Ruske slovo 25

ИНФОРМАТОР, ОГЛАШКИ, ИНТЕРМЕЦО

ГЛАСНЇК ПО РУСКИ РОК LXXIV ЧИСЛО 25 (3790) НОВИ САД, 22. ЮНИЙ 2018.

ЦЕНА 30 ДИНАРИ

■ ПРЕПОРОД РУСНАЦОХ

Фото: С. Саламун

У КРАЛЬОВИНИ СГС

ОГЛЯД НУ ЦЕ НА ПРЕ ШЛОСЦ оволуєме читачох новинох „Руске слово” же би помогли препознац особи на старих фотоґрафийох. Пре точне идентификованє особох на сликох, хтори маю окремну музейну вредносц, потребна помоц од ширшей явносци. Шицки фотоґрафиї настали у дакедишнєй фотоґрафскей роботнї Бруґошових у Руским Керестуре. Кажду фотоґрафию ше подпише зоз одредзену шифру, та кед же препознаце даєдну, лєбо вецей особи на фотоґрафиї, модлїме Вас же бисце явели до Заводу на число телефона 021/548-421, лєбо на мейл: zavod.rusini@gmail.com.

П

Фотоґрафия: 0692P

■ ЯРЕЦ ВИТЛАЧЕНИ, ПОЧАЛА КОСИДБА ЖИТА

ИНТЕРМЕЦО

РУСКА КНЇЖКА У БИБЛИОТЕКИ

РУСКИ КЕРЕСТУР (1)

Фото: Марина Джуджар

Писане богатство Руского Керестура змесцене у трох векших библиотекох – Ва лал ска би бли оте ка, од дзелє нє Народней библиотеки у Кули, Школска библиотека и Церковна. Попри тим, и у велїх обисцох тиж єст богати приватни библиотеки, нажаль, єст и занєдзбани и розформовани велї библиотеки, та аж и наших писательох. Керестурским школяром и занятим у школи на розполаганю Школска библиотека у будинку новей школи, ма вецей тисячи кнїжки и часописи, найвецей то школски лектири, вец фахова литература з рижних обласцох, енциклопедиї и др. О порядку у библиотеки ше стараю Невенка Пєщич, копису Ми ря на Бе роня и у р у а Кнїжк Радослав Пап. Пред даскельома роками зробена ревизия колекциї кнїжкох, шицки су пописани, а заплановане найстарши и найвреднєйши прикладнїки виложиц до склєняних витринох у школским голу. Валалска библиотека змесцена у будинку школского Замку, у фонду єст вецей як 15 000 кнїжки, з котрих 4 000 по руски. Од длугорочней библиотекарки Мариї Дорошки дознаваме же найчитанша белетристика, алє нє заоставаю анї наслови з обласци релиґиї, психолоґиї або филозофиї. Найстарши кнїжки до библиотекарскей збирки позберала и принєсла праве Мария, и указала нам кнїжку у рукопису з 1877. року. Членарина за цалу фамелию, так повесц, символична, а школяром першей и другей класи ше членарину нє наплацує. М. Джуджар

2 РУСКЕ СЛОВО

Школска библиотека

22. ЮНИЙ 2018.

УВОДНЇК

ЗМИСТ Пише: Иван САБА ДОШ, главни одвичательни редактор

■ Тижньовнїк 4–5. Преподаванє о Руснацох и Кральовини СГС

■ Нашо места 8. Роботи и акциї у Руским Керестуре

■ Економия 12–13. Продукция малинох у Дюрдьове

■ Култура и просвита 17. Уручена награда „Шветлосци”

■ Мозаїк 22–23. Як студенти препровадза лєто

■ Людзе, роки, живот 24–25. Мирко Майхер з Бикичу, дакедишнї горяк

■ Духовни живот 28–29. Перша причасц у Дюрдьове, Кули и Вербаше

■ Информатор

30–33. Мали оглашки и In memoriam

■ Спорт 35. Перши турнир у котлїку СБ „Яша Баков”

■ Интермецо 38–39. Хладок и горуци тепши Насловни бок: Косидба у дюрдьовским хотаре Авторка фотоґрафиї: Сандра Саламун

ЯK ПРЕБИЦ БАРИЄРУ? Преподаванє о националним препороду Руснацох у новоформованей Кральовини СГС хторе вовторок орґанизовало Роботне цело за науку Националного совиту Руснацох у Културним центру Нового Саду, а о хторим можеце вецей пречитац на бокох Тижньовнїка, витворело зарисовани циль, алє нє цалком. Насампредз, задумка була викрочиц зоз гранїцох рускей заєднїци и ширшей публики, нє лєм зоз векшинского народу, алє и других меншинских заєднїцох, представиц улогу и доприношенє наших людзох у историйних и далєкосяжних подїйох хтори ше случовали пред сто роками. Источашнє, предпоставеней публики одвитовац на питанє „Хто то тоти Руснаци?”, понеже одвит на ньго нє зна, або лєм нєясно нагадує, озда и 99 одсто ширшей популациї. Винїмок лєм „руска” публика хтора и иншак присуствує и участвує на подобних сходох знука заєднїци, а хторей и тераз у КЦНС було прешвечлїво найвецей. То досц нєподзековни задаток, бо єдним треба толковац шицко „од приселєня” по нєшка, а других зохранїц же би по стоти раз нє слухали тото цо уж знаю. Значи, добре же сала КЦНС була полна, добре же ше тота углядна институция одволала участвовац, и добре же орґанизаторе преподаваня препознали тему и прави час за промовованє нашей заєднїци на ширшей сцени – праве исти дзень, Скупштина Войводини прилапела 25. новембер за Дзень Войводини, як здогадованє на Вельку народну скупштину отриману 1918. року. Нє добре же тота идея и намира нє допарли до цильованей публики. Одволанє новосадскей явносци нє оправдало анї обчекованя, анї уложени труд. Видзи ше ми же то нє нательо одвичательносц орґанизатора, кельо пошлїдок же ствари у Новим Садзе так стоя. Чи ше роби о културней подїї, чи политичним сходу, чи концерту, чи фодбалским стретнуцу, якошик мам упечаток же вшадзи мож стретнуц одредзени узки круг людзох, же кажда подїя ма свою одредзену публику хтора ше анї нє звекшує анї нє зменшує, ту є, и индзей нє пойдзе. Ґенерално, проблем же ше углавним придаваме звикнуцом, а завераме ґу новим спознаньом и идейом. Як, у нашим конкретним случаю, пребиц тоту бариєру нєзаинтересованосци? Наприклад, у даєдней зоз шлїдуюцих нагодох, а нєт сумнїву же их у року ювилея ише будзе надосц, добре би було анґажовац и викладачох хтори нє з нашей заєднїци. Було би добре чуц як нас видза и евалуую други. Нормално, на основу академских критериюмох, а нє напамят. Можебуц би з нїма пришла и „їх” публика. Далєй, було би барз добре, а думам же анї нє так чежко понеже су уж пририхтани по сербски, викладаня зоз того преподаваня ушориц и понукнуц на друкованє до даєдней з публикацийох хтори ше пририхтую з нагоди сто-рочнїци присоєдинєня. Так би велї мудри и интересантни ствари хтори могло чуц у КЦНС, место же ше уж ютре-поютре забуду, остали записани занавше.

* ”РУСКЕ СЛОВО” – гласнїк по руски * Виходзи каждого пиятку * Снователь Национални совит рускей националней меншини * Видава НВУ ”Руске слово”, Нови Сад * Перше число вишло 15. юния 1945. року у Руским Керестуре * Адреса: НВУ ”Руске слово”, Булевар ошлєбодзеня 81/7, 21000 Нови Сад * Редакция: одвичательни редакторe – Борис Варґа, Ясмина Дюранїн, Микола М. Цап, Микола Шанта * редакторе/ки рубрикох – Мирон Горняк-Кухар, Александар Паланчанин, Олена Планчак-Сакач, Славица Фейса, Ана Маркович, Вероника Вуячич * новинарке/ки – Мария Афич, Влада Дїтко, Сандра Саламун, Златко Колєсар, Марина Джуджар * лекторка – Блажена Хома-Цветкович * ґрафична редакторка – Люпка Цвеїч * ґрафични дизайнерки– Мария Гудак, Таня Салонтаї * Телефони: 021/6613-697, 021/6624-708, 021/6623-076; 021/6621-433 * Телефакс 021/528-083 * Предплата за цали рок: у жеми 1 500 динари, а у иножемстве 100 евра * Жиро-рахунок Banca Intesa a . d . B e o g r a d 160-923244-82 * Девизни рахунок 1 6 0 - 0 0 5 0 8 7 0 0 2 4 9 9 9 - 5 3 * Р у ко п и с и ш е н є в р а ц а * Д ру ку є Д ру ка р н я ” M a x i m a g r a f ” П е т р о ва р а д и н * E-mail: redakcija@ruskeslovo.com * Web site: www.ruskeslovo.com * YU ISSN 0350-4603 * COBISS SR-ID 15915778 * Друковани тираж 2 000 *

Директорка МАРТИЦА ТАМАШ *** Главни одвичательни редактор ИВАН САБАДОШ

22. ЮНИЙ 2018.

РУСКЕ СЛОВО 3

ТИЖНЬОВНЇК ПРЕПОДАВАНЄ „ЧАС ПРЕПОРОДУ: РУСНАЦИ И СТВАРЯНЄ КРАЛЬОВИНИ СГС – ЮГОСЛАВИЇ”

ПЕРШЕ СТОЛЇТИЄ МУДРО ВИХАСНОВАНЕ Пишу: М. ГОРНЯК КУХАР И. САБА ДОШ

Потримовка тутейших Руснацох присоєдинєню хтора манифестована на Велькей народней скупштини 1918. року, була мудра и далєкосяжна одлука. Праве у рамикох новей держави Южних Славянох случел ше национални и културни розвой бачванско-сримских Руснацох, поручене на преподаваню хторе отримане у Културним центру Нового Саду

В

очи 100-рочнїци Велькей народней скупштини котра ше одбула у Новим Садзе, 25. новембра 1918. року, и присоєдинєня подручох нєшкайшей Войводини ґу Кральовини Сербиї и потим новей заєднїцкей держави Южних Славянох, вовторок, 19. юния, у Културним центру Нового Саду отримане преподаванє: „Час препороду: Руснаци и стварянє Кральовини Сербох, Горватох и Словенцох – Югославиї” хторе орґанизoвало Роботне цело за науку Националного совиту Руснацох. Преподаванє наменєне насампредз нєрускей публики, по сербски отримали проф. др Янко Рамач, проф. др Яков Кишюгас, академик Юлиян Тамаш, проф. др Дюра Гарди, и писатель и публициста Дюра Латяк, а модератор програми бул писатель Михал Рамач. На початку Михал Рамач пречитал привитне писмо апостолского еґзарха за грекокатолїкох у Сербиї кир Георгия Джуджара, хтори пожадал же би наш народ предлужел по добрей драги и традициї розпочатей пред сто роками. Рамач тиж пречитал пригодни думки и стихи Гавриїла Костельника з нагоди значних подїйох пред сто роками, маюци у оглядзе и снованє Руского народного просвитного дружтва (РНПД) 1919. року. По Рамачових словох, Руснацох теди було коло 12 000, а у новей держави 20 000, та прето и бул 21 делеґат на Велькей народней скупштини. Руснаци у периодзе змерку Австро-Угорскей нє мали нїяку политичну орґанизацию, алє мали священїкох, учительох, даскелїх правнїкох и чували свою традицию и интеґритет. НАЦИОНАЛНЕ БУДЗЕНЄ И ГРОЖЕНЄ АСИМИЛАЦИЇ У уводниих словох, професор др Янко Рамач накратко представел историю Руснацох „од приселєня”, здогаднул же Руснаци до тих крайох доселєли у трох габох од штредку 18. по конєц 19. вику и представел розвой националней свидомосци, од Илирского руху, Револуциї 1848/9 и Майскей скупштини, по Гнатюкову мисию, снованє РНПД, обявйованє Руского народного календара и Руских новинох. Медзитим, источашнє и моцнєнє асимилациї славянских народох, та и Руснацох, насампредз на угорских жемох после Догварки 1867. року. – Руснаци у Бачкей похопели дзе то водзи. На проблем мадяризациї их спозорйовали и священїки Крижевскей епархиї, понеже ше и Горвати борели з тим прициском. Концом 19. вику часц рускей интелиґенциї ше вше баржей об-

4 РУСКЕ СЛОВО

Фото : В. Вуячич

раца ґу Русином у Галициї. Приходзи Володимир Гнатюк, як гварене, наш Вук Караджич, хтори позберал и унапрямел руску интелиґенцию – гварел др Рамач, зоз заключеньом же опредзелєнє за хаснованє народного язика у писаню и школи тото цо наисце очувало руску заєднїцу на тих просторох. Шлїдуюци преподаватель проф. др Дюра Гарди потвердзел же Руснаци дали вельке доприношенє историйней одлуки 25. новембра 1918. року, на Велькей народней скупштини. – Руснаци у живоце зоз Сербами вельо здобули. Гвари ше же зме мали 21 делеґата, а я у виглєдованьох и зоз кредибилних документох потераз нашол 17 мена. Хибя ище штири мена, и то би требало виглєдац – гварел др Гарди. Як куриозитет, алє и потвердзенє у сущносци толерантней природи и норови Руснацох, Гарди наведол деталь же у пейцчленим висланстве хтору Коцур, теди скоро виключно руски валал, послал на Скупштину до Нового Саду, були троме Руснаци, алє и Шваб и Мадяр, значи сушеди зоз нєславянских нацийох хтори анї нє були поволани на сход. По його заключних словох, 1918. року Руснаци дзвигли руку за присоєдинєнє територийох терашнєй Войводини Кральовини Сербиї, а у наступних рокох держава ше оддлужела за потримовку и довириє. ЗОЗ ПАСИВНЕЙ ДО АКТИВНЕЙ ЗАЄДНЇЦИ Проф. др Яков Кишюгас акцентовал важносц образованя и розвой руских конфесионалних школох на народним язику, а вец кризу хтору спричинєли державни школи на теди актуалним державним язику по мадярски. Попри числених и значних фактох и информацийох хтори могло чуц на преподаваню о руским народним препороду, професор Кишюгас можебуц найпрецизнєйше описал сущносц тих историйних часох и подїйох пред сто роками. 22. ЮНИЙ 2018.

tiznjovnjik@ruskeslovo.com

УПРАВНИ ОДБОР РУСКЕЙ МАТКИ

ТРИ ЗНАЧНИ ПОДЇЇ ПО КОНЄЦ РОКА – Ключне же концом 1918. року, окрем же закончена война и розформовани царства, створена атмосфера и идея нових можлївосцох, же живот и будучносц можу буц лєпши. У такей атмосфери, до вираженя могли присц людзе з амбициями цошка пременїц. – визначел Кишюгас, зоз заключеньом же руска заєднїца теди наисце прешла з пасивного до активного стану Акедемик Юлиян Тамаш у крадких рисох презентовал свойо видзенє спомнутого медзивойнового периоду хтори у своїх роботох дефинує як период прилапйованя розликох. После часу стабилносци, алє и стаґнированя Руснацох под Габсбурґами и Австро-Угорску, требало прилапиц живот у розшатих енклавох у новоформованих державох дзе кажди державни народ запровадзовал свою националну политику ґу меншином. Ґу тому, дотеди политично нєактивна, академски скромна, рурална и преважно землєдиїлска, и такповесц нєвидлїва руска заєднїца у Бачкей и Сриме за кратки час мушела принєсц одлуки о язику, националним опредзелєню и становиску ґу новим державним власцом и народом. Час указал же принєшени добри одлуки бо у тим периодзе настали зачатки нашого културного живота, и зявела же ґенерация интелектуалцох и творительох хтора познєйше после 1945. року фундаментовала „златни часи” рускей литератури и култури вообще. Ище єден значни деталь хтори ше часто забува, а хтори визначел академик Тамаш, же тутейши Руснаци дзекуюци поступаню на Велькей народней скупштини, у новей держави фактично мали статус „державотворного славянского народа” хтори прилапели и власц и ткв. державни векшински народи. По сле Октроованого устава 1931. року формално постали национална меншина, алє по нєшка єст континуитет припознаня и широкого корпуса меншинских правох, гоч ше назви держави през час меняли. УЛОГА ВИЗИОНЕРОХ Публициста Дюра Латяк презентовал улогу паноца Дюри Биндаса у националним препороду Руснацох у Бачкей и Сриму у хторим наглашел йово важносц у нових идейох заєднїцтва. Латяк на тот способ подцагнул тото цо кажди од викладачох акцентовал, лєбо ше голєм дотхнул – улоги и значносци тедишнїх руских народних трибунох и преднякох. У першим шоре паноцох Дюри Биндаса, Мудрого и Лабоша, новосадского грекокатолїцкоґо пароха Йована Храниловича хтори медзи иншим и отворел Вельку народну скупштину, алє и потримовки хтору спомнути мали од Гавриїла Костельника и владики Дионизия. Преподаванє заключел модератор Михал Рамач зоз словами же зме у тедишнїм чаше мали мудрих и добрих вождох, та ше треба наздавац же их будземе мац и убудуце. Вон подзековал публики, учашнїком, членом Роботного цела за науку и Културному центру Нового Саду, а окреме визначел роботу коло орґанизациї преподаваня хтору винєсол заменїк предсидателя Националноґо совиту Руснацох Йовґен Мудри.■ 22. ЮНИЙ 2018.

У вербаским КПД „Карпати” прешлого пиятку отримана схадзка Управного одбору Рускей матки, хтору водзел предсидатель Матки Дюра Папуґа, а на нєй прилапени штири точки дньового шора. Папуґа присутних поинформовал о участвованю делеґациї Рускей матки на дзешатим Медзинародним биєналу лемковскей/русинскей култури у Кринїци у Польскей, поднєсол звит зоз 4. зашеданя Шветовей ради Русинох/Руснацох/Лемкох и звит зоз зашеданя Комисиї за масмедиї Шветового конґресу. Биєнале отримане 19. и 20. мая, учашнїк зоз Сербиї на стретнуцу поетох бул професор Славко Пап, а з Матки були присутни и учашнїки на шицких отриманих комисийох. Звит зоз зашеданя Комисиї за историю поднєсол Борис Фейди, хтори вибрани и за предсидателя тей комисиї. Вон з тей нагоди визначел же точка хтора окреме акцентована була План и програм роботи. Дюра Папуґа членох Матки поинформовал и о резултатох по поднєшених приявох РМ на конкурси локалних самоуправох, покраїнских секретариятох и Министерства култури и информованя за 2018. рок. – Од локалних самоуправох достали зме 30 тисячи динари од општини Кула за стретнуце поетох у септембру, и одобрени 100 тисячи динари з општини Шид за треци „Русин филм фест” у Шиду, хтори будзе першого викенду у октобру. Окрем того, з Покраїнского секретарияту за културу, явне информованє и одношенє з вирскима заєднїцами одобрени 13 тисячи за подобову колонию у Коцуре хтора будзе отримана концом септембра, лєбо початком октобра, и 13 тисячи за „Русин филм фест”. Од Покраїнского секретарияту за образованє, предписаня, управу и национални меншини-национални заєднїци одобрени 20 тисячи динари за порядну дїялносц и 20 тисячи за одход на биєнале лемковскей/русинскей култури у Кринїци у Польскей –потолковал Папуґа. На схадзки догваряне и о наступних активносцох месних/городского/реґионалного одбору Рускей матки у другей половки 2018. року, а найзначнєйши три активносци буду Стретнуце младих поетох, литературних и музичних творительох у Руским Керестуре, Подобова колония у Коцуре и спомнути Медзинародни русински филмски фестивал „Русин филм фест” у Шидзе. А. Маркович

РУСКЕ СЛОВО 5

ТИЖНЬОВНЇК ПРИ КОНЦУ ПАРЛАМЕНТАРНА РОЗПРАВА О МЕНШИНСКИХ ЗАКОНОХ

У НАРОДНЕЙ СКУПШТИНИ У БУДУЦЕ И ПО РУСКИ Пише: Борис ВАРҐА

Народни посланїки на пленарних зашеданьох Парламента годни бешедовац на своїм мацеринским язику. Тиж, будзе олєгчане водзенє Окремного виберацкого списку по хторим ше окончує виберанки за национални совити

У

Народней скупштини Републики Сербиї окрем сербского, язика векшинского народу, убудуце ше официйно годно бешедовац и по руски, горватски, македонски, румунски, ромски, словацки, и на других менпинских язикох хтори маю статус службеного хаснованя. Тото за наш медий сообщела посланїца Лиґи социялдемократох Войводини у Народней скупштини Републики Сербиї Олена Папуґа, котра гвари же ше особнє „виборела ше же би язик и писмо националних меншинох вошол до Парламенту”. ОБЧЕКУЄ ШЕ ПОТРИМОВКА СКУПШТИНСКЕЙ ВЕКШИНИ Важни викрок у обласци презентованя меншинских правох, и векшей видлївосци припаднїкох националних заєднїцох у явносци, витворени понеже ше на дньовим шоре у републичним Парламенту нахoдза вименки Закона о националних меншинох, Закона о службеним хаснованю язика и писма, як и Закона о правох националних меншинох. У тим процесу Влада Републики Сербиї и Министерство за локалну управу и самоуправу прилапели амандмани Папуґовей зоз хторима ше дава право народним посланїком же би бешедовали у Парламенту на своїм мацеринским язику. Народни посланїк хтори припаднїк националней меншини убудуце будзе мац право же би на пленуме Народней скупштини бешедовал на мацеринским язику, алє и же би писани документи за роботу Парламента, а хтори одредзени з Дїловнїком, давало на мацеринским язику. Ґенерални секретар Парламета длужен обезпечиц прекладанє його бешеди у пленуме, або документа хтори поднєсол на сербски язик. – То сущносц амандманох на закони хтори поднєсли посланїки Лиґи социялдемократох Войводини. Зоз прилапйованьом тих амандманох, после Скупштини Войводини и републични парламент будзе пестовац мултинационалносц и вецейязичносц – гвари Папуґова и додава же за тото прилапйованє заслужна добра дзека и кооперативносц Министерства за локалну управу и самоуправу. З оглядом на тото коалиция на власци потримала тот амандман, обчекує ше же вон будзе прилапени концом того лєбо шлїдуюцого тижня, у дню за гласанє. Най здогаднєме, член 10. Предлогу закона о вименкох Закона о правох националних меншинох предвидзел же би право бешеди на мацеринским язику на пленарних схадзкох у Парламенту мали лєм посланїки хтори по чи-

6 РУСКЕ СЛОВО

сленосци маю два посто численосци у Републики Сербиї, та би таке право мали лєм Мадяре, Бошняки и Албанци. Посланїца Лиґи социялдемократох Войводини твердзи же би то була дискриминация спрам других националних меншинох хтори жию у Републики Сербиї, прето гвари же поднєсла амандман зоз хторим шицки меншини маю право бешедовац на своїм язику у Парламенту. УНАПРЕДЗЕНИ ОКРЕМНИ ВИБЕРАЦКИ СПИСОК У рамикох спомнутого законодавного процесу хтори ше тих дньох финализує у Народней скупштини Републики Сербиї, унапредзени и олєгчани и поступок реґистрованя гласачох на виберанкох за национални совити. Mинистер за державну управу и локалну самоуправу Бранко Ружич прешлого тижня представел унапредзену форму Окремного виберацкого списку, на основи хторого ше окончую виберанки за национални совити меншинских националних заєднїцох хтора ше будзе ажуровац автоматично, после вименкох котри порядно прешлїдзує полиция и матичар. Тота нова форма меншинского Окремного виберацкого списку представена на едукациї у Народней скупштини Републики Сербиї посланїком Одбору за людски и меншински права и представительом националних совитох националних заєднїцох. Унапредзену форму Окремного виберацкого списку министер Ружич представел вєдно зоз державним секретаром Иваном Бошняком и помоцнїцами Ивану Антич и Марину Дражич. Тоти пременки у Окремним виберацким списку важни за виберанки за национални совити национални мен шини, котри по закону муша буц розписани по 27. авґуст, а отримани по 4. новембер того року. 22. ЮНИЙ 2018.

tiznjovnjik@ruskeslovo.com

У мено рускей националней заєднїци, на едукациї була народна посланїца Олена Папуґа, у мено Националного совиту Руснацох предсидатель Вивершного одбору Желько Ковач. – На хиби и нєлоґичносци коло самого виберанкового процесу и окремного виберанкового списку спозорйовала сом през посланїцки питаня, та Министер-

АКЦИЙНИ ПЛАН У Беоґрадзе концом прешлого тижня представени и Седми звит о запровадзованю Акцийного плана за витворйованє правох националних меншинох, хтори ше одноши на перши квартал 2018. року. Директорка Канцелариї за людски и меншински права Сузана Паунович з тей нагоди визначела же ше витворйованє Акцийного плана поряднє и константно провадзи, а у спомнутим периодзе за реализацию сцигли вкупно 111 активносци котри предвидзени з Акцийним планом, и же од 75 ношительох активносцох 63 доручели прилоги. Спред Националного совиту Руснацох на схадзки бул предсидатель Вивершного одбору Желько Ковач. РТВ

ство за державну управу и локалну самоуправу тото уважело, и до нового виберанкового процесу ше войдзе з новима унапредзенима правилами – визначела народна посланїца Олена Папуґа До Окремного виберацкого списку ше уписує, як и по тераз, зоз виполньованьом формулара и придаваньом (або посиланьом по пошти) до општинскей управи. Найвекши проблеми тераз представяю вименки адресох и презвискох, цо ше нє ажуровало „по автоматизме” у меншинским Окремним виберацким списку, як цо случай у общим Єдинственим виберацким списку по хторим ше окончую виберанки за законодавни и вивершни орґани державней власци на републичним, покраїнским и локалним уровню. Скорей, представнїки националних заєднїцох мушели сами меняц тоти податки при державних службенїкох. Кажди гласач може превериц же чи є уписани у Окремним виберацким списку, так же унєше свойо єдинствене матичне число на сайт: http://pbs.ljudskaprava.gov.rs:85/■ 22. ЮНИЙ 2018.

STANOVISKA Пише: Каролина ПАПУҐА, професорка руского язика

ДАРУНКУ (НЄ) ТРЕБА ПАТРИЦ ДО ЗУБОХ Попри шицких проблемох котри исную у просвитней системи, дарованє оценох єден од векших. Саме дарованє оценох твори основу за неґативну селекцию у дружтве. Кед ше школярови подарує висшу оцену як цо ю школяр заслужел, индиректно ше суґерує же успих без роботи и намаганя можлїви. Цо ище важнєйше, дакому хто вредзи менєй, ше дало потвердзенє же вредзи вецей. Така пракса приводзи до того же место же би найозбильнєйши и найодвичательнєйши роботи окончовали найквалитетнєйши поєдинци, неґативна селекция оможлївює сподпросековим и нєзаинтересованим же би зоз безочним пребиваньом завжали важни позициї у здравстве, политики, судстве, уметносци, привреди, у дружтве вообще. Так ше висцискує зоз системи тих котри цошка вредза и котри квалитетни. Сам уплїв инклузиї достаточни же би ше шицко поремецело. Нєт вецей таких цо повторюю класу, вони поставаю „инклузивци” и автоматски маю двойки. Тоти цо мали двойки тераз маю тройки, тройки постали штверки, а штверки постали петици. Вироятнє зоз инклузию требали увесц и шестици, та би з тим нє було таки проблеми коло оценьованя. Так нєшка мож талантованим и одличним школяром повесц лєм: „Пребач же нє мож уписац шестицу, лєм петицу”. А шицки знаю же то нє цалком иста петица. Медзитим, цо то дакому бриґа чи то слаба петица, чи моцна. На паперу пише тото цо пише. А папер шицко прима. Ту ше, у ствари, анї нє оценює, анї ше нє ценї знанє. Тих цо маю голєм кус розуму у глави ше неґирує, понїжує и вишмеює. Гевти други гласно и активно видайкую оцени. И так, понеже нам образовна система, благо поведзено, у якейшик молги, тоти и забераю место на верху. Так то функционує нєзависно од роду, старосней катеґориї, занїманя. Дружтво нам спадло долу. Нє, нє спадло. Тресло зоз собу. И цо ту просвитни роботнїки можу? Можу буц дошлїдни себе и своїм принципом. Проблем же им закон тото нє допущує. Жадану оцену ше да, на красни способ, або на силу. Патраци з технїчного боку, тот перши автоматски и лєгчейши способ, алє з другого боку патраци, то морално барз чежка драга. Чиста контаминация. Свойо видзенє оценьованя у основней школи дали и фаховци зоз Заводу за вреднованє квалитету образованя и воспитаня котри уж роками провадза и анализую резултати зоз закончуюцих испитох. Тота анализа указала же оцени часто нє у корелациї зоз знаньом котре школяре указую. Сами критериюми оценьованя вариябилни, часто ше зявює нєобєктивносц и попущованє. Окреме би требал забриґовац факт же у Сербиї кажди седми школяр вуковец, док на закончуюцих испитох нє досцигню анї републични просек, а дзе ище же би теорию повязали або указали у пракси. Жалосне, та аж и траґичне чуц коментари же то у нас так, так шицки робя або же нам то анї до, анї зоз кишенки. Потамаль, покля нас таки особи нє почню лїчиц, щициц або (м)учиц. Становиска висловени у тим тексту виключно авторово и нє вше одражую ушорйовацку политику новинох „Руске слово”

РУСКЕ СЛОВО 7

НАШО МЕСТА АКТИВНОСЦИ У МЗ РУСКИ КЕРЕСТУР

НОВИ ВИПАТРУНОК ЦЕНТРА ВАЛАЛА Роботи реконструкциї центру у Руским Керестуре, кед парк достанє нови випатрунок зоз бехатон коцками, а ушори ше и простор дзе прешлого року спилєни смарґльово баґрени, почали концом прешлого тижня. Роботи окончує подприємство „Еко ґрадня” зоз Зренянину, исте котре пред штирома роками поставяло бехатон коцки на углє коло дакедишней банки у центру валала. Законченє роботох наявене за 30 днї, а як дознаваме, вироятнє же будзе и скорей. Зоз буджету Општини Кула за 2018. рок за тоту намену опредзелєни 5 милиони 302 тисячи 867 динари, а виробок проєкту финансовала Месна заєднїца Руски Керестур пред двома роками зоз 360 000 динарами, дознаваме од предсидателя Совиту Месней заєднїци Руски Керестур Владимира Олеяра. – Остатня реконструкция центру була пред 23-ома роками, тераз заплановане бетонски дражки заменїц зоз

ГЛАСАНЄ ЗА СОВИТ МЗ 8. ЮЛИЯ Виберанки за нових єденац членох Совиту Месней заєднїци Руского Керестуре буду отримани 8. юлия, а нову кандидатуру мож поднєсц заключно зоз 22. юнийом по 24 годзин. Затераз кандидатуру поднєсла лєм лїстина „Прето же любиме Руски Керестур”.

бехатон коцками, древа зоз парку ше нє будзе винїмац, окрем двох старих турґуньох при Майсторским доме. Винє ше и пняки смарґльових баґренох, и там ше вец направи нови места за паркиранє автох – толкує Олеяр, и наглашує же до керестурского парку ше нє будзе класц бехатон зоз кулскей Крамеровей улїци, и же виводзач роботох цалком други. Зоз проєктом предвидзене и менянє ошвиценя у парку, дзе ше место терашнїх кандилаброх покладзе нови зоз „лед” ошвиценьом. Кед будзе потреби посадзи ше и нови древа, а на концу ше пооправя и ушори постояци лавочки у парку. М. Джуджар

ЄДНА РОБОТНА АКЦИЯ НА ДВОХ ЛОКАЦИЙОХ

З добродзечну роботну акцию, пияток 15. юния, котру орґанизовал Месни одбор Сербскей напредней странки (СНС) и Месна заєднїца Руски Керестур, валалски базен порихтани за наступну сезону и посадзени 200 млади древка на дакедишнєй дзивей депониї при теметове. На роботней акциї на базену вичисцени базен за наиходзацу сезону купаня, попри тим волонтере офарбели циви на драбинкох и огради, та и лавочки, а заменєни и поламани дещички.Участвовали школяре седмей и осмей класи основней школи „Петро Кузмяк”, ДОД Руски Керестур, роботнїки ЯКП „Руском” котри покошели траву и позберали

8 РУСКЕ СЛОВО

шмеце, члени Месних одборох СНС зоз Руского Керестура и з других местох општини. У рамикох истей роботней акциї, Здруженє спортских рибарох „Коляк”, Здруженє конїцкого клубу „Русин” и члени Церковного одбору садзели древка на розчисценей нєлеґалней депониї при валалским теметове. Посадзени 200 младнїки павловниї котри подаровало Коцурске здруженє младих „КУМ”, а шицко у рамикох „Желєней школи” цо заєднїцки проєкт Реґионалного еколоґийного центру и Розвойней аґенциї Австриї. Значну потримовку тей акциї дало и локалне подприємство „Тпам” котре подаровало залївну систему „капка по капку” за нови посадзени древка. По законченю, за шицких учашнїкох бул орґанизовани полудзенок у лєтнїковцу ЗСР „Коляк” на базену. Наймладшим учашнїком, школяром котри участвовали у роботней акциї на концу подзелєни символични дарунки, качкети и лабди. М. Дж.

ОТРИМАНИ „БАЗАР ЗДРАВЯ”

На безплатни здравствени препатрунки всоботу, 16. юния, у рамикох акциї „Базар здравя”, котру орґанизовал Месни одбор Сербскей напредней странки, одволали ше коло 70 гражданє Руского Керестура. У валалскей амбуланти лїкаре специялисти мерали уровень цукру у креви и кревов прицисок, робели ЕКҐ шерца и ултразвук абдомену. Як дознаваме од директора Дому здравя Кула Жарка Шевина, пракса орґанизованя таких препатрункох тирва уж дзешец роки, орґанизує ше по потреби, просеково раз або два раз рочнє, а значни су за вчасне пренаходзенє рижних хоротох. – Маме пациєнтох котрим поставена нова дияґноза, котрим одкрити нови хороти, у чим ше и спатра значносц тих превентивних препатрункох. Можем ше похвалїц зоз красним числом котре ше одволало, а котре би сиґурно було и векше кед би гражданє були информованши – толкує Шевин. М. Дж. 22. ЮНИЙ 2018.

mesta@ruskeslovo.com

ОТРИМАНА СХАДЗКА СКУПШТИНИ ОПШТИНИ ВЕРБАС

ЛИКВИДАЦИЙНИ ЗВИТИ ЗА ДВА ПОДПРИЄМСТВА Прилапени и Одлука о правох на финансийну потримовку фамелийом з дзецми, як и Одлука о обезпечованю услуги зогриваня за сезону 2018/2019. рок На 11. схадзки локалного парламенту у Вербаше, стреду, 13. юния, розпатрани 23 точки дньового шора. Прилапени вецей одлуки, а медзи нїма и Одлука о правох на финансийну потримовку фамелийом з дзецми, як и Одлука о обезпечованю услуги зогриваня за се зону 2018/2019. рок. Тиж так, прилапени звити о роботи Народней библиотеки „Данило Киш”, Културного центру Вербас, Центра за физичну културу, Дома здравя, Апатики „Вербас”, Центра за социялну роботу, Ґеронтолоґийного центра Вербас и Туристичней орґанизациї Вербас за 2017. рок. Одборнїки прилапели и порядни рочни финансийни звити и ликвидацийни звити за 2017. рок за два подприємства у ликвидациї – Явне подприємство за информованє „Вербас” и Явне подприємство „Дирекция за вибудов”. Прилапене и Ришенє о даваню согласносци на Одлуку о вименкох Статута Центра за физичну културу „Драґо Йовович”, хтора ше одноши на нови Каталоґ роботних местох при хасновательох явних средствох. На предкладанє Комисиї за кадрово, административни питаня и роботни одношеня, розришени стари и меновани нови школских одбори на мандат од штири роки у осем основних школох у Вербаше и валалох општини, у Музичней школи и Штреднєй фаховей школи „4. юлий”, Управни и Надпатарюци одбор Дома здравя „Велько Влахович”. А. М.

У ОПШТИНИ ШИД

НОВА ДРАГА У ИНДУСТРИЙНЕЙ ЗОНИ Предсидатель општини Шид Предраґ Вукович, його заменїк Зоран Семенович и Никола Жежель, директор

22. ЮНИЙ 2018.

Розвойней аґенциї Войводини пондзелок, 18. юния, нащивели новозбудовану приступну драгу у индустрийней зони дзе ше находзи италиянска фабрика за продукцию часцох за обуй. Слово о коло 300 метери асфалтней драги хтора би требала оможлївиц вигоднєйши условия за привредну дїялносц и прицагованє нових инвеститорох. Никола Жежель наглашел же АП Войводина дава потримовку за привредни розвой локалних самоуправох, за прицагованє инвеститорох и обезпечованє нових роботних местох. По словох Николи Лабуса, директора администрациї у фабрики Флекси Солен (Flexi Solen DOO), у тей хвильки заняти 40 роботнїки, а планує ше же би по конєц рока роботу достали ище 80 особи. Вл. Дї.

РУСКЕ СЛОВО 9

НАШО МЕСТА НА СКУПШТИНИ ОПШТИНИ ШИД ПРИЛАПЕНИ ОДЛУКИ О БУДЖЕТУ И ОПШТИНСКЕЙ УПРАВИ

ДЕТАЛЬНЕ РЕҐУЛОВАНЄ ИНДУСТРИЙНОГО КОМПЛЕКСА На Скупштини општини прилапени План подробного реґулованя индустрийного комплекса „Big Bull Foods” доо у Бачинцох, пре предлужованє будованя будинкох Компаниї на нових поверхносоцох, цо важне за дружтвено-економски розвой подруча и обезпечованє роботи На схадзки Скупштини општини Шид прешлого тижня, пияток, принєшени значни одлуки о консолидованим закончуюцим рахунку буджета општини за 2017. рок, а тиж и звит о роботи Општинскей управи за прешли рок. Цо ше дотика буджета, Ядранка Недич, руководителька Оддзелєня за финансиї и буджет обгрунтовала одборнїком шицки позициї назначени у звиту, а одборнїки без розправи прилапели тоту одлуку. После того вона будзе прешлїдзена по законских предписаньох Министерству финансийох. Пред схадзку одборнїком подзелєни и звит нєовисного ревизора хтори покончел ревизию буджета за прешли рок. Скупштина општини прилапела и звит о роботи Општинскей управи за прешли рок, а уводнїчар тей точки дньового шора бул Ромко Папуґа, началнїк Општинскей управи. У спомнутим звиту обсяжно през опис стану и числа дати прегляд роботи шицких оддзелєньох управи. У звиту наведзени и мири же би управа ище лєпше функционовала, а на хасен гражданом. Папуґа визначел же ше шидска општина може похвалїц же є штварта у Сербиї по запровадзованю Е ЗУП (електронского Закона о управним поступку). Тиж визначел же Шидянє медзи першима у Сербиї шицки податки зоз матичних кнїжкох унєсли до електронскей форми. На схадзки тиж принєшена и одлука о вименкох и допольнєньох Одлуки о будовательней жеми. Тиж, прилапени План подробного реґулованя индустрийного комплексa „Big Bull Foods” доо у Бачинцох.

Як пояшнєл Драґан Петрович, руководитель Одзелєня за урбанизем и квартельно-комунални дїялносци, одлука принєшена пре предлужованя будованя будинкох спомнутей компаниї на нових поверхносцох, а будзе поробени и ярок за одцеканє води. Тиж источасно будзе запровадзени поступок преценьованя уплїву на животни штредок. Одборнїки ше соглашели и же би була предата єдна поверхносц жеми у Моровичу хтора у власносци Општини. Дата и согласносц же би будуца Литературна заєднїца општини хасновала назву Шид. Скупштина тиж констатовала и задзекованє на одборнїцку функцию др Деяна Лоґарушича (СПС) пре зраженє интересох. Др Лоґарушич меновани нєдавно за директора Центра за социялну роботу. Вл. Дї.

РОЧНЕ СТРЕТНУЦЕ ВОЛОНТЕРОХ И ЗАНЯТИХ КАРИТАСУ СЕРБИЇ

ВОЛОНТИРАНЄ – ПОТРЕБА ШЕРЦА Рочне стретнуце волонтерох и занятих Каритасу Сербиї отримане всоботу, 16. юния, у катедралней церкви Зренянинского владичества Св. Ивана Непомука у Зренянину. На сходзе було коло 270 волонтерох зоз цалей

10 РУСКЕ СЛОВО

Сербиї, а у мено нашого Апостолского еґзархату були волонтере зоз Коцура, Руского Керестура и Сримскей Митровици. На початку стретнуца присутних привитал зренянински владика Ладислав Немет, а предсидатель Каритасу Сербиї беоґрадски архиепископ монс. Станислав Хочевар, пожадал же би ше у шицких наших парихийох пребудзели парохийни каритаси и були анґажованши у своїх каритативних активносцох. Централне преподаванє на тему „Волонтиранє – потреба шерца” отримал францискан Карло Хармат зоз Нового Саду. Вон визначел потребу чловека же би помагал другим людзом, алє и же би му то було задовольство и духовна потреба. Конкретни приклади парохийного Каритасу представел парох церкви Святого Ивана апостола и евангелисти Младен Шутало зоз Мостару. Дю. В. 22. ЮНИЙ 2018.

mesta@ruskeslovo.com

У КОЦУРЕ

ОГНЬОГАСЦИ ПОМАГАЮ НА РИЖНИ СПОСОБИ Коцурски огньогасци внєдзелю, 17. юния, покошели желєни поверхносци у своїм валалє. Вони нє раз указали же су дзечни помогнуц на рижни способи и Коцур од нїх наисце ма хасну, гоч члени коцурского ДОД вельку векшну роботох робя волонтерски и без пенєжного надополнєня. Желєни поверхносци у валалє єст наисце надосц, а понеже єден комунални роботнїк котри роби у коцурскей Месней заєднїци нє може постарчиц шицко отримовац, та члени ДОД-у ознова „ускочели” до помоци же би їх место крашнє випатрало. На тот завод покошена трава у центре валала, у школи, на виходзе зоз места, на месце дзе дакеди бул Младежски дом, на огньогасним парку у улїци Ошлєбодзеня и на дзецинских бавилїщох при стадионє и на Новим селу. З. К.

АКЦИЇ У НОВОВЕРБАСКЕЙ ПАРОХИЇ

У ВЕРБАШЕ

УЖ ТРЕЦИ РАЗ РОЗЧИСЦЕНА ИСТА ДЕПОНИЯ

НА МЛАДШИХ ШВЕТ ОСТАВА, А НА СТАРШИХ РОБОТА У нововербаскей парохиї св. Владимира почали векши роботи у хторих заменєни цегелки, оправени часци на повали, а заменєни и шицки водоводни, канализацийни циви, цо були попукани. Як визначел парох о. Иґор Вовк, з тим ше стан у парохиї значно злєпша, нє будзе вецей влаги и кажда простория будзе функционална. Одволанє на тих роботох красне, а медзи парохиянами хтори приходза помагац, окреме єст гевтих понад 70, 80 роки, та медзи нїма и 83-рочни Методий Миклош, хтори на тот завод поставел канализацийни ґузел. Кед шицки задумани роботи буду закончени, у тей церкви будзе орґанизована перша причасц. А. М. 22. ЮНИЙ 2018.

На основи ришеня Оддзелєня за инспекцийни роботи Општинскей управи Вербас, екипи Явного комуналного подприємства „Комуналєц” ушорели депонию будовательного одпаду на концу улїчки Миливоя Чобанского у Старим Вербаше, блїзко при дакедишнєй фабрики „Мепол”. То уж треци раз же ше у тим року ушорює исту депонию. Поа словох дїловодителя у Роботней єдинки „Чистота” Младена Павловича, на поверхносци 20 тисячи квадратни метери барз єст загартованя, окреме приступней драги, бо поєдинци нєодвичательно одкладаю одпад на уходзе до депониї. – На тим просторе попри будовательного, находзиме найвецей комунални и вельки нєзґрабни одпад, без огляду же ше депония за таку файту одпаду находзи на лєм даскельо стотки метери далєй од депониї будовательного материялу. Тоту депонию треба хасновац виключно за будовательни одпад же би ше предлужело єй вик – визначел Павлович. Окрем того, екипи „Желєнїдла” тих дньох ушорели и парк у улїчки Лази Костича, як и простор на крижней драги коло Велького пияцу. А. М.

РУСКЕ СЛОВО 11

ЕКОНОМИЯ ПРОДУКЦИЯ ФАМЕЛИЇ КУХАР ЗОЗ ДЮРДЬОВА

ЯГОДА И МАЛИНА ГЛЄДАЮ ОКРЕМНЕ ДОПАТРАНЄ Пише: Сандра САЛАМУН

Кухарова фамелия зоз Дюрдьова позната по продукциї ягодох и малинох. Фокусовали ше на предаванє швижей овоци, найвецей на пияцу у Беоґрадзе, дзе их кажди дзень пласую. Сезона ягодох закончена концом мая, а упечаток – же нєт велькей перспективи за тоту овоц. Тидзень после ягоди, на велько почало оберанє малини. Дзекуюци сорти на котру жима нє ма вельки уплїв, род и плоди задоволююци, та ше планує и преширйованє

В

лада Кухар зоз Дюрдьова ище пред шеснац роками надумал продуковац малину, а три роки после того посадзел и ягоди. Гоч бул свидоми же обидва овоци глєдаю вецей уваги, бул одлучни и витирвали у тим, бо жадал прешириц власни бизнис. Насампредз, вихасновац свойо предносци – знанє о тих овоцох, контакти у тарґовини у нас и иножемстве и познанства. Продукує их и предава до рукох купцом, цо важне кед слово о заробку. ЗВЕКШАНИ УКЛАДАНЯ, А ЦЕНА ОСТАЛА ИСТА Медзитим, Кухар вше частейше роздумує дзвигнуц руки од ягодох. Кед их почал продуковац, нафта була 50 динари, годзина роботнїка 60 динари, а гной и препарати за защиту були голєм три раз туньши. – Нєвироятно же шицко цо потребне за продукцию ягоди

12 РУСКЕ СЛОВО

драгше два раз, та и три раз, а цена ягоди остала иста. Перши проблем тот же ше слабо вивожи. У жемох у нашим околїску, окреме заходней Европи, ягода вельо драгша. Медзитим, нашо продукователє нє задоволюю ква литет за вивоз. Ягода ше швидко губи и єст барз мало добре орґанизованих продуковательох, котри можу добре упаковац малину за вивоз – гварел Влада. Вон нє видзи вельку перспективу у ягодох, та кеди-нєкеди, алє тераз и вше частейше роздумує о тим же би их требало заорац. Под отвореним нєбом и на єдним гектару их ма уж тринац роки. Нє сце прешириц продукцию, бо робота з ягоду вельки ризик. Треба их барз допатрац, тота овоц компликована, а цена швижей ягоди на велько уж тринац роки иста – медзи 70 и 100 динари. Найорґанизованши фирми у Сербиї ю вивожа до Русиї. НЄСТАБИЛНА ХВИЛЯ – ПОДЛЄЙШИ ПЛОД Ягоду ше у року обера од двацец до двацец пейц днї, а досц єден диждж, або тем22. ЮНИЙ 2018.

ekonomija@ruskeslovo.com

пература понад трицец ступнї, же би фирма котра вивожи завжала становиско же ю прето, односно пре єй слабши кавалитет, нє одкупела за вивоз. – Можлїве же ше за три днї у нашей держави створи огромни количества ягоди котрей спаднє цена. Теди фабрики котри правя соки, квалитетну ягоду купя по барз нїзкей цени, дакеди то по 50 динари – гварел Кухар. Tого року хвиля була вигодна, медзитим урожай мали, найбаржей пре цеплу жиму. Кед овоц требала квитнуц спаднул шнїг, та нїзка температура допринєсла же би ше нє могла розвивац. Кед квитки слаби и плод мали. Прето тогорочни урожай бул за єдну трецину, або и дупло зменшани. По гектару нє було анї 10 тони, а требало би буц медзи 15 и 20 тони. Гоч, Кухарова продукция нє завиши вельо од фабричних ценох тей овоци, бо им ше шицко уда предац купцом до рук, цена нє була достаточна. Початна цена була медзи 110 и150 динари, а вец спадла на 80 и 90, а на концу була и по 50 динари. Найвекши трошок у тей продукциї то рошлїна и єй отримованє. Факт же ше на єден гектар садзи седем тисячи кореньчки ягоди, цо уж седем тисячи евра, а потим ту и константне допатранє и други трошки без котрих нє мож. По ценох котри преовладовали у рокох док их Кухарово продуковали, чежко врациц уложене и заробиц. – Можем повесц же сом потераз анї раз нє заробел достаточни пенєж на ягодох, кед ше вежнє до огляду роботу и уложене. Мам озбильну дилему чи предлужиц. Чкода одустац, бо уж мам пейц сорти формованих ягодох. Так рок за роком, вше исти думки – гварел Влада. У роботи му помагаю супруга Єлена, дзивка Лидия и син Ваня. Вони маю и свою хладзальню. Без нєй, у такей продукциї, зявює ще ище єден вельки ризик. ВАЖНЕ БУЦ НЄЗАВИСНИ ОД ОДКУПЙОВАЧОХ Сезона малини и того року почала з проблемами – малинаре ше поносую и глєдаю помоц од держави, бо одкупна цена мала, алє нє було конкретни хасновити предклади або мири за помоц. – Малини ше вецей нє предава прейґ поштреднїкох як дакеди, алє директно. Найвекши хладзальнї у Сербиї купели ґаздове котри малину купую по тарґовищних ценох. Слово о даскелїх фирмох зоз иножемства котри сиґурно обачели же у нас гиперпродукция малини и нє маю потребу плациц по векшей цени. Цени як у нас исти и у жемох коло нас, окреме у Польскей, Горватскей, Мадярскей, Албаниї – гварел Кухар. 22. ЮНИЙ 2018.

Коло 6. юния цена малини у Войводини була коло 110 ди на ри, а у дру гих ча сцох Сер биї була век ша, бо там єст хлад за ль нї и нє му ша пла циц тран спорт котри коло 20 динари по кили. У тим периВлада Кухар одзе иста цена була и пред роком. – До пред двома роками цени були нормални, лєпши, та и дупло векши. Пред трома роками сцигли аж по 250 динари. Того року и найдрагши сорти, як цо „виламет”, лєм 110 динари, а док приду туньши сорти, як цо „полка”, наисце нє знам цо будзе. Питанє чи буду 100 динари – роздумує Влада. Вон нє оспорює же цена могла буц лєпша, векша, алє з оглядом же добре родзело и у околних державох, вироятно же будзе по його наявох – слабша. У Дюрдьове остатнї два тижнї, та и дакус вецей, було вельо дижджу котри добре залял овоц на Кухаровим полю, а на щесце нє провадзели го моцни витри и ляд. Пияц у Беоґрадзе им основна де стинация за предай швижих малинох, а до нєдавно сотрудзовали з векшима гипермаркетами. Таке сотруднїцтво претаргли, бо вецей нє було основи за ньго. Найбаржей прето же за исту цену овоци, як цо ю предаваю и на пияцу, глєдали високи квалитет и добре пакованє, та виходзи же им преберанє овоци и пакованє задармо. Окрем того, одкупени продукт часто виплаца о мешац, та и два, цо барз длугоки период за малинарох котри кажди дзень муша укладац, же би їх швижи продукт бул каждодоньово на тарґовищу. Зоз седем тони малини по гектару по сто динари, нє мож покриц трошок, а ище менєй напредовац. Биолоґийни потенциял малинох котри ше пе стує у Сербиї коло двацец тони по гектару, а про сек при наших продуковательох медзи шейсц и седем тони. Род завиши од рижнох обставинох. Прето Кухар твердзи же пе стованє малини реме сло, бо каждому може зродзиц седем тони, а вецей нє каждому. Оберачка малинох почала 27. мая, а перша векша оберачка була 5. юния. Дзекуюци розличним сортом буду их оберац по перши мраз, найвирояатнєйше по конєц октобра. Дакеди их було и цали новембер. До прешлого року у фамелиї Кухар робели стаємни наднїчаре, а вше их мали и на списку за резерву. Медзитим, того року уж на початку сезони их єст менєй як цо потребне.■

ИСКУСТВО БУДУЄ РЕМЕСЛО Влада Кухар дзечнє дал совит младим малинаром: – Малина то култура котра глєда традицию, то ремесло. Нє можлїве буц успишни за єден або два роки. Мнє требало дзешец роки, а после тих петнац, можем повесц же ю у подполносци розумим, цо єй потребне и як ше ґу нєй треба справовац. Уж на початку сезони можем нагаднуц яки квалитет плоду можем обчековац, а ґу тому такой и кому би було найлєпше предац. Чи до фабрики, на пияц, або вивожиц до иножемства – гварел Кухар. Вон ше трима народней присловки и нє глєда вецей од того цо му ше дава. Базує ше на сиґурним тарґовищу, цо вибрал як лєпше ришенє, место лєпшей цени, а нєсиґурного тарґовища. Продукцию малинох почал на пол гектара, а тераз ма на пейц. Планує етапно звекшовац продукцию.

РУСКЕ СЛОВО 13

ЕКОНОМИЯ У ДЮРДЬОВСКИМ ХОТАРЕ

ХВИЛЯ ДИКТУЄ РОБОТИ Косидба ярцу у дюрдьовским хотаре озбильнєйше векше почала початком прешлого тижня и после паузи вецей як єден тидзень, пре моцни дижджи у хотаре Општини Жабель. Понеже диждж ознова спаднул 13. юния, тлачидба ознова застановена. Обчекує ше же тлачидба будзе тирвац даскельо днї. У одношеню на други житарки, мало хто у Дюрдьове шеє вецей як даскельо ланци ярцу и преважно то статкови ярец за покарму. Лєм даскелї польопривреднїки го шею на вецей як седем ланци. Михайло Колошняї зоз Дюрдьова того року пошал дзевец ланци ярцу, єдну часц охаби за покарму статку, а другу найвироятнєйше преда. – Дижджи у нашим хотаре падали кед ше почало налївац зарно на ярцу, а кед би нє падал теди, алє даскельо днї познєйше, верим же би нє було тельо роду. Влонї було мало кукурици, та сом ю швидко потрошел, прето по тлачидби зохабим єдну часц ярцу за покарму статку, а другу часц предам – гварел польопривреднїк Михайло Колошняї. Тогорочни урожай ярцу медзи 35 и 60 метери по ланцу,

прешлого року просеково було коло 60 метери, а пред двома роками коло 80 метери по ланцу. Як дознаваме у валалє, польопривреднїки ярец найчастейше предаваю до Ковилю, дзе аконтна цена 16,50 динари и до Жаблю, дзе є 16 динари. После косидби ярцу у хотаре шлїдзи велька робота – жатва жита котрого по податкох Општини Жабель у општинским хотаре єст 6 200 гектари, док ярцу було пошате на 720 гектарох. С. С.

ЗАКОНЧЕНА КОСИДБА ЯРЦУ У ШИДСКЕЙ ОПШТИНИ

ПРЕДСТАВИТЕЛЄ ФОНДА „ЕВРОПСКИ РОБОТИ” У ВЕРБАШЕ

УРОЖАЙ ДОСЦ ДОБРИ

ОСПОСОБЙОВАНЄ КА ДРОХ ЗА КОНКУРСИ З УНИЇ

На подручу шидскей општини закончена ко сидба ярцу на поверхно сци 320 гектари, шицко на приватним секторе. Ярец того року досц добре зрод зел так же про секови урожай медзи пейц и шейсц тони по гектаре.. Прешлого тижня почала и ко сидба олєйовей цвиклочки, хтора на поверхно сци 1 000 гектари. Про секови урожай медзи 3,5 и 4,2 тони по гектаре. Можебуц о тидзень, кед хвиля дошлєбодзи, мала би почац и ко сидба жита, хторе вєшенї пошате на вецей як 5 000 гектарох. Фахова комисия у хторей фаховци з обласци защити на роботи, процивогньовей защити и поль о при вред ней меха нї за циї, препатрали чи комбайни технїчно порихтани за ко сидбу. Рахує ше же у ко сидби будзе участвовац коло 180 комбайни на подручу цалей Општини. Вл. Дї.

14 РУСКЕ СЛОВО

З намиру же би ше по ру ша ло лєпше провад зенє и имплементацию европских про це сох, як и вибудов и змоцньованє институциялних капаците тох Авто ном ней По кра ї ни Войводини, представителє Фонда „Европски ро боти” АП Во й води ни Ми лан Чежек и Зоран Павич у сотруднїцтве з Розвойну аґенцию Войводини, прешлого тижня нащивели општину Вербас. Го сци з Нового Саду зишли ше зоз предсидательом општини Миланом Ґлушцом и руководительом Оддзелєня за локални економски розвой Дьордєм Поповичом. – На схадзки виражена потреба за едукацию кадрох през тродньово

обуки хтори би тот Фонд отри мал, з цильом векшого хасно ваня европских фондох. Догварене нєпоштредне и константне сотруднїцтво же би ше пред стави телє општинох цо лєпше упо зна ли зоз шицкима елементами и про цеду рами хтори нєобходни за формулованє успишних предкладаньох проєктох за конкурованє на ЕУ поволанки – гварел по сле схадзки Милан Ґлушац. А. М. 22. ЮНИЙ 2018.

ekonomija@ruskeslovo.com

У КОЦУРЕ

НЄЗВИЧАЙНИ РОК ЗА КАМПАНЮ У коцурским хотаре жатва ярцу закончена концом прешлого тижня, а помали почина и косидба жита и то вельо скорей як цо заплановане и як цо було прешлих рокох Коцурци того року нє пошали вельо ярцу, та жатва тей житарки нє тирвала длуго. Штреднї урожай ярцу того року коло 30 метери по гольту, а цена затераз коло 16 динари за килограм. – Жатва статкового ярцу рушела нєзвичайно вчас, та шицок ярец бул покошени по 10. юний. Того року статкового ярцу у Коцуре було пошате лєм 30-40 гольти, та жа-

КОМБАЙНИ НЄ МОГЛИ ДО ПОЛЯ Косидба жита би уж на велько тирвала, алє хвиля и диждж нє дошлєбодзую же би комбайни вошли до поля. Перши откоси ранших житох скошени. Кед годно пре хвилю, того викенду би требала почац жатва и познєйшого жита и будзе ше кошиц шицко шором. Дижджи котри прешлого тижня падали кажди дзень вимили жита, та гектолитер вироятно того року будзе менши. Цена тогорочного жита ище нє формована, алє ше очекує же будзе коло 16 дин/кг. Вельке количество дижджу котри падал прешлих дньох за розлику од жита, котрому зменшал гектолитер, барз ше здал ярнїм културох. Нє случує ше часто, як того року, же кукурица уж вируцела чулку, слунечнїк шицок виквитнул, а жатва жита ище анї нє закончена.

тва нє тирвала длуго, а урожаї були солидни, од 36 по 42 метери по гольту – гварел Юлин Фейса зоз ЗЗ „Либела продукт”. ОЗЗ „Класка” и того року одкупйовала пивски ярец, урожай за 15-20 одсто менши як прешлого року, а єдна зоз причинох меншого урожаю то же жатва почала два тижнї скорей як звичайно. – Просекови принос пивского ярцу коло 3,5 тони по гольту, а прешлого року бул вецей як 4 тони. Того року углавним шицок ярец котри зме одкупели прешол як пивски, понеже протеини у ярцу нє преходзели гранїцу понад котрей би мушели пойсц до статкового – визначел Любомир Тамаш зоз землєдїлней задруґи „Класка“. Цена пивского ярцу на обрахунку на 17 динари, а ярец котри ма вецей протеини предвидзени за статкову покарму. З. К.

ОПШТИНСКА РА ДА У КУЛИ

О ЖАТВИ И НОВИМ БУДИНКУ ДОМА ЗДРАВЯ Перша схадзка нового составу Општинскей ради з котру нох, цо ше тарифує по прешлорочним ценовнїку – 120 кг руководзел нововибрани предсидатель Општини Кула жита за комбайн, односно 40 кг за трактор, цо 1 500 и Велибор Милоїчич отримана 13. юния, а найвецей бе- 500 динари. Штаб за жатву будзе мац 15 шедоване о наиходзацей жатви НА КОНЦУ О ПЕНЄЖУ ЗА членох зоз шицких местох опи одлукох котри потребне приштини Кула, предсидатель Зонєсц, як и о новим будинку ДоЗДРАВСТВО ма здравя Кула котри ище вше Остатня точка на схадзки ше одношела на ви- ран Ракич зоз Одсеку за роботи нє отворени, а чийо отверанє могу котра сцигла з кулского Дома здравя, за одбрани Општинскей управи. було наявоване ище концом звекшанє средствох котри опредзелєни у буджету Єдна з важнєйших одлукох на прешлого рокуНа дньовим шо- за купованє опреми до будинку здравственей котру чекали шицки огньогасни дружтва, то же принєшене ре схадзки Општинскей ради установи. Кула було седем точки, векшиЗа купованє медицинского и канцеларийного и Розказ за забрану палєня жана була о наиходзацей жатви, меблю з буджетом заплановани 4 милиони дина- твових остаткох под час наипонеже ше пре пременку вла- ри, а по предрахункох то за 308 тисячи динари ве- ходзацей жатви. Пре пожнєнє у приношеню сци, односно задзекованє Ви- цей, и то средства котри ше обезпеча зоз чечуцей спомнутих одлукох, у Руским деканїча, пожнєло зоз прино- буджетней резерви. Най здогаднєме, вибудов нового будинку Дома Кере стуре вио стали порядни шеньом истих одлукох. здра вя Општина Кула софинансовала зоз 41 ми- дежурства док тирвала жатва На схадзки одредзени состав ли о ном и 900 тисячи динарами, а виробок про- ярцу, чому єдна з причинох и Општинского штабу за жатву и єкт ней до кументациї зоз 480 000 динари. Отвера- скромни буджет Добродзечновисина надополнєньох за денє будинку наявйовало ше за конєц прешлого рого огньогасного дружтва Руски журства и технїчне преверйоку, и у першим кварталу чечуцого. Керестур. М. Дж. ванє польопривредних маши22. ЮНИЙ 2018.

РУСКЕ СЛОВО 15

КУЛТУРА И ПРОСВИТА КОНЄЦ ШКОЛСКОГО РОКА ЗА ШТРЕДНЬОШКОЛЦОХ У РУСКИМ КЕРЕСТУРЕ

ШВЕТОЧНО ВИПРОВАДЗЕНИ МАТУРАНТИ

На шветочней програми у Основней и штреднєй школи з домом школярох „Петро Кузмяк” у Руским Керестуре, пияток 15. юния, подзелєни дипломи и випровадзени матуранти Ґимназиї и Оддзелєня туристичного технїчара Програма котру традицийно пририхтали школяре трецих класох, почала зоз матурантску гимну „Ґаудеамус иґитур”, потим були пречитани три состави матурантох, а Музична ґрупа з Ґимназиї одшпивала и даскельо писнї, по руски, сербски и анґлийски. З пригоднима словами матурантом успихи у дальшим школованю пожадала и директорка Школи Хелена Пашо Павлович, котра наглашела же треба буц порихтани радовац ше успиху, алє и же кажди нєуспих треба поднєсц стоицки. – У тей ґенерациї зме першираз мали покладанє матурского испиту по новим правилнїку, дзе зме видзели же успих, робота и закладанє барз значни – гварела Пашо Павлович, и наглашела применьованє интердисциплинарних и интерактивних методох у настави, як и значносц евалуованя роботи, заслужни за винїмково успихи школярох и Школи. На покладаню матурского испиту по новим правилнїку за фахово штреднї школи, цо ше одноши лєм на школярох з оддзелєня туристичного технїчара, од двацец шесцерих школярох матурски испит успишно положели лєм шесцеро. З проблемом нє таких добрих резултатох на покладаню матурских испитох по новим правилнїку ше зоочели и други школи, а як виявел министер просвити Младен Шарчевич за „Политику”, єден з важнєйших цильох будзе застановиц преписованє на поклада-

ню закончуюцих и матурских испитох, цо би можебуц могло буц ришене зоз поставяньом камерох и анґажованє директорох котри буду мерковац. На покладаню матурских испитох у рускокерестурскей школи по новим правилнїку найгорши резултати були на испиту преверйованя здобутих фахових знаньох, а спомнути испит пририхтовали фаховци зоз спатраньом потребох тарґовища роботи на котре виходза школяре после законченей штреднєй школи. Резултати матурского испиту у оддзелєньох Ґимназиї порядни, од 23 школярох у юнийским термину нє матуровали лєм двойо, по єдно у руским и сербским оддзелєню. Зоз руского оддзелєня ґимназиї оддзелєнски професор Йоаким Биркаш додзелєл дипломи дзевецерим матурантом, а зоз сербского оддзелєня ґимназиї професорка Зорица Петрич дванацецерим матурантом. Класна оддзелєня туристичних технїчарох, професорка Тат’яна Бучко Рац дипломи уручела лєм шесцерим матурантом. Матуранти котри нє положели матурски испит нагоду за покладанє буду мац у авґусту, а пред нїма аж септемберски уписни рок на факултети. На концу програми, за школярку ґенерациї преглашена школярка руского оддзелєня ґимназиї Дорис Бучко, а оддзелєнски старшина Йоаким Биркаш з тей нагоди пречитал єй биоґрафию. М. Джуджар

ОПШТИНА ЖАБЕЛЬ

МЕДЗИ НАГРАДЗЕНИМА И МИЛИЦА МИХАЛЬОВСКИ

У будинку Општини Жабель, прешлого тижня найлєпшим школяром, учашнїком у општинским проєкту „Нащиви школом 2018” уручени дипломи и награди. Наградзени школяре зоз шицких штирох општинских основних школох, а медзи нїма и Милица Михальовски зоз Дюрдьова. Проєкт „Нащиви школом 2018” орґанизовани першираз, унапрямени и пошвецени наймладшим гражданом и їх здобуваню основней социялней схопносци. Дзекуюци историї, уметносци и общому знаню, учашнїки ше упознали зоз локалану самоуправу у подручох у котрих ше образую и жию. Проєкт отримани вяри того року, од 15. марца по 20. април. Состоял ше зоз вецей змаганьох у котрих учасц вжали школяре зоз шицких штирох општинских ОШ. Змагали ше у квизу знаня, рецитованю, писаню литературней роботи, у найлєпше прикрашеней вельконоцней писанки и фотоґрафийох з мотивами општини. У рамикох проєкта учашнїки нащивели Музей Войводини у Новим Садзе. У рецитованю ше змагали школяре од приятей по осму класу. На уровню пиятих класох за найлєпшого преглашени Михайло Михелц зоз Дюрдьова, од шестих класох Нена Аврамович зоз Ґосподїн-

16 РУСКЕ СЛОВО

цох, од седмих Милица Михальовски зоз Дюрдьова и Йована Божич зоз Жаблю и од осмих Теодора Танасич зоз Жаблю. Дипломи и награди найлєпшим уручели предсидатель Општини Жабель Чедомир Божич и началнїк Школскей управи Нови Сад Йован Вукчевич. Подзекованє за потримовку спомнутого проєкта од предсидателя Општини Жабель достал и началнїк Школскей управи Нови Сад котри з тей нагоди похвалєл реализацию проєкт и його инициятора Општину Жабель. С. Саламун 22. ЮНИЙ 2018.

kultura@ruskeslovo.com

НА ДЗЕНЬ НВУ „РУСКЕ СЛОВО” У НОВИМ САДЗЕ

НАГРАДА ЧАСОПИСА „ШВЕТЛОСЦ” ОЛЕНИ ПЛАНЧАК-САКАЧ На Дзень НВУ „Руске слово”, пияток, 15. юния, хтори означени того року роботно, директорка НВУ Мартица Тамаш уручела Награду часописа „Шветлосц” – „Микола М. Кочиш” за 2016-2017. рок Олени Планчак-Сакач, редакторки рубрики „Култура и просвита” у новинох „Руске слово” и длугорочней сотруднїци часописа „Шветлосц”. Одвичательни редактор часописа „Шветлосц” Микола М. Цап у обгрунтованю Награди гварел: – Олена Планчак-Сакач пише литературну критику, поезию и прозу, а замеркована є и як прекладатель зоз сербского и словенского язика. Свойо тексти обявйовала у „Руским слове”, „Шветлосци”, „Литературним слове”, „Новей думки”, „Дневнику”, „Траґу”, „Studia Ruthenicа”, „Свитку” и у словенским е-часопису „Provinca”. Обявела кнїжку литературних критикох „Шитко” (2016). Награду ше додзелює Олени Планчак-Сакач за серию прилогох литературно-критичного характеру, котри вона у тим часопису обявює уж скоро дзешец роки. Прилоги у часопису „Шветлосц”, за котри ше ю наградзує з Награду „Микола М. Кочиш”, представяю значне и ориґиналне доприношенє нє лєм литературней критики на руским язику, алє и рускей литератури вообще – гварел Микола М. Цап. – Награда часописа „Шветлосц”, котра ноши мено нашого визначного линґвисти, поети и писателя Миколи М. Кочиша, додзелює ше раз у двох рокох (спочатку то була

рочна награда), а перши єй ношитель бул Микола Скубан, котри тоту награду достал давного 1972. року. Остатнї добитнїк тей награди бул др Яков Кишюгас, котри ю достал за тематични блок „Стратеґиї воспитаня”, за период 2014-2015. рок. Тераз ше ґу тому списку приключує и Олена ПланчакСакач, на цо єй Редакция и колектив винчую и жадаю вельо успиху у будуцим творчим анґажману на афирмованю рускей литератури и власному доприношеню єй дальшому ро сту у шицких сеґментох – визначел Микола М. Цап. М. М. Ц./М. Т.

КОНЦЕРТИ ШОМО ЗА КОНЄЦ ШКОЛСКОГО РОКУ

КЕРЕСТУРСКИ ШКОЛЯРЕ МЕДЗИ НАЙУСПИШНЄЙШИМА У Велькей сали Дома култури, початком юния, отримани окреме успишни Концерт школярох керестурского оддзелєня Школи за основне музичне образованє (ШОМО) з Кули, а з нагоди законченя школского року. Представени и найуспишнєйши школяре. Директорка ШОМО Лїляна Барна Никитович на початку визначела же тот школски рок бул успишни и по числу наградох на змаганьох, а тому вельо допринєсли и штирме керестурски школяре хтори шицки у своїх катеґорийох освоєли перши награди. То тамбураше у класи наставнїци Геленки Гарвильчак — Иґор Папуґа, V класа, тамбура бас прим, Матей Катрина, тамбура бас прим и Виктор Хрин, тамбура прим, обидвоме школяре закончуюцей VI класи, як и клавириста у класи на-

22. ЮНИЙ 2018.

ставнїка Мирона Сивча – Михайло Рацпети, хтори освоєл аж два перши награди. Визначел ше и Леонтий Сивч, школяр клавира тиж закончуюцого року у класи Мирона Сивча, хтори през школованє тиж посцигнул красни успихи на змаганьох. Директорка визначела же од 26 школярох закончуюцих класох шесцеро ше змагали прешлого року, а штверо предлужую музичне школованє, медзи нїма и Керестурци Хрин и Рацпети. Вельочислена публика у сали на видео-биму могла видзиц шицки начишлєни успихи школярох и їх наставнїкох, а медзи найвецей наградзованима наставнїками праве и спомнути Гарвильчакова и Сивч. Визначени и наставнїк тамбури з тей Школи Владимир Медєши з Керестура хтори бул член интернационалного жирия на змаганю „Фантаст” у Бечею. Шицки керестурски школяре-змагателє наступали 4. юния у Кули на окремним Концерту найуспишнєйших школярох ШОМО, дзе достали и припознаня и награди од Школи, а медзи нїма и Лара Сопка з Кули, школярка трецей класи клавира, а там преглашена и школярка ґенерациї Милица Радошевич. Треба визначиц же по числу освоєних наградох на змаганьох през шейсцрочне школованє, Михайло Рацпети такой на другим месце, а директорка визначела и його успих на примацим испиту до штреднєй музичней школи у Новим Садзе, дзе є перши на лїстини. М. Афич

РУСКЕ СЛОВО 17

КУЛТУРА И ПРОСВИТА ЗАКОНЧУЮЦА ПРОГРАМА У „ЦИЦИБАНУ” У РУСКИМ КЕРЕСТУРЕ

ПОРИХТАНИ ЗА ШКОЛУ З нагоди законченя школского року, у Предшколскей установи „Бамби”, рускокерестурского оддзелєня „Цицибан”, 14. юния отримана традицийна закончуюца програма предшколских дзецох. Вєдно зоз свою воспитачку Емилию Костич, дзеци през шпиванки и рецитациї указали родичом, бабом и дїдом часц того цо научели през рок, же знаю букви и числа, и же су порихтани до школи. Костичова им потим уручела потвердзеня о законченей обовязней Предшколскей пририхтуюцей програми, нєобходней за упис до основней школи. Вона визначела же, попри тим цо дзе-

ци научели у предшколскей пририхтуюцей програми, барз значна социялизация и емоцийна дозретосц будуцих школярох. До першей класи Основней школи „Петро Кузмяк” на єшень почнє ходзиц 21-но дзецко, а у програми участвовали и пецеро младши дзеци, хтори вєдно з нїма були у ґрупи. Єдно оддзелєнє першей класи будзе водзиц професорка класней настави Нада Колошняї. Основна школа „Петро Кузмяк” 8. юния шветочно прияла будуцих першокласнїкох хтори закончую Предшколску пририхтуюцу програму у керестурскей дзецинскей заградки „Цицибан” ПУ „Бамби” з Кули. На приєм пришли и младши дзеци, та их було 26-еро, а приведла их вихователька Емилия Костич. Будуцих школярох, хторих єст лєм за єдно оддзелєнє, привитали директорка Школи Хелена Пашо Павлович, и упознала их з їх учительку Наду Колошняї хтора тераз випровадза штварту класу у хторей тиж було лєм єдно оддзелєнє, цо було перши раз, а тераз будзе други раз у историї Школи. Праве школяре штвартей класи будуцим першокласнїком виведли кратшу програму, з даскельо шпиванками представели ше и будуци школярики. На концу Школа за шицких пририхтала почасценє, а домашня того традицийного приєму була и педаґоґиня Мария Шанта. М. З. Г./М. А.

ОШ „БРАТСТВО ЄДИНСТВО” У КОЦУРЕ

ПРИВИТ ПЕРШОКЛАСНЇКОХ

Каждого року ОШ „Братство єдинство” орґанизує привит будуцим школяром котри од септембра почню ходзиц до першей класи. Привит першокласнїкох того року бул орґанизовани вовторок, 12. юния у коцурским Доме култури. Истих першокласнїкох прешлого пиятку, односно 8. юния, на осемрочне школованє випровадзела дзецинска заградка „Герлїчка” у котрей ше будуци школяре упознали и направели фундамент за шлїдуюци вельки крочай у живоце, а то школованє. На програми котру зоз дзецми пририхтали їх воспитачки Серафина Яґлица, Ксения Уйфалуши, Єлена Буила, Марияна Роґанович, Марина Штрбац, Марика Мезеї и Николета Шкорич, котри з нїма препровадзели єден красни час и пририхтали их же би успишно звладали перши лекциї у школи. Дзеци за тоту пригоду виведли 30 точки у котрих рецитовали, шпивали, танцовали, а од дзецинскей заградки ше одпитали зоз писню „Довидзеня мили воспитачи”. Такой вовторок, привит першокласнїкох орґанизовала и ОШ „Братство єдинство” и як и каждого року сала Дома култури и на тот завод була цесна же би прияла шицких котри пришли привитац нову ґенерацию першокласнїкох коцурскей школи. На початку програми директорка ОШ „Братство єдинство” Славица Байор привитала будуцих першокласнїкох и шицких присутних. По-

18 РУСКЕ СЛОВО

тим, почала програма преткана зоз шпиванку, рецитацию, танцом и драмскима сличками у котрей участвовали школяре нїзших класох, а шицки 17 точки пририхатли школяре зоз своїма учительками. Од септембра до першей класи буду ходзиц 44 школяре котри буду подзелєни до трох класох, двох сербских и єдней рускей. До рускей класи ше того року уписали седмеро школяре. Нову ґенерацию школярох буду учиц учительки Валерия Папуґа, Дюрдїца Полдруги и Єлена Русковски. З. Колєсар 22. ЮНИЙ 2018.

kultura@ruskeslovo.com

ОСНОВНА ШКОЛА „ЙОВАН ЙОВАНОВИЧ ЗМАЙ” ДЮРДЬОВ

НАЙВИРОЯТНЄЙШЕ БУДУ ДВА СЕРБСКИ ОДДЗЕЛЄНЯ У дюдьовскей Основней школи у висших класох єст шицки штири руски оддзелєня, док у нїших класох, од першей по штварту класу иснує лєм єдно оддзелєнє, оддзелєнє другей класи при учительки Меланиї Саламун. З формованьом того оддзелєня прервата пауза од двох рокох, медзитим прешлого року ознованє нє формоване руске оддзелєня, а випатра же так будзе и у тим школским року. Школского 2016/2017. року, кед после дворочней паузи формоване руске оддзелєнє, ознова ше почало чувствовац

надїю же будзе настава и по руски, окреме ю чувствовали гевти котри мали менши дзеци, унучата, та и праунучата. Зоз мишаней ґрупи ПУ у котрей ше учи по руски єст дзевецеро дзеци, медзи нїма двойо у септембру маю почац до першей класи. Потераз нєт анї єдно опредзелєнє за упис до першей класи ОШ и школованє на руским язику. У Дюрдьове, у шлїдуюцим школским 2018/19. року до першей класи ОШ ше маю уписац 45 дзеци и буду формовани два оддзелєня у котрих ше будзе учиц по сербски. Учиц их буду учительки Юлкица Лїлянич и Емилия Хромиш. У дюрдьовским Културно-уметнїцким дружтве „Тарас Шевченко” штварток, 14. юния, на 10 годзин отримана закончуюца програма шицких ґрупох зоз Предшколскей установи „Дюрдєвак”. На програми котру зоз дзецми пририхтали їх виховательки, дзеци рецитовали, шпивали и танцовали, а пред тим их у будинку ПУ нащивел чаривняк. Мишану ґрупу пририхтала воспитачка Марина Сабадош. Програма и конферанса були двоязични, по сербски и по руски. Шлїдуюцого року, у прешколскей настави ПУ у тей ґрупи будзе красне число дзецох чийо родичи барз жадаю же би им ше дзеци у ОШ учели по руски. Од ґенерациї школярох котри закончели пияту класу у тим школским року нє було претаргнуца, а анї почежкосци у формованю руских оддзелєньох. С. Саламун

О ТИДЗЕНЬ „ЧЕРВЕНА РУЖА” У РУСКИМ КЕРЕСТУРЕ

ПРЕД НАМИ СУЧАСНЄЙШИ ФЕСТИВАЛ На заєднїцкей схадзки Орґанизацийного и Програмного одбору 57. Фестивалу рускей култури „Червена ружа”, отриманей 11. юния у Руским Керестуре, утвердзени и верификовани програми Фестивалу хтори будзе о тидзень, 29. и 30. юния, у орґанизациї Дома култури Руски Керестур. „Червена ружа” на пияток, 29. юния, почнє зоз виставу малюнкох и рисункох младей уметнїци Лари Петкович з Нового Саду. Вистава будзе отворена на 16,30 годзин у Спортскей гали, пред ювилейним, 50. „Червеним пупчом”, хторе почнє на 17 годзин у школским дворе. На нїм буду виведзени дзешец нови композициї за дзеци, як и традицийни и модерни танци, а будзе и вистава дзецинских рисункох на тему родзеного дня „Червеного пупча”. На 22 годзин почнє манифестация „Червена ружа”, на хторей будзе 12 точки младих шпивачох и музичарох з Дюрдьова, Коцура, Нового Саду и Руского Керестура. Вони ше того року буду змагац за найкрасши дзивоцки глас, зоз рускима забавнима шпиванками, а побиднїца достанє кошарку червених ружох и 5 000 динари, потим за найлєпшу авторску композицию, за 22. ЮНИЙ 2018.

цо награда будзе 10 000 динари, док за вкупни наступ 5 000 динари. Други дзень Фестивалу, всоботу, 30. юния, од 10 годзин у Майсторским доме почнє Керестурски саям, дзе Здруженє женох „Байка” и майстрове отримаю даскельо роботнї, на тему старих ремеслох. На 21 годзин почню „Одгуки ровнїни”, ревиялни наступ руских ансамблох, а потим наступи и госцуюци ансамбл КИЦ „Младосц” Футоґ. Обидва днї после програмох будзе друженє за учашнїкох и публику, а на пияток будзе грац бенд „Банда дрвена”, у орґанизациї младежскoго здруженя „Pact Ruthenorum”, док соботу наступи „Кикирики бенд”. Тиж так, под час обидвох фестивалских дньох од 14 до 20 годзин за нащивительох будзе отворена Музейна збирка у будинку Замок. Цена уходнїцох за Фестивал 200 динари на дзень, а уход за дзеци шлєбодни. За Фестивал обезпечени милион 270 тисячи динари зоз вецей жридлох, од Републики, Покраїни, Општини Кула и Националного совиту Руснацох, а першираз и од Амбасади України у Сербиї. М. З. Г.

РУСКЕ СЛОВО 19

КУЛТУРА И ПРОСВИТА ПОЛ ВИКА ФЕСТИВАЛА ПОЕЗИЇ МЛА ДИХ У ВЕРБАШЕ (II)

Пишу: Ана МАРКОВИЧ Олена ПЛАНЧАК-САКАЧ

ВИХОД ЗОЗ РЕАЛНОГО ДО ПОДПОЛНО ДУХОВНОГО

Вербаски Фестивал поезиї младих предлужел жиц и то нє лєм як манифестация у рамикох Сербиї, алє як Фестивал з найвекшим углядом медзи младима поетами у реґиону, без огляду же держава Югославия вецей нє иснує

О

тей значней рочнїци Фестивала поезиї младих, на хторим участвовали и нашо руски поетове, бешедуєме зоз познатим сербским поетом Браниславом Зубовичом, занятим у Народней библиотеки „Данило Киш” у Вербаше, хтори редактор литературней програми и видавательней дїялносци, а уж дзе-

тим є сиґурно найпознатши и найбаржей це нє ни з бо ку афирмо ва них по е тох. Млади по ета може до стац важни критики, совити и унапряменя од старших и афирмованих по етох котри на розполаганю младим колеґом. Тиж так, атмос фера у Вербаше под час Фе стива ла цалком прилагод зена по е зиї и оможлївює

– Награда на Фестивалу котру сом достала 2014. року ми наймилша, а и як би нє була, кед праве Перо Зубац дал свой глас за мою поезию. Така награда виволала емоциї, алє ме нєпреривно здогадує на огромну одвичательносц – гварела Тамара Хрин Рончевич шец роки, точнєйше од 2008. року и секретар є Фестивала поезиї младих, як и зоз поетесу Тамару Хрин Рончевич, єдину руску поетесу хтора була побиднїца того Фестивала 2014. року. НАЙПОЗНАТШИ И НАЙУГЛЯДНЄЙШИ ФЕСТИВАЛ У РЕҐИОНУ – Фе стивал по е зиї младих у Вербаше єден зоз найстарших у реґиону, а попри

20 РУСКЕ СЛОВО

младим по етом виход зоз ре алного до подполно духовного и по ет ского. Тиж барз значне же и по сле пременки назви фе стива ла зоз юго славянского до Фе стива ла по е зиї младих, орґанизаторе и да лєй поволую младих по етох зоз Чарней Гори, Горват скей, Бо сни и Герцеґовини. Окреме любим чуц по е зию младих по етох зоз Бо сни, котра якош иншак диха од тей у Сербиї и барз ми є цикава, понеже є подполно особна и отворена. 22. ЮНИЙ 2018.

kultura@ruskeslovo.com

Награда на Фе стива лу котру сом до ста ла 2014. року ми наймилша, а и як би нє була, кед праве Перо Зубац дал свой глас за мою по е зию. Така награда вивола ла вельо емоциї, алє ме нєпреривно здогадує на огромну одвичательносц. То перша ґарадича котру прекрочели велї познати по етове и по ете си, а у Вербаше мож чуц же практично нєт познатого писателя, по ети у реґиону котри нє до стал єдну зоз перших трох наградох котри ше дод зелюю на Фе стива лу – гварела Тамара Хрин Рончевич. ВЕЦЕЙ ПУБЛИКИ ЯК НА ФОДБАЛСКИХ ЗМАГАНЬОХ – Глїбоко сом прешвечени же зме нєшка, у датих финансийних обставинох, да ли свой максимум у орґанизованю Фе стива ла. О тим шведоча и мена писательох хтори наступели того року, алє найвецей публика хтора вецей як скорей нащивйова ла фе стивалски програми. Верим же препозна ла ква литет. Фе стивал специфични и по тим же на закончуюцим вечаре було вецей публики слухац нєпо-

знатих по етох, як на дзепоєдних фодбалских змаганьох. Нєпристойне би було повесц же як чежко орґанизовац по ет ску манифе стацию, кед вежнєце до огляду гевтих хтори на пантлїки пакую продукти по осем год зини дньово. Алє же би ше пришло пота ль, по стац перши чловек Фе стива лу, потребне вельо робиц, алє и мац биоґрафию хтора може тото шицко поднєсц. Треба спомнуц и колеґох з Културного центру, як и з Библиотеки. Нормално, ту и Совит фе стива лу, зоз хторим предшеда по ета Ґоран Лабудович Шарло, хтори ма значну улогу. Кед шицко тото злучице и направице добри тим, мнє робота у значней мири олєгчана, окреме кед слово о технїчних дета льох, за хтори ше указа ло же су єднак значни як и тоти други – гвари Бранислав Зубович. ХТО ПО СИЛА СВОЙО СТИХИ НА ФЕСТИВАЛ НЄШКА – Пред єде нац рока ми зме до ста ли коверту з рукописом и ши фру зоз Ве лей Луки. То ше,

– О смакох ше муши розправяц, нєшка вецей як дакеди. Смак ше муши розвивац, усовершовац, намагац ше ґу квалитетному. А же би дацо було квалитетне, барз часто нє може без пенєжу – гварел Бранислав Зубович

МЕНА ХТОРИ ПРЕСЛАВЕЛИ ВЕРБАСКИ ФЕСТИВАЛ Угляду котри Фестивал ма з велькей часци допринєсли зоз своїм присуством: Десанка Максимович, Оскар Давичо, Ґустав Крклец, Бранко Чопоч, Изет Сарайлич, Танасиє Младенович, Душан Костич, Стеван Раїчкович, Мира Алечкович, Мирослав Антич, Иван В. Лалич, Матия Бечкович, Перо Зубац, Юре Каштелан, Цирил Злобец, Бранислав Петрович, Райко Ноґо, Матея Матевски, Влада Урошевич, Катица Дюлавкова, Ласло Веґел, Юлиян Тамаш, Дюра Папгаргаї и други... На „Трибини критики” участвовали найвизначнєйши критичаре и теоретичаре литератури, медзи котрима: Мирослав Еґерич, Новица Петкович, Боґдан А. Попович, Иґор Мандич, Драшко Редєп, Чедомир Миркович, Радомир Иванович, Селимир Радулович и Желидраґ Никчевич. Тота трибина була єдна з наймаркантнєйших местох стретаня поетох и критичарох на цалим югославянским просторе. 22. ЮНИЙ 2018.

ро зумлїво, нє случова ло од 1992. року. По не же мла ди по е тове маю свойо трики кед по силаю рукописи, та так ча сто по си лаю рукопис з да якого другого ме ста. Так сцигова ли рукописи з Бечу або Пра ги, а ука за ло ше же фина листи з Бе оґ ра ду або Кра ґ уєв цу. Тот рукопис пре шол до фина ла и аж кед зме отворе ли шифру, вид зе ли зме же у пита ню на исце по е та зоз Корчули, хтори теди до стал другу на гра ду. Од теди єд на ке число рукописох сцигує зоз шицких кра йох держа ви у хторей на стал фе стивал. Голєм спрам по штового печа ца. Нє ра хую ци Сербию, сци гова ли нам фина листи зоз Копру, Ба ня луки, Ма ґ лаю, Са ра є ва, Мо ста ру, Тре би ня, Тобуту, Тузли, Добою, За ґ ре бу, Да лю, Па лох, Подґ орици, Герцеґ Нового – поя шнює Зубович. Кед 26. мая пре гла ше ни до бит нї ки на гра дох на тим на й стар шим и на й у гляд нє й шим Фе сти ва лє мла дих по е тох у ре ґ и о ну (Алексан дар Ґабо на з Но во го Са ду, Сла дя на Будиш з Бе о ґ ра ду и Пе тар Ра коче вич з Подґ о ри ци), спу щ е на за ви са на пер ши пол ви ка тей ве ль кей ма ни фе ста циї. ■ (Конєц)

РУСКЕ СЛОВО 21

МОЗАЇК СТУДЕНТСКИ ПЛАНИ ПРЕЗ ЛЄТО

ДАЄДНИ НА МОРЮ, ЛЄБО ПРЕД ТЕЛЕВИЗОРОМ, А ДАЄДНИ ОДДИХНЮ АЖ ДОК ДИПЛОМУЮ Пишу: Лидия КОСТЕЛНИК Тамара САЛАҐ

Р

Кед слово о студентох, перша думка то финансиї хтори тей чувствительней ґрупи вельке препреченє и бриґа. Студенти ше през цали рок, през обидва семестри, намагаю дац „услов” за шлїдуюци рок, а по можлївосци и буц на буджету хтори держава софинансує и на тот способ олєгчує школованє вредним и упартим студентом

одичом чийо дзеци студенти, та и студентом, єдна зоз почежкосцох у школованю праве финансийни средства хтори нєобходни на академских, мастерских и докторских студийох. Попри тим, ту и вельочислени стресни ситуациї з хторима ше векшина студентох стрета и бори. – ,,Чи достанєм дзешатку хтора ми поможе же бим посцигол/посцигла одредзени критерий за стипендию, чи попокладам шицки приявени испити, чи ми ше уда у юнию ,,очисциц’’ предмети зоз семестра, чи през лєто будзем мушиц роздумовац о наиходзацим септемберским и октоберским испитним термину? Чи сом годзен/годна одпутовац голєм даскельо днї же бим ше наисце одпочинул/одпочинула од шицких тих думкох хтори ми преходза през главу, чи будзем мац часу пречитац кнїжки хтори сом купел/купела ище прешлого року и одпатриц филми, сериї? И, цо то тото цо я наисце будзем робиц през лєто?’’ ФОДБАЛ ДИКТУЄ ОДПОЧИВОК

– Мойо лєто будзе роботне. Стажирам, так же сом тому пошвецена. Закончуєм мастер роботу, испити покладам тераз у юнию и у юлию. Думам же нє пойдзем нїґдзе, а и кед пойдзем думам же то будзе на ,,кратши драги’’, даяки город лєбо гора, на морйо нє пойдзем. Читам фахову литературу же бим збогацела свойо знанє, алє любим пречитац и други кнїжки кед ми ше найду при руки. Попри стажираня мам план и робиц, так же я свойо лєто препровадзим роботно – гвари Єлена Дудаш зоз Коцура. Борис Рац зоз Дюрдьова роздумує о двох опцийох за тото лєто.

22 РУСКЕ СЛОВО

– Того лєта бим сцел робиц даґдзе, алє и влапиц ше баржей до ученя же бим ,,очисцел’’ цо вецей испити, а по можлївосци же бим вошол и на буджет. Тераз ме зопера Шветове першенство у фодбалу, алє док ше воно закончи, будзем озбильнєйше учиц. О морю, або о даяких других активносцох нє роздумуєм, праве прето же мам ище вельо роботи на факултету – приповеда Борис. Кристина Малацко зоз Руского Керестура, як гвари, нє ма тварди плани о лєтним одпочивку, а тото цо сиґурне то же кед попоклада остатнї два испити у юнийским термину, планує ше лєм одпочивац. – Наздавам ше же пойдзем на морйо зоз пайташками, алє зме ище нє сиґурни же дзе и кеди, а можебуц пойдзем и даґдзе зоз фамелию на одпочивок, алє и то под знаком питаня. Нє оганям буджет, бо углавним нє мам проблем дац испити, алє сом охабела даскельо за септембер же би ми тераз нє було вельо. За тоти испити починам учиц у авґусту, бо юлий мешац за одпочивок. Наздавам ше же их шицки попокладам и же у октобру нє будзем мушиц виходзиц анї на єден. Тиж през лєто ше баржей фокусирам на свойо членство у Пакт Рутеноруму и пробуєм им помогнуц, бо сом потераз нє мала вельо часу за тоту активносц – толкує Кристина. СТУДИЙНИ ПУТОВАНЯ Ивана Киш зоз Дюрдьова тераз учи, же би ше през лєто могла одпочивац и пошвециц другим обовязком. – Тих дньох рихтам юнски, а источасно и юлски испитни термин, бо плануєм витвориц буджет. У рамикох

22. ЮНИЙ 2018.

mozajik@ruskeslovo.com нашого департману за биолоґию и еколоґию постої студентска орґанизация ,,Йосиф Панчич” прейґ хторей абсолвенти, або уж дипломовани биолоґичаре водза нас, студентох, на рижни терени дзе можеме теорийне знанє применїц у пракси и звладац схопносци теренского виглєдованя. Плануєм пойсц, а у понукнуцу нам Сопотница, Власина и Овчарскокабларска клисура, дзе студенти змесцени у горских домох. После того вироятно найдзем даяку сезонску роботу, а кед ми то пойдзе по плану, пойдзем и на морйо, або даяке фине место зоз леґиньом. През лєто ше вшелїяк плануєм дружиц зоз моїм дружтвом, исц на койяки журки, а єдна од тих то вшелїяк и рок концерт у Дюрдьове ,,Дюрдьов отвореного шерца” на хторим будзе наступац Ван Ґоґ. Штредком авґуста вироятно ше почнєм рихтац за септемберски термин и помали ше будзем врацац до студентскей форми – приповеда Ивана. Борис Бучко зоз Руского Керестура того лєта планує досц путовац и пообиходзиц, алє и робиц. – Плануєм дипломовац у юнию. Думал сом пойсц перши дзень на Еґзит, вец на кампованє на Стриберне озеро од пиятку до вовторку. Концом юлия плануєм пойсц на морйо. Док ше врацим, шлїдуюци тидзень будзе и Ґуча, то сом ище нє видзел, а любел бим. Од 24. юлия идзем до Белґиї опатриц шестринїцу, бо є там на фаховей пракси. У медзичаше буд зем робиц у Руским Кере стуре – гутори Борис. Марина Сеґеди зоз Дюрдьова уж длуго нє почувствовала ,,чаривносц” лєтнього одпочивку.

МЛАДЕЖСКИ ЧАСОПИС ПРАВИ ПАУЗУ

МАК ОДХОДЗИ НА ЛЄТНЇ РОЗПУСТ У новим, юнийско-юлийским двочишлє младжского часопису МАК, хторе виходзи тих дньох „У фокусу” перши рецитатор Сербиї Мирослав Малацко з Руского Керестура, Штварта наукова конференция за студентох, младих науковцох и фаховцох, як и розгварка зоз инжинєром технолоґиї Андреу Рац з Керестура о фаховей пракси у Белґиї „МАК-ов колаж” упознава читачох зоз Марком Буилом з Коцура, школяром руского оддзелєня керестурскей Ґимназиї, як и зоз студентку китайского язика Маю Бодваи з Керестура. У „Швеце науки и технолоґиї” мож ше здогаднуц, лєбо дознац цо то танґрам, и пробовац го направиц, у рубрики „Спорт и рекреация пречитац о Спортским дружтве „Русин”, хтори того року полнї 95 роки, а у рубрики „Упознай себе” превериц историйне знанє. Понеже МАК идзе на лєтнї розпуст, та шлїдуюци раз видзе у септембру, тиж так як двочисло, зоз штирома боками вецей, нови МАК обвисцує хтори то младежски збуваня буду отримани през лєто. М. З. Г.

– Одкеди сом на факултету, лєтнї одпочивок сом давно и нє мала. Мой факултет таки же мушиме обовязно одробиц лєтню праксу у тирваню од два мешаци, так же я прешли два роки робела тоту праксу, а коло нєй сом и учела, та сом вельо шлєбодного часу анї нє мала. Того лєта сом одлучела кус ше одпочинуц. Идзем на морйо до Греческей, алє и попри моря будзем учиц и ришовац испити хтори ми остали. И през лєто, як и през цали рок, ше будзем дружиц зоз пайташками и пайташами. Часто ше знаме зисц вечарами и бавиц рижни дружтвени бависка. Кед же ми будзе допито, будзем дацо и робиц. За септемберски и октоберски термин ше починам рихтац початком септембра, завиши кеди буду испити – гвари Марина. Шицки студенти наисце вредни, алє и вони заслужую одпочинуц ше. Попри шицких обовязкох на факултету, алє и коло факултета, треба себе дац дакус оддиху. Дахто одпочивац будзе на морю, дахто даґдзе зоз дружтвом, дахто заш лєм будзе робиц таке з чим би могол оможлївиц тот одпочивок, а дахто ше, нажаль, од кнїжкох анї нє оддвої.■ 22. ЮНИЙ 2018.

РУСКЕ СЛОВО 23

ЛЮДЗЕ, РОКИ, ЖИВОТ СТРЕТНУЦЕ З ДАКЕДИШНЇМ ГОРЯКОМ МИРКОМ МАЙХЕРОМ ЗОЗ БИКИЧУ

ПЕНДРАЛ ШЕ НА НАЙВИСШИ ГОРИ

Пише: Владимир ДЇТКО

Мирко Майхер бул на найвисших горох у бувшей Югославиї, а на Триґлаву аж три раз. Гвари же кажди одход на гори велька спокуса алє и уживанє. На дзепоєдних горяцких авантурох з нїм була и супруга Єлица

И ДОСТАВАЛ ПРИПОЗНАНЯ Як длугорочни горяк за свойо активносци доставал и припознаня. Достал златну значку Горяцкого здруженя „Железничар” Югославиї, потим рижни плакети и подзекованя у Войводини и општини Шид. З оглядом на тото же вельо путовал, любел зберац вшелїяки значки з тих крайох дзе бул. И нєшка их чува у своєй колекциї.

24 РУСКЕ СЛОВО

ще як млади леґинь з Бикичу, Мирко Майхер анї нє думал же ше єдного дня будзе пендрац по найвисших горох дакедишнєй Югославиї. А праве ше тото случело кед ше 1973. року врацел з войска. Желько Дьомлия, горяк зоз Шиду, поволал го же би ше учленєл до ПСД „Железничар” у Шидзе. И попри тим же рок познєйше почал робиц у древовей индустриї „Напредак”, Майхер дзечнє прилапел поволанку и так почала його горяцка авантура. Були то часи кед ше часто одходзело по шлїдох народноошлєбодительней войни и нащивйовали значни места и памятнїки, а праве горяки часто були на таких местох.Триґлав бул найвисши верх тедишнєй Югославиї, на хтори ше Мирко три раз випендрал. Бул и на Велебиту, а вец на Проклетийох, Дурмиторе, Пелистеру... – Теди була позната такволана Велебитска трансферзала хтора була длугока 160 километри, и ми штирме горяки ю звладали за штири и пол днї. Були зме и на Сутє-

ски, було нас аж седемнацецеро зоз Бикичу и Бачинцох, та паметам же зме тоту драгу прешли за седем днї. Там ше находзи и познати пралєс Перучица. НА ТРИҐЛАВ ШЕ ЛЄГЧЕЙШЕ ВИПЕНДРАЦ ЯК З НЬОГО ЗИСЦ – Кажди одход до горох так орґанизовани же ше рано руша, бо ше до вечара шицки мушиме врациц. Кед треба, ношиме и шатри же бизме мали дзе преспац. Паметам же нас раз залапел таки моцни диждж и же зме так барз змокли, та кед зме наишли на єден горяцки дом хтори бул замкнути, розбили зме скло на облаку, вошли нука зограц ше и осушиц шмати – приповеда о своїх дожицох Мирко Майхер. По його словох, на таких драгох обовязна опрема и горяцка мапа (карта) дзе означени такволана маркация на стеблох пре ориєнтацию у просторе. Велька спокуса бул одход на Триґлав, а Майхер гвари же ше було чежше спущиц 22. ЮНИЙ 2018.

ljudze@ruskeslovo.com

як горе випендрац. Було и таке же преходзели прейґ ляду и стинох, а у ухох знало „гучац” пре розлику у прициску на висотох. Кеди-нєкеди наиходзели и на места дзе призначене хто од горякох настрадал, цо вшелїяк було и опомнуце за шицких тих хтори познєйше тамаль преходзели. Алє нє було вше так напарто, окреме кед слово о нїзших горох. Початнїки вшелїяк же нє ишли на гори на хтори ше було ризично пендрац, алє рушели, наприклад, з Фрушкей гори, Рохаль базох... – Дакеди у Югославиї були активни 16 горяцки Дружтва „Железничар”, и часто зме медзи собу сотрудзовали и дружели ше. Теди зме и часто путовали, бо зме як горяки мали шейсц гайзибански карти задармо и ище шейсц з попустом од 50 одсто. Познате було и же горяки одходзели на означованє рочнїци пребиваня Сримского фронту, а сходзели ше там дзе нєшка спомин памятнїк при Адашевцох, у напряме Товарнїка. Приходзели горяки зоз цалей Югославиї, а покойни Йовґен Папуґа з Бачинцох и я им були орґанизаторе и домашнї даскельо роки – здогадує ше Майхер. Кед ше оженєл, наш собешеднїк гвари же до горякох уключел и супругу Єлицу з хтору перше пошол на Фрушку гору. Кед им ше народзел син Мирослав, мал 17 мешаци кед рушел до Словениї до Камницкей Бистрици вєдно зоз супругу, а познєйше и на Овчар и Каблар. НЄДОШНЇТИ МОН БЛАН И ОЛИМП И у тим спорту, або гобию єст почежкосци нє лєм кед слово о пендраню. Майхер нам гвари же ше раз зоз Горяцким союзом Войводини ишло на Проклетиї, и нараз достал горучку. Гвари, то була така велька горучка же нє знал о себе. Памета лєм тото же му єдна жена з Нового Саду дала цеплу

лимунаду и добре го позакривала. Рано пришол ґу себе. Окрем путованьох и друженя за горяцтво характеристични и нащиви горякох з других жемох. Мирко нам гвари же єдного року у априлу мал горякох зоз Заґребу, були професоре музики, алє уж у маю у новинох пречитал же настрадали у нєпогоди на Велебиту. То була велька траґедия. У горяцтве, випатра, нєт гранїци, та так було и кед ше ишло на познати Мон Блан. Почали пририхтованя, алє Миркова супруга праве теди була положнїца, та ше наш собешеднїк оддумал од такей намири и драги до нєпознатого. Заплановане було пойсц и на Олимп, алє нєодлуга почала война дзеведзешатих рокох, та и з того нїч нє було. Роки прешли, часи ше пременєли и кед слово о горяцких дружтвох. Мирко нєшка у пензиї и занїма ше з овоцарством, насампредз з брескинями. Гвари же ше тераз вецей нїґдзе нє пендра пре роки и пре здравє, алє люби ходзиц пешо, та кед рано станє на пол шестей, пешо пообиходзи овоцнїки и теди прейдзе коло шейсц, седем километри. Док бул горяк, вше мал потримовку од своїх родичох, як и од фамелиї. Мал красни дожица и памятки и мило му же теди у Бикичу исновал конар горяцкого дружтва и же у валалє було заинтересованих за тот спорт. Нєшка уж иншаки часи...■

ЗАШПИВАЛ ПО РУСКИ На єдним пребуваню у горох кед ше спало у горяцким доме було горякох зоз рижних часцох держави. Дружели ше и шпивали. Алє було и тих цо нє знали дзе шицкому конєц. – Єден Словенєц шпивал по словенски, бул добре розположени и нє преставал, гоч ше нам уж барз спало. Уж сом нє знал робиц, та и я зашпивал по руски. Вон престал шпивац, слухал, а вец го звладало та и ми поспали – през шмих приповеда Майхер.

За горяками остали красни памятки на велї друженя

22. ЮНИЙ 2018.

РУСКЕ СЛОВО 25

ЛЮДЗЕ, РОКИ, ЖИВОТ НАШО ГОСЦИ: СОФИЯ И ИВАН МИЛИНОВО, ЄДНИ З НАЙСТАРШИХ НОВОСА ДСКИХ ПАРОХ

МИР У ДУШИ ЗА ДЛУГОКИ ЖИВОТ

Пише: Славица ФЕЙСА

Бачи Иван о даскельо мешаци преслави свой стоцети родзени дзень, а його супруга София – 93. Здрави розум, мудра бешеда и вше порихтани пофрантовац, то краса Милинових. Нєшка то ридкосц и кед нє найстарши, єдни су з найстарших Новосадянох хтори о своїм живоце дзечнє бешедовали за нашо новини

Б

Новосадски шивачки пейдзешатих рокох прешлого вику (София треца з правого боку)

ачи Иван народзени у новембру 1918. року, праве теди кед уцихли пушки и дзела Першей шветовей войни. О нєй му велї роки потим у Чуроґу приповедали старши, тоти цо войну прежили. Иван уж теди роздумовал же ше да до науки, алє кед ше як заняти нашол у Централним комитету Югославиї, думал же є на добрей драги. После 1948. року и вигласаней Резолуциї Информбироа, Иван ше нє зложел зоз политику тедишнєй Титовей власци и достал одказ.

– Було шицко готове, ша нє буду, озда, церпиц єдного информбировца у своїм Централним комитету! Вигнали ме у юлию 1948. року без ришеня. Врацел сом ше до Чуроґу, алє и там ми нє дали мира. Преганяли ме, випитовали, пущали... Три мешаци сом бул у гарешту у Жаблю, а вец ме пущели и я надумал сцекнуц до Румуниї. Нє удало ше ми, влапели ме. Потим сом сцел сцекнуц до Мадярскей, алє ме власци влапели у Ади и вдерели штембиль – такой на „Ґоли оток”. ДУМАЛ СОМ ЖЕ ТО КОНЧИНА – До 1953. року сом бул у лаґру на острове, а о тим цо там було знаю лєм тоти цо на нїм були. Кед себе лєм подумам же як нас психично и физично малтретировали, вше ше питам же як сом вообще остал живи. Наганяли нас на чежки роботи, ношели зме камень раз на єдну громаду, а вец з истей на другу. Було днї кед сом думал же то кончина, лєдво сом ходзел з ноги на ногу... Бачи Иван о тим цо ше там случовало роками нє шмел анї писнуц, бо добре знал же ше годзен ознова там найсц. Припове-

26 РУСКЕ СЛОВО

22. ЮНИЙ 2018.

ljudze@ruskeslovo.com

дал як там упознал и Руснацох, окреме єдного з Дюрдьова з хторим вєдно преношели камень, алє ше мена и презвиска после скоро седем деценийох, нє могол здогаднуц. Памета же кед ше врацели дому, даскельо раз ше стретли. Иван бул у Дюрдьове и нєшка зна лєм тельо же пайташ жил сам, бо го супруга охабела. ШИЦКИ ШЕ БАЛИ ДАЦ МУ РОБОТУ После „отоку” наш собешеднїк нє могол достац роботу 16 роки. Робел шицким шором, на валалє, звичайно селянски роботи же би могол прежиц. – Роздумовал сом цо и як далєй, знал сом лєм же цошка мушим пременїц... Надумал сом ше уписац правни науки о хторих сом ище як леґинь штудирал. Одрекал сом ше шицкого, наисце, алє ше ми удало. Дипломовал сом на праву и 1966. року закончел за судию, а понеже у держави хибело правнїкох, достал сом роботу у Општини у Србобрану, а вец прешол робиц до Вивершней ради у Новим Садзе од 1972. по 1975. рок. Отамаль сом пошол до пензиї на свойо 56 роки. И, нажаль, аж у своїх узретих рокох сом почал „жиц”. Зоз Софию зме ше познали оддавана, ище у младосци, и вше зме ше ту и там стретали. Вона родом зоз Надалю, алє часто приходзела до Нового Саду дзе достала роботу як шивачка. Поставали зме вше блїзши, полюбели ше и на концу повинчали – гвари Иван. А София 93. рочна жена гвари же би ше нїґда нє стретли кед би нє мала нини и андї у Новим Садзе до хторих приходзела ище у дзецинстве. – Була сом єдинїца, Цвеїчова, а кед сом ше почала дзивчиц, мац ме вжала за руку, купела штоф на капут и одведла до найпознатшого шнайдера у Змай Йововей улїци у Новим Садзе. Бул то час окупациї и гоч бомби падали, я ше мала нє лєм припатрац як ше скрава, алє учиц и скравац и шиц. Кед ше фамелия у хторей сом учела ремесло пре войну одселєла на валал, и по мнє пришла мац, а мнє ше назад на валал нє ишло. Мала сом пайташки, за бомби зме нє дзбали, та заш лєм, мацер сом мушела послухац – приповеда София. По войни закончела за шнайдерку и достала роботу у познатей фирми „Милан Дюнїч” т. є. „Новитету”. Упознала и свойого будуцого супруга з котрим одходзи до Беоґраду, алє малженство нє потирвало, та ше София о даскельо роки врацела до Нового Саду. – Перше сом патрела достац даґдзе сиґурну роботу у даєдней моцнєйшей фирми 22. ЮНИЙ 2018.

Кед надумали до банї, схопели ше и пошли

и дошла сом по „Слоґу” дзе ми ше удало запошлїц. Було добре, була сом млада и там сом робела по конєц мойого роботного вику. По хто зна хтори раз сом стретла Ивана и ту почина наша приповедка. Жаль ми лєм єдно – же зме ше скорей нє стретли, и нє мали потомство, голєм єдно дзецко. Живот нам би нам, видзи ше ми, бул виполнєтши, гоч ше и тераз на ньго нє можем поносовац. И Иван и я при здравим розуме, вон нєодлуга наполнї 100 роки, а я 93. Правда, нє могли бизме без помоци, та нам вецей як два децениї служела наша Зуска з Кисачу. Була, и остала „наша”, а понеже ю часто споминам, Иван ме радзи же тото нє шмем робиц пре други жени хтори нам нєшка на помоци. Тераз маме два жени, єдна рано навари и кус попораї, а друга медицинска шестра приходзи кажди вечар – приповеда наша собешеднїца. Бачи Иван донєдавна ходзел сам и – коло будинку, и кус далєй. Нєшка става и ходзи зоз помоцу „ходалици”. Сам шеда ґу столу и є, люби патриц телевизор, лєм гвари же барз вистанє кед длужей бешедує. Алє, гвари, мал би о чим и змахує з руку... Його супруга витална на свойо роки, и ище вше порихтана франтовац, окреме з дзецми. – Озда нас праве тот дух и отримал – предлужує вона. – Ми ше з Иваном за шицки тоти роки анї раз озбилнєйше нє повадзели, а и вон полни духа. И знаце цо, – нє бул скупенда, а анї я. Кед зме надумали дацо робиц, анї єдно ше нє бунєло, кед зме надумали до даєдней банї, пошли зме, кед дацо вон предложел, я прилапела и наспак. Добре зме ше складали и єдно друге почитовали, з єдним словом – у мире зме жили – гвари София. Озда и єдному и другому праве тото було найпотребнєйше. ■

НЄ СЦЕЛ ПОДПИСАЦ Велї роки прешли од теди як бачи Иван бул на „Ґолим отоку”, а прешло досц и од теди як вишол Закон же шицки тоти цо прежили спомнуту „голгофту”, достаню материялне надополнєнє. – Достал сом дробни пенєж, алє то нїч наспрам того цо сом страцел, а страцел сом найлєпши роки мойого живота, и нє лєм же мам на целу позарастани рани, длуго сом ше нє могол помириц же ми живот прешол так як прешол, лєм прето же сом нє подписал тото з чим сом ше нє складал – гварел на концу бачи Иван.

РУСКЕ СЛОВО 27

ДУХОВНИ ЖИВОТ ПЕРША ПРИЧАСЦ У ДЮРДЬОВЕ

ШВЕТОЧНОСЦ ЗА ШЕСЦЕРИХ ШКОЛЯРОХ

У церкви Рождества Пресвятей Богородици у Дюрдьове, внєдзелю, 17. юния на шпиваней Служби Божей, першу причасц прияли шесцеро школяре – Ваня Роман, Елеонора Винаї, Никола Надьфей, Давид Такач, Стефан Ґнип и Иван Молнар. Св. тайну причасци школяре прияли на Служби Божей хтору служел о. Борис Холошняй, а сослужели о. Михаил Холошняй и о. Данил Задрепко, котри школярох, як їх вироучитель у ОШ, пририхтал за тоту нагоду. Шпивали члени Хора „Розанов” и фамелиї Холошняй. Як здогадованє

на тоту подїю, першопричашнїки достали грамоти котри им уручел о. Михаил Холошняй. По Служби, першопричашнїком у Парохийним доме їх родичи пририхтали шветочни полудзенок. Гоч на вецей заводи було претаргнуца у формованю руского оддзелєня у дюрдьовскей Основней школи, приманє першей причасци у грекокатлолїцкей церкви ше нє претарговало. С. С.

ПЕРШОПРИЧАШНЇКИ У КУЛИ

ПОДЗЕКОВАНЄ БОЖЕЙ ДОБРОТИ У церкви св. Йосафата у Кули, внєд зелю на Служби Божей, тройо школяре прияли Першу причасц, а дзень пред тим ше и висповедали. Службу Божу служели парох о. Дамян Кича ЧСВВ и капелан о. Платон Салак ЧСВВ хтори и наказовал. Першопричашнїкох – Наталию Боднар, Уну Пирожек и Луку Османовича за тоту нагоду пририхтали о. Платон Салак и ш. Михаїла Воротняк. Як здогадованє на тоту подїю, першопричашнїки достали Памятку, молитвенїк и швичку. На концу Служби ш. Михаїла зоз шицкима виронаучнима школярами орґанизовала пригодну програму, а була и вистава малюнкох на тему „Яки Бог”, т. є. Божа доброта и молосердиє.

28 РУСКЕ СЛОВО

Дзеци подзековали вироучительом и своїм родичом на християнским вихованю. После програми була процесия и „Свят”, а парохиянє за шицких пририхтали погосценє у виронаучней сали. М. С. 22. ЮНИЙ 2018.

duhovni@ruskeslovo.com

ПЕРША ПРИЧАСЦ У СТАРИМ ВЕРБАШЕ

РА ДОВАЛА ШЕ ЦАЛА ЦЕРКВА У церкви Покрова Пресвятей Богородици у Старим Вербаше внєдзелю на шпиваней Служби Божей, двойо школяре другей класи прияли першу причасц. Всоботу, дзень пред тим ше споведали, а Службу Божу служел парох о. Алексей Гудак, хтори их за тоту нагоду и пририхтал. Того року першу причасц прияли Олена Контра и Саша Ґайдош, а дзеци през рок на виронауку ходзели и до тей парохиї и у своїх школох. Понеже два роки пред тим у тей церкви нє було першопричашнїкох, внєдзелю ше цала Церква радовала, а после Служби Божей орґанизоване и друженє за шицких присутних. А. М.

КАРИТАС НА ОКРУГЛИМ СТОЛЄ О ЗМЕНШАНЮ РИЗИКУ ОД ПРИРОДНИХ КАТАСТРОФОХ

ЕДУКОВАНИ ГРАЖДАНЄ ПОРИХТАНШИ РЕАҐОВАЦ У Темерину, 10. мая, и у будинку Општини Сримски Карловци, 14. юния, отримани округли стол на тему „Зменшанє ризику од природних катастрофох” зоз запровадзованьом сотруднїцтва на защити животного штредку и превенциї пошлїдкох природних нєщесцох, та и других обласцох дзе дїйствує Каритас. Того року Каритас имплементує проєкт „Доме, сиґурни доме” хтори ма за циль зменшанє ризику од пошлїдкох природних катастрофох и пририхтованє и моцнєнє одпорносци гражданох. Проєкт унапрямени на локалну самоуправу, основни школи и ширшу локалну заєднїцу. З имплементацию активносцох чисценя атмосферских яркох, орґанизованьом округлих столох, роботньох за школярох и наставнїкох и кампанї, плановане посцигнуц специфични цилї проєкта. Сце ше дзвигнуц свидомосц локалней заєднїци на релевантну тему, зменшанє ризика од вилївох, хтори ше можу зявиц пре екстремни паданя. Потребне и запровадзованє диялоґа и орґанизованє округлих столох з локалнима самоуправами и релевантнима локалнима актерами кед у питаню комунални проблеми хтори звекшую ризик од елементарних нєпогодох и загрожую животни штредок. На округлим столє бешедовала и мр цивилней защити Йована Лончаревич зоз Каритасу Сербиї, а присутни були представнїки полициї, огньогасцох, општинох, Червеного

22. ЮНИЙ 2018.

крижа, Центра за социялну роботу и нєвладових орґанизацийох. Анита Ґовля, координаторка и заменїца предсидателя Каритас Деканату Нови Сад, представела активносци Каритасу у Войводини од 2015. року по нєшка, як и крочаї у будучносци з акцентом на роботу Каритасу Нового Саду. – Вецей як 40 школи у АПВ и вецей як 3 000 школяре були присутни на наших роботньох и бабкарских представох – гварела Анита. – Зоз проєктами облапени и велї општини у Покраїни, а того року и дзепоєдни нови, хтори по тераз нє були, як цо Темерин и Сримски Карловци (кед слово о Каритас Деканату Нови Сад. Тримала сом роботнї у Темерину, Сириґу и Бачким Ярку. Бул и литературни и подобови конкурс на тему „Зменшованє ризика од природних катастрофох”, а найлєпши наградзени за писанє и рисованє. По Анитових словох, у тим проєкту остало ище вичисцованє яркох. У Темерину ше дополнї постояце витрозащитне пасмо и направи нове. У Сримских Карловцох ше ище одлучи же цо ше конкрено будзе робиц. Коло 13. октобра, зоз огньогасцами у Сримских Карловцох Каритас будзе мац указуюцу вежбу и роботню у школи, а так будзе и у Темерину. М. Г. К.

РУСКЕ СЛОВО 29

informator@ruskeslovo.com НА ЗДОГАДОВАНЄ Дня 29. юния 2018. року наполня ше штири смутни роки як нє зоз нами

МЕЛАНИЯ ЧОРДАШ народзена Шанта (1941–2014) Памятку на ню занавше чуваю супруг Янко, дзивка Мирослава и унук Михаел Даждиу, син Борис, нєвеста Марча и унука Ивана Чордаш

ОСТАТНЇ ПОЗДРАВ Дня 6. юния 2018. року занавше нас зохабел наш мили брат

СМУТНЕ ЗДОГАДОВАНЄ Дня 24. юния наполнюю ше два жалосни роки од нас нєсподзивано пошол до вичного спокою наш любени супруг, тато и дїдо

ЯНКО ДЖУНЯ Памятку на ньго и заєднїцки препровадзени час у своїх шерцох буду чувац брат Микуш и шестринїца Иринка Спочивай у мире Божим!

СМУТНЕ ЗДОГАДОВАНЄ Дня 22. юния наполнєло ше пол роДня 21. авґуста наполня ше два ка як престало дуркац шерцо нароки як ше преселєл до вичносци шей милей мацери, баби и прабаби наш мили оцец, дїдо и прадїдо

ЮЛИЯН РАМАЧ – ЧАМО (1963–2016) МЕЛАНА ГЕРБУТ ЯКИМ ГЕРБУТ народзена Сопка (1931–2016) (1932–2017) з Руского Керестура Красни памятки у своїх шерцох и думкох чуваю, дзивка Ната и жец Кирил, унука Соня зоз супругом Миломиром, та праунуки Василиє, Лука и Лазар Спочивайце у мире Божим!

СМУТНЕ ЗДОГАДОВАНЄ Дня 22. юния наполнєли ше 6 меДня 21. авґуста наполня ше два шаци як нє з нами наша мила роки як вецей нє з нами наш мимац, швекра, баба и прабаба ли оцец, швекор, дїдо и прадїдо

ЯКИМ ГЕРБУТ МЕЛАНА ГЕРБУТ (1931–2016) народзена Сопка (1932–2017) з Руского Керестура Памятку на їх любов и доброту зоз почитованьом буду чувац дзивка Мария, жец Йовґен, унук Златко зоз супругу Ясмину, унук Сашо зоз супругу Сандру и праунуки Филип, Ивана, Тони и Тадей Спочивайце у мире Божим!

СМУТНЕ ЗДОГАДОВАНЄ Наполнєли ше 10 роки як нє з Наполня ше 8 роки як нє з нанами наша мила ми наш мили

ВЕРУНА СИВЧ ВЛАДО СИВЧ (1934–2010) (1935–2008) з Руского Керестура У памяткох вас чуваю вашо наймилши, дзивки Марча и Геленка, и син Славко зоз фамелиями Спочивайце у мире Божим!

30 РУСКЕ СЛОВО

Нашо шерца боляци, алє ше благаме з твою нєсебичну любову и доброту. Жиєш з нами у найкрасших памяткох. Нїґда це нє забуду твойо наймилши, супруга Тат’яна, дзивка Оксана зоз супругом Мирославом и дзивка Олеся зоз супругом Драґаном и унука Юлияна Най це чуваю ангели Божи! СМУТНЕ ЗДОГАДОВАНЄ Дня 24. юния 2018. року наполня ше два роки як пошол до вичносци наш мили брат

ЮЛИЯН РАМАЧ ЧАМО (1963–2016) з Руского Керестура Чежко прилапиц правду же ши вецей нє з нами. Хибиш нам барз, алє твойо дїла доброти и твойо мелодиї благаю смуток. У своїх шерцох найкрасши памятки на тебе навики буду чувац браца и шестри з фамелиями Спочивай з ангелами Божима!

NA ZDOGADOVANW

Дня 18. юния наполнєли ше 18 смутни роки як нас занавше зохабела наша мила мац

ANA ]UBA[ (17. H££ 1922 – 18. V£ 2000)

JOAKIM ]UBA[ (7. V££ 1920 – 30. H£ 2006)

Z lxbovu i po~itovanqom родичом va{o sinove Vladimir i Miroslav zoz fameliymi

22. ЮНИЙ 2018.

informator@ruskeslovo.com СМУТНЕ ЗДОГАДОВАНЄ Дня 26. юния наполня ше 40 днї як нє з нами наша мила тета

СМУТНЕ ЗДОГАДОВАНЄ Дня 20. юния 2018. року наполнєли ше три роки як ше до вичносци преселєл наш мили и добри муж, оцец, швекор и дїдо

НАТАЛИЯ СТРИЧКО КОЛЄСАР (1946–2018) з Руского Керестура Красни памятки на ню буду чувац єй наймилши Спочивай у мире Божим! НА ЗДОГАДОВАНЄ Дня 21. юния наполнєли ше дзешец и штири роки як ше преселєли до вичносци нашо

ВЛАДИМИР ПАЛАНЧАЇ (1944–2015) з Руского Керестура ИҐОР НАДЛУКАЧ (1977–2008)

МАРИЯ НАДЛУКАЧ народзена Венчельовски (1955–2014)

Роки преходза, алє ваша любов и пожертвовносц занавше останю у наших шерцох. Вашо наймилши оцец и супруг Владимир, син и брат Борис Спочивайце у мире Божим! НА ЗДОГАДОВАНЄ Дня 21. юния наполнєли ше дзешец и штири роки як вецей нє зо мну

ИҐОР НАДЛУКАЧ (1977–2008)

Чловек жиє тельо кельо жию и памятки на ньго, а ти будзеш у наших памяткох по конєц наших животох. Твойо наймилши, супруга Фемка, син Владко, дзивка Терезка, нєвеста Тамара, жец Желько, та унуки Мирко, Дарко, Давид, Борис и Ана Спочивай у мире Божим! СМУТНЕ ЗДОГАДОВАНЄ Дня 21. юния наполнєли ше дзешец роки, и три и пол рока як нас занавше зохабели

МАРИЯ НАДЛУКАЧ народзена Венчельовски (1955–2014) зоз Нового Саду З любову и почитованьом памятки на нїх буду чувац Надлукачово Михайло, Мария и Синиша зоз Руского Керестура и Соня зоз Нємецкей Спочивайце у мире Божим! ИҐОР НАДЛУКАЧ (1977–2008)

МАРИЯ НАДЛУКАЧ народзена Венчельовски (1955–2014)

Дзекуєм за любов и пожертвовносц до нового стретнуца з вами Ваш Славо Спочивайце у мире Божим!

НА ЗДОГАДОВАНЄ На наших милих оца, мацер и братох

ОСИФ ГАРВИЛЬЧАК (1920–1998)

РОЗАЛИЯ ГАРВИЛЬЧАК (1926–2007)

МИКОЛА ГАРВИЛЬЧАК (1948–1992)

ПЕТРО ГАРВИЛЬЧАК (1955–1982)

зоз Шиду Памятки на нїх вично чува син и брат Владимир Гарвильчак зоз фамелию

22. ЮНИЙ 2018.

РУСКЕ СЛОВО 31

informator@ruskeslovo.com ОСТАТНЇ ПОЗДРАВ Нашому милому братови и бачикови

НА ЗДОГАДОВАНЄ Дня 23. юния 2018. року наполня ше три роки як вецей нє з нами наш мили супруг, оцец и дїдо

МИХАЙЛО РАЦ (1948–2015) з Руского Керестура Час преходзи, алє красни памятки и здогадованє на тебе нам вично останю. Твойо наймилши, супруга Фемка, дзивка Сандра зоз супругом Сашом, дзивка Терезка зоз супругом Марком и унукове Лука, Марио, Тони и Тадей Спочивай у мире Божим! СМУТНЕ ЗДОГАДОВАНЄ Дня 26. юния 2018. року наполня ше седемнац смутни роки як нас занавше зохабел наш супруг, оцец и дїдо

ОБВИСЦЕНЄ

ЛЮБОМИРОВИ ПЛАНЧАКОВОМУ (1959–2018) з Коцура Памятку на тебе вично буду чувац брат Михал зоз супругу Амалию и дзецми Мирославом и Владимиром

ЦЕНОВНЇК КНЇЖКОХ НВУ “РУСКЕ СЛОВО” Владимир Ґарянски: КОНЬ ЗОЗ ЧУДЕСНЕЙ НОЦИ . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .400 дин. Дюра Латяк: РУСНАЦИ (I том) . . . . . . . . . . . . . . . . . . .500 ДИН. Мелания Римар (вибрала и пририхтала): КОГУЦИК ЯРАБИК . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .200 дин. Юлиян Тамаш: СКЛАДАНЄ ИДЕНТИТЕТОХ . . . . . .500 дин. Себастиян Няради: ИНИСУР –РИКА КНЯЗА . . . . . . .300 дин. Саша Сабадош: ДАРМОЄДИ . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .200 дин. Гавриїл Костельник: РОСА И СЛУНКО . . . . . . . . . . . .500 дин. Микола Мушинка: ОД УСНЕЙ ПО ПИСАНУ ЛИТЕРАТУРУ . . . . 400 дин. Олена Планчак-Сакач: ШИТКО . . . . . . . . . . . . . . . . . . .300 дин. Mihajlo Kova~: ^ELYDZ DRINKOVA . . . . . . . . . . . .400 din. Irina Gardi-Kova~evi~: КОТУЛЬКИ И ҐОМБУЛЬКИ . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .300 дин. Људмила Попович и Надија Мирошниченко: САВРЕМЕНА УКРАЈИНСКА ДРАМА . . . . . . . . . . . . . . . .500 дин. Людмила Попович и Надїя Мирошниченко: СУЧАСНА УКРАЇНСКА ДРАМА . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .500 дин. Любомир Белей: СЛАВЯНСКИ ЯЗИК . . . . . . . . . . . . . . . . . 400 дин. Янко Рамач: НА КРИЖНЕЙ ДРАГИ . . . . . . . . . . . . . . . . . . .500 дин. Мелания Римар: ГАЙЗИБАН НА ШПАРҐУ . . . . . . . . . . . .300 дин. Микола Шанта: ШАНТОВКИ . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .400 дин. Серафина Макаї: ЗЛАГОДА . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .300 дин. Славица Шовш: БЕЗСОНИ ЛАНЦУЩОК . . . . . . . . . . . . .300 дин. Мирон Жирош: ГОРНЇЦА БАЧВАНСКО-СРИМСКИХ РУСНАЦОХ (II том) . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .400 дин. Звонимир Няради: КАПКА МИ РУЖА ДО ОКА . . . . . . . .500 дин. Микола Шанта: ВСЕЛЕНСКА ЧЕРКОТКА . . . . . . . . . . . . . 300 дин. Ася Папуґа: ГРИШКА . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .200 дин. Владимир Бесерминї: СЛОВО БОЯНА ДВОКРАЯНА . . . .300 дин

32 РУСКЕ СЛОВО

Городска управа за защиту животного штредку Городу Нового Саду, на основи члена 29. Закона о преценьованю вплїву на животни штредок („Службени глашнїк Републики Сербиї”, число 135/04 и 36/09) обявює

ЯКИМ РУСКАЇ (1933–2001) з Руского Керестура Памятку на ньго навики чуваю його наймилши Спочивай у мире Божим!

CENOVN>K MALIH I POSMERTNIH OGLA[KOH – mala ogla{ka do 20 slova ko{ta 200 dinari – mala ogla{ka vecej yk 20 slova ko{ta 300 dinari – uramikovani tekst ogla{ki, abo vin~ovanki ko{ta 500 dinari – posmertna ogla{ka na wdno pol qo ko {ta 600 dinari – posmertna ogla{ka na dva poly ko{ta 1 200 dinari. Cenovn<k va`i od 1. мая 2015. roku Ogla{ki mo` poslac na mejl office@ruskeslo vo.com лєбо ruske.redakcija@gmail i uplacic na rahunok Novin sko-vi da va tel qnej ustanovi “Ruske slovo” u banki Inteza ~islo 160-923244-82. Informaci< mo` dostac na telefon 021/ 6613-697.

о принєшеним ришеню з хторим дата согласносц на Студию о преценеьованю вплїву на животни штредок проєкта „Дїловни комплекс-продукция меблю (пременка намени зоз нєобходну реконструкцию иснуюцих пословних обєктох, поверхносци П, ВП и П+1,у рамику иснуюцохо комплекса) у Новим Садзе Ношитель проєкта „VITOROG-PROMET” ДОО, Новосадска драга число 132, поднєсол вимогу за даванє согласносци на Студию о преценьованю вплїву на животни штредок проєкта „Дїловни комплекс-продукция меблю (пременка намени зоз нєобходну реконструкцию иснуюцих пословних обєктох, поверхносци П, ВП и П+1,у рамику иснуюцохо комплекса) у Новим Садзе, у улїци Драга новосадского партизанского одряду число 6, на катастерских парцелох число 3367/1 и 3367/2 К.О. Нови Сад I, Город Нови Сад. После запровадзеного поступку, Городска управа за защиту животного штредку дня 14. юния 2018. року принєсла ришенє число VI-501-266/18 же потребне преценьованє вплїву застатого стану на животни штредок и о одредзованю обсягу и змисту студиї о преценьованю вплїву на животни штредок. Увид до предметного ришеня мож окончиц у просторийох Городскей управи за защиту животного штредку, Руменацка 110 а, Нови Сад, роботни днї у чаше од 10 до 15 годзин, на сайту Городскей управи за защиту животного штредку www. environovisad.org.rs. Заинтересована явносц може виявиц жалбу процив того ришеня у чаше 15 днї од дня його обявйованя у средствох явного информованя, по тим орґану.

22. ЮНИЙ 2018.

ИНФОРМАТОР/СПОРТ РУКОМЕТНИ ТУРНИР У ДИРОНЮ

УЧАСТВОВАЛА И КЕРЕСТУРСКА РУКОМЕТНА СЕКЦИЯ На Турниру у мини рукомету котри бул отримани у Дироню всоботу, 9. Юния, участвовали и дзеци зоз рукометней секциї з Руского Керестура. Змагали ше 14 екипи зоз околних местох, а учасц першираз вжали и рукометаше зоз Илоку з Републики Горватскей. Керестурски рукометаше одбавели штири змаганя, процив екипох з Баймоку, Сивцу, Крущичу и „БСК” з Брестовцу, нажаль шицки штири страцели, алє радосц же участвовали була велька. Турнир отримани у сали Основней школи „Вук Караджич”, а шицки змаганя прешли у спортским духу, бо важне участвовац, а нє победзиц, так же и на тот завод резултати остали у другим планє. Керестурцох на змаганє водзел тренер Славко Надь. М. Дж.

Городска управа за защиту животного штредку Городу Нового Саду, на основи члена 29. Закона о преценьованю вплїву на животни штредок („Службени глашнїк Републики Сербиї”, число 135/04 и 36/09) обявює

ОБВИСЦЕНЄ

МАЛИ ОГЛАШКИ ДИХТОВАНЄ облакох и дзверох з неопрен ґуму. Щици од витру, жими, праху и шпорує на зогриваню. Монтираме и оправяме ролетни, гармониково дзвери, пантлїково фиронґи, мрежи од суньоґох. 060/5088-433 и 025/5827-710 *** ВЛАГА? Изолуєме влажни хижи. 063/440-470 и 063/102-41-14. 22. ЮНИЙ 2018.

о принєшеним ришеню же нє потребне преценьованє вплїву на животни штредок проєкта базней станїци мобилней телефониї „Темеринска драга” Подприємство „Тelenor Common Operation” D.O.O., Оддїл Беоґрад-Нови Беоґрад, по овласценю ношителя проєкта TELENOR” D.O.O., Нови Беоґрад, Младежских бриґадох 90, поднєсол тому орґану вимогу за одлучованє о потреби преценьованя вплїву застатого стану на животни штредок проєкта радио базней станїци мобилней телефониї „Темеринска драга” у Улїци Салаш число 101 б, у

Новим Садзе, на катастерскей парцели число 3001/2, К. О. Ченей, Город Нови Сад. После запровадзеного поступку, Городска управа за защиту животного штредку дня 8. юния 2018. року принєсла ришенє число VI-501-290/18 же потребне преценьованє вплїву застатого стану на животни штредок и о одредзованю обсягу и змисту студиї о преценьованю вплїву на животни штредок. Увид до предметного ришеня мож окончиц у просторийох Городскей управи за защиту животного штредку, Руменацка 110 а, Нови Сад, роботни днї у чаше од 10 до 15 годзин, на сайту Городскей управи за защиту животного штредку www. environovisad.org.rs. Заинтересована явносц може виявиц жалбу процив того ришеня у чаше 15 днї од дня його обявйованя у средствох явного информованя, по тим орґану.

OGLA[OVANW 021/6613-697, 021/ 6624/708 e-mail: ruske.redakcija@gmail.com РУСКЕ СЛОВО 33

СПОРТ 21. ШВЕТОВЕ ФОДБАЛСКЕ ПЕРШЕНСТВО

ПЕРША ҐАРА ДИЧА ПРЕКРОЧЕНА Пише: Александар ПАЛАНЧАНИН

Репрезентация Сербиї успишно одбавела перше стретнуце на мундиялу у Русиї. З минималним резултатом звладана екипа Костарики. Ефектни ґол зоз шлєбодноиго бица дал капитен екипи Александар Коларов. У тей, першей, фази змаганьох очекую нас чежки змаганя процив Швайцарскей и Бразилу

П

РЕЗУЛТАТИ ПЕРШИХ ЗМАГАНЬОХ После першого кругу стретнуцох у спомнутих ґрупох посцигнути таки резултати – ґрупа „А”: Русия – С. Арабия 5:0; Єгипет – Уруґвай 0:1; ґрупа „Б”: Мароко – Иран 0:1, Портуґалия –Шпания 3:3; ґрупа „Ц”: Французка – Австралия 2:1, Перу – Данска 0:1; ґрупа „Д”: Арґентина – Исланд 1:1, Горватска – Ниґерия 2:0; ґрупа „Е”: Сербия – Костарика 1:0, Бразил – Швайцарска 1:1; ґрупа „Ф” Нємецка –Мексико 0:1. По конєц того тижня и у ґрупох „Ф”, „Ґ” и „Х” будзе закончени перши круг змаганьох, а почнє и други круг.

34 РУСКЕ СЛОВО

обида нашей екипи нас шицких зрадовала. Медзитим, ище вчас за вельку радосц, насампредз же нас чекаю чежки стретнуца зоз Швайцарску (пияток, 22. юния), а потим и зоз Бразилом (стреду 27. юния). За нашу репрезентацию бавели: Стийкович, Иванович, Миленкович, Тошич, Коларов, Матич, Миливоєвич, Тадич (Рукавина), Милинкович–Савич, Ляїч (Костич), Митрович (Прийович). Безсумнїву наша екипа добре одбавела змаганє. Одбрана и напад добре функционовали, та процивнїк под цали час змаганя нємал нагоду за ґол. У першим полчаше наша екипа мала даскельо добри нагоди за ґол и призначиц прешвечлївшу побиду, алє ґолман Костарики вше бул на правим месце и одбранєл бица. Перши полчас бул без ґолох. У другим слика на терену була иншака. Обидва екипи почали бавиц оштрейше и вецей нападац. Було вецей нагоди за обидва екипи. Єдну з найвигоднєйших шансох мал Сереґей Милникович – Савич кед вибил сам опрез ґолу. На ґол бил з спектакуларним бицом „ножнїчки”, алє ґолман Костарики Наваса з ногу одбранєл бице. Даскельо минути познєйше судия пискал фаул на 25 метри од ґола Костарики, а фантастични реализатор шлєбодного бица и побиди за нашу репрезентацию бул капитен Александар Коларов. По конєц змаганя бавяче Костарики почали моцнєйше нападац

на наш ґол, алє им ше нєпоспишело звладац нашу одбрану. ПЕРШИ ЗМЕ У НАШЕЙ ҐРУПИ У хвильки кед писани тот текст, ище нє були закончени шицки стретнуца у першим кругу. У ґрупи „Ф” одбавене лєм єдно змаганє – Нємецка – Мексико (0:1), а у ґрупох „Ґ” и „Х” перши змаганя були 18 и 19. юния. По резултатох перших стретнуцох у нашей Ґрупи („Е”), затераз зме перши на таблїчки зоз 3 бодами. Друге и треце место дзеля Бразил и Швйцарска зоз по єдним бодом, а на штвартим месце екипа Костарики без бодох. Нєришени ре зултат стретнуца екипох Бразилу и Швайцарскей шицких нєсподзивал. Екипа Бразилу дала ґол у першим полчаше, а вец ше поцагла же би зачувала резултат. Таку гришку у тактики „годзинкаре” нє препущели, та на самим початку другого полчасу вировнали резултат. Швайцарска дала ґол по претаргнуцу, односно виводзеню бица зоз корнера. То була очиглядна гришка цалей одбрани. После того Бразил бависко отворенше бавел, шорова ли ше добри нагоди, алє по конєц змаганя анї єдна нє вихаснована. Екипа Швайцарскей по конєц схопно бранєла свой ґол, цо и резултовало з нєришеним резултатом. 22. ЮНИЙ 2018.

sport@ruskeslovo.com

Вельке нєсподзиванє була и побида екипи Мексика у стретнуцу зоз Нємецку. Щиро поведзено, векшина очековала побиду „панцерох” насампредз же су актуални шампионє швета, алє... Як би ше поведло – лабда округла. Но, кед ше здогаднєме прешлого першенства, пред штирома роками у Бразилу, репрезентация Нємецкей лєдво прешла першу фазу змаганьох, а по конєц досягла шампионски успих. Нєсподзиванє бул нєришени резултат у стретнуцу Арґентини и Исланду. Екипа Исланду дебитант на тим пер-

СПОРТСКИ БАВИСКА „ЯША БАКОВ” – ПЕРШИ ТУРНИР У ВАРЕНЮ ПАСУЛЇ

ДЮРДЬОВЧАНЄ БУЛИ НАЙЛЄПШИ КУХАРЕ Всоботу, 16. юния опрез будинка КУД „Тарас Шевченко” у рамикох 27. Спортских бавискох „Яша Баков”по першираз отримане змаганє у вареню пасулї у котлїку. Дзекуюци учашнїком цали центер валала пахнул на смачну пасулю. ШЕЙСЦ ЕКИПИ

„ЛАДА” КОЛАРОВИ Перше змаганє наша репрезентация бавела на новим стадионє хтори вибудовани у Самири – Космос арена. Шицки запаметаме його мено насампредз же капитен нашей репрезентациї зоз ефектним ґолом (хтори подобни ґолу хтори дал Роналадо у стретнуцу зоз екипу Шпаниї) принєсол побиду на тим першенстве. З оглядом на тото же то перши дати ґол на тим стадионє, городоначалнїк „Самари”, Дмитрий Азаров, подарує нашому репрезентативцови авто – „ладу 4Х4”.

шенстве, а Арґентина нам шицким добре позната як нация хтора бави добри фодбал. Мож повесц же Исландянє мали дакус и щесца, бо Меси нє дал ґол зоз пеналу, та стретнуце закончене зоз резултатом 1:1. Значи, затераз ище чежко повесц як будзе по конєц першенства. Правда и то же на тей шветовей смотри найлєпших фодбалских репрезентацийох єст вельо добри екипи, а температура на стадионох лєм почала роснуц. За шампионску титулу велї претендую. Насмапрдз екипа Нємецкей, ту и Шпания, Портуґалия, Бразил, Французка и велї други хтори би могли буц вельке нєсподзиванє. Затераз ище вчас приношиц даяки заключеня и проґнозовац. Препущме ше страсци ґу фодбалу и навияню.■ 22. ЮНИЙ 2018.

Змагали ше шейсц екипи зоз вецей наших местох, найлєпшу пасулю уварели домашнї з КУД „Тарас Шевченко” I, главни кухар бул Мирослав Саламун, а у екипи були и Микола Кухар, Янко Цап, Владимир Балїнт и Саня Хромиш. Друге место завжала екипа КПД „Дюра Киш” зоз Шиду, у екипи були Юлиян Ковач, Лїляна Суботин, Владимир Ковач, Миланка Ковач и Борис Ковач. Треце место завжала екипа „Папивинґ” доо Вербас, у екипи були Машенька Папуґа, Сашенька Дьодєвич, Миросав Ґубаш, Звонко Салаґ и Иван Папуґа. Од штвартого по шесте место завжали екипа СД „Русин” зоз Руского Керестура у котрей були Владимир Тиркайла, Мирослав Виславски, Янко Хома, Коста Кузма и Иґор Барна, потим екипа зоз „Руского културного центру Нови Сад” у котрей були Владимир Иван, Томислав Горняк, Миро слав Фейди и Иван Виславски, як и „Тарас Шевченко” II Яким Моланр, Мирон Сабадош, Яким Барна, Мирослав Ґубаш и Яким Гарди. ПЕЙЦ ГОДЗИНИ ДРУЖЕНЯ Кухаре з екипох за котлїк достали исте количество меса – курени косци, ратички и колбасу, а присмачки могли класц котри жадали, без огранїченя.

– Тото змаганє специфичне. Дружели зме ше пейц годзини цо на других змаганьох нєт, бо на класичних спортских змаганьох кажде з екипу або ше змага. Тото змаганє ми на розуме було ище пред давцец роками, и од теди го жадам орґанизовац, а тераз нам ше удало. На нашей Скупштини увидзиме же чи ше отрима и нарок, алє верим же будзе, бо шицки учашнїки тогорочного змаганя жадаю участвовац и нарок – гварел Иван Папуґа,предидатель Управного одбору Спортского здруженя спортски бависка „Яша Баков”. Пасулю варели од пол пиятей по пол седмей, а єй квалитет оценьовал Мирко Хромиш, професийни кухар, Мирослав Такач, предсидатель КУД „Тарас Шевченко” и Иван Папуґа, предидатель Управного одбору Спортского здруженя спортских бавискох „Яша Баков”. – Смак першопласованей пасулї бул найлєпши, як и фарба. Можебуц було кущик вецей попру, алє од шицких пасульох на змаганю вона була найлєпша. Оценьовал зме фарбу, густосц, а важне було и же би зарно пасулї було достаточно уварене, а нїяк розварене – гварел член жирия и професийни кухар Мирко Хромиш. Змаганє у вареню пасулї отримане першираз, вифинансоване є дзекуюци котизациї котре була тисяч двасто динари, а помоц достата од спонзора приватного подприємств „Супермикс плус” доо Коцур. С. Саламун

РУСКЕ СЛОВО 35

СПОРТ ОПШТИНСКА ФОДБАЛСКА ЛИҐА ШИД

ОБИЛИЧ ШАМПИОН ПЕРШЕНСТВА Зоз остатнїм 22.колом ярнєй часци першенства, закончене змаганє у Општинскей фодбалскей лиґи Шид, а нови шампион фодбалере ФК „Обилич 1993” зоз Куковцох. У дербию кола Обилич госцовал у сушедним Ердевику дзе страцел од домашнїх ФК „Ердевик 2017” зоз 1:0. Обилич затримал перше емсто зоз 55 бодами, а Ердевик друге место зоз 54 бодами. Найвецей ґоли було у Вашици дзе Напредак, хтори донєдавна бул на водзацим месце, победзел Єдинство зоз Моровичу зоз 9:1. Єднота зоз Шиду победзела дома Сримец з Беркасова зоз 3:0. У Ґибарцу тиж було надосц ґоли дзе домашнї Синдєлич победзел Єдинство зоз Люби зоз 7:2. У Ямени Ґраничар бул лєпши од Омладинца з Батровцох и победзел зоз 4:2, а на концу першенства ше розбавели и фодбалере ОФК „Бачинци” хтори дома победзели ОФК „Бинґула” зоз 5:1. После першого Обилича 1993 и другого Ердевику 2017, Напредак завжал треце место зоз 52 бодами, штварти Синдєлич зоз 35, пията Єднота зоз 33, а шести ОФК „Бачинци” зоз 31 бодом. Сримец у златним штред-

ОФК „Бикич”

ку таблїчки, на седмим месце зоз 28 бодами, осме Єдинство (М) зоз 27, дзевяти Ґраничар ма 24, а дзешати Омладинєц 21 бод. На сподку таблїчки ОФК „Бинґула” на єденастим месце зоз 12 бодами и на остатнїм дванастим месце Єдинство зоз Люби зоз лєм седем бодами. Фодбалере Обилича 1993 одбавели и ревиялне змаганє на домашнїм терену зоз репрезентацию Општинскей лиґи и победзели зоз 9:3 (4:1). Пред початком змаганя Спасоя Рудич, подпредсидатель Општинского фодбалского союзу придал шампионски погар капитенови Обилича Иґорови Трґичови. Од єшенї Облич 1993 ше будзе змагац у Медзиопштинскей фодбалскей лиґи Срим у хторей ше зоз општини Шид уж змагаю ОФК „Бикич” и ФК „Гайдук” зоз Вишнїчева. Фодбалере ОФК „Бикич” закончели успишно сезону у Медзиопштиснкей фодбалскей лиґи Срим. У останїм змаганю сезони, у 30. колє на домашнїм терену, победзели водаци Полет зоз Нових Козарцох зоз 4:0. И попри пораженя Полет затримал перше место на таблїчки зоз 62 бодами, а Бикичанє завжали одличне шесте место зоз 50 бодами. После змаганя фодбалере ОФК „Бикич” и Управа клуба преславели добри пласман у лиґи. Вл. Дї.

МЛАДЕЖСКИ ДЖУДО КЛУБ „ВЕРБАС”

МИХАЙЛО НА ДРУГИМ МЕСЦЕ У Новим Садзе у Спортским центре Войводини 9. юния отримане змаганє у джудоу, а на тим змаганю участвовал и школяр зоз Коцура, Михайло Буила зоз трецей класи, котри ше змагал у катеґориї до 40 килограми. Михайло Буила зазначел красни успих, односно освоєл друге место, а нє вельо му хибело же би бул и перши. На змаганю участвовали вкупно 150 млади джудисти зоз цалей

36 РУСКЕ СЛОВО

Войводини, та конкуренция була наисце моцна. Михайло Буила тренира джудо у малдежским Джудо клубе „Вербас” зоз Вербасу, а на змаганє их водзели тренере Преґраґ Диздар и Неманя Паїч зоз джудо клубу. Окрем Михайла Буили зоз ОДЖК „Вербас” на побиднїцки постамент ше випендрали ище Уна Узелац, Нина Срданович, Стефан Миклош, Лука Василєвич и Давид Шиячки. З. К. 22. ЮНИЙ 2018.

sport@ruskeslovo.com

ЧЕРВИНКА ЗАСЛУЖЕНО У ФИНАЛУ БАРАЖА ЗА ВОЙВОДЯНСКУ ЛИҐУ

ИСКРОВО ПО РАЖЕНЄ, АЛЄ И УСПИХ ФК „Искра” - ФК „Червинка” 1:5 (0:3) Коцур: патрачох: 600, судия Н. Петрович (Шайкаш). Ґол за Искру: Радулович. Ґоли за Червинку: Кишюгас 2, Радманович, М. Суботич и Керекеш. ИСКРА: Филеп, Иван, Дамир Ґубаш (Сталевич), Юшкович, Дякович (Дрляча), Малацко (Перович), Мароєвич, Радулович, Дамян Ґубаш, Сердар и Ваяґич. ЧЕРВИНКА: Дюришич, Кочич, Ивич, В. Вуйович, М. Радманович, Драґович, Й. Суботич (З. Вуйович), М. Суботич, Кишюгас (Радойчич), Й. Радманович и Керекеш (Бабич). После пораженя од 2:0 у Червинки у першим змаганю баражу за пласман до Войводянскей лиґи, руководство и

ОФК „ВЕРБАС” У ФИНАЛУ БАРАЖА У другим полуфиналним змаганю у Младенове реванш змаганє одбавели домашня Будучносц и ОФК „Вербас” зоз Вербасу. Вербащанє до Младенова пошли зоз предносцу од 1:0 и шицко було отворене. Домашнї после першого полчасу водзели зоз 2:0 и мали резултат котри их вод зел до финалу баража. Медзитим, стредком другого полчасу єден домашнї бавяч нашеднул на провокацию вербаского центерфора и достал директни червени картон. Бавяче ОФК „Вербас” искусно вихасновали бавяча вецей, дали єден ґол, та змаганє на концу закончене зоз резултатом 2:1 за Будучносц, алє пре дати ґол у госцох ОФК „Вербас” прешол до финалу баража. 22. ЮНИЙ 2018.

бавяче Искри верели же то резултат котри годни досцигнуц и пласовац ше до финалу баража. Вошли Искрово фодбалере до бависка видно мотивовани и од початку почали бавиц аґресивно, а ґол у перших 15 минутох би вельо значел, як бавячом Искри, так и численей коцурскей публики котра пришла потримац Искру, медзитим, у пиятей минути, после єдней гужви у каребним просторе Искри, Червинка дала ґол. Вчас прияти ґол демотивовал коцурских бавячох, понеже им требало дац штири ґоли же би прешли далєй, а то уж було барз чежко. У 25. минути, после єдней гришки Искровей охрани шицко було ришене кед искусни Предраґ Кишюгас звекшал резултат на 2:0 и принєсол вельку радосц своїм навиячом котри тиж у красниим чишлє пришли до Коцура потримац свою екипу. После другого приятого ґолу Искрово бависко ше цалком разпадло, мотивация опадла, та до конца прешого полчасу госци зоз Червинки дали и треци ґол и на одпочивок ше пошло зоз резултатом 3:0 за Червинку. Други полчас бул чиста формалносц, понеже ше знало хто побидзи и хто ше пласовал до финалу баражу. Госци зоз Червинки заш лєм нє зменшовали прицисок и у перших 15 минутох другого полчасу дали ище два ґоли, та ше шицки на трибинох злєкли ше Искра на домашнїм терену дожиє праву катастрофу. Заш лєм, Искрово бавяче ше дакус таргли и до конца змаганя нє прияли вецей анї єден ґол, а Радулович дал и почесни. Без огляду на тот резултат, цо ше дотика ФК „Искра” шлєбодно мож повесц же сезона була барз успишна, понеже Искра як дебитант у Подручней лиґи Суботица завжала треце место на концу сезони. На початку сезони циль бул же би ше остало у лиґи и кед би дахто теди понукнул таки конєц сезони вироятно би шицки прилапели таки резултат. Но, у медзичаше апетити поросли, алє заш лєм у тей сезони пласман до Войводянскей лиґи виостал, цо нє значи же нову сезону коцурски фодбалере нє одбавя лєпше и успишнєйше.■ З. Колєсар

РУСКЕ СЛОВО 37

ИНТЕРМЕЦО

ХЛАДОК И ГОРУЦИ ТЕПШИ

Аня Гудак

Од того числа, та по септембер, наша новина як часц лєтнєй шеми ознова почина зоз рубрику Хладок и горуци тепши”, у хторей у каждим чишлє буд” зеце мац нагоду пречитац даскельо рецепти, колачи, идеї цо вариц за полудзенок. Пишце нам, окреме зазберуйме рецепти од наших бабох, нашо руски єдзеня, най нам останю як шлїд за будуци ґенерациї. З тей нагоди, порихтали зме вам руски колач хтори наволали на жимно”, вироятно ” прето же тото цесто и кед ше го положи до фрижидера можеце хасновац и ютре дзень .

(од Люпки Цвеїч)

Усипац 1 шольку за билу кафу млєка до шерпенки, дакус млєко злїциц , положиц квас и 4 ложки цукру. До судзини дзе будзеце мишиц положиц єдну килу муки, масци лєбо марґарину як пол, 125 гр , 4 жовчки и кус солї. Ту дзе мука, долївац млєко зоз квасом и мишиц цесто так, да воно будзе твардейше . Найлєпше би було кед би ше цесто охабело през ноц. Но, кед нє сцеце чекац, накадзи цесто скишнє, такой можеце з нїм робиц. Форма колачох як подковки. Поступок правеня На хлєбовку посипеце дакус цукру, зоз цалого цеста одщиппуєце фалаток по фалаток, кладзеце го на цукер, формуєце го на длуговасто, так же бисце го могли нафиловац зоз маджуном. Цесто круцице и як го круцице так ше тота потковка будзе мачац до цукру. Шоруєце до намасценей и помученей тепши и кед подковки скишню, можеце печиц на 200 ступнї док цесто нє почервенї, дас 20 минути.

12.

38 РУСКЕ СЛОВО

Колачи на жимно 2.

1.

4.

3.

Потребне: ■ 1 шольку за билу кафу млєка ■ єден швижи квас ■ 4 ложки цукру ■ 1 килу билей муки тип 400 ■ марґарин або масц 125 ґр. ■ 4 жовчки ■ кус солї.

7. 6.

5.

8. 9.

11.

10.

22. ЮНИЙ 2018.

ИНТЕРМЕЦО

ХЛАДОК И ГОРУЦИ ТЕПШИ

(од Таня Салонтаї)

Густа юшка зоз мауни лєбо бундавкох Кед сезона мауни лєбо бундавкох треба вихасновац нагоду и правиц вше кед мож зоз швижей желєняви. Та вихаснуйце и ви. Положиц до шерпенки бундавки Потребне (мауну) порезану на ■ 1 килу (а мож и менєй) коцочки, наляц мауни, лєбо бундавки воду и положиц ■ 1 коцку за юшку єдну коцку за юшку ■ 1 ложичку солї, по смаку и дакус солї. Кед ше ■ 2 ложки муки бундавки уваря , з ■ 2-3 ложки шметанки боку розмишац дас 2 ложки муки зоз воду и усипац до юшки. Кущичко най превре. На концу положиц и 2-3 ложки шметанки. Тоту исту густу юшку мож правиц и зоз месом – порезац месо на коцочки, лєбо швиньске, лєбо зоз курчеца. Алє перше го видинстовац, и кед є уж мегчейше додац бундавки лєбо мауну. Кухарки ше дава на волю чи до того єдзеня положи дакус цеску, лїсце зоз петрушки, мархви, копру, шицко по смаку, уж хто цо люби.

1.

2.

3.

4.

Пише: Емилия ЧИЗМАР

РОЗДУМОВАНЄ НАГЛАС – У ХЛА ДКУ й лаге б д и е штр ш же ц у є д . ке мн ька надпо одзина л и Хв єтки нє р спл субєкт а ч ачуловитро л а ач рїм йма очслух е в ьо иг #ган птачов #ше „Значи, престань ме волац, видумовац нови причини, правиц ше шалєни, 100 раз сом ци гварела щухай мойо число, кед зосцем дацо Я НАВОЛАМ ТЕБЕ! И, забога, престань волац мою маму – добре же ше нє ганьбиш!!” #Топшоп

, . ей зуби е е , а аєр он м ” р в ! ф ки , яки урик я аш очи а ф „Зн ма н ґур о и он и в як в дард тло к Я н е ста естр и к к о та ис ло #в ш еи #як Ма, фейсбук мертви, левел: дошлєбодзце своїм бабом най направя профил. #слабисиґнал #хижанабивана

22. ЮНИЙ 2018.

РУСКЕ СЛОВО

39

ИНФОРМАТОР, ОГЛАШКИ, ИНТЕРМЕЦО

ГЛАСНЇК ПО РУСКИ РОК LXXIV ЧИСЛО 25 (3790) НОВИ САД, 22. ЮНИЙ 2018.

ЦЕНА 30 ДИНАРИ

■ ПРЕПОРОД РУСНАЦОХ

Фото: С. Саламун

У КРАЛЬОВИНИ СГС

ОГЛЯД НУ ЦЕ НА ПРЕ ШЛОСЦ оволуєме читачох новинох „Руске слово” же би помогли препознац особи на старих фотоґрафийох. Пре точне идентификованє особох на сликох, хтори маю окремну музейну вредносц, потребна помоц од ширшей явносци. Шицки фотоґрафиї настали у дакедишнєй фотоґрафскей роботнї Бруґошових у Руским Керестуре. Кажду фотоґрафию ше подпише зоз одредзену шифру, та кед же препознаце даєдну, лєбо вецей особи на фотоґрафиї, модлїме Вас же бисце явели до Заводу на число телефона 021/548-421, лєбо на мейл: zavod.rusini@gmail.com.

П

Фотоґрафия: 0692P

■ ЯРЕЦ ВИТЛАЧЕНИ, ПОЧАЛА КОСИДБА ЖИТА