Issuu

РОК LXXI ЧИСЛО 27 (3636) НОВИ САД, 10. ЮЛИЙ 2015. РОКУ

■ ДОМ И ФАМЕЛИЯ – ЯК ЛАПИЦ

КРОЧАЙ ЗОЗ СУЧАСНУ НАСТАВУ?

ЦЕНА 30 ДИНАРИ

САЯМ МЛАДЕЖСКОГО ТУРИЗМА У НОВИМ САДЗЕ

центре Нового Саду 7. и 8. юлия, отримани штварти реґионални Саям младежского туризма Opens Youth Fair”. Саям отворени у” Городскей хижи, а часц церемониї була модна ревия ”Сон лєтней ноци”. На Площи шлєбоди публика на отвореней бини пред Городску хижу уживала у кантати Кармина Бурана” Карла Орфа у ” Оркестра, Хора и солистох виводзеню Опери Сербского народного театра, зоз чим започал штварти ”Opens Youth Fair”.

”Кармина Бурана” у виводзеню СНТ, одгуковала на Площи шлєбоди

Млади новосадски волонтере маю штанд на Сайме

На Сайме представени найатрактивнєйши туристични дестинациї на Балканє, як и фестивали, клуби, центри за екстремни спорти и други атракциї у реґионє, а у Католїцкей порти виложени Арт еко” роботи. ” Саям младежского туризму, уж штварти рок орґанизую Туристична орґанизация Городу Нового Саду и EXIT тим у сотруднїцтве зоз Департманом за ґеоґрафию, туризем и готелиєрство Приридно математичного факултета Универзитета у Новим Садзе, EXIT фондацию и Студентским културним центром зоз потримовку Городу Нового Саду. В. Вуячич

■ ЛЄТНЇ ФЕСТИВАЛИ У

НАШИХ МЕСТОХ И У ИНОЖЕМСТВЕ

ИНТЕРМЕЦО ФАСАДИ НА ХИЖОХ

МОЙО МЕСТО

Шидзе нєт вельо зачувани стари будинки з прешлих викох. На будинку Ґалериї малюнкох ,,Сава Шуманович” у улїци Святого Сави, очувана красна фасада. Потим у истей улїци на парохиялним будинку СПЦ, вец на будинку у хторим ЯКП ,,Водовод” и Фонд здравственого осиґураня ище вше стоя прикраски на фасадох. Прешли часи зачувани и на хижох Руснацох. Хижа баби Лацканьовей на початку Церковного шора, дзе ше дакеди сходзели Руснаци, адаптована, алє на нєй зачувани стародавни стил. Зачувана и хижа з киблу фамелиї Данчо на Джиґури, збудована є пейдзешатих рокох прешлого вику. На Вельким шоре, Канюхову хижу збудовал познати муляр Васа Канюх, хтори робел коло Заґребу, а кажда цегла випатра як фасадна”, понеже кажда ресельована”. ” ” Зачувани и стари древени щит з двора на єдней хижи тиж на Вельким шоре. Руснаци вше були шпоровни, та уж кед ше щити муровало з цегли з улїчки, од двора их правели з дескох... Вл. Дїтко

2 РУСКЕ СЛОВО

Фото: Владимир Дїтко

ШИД

10. ЮЛИЙ 2015.

УВОДНЇК

ЗМИСТ

Пише: Борис ВАРҐА, одвичательни редактор

ЛЄТНЯ „ШЕМА”

■ Тижньовнїк 4. Одложена приватизация локалних медийох 5. Нащиви Националного совиту Подручним канцеларийом 6–7. Каплїчка у Дюрдьове – чи будзе и валалска?

■ Нашо места 8–9. Схадзки Скупштини Опшини Вербас 10. Кулянска дзецинска представа у Словацкей

■ Економия 12–13. Косидба жита и ярцу у наших хотарох

■ Култура и просвита 14. Нови кнїжки – „Галов” Ирини Гарди Ковачевич 15. Медзинародни фестивал у Польскей и Словацкей 21. Промоция кнїжки Зденка Лазора у Бачинцох

■ Дом и фамелия 17–19. Як треба учиц дзеци? 20. ЖеноблоґИя

■ Людзе, роки, живот 22–23. Александар Гербут, реґионални менаджер у Лексмарку 24–25. Родослов Провчийовей фамелиї з Руского Керестура

■ Мозаїк 26–27. Валентина Няради з Беоґраду

Уж даскельо числа, од преслави рочнїци „Руского слова”, могли сце обачиц же нєт дзепоєдни рубрики, як „Анатомия нашого часу”. Дзепоєдни, лєгчейши рубрики, уведзени, або интензивовани. Слово о лєтнєй рубрики „Интермецо” у котрей будземе представяц фасади и будинки по наших местох. Тиж так, частейше сце годни читац рубрику „Мозаїк” и гумор, як за младши, так и за старши ґенерациї. И така будзе „лєтня шема” „Руского” по перши школски бренчок у септембру. Лєто у рускей заєднїци ше найчастейше препровадзує по турнейох, концертох по наших местох и у иножемстве. Уж у тим чишлє можеце читац материяли з таких госцованьох. Попри традицийних, буду ту и фестивали за дзеци, младих и фестивали сучасней култури, як цо то Еґзит. Вшелїяк же будзе хибиц фестивал „Водова фест”, котри так добре преславел Руски Керестур у Сербиї и иножемстве. Тиж так, боки „Руского слова” влєце отвераме и за векше сотруднїцтво зоз читачами. Поволуєме вас же бисце нам посилали фотоґрафиї, окреме за насловни бок. Тиж так, посилайце нам и свойо писма, роздумованя и упечатки, як цо у тим чишлє можеце читац на 34. боку єдного нашого читача праве о фестивалу „Водова фест”. Пишце нам – ruske.redaktor@gmail.com

■ Духовни живот 28–29. Зоз наших парохийох

■ Информатор

30–33. Оглашки и In memoriam

■ Спорт На насловним боку – Косидба у Вербаше. Авторка фотоґрафиї – Вероника Вуячич.

фото: В. В.

35. Керестурци на Дньох Свиднїку у Словацкей

* ”РУСКЕ СЛОВО” – гласнїк по руски * Виходзи каждого пиятку * Снователь Национални совит рускей националней меншини * Видава НВУ ”Руске слово”, Нови Сад * Перше число вишло 15. юния 1945. року у Руским Керестуре * Адреса: НВУ ”Руске слово”, Булевар ошлєбодзеня 81/7, 21000 Нови Сад * Редакция: заменїк одвичательного редактора – Александар Паланчанин; редакторе/ки – Дюра Винаї, Мирон Горняк-Кухар, Михайло Зазуляк, Александар Паланчанин, Олена Планчак-Сакач, Славица Фейса; новинаре/ки – Мария Афич, Влада Дїтко, Мая Зазуляк, Ана Маркович, Иван Сабадош, Танита Ходак * Язична редакторка – Блажена Хома-Цветкович * Лекторка – Ясмина Дюранїн * Технїчна редакторка – Люпка Цвеїч; компютерски обробок – Вероника Вуячич, Мария Гудак, Таня Салонтаї * Телефони: 021/6613-697, 021/6624-708, 021/6623-076; 021/6621-433 * Телефакс 021/528-083 * Предплата за цали рок: у жеми 1 500 динари, а у иножемстве 100 евра * Жиро-рахунок Banca Intesa 160-923244-82 * Девизни рахунок Raiffeisen BANK a.d. Београд 26 5100000002458904 * Рукописи ше нє враца * Друкує Друкарня ” Maxima graf” Пет роварадин * E-mail: ruske.redakcija@gmail.com * Web site: www.ruskeslovo.com * YU ISSN 0350-4603 * COBISS SR-ID 15915778 * Друковани тираж 2 300 *

Direktorka MARTICA TAMA[ *** Odvi~atelqni redaktor dr BORIS VAR]A

10. ЮЛИЙ 2015.

РУСКЕ СЛОВО 3

ТИЖНЬОВНЇК ИЩЕ ШТИРИ МЕШАЦИ ЗА ПРИВАТИЗАЦИЮ ЛОКАЛНИХ МЕДИЙОХ

НОВА НА ДЇЯ, ЧИ ПРЕДЛУЖЕНЄ АҐОНИЇ По вименкох Закона о явним информованю котри прилапени по швидкей процедури, предвидзене же би термин за приватизацию медийох бул предлужени по 31. октобер

едзитим, медзи мотивами за поцагованє датуму наведзени формални причини и ратованє державних медийох як цо Танюґ и Радио Югославия, покля ше локални медиї хтори програму емитую и на меншинских язикох, конкретно нє споминаю. Як визначел министер за културу и информованє Иван Тасовац, термин ше предлужує же би ше випочитовало Закон о приватизациї, оценєл же справованє медийох у процесу приватизациї мож охарактеризовац як обструкцию, бо глєдана документация нє придана на час и же предлуженє, у ствари, нова шанса. Тиж так, вон поручел же держава остава при своїм стратеґийним опредзелєню, односно подполним виходу з власнїцкей структури медийох. З тима вименками у Закону предвидзене же би з державного буджета було додатно видвоєне 107 милиони динари за финансованє новинскей аґенциї Танюґ и Радио Югославиї. Окрем того, у обгрунтованю вименкох Закона пише и же у општинох и городох чийо медиї у поступку приватизациї, потребне обезпечиц додатни средства за їх роботу по 31. октобер. Першoбутни рок за приватизацию медийох бул 1. юлий, а тераз тот датум одредзени як термин за обявйованє явней поволанки за предай капиталу. Там дзе по тот датум нє обявена поволанка за предай, медий будзе приватизовани з преношеньом акцийох занятим без надополнєня. У случаю кед же би заняти нє прилапели преношенє акцийох без надополнєня, медий престанє робиц и будзе висцерани з Реґистра медийох. Заключно зоз 1. юлийом, Аґенция за приватизацию розписала Явни поволанки за предай капиталу 50 од вкупно 73 медийох у явней власносци. Понеже єдно з подприємствох хтори по законски термин придали комплетну документацию и ЯП за информованє Вербас, у тим городзе по наглим поступку 19. юния зашедала Скупштина општини. На схадзки вименєна Одлука о методу приватизациї Явного подприємства за информованє Вербас и то у часци хтора ше одноши на доручованє ново-

СОЦИЯЛНА ПРОГРАМА Аґенция за приватизацию по 3. юлий обявела явни поволанки за предаванє 50 глашнїкох у державней власносци. Медзи нїма ЯП „Радио Шид” хтори понукнути по цени 6 928 еври и Информативно-пропаґандни центер „Кула” хтори тих дньох наполнєл 35 роки роботи, а початна цена му 3 274 еври. Обидва медиї програму емитую и по руски. З оглядом на тото же Аґенция за приватизацию розписала явну поволанку за приватизацию „Радио Шиду”, 25 заняти ше маю опредзелїц чи останю далєй робиц, лєбо ше одлуча за єдну з трох законских можлївосцох напущиц подприємство з одпремнїну. Вл. Дї.

4 РУСКЕ СЛОВО

го попису и преценьованя и новей приватизацийней документациї зоз станом на дзень 31. децембер 2014. року. То од снователя, односно локалней самоуправи и самого подприємства глєдала Аґенция за приватизацию. На схадзки СО одборнїки єдногласно прилапели тоту одлуку заинтересовани же би ше подприємство зачувало на гоч яки способ, у согласносци зоз Законом о информованю. Медзитим, понеже длуство вербаского информативного подприємства векше од його капиталу, за ньго нє розписана Явна поволанка, и тих дньох ше чека одлуку з Аґенциї за приватизацию же би тото Подприємство було урядово загашене. У такей нєизвесней ситуациї роботнїки поряднє окончую свойо роботни задатки, чекаюци урядову одлуку о ликвидациї. На єдней з прешлотижньових схадзкох СО Вербас прилапена и одлука з хтору ЯКП „Стандард” убудуце будзе реґистровани и за други дїялносци, у согласносци зоз Законом о комуналних дїялносцох. Нови дїялносци того Подприємства то продукция кинематоґрафских дїлох, випитованє явного думаня, орґанизованє схадзкох и семинарох, продукция авдио-визуалних продуктох, тв програми и подобне. То подрозумює формованє нового сектора у тим подприємстве – сектора за маркетинґ, а идея же би єдна часц роботнїкох з подприємства за информованє прешла ту робиц. Опозиция реаґовала на тот предклад и обвинєла руководство општини же остало нєпознате хто з роботнїкох будзе заняти у „Стандарду” и по хторих критериюмох буду вибрани роботнїки. З другого боку, нє зна ше же цо будзе з другу, векшу часцу занятих у Информативним центре. Нагадує ше же до комуналного подприємства прейду осем роботнїки, а у такей ситуациї остава ище 26 нєрозпоредзених роботнїкох. По доступних информацийох, тоти 26 роботнїки ЯП за информованє уж подписали социялну програму, по хторей би требали доставац коло 200 еври одпремнїни мешачно, алє и конєчне ришенє о тим ше ище чека. З оглядом на вецей нєпознати деталї остатнїх случованьох коло вербаского локалного медия, отвера ше и питанє цо будзе з информованьом на язикох меншинских националних заєднїцох, та и по руски, цо, окрем же представя вецейдеценийну традицию у мултиетнїчним штредку яки Вербас, тиж и законска обовязка локалней самоуправи.■ Ана Маркович 10. ЮЛИЙ 2015.

ТИЖНЬОВНЇК НАЩИВА ПОДРУЧНИМ КАНЦЕЛАРИЙОМ

НОВИ САД: И У МАТКИ ШЕ БУДЗЕ УЧИЦ ПО РУСКИ Представителє Националного совиту Руснацох пондзелок нащивели Подручну канцеларию у Новим Садзе дзе з членми єй Координациї бешедовали о роботи Канцелариї, односно Руского културного центру, хтори ношитель найвекшей часци орґанизованих активносцох Руснацох у Новим Садзе. На сходзе у РКЦ були предсидатель Вивершного одбору НС Руснацох Желько Ковач, предсидателька Одбору за културу Ґабриєла Саянкович и секретар НС Руснацох Таня Арва Планчак, хторим домашнї були директор РКЦ Владимир Сивч и полни состав Координациї новосадскей Канцелариї на чолє з координаторку Наташу Макаї Мудрох. Найважнєйша чечуца инициятива у обласци образованя по руски у Новим Садзе то план же би од септембра, виборна настава по руски на основношколским уровню була, попри у 12 городских школох, орґанизована и у просторийох РКЦ. Як потолковали наставнїца Ана-Мария Рац и предсидателька Одбору за образованє Мелания Римар, хтора и у новосадскей Координациї задлужена за тоту обласц, то будзе нагода же би дзеци учели у векших ґрупох, дружели ше на порядним уровню, и поступнє ше уключовали до културних секцийох хтори робя при РКЦ. Же би ше тоту инициятиву витворело, потребне адаптовац одвитуюци простор у Матки, цо почнє уж по нєдзелї, урядова потримовка НС Руснацох при директорох новосадских школох, алє и широка кампаня же би ше родичи дзецох упознали з тоту идею и прилапели ю. По словох члена НС Руснацох Миломира Шайтоша хтори у Координациї ПК задлужени за обласц култури, обсяг и ритем роботи секцийох условени зоз специфичнима условиями медзи Руснацами у Новим Садзе, хтори подрозумюю розшатосц популациї на широким просторе, и факт же би, попри Новосадянох,

РКЦ требал зазберовац и младеж – студентох и школярох и зоз других руских местох, цо тераз нє вше потримане з локалного уровню. Тиж, пре специфичну орґанизацию културних активносцох на подручу Городу Нового Саду, секциї РКЦ нє вше ше можу квалификовац за руски фестивали, та дакеди частейше наступаю у иножемстве як дома. Становиско представительох културного живота Руснацох у Новим Садзе же би прето требало кориґовац таблїчки и критериюми хтори тераз виключно одвитую валалским КУД. Окреме визначени континуитет у квалитету яки посцигую Драмски студио РКЦ и Хор „Гармония”. Член Координациї ПК задлужени за обласц информованя Славко Винаї гварел же активносци РКЦ углавним коректно попровадзени у медийох, а по догварки, евентуални проблеми у комуникациї медзи подручнима канцелариями и медиями требало би ришиц вєдно з Одбором за информованє НС Руснацох. У обласци права на службене хаснованє язика и писма, член ПК задлужени за тоту обласц, Боґдан Рац, поинформовал же ше почитує и сполнює у правосудних институцийох, алє проблем же ше у городских и покраїнских институцийох чийо шедзиско у Новим Садзе гаши роботни места прекладательох, а то потупйованє здобутого права. По його словох, инсистованє же би ше тоти и подобни роботни места очувало у законским обсягу, источашнє би бул и мотив за школованє по руски. Член Координациї, Борис Фейди, задлужени за активносци младих, представел вецей витворени и будуци проєкти хтори ше реализую у РКЦ, а наменєни су младшей популациї, алє зауважел же потримовка хтору достали од ресорного Роботного цела НС Руснацох нєдостаточна з оглядом на число младих Руснацох у Новим Садзе. И. Сабадош

ДЮРДЬОВ: ДРУЖТВО ЗА ПРИКЛАД Чолнїки Националного совиту Руснацох пондзелок нащивели Подручну канцеларию у Дюрдьове котра формована при КУД „Тарас Шевченко”, дзе зоз членми Координациї бешедовали о єй роботи хтора ше одвива у вецей дружтвених сеґментох хтори значни за руску заєднїцу у тим валалє. На сходу у Дюрдьове були предсидатель Националного совиту Руснацох Славко Рац, предсидатель його Вивершного одбору Желько Ковач, предсидателька ресорного Одбору за културу Ґабриєла Саянкович, секретар НС Руснацох Таня Арва Планчак. Спред домашнєй Канцелариї, на чолє зоз координатором Мироном Сабадошом, були Єлена Салак задлужена за образованє, Мирослав Чакан за демоґ10. ЮЛИЙ 2015.

рафию, Ивана Тиркайла за службене хаснованє язика, управу и предписаня, Геленка Корпаш за информованє и Борис Цап за младих. На схадзки бул и предсидатель дюрдьовского Дружтва Микола Кухар и руководителє уметнїцких секцийох. Найвецей уваги дате образованю, култури и урядовому хаснованю язика. Бешедоване о мирох як застановиц гашенє руского оддзелєня, котре нє будзе формоване други рок зашором, як и о потреби за семинарами зоз фахового усовершованя уметнїцких руководительох. Проблем же у Општини Жабель нєт толмач за урядове хаснованє руского як службеного язика. И представителє Координациї и руководителє Националного совиту зложели ше же „Тарас Шевчен-

ко” роби добре, поряднє активни числени секциї, а Дюрдьовчанє заступени на шицких наших манифестацийох и фестивалох. – Анґажованосц обачлїва и тот позитивни тренд и способ роботи треба применїц и у других наших Дружтвох, же бизме им помогли зоз позитивним прикладом – гварел предсидатель НС Руснацох Славко Рац, алє треба буц свидоми же кажди штредок окремни. Визначене и же за дальше функционованє Дружтва, пре дружтвени пременки и потреби, потребна фахова особа котра би водзела документацию, а на тот способ би ше предлужело, а можебуц и злєпшало роботу КУД, та и Кацелариї, гварел координатор Мирон Сабадош. С. Барань

РУСКЕ СЛОВО 5

ТИЖНЬОВНЇК НОВА КАПЛЇЧКА У ДЮРДЬОВЕ – ЛЄМ ЦЕРКОВНА, ЧИ И ВАЛАЛСКА

МЕДЗИ ПАТ-ПОЗИЦИЮ И КОМПЛИКОВАНИМ КОМПРОМИСОМ Пишe: Михаил РАМАЧ

Покля у велїх менших валалох уж оддавна єст явни обєкти наменєни за отримованє хованьох, у Дюрдьове тот проблем затераз нє ришени до конца. Нову каплїчку на православним теметове у Дюрдьове ше почало хасновац од прешлого мешаца, алє ище вше нє познате же чи вона будзе на хасен шицким жительом

юрдьов специфични по тим же ма три активни вирски заєднїци, а то Сербска православна церква, Грекокатолїцка церква и Адвентистична церква. Пре законски предписаня хтори вецей нє допущую хованє з дому у Дюрдьове ше зявела потреба за валалску каплїчку. Месна заєднїца и Општина Жабель були иницияторе же би ше вибудовало каплїчку хтора би була єдинствене ришенє за гражданох шицких християнских обрядох, алє таке спорозуменє нє посцигнуте. Скоро осем роки тирвали намаганя и активносци „цивилних власцох” – СО Жабель и Месней заєднїци же би ше витворело оптималне ришенє за вибудов єдней каплїчки за хованє шицких Дюрдьовчанох, без огляду на вирске опредзелєнє. ПРОБЛЕМАТИЧНА ЛОКАЦИЯ Уж од початку, пре свойо причини Адвентистична церква нє участвовала у догваркох. Дюрдьовска православна парохия Храму Святого вознесеня Господнього и грекокатолїцка парохия Рождества Пресвятей Богородици вєдно зоз церковнима одборами после велїх схадзкох нє могли пренайсц компромисну локацию за вибудов, а о тим шведоча и числени записнїки зоз отриманих схад зкох. У МЗ Дюрдьов було намаганя же би ше пораду дзвигло на висши уровень и же би то покончели владикове, алє така инициятива ше нє удала. СО Жабель тиж

РУСКЕ СЛОВО

суґеровала же би Дюрдьов достал єдну заєднїцку каплїчку, медзитим и ту ше зявел проблем, понеже парцели на хторих теметови у власнїцтве спомнутих парохийох, та СО Жабель нє могла мац векшу улогу у диялоґу, гоч понукала значну финансийну помоц зоз свойого буджета, а тиж и можлївосц за доставанє пенєжу зоз буджета АП Войводини, хтора ма фонд праве за таки наменки. О предкладох и прегваркох, секретар МЗ Дюрдьов Александар Ґолуб гвари: – Од Покраїни Войводини зме мали потримовку за вибудов заєднїцкей каплїчки хтора би мушела мац статус комуналного обєкта. Бул нам потребни проєкт, средства уж були порихтани, лєм ше нє знало же у хторим обсягу. Коло проєкта настали озбильни дискусиї. Месна заєднїца предкладала же би ше каплїчку будовало на гранїци двох теметовох и же би була з єдну половку на єдним, з другу на другим теметове и то технїчно було виводлїве. Други предклад бул же би каплїчка була на општинскей парцели коло адвентистичного теметова цо би у тим случаю було найвигоднєйше пре административну процедуру, алє компромис нє пренайдзени – бешедує Ґолуб. Кед и остатня солуция препадла, православна парохия з власнима моцами порушала акцию зазберованя добродзечних прилогох у будовательним материялу, пенєжу и добродзечней роботи валалских майстрох. Акцию барз добре прилапели православни вирни, и за релатив 10. ЮЛИЙ 2015.

ТИЖНЬОВНЇК но крат ки час фи нан си й на кон струк ция за варта. З єд но го бо ку патре не, Дюрдь ов до стал ва жни и функ ци о нал ни обєкт, алє з дру го го бо ку ше отве раю но ви пи та ня. ОТВОРЕНИ ПИТАНЯ

дал сом ше же би зме до ста ли за єд нїц ку каплїч ку. Думам же би на й лєп ше було же би во на була ва лал ска, алє та ке мо йо пред кла да нє нє потри ма не. Думам же то, насампредз, му ше ла потри мац Оп шти на Жа бе ль, а вец и Ме сна за єд нї ца – гва ри па рох о. Йоаким Холо шняй. По його дума ню, з ясну потри мов ку ло кал них вла сцох, и ду хов ни би ше лєг че й ше спо ро зуме ли. – Ло ка ция за хто ру сом ше за кла дал у цен тру шиц ких те ме то вох, а то ме сто дзе гра нї ца мед зи пра во слав ним и на шим те ме то вом, дзе ве льо блї жей и ґу адвен ти стич ному те ме то ву – тол кує о. Йоаким Холо шняй. Та ки план нє бул при лаплї ви Пра во слав ней цер кви по не же би каплїч ка на тим ме сце за лапе ла ста ри

Понеже каплїчка вибудована у право славним теметове и з пенєжом Право славней парохиї и їх парохиянох, чи ше зоз нєй будзе ховац и вирнїкох других вирох, и по хторих обичайох ше годно ховац? З другого боку, кед то сакрални обєкт, а нє комунални як у векшини других валалох, остава отворене питанє – цо будзе з покойнима з других конфе сийох, а нє треба занєдзбац анї гражданох хтори по опредзелєню атеисти. Же бизме дознали одвити на тоти питаня, пробовали зме ше питац право славному парохови о. Петрови Дюкичови за официйне становиско його парохиї. О. Дюкич нам потолковал же є нє овласцени дац вияву за медиї без благо слова владики бачкого Иринея Буловича. Владикови Иринейови зме ше писмено озвали ище початком мая, алє по нєшка зме нє до стали нїяки одвит. Заш лєм, одвичательни особи з церковного одбору Право славней церкви мали дзеку нєурядово побешедовац на тоту тему. Як гваря, вони нє маю нїч процив же би ше шицких жительох Дюрдьова могло ховац зоз тей каплїчки и же им жаль же по сле велїх намаганьох и вельо потрошеней енерґиї нє витворена заєднїцка догварка. Церковни одборнїки з хторима зме бешедовали тиж наглашую же, гоч АП Войводина и Општина Жабель участвовали у финансованю каплїчки, слово о скромних сумох хтори до стати наменски за екстериєр, и же шицок будовательни Стара каплїчка на дюрдьовским грекокатолїцким материял обезпечели право славни вирнїки хтотеметове – затераз єдине сиґурне ришенє ри вибудовали каплїчку з добродзечну роботу. По до ставаню будовательней документациї, каплїчка пра во слав ни те ме тов, та би ше каплїч ку му ше ло бувибудована за шейсц мешаци. Медзитим потим ше зя- до вац на гро бох. Мед зи тим па рох Холо шняй гва ри вели административни проблеми пре хтори ше донє- же би то при хри сти ян ских ви рох нє шме ло буц про давна нє могло до стац дошлєбодзенє же би ше каплїч- блем, бо са крал ни обєкт нє поту пює по шве це носц ку почало урядово хасновац. Як нам поведзенє, каплїч- же ми. Як уж спом ну те, пра во слав на па рохия ше ище вше ка сполнює шицки технїчни стандарди, а одборнїки окреме визначую же у каплїчки нє виложени вирски на ма га по сциг нуц до гвар ку зоз гре ко католїц ку, гоч у символи анї єдней вири, и же намира най так и останє. пракси то ви патра нє буд зе єд но став но. – Зоз Пра во слав ней цер кви гу то ре не же їх но ву каУ право славней парохиї ше и далєй наздаваю же будзе догварка з Грекокатолїцку церкву. Прето нєодлуга буд- плїч ку год ни шиц ки ха сно вац, алє я нє за тото же би зе зволана схадзка дюрдьовских парохох и церковних зме були дачийо „под кварте ль о ше“. Практич ни про блем же ло ка ция но вей каплїч ки да лє ко од уходох одборох же би ше радзели як далєй. на наш те ме тов – бе шедує о. Йоаким Холо шняй. Гре ко католїц ка па рохия у Дюрдь о ве ше пре те ра ЧИ ПОЗНО ЗА ПОРАДУ? шнї стан на ход зи у досц нє под зе ков ним положе ню. Мед зи тим, Гре ко католїц ки па рох О. Йоаким Холо - Правда же на гре ко католїц ким те ме то ве єст кра сна шняй по ста вя пи та нє, чи те раз уж нє по зно за по ра - каплїч ка, алє тото ви зуал но упечатлї ве зда ниє нє ду. Вон здо га дує же ше ище дзе вед зе шатих ро кох за - спол нює потре би ва ла лу, на сам предз пре зби ти про кла дал за за єд нїц ку каплїч ку, и же теди напра ве не стор, а ґу тому, пи та нє чи спол нює шиц ки за кон ски од ви ту ю це ри ше нє, дзе би гре ко католїц ка па рохия пред пи са ня. Алє, ста но ви ско па роха Холо шняя же аж усту пе ла век шу часц пар це ли за за єд нїц ки буди - би те раз гоч яка ак ция коло евен туал ней ви будо ви нок. Алє, на ма га нє о. Холо шняя же би спом ну ти но вей, услов ней каплїч ки на гре ко католїц ким те ме то ве нє була до бра за од но ше ня двох па рохи й ох у про єкт бул и ре а ли зо ва ни, оста ло без ус пи ху. – Бул сом про цив то го же би зме у ва ла лє ма ли єд - Дюрдь о ве, алє при чи на за од да ль о ва нє мед зи цер но на ци о нал ну и єд но кон фе си й ну каплїч ку, а за кла - ква ми. ■ 10. ЮЛИЙ 2015.

РУСКЕ СЛОВО

НАШО МЕСТА У ПРЕШЛИМ ТИЖНЮ ТРИ СХАДЗКИ СКУПШТИНИ ОПШТИНИ

„СТАНДАРД” ПОДЗЕЛЄНИ НА ДВА

длуку о закончуюцим рахунку потолковал заменїк предсидателя Општини Милан Ґлушац, хтори визначел же у одношеню на 2013. рок, кед бул дефицит 93 милиони, прешлого року витворени суфицит од 41 милион динари. Ґлушац додал же ревизия нє мала пригварку на трошенє буджету, а закончуюци рахунок ше у каждей точки склада зоз звитом Трезору. ВЕРБАС БЕЗ ИНВЕСТИЦИЙОХ На тей першей схадзки прешлого тижня опозицийни одборнїки критиковали владаюцу векшину же уж длугши час нєт нови укладаня и инве стицийох у општини Вербас, а векшу розправу виволала и Одлука о пре мен ки сно вате ль но го акту ЯКП „Стандард” у часци котра ше одноши на пременку дїялно сци. Тоту од лу ку потол ко вал член Оп штинскей ради Душко Чутило хтори визначел же „Стандард”, у согласно сци зоз Законом о комуналних дїялно сцох, убудуце будзе реґистровани и за други дїялно сци. Нови дїялно сци того Подприємства кинематоґрафска продукция, випитованє явного думаня, орґанизованє схадзкох и семинарох, продукция авдио-визуалних продуктох, тв програми и подобне.

Прешлого тижня у Вербаше отримани три схадзки Скупштини општини Вербас на хторим прилапени рижни значни одлуки, а медзи иншим и закончуюци рахунок буджета Општини Вербас за 2014. рок

На другей по шоре прешлотижньовей схадзки СО Вербас прилапени звити о дїлованю явних подприємствох, установох, службох и орґанизацийох. Далєй, принєшена Одлука о ҐИС стратеґиї од 2015. по 2019. рок, о даваню услугох за наступну сезону зогриваня, о защити польопривредних ґаздовствох на подручу вербаскей општини, а вименєна и дополнєта Одлука о окончованю комуналней дїялносци. ХАСНОВАНЄ ЦЕПЛОТНЕЙ ЕНЕРҐИЇ Тиж так, одборнїки прилапели и предкладанє ришеня о даваню согласносци на проєкт явно-приватного партнерства за хаснованє цеплотней енерґиї през обновлїви жридла, а як визначел Душко Чутило з витворйованьом тей идеї локална самоуправа жада ришиц проблем зогриваня у городзе през явно-приватне партнерство. На тей схадзки найдлугши дискусиї були на точкох дньового шора хтори ше одношели на ЯКП „Стандард” и ЯП за информованє Вербас.

На предкладанє Комисиї за кадрово, административни питаня и роботни одношеня розришени и меновани нови члени школских одборох у вербаскей Ґимназиї, ШФШ „4. юлий”, ОШ „Петар Петрович Нєґош”, меновани предсидатель Управного одбору Явней аґенциї за зоогиґиєну и польопривреду и член Надпатраюцого одбору Дому здравя „Велько Влахович”, а членїца Општинскей ради Ясна Коматович задзековала на тоту функцию. ПРЕМЕНКИ У „СТАНДАРДУ” Остатня прешлотижньова схадзка зоз собу принєсла дзелєнє ЯКП „Стандард” на два часци, та тото подприємство вецей нє иснує у форми як дотераз, алє з Одлуку СО Вербас дїялносци з котрима ше занїма подзелєни на ЯКП „Стандард” и ЯКП „Комуналац”. Потримовку тей идеї дали одборнїки скупштинскей векшини на чолє зоз Сербску напредну странку и Социялистичну партию Сербиї, док одборнїки опозициї напущели скупштинску салу. Одборнїки владаюцей векшини прилапели предкладанє одлуки о вименкох и дополнєньох Одлуки о пременки сновательного акту Явного комуналного подприємства „Стандард”, предкладанє одлуки о снованю Явного комуналного подприємства „Комуналац”, предкладанє ришеня о розришеню директора ЯКП „Стандард” и предкладанє ришеня о менованю окончователя длужносци директора нового ЯКП „Стандард” и предкладанє ришеня о менованю окончователя длужносци директора ЯКП „Комуналац”. УБУДУЦЕ КВАЛИТЕТНЄЙШИ УСЛУГИ

Активносци подприємствох „Стандард” и „Комуналац” буду синхронизовани

РУСКЕ СЛОВО

Дотерашнї директор подприємства „Стандард” Радомир Чурович задзековал на тей функциї, а вец є вибрани за о.д. директора новоформованого подприємства „Комуналац”. 10. ЮЛИЙ 2015.

NA[O MESTA ВЕРБАС

ФИРМИ – З тей нагоди здогаднул бим одборнїкох же и „Сербия ґаз” окончує роздвойованє, вец Електродистрибуция, а маме и вецей як 20 приклади комуналних подприємствох у хторих ше видвоєли окремни сектори, праве же би ше гражданом обезпечело квалитетнєйшу услугу. Обидва подприємства предлужую робиц, буду сотрудзовац, снователь им исти, а шицки активносци буду синхронизовани. Можебуц зме физично подзелєни, алє у спо собе функционованя маме вельо дорушуюци точки. Можеце мац мирну совисц же сце гласали за тоту одлуку, бо дзелєнє витворене по модалитетох котри уж випробовани у других општинох – визначел Радомир Чурович. Иншак, новоформоване подприємство будзе ше занїмац з комуналнима дїялносцами – випорученє води, услуги канализациї, отримованє драгох, услуги хованя, пияц. На предкладанє Комисиї за кадрово, административни питаня и роботни одношеня за о.д. директора ЯКП „Комуналац” вибрани дипломовани правнїк Иґор Шкундрич. Одборнїки опозицийней СДС глєдали од скупштиснкей векшини же би пояшнєла законску основу за роздвойованє комуналного подприємства, визначели же одвит нє достали, а под час скупштинского зашеданя одборнїки тей партиї Милан Станимирович и Драґан Стиєпович напущели схадзку, а з нїма и други одборнїки опозициї. На тей схадзки розпатрана и програма вербаскей предшколскей установи, та прилапене предкладанє ришеня о даваню согласносци за предшколски програм ПУ „Бошко Буха” за роботни 2015/2016. рок, дзе предвидзене же у обєкту „Слунечнїк” тей установи будзе oформeна ґрупа на мадярским язику. На концу, як визначела предсидателька СО Вербас Маряна Мараш, идуца схадзка локалного парламенту будзе концом юлия, кед на дньовим шоре буду акти вязани за новоформоване подприємство „Комуналац”. ■ Ана Маркович 10. ЮЛИЙ 2015.

ЦЕНТЕР ЗА СОЦИЯЛНУ РОБОТУ У ШИДЗЕ

ВИТВОРЕНИ ДВА ПРЕЙҐГРАНЇЧНИ ПРОЄКТИ Же треба вихасновац можлїво сци прейґгранїчного сотруднїцтва, похопели и у Центре за социялну роботу у Шидзе и конкуровали за два проєкти. Обидва зоз городами у Републики Горватскей, перши би мал буц витворени з општину Дреновци, а други з Винковцами. Перши проєкт вязани за активносц ґеронто-ґаздиньох у Ямени, Вишнїчеве и Моровичу, валалох хтори були влонї загрожени з вилївами, а Ямену у маю влонї и залапел вилїв. Тиж пo тим проєкту, требало би ушориц Дом култури у Моровичу и достац єдну превозку за потреби Центра за социялну роботу. Вредносц проєкта виноши 550 000 еври. Цо ше дотика другого проєкту, ношитель проєкту Червени криж у Сримскей Митровици, а Центер за социялну роботу у Шидзе партнер. И спрам того проєк- Драґана Шинка, директорка Центра за социялну роботу у Шидзе ту требало би достац єдну комби превозку и мебель за канцелариї. Митровчанє би мали достац тиж комби превозку и чамци, з оглядом же Митровица город на Сави хтори тиж прешлого року бул загрожени з вилївом. Тот проєкт виноши 350 000 еври. – Циль спомнутих проєктох медзисобне повязованє и сотруднїцтво субєктох з двох бокох гранїци. Тиж, єден з основних цильох и указованє медзисобней солидарсноси учашнїкох проєкту. Кед же проєкти буду витворени, за нашу установу би то було од велького значеня – наглашує Драґана Шинка, директорка Центра за социялну роботу у Шидзе. Вл. Дї.

РУСКИ КЕРЕСТУР

БЕНЗИНСКА НЄ БУДЗЕ РОБИЦ ДО КОНЦА МЕШАЦА Бензинска пумпа у Руским Керестуре нє будзе робиц од 1. юлия, а знова би мала буц отворена 1. авґуста. До паузи у роботи пришло пре пременку власнїка, як и пре реновиранє бензинскей пумпи. Потерашнї власнїк бензинскей пумпи у Керестуре бул „Дуда инвест” з Беоґраду, а од нєдавна то „Кнез петрол”, тиж з Беоґраду, котри окончує одредзени роботи на станїци, дзе ше постави и стрехи над пумпами за гориво. Як дознаваме, по пременки власнїка бензинска станїца будзе робиц 24 годзини, а на роботи би мали остац дотерашнї троме заняти. М. З. Нєодлуга будзе бензинска пумпа „Княз Петрол”

РУСКЕ СЛОВО

НАШО МЕСТА КУЛЯНСКА ДЗЕЦИНСКА ПРЕДСТАВА У СЛОВАЦКЕЙ

„МАЧЕ” ПОЗБЕРАЛО АПЛАУЗИ Дзецинска драмска секция КУД „Гавриїл Костелнїк” зоз Кули пред двома тижнями госцовала у Словацкей и наступала на фестивалу „Михаловски дески” у Михаловцох, а госцовали и у Винним и Земплинских Тєплицох. Дзецинска представа „Маче” по тексту Роберта Такарича, а у дебитантскей режиї Александри Лендєр, ше барз добре указала, а публика як при домашнїх, так и у иножемстве, нє остала ровнодушна. – Тото перши наступ дзецинскей драмскей секциї кулского Дружтва у иножемстве, а мушим повесц же зме ше шицки врацели полни упечаткох и ище мотивованши за дальшу роботу – гварела режисерка представи Александра Лендєр. Амалия Ковач, хтора була представителька КУД „Гавриїл Костелнїк”, а хтора преложела и адаптовала текст за представу, гвари же таки путованя преширюю видики, а нагода почувствовац таке госцопримство и мац таку реакцию на свою роботу, барз велька награда. – Приємне нєсподзиванє було же ше шицки можеме лєгко спорозумйовац. Дзеци одушевени, уж ше питаю же цо далєй буду робиц, чи ище даґдзе пойду, чи Словаци приду до нас. Ми их вшелїяк плануєме поволац на Централну преславу у януару 2016. року у Кули и наздаваме ше же нас нащивя – гвари Амалия Ковач. Екипа нащивела вецей места, кажди дзень наступали, у шлєбодним чаше обиходзели визначни образовни и културни места, а було часу и за купанє на озеру Ширава, хторе ище волаю и „Славянске морйо”.

Дзецинска драмска секция зоз Кули на фестивалу „Михаловски дески”

– Видзели зме и даскельо школи, а окреме були интересантни новши средства технолоґиї хтори ше хаснує у образованю, а и дзепоєдни предмети, хтори ми нє маме у нашей школскей системи нас зацикавели и мотивовали – гвари Александра. У Михаловцох их медзи иншим дочекал домашнї Марош Воловар, хтори уж вецей роки сотрудзує зоз младима Руснацами у Сербиї. Г. Папуґа

„ДНЇ КЕРЕСТУРСКЕЙ ПАПРИҐИ”

ПРИХОДЗА И ОДКУПЙОВАЧЕ И НАШЕНЬКАРЕ Приходза делеґациї На схадзки ОрґаТогорочнa манифестация „Днї керестурскей паприґи” Руснацох з Румуниї, низацийного одбобудзе отримана 15. и 16. авґуста, а учасц наявели України и Словацру „Днї керестуродкупйоваче паприґи и нашеньски хижи кей, одкупйоваче паскей паприґи” хтора отримана прешлей стреди, бешедоване о госцох, приґи, та представителє нашеньских хижох, хтори буду викладачох, як и о других детальох Манифестациї. мац и свойо штанди. Перши дзень дополадня будзе сход паприґарох, одкупйовачох и госцох, одход на поля и совитованє о продукциї паприґи. Пополадню, на 16,30 годзин, у центру валала будзе дефиле коньох, а на 17 годзин отверанє Манифестациї, културно-уметнїцка програма и розвага, утверзене на схадзки Орґанизацийного одбору. Уж традицийне варенє єдлох у котлох того року орґанизаторе препуща другим Керестурцом, так же поволую подприємства, лєбо поєдинцох, же би ше приявели за варенє єдлох, з тим же шицок заробок од предаваня єдлох будзе исц праве кухаром. Заинтересовани ше можу приявиц Душици Орос, на число телефона 064/97-81-413. Як порадзене, други дзень Манифестация будзе на Гиподроме Леї, дзе од 15 годзин буду конїцки змаганя, а потим и розвага з музику. Орґанизаторе поволую кухарох же би ше приявели на Манифестацию С. Надь

10 РУСКЕ СЛОВО

10. ЮЛИЙ 2015.

NA[O MESTA ДРЕВЕНА ХИЖКА У ЦЕНТРУ ШИДА

УМЕТНЇКИ ДОСТАЛИ СВОЙ КУЦИК

Древена хижка у парку у центру Шида, по сле вецей рокох конєчно достала хасновательох, а то уметнїки зоз Здруженя подобових уметнїкох и творительох општини Шид. Дзекуюци порозуменю Туристичней орґанизациї, дата є на хаснованє уметнїком, а вони отворели виставу малюнкох. Медзи виложенима роботами и малюнки Андєлки Античевич з Беркасова и Олґици Чизмаровей зоз Шиду. Хижку и виставу отворел др Бранислав Маукович, предсидатель СО Шид. Небойша Суботич, предсидатель Здруженя, наглашел же уметнїки буду мац свой куцик дзе буду викладац малюнки, а тиж през лєто дакому то будзе и простор за роботу односно ателє. Шветочносци допринєсли и по-

Маляре маю свой простор

етски стихи Дюрици Еделинския, поети зоз Шиду, як и ирацки поета хтори жиє у Беоґрадзе, Сабах Ал Зубеиди. Кед слово о древеней хижи, цикаве и то же є два раз шветочно отверана и же достала другу намену. Спомну-

ту хижку з древа пред даскельома роками Шиду даровала АП Войводина. Општина обезпечела локацию и финансовала „прицагованє” електричного воду. Було задумане же би хижку хасновали жени зоз числених здруженьох женох у општини и викладали свойо ручни роботи и прикраски хтори би ту и предавали. На шветочним отвераню теди були представителє покраїнского Секретарияту за привреду и родну ровноправносц и локални функционере. Тиж отворена и вистава ручних роботох. Медзитим, прецо нє зажила першобутна идея о „сувенирох” дзе би жени мали свой куцик и ище дацо и заробели, остало нєпознате. Озда маляре буду мац вецей щесца! Вл. Дї.

У ПАРКУ У РУСКИМ КЕРЕСТУРЕ

РУСКИ КЕРЕСТУР

ПОЧАЛА РЕКОНСТРУКЦИЯ ФОНТАНИ

КАМЕРИ ЗА ВЕКШУ БЕЗПЕЧНОСЦ

Треба заменїц шицки часци фонтани

По скорейших одлукох Совиту Месней заєднїци, у Руским Кере стуре того тижня ше почало поставяц камери на уходох и у центру валала, хтори би мали звекшац безпечносц. Роботи окончує подприємство спе ци я ли зо ва не за обезпечованє, инсталациї и видео-надпатрунок „Стар мастер” з Кули, дзе перше Видео надпатрунок опрез Месней заєднїци кладу потребни антени за сиґнал, потим и камери. Видео-надпатрунок ма пейц плановани камери – штири на уходох до валалу и єдна у центре котра будзе у Месней заєднїци. Зоз самодоприносу за тоту роботу унапрямени коло 860 000 динари. М. З.

Початком тижня почала комплетна реконструкция фонтани у парку у центру Руского Керестура, понеже нательо дослужела же уж вообще нє могла функционовац. Тота робота часц планох трошеня средствох месного самодоприносу хтори ище початком року принєсол Совит Месней заєднїци, и як дознаваме од предсидателя Совиту Владимира Олеяра, по оконченей явней набавки вредносц роботох будзе 576 000 динари од чого 336 000 зоз самодоприносу, а 240 000 доложела Општина Кула. На тендеру за окончователя роботох вибране керестурске подприємство „Изґлед” хторе реконструє и заменї шицки часци фонтани, окрем основней конструкциї. Гоч плановане же би роботи почали ище скорей, Совит ше наздава же буду пошвидко пороби, та фонтана хтора уж постала защитни знак Керестура и прикрашує його погляднїци знова будзе функционовац на задовольство и єй жительох и шицких цо ту приходза. М. А.

10. ЮЛИЙ 2015.

РУСКЕ СЛОВО 11

ЕКОНОМИЯ КОСИДБА ЖИТА И ЯРЦУ

ДОБРИ УРОЖАЙ, Пишe: Михал СИМУНОВИЧ

После перших одкосох указує ше же ше по гектаре зродзело и вецей як пейц тони жита. Добри и квалитет зарна, лєм цена менша як влонї, та жито треба шац лєм кед ше муши, пре плодоряд

ПОЛИТИКА И ЦЕНИ Русия и Україна медзи найвекшима продукователями жита на швеце. Медзитим, пре ґеополитични зраженя зоз Русию, розвити Заход инсистує на нїзких ценох енерґиї, нафти и ґазу, а тиж так и на тунїм житу. Пожива, окреме жито, стратеґийна роба, та часто на його цену вплївую и други фактори окрем тих тарґовищних

12 РУСКЕ СЛОВО

осидба жита у полним розмаху. Рахує ше же того року у Сербиї зашате коло 550 000 гектари жита, од того у Войводини под житом єст коло 300 000 гектари. После перших одкосох указує ше же урожай добри, у Войводини ше руша од пейц до шейсц тони по гектаре, а даґдзе и вецей. Кед по конєц косидби будзе шицко у шоре и нє придзе даяка велька нєпогода, мож очековац же вкупни род у Сербиї будзе коло 2,5 милиони тони. На хлєб гражданом у держави и за индустрию през рок треба коло 1,5 милиони тони. Влага зарна покошеного жита у стандардних рамикох, од 12 до 14 одсто. Подобни информациї мож достац и зоз наших хотарох. ДОБРИ КВАЛИТЕТ ЗАРНА – Того року квалитет зарна барз добри. По сле перших одко сох указує ше же и гектолитерска чежина зарна будзе висока, та мож очековац же пекаре буду печиц квалитетни хлєб. Кед ше ма у оглядзе добри урожай и поверхно сци цо под житом, вец мож очековац же того року Сербия

будзе мац коло милион тони жита за вивоз – гвари др Србислав Денчич, професор з ново садского Института за польодїлство и желєняву. Хиба лєм же ше жито и барз доброго и подлєйшого квалитета одкупює по истей цени. При одкупе ше сипе и єдно и друге на исту громаду у маґазинох, а таке змишане, вец ше пакує и до силосох. Правда, єст даскельо млїни у Войводини цо одкупюю лєм квалитетне жито и то по висшей цени. Муку з того жита хаснує ше за продукцию квалитетних галушкох и других продуктох. З оглядом на тото же при одкупе иста цена за шицки сорти жита, продукователє ше вец одлучую за гевти сорти котри даваю найвекши урожай, та гоч квалитет зарна и слабши. НА БЕРЗИ НЇЗКА ЦЕНА – У швеце тераз стабилни цени жи та, алє досц нїзки, та ше то вец одражує и на нашо тарґовище. Прешло го ти жня цена жита на Продуктней бер зи у Но вим Сад зе руша ла ше од 16,5 до 17 ди нари за килу, без ПДВ. 10. ЮЛИЙ 2015.

ЕКОНОМИЯ У НАШИХ ХОТАРОХ

СЛАБШИ ЗАРОБОК

СОЯ ДВА РАЗ ТУНЬША Гоч на длуги период тенденция у швеце така же пожива будзе вше драгша, остатнї рок-два тренд цалком иншаки. По словох Жарка Ґалетина, директора Продуктней берзи, найвекши пад цени зазначени при сої. Влонї, поведзме, на шветовим тарґовищу тона сої коштала коло 720 долари, а тераз два раз менєй, коло 340 долари за тону. Кукурица ше у нас добре заклада, а цена на берзи стабилна, з благим ростом. Прешлого тижня на Берзи ше ю одкупйовало по 15,6 динари за килу без ПДВ. У Сербиї по традициї єст найвецей пошате кукурици. Мож очековац же ше зродзи коло 7 милиони тони, а голєм два милиони тони будзе за вивоз.

даскельо мешаци – гвари Жар ко Ґале тин, ди ректор Продукт ней бер зи Нови Сад. Подоб не ста но ви ско маю и у Задружним союзу Войводини. Вони вираховали же би того року цена житу цо би покрила трошки продукциї треба буц 20,69 динари кила, на основи урожаю 4,8 тони по гектаре. Гевти цо буду мац нїзши урожай, хто зна чи ше им уложене враци. Найлєпше би було кед би держава одкупела векши количе ства жита за свойо резерви, так як то робела ВИПЛАЦУЮ ЗА ПИВСКИ ЯРЕЦ дакеди. Зоз тим би ше дакус подНайвекши продукователь пивского сладу у звигло и цену, медзитим, на дерСербиї, „Малтинекс” зоз Бачкей Паланки пла- жаву ше вецей нє мож операц, бо нує одкупиц коло 80 000 тони пивского ярцу. шицко здате на функционованє З оглядом на тото же ше ярец голєм тидзень- тарґовища, одно сно на вельких два скорей коши як жито, велї такой угоря и на одкупйовачох. тих поверхносцох маю и другу шатву. Окрем тоПравда, и вони ше скаржа же го, цена ярцу векша як жита, а урожай практич- того року маю векши трошки но исти по гектаре, та ше велї опредзелюю за ша- при вивозу жита, бо держава уветву пивского ярцу. дла дополнююци такси за транспорт жита на ладьох по Дунаю.

Одкеди почала ко сидба на берзи мож обачиц благи рост цени жита, алє нє треба очековац же то будзе значне поро снуце, голєм нє за мешац-два. Кажди рок ше у швеце випродукує коло 700 милиони тони жита. Того року ше очекує коло 720, а у швеце и од прешлого року остали залихи коло 200 милиони тони. То указує же цена жита будзе досц стабилна и релативно нїзка. Правда, у нас жито ище туньше як на шветовим тарґовищу. Аж би могло повесц же кед би ше патрело у доларох, вец му цена того року скоро за трецину нїзша як була влонї. Актуална цена жита на берзи у Будапешту коло 19 динари за килу, найскорей же ше у тих рамикох будзе рушац идуци

ПО НАШИХ ХОТАРОХ ВШЕ МЕНЄЙ ЖИТА З рока на рок по наших хотарох єст вше менєй зашато жита. Аж и у таких хотарох як цо кере стурски дзе ше традицийно шало вельо жита. Людзе ше опредзелюю за таку продукцию дзе єст вецей хасну, а о социялней компоненти же чи народ будзе мац през рок хлє ба, най ро здумує дер жа ва. Жито ше углавним шеє пре плодоряд, а у хотарох вше заступенши индустрийни рошлїни, желєнява, та и овоцарство. Ко саче з ко сами, одберачки зоз шерпами, гарсцачки и ко сачки, а пошвидко и комбайнере останю лєм у приповедкох. Ме сто нїх уж тераз под даяким баґреном можеце збачиц лєм парастох цо чекаю на комбайн же би пришол покошиц ярец або жито. Док чекаю, добре ше зда и пиво, праве з того пивского ярцу.■ 10. ЮЛИЙ 2015.

РУСКЕ СЛОВО 13

КУЛТУРА И ПРОСВИТА НОВИ КНЇЖКИ

КНЇЖКА О КНЇЖКОХ (Ирина Гарди Ковачевич „Галов”, НВУ „Руске слово”, Нови Сад 2015)

айновша кнїжка „Галов” Ирини Гарди Ковачевич, кнїжка критикох, оглядох и есейох, о творчосци руских писательох, нашим читачом будзе ориєнтир у рускей литератури. У тей кнїжки о кнїжкох зоз прекрасним метафоричним насловом, бо ше до галова лапа риби, а златни риби Гарди Ковачевичовей то кнїжки, руски кнїжки хтори публиковани, а хтори вона чита нє лєм пре свойо власне задовольство як пасионовани читатель, алє их чита як литературни критичар, детально, домерковано, глєдаюци шлїди творчого корчу, поетику, символику, метафорику, глєдаюци литературни проседеи и глїбши творчи смисел при каждому авторови. Гарди Ковачевичова руску литературну продукцию провадзи у континуитету уж скоро пейдзешат роки, та позберани материял у кнїжки обсяжни. Вона єден луцидни критичар импресионистичней провениєнциї, а єй новинарски нерв доприноши же би писала скоро о каждим литературним зявеню при Руснацох. Ирина и хронїчар часу у хторим жиє, а з оглядом на тото же є и сама творчо активна, поетеса и писателька по вокациї, вона и дзекуюци власному творчому искуству свидома уметнїцких процесох, та их лєгчейше елаборує и описує. Добра литературна критика лєм теди кед є и сама творчи порив, кед є у служби литератури, кед є єдна файта свидомосци о литератури. Теди кед критичар на свой ориґинални способ дожиє єден литературни твор, и кед го на етични и естетични способ розтолкує читательови, теди критика сполнює потребу свойого иснованя попри литератури. Вшелїяк же ту важни и авторитет того хто критикує, а Гарди Ковачевичова у рускей литературней критики попри Дюри Папгаргая и Юлияна Тамаша, забера високе место, нє лєм прето же є сцела, же єй нїч нє чежко, алє и прето же дава єден вибалансовани суд о творительови, єден обєктивни и аналитични суд у хторим нє вше лєм красне и добре визначене, алє указане и на тото цо могло буц лєпше, обдуманше, язично точнєйше, з цильом же би творитель уметнїцки дозрел, посцигнул вецей, дал свой максимум. У тей найновшей кнїжки Ковачевичова писала о творчосци Дюри Папгаргая, Юлияна Тамаша, Любомира Сопки, Евґения М. Кочиша, Силвестера Саламона, Га-

14 РУСКЕ СЛОВО

вриїла Г. Надя, Владимира Кочиша, Наталиї Канюх, Гелени Гафич Стойков, Ангели Прокоп, Агнети Бучко Папгаргаї, Владимира Кирди Болхорвеса, Штефана Гудака, та о творчосци младших писательох, Наталиї Дудаш, Юлияна Надя, Владимира Ґарянския, Звонимира Нярадия, Ксениї Макаї-Орос, Славици Шовш, Миколи М. Цапови, Борисови Варґови... Гоч сом нє начишлєла шицких, и начишлїц вельо, а дзе ище писац о каждим. Кед критичар у своїм виглєдованю хаснує велї фахово термини и велї фахово теорийни системи, хтори ширшей публики нє познати, а без правей мотивациї, и без уметнїцкого дожица литератури, лєм зоз потреби указац на власну ерудицию и арґументацию, таки критичар траци читателя. Критичар импресионистичного стилу, яки и Гарди Ковачевичова, нє пристава лєм на методолоґийну строгосц и наукову аскезу, алє литературни твор обсервує през єдну есеїстичну форму, бо тота форма оможлївює уметнїцки и наукови приступ источашнє, дзе нє превладує наукова апаратура, алє читательом дарує власне дожице и власни стилистични вираз, дожито, арґументовано, аналитично и нє лєм як критичар, алє и як творитель. Добри критичар пробує пренайсц самого себе у творительови, и теди кед його приступ ма ширину, односно интердисциплинарносц хтора у литератури облапя велї аспекти дружтвеного живота, а у обсервациї сцигує по самого автора, творителя, його интензитет искуства, його поетику и литературни проседе, теди кед конкретни твор спатри дияхроно и синхроно, литературна критика сполнює свой задаток. Ирина Гарди Ковачевич праве таки критичар, и у рускей критики будзе чежко досягнуц єй интуитивносц и ерудицию, як и широки спектер єй интересованьох од литератури по подобову уметносц. Єдна думка Шопенхауера гутори же – похвалїц досц и з єдним словом, а зауваги треба арґументовац и обгрунтовац – а я заключим же тей найновшей кнїжки Ирини Гарди Ковачевич „Галову” нєт цо догнац. Вона и у визуалним випатрунку рамикох, нє лєм змистово, спада до успишнєйших виданьох НВУ „Руске слово”. ■ Олена Планчак-Сакач 10. ЮЛИЙ 2015.

КУЛТУРА И ПРОСВИТА 18. МЕДЗИНАРОДНИ ФЕСТИВАЛ У ПОЛЬСКЕЙ И СЛОВАЦКЕЙ

РУСКА ШПИВАНКА И ШИРОКИ СУКНЇ Ч

лени КУД „Тарас Шевченко” з Дюрдьова ше врацели зоз тродньового госцованя на 18. Медзинародним фолклорним фестивалу народносцох и етнїчних меншинох „Швет под Кичеру”, дзе Руснацох зоз Сербиї представели танєчнїки, Женска шпивацка ґрупа, соло-шпиваче и тамбурови оркестер. Попри концертох, состойна часц фестивалу и дефилеи зоз краткима танцами на улїцох, до хторих ше уключовали и патраче. Фестивал ше отримує у вецей валалох у Польскей и Словацкей – на подручю одкаль ше розселєли Лемки, Русини, Руснаци, а з цильом представяня їх култури,

СЕДМИ РАЗ НА ФЕСТИВАЛУ У ПОЛЬСКЕЙ После Дюрдьовчанох, Руснацох зоз Сербиї на 18. Медзинародним фестивалу „Швет под Кичеру” у Леґници, у Польскей, представяли Керестурци з Дома култури, котри на програмох другей часци Фестивалу були од 1. по 5. юлий. З орґанизатором Фестивалу – Фолклорним ансамблом „Кичера”, односно з директором Фестивалу Юрком Старинским, Дом култури уж длуго сотрудзує, так же керестурскому ансамблу то було уж седме госцованє на тим Медзинародним фестивалу, хтори 1996. року почал з назву „Европа без гранїцох”, а Керестурци були учашнїки праве и на тим першим. На госцованю у Польскей була младша ґрупа Виводзацкого танєчного ансамблу, котрому то було и перше векше и длугше госцованє поза гранїцу, Тамбурови оркестер (тиж з часци подмладзени) и шпивацки дует Андреа Бучко и Весна Медєши. За штири днї ансамбл мал аж седем наступи – у Леґници и околних местох, як цо то у Рудней, Волове, Хоцянове, Лисєцу, Орску, у местох дзе углавним жию Лемки. Наступало ше и дополадня и пополадню, у Леґници и Орску отримали и самостойни концерт. Водзаци керестурского ансамблу, хореоґраф у Доме култури Сашо Палєнкаш гварел же орґанизация Фестивалу була наисце на позарядовим уровню, а наш млади ансамбл вшадзи бул барз добре прияти. М. З.

Наступ Керестурцох у Леґници

10. ЮЛИЙ 2015.

Дюрдьовске КУД „Тарас Швеченко” на госцованю

танцу, шпиванкох и музики. Так на нїм участвовали дружтва зоз жемох дзе вони тераз жию, алє и представителє других културох, а того року то були танєчнїки, музичаре и шпиваче зоз Турскей, Бразилу, Порторика и Тайвану. Попри Дюрдьовчанох, перши три днї Русинох/Руснацох/Лемкох представяли и два Дружтва зоз Словацкей и Польскей. Перши и други дзень Фестивал отримани у Кринїци, Уще Ґорицким и Висови у Польскей, други дзень тиж и у Курове, у Словацкей. Дюрдьовчанє ше представели зоз петнац наступами, танцовали у святочних руских и роботних фарбарских шматох, шпиваче и шпивачки шпивали руски народни шпиванки, а шицко тото провадзел Вельки тамбурови оркестер котра на вецей заводи похвалєни пре масовносц. Фестивал урядово отворени у Курове, дзе шицких привитал директор фестивалу Їржи Ставжински, котри визначел же тот фестивал ма задаток здогадовац на наших предкох и упознац други култури з Лемковску. Домашнї Фестивала бул Ансамбл „Кичера” зоз Леґници. Дюрдьовчанє тот фестивал буду паметац по числених наступох, по численим фотоґрафованю зоз патрачами, добрих домашнїх, алє и медзисобним друженю шицких учашнїкох. Штерацецчленови ансамбл КУД „Тарас Шевченко” на госцованю предводзели предсидатель Дружтва Микола Кухар и члени Управного одбору Влада Балїнт, Мирослав Саламун, Саня Хромиш и Борис Балїнт, а дзивки за наступ до пасових сукньох приберала Маґдалена Надь. Кед ше врацали вони нащивели Бардейов у Словацкей и його познати Сканзен, музей на отвореним, стари руски валал у котрим шицки хижи, роботни просториї и церква очувани у першобутним стану. У першей часци фестивала, котри тирвал од 27. юния по 5. юлий, Руснацох зоз Сербиї представели Дюрдьовчанє, а у другей Керестурци зоз ансамблом Дома култури.■ С. Барань

РУСКЕ СЛОВО 15

КУЛТУРА И ПРОСВИТА КАНАДСКИ УКРАЇНСКИ АНСАМБЛ „ЄВШАН” У РУСКИМ КЕРЕСТУРЕ

ОДУШЕВЕЛИ ПУБЛИКУ У полней сали Дома култури зоз цаловечаршим концертом ше 1. юлия успишно представел канадски Українски ансамбл „Євшан” зоз Саскатуну, хторого водзи визначни фаховец-хореоґраф Виталий Сокочанин. По приходу до Будапешту, наступ у Керестуре им бул перши на їх турнеї по жемох Балкана, дзе буду наступац у городох Сербиї, Босни и Герцеґовини, Горватскей и у Словениї. Публика у хторей окрем Керестурцох були и нащивителє з околних местох, годзину и пол уживала и з моцнима аплаузами наградзовала вше атрактивни українски танци „Привитни танєц”, „Козачок”, „Волиньски танєц”, „Полтавски козачок”, по закончуюци Гопак, а одтанцовали и „Циґански” и „Вояцки” танци. Шицки танци танєчнїки виведли прибрани у наисце прекрасним народним облєчиве, хторе ушите за нїх на України. У конферанси спомнути и историят того ансамблу хтори основани далєкого 1960. року, як перши у Канади, же би чувал и интерпретовал историйну и сучасну українску културу. Його члени потомки миґрантох з України до Канади сцигли пред 125 роками. Потераз „Євшан” наступал у Анґлиї у Лондону, аж три раз и пред анґлийску кралїцу, потим у Шведскей, України, на Куби и ЗАД. На концу концерта, публику привитал и хореоґраф Сокочанин, та визначел же з українскима танцами хтори принєсли з далєкей Канади сцели войсц до шер-

цох публики. Як було видно, тото ше им и удало, бо ше по сали розляла цепла и братска атмосфера полна красоти танєчного руху, музики, пестрих фарбох. На шицким тим госцом у мено домашнїх з кошарку квеца и краснима словами подзековал директор Дома култури Йоаким Рац и придал дарунки на памятку. Госцуюци ансамбл потим нащивел и катедралну церкву св. оца Миколая дзе их парох о. Михайло Малацко кратко упознал з историю Церкви и Руснацох на тих просторох. М. Афич

ЗОЗ СХАДЗКИ УО ДРУЖТВА ЗА РУСКИ ЯЗИК У РУСКИМ КЕРЕСТУРЕ

ДОДЗЕЛЄНИ ПРИПОЗНАНЯ ШКОЛЯРКОМ Схад зки УО Дружтва за руски язик, литературу и културу у преширеним составе, отримана 4. юлия у просторийох Месней заєднїци у Руским Керестуре. Припознанє „Янко Олеяр” додзелєне матурантки руского оддзелєня Ґимназиї и школярки ґенерациї Марияни Колошняї, а Припознанє „Славка Сабадош” школярки штвартей класи Минеи Югас и школярки осмей класи хтора и школярка ґенерациї у ОШ „Петро Кузмяк” Антониї Монар. З тей нагоди добитнїцом повинчова ла и Ирина Олеяр, супруга покойного учителя и визначного културного дїяча Янка Олеяра, а тиж и директорка Школи „Петро Кузмяк” Хелена Пашо Павлович, котра под зекова ла и Дружтву на при-

16 РУСКЕ СЛОВО

познаньох хтори до ста ли школяре тей Школи. З нагоди додзельованя припознаньох, секретарка секциї Дружтва у Руским Керестуре Мария Дорошки пречитала сеґменти з биоґрафийох и глїбоких шлїдох хтори зохабели у нашим народзе и обласцох у хторих дїловали Янко Олеяр (1928–1994) и Славка Сабадош (1967–2004). Припознанє „Янко Олеяр” Дружтво додзелює од 2012. найлєпшому школярови руского оддзелєня Ґимнязиї „Петро Кузмяк”, а Припознанє „Славка Сабадош” од 2005. року доставаю школяре основних школох за посцигнути успихи з руского язика и литератури. Схадзка УО Дружтва почала з минуту цихосци за покойну членїцу учительку Цецилию Гаргаї, и зоз об-

навяньом памяткох на єй живот и роботу. На схадзки УО у другей часци представени найновши виданя Дружтва – моноґрафия „Подобова колония Стретнуце у Боднарова” и каталоґ „Стретнуца руских школох (1994–2014)”, зоз препатрунком активносцох медзи двома схадзками и програму активносцох Дружтва по конєц 2015. року. У моноґрафиї представени авторе-учашнїки 10 потерашнїх Колонийох хтори витворели 262 роботи, од котрих 20 уж подаровани, а подарує ше рижним спонзором и институцийом. У каталоґу „Стретнуца руских школох” з фотодокументацию презентовани шицки 20 потерашнї стренуца котрим циль давац порив ученю руского язика у наших местох. М. Афич 10. ЮЛИЙ 2015.

НАША ТЕМА: ОБРАЗОВАНЄ ЗА 21. ВИК ROK XIV ^ISLO 6

Активна дискусия под назву „Социялна инклузия, интеркултуралносц и Асоцияция наставнїкох на меншинских язикох” потвердзела тото цо ше нагадовало – потребу же би ше унапредзело образованє на меншинских язикох. Велї ше зложели же образованє мож унапредзиц так же ше наставнїки буду здружовац, же ше им да механїзми з хторима би могли уплївовац на тих цо одлучую, цо правя реформи, же би ше слова наставнїкох уважовало, а нє лєм же би запровадзовали тото цо уж дзешка одлучене. О тим, яке образованє нам потребне у 21. вику, як го мож унапредзиц, о дискусийох и резултатох дзепоєдних виглєдованьох на тоту тему, будзе найвецей слова у нашим Додатку.

Число пририхтала и ушорела: Славица Фейса, фото: В. Вуячич

На нєдавно отриманим сходзе у Заводзе за културу войводянских Руснацох, зишли ше представителє школох, углавном тих у хторих ше настава одвива на язикох националних заєднїцох – учителє, наставнїки, директоре, представителє националних совитох националних заєднїцох, и велї други хтори були уключени до проєкта „Здруженє наставнїкох на меншинских язикох, инклузивне и интеркултуралне образованє”. Сход бул закончуюца активносц проєкта на хторим ше дискутовало о стану у нашей образовней системи, о потребних пременкох у политики формалного образованя у Сербиї, о тим цо зробене, цо ше планує, як и о искуствох владових и нєвладових проєктох и їх резултатох.

ЯК ТРЕБА УЧИЦ ДЗЕЦИ?

10. ЮЛИЙ 2015.

РУСКЕ СЛОВО 17

НАША ТЕМА: ОБРАЗОВАНЄ ЗА 21. ВИК

ДОМ И ФАМЕЛИЯ

Пред 12 роками Граждански фонд Панония у сотруднїцтве з Фондом за отворене дружтво, орґанизовали сход фаховцох з универзита, поєдинцох з националних заєднїцох и школох на хторим ше бешедовало о проблемох меншинского образованя на териториї АП Войводини. Познєйше отримана и Медзинародна конференция на хторей вичерани искуства з фаховцами з иножемства, но, од теди нє було фахово дискусиї и анализи кед слово о меншинским образованю. Яки нєшка стан? – И нєшка о истих проблемох о хторих ше бешедовало пред 12 роками мож ознова дискутовац – гварела Даница Стефанович, координаторка проєкта „Здруженє наставнїкох на меншинских язикох, инклузивне и интеркултуралне образованє”, на нєдавно отриманим сходзе на хторим проблеми и приоритети меншинских язикох, як и квалитетнєйше образованє у цалим дружтве, були у фокусу. Такой на початку визначени проблем учебнїкох на меншинских язикох – нїзкотиражна приповедка хтора вше иста и то цошка цо заєднїцке шицким меншинским заєднїцом. – Озбильне питанє було увоз кнїжкох з других матичних жемох, но, я ше мушим опитац же одкаль буду Руснаци увожиц кнїжки. Друге, учебнїки хтори писани у матичних жемох писани на другим курикулуму хтори нє компатибилни з нашим. Ми роздумовали и о тим же треба мотивовац наших наставнїкох же би писали учебнїки, и тримаме же то добра драга, но, ту ше такой поставя питанє финансийох – хто и як тото будзе финансовац?– роздумує Даница. ПРОБЛЕМИ ХТОРИ НЄ РИШЕНИ После велїх проєктох и виглєдованьох хтори ше орґанизовало остатнїх рокох, заключене же нє досц добра комуникация у школох хтори реализую наставу на язикох националних заєднїцох з институциями, а нєт добрей комуникациї анї медзи школами хтори наставу отримую на своїм мацеринским язику. Поставело ше и питанє прекладу, окреме тестох за упис до школох и закончуюцих испитох, и барз краткого часу же би ше материял преложело (часто то лєм лєм 24 годзини). Єден з проблемох то и нєускладзени преклад, и нєдостаточне познаванє язика, та школяре нє препознаваю значенє дзепоєдних словох на своїм мацеринским язику. Вельки проблем и совитнїки за наставу, хторих нєт анї за векшински язик (сербски), а кед слово о инклузивних проце сох у настави, Даница гвари же родичи позитивно оценєли їх намаганя, алє у школох хибя де фектолоґове, лоґопеди, хтори там дзе их єст, ридко приход за. Проблем

ВАЖНИ СМИСЕЛ ТОГО ЦО ДЗЕЦИ УЧА НАСТАВНЇЦКУ ПРОФЕСИЮ ТРЕБА АФИРМОВАЦ

и едукация наставнїкох. – Наша Асоцияция будзе вимагац и векше число акредитованих семинарох хтори пошвецени меншинскому образованю. Матични жеми у сотруднїцтве з Националнима совитами орґанизую квалитетни семинари, алє вони нє акредитовани на нашим простору, и нашо людзе там можу пойсц лєм видзиц яке то образованє за 21. вик предклада Педаґоґийни завод, наприклад у Словацкей, Мадярскей... – поведзене на сходзе. Єден з вельких проблемох то и вше менше число школярох у школох. Даница гвари же треба вельо робиц же би ше таки стан пременєло, и добре обдумац як мотивовац родичох же би ше гоч и мале число дзецох учели у школи на мацеринским язику. – Промоция школох на меншинских язикох барз важна при тих цо приноша одлуки, ту перше думам на Покраїнски секретарият за образованє, предписаня, управу и национални меншини – национални заєднїци, на Школски управи по городох, думам на Педаґоґийни Завод Войводини хтори у тим нашим проєкту остал якош занєдзбани. На єшень Панония планує виробиц стратеґийни и акцийни план Асоцияциї настави на меншинских язикох же би ше предлужело з роботу и шицко практично мултипликовали. Педаґоґийни завод Войводини би бул уключени до проєкта, бо вон ма одвичательносц за орґанизованє семинарох. – То нам будзе важни документ же бизме могли конкуровац за нову можлївосц и нову роботу. Очекуєме квалитетнєйше, континуоване сотруднїцтво з компетентнима у образованю, мушиме унапредзиц сотруднїцтво и видзиц цо можеме предложиц же би було часц курикулума наставнїцкей пракси – закончує Даница АКТИВИЗЕМ ЗВОНКА ШКОЛИ

Дюрдьовски школяре уключени до нового способу ученя

18 РУСКЕ СЛОВО

Таня Стоїч спред Фондациї за отворене дружтво, на сходу предложела як би могло ришиц дзепоєдни питаня. – Сцеце мац акредитовани семинари, алє я ше мушим опитац – цо думаце, хто их ма обдумац, направиц? Мушице рушиц од себе и роздумовац же хтори то вашо знаня и вашо капацитети, та и кед утвердзице же капацитети нє маце, глєдайце их од тих хтори компетентни же би вам дали обуку и помоц же бисце зарисоване могли зробиц. Нє видзим прецо ше нє направи тими за правенє учебнїкох, и чом би Министерство за образованє нє одобрело обу10. ЮЛИЙ 2015.

– Думам же шицким наставнїком, а окреме тим на меншинских язикох треба оможлївиц же би мали механїзми з хторима би уплївовали на тото цо треба зробиц на системским уровню же би ше образованє унапред зело. Мушиме им дац простор же би ше чуло и їх глас, окреме теди кед ше приноши ре форми. Тримаме же кед наставнїки здружени, кед су єдинствени коло єдней идеї або заєднїцкого питаня, то простор же би ше наставнїцку профе сию афирмовало – гварела Милица Ґраховац спред Центра за образовни политики.

НАШО ДЗЕЦИ ШЕ НЄ УЧА ТАК, ЯК ШЕ МИ УЧЕЛИ

ку за писанє учебнїкох, та аж можебуц приведло людзох з иножемства хтори годни помогнуц. Роздумуєм и о тим же чом би Здруженє нє мало своїх представительох у Националним просвитним совиту дзе ше одобрує програми? А кед слово о учебнїкох, вони важни, алє чи су наисце у 21. вику найважнєйши? Верце же ше их вельо раз нє вихаснує. На интернету єст шицкого. Єден мудри, активни наставнїк, може вихасновац и справиц фантастични годзини – трима Стоїчова. ПРИКЛАДИ З ПРАКСИ У спомнутим проєкту хтори орґанозовал Граждански фонд Панония, а потримал Фонд за отворене дружтво участвовали даскельо школи, а медзи нїма и ОШ „Йован Йованович Змай” зоз Дюрдьова. Акцент бул на инклузивним и интеркултуралним образованю, а Люпка Симич, професорка ґеоґрафиї у дюрдьовскей школи, гвари: – Наша тема була вязана за жительство Сиверней Америки, а задаток – приблїжиц школяром интеркултуралносц, же би ше цо лєпше упознали з другима народами и видзели як єдни на других вплївую. Конкретно, виглєдовали зме уплїв Индиянцох на моду (мокасини, скоряне облєчиво, ройти, фризури...) Видзи ше ми же школяре ище нє свидоми же су уведзени до нового способу ученя о других народох коло себе, алє и о народу хторому припадаю. Но, тримам же кед ше звикню на таки способ виучованя и виглєдованя жительства, їх култури и обичайох, научене буду знац применїц и у своїм околїску, у своїм валалє, оддзелєню... Школяре научели виглєдовац, а одвити глєдали у кнїжкох, на сайтох, у бабових фийовкох, на пойдох. Наш задаток бул унапрямиц их як можу дойсц до дзепоєдних одвитох. Нарок будземе учиц и виглєдовац о Сербиї и єй жительству. Верим же здобути знаня на тим проєкту ище як применїме – прешвечена Люпка. 10. ЮЛИЙ 2015.

Интересантне викладанє о потреби образованя дзецох за 21. вик мала др Лїляна Левков спред проєкта „Развионица” хтора медзи иншим бешедовала цо ше муши мац на розуме кед сцеме влапиц крочай зоз шветом. – Ми мушиме мац якушик ориєнтацию ґу образованю, процесу хтори ше нєшка барз розликує од того яке маме – традицийне, алє до хторого уткани главни димензиї присподобени новим потребом, и новому часу. Чом ше важне уключиц, здружовац? Нє прето же нас на тото хтошка наганя, або же то мода, нє пре чиюшик идеолоґию, алє прето же то наш найнєпостреднєйши интерес. Дружтво нєшка ма обовязку дац нагоду каждому же би у образованю посцигнул найвецей кельо лєм може. А тото цо дахто може, вообще нє таке огранїчене як цо зме донєдавна учели. Тото цо дахто може завиши од того як ше з нїм роби, як ше му приступи и яку потримовку будзе мац. Ми енки мушиме забуц два менталитетни виреченя. Перше: Я так учела, но та цо ми хиби? Тото цо ми учели, и цо зме лєм у школи могли дознац, то було добре за нас, алє нє и за нашо дзеци нєшка. Прецо, прето же вони два раз кликню на компютеру и шицко можу дознац. Друге – Перо, ти нє за школу, будзеш робиц на полю! Мушиме знац же нєшка нє мож копац кед ше нє зна як ше то роби, а вец з того нє мож анї жиц. У жемох хтори нам ту, за гранїцу, у структури роботох нєт тей роботи хтора нє подрозумює даяке знанє. Напроцив, муши ше мац вецей од основней школи, закончену ище даяку сертификовану програму, научену схопносц. И праве прето же ше школа барз пременєла, вона нам нєшка потребнєйша як нїґда потераз. Школа нєшка вецей нє лєм трансмитер – ниа, маш тото и тото научиц... Школа ма задаток дац смисел тому цо дзеци уча – гварела Левков. Як єдно зоз заключеньох спомнутого сходу було тото же ше з велїма питанями образованя будзе мушиц озбильнєйше зочиц и ришовац их поєдинєчно. Здруженє наставнїкох дава можлївосц же би ше за важни ствари закладало, „прицискало” Заводи, Министерства и Национални совити, но, вшелїяк же потребни добри рамики през хтори ше годно вибориц за тото цо наставнїком, алє и нам шицким, найважнєйше. ■

РУСКЕ СЛОВО 19

НАША ТЕМА: ОБРАЗОВАНЄ ЗА 21. ВИК

ДОМ И ФАМЕЛИЯ

ВАЖНИ СМИСЕЛ ТОГО ЦО ДЗЕЦИ УЧА НАСТАВНЇЦКУ ПРОФЕСИЮ ТРЕБА АФИРМОВАЦ

Дюрдьовски школяре уключени до нового способу ученя

18 РУСКЕ СЛОВО

НАШО ДЗЕЦИ ШЕ НЄ УЧА ТАК, ЯК ШЕ МИ УЧЕЛИ

РУСКЕ СЛОВО 19

ДОМ И ФАМЕЛИЯ

женоблоґ Пише: Ясмина ДЮРАНЇН

ед же дацо було наисце красне на тей „Ружи”, вец то були госци зоз Словацкей. Тоти, ПУЛЬС. То була красота єдна – облєчиво, гласи, танци, ошмихи... Озда нє було патрача у публики хторому ше нє пачел їх наступ. Но, и мнє шицко було барз красне, лєм сом себе нєпреривно поставяла питаня: як же тоти дзивки так лєца по бини, кед випатра же их тоти хлопи анї нє тримаю? Чи су звязани з нєвидлївима штранґами (того дня отримани Саям привреднїкох та, реку, чи дахто нє здумал даяку новотарию, як цо тоти микрофони цо мали полїпени на чолох)? Но, га и я любела танцовац. Ище як! Кед маш добру пару – можеш добре и танцовац. Бо то, якбачу, так и у живоце: дакеди танцуєш два тадзидва тадзи, а дакеди боме и „ножнїчки” у гопаку нє досц знац. Так, ниа, раз сом мойому на папер написала шицко тото цо треба покончиц по обисцу. А нє, то нє тот список цо даваме хлопом кед иду до дутяну (тот список зоз нашу асистенцию на телефон реализовани просеково 70 одсто). То бул єден цалком озбильни список роботох – од оправяня одвалєних лайснох на ламинату, ґипсованя одбитих углох на мурох, билєня, оправяня ролетнох... И наисце сом му

придала тото „посланиє” на барз коректни способ. Анї сом нє лярмала, анї нє наказовала. З озбильним тоном сом му потолковала же цо шицко треба поробиц по обисцу. Ище сом му и датуми пописала же бим му помогла у орґанизациї. И – пущела сом най час чече. После мойого велького обчекованя, о два тижнї сом ше барз розчаровала. Алє сом ище вше була цихо. Вец сом ше здогадла ище єдней прикритей женскей тактики: поволам до помоци швекру. Ша, и вона ма хлопа, а як старша жена наслухала ше през живот вшелїяки приповедки, та верим же ми єй совит, або асистенция, буду од велького хасну. И почала офанзива. Док сом була на роботи вона го почала „обрабяц”. Те, сину, мушиш дакус кончиц по обисцу, ша озда нє заплациш майстрови.., а и мнє би требало и тото, и гевто, и тамто... Изем ци тактику! Кед му шицко погуторела, нє лєм же му було ясне же я „запражела” ситуацию, алє одквачел и ю, и мнє! Тераз вон водзел коло. Алє – на други бок. Од теди танцуєм як гудаци граю: зна ше хто водзи, а хто у танцу провадзи. То сом ище давно научела, а тераз сом ше до того и прешвечела. Мойо же бим ше шмишкала и пущела главного напредок най маха зоз калапом, а я можем у танцу лєм подскаковац, так як и тоти Словачки, алє заш лєм знам хто ме дочека и влапи най нє спаднєм. А кед же учуєце дакого же гласно звискує – знайце же то я!■

Фотомонтажа: Вероника Вуячич

КАЖДЕ ТАНЦУЄ ТАК ЯК ЗНА

email: jasmina.djuranin@gmail.com

20 РУСКЕ СЛОВО

10. ЮЛИЙ 2015.

КУЛТУРА И ПРОСВИТА У БАЧИНЦОХ ОТРИМАНА ПРОМОЦИЯ КНЇЖКИ ПОЕЗИЇ ЗДЕНКА ЛАЗОРА

„ПОПАТРУНОК” ПРЕД БАЧИНЧАНЯМИ

У парохиялней сали у Бачинцох внєдзелю отримана промоция кнїжки поезиї Зденка Лазора з Бикичу под назву „Попатрунок”, а хтору по руски видало Дружтво за руски язик, литературу и културу з Нового Саду. На початку промоциї, присутних привитал парох о. Дарко Рац и гварел же за Руснацох барз значне же у Сриме маю такого поету як цо Зденко Лазор и же би його робота була порив и новим младим ґенерацийом. На початку з минуту цихосци дата почесц нєдавно умартей учительки Цецилиї Гаргаї, хтора после Другей шветовей войни робела у Бачинцох. О творчей и животней биоґрафиї Зденка Лазора бешедовала спред Дружтва за руски язик, литературу и културу Ирина Папуґа, а наставнїца Златка Сивч Здравич пречитала рецензиї Дюри Латяка и Серафини Макаї. Сам автор пречитал даскельо писнї по руски и по сербски. Промоция була нагода и же би школяре у Бачинцох, хтори пестую руски язик у ОШ „Бранко Радичевич” достали припозная хторе ноши мено учительки Славки Сабадош. Спомнути припознаня достали Теодора Жанплонґ и Слободан Дудич, хторим руски язик нє мацерински, як и Александар Радин, стидент першого року историї на Филозофским факултету у Новим Сдазе, а хтори як виборни предмет вибрал праве руски язик, та достал на дарунок кнїжки. Окремни подзекованя за успишне сотруднїцтво достали и ОШ „Бранко Радичевич” у Шидзе и Ромко Папуґа, началнїк Општинскей управи.

Автор кнїжки Зденко Лазор пречитал даскельо писнї по руски и сербски

З тей нагоди представени и фото катагоґ зоз стретнуца руских школох 1994–2014. як и погляднїца з мотивом етно-хижи у Бачинцох. На промоциї присуствовала и Десанка Алексич, предсидателька Здруженя женох „Радосц” у Бачинцох, хтора ше стара и о Етно хижи, а после промоциї нащивена етно-хижа. Присутни на промоциї достали Лазорову кнїжку „Попатрунок” и виданя Дружтва, а парох о. Дарко Рац подаровал Ирини Папуґовей даскельо кнїжки духовного характеру. Вл. Дї.

ГОСЦИ ЗОЗ КАМЮНКИ НАЩИВЕЛИ ШИД И БИКИЧ

УКАЗАЛИ НАРОДНИ ОБИЧАЇ

Члени Фолклорного ансамбла „Барвинок” зоз Камюнки зоз Словацкей Републики, прешлей стреди нащивели своїх приятельох у Шидзе и Бикичу. Ансамбл ше врацал з госцованя у Болгарскей дзе мали два концерти, та зашли и до приятельох у Войводини. До Шиду сцигли у ранших годзинох и дочекали их руководзаци и члени КПД „Дюра Киш”. Госци зоз Камюнки ше окрипели и одпочинули, та ше и у Шидзе стретли з домашнїма хтори пред даскельома роками були їх госци у Камюнки. У пополадньових годзинох госци у Бикичу були на Служби Божей хтору служели о. Михайло Режак, декан сримски и парох у Шидзе и домашнї парох о. Владимир Еделински Миколка. После духовней часци, отримани и концерт у Доме култури. Госци ше представели з приказом народних обичайох вязаних за косидбу жита и обробок лєну, а тиж и з даскельома шпиванками з їх краю. Хореоґрафски приказ народних обичайох обдумал визначни хореоґраф Владимир Марушин. 10. ЮЛИЙ 2015.

На концерту наступели з двома танцами и домашнї танєчнїки КПД „Иван Котляревски”. Младша танєчна ґрупа виведла танєц „Шитко”, а старша ше указала зоз танцом „Гопак”. Хореоґраф обидвох танцох Борислав Барна. Мартин Караш, предсидатель „Барвинку” подзековал домашнїм на госцопримству и визначел же пред даскельома роками воспоставени вязи буду и надалєй преглїбйовац и же дзечнє приходза до своїх товаришох до Шиду и Бикичу. Була то и нагода же би окрем красних словох домашнїх и госцох були придати и дарунки. Мартин Караш придал окремни дарунки Деянови Бобальови, предсидательови Совиту МЗ Бикич и КПД „Иван Котляревски”, тиж и Зденкови Лазорови, як и дарунки дзецом у Бикичу. Бикичанє тиж дали свой дарунок, а то була овоц зоз хтору, як наглашел Деян Бобаль, Бикичанє богати. После концерта предлужене друженє госцох, Бикичаньох и числених Шидяньох хтори тиж були на концерту. Вл. Дї.

РУСКЕ СЛОВО 21

ЛЮДЗЕ, РОКИ, ЖИВОТ АЛЕКСАНДАР ГЕРБУТ, РЕҐИОНАЛНИ МЕНАДЖЕР У ЛЕКСМАРКУ

ЗНАНЄ И ЯЗИКИ НАМ НЇХТО НЄ МОЖЕ ВЖАЦ

Пишe: Ясмина ДЮРАНЇН

Александар Гербут зоз Руского Керестура, там закончел Основну школу и Ґимназию по руски, а потим у Суботици дипломовал на Економским факултету. Гоч є нєшка реґионални менаджер у америцкей компаниї Лексмарк, драга му анї кус нє була лєгка. А, як гвари, руски и українски язик и сербски пасош му барз помогли у професийней кариєри, гоч до того можебуц мало хто вери

ВАЖНЕ ЦО ЗНАШ РОБИЦ – Нєшка ше фирми нє барз питаю цо ши закончел и дзе, алє цо знаш робиц, яку маш праксу и кельо язики бешедуєш. Дзекуюци мацери, научел сом чисти українски язик цо ми найбаржей и помогло же би ме прияли на терашню роботу, а знам добре и по русийски.

лександар Гербут єден з тих младих особох хтори свойо школованє почали у керестурскей школи, и нїґда ше нє обавал кадзи после – уписал ше до Ґимназиї. А, теди ше анї нє бешедовало чи ше треба школовац по руски, чи нє. Одкеди дипломовал пременєл даскельо роботи, а нєпреривно ше усовершує: – Тераз робим на релациї Будапешт–Беч. Ище на факултету єдна професорка на напряме маркетинґ ме замерковала и понукла ми же бим робел у єй приватней фирми. Тота робота була баржей вязана за тарґовину, хтору сом вше любел. После двох рокох сом пременєл ище даскельо фирми у Сербиї, а потим, кед супруга достала роботу у Словацкей, и я пошол зоз ню. Теди сом мушел чекац цали рок же бим достал допущенє за роботу, а кед и тото покончене, су-

пруга премесцена на роботу до Будапешту. И сами зме нє знали цо робиц, алє одлучели зме ризиковац. На щесце, швидко и я там достал роботу у єдней нємецкей интернационалней фирми хтора предавала рижни наставни средства у медицини, физики и биолоґиї и бул сом заступнїк за шицки бувши держави СССР (окрем Русиї) и дакедишнєй Югославиї – гвари Александар. Дзекуюци тей роботи Гербут обишол скоро шицки держави бувшого Совєтского союзу. У Азербейджану, Казахстану и Єрмениї почал витворйовац перши проєкти углавним зоз медицинскима факултетами, а тиж и у Таджикистану хтора єдна з найнєрозвитших державох бувшого СССР. – Там сом мал бриґи зоз визу а, кед ми ю предсидатель тей держави подписал, проєкт уж бул готови. Продукти сцигли скорей

ЛЮДЗЕ, РОКИ, ЖИВОТ як цо сом достал визу. А векшина з тих проєктох вредзели на милиони евра – бешедує Александар о своєй роботи. Гвари же зоз сербским пасошом ма одредзену предносц у роботи, бо му нє треба виза до Русиї, Билорусиї або Казахстану. У медзичаше достал и мадярски пасош, алє прешол и на другу роботу на хторей є и тераз – реґионални менаджер предаваня у америцкей интернационалней компаниї Лексмарк. Вони продукую и предаваю друковачи (принтери), однєдавна лєм корпорацийом и вельким подприємством, та найвецей сотрудзує зоз дистрибутерами по державох бувшого Совєтского союзу. Вельо часу препровадзує у путованю и то найчастейше на Балтик – до Литваниї, Латвиї и Естониї, бо там шедзиска дистрибутерох, як и до Казахстану, Билорусиї, Ґрузиї и Азербейджану. Стара ше и о проєктох у Узбекистану, Туркменистану, Таджикистану и Кирґистану, алє у меншим обсягу. Мешачно 10-12 днї путує, а другу часц роботи окончує зоз канцеларийох у Будапешту, або Бечу.

– Нєшка, кед пойдзеце на розгварку за роботу до даєдней интернационалней фирми, перше ше вам опитаю цо знаце робиц и яке маце искуство. Нє питаю ше цо сце дипломовали, алє цо точно знаце робиц. А же би сце дацо знали робиц, мушице пойсц на одредзени курс, лєбо едукацию. Я можем наприклад повесц же знам забивац гвозди, алє мушим мац папер же сом закончел обуку як ше забива гвозди. Кед го нє мам, то значи же ме можу туньше купиц, лєбо ми вообще нє даю роботу, алє тому хто ма тот папер. Но, и у самей роботи Александар ма бриґи, бо пре войну у України криза ше

ЗНАНЄ ЯЗИКОХ НАЙВЕКША КОМПАРАТИВНА ПРЕДНОСЦ – Интересантне же сом под час школованя у керестурскей Ґимназиї мал добри оцени зоз скоро шицких предметох, алє нє и зоз анґлийского, а тераз ми то урядови язик хтори сом мушел звладац. Супруга ме научела бешедовац по словацки, а я ю по руски, а и нашо дзецко учиме бешедовац и по руски, и по словацки, а и дома так бешедуєме. Медзитим, гоч випатра же медзи тима двома язиками нєт велькей розлики, окреме у каждодньовей бешеди, у бизнису розлика ище яка велька. Там ше по руски (русински) нє бешедує о бизнису и на урядовим уровню. – Вредзи знац вельо язики. Ниа, кед сом ше врацел зоз супругу до Мадярскей як цудзинєц, нїкого сом нє познал и нє знал сом бешедовац по мадярски, мал сом лєм диплому. Вона у швеце лєм уходнїца. И гоч ше нам видзи же ше руски язик нїґдзе нє бере до огляду, вон єден з найвекших предносцох. Кед знаме по руски, лєгчейше нам розумиц и научиц други славянски язики, а важне научиц и розлики медзи тима язиками. Знанє язикох то нєшка найвекша компаративна предносц. Кед бим нє знал тельо язики, нє робел бим роботу хтору робим. Без огляду на закончени факултет и фаховосц. УЧИЦ ШЕ НЄ ШМЕ ПРЕСТАЦ Знаме же єст вельо младих школованих Руснацох та, бешедуюци о тим же як ше мож знайсц у нєшкайшим бизнис швеце, Александар гвари: 10. ЮЛИЙ 2015.

НЄ ДОСЦ ЛЄМ РОБИЦ, ВАЖНИ РЕЗУЛТАТИ – Ми маме вельо обуки знука фирми, а кед нє, вец ше их муши закончиц звонка фирми. Нїхто нас нє наганя, алє ше то од нас обчекує. Нє досц лєм робиц дванац годзини дньово, алє за собу охабиц и резултати роботи. У моєй фирми велька конкуренция. Нєдавно фирма купела од конкурентскей фирми єдного колеґу за вельки пенєж, алє вон за шейсц мешаци нє указал обчековани резултати и одпущели го з роботи. Припознава ше лєм резултати. И сам сом закончел велї едукациї хтори ми помогли же бим ше стретал зоз, наприклад, министром финансийох и директором порцийней управи у Казахстану.

розширела и на други жеми бувшого СССР, та шицким зменшани буджети и проєкти нє можу буц закончени у рамикох догварених средствох. Вон тоту розлику муши надополнїц на други спо соб, и резултат муши указац. Александар Гербут и у будучносци планує робиц тоту роботу, бо ю люби, за тото ше школовал и вязана є за його гоби. И далєй планує остац у тей сфери и усовершовац ше. – Кед престанєм учиц, други ме обегню, а кед ме обегню, вец превежню и мою роботу. З ученьом ше нє шме пре стац. У живоце велї ствари мож страциц, алє знанє и язик нїхто нїкому нє може одняц. Вони нє препадаю.■

РУСКЕ СЛОВО 23

ЛЮДЗЕ, РОКИ, ЖИВОТ МИХАЛ ПРОВЧИ З РУСКОГО КЕРЕСТУРА

ПРЕНАШОЛ СВОЙО КОРЕНЇ

Пишe: Мария АФИЧ

Кед фаховци нєдавно поволали наших Руснацох же би чували фамелийни документи, фотоґрафиї, и шицко подобне цо шведочи о нашим живоце на тих просторох, здогадли зме ше на Михайла Провчия, пензионованого заставнїка першей класи з Руского Керестура и його фамелиї, хтори у цалей тей приповедки можу буц прави приклад

ихал зачувал стари документи своєй фамелиї хтори шведоча о нашлїд зовню маєтку, о те стаменту, порцийни ришеня и подобне. Найстарши документи на мадярским язику, ище зоз

24 РУСКЕ СЛОВО

ча сох Ав стро-угор скей дер жа ви, зоз 1840. року, 1871, а вец и з початку прешлого вику од 1903, 1913. року по часи Другей шветовей войни. Провчийово ше тиж можу похва лїц и зоз родо словом своєй фамелиї хтори виробели пред даскельома роками. Очиглядне же за спомнуту роботу у фамелиї була велька заинтере сованосц, окреме стари документи хтори ше нашли у фамелиї. – Кед сом пришол жиц до Кере стура як пензионер 1997. року, од род зини по Провчийовим боку – Наталки Дудашовей, до стал сом векшину старих документох дзе слово о мойому и єй дїдови и прадїдови. Вона то зачува ла од своєй мацери. А поправдзе повед зено, уж у тих старших рокох почал сом роздумовац о своїх кореньох, поготов же сом ше врацел жиц на ме сто дзе дакеди бива ли мой дїдо и оцец – гвари Михал. Шицки тоти документи Михал пожичел за виставу нашому Заводу за културу во й водян ских Ру сна цох хто ру ше пририхтує. 10. ЮЛИЙ 2015.

ЛЮДЗЕ, РОКИ, ЖИВОТ Но, як гвари, вон шицко будзе чувац, алє кед би бул формовани даяки национални архив, дзечнє би шицко дал же би ше тирвацо зачувало. НА РОДОСЛОВЕ БУЛА ВЕЛЬКА РОБОТА Пред даскельома роками Провчийово ше лапели до велькей роботи – правеня родослову, та ше нєшка шицко чува у Михаловим обисцу на паперу. Родослов подзелєл и родзини, док його дзеци таки документи чуваю и дополнюю у електронскей форми. – Док зме жили у Бачкей Тополї дзе сом закончел активну воєну службу, 1993. року сом наишол на кнїжку „Бечей у револуциї и войни” у хторей сом пречитал мена народних геройох ИринМихал педантно чува и свойо припознаня ки и єй брата Владимира Провчийових. Заинтерегрубих албумох хтори нам посовал сом ше чи зме нє слали, позберали найстарши даяка родзина, та сом подокументи. Єден з нїх шведочал виглєдовац. чи тиж о предкови хтори бул И так шицко почало. на списку путнїкох на ладї на Нагварел сом и мойого хторей пошол до Америки. брата Якима же би ше лапел до тей роботи, а приКАРТУ ЗАКАРТАЛ дружели нам ше и нашо синове – його Борис и мой Интересантне же тот преНенад. Почали зме зазбедок Самуил Провчи з Бачинровац податки од нашей цох, сцел пойсц на ладї до найстаршей родзини, у Америки, а случело ше праве матичара и на парохиї. так як на филму „Титаник”. Найвецей ше анґажовал Найстарши зачувани Купену карту мал Дюра Раґаї з документ – тестамент Борис хтори и фаховец за хторим ше Самуил картал, та зоз 1840. року компютери, та шицки покарту за ладю закартал. Так до датки електронски обробел. Я ходзел по Америки Провчи пошол под меном – Дюра родзини, та сом ше вельо розпитовал, глє- Раґаї, а вєдно з нїм пошол и його син. дал, зазберовал од нїх шицко цо ми ше видЗачувани и велї фотоґрафиї, податки, та аж зело же нам будзе на хасен. Дошли зме и до и рецепти зоз старого краю хтори ше рихтанайстаршого колєна. Бул то Михал Провчи ло – паску, сирец, палачинки, пампушки, канародзени 1798. року, и по шицким виходзи пущанїки – приповеда Михал. же вон бул мой прапрадїдо дїдо, (три колєна Замерковали зме же нашому собешеднїконазадок после чукундїда), а я його шесте ко- ви помогла и його вояцка педантносц и точлєно. Тиж зме утвердзели же шицки Пров- носц, цо и прикмета його професиї. Вон так чийово на тих просторох, походза од єдней чува и свойо ордени и документи, а тиж и фамелиї – гвари Михал. вельо того цо го интересує о Руснацох, о КеБорис гвари же у їх фамелийним родосло- рестуре, чува прикладнїки „Руского слова” ву записани вецей як 700 особи. хтори нашлїдзел од мацери, алє и свойо, та и – Кед интернет вошол и до нашого обисца, своїх дзецох, Ненада и Даниєли, хтори жию мнє и братняка Ненада, пренашли Провчи- у Бачкей Тополї. войо з Америки. Точно зме утвердзели же – Думам же нашо людзе нєдосц знаю о вони з нашого фамелийного стебла, а же їх у своїх предкох и нєдосц чуваю старину, а мнє Америки єст аж два фамелиї. Єдна з Кере- жаль же сом скорей вецей нє дзбал о тим. стура, а друга з Бачинцох, а пошли там ище Но, озда шицко тото покус приходзи и з рона початку 20. вику. Єдна з тих фамелийох ками – закончує наш собешеднїк, задовольвинашла свойого предка Михала и на спи- ни же му ше заш лєм удало вельо того доску путнїкох за Америку, а друга так по- знац и зачувац о прешлосци, окреме о преддробно направела свою историю же до двох кох його фамелиї.■ 10. ЮЛИЙ 2015.

РУСКЕ СЛОВО 25

МОЗАЇК ВАЛЕНТИНА НЯРАДИ

ШКОЛЯРКА У МАТЕМАТИЧНЕЙ Пише: Ана РИМАР

Валентина Няради винїмкови талант за природни науки, окреме за математику и физику. Того року участвовала на Сербскей математичней олимпияди, а у септембру ше будзе змагац на Сербскей физиковей олимпияди

як у порядней школи. Одлучела сом же на концу шестей класи будзем покладац примаци испит за седму класу у ОШ при Математичней ґимназиї. Помогло ми и тото же сом ше пририхтовала и за змаганя, так же ми нє було чежко – гвари Валентина. Була барз щешлїва кед дознала же є прията, прето же знала же у тей школи будзе вельо баржей преширйовац знанє з предметох хтори найволї. Валентина гвари же барз люби робиц задатки, гоч з математики, гоч з физики, ШМЕЛИ КРОЧАЇ ҐУ НАУКИ а люби и програмованє хторе би – Кед сом була пията класа чула сом иншак нє мала у програми. Окреме ше єй пачи же ше у тей же школяре хтори окреме школи шицки обласци з талантовани за математику, предметох на хтори ше дава информатику и природни науки, акцент, обрабя вельо вецей и седму и осму класу можу закончиц у Основней школи при Математичней детальнєйше як у порядней ґимназиї у Беоґрадзе. То єдинствена основней школи. Тиж так, вона гвари же у оддзелєню шицки штредня школа у нашей жеми за талантованих школярох у спомнутих школяре заинтересовани за наставу, свидоми су прецо ше обласцох, а у своїх рамикох ма и уписали до тей школи и сцу два закончуюци класи основней школи. Мнє були барз интересантни розвивац свойо таланти, та єй тоти предмети, уж сом и участвовала прето ту дружтво баржей одвитує. на даєдних змаганьох, та ше ми – Кед сом ше ту уписала, знала сом видзело же би тото могло буц же образованє предлужим у цошка дзе бим ше пренашла баржей Математичней ґимназиї. Тераз, после осмей класи, покладала сом примаци испит за упис до Ґимназиї, прията сом, уписала сом ше, так же ше ми и тото жаданє витворело – толкує Валентина. Уж участвовала на велїх змаганьох, а прешлого року була єдна з 15 вибраних найлєпших школярох з єй школи, хтори тидзень були школяре у школи за талантованих математичарох у Москви. Найвекши єй успих потераз то Зоз єдного змаганя на гармоники

алентина ище у нїзших класох основней школи указала же є талантована за математику, а уж у трецей класи почала ходзиц на змаганя з того предмету. У шестей класи почала ходзиц и на змаганя з физики, та ше од теди, аж по конєц основней школи, з обидвох предметох каждого року пласовала на державне змаганє и вше була перша, друга, або треца. Тиж так, ходзела на змаганя з биолоґиї и хемиї, и з тих предметох на окружних змаганьох була друга.

26 РУСКЕ СЛОВО

участвованє на тогорочней Сербскей математичней олимпияди на хтору ше пласую коло 30 найлєпши школяре на державним змаганю з математики. У септембру будзе участвовац на Сербскей физиковей олимпияди, та гоч школски рок закончени, Валентина кажди дзень вежба и пририхує ше за тото вельке змаганє. Алє и попри тим, вше ма часу за друженє и спорт.

ВИПОЛНЮЄ Ю И МУЗИКА Валентина талантована и за музику, закончела основну, Музичну школу „Ватрослав Лисински” у Беоґрадзе, и то остатнї два класи за єден рок, напрям – гармоника. Змагала ше и у граню на тим инструменту, а наймилши єй перши и други места з медзинародних и державних змаганьох у Сараєве, Краґуєвцу, Панчеве и Беоґрадзе. 10. ЮЛИЙ 2015.

МОЗАЇК З БЕОҐРАДУ

ПРЕДСТАВА „КРУЦИНА” (ДРУГЕ ВИВОДЗЕНЄ)

ҐИМНАЗИЇ И тераз, кед ма шлєбодного часу, люби вжац гармонику до рукох и грац за свою душу. Валентина наисце всестрана, бо окрем того люби и спорт, як и язики. Тренирала плїванє штири роки, а тераз тренира бадминтон. Велї би подумали же понеже жиє у Беоґрадзе нє зна бешедовац по руски, алє то нє правда. Валентина гвари же дома бешедую лєм по руски и же ю то нїґда нє гамовало у школованю, а окрем того, чечно бешедує

ОБРАЦАНЄ У КРУГУ

Жиц у нєвигодних и страшних условийох уж вецей, анї за нас нїяки нє феномен. Вецей ше нє так зриваме на цудзи нєщесца, алє ше пробуєме учиц на нїх и одорвац од истей судьби. Нє мож повесц анї же ше барз обаваме од гевтей – Док єдному нє зайдзе, другому нє ошвитнє

раве тоту тематику приказує представа „Круцина (або курва)” котру режирал Звонимир Павлович на текст Танкреда Дорста, а у виводзеню аматерского ансамбла Руского културного центру зоз Нового Саду. Приповедка провадзи двох братох котри жию спод схили, дзе на огромней круцини страдаю людзе. Вони двоме вицагую мертви цела з автох, ховаю их на приватним теметове и оправяю авта. Нєпреривно глєдаю помоц, пишу писма компетентним особом о проблему котри маю, алє, источашнє, кажди дзень чекаю же би им роботне место „спадло зоз нєба”. Праве тота нєопредзелєносц главних актерох, раз су смутни, вец револтовани, а дакеди аж и уживаю у тим своїм животним поволаню, постава главна дїя представи котра ше нєпреривно меня. Окреме почина буц интересантне кед ше зявює єден з одвичательних и понука свою помоц у ришованю їх проблемох.

ПРОФЕСИЙНА ПОШВЕЦЕНОСЦ

У Москви 2014. року

и по анґлийски, учи французки, а сцела би научиц и нємецки язик. Вона часто ходзи до баби и дїда до Коцура и Керестура, мило єй же ше з Руснацами стрета у церкви у Беоґрадзе, а окреме же ше руска заєднїца остатнї час у тим городзе вше баржей звекшує. ■ 10. ЮЛИЙ 20415.

У представи реално приказани одношеня медзи братами (бавя их Славко Бучко и Иґор Горняк). Вони ше источасно мержа, а нє можу єден без другого. Єден поет-квецар, други майстор-гробар. Обачлїве же ше Горнякови баржей удало приблїжиц ґу подоби. Гоч зоз зявеньом, триманьом и сценским висловом бул безпрекорни, Бучко остал кус нєдоповедзени. Покус ше страцел у пробованю приказац занєшеного поету котри доминантни над хорим братом и престрашенка, котри завиши од старшого и схопнєйшого брата. Можебуц требало исц лєм по єдним шлїду. Горняк бул ясни и концизни. Глєдало ше гришки у його рухох, алє их нє могло найсц. Нагромадзованє дефектох за ньго нє було препреченє, напроцив, аж и спокуса. Прежил. Остал дошлїдни

Фото: В. В.

улоги, майстор-гробар схилєни пре покалїчену похребцину, храме и загакує ше. И нє превершовал у тим, цо окремне ошвиженє у нашей театралней дїялносци. Остава лєм питанє: Чом? Чи шицки тоти ретардациї наисце нєобходни? Заш лєм, нє мож повесц же завадзаю. Патраче нє мали упечаток же то лєм ище єдно режисерово стилске бависко – нароком марґинализовац подоби. Горнякова, аж мож повесц професийна пошвеценосц улоги була моцнєйша од здобуваня такого упечатка. Началнїк министерства будовательства (бави го Борис Фейди) мал улогу преобраценя и, як таку, солидно ю одґлумел. Його одход зоз бини драматурґийно ясни, алє ґлумецки нєдоповедзени.

LESS IS MORE Шветлосни и музични ефекти минимални. Присутни лєм моцни акцент ефектох на самим концу дїї, цо ище раз потвердзело познату присловку „less is more” (менєй може буц вецей). Вельки упечаток дава и мултимедиялне зявенє „од горе”, моцни и шалєни музични ефект, котри ше як фантазия зявює на повали, ма задаток прешвечиц патрачох же живот идзе далєй. Духовите Павловичово бависко зоз словами и алузия на нємецки ориґинал „Die Kurve” нас здогадує яки живот дакеди зна буц, а сама представа источашнє и потвердзує и опомина – Меркуй цо пожадаш, можебуц ци ше и зисци!

Александра Лендєр

РУСКЕ СЛОВО 27

ДУХОВНИ ЖИВОТ СТРЕТНУЦЕ НА КИРБАЮ У БЕОҐРАДЗЕ

ДРУЖЕНЄ З ПОЛНИМ ШЕРЦОМ скорей, бо сом седемдзешатих рокох як На грекокатолїцким Кирбаю у Беоґстудент робел у кудзеляри у Руским Керерадзе того року бул и Любомир Адамостуре, дзе сом полюбел тот народ. Даєдвич, родом з Люборедї у лужицким ним сом аж бул и кум – наглашел Адамокраю, хтори свою супругу, тераз уж пович, здгогадуюци ше часох кед як млади койну, Українку Славицу Качан зоз Прпришол до Беоґраду. нявора, упознал у Беоґрадзе, дзе прежи– Пришол сом зоз худобней фамелиї до ли свойо найлєпши роки и виховали велького городу, нїкого сом нє познал, так двойо дзеци – дипл. правнїцу Татяну и же сом три ноци спал на гайзибанскей дипл. економисту Владимира. станїци. На щесце, швидко сом ше зна– По Божим провидинию єдна стушол, як позарядови студент сом закончел дентка зоз Прнявора ми гварела же 24. Правни факултет и робел як професор у мая у Беоґрадзе Кирбай, швето св. КириПравно-управней школи у Беоґрадзе. ла и Методия, так же сом пришол на ЛиТак то було дакеди, цо може буц и поука турґию и прето ми барз мило – гварел младим, же и у чежких условийох мож чеЛюбомир. сно жиц. З тей нагоди сцем подзековац и – Нє мам слова повесц кельо ми о. Романови Мизови, хтори на тим Киршерцо полне же сом ше дружел з УкраЛюбомир Адамович баю зоз прикладнима словами привитал їнцами, Руснацами и другима з Беоґрашицких по українски, сербски и руски, бешедуюци о заду, Индїї, Кули, Нового Саду и зоз других ме стох. Жаль ми же Руснаци ту нє маю свой храм, алє ми ми- повиди любови и же зме як Божо, шицки людзе браца – ло же тоту церкву у Вишеґрадскей улїци дзеля зоз при- гварел Любомир Адамович. М. Горнак Кухар паднїками Анґликанскей Церкви. Руснацох познам од

ВИРСКИ ЖИВОТ У ШИДЗЕ

ВШЕ МЕНЄЙ МЛАДИХ У ЦЕРКВИ Прешлого школского року на школскей виронауки були лєм двойо школяре, а на парохию соботами приходзели шесцеро. Нє мож проґнозовац же кельо будзе заинтересованих школярох од нового школского року. И попри тим, парох визначує и єден позитивни приклад. Слово о школярови Маркови Лозинякови, хтори на єшень почнє ходзиц до штвартей класи основней школи и хтори порядно ходзи на богослуженя. – Од першей класи Марко порядни на виронауки, а од прешлей єшенї поряднє ходзи на Служби Божо и прето сом го анґажовал же би ми помагал додавац кандило и ношиц швичку. Так ше случело же после велїх рокох, прешлей жими после Богоявлєния, два днї дзеци ходзели по пошвецаню обисцох и то праве Марко и його парняк Милан Гарвильчак – надпомнул о. Михайло РеМарко Лазиняк помага о. Михайлови Режакови жак. Вл. Дї. на пошвецаню жита у Шидзе

Каждей парохиї важне кельо ма дзеци и младих, а у Шидзе, мож повесц же стан досц чежки и нє видно злєпшанє, та парох о. Михайло Режак часто указує на тот проблем. Так наприклад, у тим року нє було першопричашнїкох, а ситуация нє богзна яка кед слово о виронауки.

28 РУСКЕ СЛОВО

У ПАРОХИЇ СВ. АПОСТОЛОХ ПЕТРА И ПАВЛА

НА НЄДЗЕЛЮ КИРБАЙ У НОВИМ САДЗЕ У новосадскей грекокатолїцкей церкви св. апостолох Петра и Павла на нєдзелю, 12. юлия, Кирбай. Велька Служба Божа почнє на дзешец пред поладньом, предводзиц ю будзе преосвящени владика, кир Георгий Джуджар, а сослужиц буду и векшина паноцох зоз наших парихийох. Як нам гварел новосадски парох о. Юлиян Рац, обчекую ше високи госци, святочней атмосфери зоз шпиваньом допринєше и Хор „Гармония”, а понеже швето будзе на нєдзелю, обчекує ше же будзе полна церква и вельо госцох. На нєдзелю у Новим Садзе будзе преславени 195. Кирбай по шоре. Дю. В. 10. ЮЛИЙ 2015.

ДУХОВНИ ЖИВОТ У КОЦУРЕ ОЗНАЧЕНЕ РОДЗЕНЄ ЙОАНА ХРЕСТИТЕЛЯ

ПОШВЕЦЕНЕ ЯНОВО КВЕЦЕ

У Грекокатолїцкей церкви Успения пресвятей Богородици у Коцуре вовторок, 7. юлия означене швето родзеня Йоана Хрестителя, а з тей нагоди у велькей Служби пошвецене Яново квеце. Вельку Службу Божу служел о. Михайло Шанта хтори на концу и пошвецал числени букети янового желя. Служба и пошвецанє пре роботи на церковним будинку отримана у Церковней сали. На Служби було вельо вирних хтори пришли вєдно преславиц тото вельке швето. Т. Х.

ПРЕПОДАВАНЄ КАРИТАСУ СЕРБИЇ У КОЦУРЕ

ЗМЕНШАЦ РИЗИК ОД ПРИРОДНИХ КАТАСТРОФОХ Оглядаюци ше на прешли рок и к ат а с т р о ф а л н и вилїви хтори залапели вельку часц нашей держави, Каритас Сербиї у сотруднїцтве зоз Каритасом нашого апостолского Еґзархату, порушал проєкт зоз Марина Сокич и Елемир Джуджар хторим пробує представели проєкт представнїком коцурских институцийох едуковац Месни заєднїци о тим як зменшац ризик од природних катастрофох. З тей нагоди, вовторок, у просторийох Месней заєднїци отримана схадзка представнїкох коцурских институцийох и орґанизацийох на тоту тему. Преподаванє тримала координаторка проєкта Марина Сокич и Елемир Джуджар зоз Каритасу у Руским Керестуре. Сокичова хтора поволала нащивительох преподаваня же би роздумали и утвердзели же хтори катастрофи найвецей грожа їх локалней заєднїци и як би их могло застановиц. – Тоти преподаваня орґанизовани з цильом же би ше локализовало найзагроженши точки же би ше видзело цо у валалє примарни проблем, же би ше у другей фази ришенє того проблему представело през єден проєкт чий ношитель би бул коцурски Каритас, и же би ше зоз тим проєктом конкуровало за средства за санацию того проблему – толкує Джуджар. Представителє орґанизацийох ше дзечнє уключели до розправи а медзи иншим найвецей ше споминало поджемни води у валалє хтори з давен давна представяю проблем, як и огнї хтори наставаю кед ше палї сцернянку лєбо кукуричанку на польох у хотаре. Т. Ходак 10. ЮЛИЙ 2015.

о. Михайло Шанта пошвецел букети янового желя

ГРЕКОКАТОЛЇЦКА ПАРОХИЯ У СРИМСКЕЙ МИТРОВИЦИ

ЦЕРКВА БУДЗЕ МАЦ НОВЕ ЗАКРИЦЕ Прешлого тижня почала перша фаза роботи реновираня г р е ко к а т о л ї ц к е й церки Вознесеня Господнього у Сримскей Митровици, на оправяню закрица. Заменєло ше стари греди, а тераз ше вирабя статични елаборат за закрице. Планує ше заменїц шицок череп – коло 10 000 фалати. Завод за защиту памятнїкох култури поробел и фотоґрафиї образох на мурох, же би ше их, у случаю очкодованя, На закрице треба ище могло цо вирнєйше коло 10 000 черепи обновиц. Даєдни часци закрица на церкви у Митровици ше обнавело на два заводи – 1973. и 1999. року, а тераз ше першираз пороби цале закрице. Средства за першу фазу роботох обезпечени з нємецкей орґанизациї „Церкви у потреби”, а ище вше тирва и акция збераня добредзечних прилогох. Потераз вецей як 70 фамелиї дали свойо прилоги. За реновиранє церкви у Сримскей Митровици потребне вецей як 20 000 еври, так же шицки котри сцу помогнуц, можу ше явиц на парохию у Митровици. Д. К.

РУСКЕ СЛОВО 29

INFОРМАТОР

OGLA[OVANW 021/6613-697, 021/ 6624/708 e-mail: ruske.redakcija@gmail.com

Дня 28. юния 2015. року умарла наша мила баба, швекра и прабаба

ИРИНА ЧИЗМАР (1920–2015) народзена Цап з Руского Керестура З любову и почитованьом красни памятки на ню чуваю унука Златка, унук Славо и Дзвоно, жец Йоаким, праунуки Деян, Иґор и Тамара Спочивайце у мире Божим!

СМУТНЕ ЗДОГАДОВАНЄ Дня 7. юлия 2015. року наполнєл ше рок як нас занавше зохабела

СМУТНЕ ЗДОГАДОВАНЄ Дня, 6. юлия наполнєли ше штерацец смутни днї як нас занавше зохабела наша мила супруга, мац и баба

КСЕНИЯ БУДИНСКИ народзена Хома (1952–2015) з Руского Керестура З любову и почитованьом памятку на ню буду чувац єй наймилши: супруг Юлин, дзивка Марча, син Юлин зоз супругу Марчу и унуки Тияна и Неманя Спочивай у мире Божим! СМУТНЕ ЗДОГАДОВАНЄ Дня 6. юлия наполнєли ше штерацец днї як нас занавше зохабела наша мила шестра

КСЕНИЯ БУДИНСКИ народзена Хома (1952–2015) МАРИЯ БАРНА (1950–2014) з Руского Керестура

З любову и почитованьом Ґеорґина и Янко Барна SMUTNE ZDOGADOVANW Дня 9. юлия наполнєли ше пейц смутни роки як нас занавше зохабел наш мили супруг и оцец

ВЛАДИМИР МЕДЄШИ (1957–2010) З любову и почитованьом памятку на ньго чуваю супруга Мария и синове Дарко и Деян зоз супругу Весну Спочивай у мире Божим! SMUTNE ZDOGADOVANW Dny 9. xliy 2015. roku napolnwli {e pejc roki yk nas nwspodzivano zohabel na{ dlugoro~ni kole}a i redaktor

VLADIMIR MEDW[I (1957–2010) z Novogo Sadu Vi~no nam ostanx krasni pamytki na nqgo Kolektiv NVU “Ruske slovo”

30 РУСКЕ СЛОВО

Чежко нам похопиц же це вецей нєт медзи нами. Хвильки хтори зме вєдно препровадзели занавше останю у здогадованю. Твоя любов и доброта останю навики урезани у наших боляцих шерцох. Памятку на це навики буду чувац браца и шестри зоз фамелиями Спочивай у мире Божим! SMUTNE ZDOGADOVANW Дня 9. юлия наполнєли ше пейц смутни роки як нас занавше зохабел мили син и брат

ВЛАДИМИР МЕДЄШИ (1957–2010) Пошол ши нєсподзивано, а нас ши зохабел у вельким болю и жалю. Ожалосцени мац Ирина, брат Мирон, шестри Мария и Ирина зоз фамелиями Спочивай у мире Божим! NA ZDOGADOVANW

SLAVICA ILI^ narodzena Stracenski (6. IX 1948 – 15. VII 2009) Pre{lo {ejc roki, a yk ked bi v~era bulo ked {i nas nwspodzivano zohabela. Ka`di dzenq {i u na{ih dumkoh, a zanav{e u na{ih {ercoh. Tvojo: mac Ma}da, sin Miroslav, suprug Bo}dan i {estri Martica i Nada zoz fameliymi

10. ЮЛИЙ 2015.

СМУТНЕ ЗДОГАДОВАНЄ Дня 9. юлия наполнєли ше шейсц мшаци як нас занавше зохабел наш мили супруг, оцец и дїдо

ЗВОНИМИР СТРИБЕР (1942–2015) з Руского Керестура Преходза днї, преходза мешаци, навики нам будзеш хибиц. Зоз любову и почитованьом памятки на тебе вично буду чувац твойо наймилши Спочивай у мире Божим! НА ЗДОГАДОВАНЄ Дня 8. юлия наполнєли ше два жалосни роки як нас занавше зохабел наш мили братняк

ДЮРИ ЧИЗМАР (1969–2013) з Руского Керестура Памятку на його подобу, любов и доброту у своїх шерцох вично буду чувац братняци Чизмарово: Мирко зоз фамелию, Сашо зоз фамелию, Любо зоз фамелию, Кимо и Мижо, шестринїци Славка Кочишова зоз фамелию, Любица Дудашова зоз фамелию и Йоланда Джуджарова зоз фамелию Най спочива у мире Божим! НА ЗДОГАДОВАНЄ

SMUTNE ZDOGADOVANW Dny 9. xliy 2015. roku napolnwli {e pejc `alosni roki yk nas zanav{e zohabel na{ {ov}or

VLADIMIR MEDW[I (1957–2010) z Novogo Sadu ^e`ko prilapic `e {i vecej nw medzi nami, alw tvoy mila podoba i dobrota ostanx u na{ih {ercoh. Vislavskogo, Kova~ovo i Orosovo

Spo~ivaj u mire Bo`im!

ДЮРИКОВИ ЧИЗМАРОВОМУ (1969–2013) з Руского Керестура Прешли уж два роки як ши нас нєсподзивано зохабел у вельким болю и жалю. Нїґда зме це нє годни прежалїц. Твойо наймилши, мац и шестра Зденка зоз фамелию. Спочивай у мире Божим!

НА ЗДОГАДОВАНЄ Дня 8. юлия 2015. року наполнєли ше двацец смутни роки як нас занавше зохабели, наша мила мац, баба и прабаба

ФЕБРОНА КИШ (1914–1995)

з Дюрдьова

З любову и почитованьом їх наймилши

10. ЮЛИЙ 2015.

ПЕТРО КИШ (1915–1994) Спочивайце у мире Божим!

НА ЗДОГАДОВАНЄ Дня 9. юлия наполнєли ше шейсц мешаци як ше преселєл до вичносци наш брат

ЗВОНИМИР СТРИБЕР (1942–2015) з Руского Керестура З любову и почитованьом памятку на ньго чуваю шестри Маря, Афия и Тереза зоз фамелиями Спочивай у мире Божим!

НА ЗДОГАДОВАНЄ Дня 5. юлия наполнєл ше рок як ше наша тета преселєла до вичносци

МАРИЯ СОПКА (1931–2014) з Руского Керестура Ожалосцени шовґор и шестрово дзеци Най спочива у мире Божим!

СМУТНЕ ЗДОГАДОВАНЄ Дня 12. юлия наполнї ше рок як нас зохабела мила мац

СМУТНЕ ЗДОГАДОВАНЄ Дня 12. юлия наполнї ше рок як ме зохабела мила супруга

МЕЛАНИЯ ЕДЕЛИНСКИ (1949–2014) Наша мила мамо, ти занавше у наших шерцох. З подзекованьом и любову памятку на ню чуваю дзивка Славка, жец Владо и унука Даниєла Спочивай у мире Божим!

МЕЛАНИЯ ЕДЕЛИНСКИ народзена Буила (1949–2014) Найкрасши памятки на наш заєднїцки живот навики будзе чувац супруг Юлин Спочивай у мире Божим!

СМУТНЕ ЗДОГАДОВАНЄ Дня 12. юлия наполнї ше рок як нас зохабела наша шестра и тета

СМУТНЕ ЗДОГАДОВАНЄ Дня 12. юлия наполнї ше рок як нас зохабела мила мац

МЕЛАНИЯ ЕДЕЛИНСКИ (1949–2014) З любову и почитованьом памятку на ню чуваю шестри Марча Кирдова зоз дзецми Таню и Лїлю зоз фамелиями Спочивай у мире Божим!

МЕЛАНИЯ ЕДЕЛИНСКИ (1949–2014) Наша мила мамо, ти занавше у наших шерцох. З подзекованьом и любову памятку на ню чуваю дзивка Ясмина, жец Славолюб и унуки Матия и Лука Спочивай у мире Божим!

НА ЗДОГАДОВАНЄ Дня 10. юлия наполня ше двацец Дня 27. фебруара 2015. року нароки як нас зохабел наш мили полнєли ше тринац роки як нас зохабела наша мила мац оцец, дїдо и прадїдо

ЙОВҐЕН МЕДЄШИ

МАРИЯ МЕДЄШИ народзена Будински

Памятку на нїх чуваю їх дзивки Иринка, Меланка и Сенка зоз фамелиями Спочивайце у мире Божим!

РУСКЕ СЛОВО 31

ИНФОРМАТОР СМУТНЕ ЗДОГАДОВАНЄ

НА ЗДОГАДОВАНЄ Дня 9. юлия наполня ше дзешец жалосни роки як нє з нами наш син и брат

МИКОЛА ШАНТА (1922–2012) Мили мой оцец! Наполнєли ше три жалосни роки одкеди нє чуєм твой глас. Час преходзи, смуток нє престава, а забуце нє постої. Жиєм у памяткох зоз радосцами хтори зме вєдно прежили. Хибиш ми у каждей минути. Памятку на Тебе чува син Славе у далєким Сиднею. Спочивай у мире Божим! Городска управа за защиту животного штредку Городу Нового Саду на основи члена 10. Закона о преценьованю вплїву на животни штредок (“Службени глашнїк Републики Сербиї”, число 135/04 и 36/09) обявює

ОБВИСЦЕНЄ

о поднєшеней вимоги за одлучованє о потреби преценьованя вплїву на животни штредок проєкта Ношитель проєкта “Tелеком Сербия” а.д. Таковска 2, Беоґрад, поднєсол вимогу за одлучованє о потреби преценьованя вплїву на животни штредок проєкта базней станїци мобилней телефониї “НС81/НСХ81/НСУ81/НСЛ81 НС-Готел Путнїк, у улїци Илиї Оґняновича число 24, у Новим Садзе, на катастерскей парцели число 1 и 2, К.О. Нови Сад II, Город Нови Сад. Податки и документацию зоз вимоги ношителя проєкта мож видзиц у просторийох Городскей управи за защиту животного штредку Городу Нового Саду, Улїца Руменацка 110, Нови Сад, роботни днї од 10 до 15 годзин. Шицки заинтересовани, у чаше 10 днї од дня обявйованя того обвисценя, можу дац свойо думанє у писаней форми на адресу Городскей управи за защиту животного штредку Городу Нового Саду.

МИРОСЛАВ КОЛБАС (1955–2005) з Дюрдьова Ожалосцени оцец Дюра, мац Леона и шестра Меланка

Городска управа за защиту животного штредку Городу Нового Саду на основи члена 10. Закона о преценьованю вплїву на животни штредок (“Службени глашнїк Републики Сербиї”, число 135/04 и 36/09) обявює

о поднєшеней вимоги за одлучованє о потреби преценьованя вплїву на животни штредок проєкта Ношитель проєкта “Tелеком Сербия” а.д. Таковска 2, Беоґрад, поднєсол вимогу за одлучованє о потреби преценьованя вплїву на животни штредок проєкта базней станїци мобилней телефониї “НС58/НСХ58/НСУ58/ НС-НИС 1”, у улїци Народного фронта число 12, у Новим Садзе, на катастерскей парцели число 3922/2, К.О. Нови Сад II, Город Нови Сад. Податки и документацию зоз вимоги ношителя проєкта мож видзиц у просторийох Городскей управи за защиту животного штредку Городу Нового Саду, Улїца Руменацка 110, Нови Сад, роботни днї од 10 до 15 годзин. Шицки заинтересовани, у чаше 10 днї од дня обявйованя того обвисценя, можу дац свойо думанє у писаней форми на адресу Городскей управи за защиту животного штредку Городу Нового Саду.

о поднєшеней вимоги за одлучованє о потреби преценьованя вплїву на животни штредок проєкта Ношитель проєкта “Tелеком Сербия” а.д. Таковска 2, Беоґрад, поднєсол вимогу за одлучованє о потреби преценьованя вплїву на животни штредок проєкта базней станїци мобилней телефониї “НС-Лиман 2НС69/НСХ69/НСУ69/НСЛ69”, у улїци Др Илиї Дюричича число 1, у Новим Садзе, на катастерскей парцели число 3653/3, К.О. Нови Сад II, Город Нови Сад. Податки и документацию зоз вимоги ношителя проєкта мож видзиц у просторийох Городскей управи за защиту животного штредку Городу Нового Саду, Улїца Руменацка 110, Нови Сад, роботни днї од 10 до 15 годзин. Шицки заинтересовани, у чаше 10 днї од дня обявйованя того обвисценя, можу дац свойо думанє у писаней форми на адресу Городскей управи за защиту животного штредку Городу Нового Саду.

ОБВИСЦЕНЄ

НА ЗДОГАДОВАНЄ Дня 12. юлия 2015. року наполня ше шейсц смутни и жалосни мешаци як нас занавше охабел наш мили супруг, оцец и дїдо

ОБВИСЦЕНЄ

ВЛАДИМИР АРВАЇ

дзияк коцурски (1943–2015) Пошли сце од нас сциха и нєсподзивано до вичного спокою, а нас охабели у смутку и жалосци, алє у думкох и молитвох за вас. Вично ожалосцени: Супруга Єлена, дзивка Мария, жец Славко, унуки Милош, Милияна и Милица

ОБВИСЦЕНЄ

о поднєшеней вимоги за одлучованє о потреби преценьованя вплїву на животни штредок проєкта Ношитель проєкта “Tелеком Сербия” а.д. Таковска 2, Беоґрад, поднєсол вимогу за одлучованє о потреби преценьованя вплїву на животни штредок проєкта базней станїци мобилней теле фониї “НС-Лиман 2НС69/НСХ69/НСУ69/НСЛ69”, у улїци Др Илиї Дюричича число 1, у Новим Садзе, на катастерскей парцели число 3653/3, К.О. Нови Сад II, Город Нови Сад. Податки и документацию зоз вимоги ношителя проєкта мож видзиц у просторийох Городскей управи за защиту животного штредку Городу Нового Саду, Улїца Руменацка 110, Нови Сад, роботни днї од 10 до 15 годзин. Шицки заинтересовани, у чаше 10 днї од дня обявйованя того обвисценя, можу дац свойо думанє у писаней форми на адресу Городскей управи за защиту животного штредку Городу Нового Саду.

ИНФОРМАТОР

MALI OGLA[KI DIHTOVANW oblakoh i dzveroh zoz neopren-}umu. Telefon: 063/8238-767. PRAVIME po meri roletni i garmonikovo dzveri. Tel: 063/8238-767 i (025) 58-27-710. *** ВИДАВАМ хижу єдней студентки у Новим Садзе. Телефон 021/504-621.

ЦЕНОВНЇК КНЇЖКОХ НВУ “РУСКЕ СЛОВО” Ирина Гарди-Ковачевич: ГАЛОВ . . .500 дин. ММирон Жирош: ГОРНЇЦА БАЧВАНСКОСРИМСКИХ РУСНАЦОХ . .400 дин. Юлиян Тамаш: ЦЕНТУРИОН – ДЗЕШЕЦ ЛЮБОВНИ ЗАПОВИДИ . . . 600 дин. Ev}enij âkan: BA^VANSKI SAFARI . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .300 din. Vasilq Mudri: BUDZENW YRI . . .300 din. Mikola M. Cap: NA @RIDLOH DUHOVNOSCI . . . . . . . . . .400 din. Lxbomir Medw{i: ÂSOKROK . . . .400din. Slavomir Oleyr: NA[ENW . . . . . ..500 din. Ana Tama{: ÔM ÔMKA NW MA UHA . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .200 din. Samanta Rac Stoilqkovi~: ÂRNA RUSALKA . . . . . . . .200 din. Sa{a Sabado{: POTARGANI ÊRVENI CVERNI . . . . . . . . . . . . . . . . .200 din.

Gorodska uprava za za|itu `ivotnogo {tredku Gorodu Novogo Sadu na osnovu ~lena 20. Zakona o precenqovanx vpl<vu na `ivotni {tredok (“Slu`beni gla{n<k Republiki Serbi<”, ~islo 135/04 i 36/09) obyvxw

OBVISCENW

о явним увиду, явней презентациї и явней розправи Студиї о преценьованю вплїву проєкта на животни штредок No{itelq prowkta “Tелеком Сербия” а.д. Таковска 2, Beo}rad, podnwsol vimogu za даванє согласносци на Студию о преценьованю вплїву na `ivotni {tredok prowkta baznej stan<ci mobilnej telefoni< “NS–ШАНТИЧ–НС70, НСУ70 ”, у улїци Булевар цара Лазара 73, у Новим Садзе, na katasterskej parceli ~islo 3926/10, K.O. Нови Сад II, Gorod Novi Sad. Podatki i dokumentacix zoz vimogi no{itely prowkta mo` vidzic u prostorijoh Gorodskej upravi za za|itu `ivotnogo {tredku Gorodu Novogo Sadu, Ul<ca Rumenacka 110, Novi Sad, под час robotniх dnьох od 10 do 15 godzin по 10. авґуст 2015. року. У складзе зоз членом 6. Правилнїка о поступку явного увида, презентациї и явней розправи о студиї о преценьовню вплїву на животни штредок (“Slu`beni gla{n<k RS”, 69/05) заинтерсованих орґанох, орґанизацийох и явносц под час тирваня явного увида можу поднєсц зауваги и думаня на студиї о преценьованю вплїву у писаней форми Городскей упрви за защиту животного штредку. Явну розправу и презентацию ше отрима 11. авґуст 2015. року, у просторийох Городскей управи за защиту животного штредку Городу Нового Саду, Руменацка 110, Нови Сад, на 11 годзин.

Gorodska uprava za za|itu `ivotnogo {tredku na osnovi ~lena 29. Zakona o precenqovanx vpl<vu na `ivotni {tredok (“Slu`beni gla{n<k Republiki Serbi<” ~islo 135/04 i 36/09), obyvxw

OBVISCENW

o prinw{enim ri{enx z хторим дата согласносц на Студию о precenqovanю vpl>vu na ìvotni {tredok prowkta bazna stan>ca mobilnej telefoni> “NS Спенс” No{itelq prowkta “Telenor Common Operation”, Конар Беоґрад-Нови Beo}rad, по овласценю ношителя Проєкта „ТЕЛЕНОР” д.о.о. Младежских бриґадох 90, Нови Беоґрад, podnwsol vimogu za даванє согласносци на Студию о precenqovany vpl<vu na ìvotni {tredok prowkta – baznej stan<ci mobilnej telefoni< “NS Спенс”, na katasterskей parcelи ~islo 893, K.O. Нови Сад II, Gorod Novi Sad. Posle zaprovadzenogo postupku и предкладу Технїчней комисиї, Gorodska uprava za za|itu ìvotnogo {tredku dny 2. юлия 2015. roku prinwsla ri{enw ~islo VI-501-517/15, зоз хторим дата согласносц на предметну Студию. Z cilqom obviscovany zainteresovanej yvnosci tekst ri{eny obyvxw {e u calosci: Gorodska uprava za za|itu ìvotnogo {tredku, na osnovi ~lena 24. Zakona o precenqovanx vpl<vu na ìvotni {tredok (“Slu`beni gla{n<k RS”, ~s. 135/04 i 36/09) i ~lena 192 pasus 1 Zakona o ob|im upravnim postupku (“Slu`beni novini SRX” ~islo 33/97 i 31/01 i “Slu`beni gla{n<k RS” ~islo 30/10) i ~lena 11., 34. i 36. Odluki o Gorodskih upravoh Gorodu Novogo Sadu (“Slu`beni novini Gorodu Novogo Sadu”, ~islo 52/08, 55/09, 11/10, 39/10, 60/10 i 69/13), postupaxci po vimogi no{itely prowkta “Telenor Common Operation”, Конар Беоґрад-Нови Beo}rad, по овласценю ношителя Проєкта „ТЕЛЕНОР” д.о.о. Младежских бриґадох 90, Нови Беоґрад,, у поступку odlu~ovanя o даваню согласносци на Студию о преценьованю вплїву на животни штредок проєкта базней станїци мобилней телефониї – “NS Спенс” после запровадзеного поступку и звиту технїчней комисию, prino{i

RI[ENW

1. Дава ше согласносц на Студию о преценьованє вплїву на животни штредок за prowkt baznej stan<ci mobilnej telefoniї “NS Спенс”, na katasterskей parcelи ~islo 893, K.O. Нови Сад II, Gorod Novi Sad, no{itely prowkta „ТЕЛЕНОР” д.о.о. Младежских бриґадох 90, Нови Беоґрад. 2. Оbovyzuw ше No{itelq prowkta `e: – prowkt vivedze u skladze zoz prilo`enu dokumentacix и условиями и мирами защити хтори утвердзели други овласцени орґани и орґанизациї а дани у прилогу Студиї; – обезпечи условия и запровадзи мири за зоперанє, зменшанє лєбо одклоньованє чкодлївих вплївох на животни штредок, хторих єст у Студию, поглавє 8. “Опис мирох з цильом зопераня, зменшаня лєбо доклоньованє каждого значнєйшого чкодлївих вплївох на животни штредок”; 3. Ношитель проєкта длужни обезпечиц вивершованє програми нєпреривного провадзеня у складзе зоз важацима предписанями хтори дефиновани зоз поглавйом 9. “Програма провадзеня вплїву на животни штредок ” и же податки достати зоз мониторинґом доручує Аґенциї за защиту животного штердку, Городскей управи за защиту животного штредку Городу Нового Саду и Городскей управи за инспекцийски роботи – Обласц инспекциї за защиту животного штредку; 4. Наклада ше ношительови проєкта же у случаю реконструкциї и пременку технїчних характеристикох базней станїци зоз точки 1. того ришеня, поднєше вимогу надлєжному орґану за одлучованє о потреби преценьованє вплїву на животни штредок.

OBGRUNTOVANW 10. ЮЛИЙ 2015.

No{itelq prowkta “Telenor Common Operation”, Конар Беоґрад-Нови Beo}rad, по овласценю ношителя Проєкта „ТЕЛЕНОР” д.о.о. Младежских бриґадох 90, Нови Беоґрад, podnwsol vimogu za даванє согласносци на Студию о precenqovany vpl<vu na ìvotni {tredok prowkta – baznej stan<ci mobilnej telefoni< “NS Спенс”, na katasterskей parcelи ~islo 893, K.O. Нови Сад II, Gorod Novi Sad. Prowkt predvиdzuw postavynw тросекторней antenskej sistemi за обсяги GSM 900 и UMTS обсягу. За обсяги GSM 900 и UMTS буду ше хасновац три панел антени К 800 10486 (по єдна антена у каждим секторе). Азимути антена 80 ступнї (перши сектор), 145 ступнї (други сектор) и 220 ступнї (треци сектор). Конфиґурация примодавача базней станїци за систему UMTS 2+2+2. U skladze zoz Zakonom o precenqovanx vpl<vu na ìvotni {tredok i Praviln<kom o postupku яvnogo uvida, prezentaci< i yvnej rozpravi o studi< o precenqovanx vpl<vu na ìvotni {tredok (“Slu`beni gla{n<k RS”, ~islo 69/05) zaprovadzeni postupok precenqovanx vpl<vu na ìvotni {tredok i obezpe~ene u~astvovanw zainteresovanih or}anoh i or}anizaijoh i yvnosci. U zakonskim terminw, htori predvidzeni za yvni uvid, Stduiy o precenqovanx vpl<vu prowkta na ìvotni {tredok bula viloèna u prostorijoh Gorodskej upravi za za|itu ìvotnogo {tredku po 22. юний 2015. roku. Pod ~as tirvany yvnogo uvida nw doru~eni dumany i zauvagi u pisanej formi na Studix o precenqovanx vpl<vu prowkta na ìvotni {tredok z boku zainterеsovanih or}anoh, or}anizacijoh i yvnosci an< nw bulo vinw{enih dumanqoh zainteresovanwj yvnosci pod ~as prezentaci< i yvnej rozpravi htora otrimana 23. юния 2015. roku co konstantovane u zapisn<ku ~islo VI-501-517/14 од 23. юния 2015. roku. Zoz ri{enqom о obrazovanx i menovanx predsidately i ~lenoh tehn<~nej komisi< za ocenu Studi< o precenqovanx vpl<vu na ìvotni {tredok “NS Спенс”, na katasterskей parcelи ~islo 893, K.O. Нови Сад II, Gorod Novi Sad, ношителя Проєкта „ТЕЛЕНОР” д.о.о. Младежских бриґадох 90, Нови Беоґрад, ~islo VI501-517/15 od 29. мая 2015. roku, obrazovana Tehn<~na komisiy za ocenqovanw Studi< o precenqovanx vpl<vu na ìvotni {tredok prowkta, htora vipitala Studix o precenqovanx vpl<vu i posle zaprovadzenogo, zoz zakonom utverdzenim postupkom, o svowj roboti tomu or}anu doru~ela zvit ~islo VI-501-517/15 od 1. юлия 2015. roku zoz ocenu predmetnej Studi< o precenqovanx vpl<vu i zoz predkladom è {e na istu da soglasnosc. Zoz uvidom do kompletnej dokumentaci<, posle zaprovadzenogo postupku i zvitu tehn<~nej komisi< konstantovane è Studiy zrobena u skladze zoz Zakonom o precenqovanx vpl<vu na ìvotni {tredok, Praviln<kom o zmistu studi< o precenqovanx vpl<vu na ìvotni {tredok (“Slu`beni gla{n<k RS”, ~islo 69/05) i Ri{enqom o potrebi precenqovany vpl<vu i o odredzovanx obsygu i zmistu studi< ~islo VI501-1137/14 od 4. фебруара 2015. roku, htoru prinwsla Gorodska uprava za za|itu ìvotnogo {tredku Gorodu Novogo Sadu. Ked {e Prowkt vivedze u skladze zoz tehn<~nu dokumentacix i ked {e vipo~itux {icki predvidzeni miri za zmen{anw lwbo zoperanw ~kodl<vih vpl<voh na ìvotni {tredok zoz to~ki 2. i 3. togo ri{eny, robota obwkta nw budze zna~nwj{e zagroìc ìvotni {tredok. Na osnovi gore navedzenogo ri{ene yk u dipozitive. Pouka o pravnim l<ku: Toto ri{enw konw~ne u upravnim postupku. Prociv togo ri{eny no{itelq Prowkta moè poru{ac upravnim spor pred Upravnim sudom u ~a{e od 30 dn< od dny od dny primany ri{eny, a zainteresovana yvnosc u ~a{e od 30 dn< od dny obyvjovany obvisceny o prinw{enim ri{enx u sredstvoh yvnogo informovany.

РУСКЕ СЛОВО 33

ПИСМ@ЧИТАЧОХ

СПОРТ

Почитовани читаче „Руского слова”, отворели зме за Вас рубрику, у котрей можеце написац писмо, односно и-мейл – виражиц свойо думанє о дружтве, штредку у котрим жиєце, або новинох. Модлїме Вас же бисце ше присподобели ґу етики явного диялоґу и уклопели ше до огранїченого простора. Дзекуєме! (ruske.redaktor@gmail.com)

ВЕЛЬКИ ЙОҐА-ПЕРФОРМАНС У НОВИМ САДЗЕ

ПОЗДРАВ СЛУНКУ

ВОДОВА Пише: Владимир БОДВАНСКИ

Єден з редакторских Уводнїкох у прешлох числох порушал ме же бим написал даскельо слова о Фе стивалу „Водова фест”. Чкода. „Водова” постал традиция. З рока на рок, фестивал поставал вше квалитетнєйши и думам же ше нє преувалїчує кед ше пове же по квалитету, по орґанизациї, по змисту – то бул єден „Еґзит у малим”. Знїмам шапку орґанизатором и шицким цо тому допрпинєсли. За Водову ше наисце вше далєй чуло, интересентох було вше вецей, аж и отамаль одкаль ше можебуц анї нє обчековало. Нєсподзивал сом ше кед сом чул од даєдних людзох хтори нє зоз тих крайох же ше интересую за Водову и знаю за Керестур праве по Водовей. А и ми домашнї ше „нацагли”. Прето тераз кед єй нєт – розчарованє вельке. З другого боку, ми дакус любиме сами себе очежовац живот. Кед ше дахто дакус почнє „пендрац”, а ми понагляме цо скорей го долапиц за ногавку и сцагнуц долу... Интере сантне би було видзиц як би то було кед бизме дакус помогли другому же би ше випендрал. Без того же би ше рушало од предрозсудкох, од того чи дахто зоз Керестура, чи Коцура, чи є прихильнїк єдней, або анї єдней странки. Чи дачий дїдо садзел паприґу, або доган, чи дачия баба предла, або вишивала.

34 РУСКЕ СЛОВО

Наприклад, пред даскельома роками, хтошка пришол на вироятно стару-нову идею же би ше направело кружни цек и преме сцело криж на штред валала, як дакедишнї символ Керестура. Видзи ше ми же идея препадла на концу найбаржей праве прето же векшини було важне одкадз пришла идея, а нє пре саму идею. Так препаднул и социялизем. Кажда идея хтора була и добра, кед мала вязи зоз капитализмом, у основи була одруцена. Же би велї мали хасну... то вельо раз нє у першим плану. Сладше же би сушедови крава... Исновала и идея же би Водова бул фестивал под покровительством праве Еґзиту. То би можебуц у терашнїх условийох було найлєпше ришенє. Еґзит таке дацо уж робел, верим же би ше могло найсц заєднїцки интерес. Лєм, нє треба чекац, бо тота слава швидко щезнє. На концу конца, кед нїч инше, най тото мойо видзенє голєм кельо-тельо орґанизатором Водовей злєпша статистику тих цо думаю же Водова барз значна подїя и жадаю же би ше предлужело з єй отримованьом. И верим же проблеми рижни и же нє лєгко, алє єдно вше важи: „Хто сце, найд зе спо соб. Хто нє сце, найдзе вигварку”.

Спред Йоґа Союзу Сербиї манифестацию у Новим Садзе водзела – сертификована инструкторка Йоґа центра Миряна

Всоботу, 4. юлия, у Новим Садзе, отримани Вельки йоґа-перформанс, з назву „Йоґа днї добрих дїлох”. Практичаре йоґи при Милетичовим памятнїку на Площи шлєбоди виведли кратки сериял „Поздрав слунку”, а ревиялни состав приказал тераз найпопуларнєйши стил йоґи – „Арт-йоґа симилирис”. На площи участвовали людзе котри ше занїмаю з йоґу зоз 42 городох Сербиї, госци з иножемства, як и гражданє Нового Саду. Таки вельки йоґа-перформанс у Новим Садзе Йоґа союз Сербиї, под покровительством Европскей йоґа федерациї, орґанизує треци раз, а подобни отримани у Беоґрадзе, Праги и Бечу. В. В.

10. ЮЛИЙ 2014.

СПОРТ КЕРЕСТУРЦИ БУЛИ НА ДНЬОХ СВИДНЇКУ У СЛОВАЦКЕЙ

СОТРУДНЇЦТВО ШЕ ПРЕДЛУЖИ У орґанизациї Месней заєднїци Руски Керестур, а на поволанку домашнїх, фодбалере „Русина” з Руского Керестура од 3. по 5. юлий госцовали у Свиднїку, дзе у рамикох Дньох того места отримана и преслава 90-рочнїци свиднїцкого фодбалского клубу, нєшка з меном „Друстав”. На Дньох Свиднїку з фодбалерами були и предсидатель Совиту Месней заєднїци Руски Керестур Владимир Олеяр и привреднїк Елемир Рац, а як дознаваме од тренера кере стурских фодбалерох Златка Саянковича, дочекани су барз сердечно, з привитом „Витайце, мили браца, дома!”, так же ше там так и чувствовали. У рамикох означованя спомнутого ювилея всоботу, 5. юлия, отримани турнир у малим фодбалу, на хторим мишана Русиновци на турнире у Свиднїку – як дома екипа фодбалерох „Русина” и домашнїх чалнїком Яном Голодняком, поволал на Днї кере стуросвоєла 5. место спомедзи 8 екипох. Исти дзень пополадню отримане змаганє у вельким скей паприґи, а Олеяр и Рац були и у Медзилабороцох, фодбалу, у хторим ФК „Друстав” победзел „Русин” зоз дзе тиж догварене же чолнїки того ме ста приду на то3:2, а ґоли за „Русин” дали Милан Дюрич и Алек Чизмар. горочни Днї паприґи. Попри спомнутих контактох, у Свиднїку и МедзилаУ змаганю ветеранох „Друставу” и репрезентациї ветераборцох ше бешедовало и о предлужованю медзисобнонох Словацкей домашнї страцели зоз 6:1. Под час нащиви, предсидатель Совиту Месней заєднїци го сотруднїцтва и черанки нащивох у обласци култури М. З. Владимир Олеяр делеґацию Свиднїку, на чолє з городона- и спорту.

МАЛИ ФОДБАЛ У РУСКИМ КЕРЕСТУРЕ

НОЦНИ ТУРНИР ПОЧИНА НА НЄДЗЕЛЮ На турнире ше буду змагац екипи младших пионирох (бавяче народзени од 2004. по 2006. рок), пионире (бавяче народзени од 2001. по 2003. рок) и сениоре. Пионире буду бавиц по системи 5 бавяче и ґолман, а сениоре 4 бавяче и ґолман. Конзумация (учасц) по екипи за пионирох по 1 000 динари, а за сениорох 7 000 динари. Награда за сениорох на тим турниру за освоєне перше место 50 одсто од конзумациї, за друге место 30, а за треце место 20 одсто. У шицких катеґорийох предвидзени награди за найлєпшого бавяча, ґолмана и ґолґетера. Керестурски ноцни турнир ма красну традицию и екипи дзечнє на нїм участвую. Прешлого року змаганя провадзели коло 4 500 патраче. Шицки патраче зоз плаценима уходнїцами буду участвовац у томболи хтору шe будзе вицаговац кажди вечар. Цени уходнїцох буду як и прешлого року – 50 динари за старших и 30 динари за младших. Як и прешлого року, турнир орґанизує СД „Русин”. Турнирска традиция нє знєверена и того року В. Сеґеди 10. ЮЛИЙ 2015. РУСКЕ СЛОВО 35

Традицийни ноцни турнир у малим фодбалу у Руским Керестуре почина на нєдзелю, 12. юлия. Вицагованє парох, лєбо „жреб” будзе дзень пред тим, на соботу, 11. юлия, у просторийох СД „Русин” у Старей школи. То и остатнї термин по хтори мож приявиц екипу за участвованє на турниру.

РОК LXXI ЧИСЛО 27 (3636) НОВИ САД, 10. ЮЛИЙ 2015. РОКУ

■ ДОМ И ФАМЕЛИЯ – ЯК ЛАПИЦ

КРОЧАЙ ЗОЗ СУЧАСНУ НАСТАВУ?

ЦЕНА 30 ДИНАРИ

САЯМ МЛАДЕЖСКОГО ТУРИЗМА У НОВИМ САДЗЕ

”Кармина Бурана” у виводзеню СНТ, одгуковала на Площи шлєбоди

Млади новосадски волонтере маю штанд на Сайме

На Сайме представени найатрактивнєйши туристични дестинациї на Балкану, як и фестивали, клуби, центри за екстремни спорти и други атракциї у реґиону, а у Католїцкей порти виложени Арт еко” роботи. ” Саям младежского туризму, уж штварти рок орґанизую Туристична орґанизация Городу Нового Саду и EXIT тим у сотруднїцтве зоз Департманом за ґеоґрафию, туризем и готелиєрство Природноматематичного факултета Универзитета у Новим Садзе, EXIT фондацию и Студентским културним центром зоз потримовку Городу Нового Саду. В. Вуячич

■ ЛЄТНЇ ФЕСТИВАЛИ У

НАШИХ МЕСТОХ И ИНОЖЕМСТВЕ