац”, двох основних и єдней стреднєй довольни з витвореним, а коментарує же школи у Вербаше – гвари Зечевич. сертификат потвердзенє вецейрочней успишней роботи. ПРИКЛАД ДРУГИМ ОПШТИНОМ – Имплементация стандарду Попри велїх, спомнути роботи вшелїяк же допринєсли тому же би однєдавна явне нам помогла же подприємство „Дирекция за вибудов” од- би ше систему носно КЕМ, достал сертификат за Систему хтору маме унаи манаджмента з енерґию ИСО 50001. Сер- предзело тификат обезпечує рационалне управянє з дзвигло на висенерґию, мали трошки дїлованя, а його ра- ши уровень. Но, документ мики дефиную стандард з хторим ше шпо- тот нас тиж обовярує енерґию и витворює енерґетску ефикаНикола Вуйович сносц и конкурентнєйше дїлованє. Кон- зує у каждим кретне значенє же Сертификат годзен буц шлїдуюцим циклусу ресертификациї подзначна предносц при конкурованю на на- звигнуц квалитет системи – наздава ше Вуйович. ционалних и европских проєктох Предсидатель Општини Вербас, Брати– Дирекция за вибудов, єдно з малочислених подприємствох, нє лєм у Сербиї, слав Кажич, обецал же КЕМ и надалєй алє и у окруженю хторе до стало тот сер- будзе мац потримовку локалней самоутификат, а КЕМ општини Вербас компе- прави. Системска потримовка у обласци тентна за возпо ставянє системи енерґет- проєктох енерґетскей ефикасносци вшеского манаджмента. Тераз, кед до стала лїяк медзи главнима предусловиями же тот визначни стандард, ище раз потверд- би ше витворело системски резултати, зела свою лидерску позицию у тей бран- хтори найлєпше видно кед ше спатри кеши – похвалєл нєдавно представитель льо пенєжу з тима мирами зашпороване. сертификацийней хижи „Lloys Register Укладаня ше затераз обезпечує з вецей LRQA” Владимир Чосович тим вербаскей жридлох – донацийох и кредитох, алє як и вшадзи, нєт их вельо. Прето будзе ваКанцелариї. – Кед зме першираз пришли до Верба- жна финасийна потримовка Општини же су догвариц ше и упознац о проєкту сер- би ше предлужело проєкт курс хтори тификациї, були зме нєсподзивани же у людзом у Вербаше ище як важни.■ 30. ОКТОБЕР 2015.

РУСКЕ СЛОВО

ТИЖНЬОВНЇК ПОЛИТИКА У ДЕРЖАВОХ ГОРНЇЦИ ПАРЛАМЕНТАРНИ ВИБЕРАНКИ У ПОЛЬСКЕЙ

КОНЗЕРВАТИВЦИ БЕРУ ШИЦКО Внєдзелю, 25. октобра, 15 милиони Полякох (виходносц була на 51 одсто) ришелo пременїц Польску и пременїц цалу потерашню политичну сцену. После осем рокох на власци, предводзена з премиєрку Еву Копач, Гражданска платформа достала вельке вдеренє од своїх гласачох и страцела од конзервативней странки Право и правда, хтора дзекуюци популистичней социялней реторики, антиимиґрантскому становиску и економскосоциялней програми достала потримовку од 37,58 одсто гласачох. То значи же зоз 235 посланїками у 460 особовим парламенту годни сами формовац владу зоз премиєрку Беату Шидло. Резултат виберанкох значи же першираз у 25-рочней историї польского парламентаризма єдна партия годна самостойно формовац владу и самостойно владац. То тиж першираз же конзервативна, права, евроскептична партия достала полну власц у Польскей – предсидателя и парламент. Коментаторе прето бешедую о „орбанизациї” Польскей хтора од водзацей европскей держави може постац марґинализовани неґативец Европскей униї. У поровнаню зоз прешлима виберанками, Гражданска платформа страцела половку своїх гласачох, хтори тераз спадли на 24,09 одсто. Тото єй ґарантую 138 посланїки и улогу главней опозицийней партиї у парламенту.

6 РУСКЕ СЛОВО

Треца партия (8,81 одсто) у парламенту будзе ултрапопулистична, антисистемови рух Кукиз’15, хтори предвод зи рок музичар хтори глєда пременку устава и нєодредзене „валянє старей системи”. У партиї єст и по сланїкох националистичного Националного руху, познатих по паролох „Польска за Полякох”. Тот факт, а и присутна антиимиґрантска реторика у виберанковей кампанї дзепоєдних по сланїкох може створиц горшу климу нє лєм за вибеженцох, алє и представнїкох националних меншинох у Польскей. Штварта по шоре Новоче сна (7,6 од сто), де би тант, хто ру пред вод зи дав ни еко ном ски ана литичар, Ришард Петру. То (нео)либерална странка хтора иснує лєм пейц мешаци и о хторей ше бешедує же то модернєйша вариянта Гражданскей платформи. Як остатня до парламенту войд зе Польска На род на Стран ка, хто ра лєдво прешла цензус и до ста ла 5,13 одсто. Тото зволанє парламенту будзе ище по єдним окремне – першираз од 1989. у нїм нєт лївоориєнтовани, понеже анї єдна партия нє прешла цензус. Урядово резултати виберанкох и побида правоориєнтованей партиї указую на общи тенденциї у Европи. Символ нового початку може буц и одлука предсидателя Польскей, хтори вовторок положел вето на амандман Закона о националних меншинох и реґионалним язику. Амандман би требал ришиц питанє хаснованя язикох меншинох як службеного у локалних самоуправох. Томаш Квока, Краков

ЗОЗ СХАДЗКИ УО РУСКЕЙ МАТКИ

ОЗНАЧОВАНЄ РОЧНЇЦИ Руска матка (РМ) 25-рочнїцу свойого снованя означи 20. децембра у Руским Керестуре, одлучене на схадзки Управного одбору (УО) Рускей матки, 23. октобра. Здуженє гражданох Руска матка основана 28. децембра 1990. року.

УО Рускей матки

На схадзки, хтору водзел предсидатель Матки Дюра Папуґа, прилапене предкладанє програми означованя рочнїци, а члени УО поиформовани и о ґенези глєданя средствох за тоту нагоду од Националного совиту Руснацох и Заводу за културу войводянских Руснацох. Вимоги послати ище у януаре, а з тих институцийох суґероване же би ше вимогу за средства послало локалней самоуправи Кула, а вони ше, як поведзене, зоз своїм авторитетом заложа за їх доставанє. Медзитим, гоч є послата, на тоту вимогу од локалней самоуправи ище вше ше нє достало нїяки одвит. Ґу тому, вимогу за доставанє средствох за означованє ювилея з першобутних 250 500, РМ зменшала на 195 000 динари. На схадзки ше бешедовало и о пририхтованю штвартого тогорочного числа глашнїка РМ „Руснак”, хтори би мал висц з нагоди означованя рочнїци, а по схадзки у Канцелариї Матки отримана и презентация 20. числа „Руснака” и сатиричней сказки Мирослава Силадї „Руски цар”, хтора вишла як додаток тому числу. Попри членох УО, на презентациї були госци и дзепоєдни авторе обявених текстох, а о глашнїку и додатку у мено Редакцийного одбору бешедовали Дюра Папуґа и др Михайло Фейса. М. Афич 30. ОКТОБЕР 2015.

ТИЖНЬОВНЇК СТИМУЛАЦИЇ ДЗЕЦОМ У РУСКИХ ОДДЗЕЛЄНЬОХ

ПОДПИСАНИ КОНТРАКТИ И ПРОГРАМА У КОЦУРЕ У коцурским Оддзелєню „Герлїчка” Предшколскей установи „Бошко Буха” з Вербасу, вовторок, тринацецеро родичи подписали контракти о доставаню стаємней мешачней стимулациї – 5 000 динари за основношколцох и 3 000 динари за предшколцох. З тей нагоди отримана и пригодна програма на котрей участвовали школяре руских оддзелєньох од 1. по 4. класу и тройо оводарци котри ходза до руского предшколского оддзелєня. Школяре през писню, рецитациї и драмски точки привитали присутних родичох и представительох институцийох.

ПРИСУТНИ НА ПРОГРАМИ На програми и подписованю контракту у Коцуре були и подпредсидатель Националного совиту (НС) Руснацох Микола Шанта, предсидатель Вивершного одбору НС Руснацох Желько Ковач, помоцнїца предсидателя Општини Вербас Ксения Бенце, директорка ПУ „Бошко Буха” Милияна Ґруїч, члени Подручней канцелариї НС у Коцуре, директорка ОШ Славица Байор и други. У Коцуре дзецом подзелєни и кнїжки на руским язику, та предшколски достали учебнїк „Уж видзим школу”, а першоклашнїки учебнїк за виронауку, школярску гимну и бедж. Контракти о додзельованю стимулацийох ше послало и предшколскей установи у Дюрдьове, а тиж так и дзешецерим найлєпшим школяром першей класи Ґимназиї на руским язику у Руским Керестуре. Национални совит Руснацох, односно Одбор за образованє обезпечел учебнїки за предшколски дзеци цо ше уча по руски, як и роботни лїстки з руского язика. Обезпечени учебнїки за руски язик и виронауку школяром у руских оддзелєньох першей класи у Керестуре и Коцуре. За руских школярох у сербским оддзелєню першей класи у Дюрдьове обезпечени учебнїки за факултативну наставу руского язика. Т. Х./Б. В. 30. ОКТОБЕР 2015.

STANOVISKA

Пише: Дюра ВИНАЇ, новинар

ВЕЦЕЙ СТУДЕНТОХ ЯК ОВОДАРЦОХ

Тей єшенї на Руску катедру ше уписали штверо нови студенти, а до предшколскей ґрупи у Коцуре тройо оводарци. Учиц по руски ше менєй виплаци як виучовац руски язик. Як кед би нам перспектива була у наукових роботох, мастерох и докторандох, наукових конґресох, а нє у каждодньовим живоце. Тей єшенї отримани два науково сходи: Штварти медзинародни конґрес русинского язика у Пряшове, отримани од 23. по 25. септембер, а зоз своїма роботами участвовали и седмеро Руснаци зоз Сербиї. Їх роботи, а окреме наступи, були замерковани; тиж так, и Пията медзинародна наукова конференция „Лемки, Бойки, Гуцули, Русини – история, сучасносц, материялна и духовна култура” отримана у Слупску, у Польскей, од 24. по 26. септембер, а пошвецена є 70-рочнїци висельованя Українцох зоз Польскей до УССР од 1944. до 1946. року, дзе участвовали шесцеро нашо науково роботнїки. Каждодньови живот дакус иншаки – у пририхтуюцим оддзелєню у Коцуре того року уписани шесцеро дзеци, а лєм тройо ше рихтаю до першей класи. У мишаним цалодньовим пребуваню вєдно єст коло 130 наймладших, а половка дзеци з руских фамелийох. У Горватскей, дзе ситуация горша, а обставини чежши, проблем прави и знєважованє кирилки, котра у окруженю як косц у гарлє. Проблем нєзнаня и нєученя язика виражени вшадзи дзе жию Руснаци. Понеже ше чувствує тот проблем, на Конґресу у Пряшове витирвалим особом за розвой русинского язика додзелєни петнац награди „Кирил и Мефтодий”. Зоз наших крайох ю достали двойо, а зоз Горватскей єдно. Яка им то будзе потїха за тоту нєподзековну роботу, увидзиме о кратки час у найпростейшей, каждодньовей бешеди. Видзи ми ше, же кед так предлужиме, о сто роки по руски ше будзе бешедовац лєм на високо-реномованих наукових сходох на котрих годни участвовац лєм титуларни професоре. Науковци медзи собу буду черац синтаксу за морфолоґию „заменїкох”. vinaji.net

РУСКЕ СЛОВО

НАШО МЕСТА ЛОКАЛНА АДМИНИСТРАЦИЯ У ШИДЗЕ БУДЗЕ НАПЛАЦОВАЦ ПОРЦИЮ НА ЦЕРКОВНИ МАЄТОК

НЄОПОРЦИЙОВАНИ ЛЄМ ХРАМИ И ПОРТИ Пише: Владимир ДЇТКО

Лєтня владическа резиденция у Шидзе

Оддзелєнє за локалну порцийну администрацию у Шидзе доручело шицким церквом и вирским заєднїцом обвисценє же би поднєсли прияви за маєток хтори їх власносц, а од наплацованя порциї ошлєбодзени лєм церква як богослужбени будинок и церковна порта

о Закону о наплацованю порциї на маєток, локални самоуправи у Сербиї достали право наплацовац порцию на маєток церквом и вирским заєднїцом, цо потераз нє було. Оддзелєнє за локалну порцийну администрацию у Шид зе доручело шицким церквом и вирским заєднїцом на подручу шидскей општини обвисценє же би поднєсли прияви за маєток хтори у їх власносци. Од наплацованя порциї ошлєПарохиялни будинок у Беркасове

8 РУСКЕ СЛОВО

бодзени лєм церква як богослужбени будинок и церковна порта. САМОСТОЙНЕ ОБРАХОВЙОВАНЄ ЗОНИ Як нам потолковал Бранислав Нонкович, руководитель Оддзелєня локалней порцийней администрациї, порция на маєток ше плаци на парохиялни будинки зоз двором або заграду, на польопривредну, або будовательну жем и на лєси. – Кажда локална самоуправа приноши критериюми за утвердзованє порциї як цо зони дзе ше маєток находзи, бо нє исте чи є у городзе, чи на валалє, а тиж и основки по хторих ше порцию обраховює. Церковни општини и вирски заєднїци ище прешлого року мали обовязку доручиц нам податки о своїм маєтку алє то нє зробели. Нє зробели то анї у тим року и прето зме им по слали обвисценє же би нам доручели глєдани податки – гвари Бранислав Нонкович. На констатацию же паноцове нє знали за таку нову порцийну обовязку и же нє 30. ОКТОБЕР 2015.

НАШО МЕСТА ОБОВЯЗКА ЗА ДВА РОКИ Як нам гварел Бранислав Нонкович, порцийна обовязка будзе утвердзена и за 2014. и 2015. рок, алє нє будзе обрахована камата. На питанє же цо ше случи кед же, наприклад, даєдна церковна општина або вирска заєднїца нє доручи глєдани податки, Нонкович одвитовал: – У тим случаю на основи податкох у катастре и других явних документох утвердзиме власносц маєтку и по тим утвердзиме порцию. Нїхто нє годзен обкеровац плаценє порциї хтора утвердзена зоз законом.

до ста ли нї я ке ри ше нє з утвердзену обовязку, Нонкович гвари же законска одлука благочасово обявена у Службеним гла шнї ку Сер биї, як и кажда дру га за кон ска од лу ка, и же тре ба ло по сту Бранислав Нонкович, руководитель пиц по тей заОддзелєня локалней порцийней конскей одлуки. администрациї у Шидзе Вон далєй пояшнює же по основи законских предписаньох церковни општини и вирски заєднїци муша сами доручиц вияви о маєтку и само стойно обраховац хторей порцийней зони припада їх маєток и хтора вец основка за утвердзованє порциї, а по сле того Локална порцийна администрация принєше одвитуюце ришенє.

ОЗНАЧЕНИ ДЗЕНЬ ОШЛЄБОДЗЕНЯ У МЕСТОХ ОПШТИНИ ЖАБЕЛЬ

ЖЕРТВИ ШЕ НЄ ЗАБУВА

З нагоди означованя Дня ошлєбодзеня местох Општини Жабель 22. и 23. октобра на памятнїки жертвом фашистичного терору у Другей шветовей войни положени венци на чесц шицким жертвом и борцом за шлєбоду. У центру Дюрдьова, опрез Основней школи на памятнїк на котрим виписани шицки мена погинутих валалчанох у войни, положени венєц. О ошлєбодзеню места, руху, одпору Дюрдьовчанох и одходу до войни, на сходзе бешедовал предсидатель Општинского одбору СУБНОР-у Светозар Злоколица, котри присутних здогаднул и на ошлєбодзенє других местох у жабельскей општини. На шветочносци присуствовали жителє Дюрдьова котри участвовали у войни и ошлєбодзеню, родзина погинутих, представителє и школяре Основней школи. Означованє Дня ошлєбодзеня орґанизовали Совит Месней заєднїци Дюрдьов и Месни одбор СУБНОР. После того, на коктелу у просторийох МЗ предлужене здогадованє на войну и шмелих воякох. О тим бешедовали Янко Уйфалуши зоз Нового Саду и Владимир Сабадош зоз Дюрдьова. Тиж так и у Ґосподїнцок, на памятнїк погинутим борцом у Другей шветовей войни, опрез Основней школи у центру валала представителє Совиту и Месней заєднїци Ґосподїнци положели венєц. О историйних фактох и значних подїйох котри ше случели у тим

НАШО ПАРОХИЇ НЄСПОДЗИВАНИ ПРЕ ПОРЦИЮ У парохиї Преображеня Господнього у Шидзе нєсподзивани з таку одлуку, а парох о. Михайло Режак нам гварел же ишол до порцийней администрациї презнац ше о якей порциї слово и цо ма покончиц по тим питаню. – До стал сом формулари хтори мам виполнїц, алє з оглядом на тото же то нє так лєгко виполнїц, мушел сом найсц фахову особу хтора то пороби. Наша парохия ма парохиялни будинок з двором и 17 гольти парохиялней польопривреденей жеми. Ище нє познате кельо на тот маєток будзе порция, алє ше питам як то заплациц у чежких економских обставинох – гвари о. Михайло Режак. Вец додава и же му нє познате чи будзе опорцийовани и будинок Лєтнєй владическей резиденциї, хтори ма значну поверхносц (квадрати), а тиж и вельку заграду за будинком резиденциї. Тиж так, и о. Владимир Еделински Миколка, парох у Беркасове, нам гварел же и вон бул у порцийней администрациї презнац ше о нових порцийних обовязкох. – Вжал сом формулари хтори тераз треба виполнїц, та увидзиме кельо будзе требац заплациц. Наша парохия худобна и нє годна заплациц порцию, цо значи же би вец шицко „спадло” на терху паноца же би обовязку виплацел з власних средствох – гвари о. Еделински Миколка.■ 30. ОКТОБЕР 2015.

Покладанє венцох на памятнїк опрез Основней школи у Дюрдьове

валалє бешедовал предисидатель Совиту Месней заєднїци Ґоран Бубало. Присутни були члени совиту и заняти у валалскей Месней заєднїци. У центру Жаблю, на Памятнїк жертвом фашистичного терору венци положели предсидатель Општини Жабель Чедомир Божич и його помоцнїк Радован Плачкич, як и члени Здруженя борцох НОБ зоз Жаблю. На подїї хтори ше збули на тот дзень 1944. року у местох жабельскей општини, як и у самим Жаблю, здогаднул предсидатель Општинского одбору СУБНОР-у Светозар Злоколица. На сходзе були присутни и члени Совиту Месней заєднїци, месного одбору СУБНОР и родзина погинулих у войни. С. Барань

РУСКЕ СЛОВО 9

НАШО МЕСТА ПРОМОЦИЯ КНЇЖКИ „ЛЄМ ПИСНЯ БУДЗЕ ДАЛЄЙ ЖИЦ”

БУЧКОВО ШПИВАНКИ У ЗАҐРЕБЕ

Часц женскей шпивацкей ґрупи КУД „Яким Ґовля” з Миклошевцох

Кнїжка композицийох Юлина Бучка „Лєм писня будзе далєй жиц” успишно промовована Руснацом у Заґребе у просторе Представнїка рускей националней меншини Городу Заґребу у Водоводней улїчки, а присутни були и предсидателька Союзу Русинох Републики Горватскей, Дубравка Рашлянин и секретар Союзу, Звонко Костелник. Писнї з кнїжки шпивали члени Културно-уметнїцких дружтвох „Яким Ґовля” з Миклошевцох, „Яким Гарди” з Петровцох, Дружтва „Руснак” з Петровцох и Михал Голик. Провадзел их здружени оркестер КУД-а „Яким Гарди” з Петровцох и КУД Руснацох з Осєку. Представянє кнїжки композицийох „Лєм писня будзе далєй жиц” оможлївел представнїк рускей националней меншини Городу Заґребу, мр. сц. Ириней Мудри А. Б.

ОРҐАНИЗАЦИЙНИ ОДБОР ЗА ЦЕНТРАЛНУ ПРЕСЛАВУ РУСНАЦОХ

КУЛЯНЦОМ ЛАПТОП И НАРОДНЕ ОБЛЄЧИВО

На седмей схадзки Орґанизацийного одбору за Централну преславу националного швета Руснацох, хтора вовторок, 27. октобра отримана у Руским КУД „Др Гавриїл Костельник” у Кули, у мено главного финансиєра програми директор Заводу за културу Войводянских Руснацох Серґей Тамаш предсидательови домашнього Дружтва Владимирови Бучкови придал нови лаптоп. Дарунок од Заводу часц потримовки у технїчним опреманю домашнього Централней преслави, а у рамикох тей потримовки члени Мишаней шпивацкей ґрупи „Др Гавриїл Костельник” достаню и нове народне облєчиво за наступи. З каждим сходом членох Орґанизацийного одбору деталї програмох Централней преслави конкретизованши, та так було и на вовторковей схадзки, а окрем других змистох, на програмох з нагоди нашого швета будзе наглашене и же кулске Руске КУД означує 20рочнїцу снованя. М. З.

10 РУСКЕ СЛОВО

СХАДЗКА СОВИТУ МЗ РУСКИ КЕРЕСТУР

ЗА УШОРЕНЄ ЦЕНТРУ 4,5 МИЛИОНИ ДИНАРИ Члени Совиту Месней заєднїци Руски Керестур прилапели план ребалансу буджета за 2015. рок, розпатрали план приходох и розходох за 2016. рок и дали го на доробок, а розпатрало ше комунални проблеми На схадзки Совиту Месней заєднїци Руски Керестур, хтора отримана пияток, прилапени план ребалансу буджета за 2015. рок, хтори виробени у догварки зоз заменїком предсидателя Општини Кула Велибором Милоїчичом, а по хторим сред-

Члени Совиту МЗ розпатрали и план приходох и розходох за 2016. рок хтори виробела Комисия за инвестициї МЗ, медзитим, одлучене же би тот план бул доробени, та ше о нїм будзе гласац на идуцей схадзки, хтора будзе отримана пошвидко. Пре информованє гражданох о тогорочних витворених проєктох и представянє планох за 2016. рок, на схадзки догварене же 29. новембра на 14 годзин у конференцийней сали Спортско-школскей гали будзе отримани збор Ребаланс буджета за тот рок и план гражданох Руского за идуци рок були главна тема на схадзки Керестура. Понеже Совиту Месней заєднїци тот обєкт однєдавства зоз 13,3 милиони буду на отворени за активносци назвекшани на 14,98 милиони ди- ших спортистох, секретар МЗ нари. Найвекши пременки буд- спозорел же два раз до рока зе у проєкту ушореня центру треба поробиц сервис Центравалалу. ли за огень, та вигласане же МЗ – Понеже на концу того рока будзе задлужена за тото покля останє вецей як 3 милиони на- ше нє риши же чия власносц менски средства за инвестициї, Спортско-школска гала. одлучели зме их уложиц до реНа схадзки винєшене и же у новираня парку у центре Кере- Месней заєднїци єст 62 геверни стура. За тот проєкт наменєни пайпи, та ше их подзелї гражда4,5 милиони динари, з чого 3 ном котрим су потребни, за цо милиони 300 000 буду з месно- ше треба обявиц секретарови го самодоприносу, а 1,2 милио- Месней заєднїци. После прияни динари з буджета Општини вох, одредзена комисия МЗ оцеКула – гварел предсидатель Со- нї кому пайпи буду подзелєни. виту Месней заєднїци ВладиНа Совиту розпатрени и примир Олеяр и додал же ребаланс лапени вимоги гражданох коМЗ будзе часц ребалансовано- три коло своїх обисцох ище го буджета Општини Кула. Ко- вше нє маю асфалтовану драгу. нєчну одлуку о ребалансу буд- Як гварене, вони би були задожета на пияток, 30. октобра вольни и зоз калдермами, лєм принєше Скупштина општини же би вецей нє ишли по блаце. Кула. С. Надь 30. OKTOБЕР 2015.

НАШО МЕСТА БАЧИНЧАНЄ ШЕ СТАРАЮ О ВАЛАЛСКЕЙ ЕТНО-ХИЖИ

ПОЛИТИКА

ПЛАНУЮ ПООПРАВЯЦ ЗАКРИЦЕ

ЛСВ ЗБЕРА ПОДПИСИ ПРОЦИВ ПРЕДАВАНЯ ЖЕМИ СТРАНЦОМ

Дакедишня церковна хижа, прейґ драги церкви Апостола и еванґелисти Луки у Бачинцох, пред даскельома роками зачувана же би ше сама нє зва-

Медзи хлопами хтори вельо помагали обнову бул и Влада Задрипко. Вон нам гвари же ше прилапел подмурйовац хижу и робиц други роботи. Як нам гварел, понеже є по фаху колєсар, нє було му чежко направиц уходну древену капуру и капурку, з дескох, так як дакеди и була. – Кед же сцеме хижу зачувац, требало би уж наяр пооправяц закрице же би нє премакало, а вец єст ище досц роботи и на муВлада Задрипко у Бачинцох рох и заднєй часци хилєла. Гоч була барз дослужена, жи – гвари Влада. жени з валалаского Здруженя Понеже хижа дакеди була „Радосц” вєдно з хлопами ше церковни маєток и у поступку прилапели омалтеровац ю и є реституциї, однносно требаобилїц, пооправяц патоси, ла би буц врацена, остава же ушориц двор... Нєшка у тей би ше коло дальших активнохижи дакедишнї мебель, стари сцох порадзело зоз церкву. Нафотоґрафиї и други предмети йзначнєйше, а же ше хижу захтори здогадую як ше дакеди чувало од (само)валяня уж пожило... кончене. Тиж єст и наших Десанка Алексич, предсида- людзох хтори порихтани дац и телька Здруженя женох „Ра- пенєж за обнову хижи, док досц” гвари же ше жени оста- други подаровац стародавни рали ушориц тот куцик, алє предмети и подобне. остало ище надосц роботи. Вл. Дї.

У НАРОДНЕЙ БИБЛИОТЕКИ ОПШТИНИ

ПО КНЇЖКИ ДО ЖАБЛЮ

Пре ревизию и одпис библиотекарско-информациней градзи и жридлох Народней библиотеки „Велько Петрович” зоз Жаблю, односно єй оддзелєня у Дюрдьове и Ґосподїнцох нє буду робиц скоро цали мешац, од 2. по 30. новембер. Пре тоту законску обовязку утвердзованя стану и одпису фондох, Мая Дорокхази котра занята у библиотеки у Дюрдьове годна лєм примац кнїжки на роботним месце под час попису и роботного часу. З тей нагоди, вона замодлєла шицких читачох котри маю даєдну кнїжку з библиотеки же би ю, пре пописпванє, цо скорей врацели. Гоч и предвидзени кари пре длугше затримованє кнїжкох, тераз их нє будзе. Роботни час дюрдьовскей библиотеки пондзелок и вовторок од 11 по 19 годзин, а од стреди по пияток од 7 по 15 годзин. Шицки члени библиотекох у општинских местох маю право вжац, односно пожичиц кнїжки у библиотеки у Жаблю, у улїци Николи Тесли 40. Библиотека роби кажди дзень од 7 по 19 годзин, а телефона 831-057. С. Барань 30. OKTOБЕР 2015.

ЗАЩИЦИЦ ПОЛЬОПРИВРЕДНЇКА И ЖЕМ

Акция процив вименкох Закона отримана и у Руским Керестуре

Лиґа социялдемократох Войводини всоботу, 24. октобра, на пияцу у Руским Керестуре и ище дзевец войводянских местох отримала акцию збераня подписох процив вименкох Закона о польопривредней жеми. Вименки у складзе зоз Спорозуменьом о стабилизованю и придружованю хтори Сербия подписала зоз жемами Европскей униї, а медзи иншим, предвидзую же од 1. септембра 2017. року странци годни без компликованих процедурох куповац жем у Войводини. – Други проблем то же тайкуном будзе дате ексклузивне право же би тиж од 2017. року 30 одсто державней жеми брали под аренду на 30 роки, а з дошлєбодзеньом Министерства польопривреди. Значи же буду приходзиц людзе зоз Сербиї и брац под аренду жем у Керестуре, а ми о тим нє будземе нїч знац. Єдине цо нам остава у Войводини то тото природне богатство з хторого векшина з нас жиє, а то жем. Думам же з вименками Закона о польопривредней жеми нашо парасти буду очкодовани, понеже приоритет буду мац гевти котри сцу купиц од 10 гектари, на вецей – гварела народна посланїца ЛСВ у Скупштини Сербиї Олена Папуґа и наглашела же ЛСВ нє процив придружованю Европскей униї, алє ше заклада за ускладзованє законох так же би защицели домашнїх польопривреднїкох, по углядзе на Словацку. Акция почала 18. октобра у Селенчи и Билей Церкви, а подписи дотераз зберани у велїх войвоянских местох. Циль назберац 100 000 подписи, кельо потребне же би ше розписало референдум, а як гвари Папуґова, одволанє досц добре, но людзох о тим треба ище баржей поинформовац. Пред збераньом подписох, активисти Лиґи ше зоз заставами прешпацирали по пияцу. С. Надь

РУСКЕ СЛОВО 11

ЕКОНОМИЯ ПРОДУКЦИЯ КРОМПЛЬОХ У КОЦУРЕ

ЗРОДЗЕЛО, И ЧЕКА ШЕ ДОБРУ ЦЕНУ Заградкарство на валалє ше подрозумює, голєм продукованє за обисце, у загради, а кед єст дацо и предац, кажди динар ше зда до хижного буджета. Кед ше робота виплаци, мож ю прешириц и на векши поверхносци, на польо

оцурец Юлиян Иван праве ше преширююци продукцию, почал озбильнєйше занїмац зоз кромплями, котри уж тераз, по сле 30 рокох, поряднє садзи на полю. За тоти роки пренашол и вецей тарґовища на котри пласує свою робу. У польопривреди кажди рок приповедка за себе, та так и у заградкарстве у продукциї кромпльох. Вона драга, алє хаснованє квалитетного нашеня приноши и заробок. – Того року першираз сом хасновал „рудолф” нашенє, то червена кромпля зоз билим ме сом и указало ше барз добре. Хасновал сом и „билу ро су” и нашенє зоз Голандиї, алє углавним патрим же бим го кажди два, або три роки пременєл. До ньго наисце треба вельо уложиц, а нашеньска роба драга – наглашел Иван. СЕЗОНА БУЛА ЧЕЖКА Тогорочни урожай кромпльох у Сербиї преценює ше на коло 800 000 тони, за 15 одсто менєй як звичайно, а того року су по садзени на 50 000 гектари поверхно сцох, и гоч урожай менши, потреби за Сербию буду намирени. Робота у заградкарстве тирва цали рок, гоч ключне тото же ше кромплї садзи од конца фебруара до мая, алє шицко завиши од того кельо жем зограта, одно сно од хвилї, та ше пред садзеньом муши пририхтац польо, нашенє и на час по садзиц, бо кед ше по садзи вчас, або ше запожнї, утрати можу буц и до 20 одсто. – Того року хвиля нє барз одвитовала за продукцию кромпльох, дакус сом запожнєл зоз садзеньом, а требало и вельо наводньовац. Прешлого року на полю сом мал систему за наводньованє „капка по капка”, нє бул сом задовольни, та сом того року наводньовал зоз тифоном и можем повесц же ше тота система указала як лєпша, алє и вона ма свойо нєдо статки. Критично було цалу сезону, требало залївац, бо нє було дижджу, алє нє шицко у води, и температура воздуху, и моцне слунко вплївую на конєчни резултат. Гоч сезона була чежка, я задовольни з урожайом, кромплї здравши и вецей зродзело як прешлого року, алє вше може буц ище лєпше. Нарок преширим поверхно сци котри засадзим, охабел сом квалитетни кромплї, та нарок будзем мац менши укладаня до нашеня и засадзим дас два гольти – гвари Иван. ПРЕДАВАНЄ ДО РЕСТОРАНУ При сучасней продукциї нєшка нє мож анї задумац випродуковац кромпї без хаснованя даякей файти инсектицидох, а за кромплї найопаснєйша кромпльова златица. При орґанскей продукциї тот проблем мож ришиц кед ше помедзи шори кромпльох по садзи хрин, котри кромпльова златица заобиходзи.

12 РУСКЕ СЛОВО

Юлиян Иван

Иван гвари же того року, пре квалитетне семе котре хасновал, нє мал проблеми зоз кромпльову златицу. – Кед слово о пирсканю, пирскам процив пламенячи на полю, хаснуєм и прикарму прейґ лїсца, совитуєм ше зоз фаховцами, алє мушим прикармиц же би продукт обстал – гвари Иван.

ЦО НАЙВАЖНЄЙШЕ – Найважнєйше пририхтац жем, обезпечиц квалитетне нашенє и прикарму, наздавац ше же будзе красна хвиля, добра цена и пласман. То рецепт же би ше могло заробиц од продукциї кромпльох – совитовал Юлиян.

У часох кед ше людзе боря за власну еґзистенцию, нє лєгко анї предац випродуковану робу по добрей цени, та продукователє часто по нїзших ценох примушени предавац свойо продукти, кед нє винайду даяки лєпши способ предац, алє окрем пияцох и предаваня накупцом, єст и други способи. – Направел сом сотруднїцтво зоз єдним рестораном у Новим Садзе и там поряднє ношим три раз до тижня и предам мешачно до єдней тони кромплї. Предавам и дома, познатим, а на пияц нє ношим. До тарґовинских ланцох сом анї нє пробовал войсц, нє мам анї потреби – потолковал Иван. За проблеми зоз котрима ше зочую продукователє у заградкарстве, од пририхтованя терену за садзенє, до готового продукту, накупци и вельки тарґовински ланци нє заинтересовани, а и держава нє досц щици своїх продуковательох. То видно и по одкупней цени котру вони на концу понукню, до потримовки зоз субвенциями. – Конкретно за кромплї даяки субвенциї нєт, або я нє видзел же єст, окрем горива котре нам субвенционую, алє нє видзим ту даяку вельку потримовку, лєм тото цо себе сами обезпечиме. Задовольни сом зоз тогорочну одкупну цену кромпльох. Тераз одкупна цена од 30 до 35 динари за килу, и наздавама ше же будзе и векша, до 40 динари, цо по моїм думаню, добра цена – заключел Юлиян Иван.■ Златко Колєсар 30. ОКТОБЕР 2015.

ЕКОНОМИЯ У ДЮРДЬОВСКИМ ХОТАРЕ

ЄШЕНЬСКИ РОБОТИ У ПОЛНИМ РОЗМАХУ

Тих дньох у дюрдьовским хотаре ше интензивно роби, понеже ше после векших дижджох хвиля стабилизовала, и шицки машини на хтори мож раховац, вошли до хотара. У задруґи ДОО „Дьордє Зличич” у цеку тлачидба сої хтора зашата у Риту, а аж тераз дозрела. Урожаї за тот рок барз добри. У других часцох хотара парасти закончую лупанє кукурици на полю, а тиж ше шеє жито и єшеньски ярец, бо оптимални аґротехнїчни термин за шатву тих културох при концу.

Кед жем мегчейша, троши ше вельо менєй горива

Замерковане же ше того року шеє жито углавним зоз нашеня „з пойда”, понеже цена декларованого жита преходзи и 5 тисячи динари за сто килограми. Иста ситуация и зоз штучним гнойом хтори тиж подрагшел, та го велї парасти розруцую у минималних количествох. З другого боку, мож похвалїц то же „Нисова” безинска станїца у Дюрдьове добре подмирена зоз шицкима файтами горива, та парасти нє маю нїяки проблеми зоз подмирйованьом. Попри тим, за шицки реґистровани польопривредни ґаздовства на тей бензинскей станїци єст и вигодносци. Цо ше дотика ламачки кукурици у хотаре, тота робота закончена. Того року було вельо менєй засадзеней кукурици, а замерковане же и класичне ламанє кукурици помали одходзи до историї. Тей сезони векшина парастох ше одлучела олупац кукурицу на полю, док лєм дзепоєдни парасти ище вше ламу кукурицу. Економски параметри тиж указую же трошки коло ламаня и зруцованя кукурици до чардаку вельо векши як кед ше кукурицу такой олупа на полю. И розсипованє вельо менше, лєбо го скоро анї нєт. Красна хвиля и добра влажносц жеми тиж одвитую жимскому глїбокому ораню, та прето трошенє горива вельо менше як звичайно. Кед будзе и далєй добра хвиля, о даскельо тижнї у дюрдьовским хотаре ше закончи шицки роботи. М. Рамач

ДОНАЦИЯ ЗА ЯВНУ АҐЕНЦИЮ ЗА ЗООГИҐИЄНУ И ПОЛЬОПРИВРЕДУ У ВЕРБАШЕ

ЛЄПШИ УСЛОВИЯ ЗА АЗИЛ ЗА ПСОХ Предсидателька Дружтва за защиту животиньох зоз Дюрдьова Моника Брукнер, вербаскей Явней аґенциї за зоогиґиєну и польопривреду (ЯЗИП) даровала донацию зоз хтору направене надкрице длугоке 30 и широке 2 метери. – З донацию оможлївене и бетонованє под тим надкрицом, Моника Брукнер доновала циви, плех, плацела єдному майстрови, а у роботох му помагаю и нашо роботнїки. Окрем того, вона обезпечела средства за бетон, шлюнок, и цимент. Бетонованє тих дньох закончую нашо заняти. Пред тим на тей отвореней часци боксох за пси условия були горши, так же зме з тоту донацию подзвигли квалитет услугох на висши уровень – визначел заменїк директора ЯЗИП Марко Дюркович. Вон додал же то нє 30. ОКТОБЕР 2015.

першираз же Брукнерова помага вербаскей Аґенциї, понеже и пред тим обезпечела даскельо донациї, ище од снованя ЯЗИП. У Аґенциї нове и тото же по законченю веґетациї, односно у наступним периодзе, почина нова сезона полєшованя на подручу цалей општини Вербас. У тей фази ше лєпше обдума даєдни поверхносци хтори полєшовани у прешлим периодзе, а садзи ше и нови поверхносци з дубом и баґреном. Окрем тей активносци хтору ше континуовано витворює роками, у ЯЗИП ше почнє предавац древка за єшеньску сезону садзеня. Од овоцох на предай буду грушки, шлївки, черешнї, кайси и вишнї, а од древорядних древкох то буду платан, бре за, сорбус, сладка ґестиня, явор, целтис. А. М.

Нове надкрице длугоке 30, широке 2 метери

РУСКЕ СЛОВО 13

КУЛТУРА И ПРОСВИТА

ВИЗУАЛНИ ВИПАТРУНОК НАШИХ ФЕСТИВАЛОХ

УВАГУ ПАТРАЧА НЄСПОДЗИВАЦ ЗОЗ НОВИМ И ПРОВОКАТИВНИМ Пишу: Сенка НА ДЬ Олена ПЛАНЧАК-САКАЧ

Руснаци, як национална меншина у тей держави, роками чуваю и пестую свою традицию през рижни манифестациї и фестивали у наших местох. Понеже ше число нащивительох на манифестацийох и фестивалох з рока на рок зменшує, треба ше опитац же чом ше то случує и на яки способ розришиц проблем

а початок нєобходна нам модернизация як єден з найважнєйших сеґментох, бо жиєме у часох дзе слика доминує прейґ мас медийох – а тиж так нам потребни и редизайн вкупного визуалного иден ти те та и под зви го ва нє уров ню и ква ли те та про па ґ анд но го мате ри я лу у духу 21. вику. О тей проблематики бешедуєме зоз Сашом Палєнкашом, членом Орґанизацийного одбору Фе стивалу рускей култури „Червена ружа” и бувшим ди ректо ром Ру ско го на од но го те атру „Петро Ризнич Дядя” и зоз Ивану Медєши, студентку ґрафичного инженєрства и дизайна. За визуализацию єдного фе стивалу, гвари Палєнкаш, насампредз, важне мац ве-

14 РУСКЕ СЛОВО

льки про стор на хторим би було досц ме ста за учашнїкох, за опрему, алє и за сценоґрафию. ФАХОВЦОХ УКЛЮЧИЦ ДО ОРҐАНИЗАЦИЇ Нажа ль, векшина наших фе стива лох ше отримує на таких ме стох хтори по димензийох скромнєйши, та ше потребне прилагод зиц ґу велько сци, а вец, найчастейше церпи сценоґрафия. З другого боку, кед вид зиме як ше то роби у швеце, могли бизме копирац идеї, алє проблем у їх ре ализациї на першим ме сце прето же хиби про стор, а други наш проблем то финансиї. 30. ОКТОБЕР 2015.

КУЛТУРА И ПРОСВИТА – До того зме ше прешвечели кед зме орґанизовали 50. Фестивал рускей култури „Червена ружа” и кед нас шветла и проєкциї на бини коштали вецей як половку буджета цалого Фестивалу, а можем повесц же и тота сценоґрафия була скромна. Окрем материялних проблемох, хиба и же орґанизаторе наших фестивалох, гоч то робя зоз шицкима своїма моцами, заш лєм нє фахови за обдумованє ориґиналней сценоґрафиї, а нє консултую и нє анґажую фаховцох котри би их посовитовали. Можем повесц же и на фестивалох ситуация така як и у театре – кед дацо нє ошвицене, то таке як кед би анї нє було на бини. Же би дацо було добре ошвицене, потребне мац и добру инсталацию, а прешвечели зме ше же дзепоєдни нашо места дзе ше отримує фестивали, нє маю одвитуюци моцни инсталациї и вообще технїчни условия же би ше поставело одвитуюцу сценоґрафию и злєпшало визуални випатрунок сцени – гвари Палєнкаш. Вшелїяк же ше зоз практичного боку роби як мож, а зоз другого боку, дума Палєнкаш, же би нє почкодзело консултовац дакого зоз уметнїцкого швета. Кед ше орґанизує фестивали часто ше найменєй уваги

Ивана Медєши

дава сценоґрафиї, та так ше и на „Водова фесту” случовало, гвари Сашо, же ше у шицких конченьох, нє обачело же на сликох нїґдзе нє визначене мено фестивалу. ЕРА ДИҐИТАЛИЗАЦИЇ ВИМАГА ПРИЛАГОДЗОВАНЄ – У ери зме дзе ше шицко диґитализує и ґу новим стандардом треба приступиц на прави способ. Наприклад, интернет презентациї, вeb saйти, видео бим, шветла и живу позадину цалей слики. Нє лєгко пребудзиц у шаблонским змисту саму увагу, интересованє и жадани ефект. У креативним смислу освойованє уваги прейґ пропаґандного подруча нєобходне. Увага муши буц нова, нєобична и провокативна, алє шицко у тей мири прилапйованя за будуцого патрача и слухача – конкретна у своїх предкладаньох Ивана Медєши. 30. ОКТОБЕР 2015.

Сашо Палєнкаш

Же би ше змоцнєло ква литет наших манифе стацийох, як предклада Медєшова, то мож по сцигнуц на рижни спо соби. Наприклад, уключовац цо вецей младих до орґанизациї манифе стацийох, орґанизовац роботнї на тему подобових и дизайнерских ришеньох. Позберац нови и швижи идеї, претвориц их до материялу зоз одред зену роботу на визуалним иден ти те ту про па ґ анд но го мате ри я лу. За материял мож похасновац рижни папери, технїки штампи, а за дизайн рижни фонти, илустрациї, фарби, як и линиї хтори знаю украшиц випатрунок єдней пропаґанди. – Фе стива ли у Словацкей на хторих сом наступал дакус иншаки од наших руских, алє при нїх и иншака приповедка, бо орґ а ни зато ре зоз умет нїц ко го швета, а гевти котри нє, вони вельо путую и можу пренєсц идеї зоз других фе стива лох. Наприклад, на єдним фе стива лу дзе сом наступал орґанизаторе зоз руйнованей про сториї направели цалком ориґинални амбиєнт, а тому допринєсло и бависко зоз шветлами. Заключел сом же добру сценоґрафию мож направиц лєм зоз бависком зоз шветлами. Нєшка по стої LED технолоґия, хтора хаснує ма ло енерґиї, а нє така є драга, лєм же ше треба консултовац зоз особами котри ше розумя до такей технолоґиї – гвари Па лєнкаш. Кажде з нас уметнїк на свой спо соб, гвари Па лєнкаш, алє ми тото нє сцеме випущиц зоз себе и под зелїц зоз другима, та тото уметнїцке часто остава заварте до себе. Тому доприноши и факт же наша публика углавним старша, та би вироятнє оста ла скептична на даяки вельки пременки у випатрунку фе стива лу, алє треба обрациц увагу и на заступеносц младих у орґанизацийних одборох, понеже их углавним єст наисце ма ло. Кед ше жада ошви жиц фе стива ли, млади можу вельо допринєсц осучасньованю визуалного випатрунку фе стива лох и допринєсц ориґиналному випатрунку. ■

МАЛИ НАМ БИНИ – Треба знац цо ше сце повесц зоз сценоґрафию. На „Дньовки” ше найбаржей експериментовало од кеди ше ю орґанизує у Доме култури, дзе лєм було потребне уключиц мрию и настала ориґинална сценоґрафия. „Червена ружа” вельки фестивал, та обачиц же и велька бина яку маме у школским дворе, постала мала за таки фестивал. А, кед би и було пенєжи за даяку озбильнєйшу сценоґрафию, на бини би аж вец було цесно – гварел Сашо Палєнкаш.

РУСКЕ СЛОВО 15

КУЛТУРА И ПРОСВИТА ПРЕМИЄРА ПРЕДСТАВИ „ВОНА НЄВИНОВАТА”

МОЦНИ ЕМОЦИЇ НА КЕРЕСТУРСКЕЙ СЦЕНИ Нємоц обичного чловека и надмоц богача – тема хтора ше преплєта у велїх дїлох од давних часох по нєшка, а праве о тим бешедує и представа „Вона нєвиновата“ Евґения Кочиша, у адаптациї, режиї и сценоґрафиї Михайла Зазуляка, хтору Руски народни театер „Петро Ризнич Дядя” премиєрно одбавел всоботу, 24. октобра, у Доме кулури у Руским Керестуре

редстава робена по класичним драмским тексту, аж з елементами траґедиї, хтори у нашим часопису „Шветлосц” обявени у двох часцох, 1953. и 54. року. Драма „Вона нєвиновата” приказує живот худобней фамелиї Обровски, хтора ше нє може витаргац од нємиросердного ґазди Янка Волоса и поступнє остава без маєтку. Волос запатрел и дзивку Обровскових Ганчу, котру пробує напаствовац, у чим го зопарла єй мац. Случайне забойство Волоса положело фамелию до ище чежшей ситуациї, та остали слаби пред богатством, силу и власцу. Драма о класних подзелєньох у дружтве и борби чловека за лєпши живот потрафя и женє на роздумованє и сучасного чловека прето же, гоч ше дїя збува пред 100 роками, таки одношеня у дружтве постоя и нєшка. Проблематику зрозумели и почувствовали и младши и старши ґенерациї, понеже сущносц приповедки универзална у шицких часох. – Премиєра прешла одлично, аж сом ше и сам нєсподзивал як од самого початку задати ритем представи, а ище баржей ґлумецке дожице у толкованю улогох, нє лєм же отримани, алє и роснул до конца. Тому, вшелїяк, допринєсла и публика, осносно тота повратна информация хтору нє маце на пробох, так же аж кед ше видзе пред публику – знаце чи сце дацо добре зробели, чи нє.

16 РУСКЕ СЛОВО

КОМБИНАЦИЯ АФИРМОВАНИХ И МЛАДШИХ ҐЛУМЦОХ У представи ґлумя Славко Орос, Биляна Ковачевич, Александер Мудри, Ребека Планчак, Матей Шепински (дзецко-дебитант), Емил Няради, Михайло Варґа, Ксения Макаї Орос, Ненад Канюх, Владимир Варґа, Яким Винаї и Любомир Дудаш. Окрем ґлумцох и спомнутих, Юлияна Рамача и Танї Оросовей, квалитету представи допринєсли ище и орґанизатор Сашо Палєнкаш, реквизити виробела Александра Медєши, а сценоґрафию Дюра Хома, реквизитер и суфлер була Таня Арва Планчак, майстор звука Владимир Бесерменї, майстор шветла Желько Пашо, а сценски роботнїки були Дюра Хома и Златко Русковски.

Думам же то и першираз же терашнї РНТ на репертоаре ма таку представу, а було видно же ше публики пачело, же прилапює и драми, нє лєм комедиї, чи сатири. А по реакцийох патрачох такой после представи, та винчованкох и розгваркох познєйше – очиглядне же зме тото посцигли – гварел Михайло Зазуляк. Увага у представи дата на моцни емоциї, хтори на публику прешвечлїво пренєсли 12-ецеро уж афирмовани, як и дзепоєдни младши ґлумци, на цо публика нє була ровнодушна, алє дїю преживйовала вєдно з ґлумцами и реаґовала з моцнима аплаузами. Велька сала Дома култури була полна, а госцох було и зоз других наших местох: Коцура, Кули, Нового Саду, Вербасу и Петровцох (Горватска). Упечатку давних часох допринєсло хаснованє автентичних старих предметох и на одредзени способ є и свойофайтова „годзина историї”. Як гвари Зазуляк, найвекши проблем було назберац потребни реквизити и костими, хтори хибели у фундусу Театра. – На тот завод ище раз сцем подзековац шицким Керестурцом котри нам на даяки способ помогли же бизме до потребних стародавних стварох и шматох хтори хаснуєме у представи, а пошвидко, вироятно 14. новембра, будзе и єй реприза у Керестуре. Вшелїяк, ушлїдзи госцованє тей представи и по наших местох, цо и єден з главних задаткох нашого националного Театра – гварел Зазуляк. Прилагодзени костими, хтори направела Таня Орос и єдноставна сценоґрафия дали акцент на ґлумцох и саму дїю, а упечатлїва була и музика Юлияна Рамача Чаму – на рижни способи обробена народна шпиванка „Нєвольо, нєвольо”, хтора була преплєцена под час цалей представи, аж ше Сенка Надь ю шпивало на сцени. ■

30. ОКТОБЕР 2015.

ОКТОБЕР 2015. рок

ЧИСЛО 10

ТЕМА: ХРИСТИЯНСТВО У ЛИТЕРАТУРИ

ХРИСТИЯНСТВО ПРОВАДЗИ РУСКИ НАРОД И У ЛИТЕРАТУРИ L. 20Аа. мене б(о)гъ живити буде де суть колвекъ на свѣтѣ люде (2).

ира була тота хтора Руснацох ту розошала, В вона их отримала же би

ше им шлїди нє затрацело, а кед ше нє мали кому попоносовац, або их нє мал хто посановац, обрацали ше Богови, церкви и вири... Нєшка, дзекуюци интернету и телефоном, ми вше можеме зоз даским побешедовац, алє и у тих секундох кед зме сами зоз собу, любиме думац же и Вон зоз нами. Нєшка можебуц волїме бешедовац о одходу до церкви, як насправди пойсц до нєй, алє остава потреба жиц чесни, християнски живот, кед нє пре щиру потребу буц християн, а вец пре тоту моцну вязу Руснака зоз виру без котрей би вироятно анї вон, алє анї вона, нє обстали. Чи пре тото, чи пре дацо ин ше, алє озда анї єден руски писатель, чи бул вирнїк або нє, мушел дакеди даґдзе у литера-

30. ОКТОБЕР 2015.

тури спом нуц ви ру або Бога... У „Християнским календаре”зоз 1983. року у тексту „Найкрасши здравканя“ написане же нє треба забуц „же пред Богом представяш слунко, мешац и гвизди, людзох, животиньох, древо и каменє... Же у мено шицкого того указуєш Богу чесц и славу“. Тота отримац часточку християнского потреба у каждим сеґменту живота ше указала и през литературу. У октоберским числу ЛС, представяме вам „християнску литературу“ и наших писательох котри на свой способ, виражовали свою виру. Литературу инспировану зоз християнскима елементами ше може пренайсц у шицких столїтийох, од такв. Биндасового рукописного шпиванїка зоз 18. вику, (опать текст з права) та по модерни часи. Редакция ЛС

Отца, м(а)т[к]у, брата, сестри, п[о]ручамъ вас пану б(о)гу, и шитки приятели при тей последней години (2). Ви сте мои приятели и сусиде, котри сте ся ту зишли незабуцем, вы на мене мислити будете, же сме ся с плачемъ розишли (2). Гдежъ я колвекъ [в] свѣтѣ будемъ, нигди незабуцем, вы на мене мислити будете, же зме ся с плачемъ розишли. Охъ ти б(о)же в[ш]его свѣта милостни, котри жиешъ на висоти, памъятай, где частку свита зохабишъ за моего живота. Пане, дай мнѣ по скончани привандровацъ до всей страни, нибимъ тя моголъ хвалити а на вики тебе славити: С(вя)ты, С(вя)ты на висоти, буди честъ и слава, ажъ на вики викомъ слава. Конецъ. (Християнски календар (виривок), 1997. року)

РУСКЕ СЛОВО 17

ТЕМА: ХРИСТИЯНСТВО У ЛИТЕРАТУРИ Михайло КОВАЧ

У ПОЛЮ КРИЖ Стирчи у полю стари древени криж, злаци ше коло нього узрете жито и червенєє ше пипинє. И нїхто нє зна кельо тайни вон скрива. Кед лєм даєдна птичка псалми йому шпива и любов свою вилїва. Стирчи у полю стари древени криж и сам там стрета шицки часци рока, болї и слизи живота. Вше ридши ошмихи за ньго виквитнути. И вше менєй руки зложени, або пред нїм дзвигнути. И лєм дакеди облєє го цепли зной параста цо оре польо, док дражка ґу ньому зоз церньом зараста.

Мирон ДЖУНЯ

ЗОЗ ШВЕТОВЕЙ ЛИТЕРАТУРИ Риґ-Веда, Мандала 10, гимна 129, стих 6-7 Хто насправди зна, хто ту преглашиц може, кеди ше народзело, кеди ше тото творенє швета случело? Богове пришли познєйше од постаня того швета. Хто вец може знац, кеди тот швет першираз настал? Вон сам перше жридло того постаня, можебуц сам себе створел, чи заш лєм нє – лєм гевтот, котри ше на тот швет зоз найвисших нєбесох долу припатра, наисце зна – а можебуц, анї вон, заш лєм, нє зна. (прешпивал Ваня Дула)

(Християнски календар, 1991) Владимир БЕСЕРМИНЇ

ДНЇПРО – ЛЮБЕНЄ И КРЕСЦЕНЄ Придзем ґу тебе, Христе на нєбе, Чи лєм до жеми ме поховаю, А любел бим перше нє дожиц себе Як пре мнє и Днїпро слави, и його лаври спознаю. Лаври то нашо, Києво-пещери, Як славни римски папски галєри, А заш лєм Днїпро зоз силу свою И тайну цо вично ю чува Зна же нїґда, нї Володимира, Нї слово славянске нє забува! Вежнї ме, Боже, придзем ґу тебе, Алє Карпати и Фрушку гору, Та Дунай силни, Днїпро-Славутич умилни Вше лєм вше з Києво-Пещерску лавру Зохабим у шерцу, розуме, у себе. И так ме спаш, спаш, Господи Боже наш!

Есей з Фейсбуку

HEAVEN IS А PLACE ON EARTH

(алє нє у Р.К.)

Буц цихо, церпиц, подношиц, наздавац ше, жадац, надїю нє трациц! (а подїї нємилосердно процив) Стварносц болї, жаданє пече... И нє обчековац рай! Рай постої, алє затераз є залядзени океан, а одпущує ше так же дихаш. Лєм так. Одходзиш спац увредзени и очкодовани, рано ставац вистати патриц же трациш шицко патриц же ше скора ранцавеє як поверхносц води, патриц же перши шиви ту. Нєми Христос з мура Цеши, алє нє совитує. Видзиц, знац, паметацрозум нє трациц! Обчековац, бо час одцека як нєсцерпезлїва рика. Ми стариме, алє хвилька уж облапя свой скрити датум . (Моєй желєновласей ехо, 2012)

Мелания РИМАР

МОЦ МОЛИТВИ Нє лєгко чуц и остац цихи кед вишмеюю, лаю и квиля. Нє лєгко стац и буц глухи кед це до спокуси дриля. Гнїв як огень пекельнї бовчи, нємир руйнує благосц у души, нє можу горе попатриц очи, бо жемска цмота вид им гартуши. А вец лєм єдна молитва кратка помогнє звладац пред шветом пиху и ошти слова такой вигладка, улєє сили повесц „нє“ гриху. Як теди шерцо радошнє биє, як ше лєм гоя шицки болї, з пребачованьом кед ше жиє, церпи и люби по Божей волї!

Мелания БОЯНОВИЧ

РУСАДЛЯ

екшина Руснацох швеци тото швето оддавна у своїх местох, а обичай же би ше нащивело паломнїцке место, керестурска Водица. После пахняцого маю, кед древа ожелєня, кед розквитню и пахню, и домашнї и польски квеца, нашо валали пахню праве на „ясмин”, на Марийово квеце, а вец и на єй били лелиї. Водицу сом полюбела ище як ґимназиялка, алє нам тедишнї власци бранєли нащивйовац ю. Ми, заш лєм, ходзели до нєй потайнє и то на концу школского рока, або зме на бициґли пришли на Косанчич нащивиц свойо пайташки, та и до Водици. До церковней порти, дзе ше находзи керестурски „Марийов лурд” зме найволєли ходзиц прето же нам там було як у парку. Прекрасни древа краша и нєшка керестурску порту, людзе преходза, модля ше при Мариї. О Русадльох сом найвецей чула од своєй мацери. Слухала сом и нє могла сом вериц же нам телї роки таєла свойо заєднїцки нащиви до Водици медзи двома шветовима войнами. По єй приповедкох задумуєм себе як то випатрало кед Коцурци ишли пешо до Водици до Керестура. На други дзень Русадльох позберали ше паломнїки пред коцурску церкву и пошли на Службу. Коло поладня, гоч була красна хвиля, гоч нє, вони формовали процесию и рушели по орсаґдраги. Облєчени були скромно, прето же ишли по праху, блаце... Мацери, дзеци, хлопи, а за нїма и даєден коч, кед би дакому пришло мло. Под стару лїпу станули ше помодлїц... Оченаш, Богородице, Под твою милосц, Вирую... Сцигли до керестурскей церкви. Ту их чекали людзе котри з нїма тиж ишли до Водици и так ше процесия звекшала... Керестурски дзвони им дзвонєли кед з церкви до Водици рушели. Памятки на водицу ми мац приповедала по саму шмерц. Приповедала ми же як дзецко подскаковала коло дильовох, правела пукецики зоз польского квеца, єден своєй нини, а други Мариї. Лепетки им украшовали драгу, белави, желєни, жовти, а найкраши були червени. Припатраюци ше на нїх и на квеце, ножки ишли, а глави нє думали чи их дацо болї, або су вистати. Вечаром сцигли до Водици и ище длуго, длуго ше модлєли... (превжате зоз Фейсбук боку Литература по руски. На тей ґрупи свойо твори можу обявиц шицки члени)

(Християнски календар, 2003)

(Слово Бояна Двокраяна, 2015)

18 РУСКЕ СЛОВО

30. ОКТОБЕР 2015

РУСКЕ СЛОВО 19

ТЕМА: ХРИСТИЯНСТВО У ЛИТЕРАТУРИ Михайло КОВАЧ

Мирон ДЖУНЯ

(Християнски календар, 1991) Владимир БЕСЕРМИНЇ

Есей з Фейсбуку

HEAVEN IS А PLACE ON EARTH

(алє нє у Р.К.)

Мелания РИМАР

Мелания БОЯНОВИЧ

РУСАДЛЯ

(Християнски календар, 2003)

(Слово Бояна Двокраяна, 2015)

18 РУСКЕ СЛОВО

30. ОКТОБЕР 2015

РУСКЕ СЛОВО 19

ЛИ КУ ТЕ ЦИ РАТ К УР НИ

Даниел МУДРОХ

О АВТОРОВИ – ДАНИЕЛ МУДРОХ осемнацрочни стредньошколєц хтори твердзи же циль його писаня ” то дзелєнє своїх думкох зоз ширшим авдиториюмом”. Даниел толкує же, „озбильнєйше” почал писац у першей класи стреднєй технїчней школи „Милева Марич Айнштайн” на напрямe архитектонски технїчар. Люби читац, а з тим му ше вєдно зявело и жаданє писац, хторе му помага же би виражел свойо емоциї и становиска. Часто през писанє виражує свойо похопйованя окруженя и швета у хторим жиє, та и самого смисла живота. Тот млади писатель твори и прето же му писанє терапеутске виражованє и файта медиюма.

КАЖДОДНЬОВОСЦ МОЖЕ БУЦ ЧУДЕСНА

утина. Шицко ше нєшка зводзи на устату рутину и прости звикнуца. Живот характерую вичерпне ставанє з посцелї и одход до школи лєбо на роботу, радосци нїґдзе у околїску найсц. А радосци кельо лєм сцеш... Лєм же є скрита медзи белавидлом нєба и чарну жему. Дорвец ю, значи спокой. Лєм же є за нєверлївих нєвидлїва. За гевтих нєверлївих хтори нє веря же за возбудлїви живот нє треба дзвигац главу до страшних висотох же биш видзел швет коло себе, лєм обрациц набок, праве тельо же би це витор по глави погласкал. И док жимни диждж биє по облакох, прави тот исти звук од хторого ше ґадзиш, шедзиш на посцелї и лаєш диждж, нє знаш цо зоз собу робиц. А пре тот исти диждж, живот иснує, тот исти диждж дакому живот зна-

чи. Шицко цо чудесне, цо красне, нє таке як цо ти думаш, далєко од тебе, алє є у це. Док нє пременїш палету зоз котру малюєш свой пейзаж, док нє руциш жимни фарби до забуца, док нє збачиш шветло у чарней цмоти, нїч ше при це нє пременї. Бо, док цилюєш до нєба, стоїш на жеми, на тей истей жеми на хтору ши першираз крочел, на хторей ши ше народзел и на хторей останєш памятка. Бо, зоз виру до себе и нї до кого другого превозидзеш шицко тото бляде коло себе, конєчно отвориш очи... А кед их раз отвориш, пожадаш же биш их вецей нїґда нє завар. Каждодньовосц ту каждого дня, а кажди дзень нови живот, а живот ше жиє лєм раз. И док вонка буря, витри граю свою писню, писня блїзко, нє далєко є, послухай ю... Можебуц ци пове дацо цо ци я нє гварел.

ЗОЗ ШИЦКИМА ЖИЄМ У МИРЕ, ЗОЗ СОБУ ШЕ БОРИМ НЄПРЕРИВНО

єпреривна борба, два боки ше стаємно пасую. Нательо розлични, а таки блїзки, обидва жию у истим про сторе, обидва жию у мнє. Асоцира на войну титанох и богох, лєм же обидва боки єднаки, а як и кажда друга война, анї тота нє ма оправдану причину, анї свою намиру. Ту є прето же може и нє ма намиру напущиц ме. Питам ше сам себе, прецо є ту? Випатра же одвит нєт, алє кед шицки пошпя и кед ше шицки шветла погаша, зрозумим, ту є же би ме здогадла же сом живи. Живи як нїґда потераз! Бо полумертви чловек нє може войовац, може лєм припатрац ше. А кед би ше шицко зведло лєм на припатранє, я би давно нє бул ту, бо тота война вична. Война

хтора нє ма початок, нє ма анї конєц, нєт анї мира, гоч як дакеди випатра спокойно, то лєм пририхтованє за бурю. Єст пременки, дробни, алє их єст... Цо вообще пременка и чи ю треба? Треба ю. Бо кед бим бул исти кажди дзень и кажди дзень би бул исти. Нє вплївую други на тото же яки ши, ридко кеди одлучуєш и Ти. Одлучує гевтот бок Тебе, хтори наоко висши, хтори шлєпе черево твоєй свидомо сци, хтори глєда войну у мире, алє це отримує у живоце, живого як нїґда потераз! Гоч битки ту, пременки тиж так... Витор меня дину, ” пустиня остава иста”... А битку и войну будзем водзиц по конєц швета, гоч я ту єдина мета.

Число ушорела редакция ЛС: Александра Живкович, Александра Лендєр и Ваня Дула. Фотоґрафиї: Сашо Палєнкаш

20 РУСКЕ СЛОВО

30. ОКТОБЕР 2015

КУЛТУРА И ПРОСВИТА ВЛА ДО НЯРА ДИ ПОСТАЛ ЧЛЕН КЛУБУ ПРИЯТЕЛЬОХ ҐАЛЕРИЇ МАТИЦИ СЕРБСКЕЙ

У ФУНДУСУ ҐАЛЕРИЇ 12 ҐРАФИКИ З нагоди дня Ґалериї МатиСпомнути роботи того року буци сербскей у Новим Садзе, ли виложени на Нярадийовей саодносно означованя 168 рокох мостойней вистави у Вербаше у од єй снованя и 200 роки од рамикох Централней преслави народзеня маляра Димитрия Дня Руснацох, як и на Фестивалу Аврамовича, пияток, 23. окто„Ружова заградка” у Новим Садзе. бра, у тей установи отримана – У колекциї Ґалериї Матици шветочна схадзка на хторей сербскей находза ше найзначнєприсуствовали представителє йши мена малярох зоз тих прокултурних институцийох з насторох, та ми велька чесц же и шей жеми и иножемства. мойо роботи часц їх фундуса, як Тиж так, присуствовали и ище єдно припознанє моєй творпоєдинци хторим додзелєни чосци – визначел з тей нагоди рочни подзекованя, а медзи маляр Няради. Припознанє Нярадийовей творчосци добитнїками и наш познати Того року, по єдну ґрафику з маляр Владо Няради з Вербасу. Подзекованє му додзелєла того циклуса Владо Няради подаровал шицким Подручуправнїца Ґалериї мр Тияна Палковлєвич Буґарски. ним канцеларийом Националного совиту Руснацох, як и Ґалерия Владу Нярадия учишлєла до свойого Клубу нашим школом у Дюрдьове, Коцуре и Руским Керестуре понеже збогацел єй фундус з дванац своїма ґрафиками хторим Нярадийово ґрафики уручує Национални совит. хтори часц мапи зоз циклусу „Карпатски мит”. ЗдогаднїҐалерия Матици сербскей у своїм фундусу ма и дземе же мапа ґрафикох инспирована з мотивом медведза шец роботи нашого покойного скулптора Стевана Бодхтори ше находзи на руским гербу. нарова. А. Маркович

КПД „КАРПАТИ” ПРЕСЛАВЕЛИ ШТВАРЦИНУ ВИКА

ПЛАКЕТИ ШИЦКИМ ПРЕДСИДАТЕЛЬОМ ДРУЖТВА З нагоди 25-рочнїци Културно-просвитного дружтва „Карпати” у Вербаше прешлого пиятку отримана Шветочна скупштина, на хторей присуствовали члени, активисти, приятелє и спонзоре. Пред Скупштину отримани Главни одбор Дружтва, а пред Шветочну отримана роботна часц Скупштини, на хторей розпатрани Звит о роботи Дружтва медзи двома схадзками, Звит Надпатраюцого одбору, як и финансийни звит. На Шветочней часци схадзки терашнї и шицки бувши предсидателє КПД достали плакети, як найвисше припознанє „Карпатох”. Плакети достали Звонко Сабо, Янко Лендєр, Михайло Кузма, Ярослав Комбиль, Влади-

Чесц шицким хтори участвовали у твореню и роботи Дружтва

30. ОКТОБЕР 2015.

мир Папуґа и Славко Микитишин, як и терашнї предсидатель др Деян Загорянски. – Шицко почало у октобру, бул вечар як и нєшка, мали зме исто тельо радосци у очох як и тоти нєшкайши людзе и, я бизовни же кед бизме теди нє направели „Карпати”, вони би их нєшка направели – визначел Звонко Сабо. З нагоди ювилея Дружтва, початком того року плакети достали и предсидатель Националного совиту Руснацох Славко Рац и Националного совиту Українцох Йозо Сапун, як и директор Заводу за културу войводянских Руснацох Серґей Тамаш. У просторийох „Карпатох” пияток вечар були велї бувши и терашнї члени, и на тот способ дата чесц шицким котри участвовали у твореню и роботи. З тей нагоди предсидатель КПД др Деян Загорянски наглашел же то значни ювилей за шицких членох и активистох котри свою роботу убудовали до „Карпатох”, на чим им окреме подзековал. – У КПД „Карпати” цали рок означуєме наш вельки ювилей, а Управни одбор так одлучел же бизме праве у октобру поволали и позберали шицких тих людзох цо робели и творели тото Дружтво под час тих 25 рокох. Задумка була же бизме побешедовали, дружели ше и на тот способ дали чесц за шицко тото цо „Карпатом” охабели – визначел др Загорянски. На шветочносци присуствовали и парохове вербаских грекокатолїцких парохийох, о. Алексий Гудак и о. Иґор Вовк. После шветочней Скупштини, з двома пригоднима шпиванками подїю збогацел и Хор, а потим орґанизована вечера и друженє. А. Маркович

РУСКЕ СЛОВО 21

КУЛТУРА И ПРОСВИТА ОТРИМАНА ПРОГРАМА

„НЇТКИ” У БАЧИНЦОХ У рамикох манифестациї Дзевяти Нїтки Меланиї Павлович у Подручней школи „Бранко Радичевич” у Бачинцох, прешлого пиятку, 23. октобра, отримана пригодна програма на хторей школяре хтори пестую руски язик з елементами националней култури як виборни предмет, як и їх товарише зоз штвартей класи, хтори були присутни, дознали вецей о тим хто була Мелания Павлович. О самей манифестациї хтора ше отримує каждого року у вецей руских штредкох у мено Дружтва за руски язик, литературу и културу бешедовала Ирина Папуґа. Вона здогадла же Мелания Павлович писню „Нїтки” написала 1971. року и по тей писнї и цала манифестация ноши мено. Папуґова визначела же Павловичова з писателями нащивйовала бачинску школу, а биоґрафию Меланиї Павловичовей пречитала наставнїца Златка Сивч Здравич. Школяре хтори уча руски язик тиж пречитали даскельо писньочки. Школяре мали и удатне стретнуце з госцинску поетесу Ирину Гарди Ковачевич з Нового Саду, хтору представела Ирина Папуґа. Ковачевичова гварела же єй дзеци вше инспирация же би писала писньочки за нїх, здогадовала ше на дзецинство и читала поезию зоз кнїжки хтора ма висц, а вола ше „Котульки и ґомбульки”. – Записовала сом як то було на прадкох, кирбайох, приповедки з прешлосци, алє и як ше дзеци дакеди бавели. Дзивчата мали бабки з кукуричанки, або платна. Нєшка дзецински швет цалком иншаки, бо маю компютери и рижни бависка – гварела Ирина Гарди Ковачевич и пречитала писнї „Цилика, барбика и баба” и писню „Млаток”.

Вона тиж школяром приблїжела богаство руского язика и наведла же кажде поняце ма свою одреднїцу (у сербским язику иншак) як цо змивац власи, помивац судзину, точно ше зна зач ше хаснує помиток и подобне. Вона поволала школярох же би чували свой язик и читали кнїжки. У бачинскей школи єденацецеро школяре уча руски язик як виборни предмет, а у школскей библиотеки маю и надосц руски кнїжки. З тей нагоди Ирина Папуґа им, окрем подзекованьох, подаровала и часопис за дзеци „Заградку”, а нови члени Секциї у Бачинцох постали наставнїца Таня Дражич и Десанка Алексич, предсидателька Здруженя женох „Радосц” у Бачинцох. Програму провадзели и Светлана Жанплонґ, предсидателька Секциї у Бачинцох, хтора на початку и привитала госцох, як и єй заменїк Влада Задрипко. После програми госци нащивели Етно-хижу, як и грекокатолїцку церкву и парохию Апостола и евангелисти Луки. Вл. Дї.

22 РУСКЕ СЛОВО

У БИКИЧУ ЗДОГА ДОВАНЄ НА УЧИТЕЛЯ МИХАЛА КОВАЧА

ЗОЗ СТИХАМИ И ШПИВАНКУ О ПИСАТЕЛЬОВИ

Културно-про свитне дружтво „Иван Котляревски” и Секция Дружтва за руски язик, литературу и културу у Бикичу, внєдзелю, 25. октобра, у Подручней школи „Сримски фронт” у валалє означели 106 роки од народзеня писателя и першого учителя у Бикичу Михала Ковача. Зоз стихами, шпиванку и музику, Бикичанє ше здогадли на свойого учителя. У програми участвовали школяре од першей по штварту класу, хтори уча руски язик з елементами националней култури як виборни предмет, а за рецитованє их порихтала наставнїца Златка Сивч Здравич. О Ковачови бешедовали Зденко Лазор и Деян Бобаль. Лазор пречитал Ковачову писню „Я дуб червоточни”. Програма праве и почала з познату Ковачову шпиванку „Хижочко стара” хтору одшпивала жридлова шпивацка ґрупа „Бикичанки”. Вони ше ище представели зоз шпиванками под час програми вєдно зоз хлопами як мишана шпивацка ґрупа. На гармоники их провадзел Боян Бабич, а уметнїцка руководителька була Драґана Ґлувня Бабич. Зденко Лазор зоз стихами по ети Слободана Цвитковича „Учителька Лела” наявел го сцинску Драґицу Живкович Лелу, учительку у пензиї зоз Шиду хтора з тей нагоди мала виставу малюнкох. Учителька Лела ше тиж здогадла на учителя Ковача, хторого, як гварела, волали Миша и його доприношеню културно-про свитному розвою Бикичу. Вона Бикичаньом подаровала два малюнки на хторих намальовала церкву и школу у валалє. О значно сци Михала Ковача за руски народ, а тиж и за Бикичаньох бешедовала и Ирина Папуґа, у мено Дружтва за руски язик, литературу и културу. Вона Бикичаньом и учительки Лели подаровала виданя спомнутого Дружтва и предложела же би даєден рок и Бикичанє були домашнї Стретнуцох руских школох. Вл. Дї. 30. ОКТОБЕР 2015.

КУЛТУРА И ПРОСВИТА КУЛТУРНА МАНИФЕСТАЦИЯ „КОСТЕЛЬНИКОВА ЄШЕНЬ” БУДЗЕ ОД 6. ПО 21. НОВЕМБЕР

ПРЕЗЕНТАЦИЇ НОВИХ ЛИТЕРАТУРНИХ И МУЗИЧНИХ ТВОРОХ

У керестурским Доме култури, тогорочна 22. Културна манифестация „Костельникова” єшень” будзе од 6. по 21. новембер, и то у Руским Керестуре, Коцуре, Дюрдьове, Кули, алє и у Осєку, у Горватскей. На „Костельниковей єшенї” ознова будзе госцовац єден еминентни сербски писатель, так же 6. новембра, публики у Руским Керестуре будзе представени Светислав Басара. Програма „Костельниковей єшенї” 6. новембра почнє у керестурскей Школи „Петро Кузмяк” зоз представяньом нових творох Ирини Гарди Ковачевич, Меланиї Римар, Агнети Бучко Папгаргаї, Владимира Бесерминя, Миколи Шанти, Асї Папуґа и Ксениї Лїкар (з Миклошевцох) школяром нїзших и висших класох ОШ, як и штредньошколцом. Ютредзень, 7. новембра, попри промоциї кнїжкох (Асї Папуґа, Владимира Бесерминя и Миколи Шанти), у Руским Керестуре будзе пред-

ставени и нови компакт-диск „Керестурски штири дзвони”, на хторим руски шпиванки шпиваю штирме священїки и єден дзияк. Цаловечарши концерт Суботицкого тамбурового оркестра будзе у Велькей сали Дома култури 13. новембра, а тот вечар будзе попреплєтани з есеями Гавриїла Костельника, хтори буду обявени у штвартим тому його позбераних творох. Два програми „Костельниковей єшенї” у Коцуре буду 12. новембра – у ОШ стретнуце школярох з писательками за дзеци Ирину Гарди Ковачевич, Меланию Римар и Ксению Лїкар, а у Читальнї будзе преставена нова кнїжка Миколи Шанти. Два днї познєйше, 14. новембра у Етно-клубу „Одняте од забуца”, у Коцуре будзе програма, тераз у орґанизациї Месного одбору Рускей матки, на хторей будзе представени и компакт-диск зоз приповедками Владимира Сабо-Дайка „Ровнї цар”, а состойна часц програми будзе и

вистава роботох з тогорочней Подобовей колониї у Коцуре. Литературно-музични вечар, односно представянє нових кнїжкох у Дюрдьове будзе 14. новембра, а термин отримованя такого вечара у Осєку будзе ище утвердзени. Двацец друга „Ко стельникова єшень” будзе закончена на соботу, 21. новембра, зоз Стретнуцом рецитаторох у Кули и вечаршу Мултимедиялну програму младих „Дньовка” у Керестуре. „Дньовка” почнє дзень пред тим, з промоцию компакт-диска композицийох Златка Русковския „Лєм єден погляд”, як и промоцию младежскей емисиї „Останьце нашмеяни” Радио Нового Саду. Пред соботову програму „Дньовки”, у голу керестурского Дома култури будзе отворена и вистава фотоґрафийох наших младих авторох, вибраних з конкурсу Младежскей орґанизациї „Пакт Рутенорум”. М. Зазуляк

УСПИШНИ ЛИТЕРАТУРНИ ВЕЧАР У ИНТЕРНАТУ ШКОЛИ „ПЕТРО КУЗМЯК” У РУСКИМ КЕРЕСТУРЕ

О ПОЕТСКИМ СЛОВЕ НА ДВОХ ЯЗИКОХ

У Доме школярох Школи „Петро Кузмяк” 20. октобра отримани успишни Литературни вечар за штредньошколцох на хторей представена поезия Тамари Хриновей и филозофски есеї Валентини Чизмаровей. Їх творчосц, и по даскельо видати кнїжки, представел одвичательни редактор Видавательного оддзелєня НВУ „Руске слово” Микола Шанта, а свою поезию и присутна

Зоз приємней атмосфери литературного вечара

30. ОКТОБЕР 2015.

поетеса Тамара Хрин. Вона пречитала свойо писнї на сербским и руским язику, одвитовала на питаня присутних школярох, а на концу им и подаровала и подписала даскельо прикладнїки своїх двох кнїжкох першей, на руским язику – „Колїба страху” и на сербским „Седма боја неба”. Вечар з двома музичнима точками популарней музики прикрашели школяре першей класи руского оддзелєня Ґимназиї. Тамару Хрин, дакедишню школярку Основней школи и руского оддзелєня Ґимназиї „Петро Кузмяк”, а тераз др хемиї заняту на Природно-математичним факултету у Новим Садзе, на початку привитала и представела директорка Школи Хелена Пашо Павлович, як и орґанизаторка вечара хтори часц воспитней роботи у Доме школярох, педаґоґиня Любица Няради. Як виявела Хринова, окреме є поцешена же свою поезию могла презетовац и у Школи у хторей достала основне образованє, а у руским оддзелєню Ґимназиї и добру основу за свою професию. Як наглашела, попри нєй ище єдна особа цо тиж закончела керестурску ґимназию вєдно з ню нєшка роби на истим факултету. Понеже авторка Валентина Чизмар нє могла присуствовац єй поезию кратко представел редактор Микола Шанта. М. Афич

РУСКЕ СЛОВО 23

МОЗАЇК НОВОСАДСКА МУЗИЧНА ОРҐАНИЗАЦИЯ

Пише: Ася ПАПУҐА

Музична орґанизация „Drop Sensei” зоз Нового Саду иснує три и пол роки. Промовую drum and bass музику, а їх музични збуваня, ткв. „евенти” познатши як Шуренє. Єдни зоз сновательох тей орґанизациї праве новосадски диджейове и промотере drum and bass музики Бранимир Боянович, познати як Бозне и Борис Ройко познати як Рокстер, обидвоме зоз Руского Керестура

орґанизация „Drop Sensei” основана 24. марца 2012. року, а по нєшка орґанизовали вецей як 50 „евенти”. На їх збуваньох госцовали коло 20 домашнї и странски познати продуценти и диджейове. – И скорей було орґанизациї хтори промововали drum and bass музику, алє нє и тот жанр хтори ше ми намагаме приблїжиц ґу цо ширшому кругу людзох. Людзом треба оможлївиц вибор, велї анї нє чули за тоту музику, алє су примушени слухац лєм тото цо популарне, тото цо им надрилєне. Drum and bass

МОЖ ИХ ПРОВАДЗИЦ НА ИНТЕРНЕТУ Шмати зоз „Drop Sensei” лоґом мож наручиц на сайту www.dropsensei.com а щицки збуваня и роботу тей музичней орґанизациї мож провадзиц и на їх Фейсбук фан-пейджу „Drop Sensei”, як и на youtube каналу www.youtube.com/dropsensei дзе мож одпатриц професиойни знїмки найлєпших хвилькох зоз Шуренє журкох.

Шуренє у СКЦНС „Фабрика” сезона 2014/15

длуго бул „underground”, скрити и нєпознати – толкую Бозне и Рокстер.

МАЙСТРОВЕ „ДРОПА” Нєурядово почали робиц 2011. року, кед отримали першу Шуренє журку. Медзитим,

24 РУСКЕ СЛОВО

сама идея и початки водза аж до штредньошколских дньох. Почали з нєвелькима наступами у Руским Керестуре, а кед пришли до Нового Саду студирац, предлужели отримовац журки. – Наступали зме на менших журкох, у рижних клубох, як и у Матки, тедишнїм РКПД, на маскенбалох, лєбо даяких других журкох. Теди зме нє були таки популарни, та то нє були вельки наступи, углавним за 50 людзох. Гоч зме уж були у Новим Садзе, приходзели зме и до

Керестура на „Дньовку”, „Водова фест” и подобни збуваня – здогадує ше Бозне и предлужує: – Можем повесц же сом самоуки диджей, сам сом ше научел миксовац писнї, а Бориса сом од 2010. року поступнє уводзел до тей роботи. Трецого члена, Лехела Папачека, зме упознали прейґ форумох за промовованє drum and bass музики хтори зме поряднє провадзели. Анґажовали зме го же би дизайновал плакати за нашо „евенти” и так почало нашо сотруднїцтво. Мали зме ище дзепоєдних членох, медзитим, затримали ше лєм ми троме и асистентки Оливера Алич и Єлена Шобич – гвари вон. 30. ОКТОБЕР 2015.

МОЗАЇК „DROP SENSEI”

Назву орґанизациї лєгко здумали. Кед два писнї починаю зоз кулминацию источашнє, хвильку кед ше поклопя у миксованю ше у музичним жарґону наволує drop. Понеже нє лєгко потрафиц тоту хвильку, слово sensei (карате майстор) наглашує же вони майстрове „дропа”. Назва „евентох” Шуренє, понеже их тото слово, як гваря, здогадує на атмосферу на їх збуваньох, кед випатра як кед би шицко горело, бовчало.

ВЕКША ПОПУЛАРНОСЦ – ВЕКША ОДВИЧАТЕЛЬНОСЦ Перши Шуренє журки орґанизовали у дакедишнїм новосадским клубу „Компресор”, дзе могло стануц коло 300 людзох. Приходзели вше вецей людзе, та о два роки мушели найсц векши простор.

мешачно – Шуренє журки у „Фабрики” у жимскей сезони, од октобра до марца, а у медзичаше ткв. Ошур збуваня у других местох у Войводини и Сербиї. Як ше им звекшує популарносц, так и обовязки и одвичательносц вше векши. – Вообще нє лєгко, робота наисце озбильна. Закупиме „штири мури” и шицко сами обдумуєме и ришуєме. Од идеї, випатрунку, бини, шанку, обезпеченя, прейґ инструментох, озвученя, по маркетинґ, шицко то наша обовязка. Розуми ше, нє робиме тото особно, анґажуєме продукциї, а ми ше фокусуєме лєм на промоцию музики и правенє бренда пре хтори людзе купя уходнїцу и нащивя „евент” – гваря Боянович и Ройко. Drum and bass музика настала початком 90-их рокох. Ище вше ше розвива, то найкомпликованша и найшвидша файта елекронскей музики, а же би ше ю вимиксовало, треба ю, як гваря, знац слухац. – Поступок миксованя випатра так же ше пущи єдну писню, а на слухалки ше слуха иншаку писню зоз другого ЦД-а. Тоту другу писню публика нє чує, док ше ю на миксети монтира, односно

СЕЗОНА 2015/16

На тогорочней „Пакт он” журки у Керестуре

– Як зме почали приводзиц странских продуцентох, интересованє за нашо „евенти” поставало вше векше, а ми вше познатши. Нєодлуга нам „Компресор” бул мали, та зме ше преселєли до СКЦ (Студентски културни центер) „Фабрика”, дзе капацитет од 500 до 1000 людзох – толкує Рокстер. Затераз им простор у „Фабрики” достаточни, медзитим пияти родзени дзень, 2017. року, планую дочекац у малей сали на новосадским Спенсу, дзе може стануц 3 000 людзох. Отримую „евенти” просеково раз 30. OKTOБЕР 2015.

У новей сезони на каждим Шуреню буду госцовац найменєй троме странски продуценти и диджейове. Перши векши „евент” Mask & Bal у „Фабрики” будзе 31. октобра, а 14. новембра першираз отримаю Ошур у Лесковцу. Буду орґанизовац дочек Нового року на Спенсу, под назву ŠureNYE 2016 у сотруднїцтве зоз познату музичну орґанизацию Respect DJ’s.

– Орґанизуєме и перши drum and bass фестивал у Сербиї, з назву „Shuriken”, хтори ше отрима у юнию 2016. року у Новим Садзе – премиєрно за „Руске слово” наявели з орґанизациї „Drop Sensei”.

миксує. Намиксовану писню ше доклада на першу писню, та вец иду два источашнє. Мож намиксовац и 4 писнї, лєм за тото треба наисце вельо схопносци. Нє чежко научиц, алє єден диджей муши мац слух, любиц тоту файту музики и препознавац ритем – толкую вони.

ДЗЕЧНЄ ШЕ ВРАЦАЮ ДО КЕРЕСТУРА Того лєта наступели и на „Пакт он” журки у Руским Керестуре, за хтору видвоєли 4 годзини, гоч їх звичайни наступ тирва годзину, або годзину и пол. – Задовольни зме зоз терашнїм руководством орґанизациї „Пакт Рутенорум”. Нажаль, скорей зме мали и неґативни искуства кед зме участвовали на збуваньох у Керестуре. Намагали зме ше, аж зме пристали пущац и файту музики хтору иншак на наших наступох нє пущаме, а нє вше нас випочитовали, та нам було криво. Медзитим, на тогорочней журки шицко було так як треба, випочитовали нас на шицких уровньох, од шветла, звуку, финансийох по любезносц и комуникативносц орґанизаторох. Маме наисце лєм позитивни упечатки. Без огляду на стари неґативни искуства, вше любиме видвоїц час и присц до валалу – припознава Бозне, а Рокстер додава: – У Керестуре нови, млади ґенерациї хторих вше баржей интересує drum and bass, та нам окреме мило кед им можеме приблїжиц тоту музику. „Drop Sensei” нєшка найпознатша музична орґанизация у Сербиї хтора промовує drum and bass музику. Велї ше чудую як ше им поспишело за три роки посцигнуц таки успих. – Походзиме зоз менших местох, а удало ше нам зоз „underground” музики направиц „бум”, нє лєм у нас, алє на цалим Балкану. Напевно прето же ше добре складаме, алє найважнєйше же ше о шицким вєдно радзиме – закончую Бранимир Боянович и Борис Ройко. ■

РУСКЕ СЛОВО 25

ЛЮДЗЕ, РОКИ, ЖИВОТ НАШ ГОСЦ: МИКОЛА ПАПУҐА, ПРИВАТНИ ПОДНЇМАТЕЛЬ З ВЕРБАСУ

ТРИМА КРОЧАЙ З НЄШКАЙШИМ ҐАЗДОВАНЬОМ Пише: Ана МАРКОВИЧ

Понеже вше любел „майстровац”, Миколов оцец нє раз роздумовал же би його син могол буц даяки майстор. Чи на тото вплївовал, чи нє, Микола пошол за електро-механїчара, та по законченей стреднєй фаховей школи у Вербаше, а вец и Висшей електротехнїчней у Суботици, швидко достал и першу роботу. У живоце го прицаговало и инше, та ше одшмелєл рушиц праве по тей драги хтору себе сам зарисовал

о законченей школи, уж о мешац сом бул заняти у тедишнїм „Витамиксу”, односно нєшкайшей „Медели”. Робел сом як инженєр у погону, приправнїк, а у медзичаше сом одслужел и войско. Кед сом ше врацел, чекала ме робота – памета Микола Папуґа, познати як Барни, свойо перши роботни днї у младосци. У вербаскей „Медели” робел дас 13 роки, и гвари же бул задовольни, и зоз плацу и зоз статусом, и нє раз припомина же пра-

Штварцину вика робя и напредую

26 РУСКЕ СЛОВО

ве тоти перши роки у кариєри, памета як єдни з найлєпших. Була то друга половка осемдзешатих рокох прешлого вику, кед ше, як гвари наш собешеднїк, робело, алє и ґаздовало. ОДШМЕЛЄЛ ШЕ И ИНШЕ РОБИЦ После того часу пришли нєщешлїви 90-и роки, войни и зраженя, а Микола медзи першима бул мобилизовани, та 1991. року под час мобилизациї нє бул дома. Пре инфлацию, а познєйше и ембарґо, у фирми ше вельо подлєйше робело. Почал роздумовац о власним бизнису, о приватним поднїмательстве. – Пайташ отворел фирму у Србобрану, а ґу тей роботи ше и я приключел. Нєодлуга и я реґистровал приватну фирму „Ґаз промет”. Робел сом з технїчним ґазом, провадзацу опрему и прибором – гвари Микола. Людзе ше под час войних зраженьох сцели обезпечиц з тим енерґентом, и наисце було роботи, лєм требало пилновац. Теди сом ище вше робел у „Медели”, бо так було дошлєбодзене – гвари Папуґа. Пре мобилизацию наш собешеднїк нє бул дома скоро пол рока, та анґажовал других же би робели и помагали у фирми. Нє 30. OKТОБЕР 2015.

ЛЮДЗЕ,РОКИ,ЖИВОТ престало ше робиц, отримало ше континуитет, а вец Микола у себе преламал, дал задзекованє у „кексари” и унапрямел ше на приватне поднїмательство. Дружтвени фирми у тим чаше помали препадали, а його фирма робела вше лєпше. – И попри тим же були вше чежши роки у дружтве, я ше нє могол поносовац. Пошвидко сом почал робиц и з будовательним материялом, а понежє ше ище вше доокола правело хижи, будинки, було роботи. Нє мал сом вилюшкар, алє були и иншаки часи, зишло ше дружтво и вше кед требало, помогло ми. Нєшка цалком иншак. Часи ше барз пременєли – констатує Микола. КОРУНА РОБОТИ Понеже робота у фирми добре рушела, модернизовало ше опрему, купело камион, видлїчкар, а єден час Папуґа тримал „древару” и у Коцуре. – Прешло 25 роки як робиме, односно того року у децембру будзе наш ювилей. Пред штирома роками зме у Руским Керестуре купели будинок од комбинату „1. май” дзе дакеди були „древара” и желєзарня. То на добрим месце у валалє, добри и будинок, так же то, най так повем, коруна у моєй роботи и цошка зоз чим думам же сом заокружел свою приповедку – цеши ше Микола. Попри тарґовини, єден час у фирми продуковали гвозди за тапетарох у Руским Керестуре док ше робело навелько, и док робота добре ишла. То тирвало пейц роки, а вец мал и вельки камион, та робели транспортни услуги, односно превожели робу вецей як децению. Микола роби сам, ма єдного занятого роботнїка, а за водзенє кнїжкох анґажує аґенцию. Його теория така же ше вше треба присподобйовац ґу тарґовищу, ґу часу, а з тей приповедки видно же вон провадзи и меркує на тото цо у од-

ОРКЕСТЕР „СТАРИ ВЕРБАС” – „Стари Вербас” настал з двох оркестрох, єден формовани у „Зарйох”, други у „Карпатох”. Граєме сербски, руски, мадярски, чарногорски, босански, та и македонски шпиванки. У Дружтве зме порихтани грац вше кед треба, а окреме помагаме дзецинскому фолклору. Людзе о нас чули, та нас волаю на велї подїї. Грали зме вшадзи, та аж и на Златиборе – гвари наш собешеднїк и додава же у оркестру „Стари Вербас” познати вербаски музичаре: Любомир Скубан, Владо Миклош, Владо Миклош, Борис Малїк, Срдян Яїч и вон – Микола Папуґа Барни. 30. ОКТОБEР 2015.

Музика чловека порозбера

редзеней хвильки потребне и интересантне людзом у валалє. – Нєшка на тарґовищу така ситуация же инвестициї у будовательстве барз мали, нє прави ше нови хижи, у валалє ше до рока вибудує єдну, або анї єдну хижу. Того, 2015. року ше будує дас пейц хижи у Керестуре, а важне же ше цошка роби. Ми, хтори робиме спомнуту роботу, остатнї роки практично жиєме од санацийох, адаптацийох и подобних роботох, алє то вшадзи так. Нє уходзиме до длуствох и кредитох, и нє поносуєм ше, ище вше „плїваме”, и у принципу пробуєме отримац роботу на здравих ногох – заключує наш собешеднїк. ОД БЕҐЕШУ ШЕ НЄ РОЗХОДЗИ – Музика ми гоби, при нєй ше одпочивам и витримуєм цали тот период у роботи. Кед до рукох вежнєм тамбуру, односно беґеш, то цалком други швет, и шицко друге забувам. Почал сом грац 1979-1980. року у „Зарйох” при Доме култури у Вербаше. Кед зажили „Карпати” формовани оркестер з младима леґинями, а пред 10 роками, злучени тоти два оркестри и од теди зме оркестер „Стари Вербас” – приповеда Микола. Микола Папуґа старчи на шицки боки, та покус и жем обрабя. Гвари же ше и у тей роботи одпочива. И попри тим ж є кажди дзень у своєй древари, викенди му пре музику завжати, но, вон и за роботи на полю вше найдзе часу. Зоз своїм активним приступом ґу животу велїм коло себе по сила порученє же ше нєпреривно треба бориц и одвитовац на почежко сци хтори каждодньовосц зоз собу ноши. Треба ше у дачим и пренайсц, и у тим уживац. ■

РУСКЕ СЛОВО 27

ДУХОВНИ ЖИВОТ КАРИТАС У БЕРКАСОВЕ

ВЕКША ПОМОЦ ВИБЕЖЕНЦОМ

По сле длугих догваркох, 24. октобра ше почало дзелїц перши пакети поживи вибеженцом на преходзе Беркасово–Бапска. За два годзини ше подзелєло вецей як 500 пакети поживи загроженим, а внєдзелю, 25. октобра, до позного вечара, на гранїци, тиж подзелєни вецей як 499 пакети єдзеня, 76 пакети гиґиєни за старших, 62 пакети гиґиєни за дзеци и потим ше пошло по шлїдуюцу помоц.

Пре очежани преход на гранїци и подлу хвилю було вецей потреби за помоцу

КИРБАЙ У ПИШКУРЕВЦОХ

НА ЧЕСЦ СВ. ДИМИТРИЯ У Пишкуревцох, у церкви св. Димитрия, 26. октобра преславене храмове швето зоз шветочну Службу Божу хтору служел о. Иван Барщевски, парох зоз Сибиню, а сослужели о. Любомир Стурко, парох парохиї Христа Царя з Осєку, о. Александар Хмиль, однєдавна парох у Славонским Броду, римокатолїцки священїк о. Миро Томас зоз Леваньскей Вароши, та домашнї парох о. Иґор Сикора. Апостол шпивал дзияк Михал Панкович, Євангелию читал о. Хмиль, а наказовал о. Томас. Цикавосц тей Служби Божей була же було велї римокатолїки и часц римокатолїцкого хору з Пишкоревцох, под руководзеньом дзияка Панковича, одшпивали Оченаш на церковнославянским язику. Цала Служба Божа була троязична, та кажде з присутних чул дацо на своїм язику, а шицки вєдно у духу єдинства модлєли св. Димитрия велькомученїка за ласки Божо. По Служби Божей було друженє пред церкву. Жени з Пишкуревцох понукли шицким присутним колачи и сок. А. Балатинац

28 РУСКЕ СЛОВО

Там нащивителє могли видзиц шесцерих младих волонтерох Каритасу котри стоя на жими коло комбия, без цеплих шматох, требало им цо скорей даяки контейнер, дзе би ше зограли, зложели помоц и пошли по другу робу. Тиж так, там нєт ошвиценя, а вибеженци подписую прияту помоц, цо очежує административни роботи. Як нам наш лоґистичар Мирослав Мохнацки и його син волонтер гварели, єст досц беби и мацери, хтори питаю млєко, а хибя и ципели и ботоши, бо велї приходза лєм у лєгких сандалох (япанкох). Каритас Апостолского еґзархату и Каритас римокатолїцкого владичества пред двома тижнями оформели перши координацийни тим у хторим координатор Маґдалена Павлович зоз Римокатолїцкей Церкви, а лоґистичар Мирослав Мохнацки зоз нашей парохиї и Шиду. Вони нащивели кризне подручє и у догварки зоз Червеним крижом, Душицу Полетан и Комесариятом за вибеженцом почали акциї. Нажаль, пре пременки при вибеженцох, котри на початку нагло преходзели гранїцу, кед ситуация погоршана пре огранїчене число котре Словения и Горватска препущовали, и пре диждж, штредком октобра ше указала векша потреба интервеновац, та и Каритас поволани помогнуц. То значело же треба нє лєм облєчиво, котре превезли волонтере зоз Сримскей Митровици до Бикичу, алє и же вибеженци остали и без води, и без єдзеня, требало им векша и тирвацша помоц. В. Варґа

У РУСКИМ КЕРЕСТУРЕ ДУХОВНИ ВЕЖБИ ЗА СТАРШИХ

ПОТРЕБА ЗА ПРЕГЛЇБЙОВАНЬОМ ВИРИ У провинцийним доме монахиньох Служебнїцох у Руским Керестуре, од 23. по 25. октобер, отримани духовни вежби за старших на тему євангелского виреченя „Придзце ґу мнє шицки”. Участвовали коло 10 жени, найвецей з Керестура, а тиж и з Кули, Червинки, Крущичу, Коцура и Вербасу. Духовни вежби отримали шестри, и през викладаня, медитациї, черанє искуствох и заєенїцку молитву, було нагоди преглїбиц свой духовни живот. Єден дзень за духовну роУчашнїки духовних вежбох згварку и споведз на розполаганю були и священїки патер кармелитян Златко Жувела зоз Зомбора и домашнї капелан о. Михайло Шанта. Як наглашела єдна з водителькох духовних вежбох ш. Мария, понеже вирни указую потребу же би таки духовни стретнуца було цо частейше, шестри их буду орґанизовац и надалєй. М. А. 30. ОКТОБЕР 2015.

ДУХОВНИ ЖИВОТ У СРИМСКЕЙ МИТРОВИЦИ

У НОВИМ ОРАХОВЕ

ПРО ГРА МИ ЗА ДЗЕ ЦИ

КИРБАЙ ПРЕСЛАВЕНИ 22. РАЗ

Фото: Лю.Рац

У Новим Орахове преславени Кирбай 25. октобра, а на Служби Божей новоораховски парох о. Владислав Рац шицким повинчовал щешлїве швето Христа Царя, хторе у тим валалє преславене 22 раз. Нажаль, на Служби були лєм седмеро вирни.

уснаци у Сримскей Митровици од половки октобра мали вецей успишно запровадзени активно сци. Шпивацка ґрупа отримала свою пробу, на тот завод першираз зоз провадзеньом орекестра „Ходоба и приятелє”, а шицко у рамикох пририхтованя програмох у октобру и новембру у Сримскей Митровици. У парохийним доме соботами ше отримує роботнї за дзеци, а єдна з темох була Святе писмо и ту ше дзеци з нїм першираз стретли. З тей нагоди парох сримскомитровицки о. Владислав Варґа им указал и кнїжку стару коло 130 роки.

На улїцох и вашаре було вельо нащивительох

Улїци и обисца були полни зоз госцами, була краснa хвиля, та було и вельо нащивительох. Старши ше шейтали коло полних тезґох, млади найвецей були коло шатрох зоз столним фодбалом и коло вельких гомбалкох, док ше наймладши найбаржей затримовали при бавискох, лакоткох, гомбалкох и гайзибанчку. С. Б.

КИРБАЙ У ОСЄКУ

ВЄДНО З РИМОКАТОЛЇКАМИ

Старши на програми у Сримскей Митровици

Попри тим, були и госци зоз РТВ, редакция на сербским язику хтора знїмала дзецинску роботню, а тиж и їх рецитацї, писнї и розгварки. Дзеци и за тоту нагоду пририхтали професорка язика Моника Абодї и музики Даниєла Горняк. По Служби Божей у церковней сали дзеци зоз роботнї у рамикох октобра як мешаца старих, виведли програму за свойо баби и дїдох. Дзеци рецитовали, шпивали, грали, а на концу одшпивали уж традицийну шпиванку „Най вшадзи любов швици”. Могло чуц сербски, українски и руски язик, цо публика поздравела з аплаузом. Активносци з дзецми ше отримує каждей соботи на 10 годзин у сали парохийного дому, а зоз дзецми робя Моника Абодї, Даниєла Горняк, Душанка Костич и парох о. Владислав Варґа. Д. К.

У церкви Христа Царя у Осєку, внєдзелю преславене храмове швето зоз шветочну Службу Божу хтору служел домашнї парох о. Любомир Стурко, а сослужели о. Иґор Сикора, парох з Пишкуревцох и ище двоме римокатолїцки паноцове: исусовец патер Мате Божинович и о. Мато Ґашпарович. Апостол шпивала ш. Мануїла, Евангелию читал о. Любомир Стурко, домашнї парох, а наказовал о. Ґашпарович. Службу з прекрасним шпиваньом возвелїчали монахинї Василиянки, а у їх манастире ше и находзи каплїчка Христа Царя.

По Служби Божей було мированє, потим ше парохиянє и їх госци дружели у порти, дзе шестри Василиянки за шицких пририхтали ошвиженє. А. Балатинац

ОСТАТНЇ ПОЗДРАВ Дня 19. октобра 2015. року нєсподзивано престало дуркац шерцо нашого милого оца и дїда

ЯНКО КЕРЕКДЯРТО (1948–2015) з Руского Керестура

ОСТАТНЇ ПОЗДРАВ Мой мили супруг ше 21. октобра 2015. року преселєл до вичносци

НИКОЛА ПАПУҐА (1940–2015) з Руского Керестура

Його милу подобу, доброту и любов у своїх шерцох буду чувац дзивки Ясмина и Сандра, жецове Владимир и Златко, унучата Мая, Никола, Кристина, Валентина и Николина Спочивайце у мире Божим!

З любову, почитованьом на прекрасни живот препровадзени зоз тобу памятки будзе чувац твоя ожалосцена супруга Мелана Дзекуєм вам шицким цо сце го випровадзели до вичного дому

IN MEMORIAM

НИКОЛА ПАПУҐА ДЕДЕК (1940–2015) з Руского Керестура

НИКОЛА ПАПУҐА (1940–2015) з Руского Керестура

Вельо любови, вельо доброти, вельо сцерпеня, ученя, бавеня, вельо щесца и радосци дал ши нам у нашим одрастаню. Глїбоки шлїди остали занавше. Дзекуєме, любени наш Дедек! Твойо унучата и праунучата

ОСТАТНЇ ПОЗДРАВ Дня 21. октобра 2015. року занавше нас зохабел наш мили и почитовани

МИКОЛА ПАПУҐА (1940–2015) з Руского Керестура З любову и почитованьом памятку на ньго буду чувац браца Йовґен, Владо и андї Спочивай у мире Божим!

30 РУСКЕ СЛОВО

„Твойо шерцо престало дуркац, у наших шерцох Ти жиєш и далєй!” Твоя любена фамелия супруга Мелана дзеци Марица зоз Николом, Зоран зоз Блаженку унучата Марко, Виктор, Слободан, Марина и Предраґ праунучата Олександар, Виктор, Клара и Никола

На наших родичох

СМУТНЕ ЗДОГАДОВАНЄ

ФЕБРОНА КОВАЧ (1924–2008)

з Кули

ЯКИМ КОВАЧ (1925–2011)

Памятку на вас чуваю син Єроним, нєвеста Штефка, унуки Желько и Наталия зоз фамелиями Спочивайце у мире Божим!

30. OKTOБЕР 2015.

ОСТАТНЇ ПОЗДРАВ Дня 23. октобра занавше нас зохабела и преселєла ше до вичосци наша супруга, мац, баба и прабаба

ОСТАТНЇ ПОЗДРАВ Упокоєла ше у 84. року наша мила мац, швекра и баба

ОСТАТНЇ ПОЗДРАВ

НАТАЛА ВАРҐА

народзена Кашовски (1932–2015) з Руского Керестура Охабела ши нас так нєсподзивано и без словох. Дзекуєме ци за шицко цо ши нам зробела и подаровала у живоце. Будземе це навики ношиц у шерцу и души. Твойо наймилши: супруг Юлин, син Яким зоз супругу Ану, син Юлин, дзивка Фемка зоз супругом Владом и унуки Весна зоз супругом, Анка зоз супругом, Юлинко, Владко, Сашо и Мая, та праунуки Филип, Теодор, Марко и София

ЛЕОНА НАДЬ народзена Киш медицинска шестра Похована є на новосадским теметове 26. октобра 2015. року. Ожалосцени дзивка Блаженка и Верица зоз фамелию Спочивай у мире Божим!

ОСТАТНЇ ПОЗДРАВ Дня 23. октобра 2015. року у вельким болю ме зохабела моя мила мац

ОСТАТНЇ ПОЗДРАВ Дня 23. октобра 2015. року занавше нас зохабела и преселєла ше до вичносци наша мила мац, баба и прабаба

НАТАЛА ВАРҐА (1932–2015) з Руского Керестура Чежко прилапиц же це вецей нєт ту медзи нами. Зоз любову и почитованьом памятку на це будзе чувац син Юлин Спочивай у мире Божим!

народзена Кашовски (1932–2015) з Руского Керестура Боль, жаль и пражнїна останю зоз вашим одходом, алє любов и почитованє занавше. Навики ожалосцени дзивка Фемка зоз супругом Владом и дзецми Сашом и Весну зоз супругом и дзецми Спочивайце у мире Божим!

ОСТАТНЇ ПОЗДРАВ Дня 23. октобра 2015. зохабела нас наша мила мац и баба

ОСТАТНЇ ПОЗДРАВ Нашей милей баби и прабаби котра ше упокоєла 23. октобра 2015. року и охабела нас у вельким болю

НАТАЛА ВАРҐА

НАТАЛИЯ ВАРҐА

НАТАЛА ВАРҐА

(1932–2015) з Руского Керестура Занавше останєце у наших шерцох и думкох. Дзекуєме вам за вашу любов и помоц у живоце. З любову и почитованьом памятку на вас чува син Яким зоз фамелию Спочивайце у мире Божим!

(1932–2015) з Руского Керестура Бабо, вше вас будземе любиц и паметац. Ваша унука Весна зоз супругом Зораном и дзецми Филипом и Марком Спочивай у мире Божим!

ОСТАТНЇ ПОЗДРАВ Дня 23. октобра 2015. року зохабела нас наша мила баба и прабаба

СМУТНЕ ЗДОГАДОВАНЄ Дня 27. октобра наполнєли ше пейц роки як вецей нє з нами наш мили

НАТАЛИЯ ВАРҐА (1932–2015) з Руского Керестура Памятку на ню буду чувац унука Анка зоз супругом Жельком и праунучата Теодор и София Спочивайце у мире Божим!

ИҐОР БЕСЕРМЕНЇ (1975–2010) з Бачкей Тополї Памятку на ньго чуваю Мена и Йовґен Медєшово и Минка и Иґор Надьово Спочивай у мире Божим!

30. OKTOБЕР 2015.

ЯНКО ВИНАЇ (1945–2015) зоз Зомбора „Любени нє умераю док жию тоти цо их любя” Твойо ожалосцени шестри Мелана и Нада зоз фамелиями Спочивай у мире! ОСТАТНЇ ПОЗДРАВ Дня 23. октобра 2015. року занавше нас зохабела наша мила шестра

ЛЕОНА НАДЬ народзена Киш (1932–2015) з Нового Саду Памятку на заєднїцке децинство, младосц и почитованє вично буду чувац шестри Мелана, Мария и Паулина Спочивай у мире Божим! СМУТНЕ ЗДОГАДОВАНЄ Дня 27. октобра 2015. року наполнєли ше пейц роки як ме занавше зохабел мой мили син

ИҐОР БЕСЕРМЕНЇ (1975–2010) з Бачкей Тополї Найкрасши памятки на ньго у своїм шерцу чува його мац Мария Спочивай у мире Божим! СМУТНЕ ЗДОГАДОВАНЄ Дня 27. октобра наполнєли ше пейц роки як нас зохабел наш мили брат, шовґор и бачи

ИҐОР БЕСЕРМЕНЇ (1975–2010) з Бачкей Тополї Найкрасши памятки на ньго чуваю шестра Весна, шовґор Роберт и його принцези Дуня и Маша Спочивай у мире Божим!

РУСКЕ СЛОВО 31

ОСТАТНЇ ПОЗДРАВ

ВАНЬКИ (1971–2015)

Наша наймилша

ВАНЯ ЯНЧИЧ народзена Канюх (1971–2015) Умарла 27. октобра 2015. року

Твой ошмих и глас оставаю занавше у наших шерцох и паметаню. Спочивай у мире! Нина Геленка, Мирко и Алексей зоз фамелиями

Дзекуєме ци за любов котру ши нам так нєсебично даровала. Ожалосцени: дзивочка Ксения, супруг Миливоє, родичи Терезка и Йоаким, брат Владимир зоз супругу Драґану и дзивку Аню На єшеньским лїсцу остали шлїди нашого милого ангела.

ОСТАТНЇ ПОЗДРАВ

ВАНЯ ЯНЧИЧ народзена Канюх (1971–2015) Мила Ванько, ти нїґда нє будзеш знац як болї кед чекаш дакого хто ци нїґда нє придзе Канюхово: тета Гена, Мижо и Ивко зоз фамелиями СМУТНЕ ЗДОГАДОВАНЄ Дня 30. октобра наполнї ше смутни рок як ме занавше зохабел и пошол до вичносци мой оцец

ВАНЯ ЯНЧИЧ народзена Канюх (1971–2015)

Зоз жалосцу хтору час нє лїчи и любову хтору шмерц нє претаргує будземе чувац твою милу подобу у вичней памятки. Йойкичово: тета Славка, Душко и Миленко зоз фамелиями СМУТНЕ ЗДОГАДОВАНЄ Дня 4. октобра 2015. наполнєли ше штири смутни роки як престало дуркац шерцо нашей милей мацери, баби и прабаби

Дня 28. октобра наполнєли ше пейц роки як нас занавше зохабел наш мили оцец, дїдо и прадїдо

МАРИЯ народзена Будински (1932–2011)

МИРОН ДУДАШ – Данков (1936–2014) з Руского Керестура Памятку на ньго и його подобу навики чува син Владимир Спочивай у мире Божим! СМУТНЕ ЗДОГАДОВАНЄ Дня 30. октобра наполнєл ше смутни рок як ме занавше зохабел и пошол до вичносци мой мили брат

МИРОН ДУДАШ – Данков (1936–2014) з Руского Керестура Памятку на його любов и доброту навики чува у свиїм шерцу шестра Маря Спочивай у мире Божим!

32 РУСКЕ СЛОВО

ВЛАДИМИР ТИРКАЙЛОВО з Руского Керестура

(1929–2010)

Мили родичи, после вашого одходу остала лєм пражнїна и боль. Нєт слова зоз хторима можеме описац кельо сце нам значели. Доброта, сцерпезлївосц и любов хтору сце нам нєсебично даровали, водзели нас през живот, а Вашо слова занавше останю уткани у наших шерцох. Навики вас буду паметац син Янко, Владо, Михал и дзивка Мария зоз фамелиями Спочивайце у мире Божим!

СМУТНЕ ЗДОГАДОВАНЄ Дня 1. новембра наполня ше штири смутни роки як вецей нє з нами наш мили супруг, оцец, дїдо и прадїдо

OGLA[OVANW ЯНКО ЕДЕЛИНСКИ (1934–2011) з Руского Керестура З любову и почитованьом памятку на ньго чуваю супруга Мария зоз дзецми и їх фамелиями Спочивай у мире Божим!

021/6613-697, 021/ 6624/708 e-mail: ruske.redakcija@gmail.com

30. OKTOБЕР 2015.

На основи члена 51. Статута Руского културного центра зоз Нового Саду, Управни одбор Руского културного центра у Новим Садзе розписує

ЯВНИ КОНКУРС

за вибор и менованє директора Руского културного центра у Новим Садзе на период штири роки Условия: 1. Жe би кандидат мал високу, висшу лєбо стредню фахову приготовку; 2. Активне знанє рускoго и сербского язика; 3. Же би кандидат мал найменєй пейц роки роботного искуства на роботох у обласци култури, менаджерству, уметносци, образованя лєбо информованя; 4. Же би кандидат мал общу здравствену способносц; 5. Же би кандидат у своєй потерашнєй роботи указал орґанизаторски схопносци; 6. Же кандидат нє ма законски препреченя за менованє за директора; 7. Кандидат за директора длужни предложиц у писаней форми, як состойну часц конкурсней документациї, програму роботи и розвою Центра за период штири роки. Термин за подношенє приявох петнац днї од дня обявйованя у новинох „Руске слово”. Нєподполни и нєблагочасово прияви нє будзе ше розпатрац. Прияви посилац на адресу: РКЦ (за Конкурс), Йована Суботича 8, 21000 Нови Сад Управни одбор РКЦ * дзе

цо будзе *

НОЦ БОСОРКОХ У РКЦ На пияток, 30. октобра, у Руским културним центре у Новим Садзе, Йована Суботича 8, будзе роботня за дзеци у хторей ше будзе правиц прикраски з нагоди Ноци босоркох. Поволуєме дзеци же би пришли на друженє на 18,30 годзин. Тиж так, поволуєме шицких младих же би на 21 годзин нащивели „Бал под масками”, ювилейни, дзешати, та з тей нагоди уход будзе безплатни.

MALI OGLA[KI DIHTOVANW oblakoh i dzveroh zoz neopren}umu. Telefon: 063/8238-767. PRAVIME po meri roletni i garmonikovo dzveri. Tel: 063/8238-767 i (025) 58-27-710. *** ВЛАГА? Изолуєме влажни хижи. 063/440470; 063/102-41-14. *** ПРЕДАВАМ резану ядлїну по спецификациї з превоженьом, кубни метер 180 евра и лати длужни метер 0,30 евра. Телефон: 021/6350–088; 060/6350–088 од 7 до 21 годзин. *** НА ПРЕДАЙ елеватор у Руским Керестуре. Обявиц ше на тел: (025)703-394.

30. OKTOБЕР 2015.

ИНФОРМАТОР Gorodska uprava za za|itu `ivotnogo {tredku na osnovi ~lena 29. pasus 1. Zakona o precenqovanx vpl<vu na `ivotni {tredok (“Slu`beni gla{n<k Republiki Serbi<” ~islo 135/04 i 36/09), obyvxw

OBVISCENW o prinw{enim ri{eню z htorim data soglasnosc на Студию о преценьованю вплїву на ìvotni {tredok проєкта – базней станїци mobilnej telefoni> “НС24/НСХ24/НСУ24/НСЛ24 НС – ЕЛЕКТРОВОЙВОДИНА” No{itelq prowkta “Телеком Сербия” а.д., Таковска 2, Беоґрад podnwsol vimogu za даванє согласносци на Студию о precenqovanю vpl<vu na ìvotni {tredok prowkta – baznej stan<ci mobilnej telefoni< “НС24/НСХ24/НСУ24/НСЛ24 НС – ЕЛЕКТРОВОЙВОДИНА” у улїци Булевар ошлєбодзеня 100, у Новим Садзе, na katasterskej parceli ~islo 1233/8, K.O. Нови Сад II, Gorod Novi Sad. Posle zaprovadzenogo postupku и предкладу Технїчней комисиї, Gorodska uprava za za|itu ìvotnogo {tredku dny 14. октобра 2015. roku prinwsla ri{enw ~islo VI-501-929/15 з хторим дата согласносц на предметну Студию. Z cilqom obviscovany zainteresovanej yvnosci tekst ri{eny obyvxw {e u calosci: Gorodska uprava za za|itu ìvotnogo {tredku, na osnovi ~lena 24. Zakona o precenqovanx vpl<vu na ìvotni {tredok (“Slu`beni gla{n<k RS”, ~s. 135/04 i 36/09), ~lena 192. pasus 1. Zakona o ob|im upravnim postupku (“Slu`beni novini SRX” ~islo 33/97 i 31/01 i “Slu`beni gla{n<k RS” ~islo 30/10) i ~lena 11, 34. i 36. Odluki o Gorodskih upravoh Gorodu Novogo Sadu (“Slu`beni novini Gorodu Novogo Sadu”, ~islo 52/08, 55/09 i 11/10, 39/10, 60/10 i 69/13), postupaxci po vimogi ношителя проєкта “Телеком Сербия” а.д, Таковска 2, Беоґрад, u postupku odlu~ovanw o potrebi precenqovany vpl<vu na ìvotni {tredok prowkta baznej stan<ci mobilnей telefoniї “НС24/НСХ24/НСУ24/НСЛ24 НС – ЕЛЕКТРОВОЙВОДИНА” posle зaprovadзenого postupku i zvitu tehnїчней комисиї, prino{i

РИШЕНЄ

1. Дава ше согласносц на Студию о преценьованю вплїву на животни штредок за проєкт базней станїци мобилней телефониї “НС24/НСХ24/НСУ24/НСЛ24 НС – ЕЛЕКТРОВОЙВОДИНА” у улїци Булевар ошлєбодзеня 100, у Новим Садзе, na katasterskej parceli ~islo 1233/8, K.O. Нови Сад II, Gorod Novi Sad, ношителя проєкта “Телеком Сербия” а.д, Таковска 2, Беоґрад. 2. Обовязує ше ношитель проєкта же: – проєкт виведзе у складзе зоз приложену документацию и условиями и мирами защити хтори утвердзели други овласцени орґани и орґанизациї, а дати су у прилогу Студиї; – обезпечи условия и запровадзи мири за зоперанє, зменшованє лєбо одклоньованє чкодлївих вплївох на животни штредок, хторих єст у Студию, поглавє 8 „Опис мирох з цильом зопераня, зменшованя лєбо одклоньованє каждого значнєйшого чкодлївих вплївох на животни штредок”; 3. Ношитель проєкта длужни обезпечиц вивершованє програми нєпреривного провадзеня у складзе зоз важацима предписанями хтори дефиновани зоз поглавйом 9 „Програма провадзеня вплїву на животни штредок ” и же податки достати зоз мониторинґом доручує Аґенциї за защиту животного штредку, Городскей управи за защиту животного штредку Городу Нового Саду и Городскей управи за инспекцийни роботи – Обласц инспекциї за защиту животного штредку; 4. Наклада ше ношительови проєкта же у случаю реконструкциї и пременки технїчних характеристикох базней станїци зоз точки 1. того ришеня, поднєше вимогу компетентному орґану за одлучованє о потреби преценьованє вплїву на животни штредок.

ОБГРУНТОВАНЄ

No{itelq prowkta “Телеком Сербия” а.д., Таковска 2, Беоґрад podnwsol vimogu za даванє согласносци на Студию о precenqovanю vpl<vu na

`ivotni {tredok prowkta – baznej stan<ci mobilnej telefoni< “НС24/НСХ24/НСУ24/НСЛ24 НС – ЕЛЕКТРОВОЙВОДИНА” у улїци Булевар ошлєбодзеня 100, у Новим Садзе, na katasterskej parceli ~islo 1233/8, K.O. Нови Сад II, Gorod Novi Sad. Проєкт предвидзує поставянє тросекторней антенскей системи зоз компонентами: два антени типа Kathrein K80010486 (за GSM 900 и LTE, сектор 1 и 3), єдна антена Kathrein K80010485 (за GSM 900 и LTE, сектор 2) три антени APX186515 (по єдна антена за кажди сектор за GSM 1800) єдна антена Kathrein K80010504 (за UMTS, сектор 1) два антени Kathrein 742215 (UMTS, сектор 2. и 3.) За системи GSM900 и LTE азимути 25 ступнї, 140 ступнї и 280 системи а за GSM 1800 и UMTS азимути 30 ступнї, 140 ступнї и 270 ступнї. Конфиґурация примодавача базней станїци за систему GSM 900 4+4+4 за систему GSM1800 4+4+4 за систему UMTS 3+3+3 а за LTE 1+1+1. У складзе зоз Законом о преценьованю вплїву на животни штредок и Правилнїком о поступку явного увида, презентациї и явней розправи о студиї о преценьованю вплїву на животни штредок („Службени глашнїк РС”, число 69/05) запровадзени поступок преценьованю вплїву на животни штредок и обезпечене участвованє заинтересованих орґанох и орґанизацийох и явносци. У законским термину, хтори предвидзени за явни увид, Студия о преценьованю вплїву проєкта на животни штредок була виложена у просторийох Городскей управи за защиту животного штредку по 5. октобер 2015. року. Под час тирваня явного увида нє доручени думаня и зауваги у писаней форми на Студию о преценьованю вплїву проєкта на животни штредок з боку заинтересованих орґанох, орґанизацийох и явносци анї нє було винєшених думаньох заинтересованєй явносци под час презентациї и явней розправи хтора отримана 6. октобра 2015. року цо константоване у записнїку число VI-501-877/15 од 6. октобра 2015. року. Зоз ришеньом о образованю и менованю предсидателя и членох технїчней комисиї за оцену Студиї о преценьованю вплїву на животни штредок проєкта базней станїци мобилней телефониї “НС24/НСХ24/НСУ24/НСЛ24 НС – ЕЛЕКТРОВОЙВОДИНА” у улїци Булевар ошлєбодзеня 100, у Новим Садзе, na katasterskej parceli ~islo 1233/8, K.O. Нови Сад II, Gorod Novi Sad число VI-501-929/15 од 14. септембра 2015. року, формована Технїчна комисия за оценьованє Студиї о преценьованю вплїву на животни штредок проєкта, хтора випитала Студию о преценьованю вплїву и после запровадзеного, зоз законом утвердзеним поступком, о своєй роботи тому орґану доручела звит число VI-501-929/15 од 13. октбра 2015. року зоз оцену предметней Студиї о преценьованю вплїву и зоз предкладом же ше на исту да согласносц. Зоз увидом до комплетней документациї, после запровадзеного поступку и звиту технїчней комисиї константоване же Студия зробена у складзе зоз Законом о преценьованю вплїву на животни штредок, Правилнїком о змисту студиї о преценьованю вплїву на животни штредок („Службени глашнїк РС”, число 69/05) и Ришеньом о потреби преценьованя вплїву и о одредзованю обсягу и змисту студиї число VI-501-672/15 од 16. юлия 2015. року, хтору принєсла Городска управа за защиту животного штредку Городу Нового Саду. Кед ше Проєкт виведзе у складзе зоз технїчну документацию и кед ше випочитує шицки предвидзени мири за зменшованє лєбо зоперанє чкодлївих вплївох на животни штредок зоз точки 2. и 3. того ришеня, робота обєкта нє будзе значнєйше загрожовац животни штредок. На основи горе наведзеного ришене як у диспозитиве. Поука о правним лїку: Тото ришенє конєчне у управним поступку. Процив того ришеня ношитель Проєкта може порушац управни спор пред Управним судом у чаше 30 днї од дня од дня приманя ришеня, а заинтересована явносц у чаше 30 днї од дня обявйованя обвисценя о принєшеним ришеню у средствох явного информованя.

РУСКЕ СЛОВО 33

СПОРТ/ИНФОРМАТОР Городска управа за защиту животного штредку на основи члена 29. пасус 1. Закона о преценьованю вплїву на животни штредок („Службени глашнїк Републики Сербиї” число 135/04 и 36/09), обявює

ОБВИСЦЕНЄ

о принєшеним ришеню же потребне преценьованє вплїву и о одредзованю обсягу и змисту студиї о преценьованю вплїву на животни штредок проєкта базней станїци мобилней телефониї „НС 225/НСУ225 – ПОПОВИЦА” СРИМСКА КАМЕНЇЦА Ношитель проєкта „Телеком Сербия” а. д. Таковска 2, Беоґрад, поднєсол тому орґану вимогу за одлучованє о потреби преценьованя вплїву на животни штредок проєкта – базней станїци мобилней телефониї „НС225/НСУ225 – ПОПОВИЦА” СРИМСКА КАМЕНЇЦА, у улїци Фрушкогорска драга 161, Сримска Каменїца, на катастерскей парцели число 2764, К.О. Сримска Каменїца, Город Нови Сад. После запровадзеного поступку, Городска управа за защиту животного штредку дня 19. октобра 2015. року принєсла ришенє число VI501-978/15 же нє потребне преценьованє вплїву на животни штредок. З цильом обвисцованя заинтересованей явносци текст ришеня обявює ше у цалосци: Городска управа за защиту животного штредку, на основи члена 10 пасус 4 и 5. Закона о преценьованю вплїву на животни штредок („Службени глашнїк РС”, чс. 135/04 и 36/09), члена 192. пасус 1. Закона о общим управним поступку („Службени новини СРЮ” число 33/97 и 31/01 и „Службени глашнїк РС” число 30/10) и члена 11., 34. и 36. Одлуки о Городских управох Городу Нового Саду („Службени новини Городу Нового Саду”, число 52/08, 55/09 и 11/10, 39/10, 60/10 и 69/13), поступаюци по вимоги ношителя проєкта „Телеком Сербия” а. д. Таковска 2, Беоґрад, за одлучованє о потреби преценьованя вплїву застатого стану на животни штредок проєкта радио базней станїци за мобилну телефонию „НС225/НСУ225 – ПОПОВИЦА” СРИМСКА КАМЕНЇЦА приноши

РИШЕНЄ

1. Утвердзує ше же за проєкт – базней станїци мобилней телефониї „НС225/НСУ225 – ПОПОВИЦА” СРИМСКА КАМЕНЇЦА, у улїци Фрушкогорска драга 161, Сримска Каменїца, на катастерскей парцели число 2764, К.О. Сримска Каменїца, Город Нови Сад, ношителя проєкта „Телеком Сербия” а. д. Таковска 2, Беоґрад, (у дальшим тексту: Ношителя Проєкта) потребне преценьованє вплїву на животни штредок. 2. Ношитель проєкта ше обовязує же – проєкт виведзе у складзе зоз приложену документацию; – обезпечи перше випитованє уровня електромаґнетного поля и же обезпечi периодични випитованя после пущаня жридла до роботи на локациї базней станїци мобилней телефониї „НС225/НСУ225 – ПОПОВИЦА” СРИМСКА КАМЕНЇЦА у складзе зоз Законом од нєйонизуюцого зарйованя („Службени глашнїк РС” число 36/09 и vaàcima predpisanymi htori re}ulux totu oblasc i è podatki dostati z monitorin}om doru~ovala A}enci< za za|itu ìvotnogo {tredku, Gorodskej upravi za inspekcijni roboti Gorodu Novogo Sadu – Oblasc inspekci< za za|itu ìvotnogo {tredku i Gorodskej upravi za za|itu ìvotnogo {tredku Gorodu Novogo Sadu.

ОБГРУНТОВАНЄ

Ношитель Проєкта „Телеком Сербия” а. д. Таковска 2, Беоґрад, поднєсол тому орґану вимогу за одлучованє о потреби преценьованя вплїву застатого стану на животни штредок проєкта – базней станїци мобилней телефониї „НС225/НСУ225 – ПОПОВИЦА” СРИМСКА КАМЕНЇЦА, у улїци Фрушкогорска драга 161, Сримска Каменїца, на катастерскей парцели число 2764, К.О. Сримска Каменїца, Город Нови Сад. Проєкт предвидзує поставянє тросекторней антенскей системи за закриванє GSM900 и UMTS обсягу. Хаснує ше три антени типа К80010305 за радио систему GSM900 (по єдна

34 РУСКЕ СЛОВО

за кажди три сектори) и три антени типа К80010510 за радио систему UMTS. Предвидзена конфиґурация примодавача базней станїци за систему GSM900 4+4+4 a за систему UMTS 3+3+3. Антени буду зоз азимутами 60 ступнї (перши сектор), 160 ступнї (други сектор) и 350 ступнї (треци сектор) за обидва системи. У складзе зоз Законом о преценьованю вплїву на животни штредок и Правилнїком, о поднєшеней вимоги обвисцена явносц з оглашованьом у средствох явного информованя и МЗ „Сримска Каменїца”. У зоз законом предписаним терминє нє доручени думаня заинтересованих орґанох, орґанизацийох и явносци. Zoz ~lenom 144. Zakona o planovanx i vibudovi (“S.G. RS” ~islo 72/09, 81/09, 64/10-Odluka US од 19. септембра 2010. року 24/11, 121/12 42/13-Odluka US, 50/13-Odluka US, 98/13 Одлука УС, 132/14 и 145/14)) zoz htorim utverdzena okremna fajta obwktoh za htori nw potrebne obezpe~ovac akti kompetentnogo or}anu za vibudov, odnosno akt za okon~ovanw vibudovi, a medzi n<ma i no{a~e antenoh zoz antenami na postoycih budinkoh, dragoh, infrastrukturi i kontejneroh elektroneskej komunikaci<, yk i tipskih kabinetoh baznih stan<coh na odvituxcih no{a~oh, u skladze zoz dumanqom Ministerstva ìvotnogo {tredku, rudarstva i prostornogo planovany ~islo 353-0201676/2011-02 od 12. xliy 2011. roku, ta no{itelq prowktu nwma obovyzku doru~ic vivod zoz urbanisti~nogo planu lwbo potverdzeni urbanisti~ni prowkt, odnosno akt o urbanisti~nih uslovijoh htori nw star{i od wdnogo roku yk an< idejne ri{enw, lwbo prowkt, lwbo vivod zoz idejnogo prowkta. Zoz uvidom do dokumentaci< htora doru~ena zoz vimogu, po zaprovadzenim postupku rozpatrany vimogi, tot or}an utverdzel è {e prowkt nahodzi pod to~ku 12., podto~ku 13. – Telekomunikacijni obwkti mobilnej telefoni< (baznej radio stan<ci) L<stini II Uredbi o utverdzovanx L<stini prowktoh za htori obovyzne precenqovanw vpl<vu i L<stini prowktoh za htori mo` vimagac precenqovanw vpl<vu na ìvotni {tredok (“S.G. RS” ~islo 114/08). Ґу наведзеней нo{itelq prowkta priloèl Контракт о закупе хтори заключени медзи Сандру Брунчевич, Др Илиї Дюричича 2а, Нови Сад и „Телеком Сербия” а.д. Таковска 2, Беоґрад, Информацию о локациї число V-353570/15 oд 14. 07 2015. року хтору видала Городска управа за урбанизем и квартельни роботи Городу Нового Саду, Идейни проєкт за локацию „НС225/НСУ225 – ПОПОВИЦА” СРИМСКА КАМЕНЇЦА, число 1005/IP-REV 01, Fahovu ocenu obterhovany ìvotnogo {tredku u lokalnej zoni baznej stan<ci mobilnej telefoniї „НС225/НСУ225 – ПОПОВИЦА” СРИМСКА КАМЕНЇЦА, число 1408/15-300 NĆ, htoru virobela akreditovana Laboratoriy Instituta “Vatro}az” zoz Novogo Sadu. Zoz fahovu ocenu obterhovany ìvotnogo {tredku u lokalnej zoni baznej stan<ci mobilnej telefoni< „НС225/НСУ225 – ПОПОВИЦА” СРИМСКА КАМЕНЇЦА utverdzene è toto `ridlo zoz svox robotu nw privedze po prekro~ovanw predpisanih gran<~nih vrednoscoh. Ked no{itelq prowkta postupi u skladze zoz usloviymi htori utverdzeni u to~ki 2. dispozitiva togo Ri{eny i ked {e vipo~itux Miri i usloviy za|iti ìvotnogo {tredku htori predvidzni zoz poglavjom 7.5. Fa ho vej oce ni ob ter ho vany ì vot no go {tredku, robotu baznej stan<ci za mobilnu telefonix nw zna~nwj{e zagroì ìvotnogo {tredku, odnosno urovenq elektroma}netnogo zarjovany budze u gran<coh do{lwbodzenogo. Na osnovi gore navedzenogo, ri{ene yk u dispozitive. Pouka o pravnim l<ku: Prociv togo ri{eny moè {e viyvic àlba Pokra<nskomu sekretariytu za urbanizem, budovatelqstvo i za|itu ìvotnogo {tredku u ~a{e 15 dn< od dny primany ri{eny, po tim or}anu. Zainteresovana yvnosc moè viyvic àlbu prociv togo ri{eny u ~a{e 15 dn< od dny obyvjovany u sredstvoh yvnogo informovany, po tim or}anu.

ПОДРУЧНА ФОДБАЛСКА ЛИҐА ЗОМБОР

РУСИНОВА ПОБИДНЇЦКА СЕРИЯ ФК „Раднички 1918” (Ратково) – ФК „Русин” 1:4 (0:2)

Ратково: терен ФК „Раднички 1918”, патрачох 30. Судия: Зорая (Кляїчево). Ґоли за Русин дали: Боян Бранкович 2, Иґор Грнчяр 2. Бавяч змаганя: Деян Барна РУСИН: Павлинї, Чапко, Голик, Барна, Й. Гарди, Павлович, Грнчяр (Б. Орос), Я. Кулич, Дюрич, Бранкович, Будимски (Б. Орос младши) Русин предлужел побиднїцку серию и у 11. колу Подручней фодбалскей лиґи Зомбор. У Раткове звладани домашнї Раднички зоз 4:1, та тераз Русин зоз 23 бодами и далєй на другим месце на таблїчки. У першим полчасу, зоз двома добрима бицами Русин дал два ґоли. Перше мрежу домашнїх затресол Боян Бранкович у 31. минути з бицом зоз шеснац метерох. Лєм минут познєйше до лїстини стрилцох уписал ше Иґор Грнчяр. Оддалєносц од ґолу домашнїх була подобна – 16 метери. Од шансох у першим полчасу треба видвоїц стативу Я. Кулича, як и чисту нагоду хтору мал Б. Бранкович. У другим полчасу Русин предлужел зоз офанзиву на ґол домашнїх, та зоз двох полунагодох Грнчяр и Бранкович дали ище по єден ґол. Почесни ґол домашнї дали при самим концу змаганя. Од малочисленей публики, вецей як половка були Керестурци хтори зоз одушевийом преславели ище єдну Русинову побиду. После 11. кола на таблїчки перша екипа Полету зоз 27 бодами, други Русин зоз 23, а потим шлїдза екипи ФК „Шикара” и ФК „Липар” зоз 22 бодами. Зоз тима екипами Русин будзе бавиц по конєц полусезони, а перши дерби будзе на нєдзелю кед на Яраш придзе трецопласована екипа Шикари. В. Сеґеди * дзе цо будзе *

СБ „ЯША БАКОВ” У ВЕРБАШЕ

На соботу, 31. октобра, у Вербаше буду отримани Спортски бависка „Яша Баков”, односно змаганє у ґуґланю и штреляцтве. Змаганє будзе отримане у Центре за физичну културу „Драґо Йовович”, Улїчка Панонска 2. Сход учашнїкох будзе на 8, а змаганя почню на 8,30 годзин. 30. OKTOБЕР 2015.

СПОРТ МЕДЗИОПШТИНСКА ЛИҐА ВЕРБАС-ТИТЕЛЬ-ЖАБЕЛЬ

ПОБЕДЗЕНИ И ЛИДЕР ФК „Искра” – ФК „Бачка 1923” (Дюрдьов) 4:1 (1:0)

Коцур: патрачох: коло 200. Ґоли за Искру: Крняїч, Дамир Ґубаш и Малеш. Ґол за Бачку: Мушицки ИСКРА: Ступар, Зарин (Барович), Живкович, Юшкович, Дамир Ґубаш (Колєсар), Ваяґич, Малеш, Малацко, Крняїч (Николич), Дамян Ґубаш и Сердар. БАЧКА: Калайджич, Тривунович, Маркович, Курушич, Павлов, Пантич, Янкович, Рац, Круль, Матич, Данґубич. У осмим колу Медзиопштинскей фодбалскей лиґи Вербас–Титель–Жабель одбавене дерби змаганє медзи двома найквалитетнєйшима екипами, алє Искра була лєпша. Искра и Бачка пред початок тей сезони бавели уж єдно змаганє, у финалу СБ „Яша Баков” котри у авґусту були отримани у Коцуре. Искра теди победзела зоз резултатом 5:2, а по бависку ше ище теди видзело же тоти два екипи буду и главни кандидати за перше место на таблїчки у наиходзацей сезони. Медзитим, Искра у другим колу направела „кикс” кед страцела у Радичевичу, од реално, вельо слабшей екипи ФК „Младосц”. Можебуц тото пораженє пришло на час, же би пребудзело Искрових бавячох и дало им на знанє же ше нє прешпацираю през лиґу. Од теди, Коцурци озбильно приступали ґу каждому змаганю и потераз су найпрешвечлївша екипа у лиґи. Дюрдьовска Бачка потераз вше була перша, и як лидер на таблїчки пришла до Коцура так же за Искру то було змаганє „обстац, або одустац” понеже у случаю пораженя Искри, Бачка би мала два побиди вецей и першенство би, найвироятнєйше було ришене. Медзитим, то ше нє случело. Внєдзелю, змаганє за Искру рушело на найлєпши можлїви способ, бо такой у 4. минути Крняїч вихасновал першу нагоду и принєсол навиячом вельку радосц кед дал перши ґол. После ґолу, фодбалере Искри предлужели нападац и шоровац нагоди котри нє вихасновали, а Бачка ше бранєла и лєм у даскелїх нагодох дошла по Искров ґол. Други полчас тиж почал так же после двох минутох бависка досудзени пенал за Искру котри вихасновал Дамир Ґубаш. После другого ґолу Искра почала бавиц ище лєпше и у подполносци надбавела лидера и указала же су у

тей хвильки, заш лєм, квалитетнєйша екипа. Нєодлуга було 3:0 за Искру. Малеш зоз 18 метерох дал прекрасни ґол. Анї после трецого ґолу фодбалере Искри нє спомалшели бависко и предлужели шоровац нагоди. Медзитим, Бачкей ше удало дац почесни ґол, котри дал Мушицки после єдного процивнападу. Же би конєц нє бул нєизвесни постарал ше Николич котри дал и 4. ґол за Искру и поставел конєчни резултат. Гоч резултат прешвечлїви, Бачка ше заш лєм указала як найквалитетнєйша екипа з котру Искра бавела у Коцуре, бо по тото змаганє шицки екипи котри госцовали у Коцуре достали голєм 5 ґоли, а Бачка „лєм” 4. Фодбалере Искри, як и тренер, Здравко Бабич, прещешлїви пре тоту побиду. – У прешлих двох колох зме бавели зоз найвекшима кандидатами за перше место. Процив Обиличу у Змаєве и процив Бачки у Коцуре. Зоз тих двох змаганьох зме вицагли максималне число бодох зоз прешвечлївим бависком и високима побидами. Нажаль, мали зме тото пораженє у Радичевичу, алє зме ше з тима двома побидами викупели и потвердзели же зме найозбильнєйши кандидати за перше место. Нєзадовольни сом лєм зоз одволованьом бавячох на тренинґи и кед ришиме ище тот проблем и кед бавяче похопя же ше за добре бависко муши и порядно тренирац, я думам же на концу закончиме на верху таблїчки – гварел тренер ФК „Искра” Здравко Бабич. Искра и после тей побиди на другим месце на таблїчки, тераз лєм зоз трома бодами менєй од Бачки котра ма и змаганє вецей. У шлїдуюцим колу Искра госцує у Локу дзе ю привита екипа Слоґи, а Бачка у Дюрдьове привита екипу Гайдука зоз Ґардиновцох. З. Колєсар

КАРАТЕ КЛУБ „РУСИН”

ШЕЙСЦ МЕДАЛЇ НА ТУРНИРУ У ОДЖАКУ

Млади каратисти керестурского Русинa освоєли шейсц медалї на Карате-турниру „Златна песц Оджаку”, хтори отримани всоботу, 24. октобра. Змаганє у Оджаку орґанизовал домашнї Карате-клуб „Младосц”, участвовали коло 25 клуби з коло 180 30. OKTOБЕР 2015.

змагателями, а керестурски клуб представяли осмеро млади каратисти у катеґорийох „когуцикох”, „пионирох” и „надїйох”, и шицки ше змагали у борбох. Перши места освоєли Ґлориян Штранґар у катеґориї „когуцикох”, Андрей Дудаш у „пионирох” и Ма-

рина Надь у „надїйох”. Други места освоєли Теодор Няради у „пионирох” и Мартина Рац у „надїйох”, а Сара Планчак освоєла треце место у катеґориї „надїйох”. Русин освоєл и перше место у змаганю екипох у катеґориї „надїйох”, а у екипу були Анамария Няради, Сара Планчак, Мартина Рац и Марина Надь. Окрем спомнутих, на змаганю у Оджаку участвовала и Анастазия Фаркаш. М. Зазуляк

РУСКЕ СЛОВО 35

ГОРЯЦКИ КЛУБ „ГОРА” ЗОЗ ВЕРБАСУ

■ ЯКИ ВИЗУАЛНИ ИДЕНТИТЕТ НАШИХ ФЕСТИВАЛОХ?

ЦЕНА 30 ДИНАРИ

Фото: Любомир Дудаш

РОК LXXI ЧИСЛО 43 (3652) НОВИ САД, 30. ОКТОБЕР 2015. РОКУ

■ „ДЯДЬОВА” ПРЕМИЄРА – „ВОНА НЄВИНОВАТА”