Issuu

ПАЛАТА З ХТОРЕЙ НАСЕЛЄНА БАЧКА Пише: Олена ПАПУҐА, предсидателька Одбору за службене хаснованє язика и писма Националного совиту Руснацох

Р идко хто зна же нашо преселєнє до Бачки подписане ище вецей народи у наиходзацих рокох, та Ґрашалкоу Зомборе у Ґрашалковичовей палати хтора и дзень-нєшка вичову палату волаю и Палата з хторей населєна Бачка. стої, и за хтору гваря же є ище и нєшка Зомборска Од 1779. по 1802. рок у нєй бул имиґрацийни центер. красавица. Задумка же би ше у Зомборе направело Кед на ладьох, такволаних „улмских шкатулох” зоз Улму на й ва жнє й ши ад ми ни стратив ни цен тер тей ча сци и Реґензбурґу з Нємецкей по Дунаю сциговали Нємци, Габсбурґского царства, настала на бечским дворе. перше их пописовали у тей палати. После трох дньох Року 1749. порта просто зомборскей Городскей хижи, плановано су розсельовани по цалей Бачкей жупаниї. хтора була празна, припадла тедишнєй Управи коморних Прето ше нєшка у тей палати находзи Музей подумаєткох за Бачку. У тим чаше администратор Комори найских Швабох, хтори свидоцтво на жительох хтори бул Франц Йозеф Редл, хтори и найзаслужнєйши за жи ли на тим про сто ре, алє по сле Дру гей шве то вей вибудов палати. Нова палата мала буц административна войни их ту вецей нєт. управа Комори, а предвидзена и часц за биванє. М и ту. Поведли би даєдни - ище вше. Памятки на стари Понеже є задумана же ма представяц штредзиско край, нашу Горнїцу маме лєм у фолклору и кнїжкох. царскей моци, барз ше старало о тим же би будинок Нїхто з нас нє зна точно дзе його стара фамелия жила да вал та ки ре пре зен татив ни упечаток. пред 270 роками. Чежко би то було и найсц, та можеме Фундаменти виляти 1750. року, а на нїх подзвигнута лєм нагадовац. Стари край нам цала Южна Польска. двоповерхова палата у барокним стилу. Закончена Восточна Словацка, Закарпатє у України. Там нас нє па ме таю, од но сно анї нє знаю є штредком тей истей децениї. же єдна їх часц давен-давно одсеФ ранц Й озеф Редл м ал над И нєшка у Зомборе стої будинок лєна до Бачки. Та нам остава со бу моц нє й ших од се бе, та ше у хторим подписани контракт тримац ше того дзе зме пущели па лату нє на вола ло по нїм, гоч о насельованю коре нї. Грожи нам нє ста ванє и сам бул на й за служнє й ши за єй будоРуснацох грекокатолїкох Бог зна як нашо наш лїднїки ванє, алє по ґрофови Антунови до Бачкей. преславя 300 роки од приселєня. Ґрашалковичови, предсидательови Памятна плоча Угорскей кральовскей комори. Прето думам же треба же бизме на тоту подїю указала би же охабели цо вецей шлїди о нас. Д луго ю окружовали набивани дзбаме о своєй прешлосци У каждей сфери живота духовного хижи з надом закрити, та ю з и материялного. У догварки зоз правом наволали палата. З красоту и упечатлївосцу, видвойовала ше у цалим Зомборе и докторандом Сашом Сабадошом, историчаром зоз Зомбора, Бачкей. Долу у нєй були канцелариї, полиция, архив, сом пришла на идею же бизме на месце дзе 17. януара хижи за слугох, а горе бивал управнїк. Будинок менял 1751. року подписани контракт о нашим преселєню, випатрунок вше кед пришли нови управителє. Меняли положели спомин-та блїч ку, лє бо па мят ну плочу по ше власци, держави и його намена, алє, ниа, стої и далєй руски, сербски и по анґлийски. Понеже Ґрашалковичова палата нє шка власносц Го роду Зом бо ра, вєд но зоз и хаснує ше по нєшка. П осле нашого пресельованя и подписованя контракту о Сабадошом, урядово зме були у городоначалнїка преселєню 17. януара 1751. року, до Бачки приселєни Антония Ратковича. Потримуюци мултикултуралносц того войводянского городу и памятку на його богату историю, городоначалнїк Раткович дал дошлєбодзенє же бизме положели тоту плочу. Инициятиву би требал потвердзиц Национални совит Руснацох. Кед же инициятива будзе потримана, шлїдуюце Националне швето Руснацох було би красна нагода за єй святочне одкриванє. И знова ше врацим на ^початок, же ридко хто зна же нашо приселєнє Франц Йозеф Редл подписал у Ґрашал ковичовей палати, та би мраморова таблїчка була тирваца памятка на наш початок на тей ровнїни. О концу нє будземе, бо го нє будзе. Док єден Руснак ту - ту и ми. Так як и палата. Стара є и руинована, алє стої и три ма ше. Па мят нїк од на й вис шо го ис то ри й но го значеня у Републики Сербиї, и нє да ше часу и людзом. Красавица є и конєц.^ Ґрашалковичова палата у Зомборе

2 РУСКЕ СЛОВО

Становиска висловени у тим тексту виключно авторово и нє вше одражую ушорйовацку политику новинох „Руске слово”

8. ОКТОБЕР 2021.

ЗМИСТ

РУСКЕ ■ Тижньовнїк 4-5. Интервю: Амбасадор Ян Брату, шеф Мисиї ОЕБС у Сербиї

■ Нашо места 6. Осиґуранє обисцох, медзи розкошом и нужду

■ Економия 12-13. Єшеньски фестивал у Кули

■ Мозаїк 14-15. Младежски проєкт Заводу за културу войводянских Руснацох

■ Руске слово у швеце 16-17. Папа Франциско у Прешове

■ Култура и просвита 18-19. Почал Дзецински тидзень

■ Людзе, роки, живот 26-27. Улїчна уметносц Александра Савановича Нахеїа: Щесце у шлєбоди

■ Духовни живот 29. Вирни у Петровцох преславели Кирбай

■ Информатор 30-33. Мали оглашки и Іп тетогіат

■ Спорт 34. СБ „Яша Баков” - Турнир у столним тенису у Шидзе

■ Интермецо 38-39. Горуци тепши

Насловни бок: Фестивал квеца у Кули Авторка фотоґрафиї: Андреа Медєши

УВО ДНЇК

Пише: Иван САБАДОШ, главни одвичательни редактор

„КОНЄЦ ШВЕТА” Ґлобалне „спаднуце” трох планетарно популарних диґиталних платформох: Фейсбуку, Инстаґраму и Вацапу хтори ведно скоро же маю вецей хасновательох як цо єст людзох на Жеми, а пондзелок, 4. октобра, нє були доступни дакус длужей як шейсц годзини, за милениялну ґенерацию представяли конєц швета. Крах, хтори по остатніх информацийох резултат интерней процесней гришки, а нє гакерского сайбер-атаку, тирвал нєполни роботни, лєбо школски дзе нь. Тоти найщешлївши, можебуц го и преспали. Медзитим, у дружтве и на берзох спричинел поремеценя векши як цо наставаю пре державне вдеренє у даякей векшей держави Трецого швета, лєбо ураґан трецей катеґориї у тропским пасу. Наводно, власнїк спомнутих апликацийох у тим дню страцел седем милиярди долари зоз свойого богатства. Не боїм ше же остане гладни - вироятнейше же финансийни утрати надоплолнї за мешац-два. Можебуц и скорей. Медзитим, нематериялни дружтвени, културни и вообще животни пошлїдки сиґурно ше буду чувствовац длужей. У реакцийох на тот найновши „чарни пондзелок” приявени цали спектер емоцийох - од гнїву и невереня же ше то наисце може случиц, по анксиозносц, напади панїки и озбильни еґзистенциялни страхи зоз хторима ше зочели милениялци, особи хтори народзени коло 2000. року, хтори виросли и жию у диґиталним швеце подеднак интензивно як ґенерация їх родичох, бабох и дїдох у тим стварним. Отвераю ше тиж и велї нови глїбоки и сущни теми за саме ткане нешкайшого чловечества. Як виртуалне здобуло таки уплїв на реалносц? Як зме дошли по ґлобалну зависносц од интернету, насампредз, од дружтвених мрежох? Чи ше тото цо не постоване и лайковане вообще и случело? И тоти ище важнейши: хто наисце контролуе интернет и чи то вообще и можлїве у класичним смислу, як цо ушорене лецене до Вселени лебо плївба по Шветовим морю? Чи е наисце невичерпне жридло информа цийох и знаня, та з тим и шлебоди, свойофайтова Аґора постмодерного часу як цо ше наздавали його снователе-идеалисти же будзе, чи простор инженеринґу думаня и перфидней манипулациї з становисками и емоциями хасновательох за рахунок комерциялних, лебо даяких ище нечеснейших и цмейших интересох? Чи нешкайши диґитални моґуле наисце моцнейши од векшини владох суверених державох и медзинародного порядку? Чи су наисце таки бизнисмене, визионере и филантропи, чи то лем слика о себе хтору домерковано креирую, понеже вше баржей здабу на колоритних неґативцох зоз филмох о Бондови. Питаня и дилеми скоро не маю конца - одвитовац голем на даедни и понукнуц голем даяки ришеня, вироятно медзи найвекшима задатками нашого часу, кед уж не можеме ришиц войни, глад, биду и канцер.

РУСКЕ СЛОВО

* ”РУСКЕ СЛОВО” - гласнїк по руски * Виходзи каждого пиятку * Снователь Национални совит рускей националней меншини * Видава НВУ ”Руске слово”, Нови Сад * Перше число вишло 15. юния 1945. року у Руским Керестуре * Адреса: НВУ „Руске слово”, Футожска 2/ІІІ, 21000 Нови Сад * Редакция: одвичательни редакторе/ки - Олена Планчак-Сакач, Ясмина Дюранїн, Микола М. Цап, Микола Шанта * редакторе/ки рубрикох - Мирон Горняк-Кухар, Александар Паланчанин, Мартица Тамаш, Славица Фейса, Вероника Вуячич * новинаре/ки - Мария Афич, Влада Дїтко, Андреа Медеши, Оля Русковски * лекторка Блажена Хома-Цветкович * ґрафична редакторка - Люпка Цвеїч * ґрафични дизайнерки - Мария Гудак, Таня Салонтаї * Телефон: 021/6613-697 * Предплата за цали рок: у жеми 1 500 динари, а у иножемстве 100 евра * Жиро-рахунок Вапса Іпїеза а.гї. Веодгагї 160-923244-82 * Девизни рахунок 160-0050870024999-53 * Рукописи ше нє враца * Друкує Друкарня ,,М ахіта дгаГ’ Петроварадин * Е-таі1: гегїаксі|а@ги§ке§1оуо.сот * ^ е Ь «Не: тетете.ги«ке$1оуо.сот * ¥ ^ I88N 0350-4603 * СОВІ88 8К-ГО 15915778 * Друковани тираж 2 000 *

Директор др БОРИС ВАРҐА *** Главни одвичательни редактор ИВАН САБАДОШ

8. ОКТОБЕР 2021.

Новини „Руске слово” одликовани зоз Орденом братства и єдинства зоз стриберним венцом 1970. року.

РУСКЕ СЛОВО 3

ТИЖ Н ЬО В НЇК

ИНТЕРВЮ :

АМБАСАДОР ЯН БРАТУ, ШЕФ МИСИЇ ОЕБС У РЕПУБЛИКИ СЕРБИЇ

МОЦНЄНЄ ДЕМОКРАТСКИХ ИНСТИТУЦИЙОХ НАШ ФОКУС Диялоґ сущни принцип ОЕБС-а и ми подполно потримуєме платформи дзе ше шицки гласи може чуц орвежски дипломат Ян Брату од першого януара 2021. року превжал положенє шефа Мисиї Организациї за европску безпечносц и сотруднїцтво (ОЕБС) у Сербиї у рангу амбасадора. Мисия ОЕБС у нашей жеми урядово присутна уж 20 роки, а амбасадор Брату за „Руске слово” потолковал єй роботу и вредносци за хтори ше заклада.

оо© о(Л о

Р С Мисия ОЕБС у Сербиї през сотруднїцтво зоз националнима совитами, державнима институциями и цивилним сектором у континуитету ангажована на унапредзованю меншинских правох. У хторей мири тота активносц значна за розвой демократского дружтва у Републики Сербиї? - Отворени диялог базовани на инклузивним приступу, ключни за кажду демократску систему хтора одвичательна своїм гражданом. У партнерстве зоз Владу Сербиї, нєзависнима институциями, цивилним дружтвом, представителями националних меншинох, медиями, новинарскима здруженями и иншима релевантнима партнерами, Мисия ОЕБС у Сербиї ше намага потримац безпечне и стимулуюце окруженє у хторим ше о розличних думаньох отворено дискутує и хтори ше розришую през диялог. Диялог сущни принцип ОЕБС-а и ми подполно потримуєме платформи дзе ше шицки гласи може чуц. Мултиетнїчне дружтво и културна рижнородносц Сербиї, то єй моц и предносц, а Устав и провадзаци закони потримую представянє, шлєбоду виражованя и запровадзованє меншинских правох. Шицки гражданє, нє лєм меншини, треба же би ше предлужели чувствовац сиґурни участвовац у явним живоце и запровадзовац свойо права, а источасно участвовац у конструктивней интеракциї зоз институциями. Совити националних меншинох обезпчую важни институцийни механїзем за унапредзенє меншинсих правох у обласци информованя, култури, язика и образованя, а Мисия ОЕБС у Сербиї их потримує през розлични програми будованя капацитетох. Влада Сербиї у актуалним составе ма Министерство за людски и меншински права и дружтвени диялоґ. Чи то потвердзене же тоти обласци явного живота нєзаобиходни и єднак важни кед слово о вибудови гражданского дружтва? - Институцийни механїзми хтори маю за циль защиту людских и меншинских правох и злєпшанє живота гражданох нє вязано за етнїчну припадносц, придатни у каждей жеми. Институциї зоз окремним мандатом цо ше дотика людских правох можу обезпечиц додатни импулс гражданским лєбо институцийним инициятивом. Медзитим, пре саму структуру рижнородного дружтва у Сербиї - а я тоту рижнородносц видзим як єй моц - розправа и занїманє зоз тему меншинских и людских правох подєднак нєобкеруюци кельо су и хасновити. Креированє окремного

4 РУСКЕ СЛОВО

Е 0 0 С

ми ни стерства моцни знак же ше гу тим питаньом приступа озбильно. Медзитим, окрем формованя окрем них ин сти ту цийох, нє обход не обра циц окрем ну ува гу на ствар не за про вад зо ва нє люд ских пра вох и применьованє шицких релевантних законох, медзинародних обовязкох и обовязкох ґу ОЕБС-у у пракси. Розлични институциї прето маю окремну одвичательносц у тим поглядзе, же би розвили и отримали кохезивне и одпорне дружтво. Цо ше дотика диялоґу, тримам го за состойну часц гоч хторого демократского процесу у европских дружтвох. Конкретно, Мисия ОЕБС потримує заєднїцки медийни проєкт НВУ „Руске слово” и Националного совиту Руснацох „Од права националних меншинох на информованє по унапредзенє професийних стандардох - Медийна стратеґия Републики Сербиї и Интерни медийски етични кодекс”. Яке значенє того про єкта, зоз ста нови ска ОЕБС? - Явне информованє на язикох националних меншинох важне подруче интересу Мисиї ОЕБС. Гражданє хтори припадаю националним меншином треба же би уживали шицки права як и державянє Републики Сербиї, хтори им заґарантовани зоз Уставом. Окрем того, вони маю заґарантовани права як припаднїки националних меншинох. У складзе зоз прогресивним законодавством Сербиї, национални меншини уживаю право на информованосц и шлєбоду виражованя на своїм мацеринским язику. Мисия промовує политични и медийски плурализем як вредносци у мултикултурним и мултиетнїчним дружтве Сербиї. Далєй, Акцийни план за Медийску стратегию Влади Сербиї стимулує креированє и применьованє интерних етичних кодексох у медийох хтори поштредно основали совити националних меншинох, у складзе зоз Етичним кодексом НУНС-а и УНС-а и зоз началами явного сервису. Спрам Медийскей стратеги, меншински национални со вити маю знач ни компетен циї у по глядзе промо во ваня информацийох од явного интересу. Важне же би совити 8. ОКТОБЕР 2021.

ІІ2піоупіік@ ги5кезІоуо.сот

националних меншинох положели етични стандарди як свой стратеґийни приоритет кед слово о плурализму и ушорйовацкей нєзависносци медийох. Ту Мисия ОЕБС видзи барз важну функцию интерних етичних кодексох хтори реґулую одношенє медзи меншинскима медиями и националнима совитами. Наша мисия промовує механізми самореґулациї и правдиви демократски намаганя кед слово о запровадзованю правох и шлєбодох. Прето ше наздаваме же Кодекс „Руского слова” будзе дошлїдно применьовани, а наздаваме ше и репликовани у других медийох, прилагодзени другим националним меншином. Солидне число меншинских националних совитох и медийох уж указало порихтаносц участвовац у тим проекту. Цо Вам то гутори о характеру меншинскей заєднїци у Сербиї, и чи єй демократски капацитет потераз можебуц нє бул до статоч но пре по знати? - Мило ми же меншински заєднїци у Сербиї указали значни уровень анґажованя у велїх обласцох явного живота, од хторих єдна шлєбода виражованя у медийох. Конструктивна улога и вредне доприношенє фаховцох хтори при пад нї ки на ци о нал них мен ши нох були ключ ни еле мент у ви роб ку Меди й скей страте ґ иї, за хтори ше наздаваме же ше предлужи у фази применьованя. Факт же даскельо совити националних меншинох заинтересовани за розвой интерних етичних кодексох же би затри мали ви со ки уро ве нь етич них стандардох и обезпечели почитованє ушорйовацкей нє за ви сно сци меди й ох хто ри ви да ваю, на и сце похвалне. Наша Мисия порихтана потримац дальши намаганя у тим напряме.

РС

Гоч сце нє длуго на чолє Мисиї ОЕБС у Сербиї, яки ваш упечаток, чи зме на добрей драги кед слово о намири же бизме постали часц ЕУ. Цо нам предносц, а цо евентуални нєдостатки у тим процесу? - Отримуюци реформи у найлєпшим интересу гражданох Сербиї и сербского дружтва, без огляду на членство у ЕУ. Мисия ОЕБС-а у Сербиї потримує власц у їх приоритетних обласцох реформох у складзе зоз обо вязками и прин ци па ми ОЕБС-а, на хто ри ше Сербия, вєдно зоз другима 56 державами учашнїками, по власней дзеки обовязала. Наш фокус, базовани на нашим мандату, остава на моцнєню демократских институцийох; промоциї владавини правох; унапредзеню шлєбоди медийох, етики и професионализма; пестованє одвичательносци и професионализма у секторе безпечносци. Шицки тоти обласци у подполносци потримую стратеґийни цилї жеми, през роботу у партнерстве зоз институциями у Сербиї на виробку законох и политикох, обзпечованю медзинародних праксох и совитох, и запровадзованю активносцох и обукох за вибудов капацитетох. По моїм думаню, Сербия указує пошвеценосц запро вад зо ваню велїх зложе них ре фор мох, чий ше темпо, наздаваме ше, предлужи у инклузивних, транспарентних процесох хтори у интересу шицких гражданох Републики Сербиї. ■ И. Сабадош/Ам. Ранкович

РС

8. ОКТОБЕР 2021.

СТАНОВИСКА Пише: Каролина ДЖУДЖАР, професорка руского язика

СЕМАФОР БЕЗ СЕМАФОРА Єст велї ствари котри треба вжац до огляду кед ше ма розвагац чи лєпше жиц на валалє, чи у городзе. Гласам за валал. Указало ше, окреме у остатнїм чаше, же живот на валалє ма велї предносци. Од здравшого способу жи вота, прейґ меншей гужви и розпеченого бетону, до ситуа циї зоз коро ну. Пан де мия ви ру су ко ро на при нє сла дра матич ни пре менки каждому поєдинцови и людзе ше мушели зочиц зоз численима проблемами и утратами. Збунєтосц, нєсиґурносц, еґзистенциялни страхи, осаменосц. З друго го боку, цале тото, потераз нам нєпознате искуство принєсло и свойофайтову солидарносц медзи людзми, старанє о ближнїх зоз котрима зме анї нє були таки блїзки, о сушедох, о приятельох. Тиж, вельке вдеренє прецерпела и просвита, односно школа. У тим школским року уведзени „семафор модел” котри у тей хвильки ище вше на моци. Як и шицко на тим швеце, так и тото ма свой добри и подли бок. Подли бок тот же може настац хаотична ситуация кед ше школяре ознова почнє дзелїц по ґрупох або, зохрань бо же, ознова буду на онлайн. Хто у таким (уж прежитим сценарию) зачува здрави розум, кажда му чесц. Заш, добри бок же ше при тим моделу заступа децентрализация. То значи же Министерство нє будзе накладац же би шицки школи прешли на онлайн наставу, алє ше будзе провадзиц указателї зоз терену - покля безпечне, ходзи ше до школи, без огляду же можебуц уж у сушедним месце школа роз пу щ ена пре коро ну. Прешлого школского року главни город диктирал темпо и саму роботу просвити у цалей держави. Як було там, так мушело буц вшадзи. З оглядом на тото же Беоґрад, та и други векши городи маю векше число жительох, цалком розумлїве же и можлївосц за хороту векша. По са мей ло ґ ики, хо ро ти ше зя вюю дзе чи сле носц век ша и з тим и вироятносц за єй преношенє и оберанє век ша. Спрам того, живот на валалє вшелїяк у предносци. Менше число жительох - менша шанса же ше мож похо риц. Остава нам видзиц же як ше цала тота задумана систе ма отрима у пракси. Вше баржей видно же нє шицки єднак прилапюєме и розумиме озбильносц ситуациї. И за тото єст причина, а то диктат од горе. Цалого лєта ше ходзело на спортски змаганя, на концерти, ишло ше на лє то ва ня, а те раз озно ва ви ходзи же год зи ни физич но го воспитаня и музичней култури найопаснєйши пре блїзки контакт медзи школярами. То лєм єдна од стварох прецо ше траци довириє и до Кризного штабу, и до медицинарох, та и до самей власци. Як ше да заключиц зоз приложеного, та и зоз ситуациї у цалей держави, яґда же семафор роби, лєм му шветла нє швица як треба. Затераз, плїваме. Лєм нє треба правиц додатни габи. Становиска висповени у тим тексту виключно авторово и нє вше одражую ушорйовацку политику новинох „Руске слово ”

РУСКЕ СЛОВО 5

НАШО МЕСТА І

ОСИҐУРАНЄ ОБИСЦОХ

РОЗКОШ ЧИ НУЖДА После нєщесца хторе ше случело Дудашовей фамелиї з Руского Керестура, хторим пред мешацом за кратки час згорело шицко цо роками, чували, шпоровали и вредно будовали, велї ше заштудирали же як мало треба же би ше прейґ ноци остало без шицкого ре огнї и нєщесца, велї озбильнєйше почали роздумовац о осиґураню своїх нєрухомосцох, та ше поставя питанє чи осиґуранє луксуз, чи нєобходносц? Случай Дудашовей фамелиї за кратки час порушал велїх, та нєодлуга секретар Месней заєднїци Михайло Пашо зорґанизовал вельку гуманитарну акцию, алє як гвари, таки подцаг вимага вельо моци и сцелосци. - Ми у Месней заєднїци орґанизуєме гуманитарни акциї и помагаме нашим гражданом кед су у вельким нєщесцу, як цо и нєдавни случай зоз Дудашову фамелию хторей погорело обисце. Єдну таку гуманитарну акцию зме порушали, бо таки случай, на щесце, нє бул потераз у валалє, алє тераз видзиме кельо ту енерґиї, дзеки и моци треба же би ше шицко попровадзело и покончело. Барз водзиме рахунку о каждей уплати, о каждим динару, шицко треба тримац у глави, остарац ше, та прето з тей нагоди апелуєм на гражданох же би ше начас обрацели осиґуруюцим хижом, понеже то барз приступачне каждому. З другого боку, Дудашово мали и щесца, бо людзе у Зоранови видзели доброго, чесного и барз вредного чловека, прето ше помоц швидко и збера. Медзитим, у такей ситуациї вельки ризик чекац на других. Прето кажде треба на першим месце же би бул одвичательни спрам себе. Як знаме, нєшка нєт паприґара хтори нє ма осиґуранє за

ВНЄДЗЕЛЮ БУЛ ИЩЕ ЄДЕН ОГЕНЬ Внєдзелю, 3. октобра, у пополадньових годзинох, вибухнул огень на улїци Ирини Провчи у Руским Керестуре. Запалєла ше шопа у єдним обисцу, медзитим пре швидку реакцию Добродзечного огньогасного дружтва огень загашени и зопарта векша чкода. Спред ДОД Руски Керестур апелую на гражданох же би були осторожни, насампредз прето же сезона зогриваня почнє нєодлуга, а познате же то найкритичнєйша часц рока. М. Дж.

6 РУСКЕ СЛОВО

свою паприґу, та думам же би так исто требало осиґурац и свойо обисце - гвари секретар МЗ Михайло Пашо. ОБЕЗПЕЧОВАНЄ НЄ ВЕЛЬКИ ТРОШОК Як Пашо додава, и сам осиґурал свойо обисце ище пред двома роками, и твердзи же то нєшка нєобходне. - Свойо обисце сом осиґурал од огня, крадзи, вилїву и трешеня жеми, и то шицко винєше коло 8 000 динари до рока. Кед порахуєме, то у виносу одприлики двох паклочкох циґаретлох мешачно, а заш лєм „шпиш” на мире - гвари Михайло Пашо. И Александар Дудаш з Руского Керестура подобно дума. На його хижи, пред даскельо роками витор повалял черепи, та осиґуруюца хижа покрила шицок тро шок. - Роздумовал сом так же, хто вожи авто, муши го и осиґурац. Кед вредносц авта коло 3 000 евра, осиґу ранє за ньго коло 7 чи 8 000 динари до рока. З друго го боку, кед хижа вредзи вельо вецей, а осиґуранє за ню рочнє приблїжно исте, вец нєт лоґики чом би дахто нє осиґурал и хижу - констатує Дудаш хтори хи жу осиґурал першираз пред осем роками, а после чкоди на закрицу од моцного витру, осиґуранє виплацело предвидзену суму. ПОЗИТИВНЕ ИСКУСТВО - Дас два раз ми витор направел материялну чкоду, че репи ми були поваляни, приявел сом до осиґуруюцей хи жи, пришли людзе з Нового Саду, висликовали, пораховали и виплацели суму хтора була адекватна чкоди. Придал сом предрахунок од тей фирми хтора ми оправяла закрице, и яка була чкода, тельо з осиґураня виплацели. Обисце сом осиґурал од огня, витру и крадзи, то тото цо на тих просторох найчасатейше, плацим до рока коло 8 000 дина ри, и задовольни сом - толкує Дудаш.^ Ан. Медєши 8. ОКТОБЕР 2021.

те5Іа@ гизке5Іоуо.сот

У ВЕРБАШЕ

НОВИ ПРЕВОЗКИ ДОМУ ЗДРАВЯ И ОБЩОМУ ШПИТАЛЮ Дом здравя „Велько Влахович” и Общи шпиталь Вербас достали од Покраїнскей влади нови превозки за потреби пациєнтох, преноши општин ски сайт. Директорка вербаского Дома здравя др Ясмина Аси и директор Общого шпиталю др Милан Попов превжали ключи превозкох, котри им на святочносци отриманей у Новим Садзе уручел предсидатель Покраїнскей вла ди Иґор Мирович. Вкупно подзелєни 32 нови санитетни, диялизни и путнїцки превозки за патронажу, з провадзацу медицинску опрему, за чию набавку Покраїнска влада видвоєла 100 милиони динари. Дом здравя „Велько Влахович” достал превозку за превоженє пациєнтох на диялизу, а Общи шпиталь Вербас достал санитетну превозку. Нови 32 превозки сцигню до домох здравя и шпитальох ширцом Войводини и оможлївя, окрем лєгчейшого транспорту пациєнтох, швидшу и ефикаснєйшу роботу и векшу безпечносц шицким котри помагаю тим котрим помоц потребна - визначел з тей нагоди Мирович. Покраїнска влада, по Мировичових словох, од 2016.

року обезпечела вецей як 90 нови превозки за здравствену систему Войводини, зоз чим значно унапредзена здравствена система, попри других значних укладаньох векших як 12 милиярди динари. - Покраїнска влада обновела вецей клинїки Клинїчного центру Войводини, а у цеку роботи на вибудови блокох Б и Ц Клинїчного центру, як и роботи на реконструкциї шпиталю у Кикинди. Вєдно зоз державу предлужиме робиц на унапредзеню нашей здравственей системи и на реконструкциї шпитальох у Суботици и Зомборе котри приоритетни - заключел Мирович. О. Р.

„КОМУНАЛЄЦ” НАЩИВЕЛ ДРУЖТВО ЗА ПОМОЦ МНРО „ХИЖКА”

ДАРУНКИ ЗА КРАСШЕ ДРУЖЕНЄ Представники Явного комунал но го подприємства „Комуналєц” и Општинскей ради нащивели под’защитних Дружтва за помоц МНРО „Хижка” у Вербаше и упознали ше з активно сцами и усло виями у котрих роби тото здруженє. Тиж, нащива „Хижки” була и нагода за уручованє дарункох котри под’защитним придали директор ЯКП „Комуналєц” Иґор Шкундрич, зоз жаданьом же би им пребуванє и друженє були цо красши и приємнєйши. Активносци „Хижки” финансує Министерство за робо ту и социялни питаня, по проєктох Союзу за помоц МНРО АП Войводини, а потримовка сцигує и од локалней само управи. У планох же би ше порушало социялне поднїмательство, дзе би под’защитни „Хижки” вирабяли пластични и метални привязки. За машину котра им потребна за тоту роботу средства уж обезпечени. По словох предсидательки „Хижки” Александри Баїч, маю жаданє прешириц сотруднїцтво зоз „Комуналцом”, же би вони були хаснователє їх услугох накадзи зажиє їх 8. ОКТОБЕР 2021.

поднїмательска робота. ЯКП „Комуналєц” дружтвено одвичательне подприємство котре ше дзечнє уключує до числених акцийох и помага заєднїци, гварел з тей нагоди директор вербаского подприємства. наших сушедових, хасновательох услугох „Хижки”, жадаюци их дакус обрадовац. Жадал бим винчовац членом здруженя же су максимално уключени до дружтвеней роботи, же участвую у числених роботньох и спортских активносцох. Винчуєм, нє лєм им, алє и людзом котри ту каждодньово, дарую им увагу котра им потребна, стараю ше о нїх и жадаю им злєпшац днї. Часто, можебуц, забудземе на тоту катеґорию согражданох. Нєшка зме ту же бизме ше з нїма дружели и указали им увагу котра им припада. Вони найвекши борителє нашого дружтва, указую нам як и у чежких животних хвилькох треба исц далєй так же ше уключую до дружтвеней роботи и посцигую завидни резултати заключел Шкундрич по законченей нащиви. О. Р.

РУСКЕ СЛОВО

НАШО МЕСТА ЗОЗ ОПШТИНИ КУЛА

РОТАРИ КЛУБ ПОДАРОВАЛ ДРОНИ ДО ШКОЛОХ Представителє Ротари клубу Кула, 27. септембра у Шветочней сали Општини Кула уручели на дарунок дрони директором шицких основних школох у Оп штини, та медзи нїма и керестурскей Школи „Петро Кузмяк”, як и основней школи зоз Коцура. На шветочносци бул присутни и предходни гувер нер Ротари дистрикта 2483 Сербия и Чарна Гора Да нило Лєвнаич, а за вредни дарунки подзековал предсидатель Скупштии Општини Кула Владимир Дюро вич. Дюрович, док дзековал, визначел же тот дарунок оможлїви школяром и наставнїком лєгчейше ше упознац з новима технолоґиями. Як пояшнєл, дрони нєшка ше уж широко применюю у полициї, войску, по польопривреду, и прето школярох нєобходне обучиц у найвчаснєйшим периодзе школованя. Данило Лєвнаич на шветочносци потвердзел же тот значни дарунок кулским школом оможлїви ище квалитетнєйше диґиталне описменьованє. Вон здогаднул же Ротари клуб Кула пред двома роками уж подаровал рахункари, тераз дрони, а нєодлуга планую подаровац ище мБот мали роботи за висшу фазу програмованя. Предсидатель Ротари клубу Кула Ненад Марянович ви значел же прецо ше опредзелєли потримац тоту донацию

котра подрозумйовала и обуку наставнїкох технїчного образованя, а котра тиж нєдавно орґанизована у Суботици. Донация основцом олєгча ученє програмских язикох скреч и пайтон, цо предвидзене з наставним планом и програму рахункарства и информатики за пияту и шесту кла су. Дрони подаровани у рамикох акциї „За лєпшу школу” хтору запровадзую Ротари клуби у Сербиї з потримовку Министерства просвити, науки и технолоґийного розвою и локалних самоуправох. М. А.

КАРИТАС У РУСКИМ КЕРЕСТУРЕ

У ОПШТИНИ ШИД

ПОВОЛАНКА ДЗЕЦОМ НА ПИЯТКОВО ДРУЖЕНЯ

БУЛО 216 АКТИВНИ СЛУЧАЇ

По дворочней прерви пре епидемийну ситуацию, нєдавно ознова по чали пиятково Друженя за дзеци хтори у своїх просторийох орґанизує парохийни Каритас у Руским Керестуре. На друженя поволани дзеци основношколского возросту, а за нїх волонтере пририхтали ве лї активносци, од вшелїяких бавискох, дружтвених, спортских, креативних роботньох з вецей обласцох, од подобових по кухарски, та преглїбйованє духов них и вирских темох. Розуми ше, у шицким ше дзецом предклада дїйствовац у духу медзисобней християнскей любови, почитованя, и прилапйованя ка-

8 РУСКЕ СЛОВО

ждого такого яки є, як визначує координаторка парохийного Каритасу Соня Алексич. На перших друженьох у но вей сезони, дзеци участвовали и помагали старшим волонтером правиц природни яблуков есенц хтори ше потим, предава, а приход идзе за Каритасово акциї. Пиятково друженя за дзеци ше отримую у познатим терми ну од 20 по 21,30 годзин. М. А.

На подручу општини Шид по податкох хтори пондзелок сообщел директор Дома здравя у Шидзе др Крсто Куреш, призначени 216 активни случаї вируса корона. Прето др Куреш поволує гражданох на почитованє шицких епидемийних мирох. Тиж без почежкосцох ше запровадзує и вакцинованє гражданох. По його словох, першу дозу вакцини потераз достали 14 163 особи, другу дозу достали 13 655 особи, а трецу дозу 1 787 особи. Наш собешеднїк визначує же на розполаганю єст достаточне количество вакцинох и за гражданох хтори ше приявели прейґ Е-управи, а тиж и за гевтих хтори сцу вакцину достац на шлєбодно, односно без приявйованя. На розполаганю Спутнїково вакцини, потим Файзер бийонтеково, як и Синофармово вакцини. Др Куреш, хтори и главни координатор здравствених службох за миґрантох, нам ище гварел же на подручу општини єст реґистровано 790 миґрантох у трох прилапююцих центрох и доброго су здравственого стану. После адаптованя влєце, у функциї ознова прилапююци центер за миґрантох „Принциповец”. Вл. Дї. 8. ОКТОБЕР 2021.

те5Іа@ гизке5Іоуо.сот

У КУЛСКЕИ ОПШТИНИ

ПУНКТ ЗА ВАКЦИНОВАНЄ ОЗНОВА У МЛАДЕЖСКИМ ДОМЕ Пре актуалну епидемийну ситуацию у Општини Кула и звекшану потребу за имунизацию жительства, Штаб за позарядово ситуациї принєсол одлуку же ше од 1. октобра, вакцинованє зоз Дому здравя Кула, ознова преноши на пункт за вакцинованє у Младежским доме, у улїци Дюри Струґара 54 у Кули. Пред початком вакцинациї обєкт дезинфиковани и цалком пририхтани за нову потребу, а з активносцами координує др Жарко Шевин, директор Дому здравя. Цо ше дотика вакцинованя, на дзень, 5. октобра, по

податкох яки зме достали од главней шестри на пункту за вакцинованє, першу дозу вак цини прияли вкупно 13 764 особи, другу дозу прияли 13 224 гражданє, цо значи же другу дозу чека 540 особи, док зоз трецу дозу вакциновани 1 934 особи. По неурядових податкох, на тестираню у Доме здравя у прешлим тижню зазначени нови 138 особи зоз местох кулскей општини хтори були позитивни на вирус корони, а медзи нїма и штири особи зоз Руского Керестура. М. А.

МЕДЗИНАРОДНИ ДЗЕНЬ СТАРИХ

У ОПШТИНИ ВЕРБАС

ТРЕБА ШЕ ПРИЛАГОДЗИЦ

О ДНОШ ЕНЄ ВЕКШОГО ОДПАДУ

Медзинародни дзень старших особох представя окремни дзень за стар ших ширцом швета, а каждого року ше означує 1. октобра. Тот дзень ше означує у швеце, алє и у нас, з цильом же би ше наглашело яке важне прилагодзиц окруженє у котрим жиєме потребом и способносцом наших согражданох у познєйших рокох. Старенє попуалациї нєшка представя єден з найвекших успихох члоДруженє пред двома роками у Коцуре вечества, алє и єден з найвекших явноздравствених виволаньох, з нїяки окремни стретнуца за старших, оглядом и на епидемийни стан яки тирва понеже найважнєйше же би шицки зачу уж длугши час. У популациї старих вали свойо здравє. Алє, дзечнє ше старокреме загрожени тоти людзе котри жию ши здогадню друженя котре предпрешсами, людзе з инвалидитетом, велї вило- лого октобра орґанизовал коцурски парохиялни Каритас, дзе препровадзели жени занєдзбаносци и осаменосци. Хороти як цо то деменция и коґнитив- красни хвильки у бешеди, рекреативних не поремеценє, од котрих старши нє бавискох, а коло музики аж и затанцоваридко охорюю, у нєшкайшим дружтве, ли и зашпивали. На тим друженю заключели же прав нажаль, вельо раз нє похопени на прави диве єдно мудре виреченє хторе гвари же способ. Означованє Медзинародного дня стар „Крашнє буц стари”. Нагода же би ше ших особох ма за циль указац шицким старши валалчанє тераз стретли, вишли нам на важносц социялного уключованя зоз обисцох, помодлєли ше и побешедостарших, важносц промовованя єднакос- вали то провадзенє Службох Божих ци, благостану и просперитету заєднїц- котри ше поряднє отримую у церковней сали при грекокатолїцкей церкви у кого за шицких гражданох. Пре нєвигодну епидемийну ситуацию Коцуре, покля ше нє закончи єй обнова. О. Р. того року у Коцуре нє були орґанизовани 8. ОКТОБЕР 2021.

После одношеня векшого одпаду з улїцох у Вербаше, роботнїки „Чистоти” ЯКП „Комуналєц” исту акцию шлїдуюцого тижня запровадза у шицких местох општини. Одношенє нєпотребних стварох з валалских ґаздовствох запровадзи ше попри порядного одношеня шмеца, сообщене на општинским сайту. Жителє валала до 7 годзин, у дню кед ше по розпорядку одноши и комунални одпад, треба же би винєсли и векши ствари опрез своїх хижох. До тей файти одпаду учишлює ше стари мебель, авто-ґуми, тварда пластика, скло и подобне. Апелує ше на гражданох же би нє виношели будовательни одпад и одпад зоз животиньох. Розпорядок одношеня векшого одпаду: Савине Село 11. октобра, Равне Село 12. октобра, Змаєво 13. октобра, Бачке Добре Польо 14. октобра, Коцур 15. октобра. М. Г. К.

РУСКЕ СЛОВО

ЕКОНОМИЯ ЧКОДИ У КЕРЕСТУРСКИМ ХОТАРЕ, НАЙВЕЦЕЙ НА ПАПРИҐИ

КРАДЗИ ПО ПОЛЬОХ ТРЕБА ПРИЯВИЦ ЛЄМ ДО МУП-У

Пише: Андреа МЕДЄШИ

През лєто и єшень, у чаше кед дозреваю польоприведни култури, барз части крадзи плодох на польох. Крадоше нє „зарезую” нїкого, а крадню шицко - од жита, кукурици, овоци и желєняви, та аж и бетелїну, шено и сламу. Но, по рускокерестурским хотаре ше, по словох нашого польочувара, на щесце, нє краднє тельо кельо по других хотарох, гоч тей єшенї, пре добру цену, паприґа була „на мети” крадошом вельо вецей як прешлих рокох сезони обераня паприґи, початком септембра, Яким Надь бул нєприємно нєсподзивали кед на своєй парцели обачел пооберану паприґу, на вецей як три ферталї гольта. Пооберане ми коло три ферталї гольта и то нє мо гло буц по о бера не за єден дзень. Нє лапел сом крадошох, алє по тим же папри ґа нє була пола ма на, поведол бим же оберане през дзень. Нє вошли як „воли до капусти”, алє крашнє бу ло пооберане, як да знали оберац. Тоти хтори крадню вироятно знаю же ми, поведзме, обераме папиґу до поладня, и же ю вец идземе дому преберац и складац до мехох, та у тим периодзе вони можу пойсц на польо краднуц. Роздумовал сом же можебуц то були и бувши роботнїки, бо я нє мал роботнїкох з валалу, алє нє можем твердзиц бо сом нє видзел - приповеда Яким Надь и додава же то нє першираз же мал „роботи” з крадошами, понеже подобну ситуацию мал и пред коло 10 роками.

ЄСТ ВЕЛЬО РОБОТИ ЗА ПОЛЬОЧУВАРСКУ СЛУЖБУ - Теди ми пооберали коло пол гольта. Я особнє то нє видзел, алє видзел єден мой приятель же вецей людзе на трактору ми обераю паприґу на полю. Понеже мам па приґу на Сейкох, за Новим населєньом, нас коло 15 паприґарох ше теди орґанизовало же бизме ходзели чувац паприґу. То коштало 100 евра по гольту, и знало ше же ходза двоме чуваре зоз псом и зоз пушку, та то теди вредзело - гвари Яким. Кулска Польочуварска служба облапя шицки населєни места на териториї општини Кула, о хторей водза бриґу лєм

10 РУСКЕ СЛОВО

осемцме польочуваре. Окрем же водза ра хунку о обрабяцих поверхносцох, надпатраю и нєконтроловане пилєнє древох у хотаре. - Перше проблем у тим же нас, польочуварох, нєт досц, окреме кед дахто пойдзе на рочни, або на хорованє. Нєдавно колеґа зоз Вепровачу бул на хорованю, та сом бул задлужени и за Вепровач и за керестурски хотар. Скорей нас було 16, а тераз нас остали лєм осемцме у цалей општини приповеда польочувар Владимир Шимко. ПРОДУКОВАТЕЛЄ ШЕ И САМИ ОРҐАНИЗОВАЛИ - Цо ше дотика польских крадзох, того року найвецей бул акцент на паприґи. Було крадзи на Малим Медєшу було чкоди и у кукурици, було ґаженя по кукурици, оганяня, заплєнєни єден авто и було ище даяки доказни материяли. На Медєшу ше продукователє паприґи и сами орґанизовали, та чували поля бо вельо крадли зоз Бачкого Брестовцу и Бачкого Ґрачцу, но после як зме заплєнєли авто, шицко ше дакус змирело - толкує Шимко. Найвекши проблем при польских крадзох тот же крадошох чежко пренайсц на терену. Медзитим, аж и кед их польочуваре 8. ОКТОБЕР 2021.

екопотуа@ ги5ке5Іоуо.сот

влапя на дїлу, доказованє крадзи часто длуги и чежки процес. - Крадзу, хтора була тераз у септембру, сом нє приявел полициї, бо сом на парцелу нє ишол даскельо днї, а кед сом видзел же пооберане, уж було позно, прешло даскельо днї од крадзи. Нє мал сом валидни доказ. Польочуваро ви сом гва рел, вон напра вел за пи снїк, ви сли ковал ме у папри ґи як доказ же нєт червеней паз призи, и то шицко. Волал сом и до полициї розпитац ше за мой слу чай, же чи при я ва да кому прешлїдзена, медзитим з полициї були барз нєлюбезни и нє да ли ми нїяку хасновиту информацию - гвари Надь, а о поступку приявйованя Владимир Шимко предлужує.

стуре, вец виходзи и полиция на терен, и то идзе потупова приява до инспекторох, хтори то вец далєй виглєдую - толкує Владимир Шимко и додава: - Проблем лєм у тим же ми нє маме тельо можлївосци рушац ше по польох як полиция, понеже нє маме авта, лєм моторки. Односно маме єдну превозку и на нєй виходзиме на терен кед ше уж наисце преверши у крадзи. З другого боку, проблем и у тим же полиция нє так позна польски терен, вони ше ве цей ру шаю по ур ба них ме стох и вец ше у хотаре нє знаходза. Но, я одприлики знам хто „познати” крадоше так же их тримам

ВИСЛИКОВАЦ НЄПОЗНАТИХ ЛЮДЗОХ И АВТА НА ПАРЦЕЛИ

У ШИДЗЕ ПРЕДСТАВЕНИ КРЕДИТИ РОЗВОЙНОГО ФОНДУ ВОЙВОДИНИ

КРЕДИТОВАНЄ ЗА РИЖНИ ПОТРЕБИ Прешлого тижня у Шидзе Розвойни фонд Войводини и Општина Шид односно Канцелария за локални економски розвой, орґанизовали представянє такволаних кредитних линийох за польопривреднїкох. Розвойни фонд представел можлївосци за доставанє кредитох - за обрацаюци средства за инвестованє, потим за розвой туризма, за купованє жеми и механїзациї, системох за наводньованє и средствох з ИПАРД про грами. Як поведзене, шицки тоти мо жлївосци ше одноша на реґистровани польопривредни ґаздовства, як и правни особи и здруженя.

- У случаю кед видзиме даяку нєпознату особу на парцели, хтора нє ма парцелу на тим месце, та кой ше тоти осо би одда лює. Треба волац польочуварску слу жбу лєбо полицию, гоч кого. Окреме кед у питаню и даяки превозки. Найлєпше висликовац поведзме авто, лєбо людзох и то-

„на оку”, алє вшелїяк же людзе треба же би цо вецей приявйовали кед видза нєпознату особу на парцели, нє треба же би ше бали - гвари вон. ТРЕБА НАВОЛАЦ ПОЛИЦИЮ

ти знїмки лєбо слики послац польочуваром, то цалком валидне. Ми после тоти докази прешлїдзуєме правней служби, а потим Яв не тужительство водзи поступок, то вецей нє наша робота. Значи, цо ше дотика векших крадзох, хтори ше углавном случую у околних местох нє тельо у Кере з 8. ОКТОБЕР 2021.

Же крадзи и шицки други нєправилносци на полю треба приявй овац ви ключ но до МУП-у на число телефона 192, потведзую и пред си дате ль ка Здруже ня папри ґ арох Душица Орос, хтора вєдно зоз секретаром МЗ Михайлом Пашом и польопривреднїком Елемиром Надьом початком септембра нащивела началнїка и коман дира МУП-у у Кули, а хтори теди дали об грун това нє же зоз Ке ре стура нє було нїяки прияви о крадзох по польох. ■

У мено домашнїх предсидатель Општини Зоран Семенович и руководителька Канцелариї за локални економски розвой Желька Ярич визначели же праве така презентация кредитних можлївосцох барз значна за польопривреднїкох, бо нєпоштредно могли дознац цо ше шицко кредитує и под якима условиями. Кед слово о активносцох на валалох општини Шид, цо тиж на якишик способ вязане за економски розвой, треба повесц и тото же Општина Шид од Министерства за старанє о валалох достала 438 000 динари за орґанизацию „Михалових (Михольских) стретнуцох валалох” у општини Шид. Средства достати по явним конкурсу. Зоз локалней самоу прави нависцую же штредком октобра тоти стретнуца буду отримани, а домашнї будзе валал Куковци, у хторим ше позбераю представнїки других валалох хтори представя традицию, способ жи вота на валалє и културни и историйни скарб. Вл. Дї.

РУСКЕ СЛОВО 11

ЕКОНОМИЯ ОТРИМАНИ ЄШЕНЬСКИ ФЕСТИВАЛ У КУЛИ

ВЕЛЬКЕ ПОНУКНУЦЕ КВЕЦА И РУЧНИХ ВИРОБКОХ И того року, Єшеньски фестивал квеца и ручних роботох, хтори отримани през викенд, 1. и 2. октобра, у центре Кули, прицагнул красне число любительох заградкарства и гортикултури. През два днї, точнєйше всоботу и внєдзелю, простор од Пошти по мост и у вельким парку бул виполнєни зоз найкрасшима фарбами и пахами квеца, а нащивителє мали нагоду тарґовиц рижни файти квецох и ручних роботох зоз войводянскима традицийнима мотивами

ого року на Фестивалу участвовали 84-еро викладаче зоз цалей Войводини, як и Здруженє женох „Бай ка” зоз Руского Керестура. Зоз нащиву Фестивалу орґанизаторе були задовольни, гоч дзепоєдни тарґовци твердзели же куповна моц могла буц и лєпша.

гвари єдна спомедзи викладачох, Светлана Шуша зоз Зом бора, хтора свой асорти ман пре да ва на й вецей з дому, зоз розсаднїка „Шуша” - Маме саднїци заградкових рошлїнох, ядловцово, ароматични, присмачково и дакус хижни рошлїни, а людзе найвецей беру ароматични рошлїни и ядловцово. ЯДЛОВЦИ, АРОМАТИЧНИ Ла ван да на йве цей пре ходзи, потим ядлов ци, и ка ме ни квиток - гвари Светлана, а тим хтори глєдаю квеце цо И ПРИСМАЧКОВО РОШЛЇНИ практичнєйше за отримованє, совитує: - На тей манифестациї зме уж треци рок. Ище преда- - Найпрактичнєйши ядловцово рошлїни, а кед хижни ванє нє так барз рушело, алє з оглядом же нєшка лєм рошлїни у питаню вец дацо од тих рошлїнох хтори поперши дзень, наздаваме ше же познєйше будзе лєпше - знати як сукуленти, нє вимагаю вельо уваги. Нє треба их вельо залївац и одпорнєйши су - толкує Светлана Шуша. Векшина викладачох ше зложела же ситуация зоз вирусом корона загамовала предаванє квеца пре позаверани пияци и одказани шветочни збуваня, но Клара Киш зоз Старого Бечею, хтора ше уж 15 ро ки за нї ма зоз проду кова нь ом ве це й рочних и хижних рошлїнох, твердзи же праве у тим периодзе, им предаванє рушело. Корона уплївовала на предаванє ро шлїнох, алє нам на лєпше, понеже велї людзе пре тоту ситуацию вецей оставали дома, вецей мали часу ушориц и прикрашиц свойо заградки и двори - гвари Клара Киш хтора свой рошлїнски асортиман

12 РУСКЕ СЛОВО

8. ОКТОБЕР 2021.

екопотуа@ ги5ке5Іоуо.сот

предава дома у розсаднїку „Еуроґарден” у Старим Бечею и на пияцу. ДАЄДНИ, ГОЧ КОРОНА, ВЕЦЕЙ КУПУЮ - Найвецей предаваме з дому, и на бечейским пи яцу, а нєшка на Фестивалу квеца нам найвецей преходзели хижни рошлїни, бо тераз приходзи жима, вецей зме нука, та нам потребне унєсц „живота” до обисца. Таки файти то поведзме фикус и орхидеї. По моїм думаню, за вонка найлєпши арвачки, вони през цалу жиму квитню, и по шлїдуюци рок по юний украшую заградки. Тиж, тераз час и за хри зантеми, єшень ски ружи, ту и калуна и ерика, вони тиж вєшенї квитню, а и през жиму мо жу остац вонка - гвари Кишова. Окрем рижних фа йтох ро шлї нох, на Фе сти ва лу мо гло купиц и рижни дома шнї продукти як цо маджуни, айвари, мед и колачи за кажди смак, а кед сло во о меду, килу пажицового ме ду могло тарґовиц за 700 динари, мед з олєйового репченю и слунечнїку тиж могло купиц по цени од 700 динари, лїпа була 900, а баґрен 1 000 динари. Попри того, бу ло ту и рижни файти ручних роботох як цо - керпарки, геклани и штрикани заглавчки и партки, мальовани предмети зоз скла, икебани, миделка, геклани бависка зоз памуку за наймладших и подобне.

Манифестацию и того року, як и потераз, орґани зовали општина Кула и Туристична орґанизация општини Кула.^ Андреа Медєши 8. ОКТОБЕР 2021.

ТУРИСТИЧНИ ФОРУМ СЕРБИЇ

ОПШТИНА ВЕРБАС ПРЕДСТАВЕЛА ПОНУКНУЦА На Рамскей твердинї, на Стриберним озеру, отримани 11. по шоре Туристични форум Сербиї котри тирвал од 26. по 28. септембер. Домашнї форуму була Туристична орґаниза ция општини Вельке Ґрадиште, а попри числених орґанизацийох, участвовали и представнїки Туристичней орґанизациї општини Вербас. Сход числених туристичних орґанизацийох бул и нагода за означованє 27. септембра, Шветового дня туризма. Форум позберал туристичних роботнїкох з реґионалних, городских и општинских туристичних орґанизацийох, представнїкох Министерства тарґовини, туризма и телекомуникацийох, як и Туристичней орґанизациї Сербиї. У конференцийней сали готела „Данубиа парк” на Стриберним озеру отримане официйне отверанє Туристичного форуму. Зоз пар словами шицких присутних привитали спред Министерства тарґовини, туризма и телекомуникацийох Рената Пинджо, директорка Туристичней орґанизациї Сербиї Мария Лабович, предсидатель општини Вельке Ґра диште Драґан Милич, як и ґенерални секретар Шветовей ту ристичней орґанизациї Зураб Полоикашвили, котри ше явел прейґ видео порученя.

На форуму бул отримани и округли стол на тему „Постковид зочованє з одлївом кадрох зоз туризма. Людски ресурси як меджа медзи успишнима и нєуспишнима дестинациями.” Учашнїки панелу були директор Националней служби за обезпечованє роботи Зоран Мартинович, спред ХОРЕС-у проф. др Ґеорґи Ґенов, директор готелу „Уісегоу Кораопік” Ґоран Ковачевич и директор Туристичней орґанизациї Златибор Владимир Живанович. Модератор панелу, спред Цен тру за виглєдованє и студиї туризма, бул др Милан Чулич. По законченю округлого стола отримане преподаванє и роботня на тему „8їогуїе11іп§”, дзе презентовани нови при ступи промоциї туристичних понукнуцох и значенє дружтвених мрежох у промоциї туризма, а преподаваче були Стефан Момчилович и Марко Обрадович. Роботня предлужена и у пополадньових годзинох на орґанизованим воженю на ладї з водзачом од Стриберного озера по Голубецку твердиню, з обиходом, як приклад применьованя „8їогуїе11іп§”-у у пракси. По сообщеню орґанизаторох, прейґ едукативних програмох и роботньох, учашнїки форуму мали нагоду почерац искуства и упознац ше з актуалнима виволанями и новима трендами у промоциї туристичного понукнуца Сербиї. О. Р.

РУСКЕ СЛОВО 13

іг

ПРОЄКТ ЗАВОДУ ЗА КУЛТУРУ ВОЙВОДЯНСКИХ РУСНАЦОХ

СТРЕДНЬОШКОЛЦИ У ЧАСОПЛввУ У рамикох проєкту под назву ,,Приповедки позарядових каждодньових стварох”, „ хтори тей єшенї реализує Завод за културу войводянских Руснацох зоз финансийну потримовку Городскей управи за културу Городу Нового Саду, стредньошколци обишли Руску одлогу у Дюрдьове и Музейну збирку у Руским Керестуре

Пише: Тамара САЛАҐ роєкт ,,Приповедки позарядо вих каждодньових стварох” облапя нашо историйни, односно музейни збирки у Дюрдьове и Руским Керестуре у хторих ше чува тисячи предмети зоз колекцийох народного облєчива, судзинох и стварох у обисцу, польопривредних направох, домашніх продуктох, прикраскох, фотоґрафийох и ище вельо того цо презентує нашу традицию, обичаї и дружтвени живот и вереня. - Цала идея проєкту була же би ше, насампредз, младшей популациї приблїжело културне нашлїдство Рускей заєднїци и то нє лєм Руснацом, алє и припаднїком других, та и векшинскей заєднїци, алє так же ше вони през тот проєкт директно уключа до презентациї артефактох зоз тих спомнутих музейних збиркох толкує директорка Заводу за културу войводянских Руснацох, Анамария Ранкович. Директорка Заводу Анамария Ранкович ище гварела же у проєкту слово о трох стредньошколцох зоз Нового Саду и трох зоз Руского Керестура хтори вєдно зоз своїма менторами перше обишли музейни збирки, а о збиркох им бешедовали фаховци етнолоґове. У Дюрдьове им о збирки бешедовала Любица Отич, а у Руским Керестуре Тат’яна Цупер Буґарски. Потим школяре маю вибрац одредзени предмети хтори им ше найбаржей попачели, лєбо у вязи зоз хторима маю особну приповедку, вец треба же би здумали, т. є. написали синопсис, а потим и зняли кратки видео же би

14 РУСКЕ СЛОВО

своїм пайташом и пайташком презентовали вибрани предмет.

ВА Ж Н ОСЦ КУЛТУРНОГО НАШ ЛЇДСТВА Зняти видео будзе прилагодзени за рижни платформи - будзе на Заводовим урядовим Фейсбук боку, на Ютюб боку, а будзе ше пласовац и у рамикох специялней 3Д виртуелней тури тих збиркох, хтори тиж так рихтаю у Заводу за културу войводянских Руснацох. Нєодлуга, шицки тоти видеа буду и титловани, кед видео направи дахто зоз рускей заєднїци, вец будзе титловане по сербски, а кед дахто зоз сербскей заєднїци будзе по руски и так далєй. - Думам же важне же би ше стред ньошколци и млади уключовали до процесох очуваня културного нашлїдства, бо на таки способ и вони сами директно, алє и прейг своїх пайташох и пайташкох, науча же як треба почитовац и активно хасновац културне нашлїдство и на тот способ их освидомюєме о важносци меркованя и осторожного хаснованя културного нашлїдства гвари Анамария Ранкович. У тим проєкту участвовал и професор историї у Ґимназиї

„Петро Кузмяк” зоз Руского Керестура, Деян Бучко. - Цо ше дотика того проєкту, моя улога була позберац трох школярох хтори би участвовали, и самим тим сом им ментор и помагам им и водзим их през шицки фази того проєкту. Перши крочай у проєкту була нащива музейней збирки у Замку у Руским Керестуре, же би ше школяре дакус баржей упознали зоз рижнима предметами хтори представяю културни скарб Руснацох. През музейну збирку школярох водзела Тат’яна Цупер Буґарски, кустос музею у Новим Садзе. Думам же тота нащива охабела одлични упечатки на шко лярох. Цо ше дотика моїх упечаткох, я наисце задовольни, радує ме же ше вообще таки проєкт роби и же ше школяре интересую за таке дацо, цо, у ствари, знак же ше при младих и далєй отримує жаданє и намаганє за очуваньом националного идентитету Руснацох - приповеда професор историї Деян Бучко.

ПОЛНИ УПЕЧАТКОХ У тим проєкту участвовали школяр ки зоз Ґимназиї „Петро Кузмяк” зоз Руского Керестура, точнєйше два школярки зоз руских оддзелєньох и єдна зоз сербского. 8. ОКТОБЕР 2021.

то2а]ік@ги5ке5Іоуо.сот - О проєкту нас обвисцел професор историї Деян Бучко и прейґ нього зме ше приявели. Я ходзим до трецей класи у рускей Ґимназиї ,,Петро Кузмяк” у Руским Керестуре. Були зме у музею и з нами бул професор Бучко, прейґ видео поволанки зме слухали преподаванє и приповедали зме з Анамарию Ранкович, а спред школи и музею з нами була и педаґоґиня Любица Няради, хтора нам тиж бешедовала о предметох хтори зме там могли видзиц - гутори Мария Горняк зоз Дюрдьова. Вона ище додала же им тот проєкт оможлївел лєпше упознац прешлосц и историю нашого народу. Тиж так, проєкт и одлична нагода опробовац ше у писаню текста хтори ше похаснує за знїманє видеа, цо заш лєм, нєкаждодньова и одлична пракса хтора им можебуц у живоце будзе значиц. Силвия Маґоч зоз Коцура, хтора тиж школярка нашей рускей Ґимназиї, дзечнє прилапела участвовац у тим проєкту. Вона гварела же у музею порозпатрали предмети и кустос им прейґ скайпу виприповедал дацо вецей о тих предметох. Задаток єй бул вибрац єден предмет и направиц приповедку хтору ше знєє як видео запис.

- Мнє ше найбаржей пачела лада и фитюли, а Мариї наш вишивани ручнїк хтори ше вше виклада на наших манифестацийох. Циль того проєкту же би ми сами подознавали дацо о предметох хтори нашо предки хасновали, а кед ше ми намагали попренаходзиц информациї о тих предметох, наздаваме ше же и другим нє будзе чежко послухац. Самим тим, знова, то и нове искуство - писанє проєкта, писанє приповедкох и знїманє. Упечатки затераз супер 8. ОКТОБЕР 2021.

и наздаваме ше же ше и другим будзе пачиц - гвари Силвия Маґоч.

ПРЕДМЕТИ ЗОЗ ПРЕШЛОСЦИ НА ЄДН И М М ЕСЦ Е И стредньошколци зоз Нового Саду участвовали у тим проєкту. Школяр Ґимназиї ,,Йован Йованович Змай” у Новим Садзе Михайло Ковач гварел же ше на тот проєкт нє приявел сам, алє го мац приявела, бо люби дознавац нови ствари о историї. До Дюрдьова ишли ище и два дзивчата Тамара Ковачевич зоз Ґимназиї ,,Лаза Костич” и Сара Надрлянски зоз Ґимназиї ,,Йован Йованович Змай”. У рамикох проєкта, нащивели музейну збирку у Дюрдьове, водзела их професорка Ясмина Шовлянски, а у Дюрдьове их причекала Любица Отич. - Видзели зме музейну збирку Руска одлога хтора ше находзи у бувшей старей дюрдьовскей школи и прика зує як дакеди випатрала руска хижа. Мнє ше шицко пачело, бо ше нє стретам кажди дзень зоз такима стварами. Научели зме же за Руснацох характеристични руски парток и же вон уникатни лєм за нас. Мой упечаток у вязи зоз тим проєктом наисце красни, бо сом першираз нащивел тоту музейну збирку и на єдним месце видзел велї предмети хтори ше хасновало у прешлосци. Циль того проєкту же би ше цо вецей стредньошколцох и младих упознало зоз историю Руснацох през приповедки о старих стварох. На концу проєкта будзе ше правиц кратки видео знїмки о предметох хтори кажде з нас вибрал - приповеда Михайло Ковач. Сара Надрлянски зоз Нового Саду того року уписала ше до першей класи у Ґимназиї ,,Йован Йованович

Змай” и такой ше єй указала нагода участвовац у таким єдним проєкту. - За участвованє у проєкту Заводу за културу войводянских Руснацох за промоцию нашого народу и язика прейґ младих приявела ме професорка Ясмина Шовлянски. До Дюрдьова зме пошли ми тройо школяре вєдно зоз професорку Ясмину. Там нас дочекала кустос музею Любица Отич и Мирослав Чакан и поуказовали нам рижни предмети зоз нашей рускей прешлосци. Такой сом почала задумовац як випатрал живот наших людзох у прешлосци. Мала сом чувство яґод же сом у даяким часоплїву. У тим проєкту сом научела назви старих предметох и як их людзе хасновали у кухнї, у роботи, на полю, як ше волаю часци нашого народного облєчива, и так далєй. Циль того проєкту же бизме указали же наш народ жиє у Войводини уж скоро двасто осемдзешат роки гвари Сара Надрлянски. Сари ше найбаржей попачела кудзель, прето же барз любела сказку о Заспаней красавици, а и дїдо єй дїда Влади бул майстор хтори правел кудзелї. Директорка Заводу за културу войводянских Руснацох Анамария Ранкович подзековала шицким поєдинцом хтори ше додатно уключели до того проєкту же би вон квалитетнєйше бул реализовани, а тиж так и Ґимназиї „Петро Кузмяк” зоз Руского Керестура, хтора ше тиж уключела до реализациї и потримала тот проєкт. Тиж гварела же планую ище уключиц и стредньошколцох зоз Коцура хтори би обишли коцурску музейну збирку. За початок тоти средства хтори достали були достаточни лєм за Нови Сад и Руски Керестур.^

14! Ш. РОК XV

ОКТОБЕР 2021. число 10 (161)

ПАПА ФРАНЦИСКО НА ГОРНЇЦИ

СВЯТИ ОТЕЦ НЄ ЗАБУЛ НА РУСИНОХ Пририхтала: Олена ПАПУҐА

Пасторална нащива Святого отца папи Франциска вирним у Словацкей штредком септембра, отримана з мотом „З Марию и Осифом на Исусовей драги”. То найзначнєйша подїя того року и за католїцку, и за грекокатолїцку заєднїцу у реґиону усини у Словацкей и нєшка добре паметаю кед їх прадїдовска грекокатолїцка вира под час тоталитаризма була забранєна, кед мушели буц православни, або католїки, а добре паметаю и пременки 1990. року, кед попри других шлєбодох, ознова достали право на сво йо виросповеданє. Пре шицко тото, на щива папи Франциска ма окремне значенє за грекатолїкох, а окреме же под час визитациї, вовторок, 14. септембра служел Службу Божу Йоана Златоустого по восточним обряду у Прешове, у „русинскей матки” . Перши дзень нащиви Словацкей, 13. септембра, папа Франциско бул у Брати слави, дзе у загради Президентскей па лати було стретнуце зоз представителями найвисшого державного верху Репу блики. Домашня була предсидателька держави Зузана Чапутова, там були словац ки пар ла мен тар ци, ми ни стро ве, а окреме значне же предсидателька на то ту подїю поволала и делеґацию Русинох у хторей були член одбору за национални мен ши ни за Ру си нох Ре публи ки Сло вацкей Петро Медвидь, предсидатель Округлого стола Русинох Словацкей Пе тро Штефаняк, предсидатель Русинскей

Предсидателька Зузана Чапутова дочекала папу Франциска

16 РУСКЕ СЛОВО

Папа Франциско и митрополит Ян Бабяк на Служби Божей у Прешове

оброди Мартин Караш, предсидатель орґанизациї Млади Русини Марек Гребик, о. Франтишек Крайняк, инициятор и автор русинских литурґийних прекладох, и директор Канцелариї за загранїчних Словакох Милан Ян Пилип, хторого иншак нєдавно нагоду упознац мали и Руснаци у Сербиї. Русинска делеґация оценєла же Словацка Република дала вельку чесц Русином з поволанку на тоту ис то ри й ну подїю, як цо стрет ну це зоз папом Франциском. У Братислави папа мал и урядово стретнуца з представителями Церкви у Словацкей, представителями Влади и дипломатскей заєднїци, як и стретнуце з представителями єврейскей заєднїци у Словацкей. Дру го го дня, вовто рок, 14. сеп тем бра, папа Франциско у Прешове предводзел литурґию св. Йоана Златоустого по византийим обряду, на хторей участвова ли числени грекокатолїцки епископове и священїки, а грекокатолїцку церкви зоз Словацкей представял архиєпископ и ми тро полит пре шовски Ян Ба бяк. Па по ви од шпи ва не на Мно гая лї та по ру син ски. 8. ОКТОБЕР 2021.

г5и5Уесе@ гизке5Іоуо.сот

Славенє божественей литурґиї на восточним обряду, по грекокатолїцки хтору предводзел папа Фран циско, надополнєло шицки роки у хторих була забранєна грекокатолїцка церква у комунистичним прешлїдзованю. Тото церпенє и прешлїдзованє под час комунизма принєсло духовни плоди - Русини маю трох священїкох-мученїкох хтори преглашени за блажених и хтори героє нашей вири - визначел митрополит прешовски Бабяк. Иншак, з паповей биоґрафиї познате же у периодзе пред ступаньом на Пристол святого Петра, як надвладика Буенос Айресу, єден час бул и ординарий за грекокатолїкох у Арґентини. З того часу, по шведоченьох, папа Франциско и зна, и ро зуми во сточ ни об ряд. Под час нащиви востоку держави, папа ше у Кошицох стретнул и з представителями ромскей заєднїци, и з младима. Остатнї дзень визитациї, Святи отец служел у Катедрали у Шашину. Папа Франциско други поглавар Церкви хтори нащивел Словацку. Пред тим, папа Йоан Павло II, хтори родом бул зоз Польскей, мац му була грекокатолїцкей

вири, а Горнїца у шерцу, аж три раз у своїм понтификату бул медзи вирнима у Словацкей. Гоч ше папска нащива случовала у зложених епидемийних обставинох, мала вельки одгук и у мединародней явносци, а вшелїяк є огромна потримовка и потїха шицким вирним и потребуюцим у Словацкей у тих нєлєгких часох.^

ТРИ РУСИНСКИ „КНЇЖКИ РОКА” Того року Прешовски самоуправни край вєдно зоз Библиотеку Павла Орсаґа Гвєздослава зоз Прешова розписал конкурс „Кнїжка рока”. Святочне уручованє наградох по-

биднїком було 22. септембра 2021. у Прешове под час литературного фестивалу „Прешов люби читац”. Циль конкурсу то потримовка реґионалней литератури, а мал два ка-

Свиднїчанє достали найвецей литературни награди

теґориї - красна литература и литература за дзеци, и друга, фахова ли тература. На конкурс сцигли 40 кнїжки. У катеґориї красней литератури победзела кнїжка написана по словацки автора Петра Мишака и Петра Вирлика „Леґенди и приповедки о карпатских Русинох”, у кате ґориї науково-популарней литерату ри кнїжка русинского етноґрафа Яна Калиняка зоз Свиднїку „Русински народни шпиванки” хтору видала Русинска оброда. Русинска литература мала успиху и на интернет гласаню, та за найлєпшу белетристичну кнїжку вибрана русинска збирка ду ховних стищкох за дзеци „Напиєм ше водички” хтору написала Люд мила Шандалова зоз Свиднїку. У катеґориї фаховей литератури победзела кнїжка русинского етноґрафа и активисти тиж зоз Свиднїку Ивана Чижмара „Народни облєчива Русинох на фотоґрафийох”.

(Жридло фотоґрафийох и текстох: М ікіреСіа.сот ЛАПиТ, Лемковски радио Іе т .їт , РіхаЬау, е-ги5упРОКУМ, Ки5уп.5к, РоССикІіап5ка Кпігпіса ЗуіСпїк)

8. ОКТОБЕР 2021.

РУСКЕ СЛОВО 17

КУЛТУРА И ПРОСВИТА

ДЗЕЦИНСКИ ТИДЗЕНЬ У РУСКИМ КЕРЕСТУРЕ

У „ЦИЦИБАНУ” ЗОЗ ПРЕДСИДАТЕЛЬОМ ОПШТИНИ У дзецинскей заградки „Цицибан” у Руским Керестуре, ПУ „Бамби” Кула, отримани рижни активносци у рамикох манифестациї Дзецински тидзень хтора того року означена од 4. по 10. октобер з мотом стихох писнї „Дзецко” поети Любивоя Ршумовича - „Дзецко то дзецко, же бисце го любели и розумели”. З тей нагоди керестурски „Цицибан” 4. октобра нащивели предсидатель Општини Кула Дамян Милянич зоз сотруднїками и директорка „Бамбия” Снежана Булатович. Вони дзецом принєсли дарунки - лабди и потрошни материял, а опатрели и стару часц оводи, понеже тот буди нок у нєвигодним стану. Предсидатель виявел же ше будзе нєодлуга ришовац и тот проблем, бо у „Цицибану” того року максимално виполнєти капацитети, прето же ту змесцени аж 172 дзеци, цо нє було нїґда по тераз. У „Цицибану”, першого дня Дзецинского тижня ше з дзецми бешедовало о значеню тей манифестациї, як и о дзецинских правох, а кажди наступни дзень препровадзени з рижнима активносцами, од подобових, креативних по музични и спортски, прилагодзени рижних возросним ґрупом, од яшелькових по предшколски. Так наймладши мали активносци зоз цестом, а справени колачики порихтаю и за виставу, потим рисовали з крейда

ми по дворе оводи, дзе мали и полиґон та отримали и спортски змагательни бависка, а на музични дзень правели черкотки зоз рециклажних материялох. Остатнього дня, пияток, оводарцох нащивя товарище зоз нїзших класох Основней школи хтори им принєшу и дарунки, а то сликовнїци хтори сами позберали праве за тоту намену, а тиж у рамикох истей манифестациї. М. А.

У ШКОЛИ „ПЕТРО КУЗМЯК”

АКТИВНОСЦИ ЗОЗ РИЖНИХ ОБЛАСЦОХ Основна и штредня школа зоз до мом школярох „Петро Кузмяк” як и кажди рок обдумала рижни активно сци зоз хторима означела тогорочну манифестацию Дзецински тидзень. При сподо бе ни актив но сци ґу во зросту витворени, окреме у нїзших класох основней школи, окреме у висших, та и зоз школярами у предлуженим пребуваню, а у дзепоєдних участвовали и штредньошколци. Медзи иншим школяре з тей нагоди мали и орґанизовани нащиви дзепоєдним валалским инстутицийом як цо то Библиотека, Музейна збирка, ЯКП „Руском”, Месна заєднїца, Дом култури, а тиж нащивя и Саям старих ремеслох. Попри тим, школяром предложене назберац дзецински сликовнї

18 РУСКЕ СЛОВО

ци хтори вец однєшу наймладшим до дзецинскей заградки „Цицибан”. Поєдинци зоз трецей и штвартей класи участвовали и у радио емисиї за дзе ци Радио Нового Саду, а Школа орґанизовала и презентованє дрона як на став но го сред ства хторе єй нє дав но подаровал Ротари клуб зоз Кула. Школяре у Дзецинским тижню бу ду участвовац и у квизох, єден од нїх то уж традицийни Забавна математи ка дзе ше змагац буду зоз екипу з ОШ зоз Коцура, а хтори пририхтали ґимназиялци з руского оддзелєня. Квиз орґанизовани и зоз предметох гражданске воспитанє и вирска настава, а на подобовей култури школяре вирабяли илустрациї. М. А. 8. ОКТОБЕР 2021.

киІІига@ гизке5Іоуо.сот

ПРОМОЦИЯ СЛОВНЇКА КОМПЮТЕРСКЕЙ ТЕРМИНОЛОҐИЇ НА ФИЛОЗОФСКИМ ФАКУЛТЕТУ У НОВИМ САДЗЕ У КОЦУРЕ

РАДОСЦИ ДЗЕЦИНСТВА Традицийну манифестацию Дзе цински тидзень, котра ше того року отримує под мотом стихох писнї Дзецко поети Любивоя Ршумовича - „Дзецко то дзецко, же бисце го любели” и розумели, означую и дзеци у обидвох образовних установох у Коцуре. За школярох Основней школи „Братство єдинство”, алє и за наймладших у дзецинскей заградки „Герлїчка”, за кажди дзень през Дзе цински тидзень, од 4. по 10. октобер, обдумани були рижни активносци, едукативно-забавного и гуманитарного характеру. Школяре нїзших класох, як и шко ляре висших класох, у тим тижню участвовали у рижних роботньох, квизох, дружтвених бавискох, литературних и подобових конкурсох, а бешедовали и на тему значносци Дзецинского тижня. Явна библиотека „Данило Киш” пририхтала за

шицких школярох, алє и за младши дзеци, можлївосц же би ше задармо уписали лєбо обновели свою членску карточку. За дзеци у „Герлїчки” були орґани зовани активносци прилагодзени возросту дзецох у шицких воспитних ґрупох, та були отримани рижни креативни роботнї, театрални представи, музични и спортски бависка. Традицийно, єден дзень бул резервовани за шейтанє и рисованє порученьох з нагоди Дзецинского тижня по асфалту, дзе дзеци з рижнима фарбами и мотивами приказали радосци свойого дзецинства. О. Р. 8. ОКТОБЕР 2021.

ЗА ДОБРУ И ХАСНОВИТУ КНЇЖКУ ВШЕ ПРАВИ ЧАС Промоция Словнї ка ком пютер скей терминолоґиї авто ра проф. др Михайла Фейси, а у виданю Филозофского факултета зоз Нового Са ду отримана 5. октобра у кино сали на Филозофским Фа кул те ту. На промо циї о Слов нїку бешедовали присутни рецен зенти др Юлиян Рамач и др Дюра Орос, а рецензиї ище штирох рецензентох пречитали студентки на Оддзелєню за русинистику Лидия Костельник, Тамара Салаґ и Мануела Кучмаш. Рецензент др Юлиян Рамач гварел же тот Словнїк будзе хасновити прето же терминолоґия хтора у нїм обробена цалком нова. Понеже до Сербско-руского словнїка (Рамач, Ю, Фейса, М, Медєши Г, 1995; 1997) нє унєшена узша терминолоґия, лєм обща лексика, прето же ше до теди нє хасновало тоти термини, професор Фейса ше остарал же би тоти термини тераз були цо яснєйши и часто за терминами дава описни толкованя цо знача тоти слова. О Словнїку бешедовал и профе сор др Дюра Орос и по його думаню тот Словнїк барз важни за нашу заєднїцу бо дава єдну основу, и кед млади прилапя тот словнїк и слова хтори ше хаснує у компютерскей терминолоґиї, вец то будзе барз до бре, понеже технїка базована на анґлийским язику, а автор вжал основу зоз анґлийского и прилагодзел ю ґу рускому язику. - Таки Словнїк нєшкайшому часу треба. У 20. вику зме компютери анї нє мали, а тераз нам тото нєобходне. Нашо млади пишу и на латинки и вельо хасную тоту терминолоґию, алє вельо то полунаспак. Ту єст на прямки як би то требало хасновац. Шесцеро рецензенти оценєли тоту кнїжку, др Юлиян Рамач и др Дюра

Орос нєшка ту присутни и вони бу ли найзначнєйши за руску часц, гевти були зоз Нишу, Беоґраду, Прешова и Темишвару. За русински швет гварене же такей кнїжки нєт. Маме пораду зоз Русинами зоз Словацкей и у Горватскей за други виданя. А то лєм перша фаза на плану ревитализациї руского язика у диґиталним швеце. Уж зме на чеканю за ИСО (Іпїегпаїіопаї Огдапізагіоп Гог 8їапгіаггіігагіоп) код, хтори будзе РСК код, а за тото ище треба направиц анґлийско-руски и руско-анґлийски словнїк. Думам же тота кнїжка як пилот значна и найпрактичнєйша у прешлим року - гварел автор, проф. др Михайло Фейса. Зоз шпиванку Моя мац презлата, членїци Мишаней шпивацкей ґрупи зоз КУД „Жатва” зоз Коцура, Мелания Мали, Марина Тодич и Настася Сакач прикрашели промоцию. На концу промоциї Наталия Гнатко спред Дружтва Руснацох у Републики Горватскей Руснак приказала двоязичну сликовнїцу „Коїасі/Колєса”, хтора видата на стихи поетеси Евґениї Врабец, а илустровала их Ивона Гнатко. Сликовнїца резултат закончуюцей роботи на преддипломских студийох, а на тему Оформенє сликовнїци за дзеци предшколского возросту и видата є на горватским, руским и знаковним язику. Присутни на промоциї могли задармо вжац прикладнїк Словнїка компютерскей терминолоґиї. В. Вуячич

РУСКЕ СЛОВО 19

КУЛТУРА И ПРОСВИТА

РОМАН МИКОЛИ ШАНТИ ПРЕЗЕНТОВАНИ У ЛЬВОВЕ И УЖГОРОДЗЕ

РУСКА ЛИТЕРАТУРА ШЕ ВРАЦЕЛА ТАМ, ОДКАЛЬ ПРИШЛИ НАШО ПРЕДКИ У милионским городзе Львове у заходней України, хтори за нас Руснацох важни прето же ше там школовали велї руски священїки, же там жил и робел др Гавриїл Костельник, фундаментатор рускей литератури, а од 15. до 19. септембра отримани саям видавательох наволани ВООК р О р ШМ, 28. по шоре а сайму викладали и предавали свойо виданя скоро шицки респектабилни видавателє з України, а найвецей зоз Києва, Харкова, Оде си, Львова, Чернївцох, Миколаєва и другив городох, а специфичносц тей манифестациї у тим же ше по цалим городзе у адекватних просторох отримує презентациї кнїжкох на хторих обичай кнїжку купиц и дац авторови на подписованє. На тих презентацийох єст досц публики и то тиж специфичносц манифестациї. У Укра їни ше кнїжки ище вше досц и озбильно чита. Того року у блоку представяня балканскей литератури бул презентовани прекладатель и писатель Андрий Любка хтори ше на тим фо руму представел зоз даскелїма прекладами пиНа промоциї Юстина Добуш, Андрий Любка и Микола Шанта сательох зоз Балкану. Вон на українски язик преложел „Прекляти двор” Иви Андрича, 2021; роман чудовиско” обрабя. После Виничука, о роману и о своїм „Волґа, Волґа” и „Оцец” Милєнка Єрґовича, 2018; кнїж одношеню ґу ньому бешедовал прекладатель Любка, а ку поезиї Марка Поґачара ,Чловек вечера у оцових папу- вец свойо одношенє ґу Руснацом и ґу роману винєсла и чох”, 2015 (вєдно зоз Алу Татаренко); роман „Комо” Ср- модераторка Юстина Добуш, хтора пред даскельома ро дяна Воларевича, 2016; роман „Фама о бициґлистох” Све- ками нащивела Руснацох Войводини. тислава Басари, 2017; роман „Концерт” Мухарема БаздуСлово вжал и автор Микола Шанта: ля, 2018. О прекладательней роботи Андрия Любки бе- Одвитовал сом на вельочислени питаня зоз публики, а шедовала професор доктор филолоґийних наукох Ала Та при концу презентациї дате слово и новинарови зоз Литватаренко хтора и сама дала вельке доприношенє афирмо- ниї Никодемови Штиґловскому, хтори ше зоз Литваниї пред ваню балканскей литератури у України. На тот завод, даскельома тижнями упутел до Коцура стретнуц ше зо мну медзи иншим Любка винєсол становиско же за добре ро- и направиц интервю хтори обявени на львовским порталу зуменє балканскей цивилизациї було би потребне знац „Збруч”, праве того дня кед презентована кнїжка. Понеже турски язик, бо ше у нїм скрива ключ за єй розуменє. Штиґловский полиґлота, тот интервю ма буц обявени и на Окремну увагу на тогорочним Форуму прицагнул ро польским, литванским и словенским язику - гвари Шанта. После львовскей презентациї романа, Шанта и Любка ман „Панонске чудовиско” руского писателя Миколи Шанти, хтори зоз сербского язика преложел тиж Андрий внєдзелю, 19. септембра, у Закарпатскей обласней униЛюбка. Букфорум орґанизовал презентацию романа у ра верзалней науковей библиотеки „Федора Потушняка” у микох програми манифестациї. О кнїжки бешедовал ви- Ужгородзе отримали ище єдну презентацию романа на значни українски писатель Юрий Виничук и то перше зоз хторей участвовали прекладатель и писатель. уводним викладаньом о руских писательох хтори потераз - Пред красним числом публики бешедоване о роману, прекладани, та ту спомнул Михала Ковача, Юлияна Тама- алє и о Руснацох Войводини и о контактох хтори исную ша, Михала Рамача, Юлияна Надя, Саманту Рац Стоїль- медзи Руснацами и Ужгородом, односно Україну. Дакеди кович, а вец бешедовал и о темох хтори роман „Панонске тоти контакти пестовали Иван Чендей, Олекса Мишанич, Павло Чучка, з українского боку, а Михал Ковач, Микола М. Кочиш, Дюра Латяк, Юлиян Тамаш з руского. Вец пришла нова ґенерация українских интелектуалцох, Любомир Белей, Петро Мидянка, Наталия и Иван Ребрик, з україн ского боку, а з руского Микола М. Цап, Янко Рамач, Михал Рамач, Юлиян Тамаш, Микола Шанта. Тераз тоти контак ти пестую Андрий Любка, Юстина Добуш, Орест Друл, Олександр Гаврош, з українского боку, а з руского Александер Мудри и Саша Сабадош - визначел Шанта. Видаватель романа „Панонске чудовиско” по сербски новосадски Дневник, а по українски углядни львовски видаватель Априори.^ О. Планчак-Сакач

8. ОКТОБЕР 2021.

киІІига@ гизке5Іоуо.сот

ЗОЗ ДОМА КУЛТУРИ РУСКИ КЕРЕСТУР

ПОЧИНАЮ ПРОБИ ФОЛКЛОРНЕЙ СЕКЦИЇ Нови, а поготов млади людзе, вше приноша и нову сцелосц, нови идеї, та так и нова млада хореоґрафка Андрея Штефанко, хтора од авґуста превжала место хореоґрафа, после пензионованя длугорочного хореоґрафа у Доме култури Йоакима Раца Мимия Доме култури Руски Керестур, ЗО. ґенерацийох, алє маме досц членох, та ше септембра орґанизовани упис до наздавам же нє будзе проблеми, а сподзивам ше же ше и дахто нови придружи. У фолклорней секциї, та од 5. октобра по чали проби за штири дзецински групи, прешлим периодзе мали зме проблем у дзе ше приявели коло 80 дзеци, а проби старших дзецинских групох, та тераз нєт од 8. октобра починаю и за виводзацку кого преруциц до виводзацкого ансамблу танечну групу. Зоз нїма будзе робиц но - дознаваме од новей хореоґрафки. ва хореоґрафка Андрея Штефанко. О О тим яки ма ище плани и идеї за свою ситуациї у фолклорней секциї и планох роботу зоз аматерами танцошами, Ште за роботу, Штефанкова толкує: фанкова гвари: Нови, а поготов млади людзе, вше - Танцовала сом 20 роки у Доме култу приноша и нову сцелосц, нови идеї, та ри, а кед сом ше школовала наш хореог так и нова млада хореоґрафка Андрея раф Иоаким Рац ми гварел же док пойдзе Штефанко, хтора од авґуста превжала до пензиї, же бим му виполнєла жадане и же би ше робело и часци балету. Я му виместо хореографа, после пензионованя І Андрея Штефанко длугорочного хореографа у Доме кул полнїм тото жадане, понеже сом фаховец тури Йоакима Раца Мимия. РОЗПОРЯДОК ПРОБОХ - Мали зме упис прешлого штвартку и красне число дзецох ше одволало, єдино хиба же у старших возростПроби фолкрорней секциї ше будзе отримовац них ґрупох нє маме досц приявених хлапцох. Здумуєме вовторками и штвартками за штири дзецински тераз як их заинтересовац, а наздаваме ше же док ше ґрупи, у чаше од 18,30 по 22 годзин, а за виводзац почнє робиц, же активни члени доволаю и нових товарику пиятками од 20,30 годзин. шох же би ше придружели. З мойого искуства знам же кед вирошню, велї хлапци теди барз баную же нїґда нє танцовали - прешвечена Штефанкова. Же танєц остава велька любов и у познєйших рокох, и за балет, а думам же ше то дзивчатом пачи, а то важне доказує и нова ґрупа у фолклорней секциї, хтору навола- и за нашо цело, за похребцину и триманє, цо проблем у нєшкайшим „шедзацим” живоце опрез компютерох. ли рекреативна. - Гоч нам фокус будзе на початнїкох и у тей рекреатив- Значи, плануєм же би состойна часц фолклору бул и ба ней ґрупи уж єст заинтересованих дакедишнїх членох. лет, а кед би ше дзивчата и баржей заинтересовали, мо Вони нє буду танцовац у ґрупи ветеранох прето же нє гли бизме и окремни проби мац лєм за балет. маю надосц часу за озбильнєйшу роботу, вони ше жадаю Штефанкова гвари же би сцела поставиц и даяки но врациц на проби як файти рекреациї, а вшелїяк и пре ви хореоґрафиї хтори ту ище нє були видзени, и вельо любов ґу танцованю, за початок без даяких наступох. Цо того себе ище заплановала зоз шицкима ґрупами. ше дотика виводзацкого ансамблу и ту ше случела змена - Наздавам ше же ше ми то и сполнї, будзе добре же зме основали и нову дзивоцку и леґиньску шпивацку ґрупу, маме и оркестер и вєдно зоз танцошами годно вельо поробиц - заключує Штефанкова, а, озда, годно робиц и пре епидемийну ситуацию. Затераз так, док єст школи и вони можу тримац про би. Андрея Штефанко родом з Руского Керестура. Штредню балетску школу у Новим Садзе закончела на напряме народни танци, а на Високей школи у Кикинди, напрям фахови руководитель народних танцох вєдно зоз педаґоґийним. У тим на пряме планує предлужиц школованє на мастеру.^ М. Афич

8. ОКТОБЕР 2021.

РУСКЕ СЛОВО 21

ЛЮДЗЕ, РОКИ, ЖИВОТ

СТРЕТНУЦЕ: ҐОРАН БОБАЛЬ ЗОЗ ШВАИЦАРСКЕИ

ДРУГИ ДОМ НА ВАЛАЛЄ Єдну нову хижу на главней улїци у Бикичу такой мож обачиц, бо прицагує увагу по своєй краси. Валалчанє добре знаю же то хижа Ґорана Бобаля зоз Швайцарскей. Народзени є 1970. року, у спомнутей держави под Алпами, алє му сримски коренї нє даю мира. Шлєбодни час и рочни одпочивки нєшка препровадзує у Бикичу вєдно зоз супругу Мариу Владимир ДЇТКО акадзи зме крочели до Бобальового обисца, дочекала нас Мариа и зоз дво ма, трома словами по сербски упутела же Ґоран на концу двора споза винїци з май страми. Нєодлуга зме були у красним лєтнїковцу у дворе и почали бешеду о Ґорановей фамелиї и прецо праве у Бикичу збудовал хижу... Моя баба Ирена и дїдо Илия по оцови зоз Беркасова. Баба була Васкова и ище 1911. року пошла до Америки, а после ПЛАН ЗА Першей шветовей вони ше врацела дому. ВАЛАЛСКИ ТУРИЗЕМ Дїдо жил у Беоґрадзе при своєй нини, дзе учел ремесло. Побрали ше 1928. року и Ґоран тих дньох жили на Звездари. Мой оцец народзени у надпатрал початни роботи на концу двора Беоґрадзе 1937. року и отримовал контак (порти), дзе роботна ти зоз родзину и у Беркасове, и у Бикичу. машина вигартала Оженєл ше зоз Беоґрадянку Надежду и глїну. 1958. року ше народзел мой брат, а 1962. Плануєм на тим року пошли жиц до Швайцарскей, до Лумесце нарок вибудовац церну. Оцец робел у фабрики лифтох пиньвицу дзе будзем „Шиндлер” - почина Ґоран Бобаль о жи одкладац вино, а наздавам ше же нє воце своїх предкох.

будзе празна... Над пиньвицу вибудуєм бунґалов поверхносци 35 квадратни метери. Будзе так ушорени же би у нїм у будучносци могли преспац и одпочинуц туристи, або госци хтори приду до нас, до Бикичу гвари на концу Ґоран Бобаль.

22 РУСКЕ СЛОВО

АКТИВНИ ОДПОЧИВОК У предлуженю розгварки бешедуєме о тим цо вон нєшка роби и як випатрала його драга. Ґоран закончел медицину и два роки ро бел як дохтор общей пракси, а потим ше преруцел на стоматолоґию, закончел, и уж 17 роки ма власну приватну стоматолоґийну ординацию. На вецей заводи кед приходзел до Сербиї, вше кед мал часу нащивел и Бикич и на концу якош преламал, одлучел же у нїм раз будзе мац свой дом. Пред штирома роками купел єдну стару хижу, 2018. року ю звалєл и почал будовац нову. З оглядом на тото же ту порти длугоки, значну часц вихасновал же би засадзел винїцу зоз 950 чокотами лози „шардоне”. Лоза залоньским засадзена, тераз други рок, а нарок Бобальово обчекую и перши урожай. О винїци ше стара познати винїцар и продукователь вина у сриму - Миро слав Сокол зоз Бикичу, а помага и Младен

зоз сушедного валалу Привина Ґлава хтори ше стара о тим же би винїца вше була чи ста и ушо ре на. Кед придз ем до Бикичу, вше ми полне шер цо. При ходзи ме ту на роч ни одпочив ки, а дакеди ше случи же придзем и кед мам, талволани, предлужени викенд. Моя робота у ординациї вимага вельо концентрациї и роботи коло шветла и часто ми потребне добре ше одпочинуц, а у Бикичу праве то случай. Кед зме уселєли до новей хижи, ту, у валалє, супруга и я вєдно з па йта ша ми пре сла вели 2020. рок. И одтеди зме часто ту на валалє. През дзень мам обовязки коло кошеня трави по дво ре, маме ту по сад зе ну и ла ван ду и кве це, з єд ним сло вом - ту мам актив ни одпочивок - констатує Ґоран. МИР, ПРИРОДА, АЛЄ И БИЦИҐЛИ Ґоран нам представя и супругу Мариу и тол кує же є ре то роман ско го поход зе ня, на роду хтори у Швайцарскей жиє у горох и 8. ОКТОБЕР 2021.

УисІ2е@ги5ке5Іоуо.сот

єст коло 50 000 припаднїкох тей националносци, хтора єден од штирох автентичних швайцарских народох. Супруга окончує административни роботи у єдним здравственим осиґураню. Одросла сом на 1 500 метери надморскей висоти, у брегох, та ми ту, на ровнїни шиц ко нєзвичайне... Алє любим ту присц, бо людзе барз сердечни, каждого привитаю. Ту и овоц и желєнява маю иншаки, природнєйши смак як цо у Швайцарскей. А кед маме шлєбодного часу, зоз сушедовима або

НА КОЛЄСОХ ДО СЕРБИЇ А же Ґоран и Мариа любя вожиц бициґли шведоча и тото же на два за води на бициґлох пришли зоз Швай царскей до Беоґраду. - Першираз зме пришли 2012. року, а други раз 2017, кед зме вожели 1 500 километри коло Дунаю и требало нам путовац два тижні. Правда, бициґлистич ни ру ти барз до бре означе ни и прейґ мобилного телефона и ҐПС мрежи означена кажда точка з информациями дзе ше може застановиц, поєсц да цо, одпочи нуц, або пре спац - гва ри Ґоран. родзину пиєме кафу и бешедуєме. Шицко ми ту випатра по кус спомал ше не у одно шеню на наш каждодньови живот и часто о тим приповедам приятельом. Помали сом почала учиц и сербски язик, єдного дня бим любела знац бешедовац - з ошмихом гвари Мариа. И Ґоран и Мариа познати як вельки любителє бициґлох и дзе лєм можу гоня би-

8. ОКТОБЕР 2021.

циґли. Ґоран пред даскельома роками аж и подаровал бициґли, а тиж и зоз родзину Дарком Бобальом и приятелями покладли коло 60 ознаки на Фрушкей гори як маркированє бициґлистичней драги (ру ти). Бо ба ль ово нє лєм же ше одпочинули у Би ки чу, алє покончели и значни роботи у обисцу хтори заплановали. На концу нам гварели же док шиц ко ушо ря так як задумали, такой ту на валал приве ду и приятельох зоз Шва й цар скей же би и вони упознали тот край, одпочинули ше и видзели як ту краз шнє людзе жию.^

РУСКЕ СЛОВО 23

ЛЮДЗЕ, РОКИ, ЖИВОТ І

НАШ ГОСЦ: ЯКИМ ВИНАІ З РУСКОГО КЕРЕСТУРА

КУЛТУРА ЯК СКЛОНЇЩЕ Хто ше раз обере зоз „вирусом култури”, чежко ше го може ментовац. Яким Винаї з Руского Керестура, лєбо Цумай, як го шицки познаю, роками ше однїмал од того же би ше ознова активовал у нашим културним живоце. Праве у тим периодзе кед то преламал, и друге ше почало намесцац там дзе му место. Но, рушме од початку кимово, старши брат и шестра, танцовали у фоклору, та и вон почал ходзиц на танєц, а потим учителька Ксения Бодянцова препознала його добру дикцию и унапрямела го на рецитованє и дзецински представи. - Попри тим, водзел сом и програми, од дзецинских, та надалєй. Фолклор сом тиж барз любел, сцигол сом по перши ансамбл, алє моя танєчна кариєра станула кед сом поламал обидва руки. Кед сом мал дас дванац роки, ґлумел сом у першей представи за одроснутих „Лов на дзиви качки”. По сле пришли тоти пубертетски, най так повем, глупи роки, хтори сом векшину преспал. Нїч ме нє интересовало, а вец ту бу ли и студиї, живот у варошу, та сом мал єд ну добру павзу зоз шицкима анґажманами, гоч ме волали же бим участвовал у велїх проєктох - здогадує ше Винаї.

Я Мая ЗАЗУЛЯК ГАРДИ

ВИБЕРАМ ВАЛАЛ После урбаного живота и шицких можлївосцох хтори варош понука младим особом, Яким єден час штудирал лєм о тим як ше врациц до варошу, а тераз ше му цалком пременєло думанє. - Пришло до того же ше тераз нє можем задумац у варошу, а думам же то з роками будзе лєм ище баржей. Нє могол бим ше одрекнуц валала, гоч Керестур, як и шицки валали, ма и свойо проблеми, алє ту ше тераз видзим, а и надалєй. Я зоз роботнїцкей фамелиї, воспитовани сом же кед цошка сцем, мушим робиц за тото, а у валалє, кед сцеш робиц, гладни нє останєш - гвари вон.

24 РУСКЕ СЛОВО

ЛЕКЦИЇ ЗА КАЖДОДНЬОВИ ЖИВОТ Тота павза тирвала вецей як петнац ро ки, док Яким нє прилапел улоги у представох „Вона нєвиновата”, „Зазбероваче труплох”, „Случай нєвиней ґдовици”, „Вина”, а тераз му зверена главна улога, и то улога Петра Ризнича Дядї. - Думам же „Ениґма-Дядя” будзе єден капитални проєкт. Велька ми чесц и мило ми же сом уключени до того проєкту и наздавам ше же оправдам довириє хторе ми дате. Улога у „Вона нєвиновата” пред шейсцома роками була менша, а дружтво бу ло добре, та сом ше лєгко прилагодзел. Кед почувствуєш тоту атмосферу, то гото ве. Кельо сом ше однїмал, тельо мушим буц подзековни и Зульови, и Ачимови, и велїм другим особом же ме нє пущели, же ме нє дали так лєгко. Як сом мал щесца же сом у фолкору робел зоз Ґачом и Стрибе ром, так до конца живота будзем подзеков ни и же сом мал нагоду робиц зоз доаєнами нашого театру. Велї верели и веря до мнє вецей як цо я сам верел и пре почитованє ґу тим людзом, нє одрекнєм ше тераз так лєгко од шицкого. Я нє любим повесц же сом ше врацел, бо и док сом нє бул активни, вше сом бул ту дзешка и мнє Дом

култури вше бул дом. То склонїще и друга фамелия. Нє приповедам о мурох и облакох, алє о Култури як ядру. То нє лєм ученє крочайох, тексту... вельо єст пред тим и потим. То лекциї за каждодньови живот ви значує Яким. БЕЗБРИЖНИ РОКИ Гоч го вше интересовала и технїка и технолоґия, Яким ше опредзелєл за руску Ґимназию, а потим и за Оддзелєнє за руси ни сти ку. - До Ґимназию сом ше уписал бо сом нє знал цо сцем у живоце и, вообще сом нє побановал. Можем повесц же ми асоцияция на Ґимназию єдна безбрижносц. Вше сом любел язики, любел сом дебатовац, озда сом праве прето и любел годзини ру ского язика при професорови Владимирови Бесерминьови, хтори ми теди бул идол. Нє лєм як професор, алє и як чловек, як особа уплївовал на мнє, пре ньго сом ше вец уписал и на руску Кат едру. Под час студийох сом ше приявел и за порядне войско, дзе сом бул пол рока, а други шейсц мешаци сом садзел паприґу. Кед сом ше врацел на студиї и кед сом почал жиц у 8. ОКТОБЕР 2021.

УисІ2е@ги5ке5Іоуо.сот

студентским доме, теди почала друга наилєпша часц мо його живота после Ґимназиї. Упознал сом особи зоз хторим сом и нєшка у контакту, и студентски живот у доме бим препоручел каждому студентови, голєм рок - совитує Цумай. ПЕНКАЛО МЕСТО МОТИКИ Кед ше як абсолвент врацел зоз варошу на валал, нє виберал роботи. Робел на наднїцох, у Хладзальнї, а вец ше становел у медийох. - Шицко то дзешка попреплєтане зоз тим периодом кед сом ше ознова активовал у култури. Кед Любомир Дудаш Инґе ишол до пензиї, у ИПЦ Кула, односно Ку медиї, требало дакого за руску програму. Препоручели ме, пробовал сом, и пейц роки сом бул там. Водзел сом ше як редактор програми на руским язику, алє то була лєм часточка моєй роботи. Вошол сом од нули до колективу, а вишол сом сам як колектив, бо окрем писаня висткох, прекладаня, научел сом и шицки технїчни ствари, медзи иншим и преламованє новинох, знї манє и монтажу видеа... Єден час сом сотрудзовал и зоз Руску редакцию Радия Нового Саду як дописователь зоз Керестура, а зоз Ку медию сотрудзуєм и далєй, алє лєм на пририхтованю и читаню винчованкох за свадзби - приповеда Яким, хтори тераз заняти як видео-новинар и редактор на Дньовнїку у Рускей редакциї Телевизиї Нови Сад. - Аж кед сом почал робиц у РТВ-у, видзел сом цо то значи робиц у правей редакциї и похопел сом цо то колеґиялносц. Понеже любим технїку, ище у Кули сом велї ствари научел так же сом ше роками припатрал. Нє ходзел сом на курси, алє сом вше мал добрих менторох. Похопел сом же волїм робиц сам, та и тераз шицко сам при рихтуєм. У тей роботи сом злучел любов ґу технїки зоз читаньом и писаньом - толкує Винаї, хтори єден час писал и прозу, обявйовал ю у МАК-у, а його твори заступени и у Зборнїку „Гумно 2: Дзеци з дружтвених мрежох”. Попри тим же ше после врацаня на валал активовал у културним живоце, Якима баржей заинтересовала и ситуация у нашей заєднїци, окреме при младих, та ше прилапел и улоги предсидателя Здруженя „Пакт Руте-

„Вина” 2020. року

8. ОКТОБЕР 2021.

”Лов на дзиви качки” 1998. року

норум”, праве теди кед воно було у кризи и кед го требало ознова „подзвигнуц на ноги”. - Праве прето же сом бул на Катедри, то понукало провадзиц ситуацию у нашей заєднїци. Активовал сом ше у Пакту, бо була така нагода. Войско и Пакт ми були барз добре искуство, тестиранє самого себе и мило ми же сом то поробел. Було вельо конченя и одвичательносци у Пакту, алє зме ознова порушали змисти за младих, гоч то нє була Водова фест и нє гевтот Пакт од хторого було барз вельо хасну у нашей заєднїци, як и ширше. Медзитим, робели зме зоз тим цо зме мали и так як мо гло. Мило ми же тераз пришла нова енерґия младих, же робя озбильно и думам же то лєм на добре може висц наглашує Цумай. Дружтвени активизем после Пакту предлужел у Националним совиту Руснацох, перше як член Роботного цела за младеж, тераз як член Совиту и як предсидатель Одбору за информованє. - Мойо амбициї то активне участвованє у рускей заєднїци, нє дошпинтованє, нє коментарованє з боку, алє ак тивне участвованє. Любел бим допринєсц дачому, же би було од того даякого хасну. У медзичаше ме дакус зацикавела политика, любим провадзиц шицко цо ше случує у нашей держави и звонка. Медзитим, новинарска робо та нє идзе з политику и затераз дзечнєйше виберам новинарство - гвари на концу Яким Винаї, хторого озда шицки волаю Цумай, як и його дїда, оца и „Пупче” 1998. року брата, а чом, нє знаю анї сами.^

РУСКЕ СЛОВО 25

ЛЮДЗЕ, РОКИ, ЖИВОТ

АЛЕКСАНДАР САВАНОВИЧ НАХЕІ_, УРБАНИ УМЕТНЇК ЗОЗ НОВОГО САДУ

ЩЕСЦЕ У ШЛЄБОДИ

Славица ФЕЙСА

Дакеди у варошу нє мож було задумац мурал на даєдним будинку, а окреме по новосадских локалох. Нєшка то цалком узвичаєне, як цо узвичаєне малярство под отвореним нєбом, такволана зїгееї агі уметносц, хтора остатнї роки вше популарнєйша. Александар Саванович (НахеІ), значна карика у ланцу тей сучасней уметносци хтора настала на улїци. На сликох зоз шприцадлами оддавна зохабя свой препознатлїви подпис є з тих є цо закончели малярство и нє може за себе повесц же му родичи зоз тей бранши. Вон препознал свой талант и одлучел же ше зоз уменосцу, односно мальованьом, будзе занїмац у живоце. Теди Александар Саванович мал 20 роки. И важни алат при себе - талант, шмелосц и вель ку виру же тото цо се бе зари со вал, тото и сполнї. - Мнє малярство вибрало, нє знам, озда прето же сом одмалючка за тото мал смисла, а окреме же сом сцел буц шлєбодни и щешлїви. Нє могли зо мну байлаґовац анї родичи, бул сом упарти як мазґа и гоч сом ше после ґимназиї становел на Факултету технїчних наукох, одустал сом од студийох, бо сом видзел же то нє тото цо сцем, нє тото цо бим єдного дня любел робиц. Одлучел сом пойсц до швета, спаковал куфри и одпутовал до Шпаниї на єден рок. Алє тото цо було пред тим, кед ме так повесц, одбили у шпанскей амбасади и кед сом ше сцел обрациц, висц вонка и врациц ше до му, тото барз важне. Преходзела єдна панї коло мнє, оглядла ше, поволала, вислуха ла, вжала пасош и вдерела штембиль до ньго. То була тота судьбоносна хвилька хтора далєй офарбела мой живот. Видзело ше ми же сом у секунди спознал швет и тото як шицко у нїм функционує. У Шпаниї сом познєйше упознал єдного уметнїка хтори мальовал зоз шприцадлами, и док сом ше припатрал на ньго як роби, верим же сом нє клїпнул. Опробовал сом ше у аіг ЬгисЬ технїки, мальованє ме прицаговало и дриляло лєм напредок - приповеда Саванович и гвари за себе же є самоуки уметнїк.

ЧАС ПОВЕ СВОЙО Гваря же нови часи принєсли и нови способи виражованя у уметносци, гоч зігееі агі настала як своєродна уметносц бунта у урбаних стредкох. О єй улоги, уплїву ту и тераз, история уметносци раз да свой суд.

ОБИШОЛ ЦАЛУ ЕВРОПУ О рок ше врацел и розпрестар папери у його Новим Садзе, у Змай Йововей улїци. Гвари же то єден з лєпших штредкох за уметнїкох и каждого року, длугши период

26 РУСКЕ СЛОВО

є ту. Беоґрад тиж як його дом. Уж длугши час є там познати, алє крочел и далєй, ча сто одходзи до Греческей, Румуниї, Мадярскей, Данскей... За штварцину вика обишол цалу Европу, упознал велїх людзох, малярох, уметнїкох, обичних людзох хто ри заставали док робел з фарбами. - Интересантна тота интеракция з публику... Людзе станю и припатраю ше. Я их нє видзим, алє чувствуєм тоту енерґию. Знаце цо краса при тих сликох? Тото же кажде хто ше на ню припатра, кажде видзи инше, тото цо му гутори його подсвидомосц, тото цо му ше пре цошка попачи, або нє - гвари Александар и предлужує о тим же є путуюци маляр, же людзе часто маю предрозсудки о такей файти уметносци, алє же то робота як и кажда друга. - Путованє и мальованє, то моя страсц и нєт лєпше од того кед ше и єдно и друге злучи. О пар мешаци одходзим на Тайланд и можем повесц же сом уж покус возбудзени - гвари наш собешеднїк хтори як и дру ги заняти зарабя, путує, алє, сполнює обов зки спрам дер жа ви. 8. ОКТОБЕР 2021.

Фотоґрафиї зоз приватней архиви А. Савановича

За тото цо роби муши мац дошлєбодзенє дзе ґод ше станови, нїч нє задармо. Нє поносує ше, бо гвари же з того цо роби добре жиє и зарабя, но робота така же кед даґдзе пойдзе робиц, мальовац, вец є єден час там. Звикол ше, звикли ше и його найблїзши, гоч тераз кед му дзивка и син одросли, гвари, вельо лєгчейше. Найлєпше му у Греческей, у сезони, кед за єден дзень преда и на даскельо дзешатки слики. Малює зоз шприцадлами, алє и у технїки олєй на платну, а то звичайно пейзажи и портрети. Часто, як спомнуте, подписує и авторство у числених познатих локалох у Новим Садзе дзе робел мурали. - Нови Сад донєдавна нє мал вибудовани тот идентитет локалох препознатлїви по муралох. Лєм цукрарня Времеплов мала найстарши мурал. Нєшка то цалком иншак уметносц плодна жем за шлєбоду, а твердзи же лєм шлєбодни чловек може буц и - гвари вон. щешлїви чловек. Двацец пейц роки малює зоз шприцадлаНЄ ЛЮБИ СТАЦ У МЕСЦЕ ми, щеточками, на муре, на платну и ище Нєзвичайне поволанє, поведли би велї, а вше виглєдує. Гвари же би ше любел опроАлександар трима же чловек постава тото бовац и на малярских конарох о хторих уж о чим роздумує и цо роби. Вон вери же длугши час шнїє, у 3Д технїки, и нє може без нових виволаньох у робо ти хтору наисце люби. И його ОТВОРЕНИ ДЗВЕРИ дзеци ше од нього покус обра Остатні' роки зігееі аг! постава вше популарнєйши, ли, та син на Академиї уметокреме у Новим Садзе дзе аж настало и здружене хто- но сцох, а дзив ка ро зви ва свой ре финансуе украшоване городских фасадох зоз мура- талант у малярстве и скулплами. Познате и тото же тот наш найвекши варош у торстве и попри тим же ше Войводини постал и Европска престолнїца култури у опредзелєла за медицину. Сатим 2021. року у хторим ше за улїчну уметносц наще- вано вич задо воль ни же дзе ци жар дзвери отворели. Правда, нїґда анї не були цалвибераю свою драгу, вон пред ком заварти. двацец пейц роками вибрал свою. И нїґда нє побановал.^

РУСКЕ СЛОВО 27

ДУХОВНИ Ж ИВО Т

ДЗЕШЕЦ РОКИ СВЯЩЕНСТВА О. ДАРКА РАЦА НА ПАРОХИЇ У БАЧИНЦОХ

ДУХОВНИ ШЛЇДИ У СРИМЕ Уж полни дзешец роки як у парохиї Святого апостола и євангелисти Луки у Бачинцох парох о. Дарко Рац, хтори 19. авґуста 2011. року достал декрет о пребераню тей сримскей парохиї. Пред тим бул три роки капелан у Руским Керестуре зешецрочнїца о. Дарка Раца у Бачинцох и нагода за єдно огляднуце як було на початку службованя и цо ше у спомнутим периодзе пременєло по нєшкайши днї. На початку розгварки о. Рац нам гвари щиро же нє знал вельо о обставинох у Сриме и Бачинцох скорей як цо пришол, алє знал же нє було стаємного пароха и же паноцец доходзел до церкви служиц Служби Божо. - Знал сом же ме чека вельо роботи, як на духовним плану, так и на обнови парохиялного будинку и церкви. Парохиялни будинок обновени и зоз фамелию сом ше уселєл пред Кирбайом, шветом Святого Луки, хтори 31. октобра. О два роки на месце дзе бул хлїв и чардак збудовани Пасторални центер. Тиж реновирана церква, ушорене закрице и електрификованє дзвонох було сучаснєйше. Церква обилєна зоднука и зробело ше кельо було пенєжи, односно тото найнужнєйше - гвари о. Дарко Рац. Цо ше дотика вирского живота, такой зоз ґрупу женох хтори поряднє ходзели до церкви орґанизовал же би шпивали на богослуженьох, орґанизовали пораєнє и прикрашованє церкви, а значни задаток бул позберац и дзеци на виронауку. Намагал ше же би парохиянє парохию чувствовали як свой дом. По приходу до Бачинцох, у парохиї було 180 вирних, а нєшка єст коло 56 фамелиї и 118 души. Стати стика тиж гутори же ше рочнє похова шейсц особи, а за дзешец роки було лєм седем кресценя и єдно винчанє.

ШКОЛОВАНЄ У РИМЕ Отец Дарко Рац ше школовал у Риме, дзе и маґистровал. За паноца е пошвецени у Руским Керестуре на Вельку Матку Божу по григориянским календаре 2008. року. У юлию истого року ше побрал зоз панїматку Марусю. Бешедує вецей язики и ма приятельох на рижних бокох швета, та и вони приходза нащивиц го до Бачинцох.

28 РУСКЕ СЛОВО

- Цо ше дотика виронауки, мам шесцерих школярох од першей по осму класу и то и добри просек кед ше патри же анї на православней виронауки нєт вельо дзецох. Тиж тримам виронауку и у штреднїх школох у Новим Садзе. Намагам ше вирних цо вецей поучиц вири, а тиж и же би зачували свой национални идентитет и же би ше нє ганьбели свойого. Проблем же єст вше менєй младих и же одходза до варошох. Тиж єст менєй женїдби и одаванки, а кед и єст, случує ше же дзепоєдни одходза до другей церкви - гвари о. Рац. Кед ше зоз панїматку Марусю приселєл до Бачинцох син Андрей мал лєм єден рок, а у Сриме им ше нардзели и дзивка Антония и син Карло. И попри шицких обовязкох, о. Рац ма часу и за свойо гобиї, а то рекреативне гонєнє бициґли и случовало ше же прешол и на дзешатки километри у єдним дню. Тиж го цикави и астрономия, набавел и телескоп за патренє гвиздох. Панїматка Маруся ше стара о фамелиї и потримовка є паноцови у його роботи. Андрей тиж люби гонїц бициґлу и член є Бициґлистичного клубу у Шидзе. - Нє забули зме анї одкадз походзиме, та шлєбодни хвильки хаснуєме пойсц до Руского Керестура, або до Нового Саду, дзе мой оцец о. Юлиян Рац парох. Нащивюєме родзину и приятельох. Часто маме и госцох же би видзели дзе ми жиєме и як у Сриме - гварел нам на концу о. Дарко Рац.^ Вл. Дїтко 8. ОКТОБЕР 2021.

сІиИоупі@ги5ке5Іоуо.сот

У КАТОЛЇЦКЕЙ ЦЕРКВИ

ОКТОБЕР - МЕШАЦ ПАЦЕРКОХ ня под час трох рокох Исусового явно го научованя. Зоз безчислених шведоченьох вирних з цалого швета, прейґ тей молитви вимодлєни велї ласки и помоци. Упутства за модлєнє Ружанца мож найсц и у на ших молитвенїкох. У Руским Керестуре Ружанєц ше буд зе модлїц заєднїцки пред кажду вечаршу Службу Божу на 17,30 годзин у Катедралней церкви, дзе вечарши служби тераз на 18 годзин. Єдино пондзелками, Ружанєц ше за єднїцки будзе модлїц у Лурдескей каплїци на Капущаним шоре, дзе ше того дня служи и вечарши Служби Божо. Першого дня у октобру, кед було и нєзаповедане швето Покров Богородици, по Служби Божей о. Михайло Шанта служел и Молебен до Богородици. М. А.

У Католїцкей церкви октобер пошвецени Пречистей Дїви Мариї и молитви Ружанца - Пацеркох, хтора барз облюбена по цалим швеце, а розширена е и ^ прилапена и у нашим народзе. Модлї ше ю приватно поєдинєчно, а и у наших парохийох вирни тоту моли тву модля и вєдно. Молитва Ружанца облапя цали живот Исуса Христа през найзначнєйши под'її зоз його живота и подзелєна є на пейц таїнства. У Радосних таїнствох ше спомина події коло Исусового народзеня, пейц Жалосни таїнства преглїбюю його церпенє и шмерц, и пейц Воскресни подїї од воскресеня по одход Марийов з того швета. Тоти таїнства ше модля уж виками, а як познате, папа Йоан Павло II дополнєл Ружанєц зоз ище пейц таїнствами Шветла хтори провадза важни случова-

КИРБАЙ У ПЕТРОВЦОХ

ПРЕСЛАВЕНЕ ШВЕТО ПОКРОВА ПРЕСВЯТЕЙ БОГОРОДИЦИ Грекокатолїцка парохия Покрова Пресвятей Богородици у Петровцох 3. октобра преславела 185. свой Кирбай. Як сообщене на сайту Крижевскей епархиї, Службу Божу предводзел митрофорни протоєрей др Тарас Баршчевски зоз Загребу, зоз концелебрацию о. Даниєла Храниловича, о. Романа Ступяка, о. Михайла Режака, о. Владимира Маґоча, о. Владимира Мудрого, о. мр Дарка Раца, о. Владимира Еделинския Миколки и о. Олеґа Закалюка. У своєй казанї о. Тарас бешедовал о Мариї хтора ше модлї и о єй присутносци у Церкви. По його словох, вона вше ту, з нами, медзи на ми. Церква преславена и Церква жемска нє два роздовєни стварносци, Мария нє даґдзе над нами, вона з нами и нєвидлїво ше за нас модлї Богу. Вона на чолє ве-

лїчезней колони модлїтельох пред Богом, а у колони шицки члени Церкви, тей жемскей, и гевтей нєбесней. Марийовей защити зверени числени народи. По кров Пресвятей Богородици то державне швето у нєшкайшей України. Алє, на Марийову защиту уповаме ше першенствено пре охрану души од опасносцох Злого хторе предходзи каждому жемскому злу. Же бизме остали у Божим милосердию и победзели напади Злого, у тим нам помага Марийова защита, єй мацеринска блїзкосц, же бизме шведочели Исуса Христа. На концу, петровски парох и владически викар мр Владимир Седлак привитал домашнїх и госцох и подзековал о. Тарасови. М. Г. К.

РУСКЕ СЛОВО 29

іггїогтаІог@ ги5ке5Іоуо.сот

ОСТАТНЇ ПОЗДРАВ Дня 2. октобра престало дуркац шерцо нашей мацери, швекри баби и прабаби

ОСТАТНЇ ПОЗДРАВ

СМУТНЕ ЗДОГАДОВАНЄ

Дня 2. октобра занавше нас зохабел наш мили оцец, дїдо и прадїдо

Дня 7. октобра наполнели ше два роки як нас занавше зохабела наша мила мац, баба и прабаба

ЯКИМ РОЙКО (1937-2021)

МАРИЇ КИШ народзеней Тур (1941-2021) зоз Кули Памятку на ей доброту и любов буду чувац у шерцох син Юлин, невеста Сенка, унука Дияна зоз мужом Миланом и сином Урошом и унука Тамара зоз мужом Деяном и дзецми Йовану и Марком Спочивай у мире Божим! ОСТАТНІ ПОЗДРАВ Дня 2. октобра 2021. року преселела ше до вичносци моя мила шестра

МАРИЯ КИШ народзена Тур (1941-2021) зоз Кули Зоз любову и почитованьом памятку на ню буду чувац шестра Геленка зоз супругом Славком, Звонко и Минеа, и Татяна зоз супругом Даниелом Най спочива у мире Божим! СМУТНЕ ЗДОГАДОВАНЄ Дня 2. октобра наполнєли ше штири роки як нас охабела наша мила супруга, мама и баба

ФЕМА РОЙКО народзена Планчак (1937-2019) з Руского Керестура Зоз любову и почитованьом у красним паметаню павше вас буду чувац синове Юлин и Михал, дзивки Златка и Слава, жецове Славо и Ґоран, невести Веселина и Таня, унучата: Наташа зоз фамелию, Желько зоз фамелию, Деян, Мирослав, Сандра зоз фамелию, Борис, Славко, Владко, и праунучата: Никола, Валериа и Матей Най спочиваю у мире Божим! ОСТАТНЇ ПОЗДРАВ Дня 2. октобра преселєл ше до вичносци наш сват

ЯКИМ РОИКО (1937-2021) з Руского Керестура З любову и почитованьом найкрасши памятки на ньго навики буду чувац сватово Канюхово Вичная памят!

Городска управа за защиту животного штредку на основи члена 20. Закона о преценьованю вплїву на ж ивотни ш тредок („Службени глашнїк Републики Сербиї” число 135/04 и 36/09), обявює

ОБВИСЦЕНЄ

ТАТ’ЯНА ЧИЗМАР (1968-2017) з Руского Керестура Занавше це будземе паметац, мила наша. Супруг Славко зоз сином Алеком и дзивку Марину зоз фамелию Спочивай у мире Божим!

30 РУСКЕ СЛОВО

о явним увиду, явней презентациї и явней розправи о Студиї о преценьованю вплїву на животни штредок Нош итель проєкта „Телеком С ербия” а.д. Таковска 2, Беоґрад, поднєсол тому орґану вимогу за даванє согласносци на Студию о преценьованю вплїву на животни штредок проєкта базней станїци мобилней телефонні „Сримска Каменїца-РТВ НСУ279 НСЛ279 НСО279, на катастерскей парце ли 2701/1, К.О. Петроварадин, Город Нови Сад. Податки и документацию зоз вимоги ношителя проєкта мож видзиц у просторийох Городскей

СМУТНЕ ЗДОГАДОВАНЄ Дня 7. октобра наполнєли ше 40 днї як нас занавше зохабела наша мила мац и баба

МЕЛАНИЯ РАМАЧ народзена Дудаш (1943-2021) з Руского Керестура У наших думкох, наших шерцох вше з тобу твойо найблїзши и наймилши Спочивай у мире Божим!

управи за защиту животного ш тредку Городу Нового Саду, Улїца Руменацка 110 а, Нови Сад, роботни днї од 10 по 15 годзин по 3. новембер 2021. року. У складзе зоз членом 6. Правилнїка о поступ ку явного увиду, презентациї и явней розправи о студиї о преценьовню вплїву на животни штредок („Службени глашнїк РС”, 69/05) заинтерсованих орґанох, орґанизацийох и явносц под час тирваня явного увиду можу поднєсц зауваги и думаня на студиї о преценьованю вплїву у писаней форми Городскей управи за защиту животного штредку. Явну розправу и презентацию ше отрима 4. новембра 2021. року, у просторийох Городскей управи за защиту животного ш тредку Городу Нового Саду, Руменацка 110 а, Нови Сад, на 13 годзин.

8. ОКТОБЕР 2021.

іггїогтаІог@ ги5ке5Іоуо.сот

ОСТАТНЇ ПОЗДРАВ Дня 30. септембра 2021. року занавше нас зохабела наша мила мац, швекра и баба

Городска управа за зашиту животного штредку Городу Нового Саду на основи члена 10. Закона о преценьованю вплїву на животни штредок („Службени глашнїк Републики Сербиї”, число 135/04 и 36/09) обявює

ОБВИСЦЕНЄ о поднешеней вимоги за одлучоване о потреби преценьованя вплїву на животни штредок проєкта Ношитель проєкта „Телеком Сербия” а.д. Таковска 2, Беоґрад, поднєсол вимогу за о потреби преценьованя вплїву застатого стану на живот ни штредок проєкта базней станїци мобилней телефониї „НСУ188, НСЛ188, НСО188 ФУТОҐ 4” НОВИ САД у улїци Ґаврила Принципа 82, у Футоґу, на катастерскей парцели число 4618 К.О. Футоґ, Город Нови Сад. Податки и документацию зоз вимоги ношителя проєкта мож видзиц у просторийох Городскей управи за защиту животного штредку Городу Нового Саду, Улїца Руменацка 110а, Нови Сад, роботни днї од 10 до 15 годзин. Шицки заинтересовани, у чаше 10 днї од дня обявйованя того обвисценя, можу дац свойо думанє у писаней форми на адресу Городскей управи за защиту животного штредку Городу Нового Саду.

Городска управа за защиту животного штредку Городу Нового Саду на основи члена 10. Закона о преценьованю вплїву на животни штредок („Службени глашнїк Републики Сербиї”, число 135/04 и 36/09) обявює

ОБВИСЦЕНЄ

НАТАЛИЯ НОВАК народзена Копчански (1932-2021) з Коцура З любову и почитованьом у красних памяткох навики ю буду чувац син Любомир, невеста Гена и унука Меланка Най спочива у мире Божим! г

ОБВИСЦЕНЄ о поднешеней вимоги за одлучоване о потреби преценьованя вплїву на животни штредок проекта Ношитель проєкта „ІКМОУАТІУЕ РАСКАОШО СОМРАОТ” БОО Нови Сад, Косовска число 31, поднєсол вимогу за одлучованє о потреби преценьованя вплїву на животни штредок проєкта „Вибудов индустрийного будинку - роботнї за продукцию паперох поверхносци з часци прижемє (П) а з часци прижемє и поверх (П+1)” на катастерскей парце ли число 2950/2 К.О. Ченей, Город Нови Сад. Предметни проєкт наменєни продукциї и преробку паперовей амбалажи - обробку картону и продукциї картонскей амабалажи (шкатулох). Податки и документацию зоз вимо ги ношителя проєкта мож видзиц у просторийох Городскей управи за защиту животного штредку Городу Нового Саду, Улїца Руменацка 110а, Нови Сад, роботни днї од 10 до 15 годзин. Шицки заинтересовани, у чаше 10 днї од дня обявйованя того обвисценя, можу дац свойо думанє у писаней форми на адресу Городскей управи за защиту животного штредку Городу

ОБВИСЦЕНЄ о поднешеней вимоги за одлучоване о потреби преценьованя вплїву на животни штредок проекта Ношитель проєкта „Б8С2000” БОО Петроварадин, улїца Ради Кончара число 1, поднєсол вимогу за одлучованє о потреби преценьованя вплїву на животни штредок проєкта „Продукция металних конструкцийох”, знука комплекса „Победа” на катастерскей пар цели число 496/10, К.О. Петроварадин, Город Нови Сад. Податки и документацию зоз вимоги ношителя проєкта мож видзиц у просторийох Городскей управи за защиту животного штредку Городу Нового Саду, Улїца Руменацка 110а, Нови Сад, роботни днї од 10 до 15 годзин. Шицки заинтересовани, у чаше 10 днї од дня обявйованя того обвисценя, можу дац свойо думанє у писаней форми на адресу Городскей управи за защиту животного штредку Городу Нового Саду.

о поднешеней вимоги за одлучоване о потреби преценьованя вплїву на животни штредок проекта Ношитель проєкта „Телеком Сербия” а.д. Таковска 2, Беоґрад, поднєсол вимогу за о потреби преценьованя вплїву на животни штредок проєкта базней станїци мобилней телефониї „НСУ295, НСЛ295, НСО295 НС - КЛИСА 5” у улїци Светозара Марковича Този на катастерскей парцели число 124/3, К.О. Нови Сад І, Город Нови Сад. Податки и документацию зоз вимоги ношителя проєкта мож видзиц у просторийох Городскей управи за защиту животного штредку Городу Нового Саду, Улїца Руменацка 110а, Нови Сад, роботни днї од 10 до 15 годзин. Шицки заинтересовани, у чаше 10 днї од дня обявйованя того обвисценя, можу дац свойо думанє у писаней форми на адресу Городскей управи за защиту животного штредку Городу Нового Саду.

Городска управа за защиту животного штредку Городу Нового Саду, на основи члена 29. Закона о преценьованю вплїву на животни штредок („Службени глашнїк Републики Сербиї”, число 135/04 и 36/09) обявює

ОБВИСЦЕНЄ о принешеним ришеню же не потребне преценьоване вплїву проекта на животни штредок Ношитель проєкта БОО „САКР” Нови Сад, Булевар Краля Петра І число 28, поднєсол вимогу за одлучованє о потреби преценьованя вплїву на животни штредок проєкта „Пошоренє за маґазионованє и третман тонер касетох” у улїци Ґаврила Принципа число 11, у Новим Садзе, на катастерскей парцели число 7813/2 К.О. Нови Сад І, Город Нови Сад. После запровадзеного поступку, Городска управа за защиту животного штредку дня 1. октобра 2021. року принєсла ришенє число УІ-501-566/21 же нє потребне преценьованє вплїву предмет ного проєкту на животни штредок. Увид до предметного ришеня мож окончиц у просторийох Городскей управи за защиту животного штредку, Руменацка 110 а, Нови Сад, роботни днї у чаше од 10 до 15 годзин, на сайту Городскей управи за защиту животного штредку є п у іг о п о уіза^.огд.гз. Заинтересована явносц може виявиц жалбу процив того ришеня у чаше од 15 днї од дня його обявйованя у средствох явного информованя, по тим орґану.

МАЛИ ОГЛАШКИ ДИХТОВАНЄ облакох и дзверох. Щици од ви тру, жи ми, пра ху, галайку, инсектох. МОНТИРАМЕ: ■ РОЛЕТНИ ■ ГАРМОНИКОВО ДЗВЕРИ

■ ПАНТЛІКОВО ДЗВЕРИ ■ МРЕЖИ ОД СУНЬОҐОХ ■ ВЕНЕЦИЯНЕРИ ■ ОПРАВКИ Телефон: 025/5827-710 060/5088-433

/ V 8. ОКТОБЕР 2021.

РУСКЕ СЛОВО 31

іггїогтаІог@ ги5ке5Іоуо.сот

ДЗЕ МОЖ КУПИЦ КНЇЖКИ „РУСКОГО СЛОВА”

РЕПУБЛИКА СЕРБИЯ АВТОНОМНА ПОКРАЇНА ВОЙВОДИНА ГОРОД НОВИ САД Городска управа за общи роботи Городу Нового Саду Жарка Зренянина чс. 2 21000 Нови Сад Телефон: 021/488-2953

ОБВИСЦЕНЄ

У РУСКИМ КЕРЕСТУРЕ у будинку дакедишнєй Друкарнї на 2. поверху, пондзелок пияток од 9 по 13 годзин и на телефон: 025 703 311.

О обявйованю Явного конкурса за пополньованє окончуюцого роботного места на нєодредзени час у Городскей управи за общи роботи Городу Нового Саду Роботне место: Окончователь на административних роботох одбрани, хторе розпоредзене до роботного места висши референт -1 окончователь. Текст явного конкурса за пополньованє наведзеного роботного места мож превжац на интернет презентациї Городу Нового Саду: Ьіїр ://^ ^ ^ .п о у і загї.гз/. Городска управа за общи роботи Городу Нового Саду

1 1ГІМ НПНИ ІІ1 111В )1Е3Т1О 11

У НОВИМ САДЗЕ на новей адреси Футожска 2, на 3. поверху, пондзе лок - пияток од 9 по 14 годзин и на телефон: 021 6613 697. На киоску Грекокатолїцкей церкви „Петра и Павла”, на углє Милетичовей и Йована Суботича у Новим Садзе. У ДЮРДЬОВЕ

У КОЦУРЕ при Милки Фейса у Кнїжкарнї „Анни”, на адре си Ошлєбодзеня 5б (прейґ драги Школи) и на телефон моб: 062 85 10 341.

при колпортерови Якимови Гардийови на телефон моб: 064 36 99 673.

У ШИДЗЕ при колпортерови Владимирови Гарвильчакови, на адреси Саве Шумановича 129а и на телефон моб: 062 44 09 74.

На нашим сайту находзи ше и Каталоґ зоз шицкима кнїжками и ценами. Кнїжки „Руского слова” мож наручиц прейґ сайту Нирз://кпіІ2кірогизкі.сот/. Городска управа за защиту животного штредку Городу Нового Саду, на основи члена 29. Закона о преценьованю вплїву на животни штредок („Службени глашнїк Републики Сербиї”, число 135/04 и 36/09) обявює

ОБВИСЦЕНЄ о принєшеним ришеню же потребне преценьованє вплїву и о одредзованю обсягу и змисту студиї о преценьованю вплїву на животни штредок проєкта радно базней станїци мобилней телефониї „НС2382_02 НС_Нови_Сад_Шанґай Подприємство „ЬАВГМО” д.о.о. зоз Беоґраду по овласценю ношителя проєкта „А1 8гЬі]а гї.о.о. Веодгагї”, Милутина Миланковича 1ж, Нови Београд поднєсол тому орґану вимогу за одлучованє о потреби преценьованя вплїву на животни штредок проєкта радио базней станїци мобилней телефониї „НС2382_02 НС_Нови_Сад_Шанґай,

32 РУСКЕ СЛОВО

населєнє Шанґай, у Улїци II число 21, на катастерскей парцели число 2166 К.О. Нови Сад III, Город Нови Сад. После запровадзеного поступку, Городска управа за защиту животного штредку дня 4. октобра 2021. року принєсла ришенє число VI501-645/21 же потребне преценьованє вплїву и о одредзованю обсягу и змисту студиї о преценьованю вплїву на животни штредок. Увид до предметного ришеня мож окончиц у просторийох Городскей управи за защиту живот ного штредку, Руменацка 110 а, Нови Сад, роботни днї у чаше од 10 до 15 годзин, на сайту Городскей управи за защиту животного штредку №№№. епуігопоуізагї.огд.гз. Заинтересована явносц може виявиц жалбу процив того ришеня у чаше од 15 днї од дня його обявйованя у средствох явного информованя, по тим орґану.

Городска управа за защиту животного штредку Городу Нового Саду, на основи члена 29. Закона о преценьованю вплїву на животни ш тредок („Службени глашнїк Републики Сербиї”, число 135/04 и 36/09) обявює

ОБВИСЦЕНЄ о принєшеним ришеню же потребне преценьованє вплїву и о одредзованю обсягу и змисту студиї о преценьованю вплїву на животни штредок проєкта радио базней станїци мобилней телефониї „НС2459_01НС_Булевар_ Слободана_Йовановича” Подприємство „ЬАВГМО” д.о.о. зоз Беоґраду по овласценю ношителя проєкта „А1 8гЬі]а гї.о.о. Веодгагї”, М илутина М иланковича 1ж, Нови Београд поднєсол тому орґану вимогу за одлучованє о потреби преценьованя вплїву на животни штредок проєкта радио базней станїци мобилней телефониї „Н С 2459_01 НС_Булевар_Слободана_Йовановича” у улїци Булевар Слободана Йовановича число 35, на катастерскей парцели 10708/2, К.О. Нови Сад I, Город Нови Сад. После запровадзеного поступку, Городска управа за защиту животного штредку дня 4. октобра 2021. року принєсла риш енє число VI-501647/21 же потребне преценьованє вплїву и о одредзованю обсягу и змисту студиї о преценьованю вплїву на животни штредок. Увид до предметного ришеня мож окончиц у просторийох Городскей управи за защиту животного штредку, Руменацка 110 а, Нови Сад, роботни днї у чаше од 10 до 15 годзин, на сайту Городскей управи за защиту ж ивотного штредку епуігопоуіза^.огд.гз. Заинтересована явносц може виявиц жалбу процив того ришеня у чаше од 15 днї од дня його обявйованя у средствох явного информованя, по тим орґану.

V______________________ / 8. ОКТОБЕР 2021.

5рогІ@ги5ке5Іоуо.сот

іпТогтаІог@ги5ке5Іоуо.сот

:дзе цо будзе* дуе Ц О будзе*

ПЕРШЕНСТВО СЕРБИЇ ПИШТОЛЯ ВЕЛЬКОГО КАЛИБРУ

КЕРЕСТУРСКИ САЯМ 2021 На пияток, 8. октобра у Руским Керестуре, будзе отримани „Керестурски саям 2021” на хторим будзе представянє продуктох поднїмательох, старих ремеслох и ручних роботох. Саям будзе отримани у Майсторским доме, а почнє на 11 годзин. ***

ВЕРБАЩАНЄ ШАМПИОНИ

У РУСКИМ КЕРЕСТУРЕ ПОДОБОВА КОЛОНИЯ III Подобова колония Еуфемия Гарди 2021. у орґанизациї Рускей матки у Руским Керестуре, будзе отримана на соботу, 9. октобра у Спортско-школскей гали у Руским Керестуре, а приявели ше 11 подо бово творителє. Роботна часц Колониї будзе тирвац до 13 до 16 годзин, и будзе отворена за нащивительох. ч» “Ч Городска управа за защиту животного штредку Городу Нового Саду на основи члена 10. Закона о преценьованю вплїву на животни штредок („Службени глашнїк Републики Сербиї”, число 135/04 и 36/09) обявює

ОБВИСЦЕНЄ о поднєшеней вимоги за одлучованє о потреби преценьованя вплїву застатого стану на животни штредок Ношитель проєкта „Телеком Сербия” а.д. Таковска 2, Беоґрад, поднєсол вимогу за о потреби преценьованя вплїву застатого стану на животни штредок проєкта базней станїци мобилней телефониї „НС14, НСХ14, НСУ14, НСЛ14, НСО14 ФУТОҐ” НОВИ САД, у улици Мариї Бурсач, у Футоґу, , на катастерскей парцели число 3321/1 К.О. Футоґ, Город Нови Сад. Податки и документацию зоз вимоги ношителя проєкта мож видзиц у просторийох Городскей управи за защиту животного штред ку Городу Нового Саду, Улїца Руменацка 110а, Нови Сад, роботни днї од 10 до 15 годзин. Шицки заинтересовани, у чаше 10 днї од дня обявйованя того обвисценя, можу дац свойо думанє у писаней форми на адресу Городскей управи за защиту животного штредку Городу Нового Саду.

Стрилци з вербаского Клубу „Универзал М” доминовали на Першенству Сербиї у дисциплини штрелянє зоз пиштоля велького калибру домашнього виробку. Вербащанє були домашнї того шампионату, а освоєли и поєдинєчну, и клубску шампионску титулу. По сообщеню после законченого змаганя, у поєдинєчней конкуренциї (20 кульки прецизне и 20 кульки швидке штре лянє) прешвечлїво триюмфовал Срдян Милович (342), опрез клубского колеґу Бранка Копривици (288). Вони двоме одведли Вербащаньох и ґу екипней титули (896). У поє динєчней конкуренциї Йованови Павлицови (278) зоз Клу бу „Панчево 1813” припадла бронза. Участовали 35 стрилци зоз 10 клубох, а за екипни пласман борели ше 7 тими. Панчево освоєло стрибло у екипней конкуренциї (783, швидке штрелянє 328), а бронза припа дла тиму зоз Бараєва (783, швидке штрелянє 309). Зоз Першенством Сербиї у Вербаше закончена сезона националних змаганьох на отворених просторох за штрелянє, а у октобру починаю змаганя з воздушним оружийом. О. Р.

Городска управа за защиту животного штредку Городу Нового Саду на осно ви члена 10. Закона о преценьованю вплїву на животни штредок („Службени глашнїк Републики Сербиї”, число 135/04 и 36/09) обявює

ОБВИСЦЕНЄ о поднєшеней вимоги за одлучоване о потреби преценьованя вплїву на животни штредок проєкта Ношитель проєкта „Телеком Сербия” а.д. Таковска 2, Беоґрад, поднєсол вимогу за о потреби преценьованя вплїву на животни штредок проєкта базней станїци мобилней телефониї „НС117, НСУ117, НСЛ117, НСО117 НС - ШАЙКАШСКОГО ОДРЯДУ-ХҐП” НОВИ САД Драга Шайкашского одряду число 8 а, на катастерскей парцели число 2006/3 К.О. Нови Сад III, Город Нови Сад. Податки и документацию зоз вимоги ношителя проєкта мож видзиц у просторийох Городскей управи за защиту животного штредку Городу Нового Саду, Улїца Руменацка 110а, Нови Сад, роботни днї од 10 до 15 годзин. Шицки заинтересовани, у чаше 10 днї од дня обявйованя того обвисценя, можу дац свойо думанє у писаней форми на адресу Городскей управи за защиту животного штредку Городу Нового Саду.

ч» 8. ОКТОБЕР 2021.

■ч

Городска управа за защиту животного штредку Городу Нового Саду на основи члена 29. Закона о пре ценьованю вплїву на животни штредок („Службени глашнїк Републики Сербиї” , число 135/04 и 36/09) обявює

ОБВИСЦЕНЄ о принєшеним ришеню же потребне преценьованє вплїву и о одредзованю обсягу и змисту студиї о преценьованю вплїву на животни штредок про єкта базней станїци мобилней телефониї „НС Адамовичово населєнє” Ношитель проєкта „СЕІШ” гї.о.о., Младежских бригадох 90, Нови Београд поднєсол вимогу за одлучованє о потреби преценьованя вплїву на животни штредок проєкта базней станїци мобилней телефо ниї „НС Адамовичово населєнє”,у улїци Лази Нанчича 47, на катастерскей парцели 3129/1, К.О. Нови Сад II, Город Город Нови Сад. После запровадзеного поступку, Городска управа за защиту животного штредку дня 5. октобра 2021. року принєсла ришенє число УЬ501-216/21 же потребне преценьованє вплїву на животни штредок и о одредзованю обсягу и змисту студиї о преценьованю вплїву на животни штредок. Увид до предметного ришеня мож окончиц у просторийох Городскей управи за защиту животного штредку, Руменацка 110 а, Нови Сад, роботни днї у чаше од 10 до 15 годзин, на сайту Городскей управи за защиту животного штредку ЄПУІГОПОУІ8аГЇ.ОГ£.Г8. Заинтересована явносц може виявиц жалбу процив того ришеня у чаше од 15 днї од дня його обявйованя у средствох явного информованя, по тим орґану.

ОБВИСЦЕНЄ о принєшеним ришеню же нє потребне преценьованє вплїву на животни штредок Ношитель проєкта Городска управа за комунални роботи Городу Нового Саду, Жарка Зренянина число 2, хторого у предметним проєкту заступа „8АРЕОЕ” БОО Беоґрад, Беоґрадска число 27/5, поднєсол вимогу за одлучованє о потреби преценьованя вплїву на животни штредок „Пошоренє за рециклажу будовательних одруткох”, на катастерскей парцели число 113/1 К.О. Нови Сад III, Город Нови Сад. После запровадзеного поступку, Городска управа за защиту животного штредку дня 1. октобра 2021. року принєсла ришенє число VI501-412/21 же нє потребне преценьованє вплїву предметного проєкту на животни штредок. Увид до предметного ришеня мож окончиц у просторийох Городскей управи за защиту животного штредку, Руменацка 110 а, Нови Сад, роботни днї у чаше од 10 до 15 годзин, на сайту Городскей управи за защиту животного штредку №№№. ЄПУІГОПОУІ5ад.ОГ§.Г5. Заинтересована явносц може виявиц жалбу процив того ришеня у чаше од 15 днї од дня його обявйованя у средствох явного информованя, по тим орґану.

РУСКЕ СЛОВО 33

СПОРТ СПОРТСКИ БАВИСКА „ЯША БАКОВ“ - ТУРНИР У СТОЛНИМ ТЕНИСУ У ШИДЗЕ

ПОБЕДЗЕЛИ БАЧИНЧАНЄ Прешлей соботи у Шидзе отримани Спортски бависка „Яша Баков”. На тот завод бул то турнир у столним тенису. Орґанизатор було Културно-просвитне дружтво „Драґен Колєсар” зоз Бачинцох, а змаганя ше отрима ли у Спортскей гали у Шидзе. Змагали ше шейсц екипи з наших местох, а побиднїк змаганя було праве КПД „Драґен Колєсар” зоз Бачинцох. Друге место завжала екипа Ру ского културного центра з Нового Саду, треца була екипа КУД „Тарас Шевченко” зоз Дюрдьова, штварти бул „Папивинґ” з Вербасу, пияте место завжала екипа Спортского дружтва „Русин” зоз Руского Керестура, а остат нї, ше сти були столнотенисере КПД „Дюра Киш” зоз Шиду. За КПД „Драґен Ко лєсар” бавели Лазар Данґузов, Рубен Чанї, Деян Ґрбич и Иґор Керави ца. Ново садя ньох представяли Томислав Горняк, Иван Горняк и Душан Ракич. Столнотенисере

„Тараса Шевченка” були Михайло Киш и Дамир Кочиш, а екипу „Папивинґа” творели Иван Папуґа, Владислав Папуґа и Лазар Керавица. За Руски Керестур ше змагали Мирослав Виславски, Деян Надь и Янко Хома, а за Шидяньох Юлиян Ковач и Мирон Джуджар. З оглядом на тото же КПД „Драґен Колє сар” було урядови орґанизатор змаганя, полудзенок за учашнїкох, як и друженє, отри мане у Бачинцох. Бачинчанє ше потрудзели же би и з тей нагоди були добри орґаниза тор е и домашні. Вл. Дї.

ТРЕЦА РУКОМЕТНА ЛИҐА СИВЕР „СИВЕР”

ПРЕПУЩЕНА ПОБИДА НА СТАРТУ РК „Русин” - РК „Обилич” (Нови Кнежевац) 32:32 (16:19)

За рукометашох Русина нова сезона почала всоботу, 2. октобра, у 3. Рукометней лиґи сивер „Сивер”. Понеже Лиґа ма 7 клуби, Русиново бавяче у 1. колу були шлєбодни, же би у 2. колу у Спортскей гали у Руским Керестуре дочекали РК „Обилич” з Нового Кнежевцу.

34 РУСКЕ СЛОВО

У прешлей сезони, у стретнуцох у Керестуре и Новим Кнежевцу, рукометаше Русина були успишни у обидвох. Всоботу у першим полчасу, резултат ше рушал „ґол за ґол”, та при резултату 8:8 госци зашором дали 5 ґоли, а нє прияли анї єден. Ту настала розлика дзе ю чежко було здогонїц. По конєц першого полчасу резултат бул и далєй на хасен Обилича. Подобна слика и у другим полчасу, а аж при самим концу стретнуца, Русин почал водзиц. Остатні 5 минути Русиново бавяче направели два ґоли розлики на свой хасен, но нєискуство, а покус и нєдостаток щесца, понеже у остатнєй минути нє вихасновани пенал, коштало их першей побиди у новим Першенству пред своїма навиячами. Добри бок екипи то же шицки бавяче цо виходзели на терен, дали свойо доприношенє прейґ датих ґолох, за конєчни резултат. Всоботу, найефикаснєйши бавяче були - Филип Орос и Иґор Варґа хтори дали по 5 ґоли, Виктор Микита, Славко Гербут и Борис Югик дали по 4 ґоли, Иван Рац и Филип Тома дали по 3 ґоли, Владислав Салаґ и Михайло Мудри по два ґоли. У шлїдуюцим колу рукометаше Русина бавя у Зомборе процив екипи под истим меном. Ан. М. 8. ОКТОБЕР 2021.

5рогІ@ гизке5Іоуо.сот

РОЗВОЙНА ПОДРУЧНА ФОДБАЛСКА ЛИҐА

АКТИВНИ ВИКЕНД ЗА НАЙМЛАДШИХ ФОДБАЛЕРОХ РУСИНА Всоботу, 2. октобра, на домашнім терену одбавени два змаганя пионирох Розвойней подручней фодбалскей лиґи, односно змагали ше дзеци народзени 2009. и 2010. року процив своїх парнякох зоз екипи „Спектар” зоз Зомбора. У тей лиґи наступаю осем екипи од хторих штири зоз Зомбора - Спектар, Оранж, Интернационал и Жак, потим ту и екипа Младосц з Апатину, Червинка и Гайдук зоз Кули. Млади бавяче одбавели добре змаганє, медзитим, квалитетна процивнїцка екипа зоз Зомбора була моцнєйша, и заслужено однєсла побиди у обидвох стретнуцох. У змаганьох тей старосней ґрупи, найважнєйше увежбац бависко, а резултат вшелїяк же у другим плану. Всоботу за Русин наступели - Орос, Плавшич, Вуйович, Виславски, Драґутинович, Стойков, Настасич, Штранґар, Иванкович, Сопка, Гайдук, Чизмар, Джуня, Надь, Будински, Фа, Ноґо, Малацко и Неманя Будински. Истого дня, всоботу, 2. октобра, було отримане и змаганє у Бачким Петровцу на хторим бавел Русинов подросток. Нажаль, пре мале число бавячох, змаганє за русиновцох було праве виволанє. До Бачкого Петровцу од 18 фодбалерох пошли точно 11-цецерме, та Русин на розполаганю нє мал анї єдного заменского бавяча. З другого боку, процивнїки ше „наоштрели” зоз 20 бавячами, та ше наздавац побиди нє барз могло. У їх Младежскей лиґи єст досц моцни екипи хтори у тей предносци же маю векше число дзецох. Всоботу русиновци одбавели свойо лєм друге змаганє у тей сезони, понеже на двох змаганьох, хторе требало буц отримане пред трома тижнями, а хтори русиновци требали одбавиц дома процив

Бачкого Ґрачцу, госци ше нє зявели, а тиж и процив Текстилцу прешлого тижня, змаганє було одказане. Русинов подросток наступел у составе - Молнар, Мирко Надь, Зорич, Бодянєц, Няради, Давид Надь, Максимович, Марко Ковачевич, Тома, Неманя Ковачевич и Джуджар. Шлїдуюцого дня, внєдзелю, 3. октобра, пионире, односно дзеци народзени 2009. року, одбавели и єдно приятельске стретнуце тиж процви Текстилцу з Оджаку, на хторим одбавени аж три полчаси же би дзеци цо длужей уживали у бависку. Численши Текстилац добре почал змаганє, по други полчас водзел 2:0, медзитим, у трецей часци бависка два ґоли за Русин дали схопни Вуйович и Виславски. У остатнїх минутох бависка, вельки нагоди мали и Настасич и Виславски, гоч резултат остал 2:2 по конєц стретнуца. На нєдзельовим змаганю Русин бавел у составе - Гайдук, Драґутинович, Будински Неманя, Стойков, Сопка, Орос, Будински Хана, Настасич, Виславски и Вуйович. Ан. М.

ФОДБАЛСКА ПАНОРАМА ОПШТИНИ ШИД

ҐРАНИЧАР НАДБА ВЕЛ ОФК „БАЧИНЦИ” У сед мим колє Медзиопштинскей фодбалскей лиґи Срим, ґрупа Заход, Ґраничар з Адашевцох победзел ОФК „Бачинци” зоз 3:0, а у Бикичу ОФК „Бикич” страцел од Єдинства (Р) зоз 1:0. Гайдук у Вишнїчеве победзел ФК „Зека Булюбаша” зоз 1:0, БСК у Бешенове страцел од Ґраничара з Кузмину зоз 1:0, Срим з Руми победзел ФК „Фрушка Го ра” зоз 2:0, у Лачарку ЛСК победзел Змай зоз 2:0 и у Ердевику домашнї ФК „Ердевик 2017” и ФК „Обилич 1993” зоз Куковцох бавели нєришено 2:2. На таблїчки перши Гайдук (В) зоз 19 бодами, други Ґраничар (К) и треце Єдинство маю 18 боди, ФК „Зека Булюбаша” штварти и ФК „Обилич 1993” пияти и маю по 13 боди, БСК шести и ФК „Ердевик 2017” седми, маю по 10 боди, а ЛСК осми и Змай дзевяти, маю по 9 боди. ОФК „Бикич” дзешати зоз осем бодами, Ґраничар (А) єденасти и 8. ОКТОБЕР 2021.

Срим дванасти, а маю по шейсц боди, ОФК „Бачинци” предостатнї тринасти ма три боди, а ФК „Фрушка Гора” остатня, штернаста и нє ма анї єден бод. У осмим колє Зека Булюбаша дочекує Срим (Р), Єдинство (Р) вигосци Гайдук (В), Ґраничар (К) будзе бавиц процив ОФК „Бикич”, Ґраничар (А) домашнї БСК, Фрушка Гора дочекує ЛСК, Змай одмера моци процив екипи ФК „Ерде вик 2017”, а ОФК „Бачинци” буду бавиц процив екипи ФК „Обилич 1993”. У шестим колє Оп штинскей фодбалскей лиґи Шид, у Соту Братство страцело од Напредку зоз Вашици зоз 6:3, Ґра ничар у Ямени победзел Омладинєц з Батровцох зоз аж 7:1, а Єдинство у Лю би победзело Єдноту зоз Шиду зоз 3:1. Як дознаваме, у Илинцох дзе бавели домашнї Борец и ФК „Єдинство” з Моровичу, стретнуце прерване у 84. минути при резултату 1:0 за Єдинство. Стрет-

нуце ОФК „Бинґула” - ФК „Напредак” ище пред початком першенственей се зони плановане же би ше одбавело 31. окто бра. На таблїчки Напредак перши зоз 15 бодами и зоз єдним стретнуцом менєй, Єдинство (М) друге ма 13 боди, Ґраничар треци зоз 10 бодами, кельо маю и Синдєлич на штвартим, ОФК „Бинґула” на пиятим и Єдинство (Лю) на шестим месце. Омладинєц седми зоз седем бодами, Борец осми ма три боди, кельо и Єднота на дзевятим месце, а остатнє, дзешате ФК „Братство” без бодох. У седмим колє Єдинство (М) на своїм терену бави процив екипи ФК „Брат ство”, Єднота будзе домашня Борцу, Напредак дочека Єдинство (Лю), Омла динєц будзе бавиц процив ОФК „Бинґ ула”, а Синдєлич одмера моци процив Ґраничара. Вл. Дї.

РУСКЕ СЛОВО 35

СПОРТ ПОДРУЧНА (ДЕРБИ) ФОДБАЛСКА ЛИҐА СУБОТИЦА

„ШОВАНЦИ” ШКИНТАЮ У осмим колу Подручней фодбалскей лиґи Суботица було досц нєсподзиваня, окреме у резултатох. Найвекше, вшелїяк, було стретнуце у хторим коцурска Искра страцела у сушедним дербию процив савиноселскей, торжанскей, екипи Будучносци. Процивне нєсподзиванє направела екипа ФК „Сутєска” зоз Бачкого Доброго Поля хтора на своїм терену победзела екипу ФК „Напредак” зоз Надалю зоз прешвечлївим резултатом од 5:0 варя же лабда округла, та таке и щесце на терену. Раз добре, а вец... Кед ше вежнє до огляду же прешла половка єшеньскей часци першенства у сезони 2021-22. року, за велї екипи мож повесц же ше знашли и „нашли” свойо ефикасне бависко, алє и таки хтори ше ище вше шпотаю на желєним терену помедзи два Голи.

ЩЕСЦЕ И МОТИВАЦИЯ Стретнуце ФК „Пролетер” зоз Равного Села (Шове) и фодбалерох екипи ОФК „Вербас”, єдно з тих хторе нєсподзивало. Пролетер страцел зоз резулта том 2:0. Домашня екипа, Пролетера, у даскелїх прешлих сезонох бавела баражни стретнуца за уход до висшого ранґу змаганя и на тим стретнуцу ше очековало иншаки резултат. Екипа нє вихасновала шансу же бави на своїм терену и у каждим поглядзе квалитет екипи же би, кед нє инше, голєм вицагла єден бод. Но, кед ше ма у оглядзе и факт же Вербащанє до тей єшенї бавели у висшим ра нГу змаганя, нє треба забуц же ше маю намиру врациц до лєпшого дружтва дзе бавели. Здобува ше упечаток же Вербащанє мали вецей мотиви добре одбавиц и призначиц жадани резултат, побиду. Тоти два екипи дзеля треце и штварте место на таблїчки, з тим же Пролетер ма лєпшу Гол-розлику та є на трецим месце, а Вербащанє на штвартим. Екипа ФК „Обилич” зоз Змаєва у стретнуцу зоз екипу ФК „СлоГа” зоз Остоїчева победзела на своїм терену зоз резултатом 2:0. Дотераз екипи Пролетера и Обилича ше провадзели по успиху. Обилич по тераз бул на другим месце на таблїчки, алє после тей побиди вибил на перше место. По резултатох у самим верху таблїчки ше умишала и екипа зоз Србобрану хтора у стретнуцу зоз екипу ФК „Дюрдїн” призначела фантастичну побиду од 4:1. У тей хвильки ФК „Србобран” на другим месце, алє по конєц єшеньскей часци и першенства єст ище часу и мож очековац вельо пременки, бо и Србобран бавел даскельо сезони баражни змаганя за уход до висшей лиГи. Екипа ФК „Сутєска” зоз Бачкого Доброго Поля на своїм терену, прешлей нєдзелї тиж призначела прешвечлїву побиду. Процивнїк на стретнуцу була екипа ФК „Напредак” зоз Надалю, а резултат бул 5:0. И конєчно, тото цо нас шицких розжалосцує то ище єден нєуспих коцурскей Искри. У сушедним дербию хтори ше бавело у Савиним Селу (Торжи) процив екипи Будучносци страцели зоз резултатом 3:0. Любителє фодбалу и навияче у Коцуре ше наздавали же Искра конєчно почнє бавиц так як шицки очековали после пририхтуюцого периоду и побиди у першим колу. Медзитим, гоч Искра мала досц нагоди за Гол, нє вихасновала анї єдну! Потераз Коцурци маю лєм єдну побиду и то у пер шим колу. Кед слово о Торжанцох, од початку змаганя у Са-

36 РУСКЕ СЛОВО

виним Селу видно було же домашнї на терен вишли вельо мотивованше и з векшу жажду за побиду. Ище ше вше наздаваме и очекуєме лєпше виданє екипи зоз Коцура. НОВЕ КОЛО - НОВИ ИСПИТ На таблїчки, як уж спомнуте, екипа ФК „Обилич” зоз Змаєва зоз 22 бодами. Потераз екипа призначела 7 побиди, єден нєришени резултат, а нє страцели анї єдно стретнуце. Други ФК „Србобран” хтори ма 19 боди. Призначел 6 побиди и по єдно нєришене и страцене стретнуце. Треце и штварте место дзеля ФК „Пролетер” и ОФК „Вербас” хто ри маю по 19 боди. Обидва екипи призначели по 5 побиди, 2 нєришени и 1 страцене стретнуце. Лєпшу ґол-розлику ма Пролетер, та є на трецим месце. Екипа ФК „Сутєска” зоз Бачкого Доброго Поля на седмим месце зоз 13 бодами. Од осем колох кельо одбавени потераз, на трох стретнуцох победзела, 2 були нєришени и 3 страцела. После побиди у стретнуцу зоз Искру, ФК „Будучносц” на таблїчки „скочел” на дзвяте место и ма 9 боди. По тераз ма ли 3 побиди и 5 страцени стретнуца, а анї єдно стретнуце нє мало нєришени резултат. Искра спадла на тринасте место зоз 1 побиду, 3 нєришенима и 4 страценима стретнуцами. Екипа ма нову нагоду дакус злєпшац упечаток на нєдзелю дзе на своїм терену будзе бавиц зоз екипу ФК „Обилич” зоз Нового Кнежевцу. ОФК „Вербас” на своїм терену бави процив екипи ФК „Торньош”, савиноселска Будучносц путує на стретнуце до Дюрдїну, а госц будзе и ФК „Сутєска” зоз Бачкого Доброго Поля на терену у Баймоку дзе будзе бавиц процив екипи ФК „Раднички 1905”. Тей нєдзелї у Равним Селу ше будзе бавиц сушедни дерби. Екипа пролетера одмера моци зоз екипу ФК „Обилич” зоз Змаєва. Стретнуце за обидва екипи императив, а од резултату будзе завишиц и випатрунок таблїчки. ■ А. Паланчанин 8. ОКТОБЕР 2021.

5рогІ@ гизке5Іоуо.сот

ПОДРУЧНА ФОДБАЛСКА ЛИҐА ЗОМБОР

ТРЕЦА ПОБИДА ЗА ШОРОМ НА ГОСЦОВАНЮ ФК „Будучносц” (Младеново) - ФК „Русин” 0:1 (0:1) За ФК „Русин” бавели - Деян Кронич, Стефан Тома, Александар Кочиш, (Деян Чернок), Реля Ланчужанин, Владан Вуйович, Деян Павлович, Матей Саянкович, Оґнєн Маркович, Янко Кулич, Дарко Сушич, Иван Рац.

Осме коло Подручней фодбалскей лиги, Русин одбавел внєдзелю, 3. октобра, на госцованю, процив екипи Будучносци зоз Младенова. Стретнуце, за розлику од прешлих, по чало зоз водзеньом Русина уж у 2. минути, кед после прецизного Сушичового центершута, млади Александар Кочиш бул на правим месце у 16 метерох и лєгко послал лабду до ґолу. Нєодлуга, о нєполну минуту, наша екипа ознова бере лабду процивнїком и Саянкович швидко по боку пребегує, алє себе дава вельки пас и ґолман сцигує до лабди скорей як вон. После того, стретнуце ше углавним одвивало на штредку терена, гоч ше лабда вецей находзела при ногох Русинових бавячох, а окрем того же дал гол, на нєдзельовим змаганю, млади Кочиш бул и главни „слуп” охрани. У 32. минути Стефан Тома пре калїченє нє предлужує бависко и место нього на терен виходзи Чернок. По конєц пер шого полчасу, нє було вельо нагоди, та ше на одпочивок пошло зоз резултатом 0:1. У другим полчасу, домашня екипа дзвигла „газ” и почала бавиц вельо оштрейше, алє ше Русинова охрана барз организовано тримала и нє допущовала процивнїцкей екипи нїяки преход. Деян Павлович бул внєдзелю прешвечлїво найлєпши, и зоз вельку борбеносцу и закладаньом на штредку терена обезпечовал вельо нагоди нашим нападачом. Було вельо ситуациї у хторих русиновци мали стретнуце „1 на 1”

зоз голманом, алє анї єдна од тих нагодох нє була вихаснована. Шицко випатрало яґод же побиду однєшу русиновци, покля у 80. минути судия нє запискал пенал за домашніх. Медзитим, одлични Кронич бранї пенал и лабда ше одбива процивнїкови до ноги, хтори зоз истей позициї копа ознова, алє Кронич бранї и тоту „100-постотну” шансу, и шлєбодно мож повесц же одбранєл два пенали. По конєц змаганя Ру син зоз организованим бависком тримал лабду у своїх ногох, нє допущовал екипи Будучносци креирац нагоди, та ше нєдзельове змаганє закончело зоз резултатом 0:1 за русиновцох. После тей побиди, Русин ше находзи на 5. месце на таблїчки, а на нєдзелю, 10. октобра, до Керестура приходзи першопласована екипа ФК „Братство 2019” зоз Приґревици, хтора потераз зазначовала лєм сами побиди, та русиновци за викенд обчекую озбильну конкуренцию. Ан. М.

ПОДРУЧНА ФОДБАЛСКА ЛИҐА СУБОТИЦА

ИСКРА ПРЕДЛУЖЕЛА ПОДЛО БАВИЦ ФК „Будучносц” (Савине Село) - ФК „Искра” 3:0 (1:0) Савине Село: стадион домашнєй екипи ФК „Будучносц”. ИСКРА: Вучинич, Пердух (Барович), Дякович, Сталевич, Бокан, Ваяґич (Комазец), Тешанович, Николич (Колошняи), Малацко, Ґубаш и Сердар (Дакич)

Зоз велькима обчекованями любителє фодбалу у Коцуре очековали дерби стретнуце медзи Будучносцу зоз Савиного Села и Искру и наздавали ше же Искра конєчно почнє бавиц так як шиц ки чекали после пририхтуюцого периоду и побиди у першим колє. Медзитим, возпоставело ше же побида Искри у першим колє и далєй єдина у тей сезони у котрей уж одбавени 8 кола. Од початку змаганя у Савиним Селу ше видзело же домашнї на терен вишли вельо мотивованше и з векшу жажду за побиду. Початок бул осторожни на обидвох бокох и бавело ше найвецей так же би ше нє правело гришки зоз котрих би ше мо 8. ОКТОБЕР 2021.

гло дац гол. Вельо нагоди нє було, а упечаток бул же ше бавело найвецей на стредку терена з тим же домашнї мали благу инциятиву, алє без конкретних шансох за гол. У 40. минути попущела концентрация Искровей охрани и центарфор домашнїх то вихасновал, дал гол и принєсол вельку радосц публики у Са виним Селу. У другим полчаше Искрово фодбалере почали бавиц дакус лєпше, почали вше частейше грожиц ґолманови Будучносци, медзитим бице Малацка застановела статива, а Ґубашови ґолман одбранєл добре бице з главу. У 70. минути сцигла кара за премахнути шанси. По сле єдней гужви, у каребним Искровим просторе ше найлєпше знашол центарфор Будучносци Данило Янкович и зоз своїм другим голом звекшал предносц домашнїх на 2:0. Други гол мож повесц же преламал змаганє, понеже Искрово бавяче вецей анї сами нє верели же маю

моци обрациц резултат, або одбавиц голєм нєришено. Точку на тото змаганє положел судия котри у 80. минути, по думаню велїх, престрого досудзел пе нал за домашнїх котри вони и вихасновали. Нагоду за другу побиду у тей сезони Искра будзе мац на нєдзелю кед єй як госц придзе екипа ФК „Обилич” зоз Но вого Кнежевца котра по тераз освоєла исто 6 боди як и Искра, а находзи ше на єдним месце спод Искри, односно на 14. месце. Мож повесц же на половки єшеньскей часци першенства у сезони 2021/22. року у коцурским тиму очиглядно цошка нє штима. Наздавайме ше же у наиходзацих стретнуцох, гришки буду виправени и же ше Искра вицагнє зоз сподку таблїчки. Здогаднїме же у прешлим, седмим ко лу, на своїм терену Искра бавела процив екипи ФК „Србобран”, а резултат бул нєришени 2:2. З. К.

РУСКЕ СЛОВО 37

ИНТЕРМЕЦО

ГОРУЦИ Т'ЕПШИЛляна Еделински, Руски Керестур

1 + Х 'а !.

'- І Г Д

Потребне: ■ ■ і■ ■ ■

5 кили грозна 5 литри води 1,200 ґрами цукру 5 лимунтуси 5 литри води + 5 литри води

Поступок: Грозно умиц и очисциц и лєм бобки зоз грозна вариц у 5 литри води. Вариц так длуго, док ше бобки нє розваря. Препасирац и додац цукер, лимунтус и положиц же би ше ище раз преварело и досипац ище 5 литри води. Додац конзерванс и посипац горуци сок до склєняних фляшох. Наздраве!

Здраве ошвиженє Потребне: ■ ■ ■ ■ ■

4 лимуни 3 яблука кила цвикли кила мархви мали дунчик меду (лєбо жовти цукер) ■ дюмбир

У То витамински сок и добре го пиц на початку єшенї, окреме кед зме у сезони швижей цвикли и яблукох, а у комбинациї зоз лимуном, медом и дюмбиром змоцнї нам имунитет. Нє треба вариц, кед маце блендер швидко го мож направиц

Поступок: Очисциц яблука, цвиклу, мархву и натрец кус дюмбиру. Зомлєц у блендеру, лєбо на тарлу. Шицку натарту овоц змишац до судзини, усипац два литри води и охабиц же би так одстало 10-24 годзини на жимним. Прецадзиц през шитко и платнову ґазу и вец аж до прецадзеного соку усипац сок зоз лимуну и додац мед. Шицко добре премишац и посипац до склєняних фляшкох. З оглядом на тото же ше нє вари и нєт конзервансу треба го тримац у фрижидеру. Таки справени сок може стац тидзень.

38 РУСКЕ СЛОВО

8. ОКТОБЕР 2021

ГОРУЦИ ТЕПШИ Пририхтали: Лю. Цвеїч и Т. Салонтаї

Весна Медєши, Нови Сад

' 1

Розпущиц у шерпенки на цихим огню марґарин, мед, цукер и чоколаду. За тот час на палачинкарнї препражиц сусам же би добил благу златну фарбу. Кикирики, орехи и лїсковци зомлєц на „векше”. До векшей ванґлочки усипац зомлєти орехи, кикирики, лїсковци, сусам, корнфлекс, сухе грозно и сухи шлївки (их можеце порезац на менши фалатки). Додац и „Чар на дар“ и добре премишац. Кед ше чоколада, цукер, мед и марґа рин розпущели и зєдинєли, висипац до ванґлочки. Шицко добре премишац. Вжац векшу и глїбшу тепшу. Я хаснуєм тепшу димензийох 35x43 центи. Намасциц ю зоз олєйом и висипац до нєй масу зоз ванґлочки. Розмасциц ю ровномирно по тепши, навлажиц дланї зоз воду и поприцискац

Погребне: ^

„ „ ■ 250 ґрами марґарину ■ 6 ложки меду ■ 200 ґрами чоколади ■ 200 ґрами цукру ■ 100 ґрами препеченого сусаму ■ 200 ґрами пукани кикирики ■ 100 ґрами пукани лїсковци ■ 100 ґрами орехи ■ 250 ґрами „Чар на дар” (флипс зоз чоколади) ■ 50 ґрами корнфлексу ■ 50 ґрами пахульки зоз овса ■ 100 ґрами сухого грозна ■ 50 ґрами сухи шлївки лєбо даякей другей сухей овоци

1 1

" * * по цалей

поверхносци. Важне ю добре попри.

цискац. Можеце прекриц масу зоз фолию, положце дацо чежке же би сце ю добре прицисли. После 2 годзинох тепшу зоз масу положце до фрижидера же би ше бонжита добре сцисла. Тримац ю у фрижидеру ище 2 годзини. Пред служеньом посипац пахульки зоз овса и резац бонжиту на коцки.

8. ОКТОБЕР 2021.

РУСКЕ СЛОВО

Ж ЕЛЄНИ ОАЗИ У НОВИМ ОРАХОВЕ

ХЛАДОК ПРАВЯ ОРЕХИ Каждому хто голєм раз прешол през Нове Орахово у памятки останє же у тим валалє єст вельо желєнїдла. Валал зоз шицких бокох обколєшени зоз вецей файтами красних древох. Найвекша желєна оаза находзи ше у штредку валала. На поверхносци од коло 8 гектари єдну штварцину забераю спортски терени, а на другей поверхносци парк зоз вельо файти древами. Роботнїки месней заєднїци поряднє коша траву и орезую древа так же парк бар вигодни и за мали пикник. Ораховчанє часто през викенд там виходза, а у валалє ше шири запах котлїка. Ту змесцени и бавилїща за дзеци. Єдино цо хиби то вецей лавочки за одпочивок. У цалим валалє єст вельо орехи, а найвекше орехово древо рошнє у улїчки Бориса Кидрича кред Шайтошо ву хижу. Познате и же у Новим Орахове жем барз вигодна за орехи прето тоти древа и найвецей єст. Од уходу до валалу з напряму Бачкей Тополї та по сам виход зоз правого боку главней улїчки котра длугока коло пейц километри засадзени орехи, а пло ди мало хто збера, понеже у валалє у каждим обисцу єст по даскельо орехово древа. Лю. Рац

ОГЛЯДНУЦЕ НА ПРЕШЛОСЦ

оволуєме читачох новинох „Руске слово” же би помогли препознац особи на старих фотоґрафийох. Пре точне идентификованє особох на сликох, хтори маю окремну музейну вредносц, потребна помоц од ширшей явносци. Шицки фотоґрафиї настали у дакедишнєй фотоґрафскей роботП нї Бруґошових у Руским Керестуре. Кажду фотоґрафию ше подпише зоз одредзену шифру, та кед же препознаце даєдну, лєбо вецей особи на фотоґ рафиї, модлїме Вас же бисце явели до Заводу за културу войводянских Руснацох на число телефона 021/654-65-34, лєбо на мейл: 2ауогі.ги5Іп'і@атаіІ.сот.