Issuu

ГЛАСНЇК ПО РУСКИ РОК LXXII ЧИСЛО 20 (3681) НОВИ САД, 20. МAЙ 2016.

■ КРИЗА МЛЄКАРСТВА – ФОКУС У КОЦУРЕ

Фото: Вероника Вуячич

ЦЕНА 30 ДИНАРИ

■ ЕВРОПА –

ОГЛЯДНУЦЕ НА ПРЕШЛОСЦ

ВИЧНИ ТЕАТЕР

еб редакция „Руского слова”, у сотруднїцтве зоз Заводом за културу войводянских Руснацох, Музейом Войводини и Покраїнским заводом за защиту памятнїкох, поволує читачох новинох „Руске слово” и нащивительох сайта (www.ruskeslovo.com) же би помогли препознац особи на старих фотоґрафийох. Фотоґрафиї хтори ше будзе обявйовац на сайту и у новинох диґитализовани, а пре точне идентификованє особох на сликох, хтори маю окремну музейну вредносц, потребна помоц од ширшей явносци. Шицки фотоґрафиї настали у дакедишнєй фотоґрафскей роботнї Бруґошових у Руским Керестуре. Кажду фотоґрафию ше подпише зоз одредзену шифру, та кед же препознаце даєдну, лєбо вецей особи на фотоґрафиї, модлїме Вас же бисце явели до Заводу на число телефона 021/548-421, лєбо на мейл: zavod.rusini@gmail.com. Фотоґрафиї ше будзе обявйовац длугши часови период, а на сайту буду пошоровани на окремним месце, так як виходза у новинох.

ПОМОГНЇЦЕ, РОЗПИТАЙЦЕ ШЕ, ПРЕПОЗНАЙЦЕ!

Фотоґрафия: K006a_0149P

КРИЗА АВТОРИТЕТОХ Ми сами себе прето же зме Руснаци можеме цешиц, можеме ше пишиц, нє одрекац ше власного идентитета, алє то за народ у векшинским положеню найчастейше нє Пише: академик Юлиян ТАМАШ значи вецей од орнамента, у смислу „пала пать, маме ми Кед би глави калапи були, а витор задул, кажде би бежал и меншини и вони маю векши права аж и од припаднїза власним калапом. Так то нє лєм прето же нам дїдове кох державотворного народу”, гоч шицки знаме же то польо попри поля орали, хто кельо, алє и прето же зме обєктивно нє так. Там дзе власц, моц и пенєж, найчастепрез час нє вредновали дїла по глїбини и обсягу, алє у йше, точнєйше нїґда, меншини нєт. психи нам формована матрица же истей значносци три- Костельника любиме и почитуєме, бо написал ґраматицец кнїжки Костельниково на трох язикох, або двацец ку руского язика и першу кнїжку рускей поезиї. Алє, кеКовачово, як и гарсточка мудросцох Михала Биркаша, льо з нас пречитали його цале дїло, ище менєй кельо роабо приповедки В. Сабо-Дайка. Кед после штерацец ро- зумели. Тельо пальци на єдней руки. кох учительованя Петра Кузмяка керестурским „предня- Хто нєшка спомина Михала Ковача, а цали живот нє могол на перши бок „Руком” предложене дац у ского слова”, бо бул, церкви поче сни столок, Костельника любиме и почитуєме, бо написал нїби, українски нациопредняци ше побунєли ґраматику руского язика и першу кнїжку рускей листа. Нє могол аж же „най себе учитель стопоезиї. Алє, кельо з нас пречитали його цале дїло, на анї кед умар. И теди то лок купи, кед таки добри ище менєй кельо розумели. Тельо пальци на єдней руки... нє була вистка. бул, озда себе заробел на Хто нє шка споми на столок”. Знаюци то, Костельник у Єфтайовей дзивки „предняком керестур- Папгаргая, а цали живот хвалєл Руски Кере стур як ским” анї мена нє дава, наволує их иронично предняк идилу, свой Макондо. Правда, у остатнєй кнїжки приповедкох „Збегньовчаре” Кере стур нє идила, алє стреєден, предняк два, предняк три итд. Образовац би нам ше за познаванє наших жридлових док празновиря, сплєткох и зависци, антиидила, спевредносцох, за познаванє стредку у хторим жиєме, а тиж цифичне пекло. и же бизме у швеце, у своїм фаху, були дома. То окрем- А шицки вони стабилизовали, сцерпено, упарто и зоз на тема за другу нагоду. Нєшка бешедуєм о кризи авто- пошвеценима животами. Судзаци по урбаним гумну лиритетох у литератури, креативней моци руского язика тератури младих, руску традицию млади нє читаю, нє виражиц и охранїц идентитет и указац меру креативно- сцу ю анї упознац як власни корень. До литератури сци нашого єства. То єдино можеме у литератури, бо уходза з марґиналних ґрупох и пишу на рижних суржисвою економию и свою дипломатию нє маме. Без лите- кох, язичних мишанїнох, без основного познаваня руратури зме рошлїни, або домашнї животинї наволани на- ского язика. ционални меншини, людзе нїзшого шора. Меншини му- Сцеме викрочиц з власного двора до стреднєй Европи и ша почитовац кажду векшинску власц. Народ у векшин- швета. А кед словенски академик Йоже Поґачник написким положеню би едуковац же би прилапели меншини ше сто боки студиї о поезиї свойого студента, нїхто то як себе ровни, гоч знаме и за основани ткв. меншински анї зоз словом по руски нє обяви. Кед у марцу 1993. комплекс. Я го нє мам, алє вон обєктивно постої, нє лєм отримам на универзитету Ла Сал ЗАД серию преподавапре одношенє власцох ґу меншином, алє и прето же бог ньох и у американским Конґресу потребу демилитаризанє дал шицким єднак таланти, анї исти емисийни моци циї Балкану – же би рушел там дзе просперитетни норхасновац инструменти держави на власни хасен. Хто ма дийски жеми одкеди ше Шведянє одрекли свойого мивецей власци, ма вецей и одвичательносци, та и ґу тим у литаризма – нїхто то нє обяви. Нїхто нє обяви анї мойо мешачни преподаваня українистом Львова у октобру меншинским положеню. 1996. року. Серби и нєшка нє знаю же 2014. вишол „Центурион” на штирох язикох, та и на нємецким, а Беч то положел до преслави 650 рокох свойого универзитета. Хто пречитал, кед нє мою литературу, а воно мою руску серию од седем кнїжкох зоз хторима основана универзитетска славистика. Нє знам чи би бул єден палєц. Алє кед бачи у даяким руским валалє на углє „скашлє”, е, то уж вистка од националного значеня. Та так, єдно бизовне: покля нє направиме розлики у глїбини, ширини и значносци витворених дїлох поєдиних авторох, кед нє будземе розликовац гору од пиљки, остава нам руских „преднякох” вишмейовац так, як то ище Костельник робел и предлужиц процес своєй деґенерациї и асимилациї.■

2 РУСКЕ СЛОВО

20. MAЙ 2015.

УВОДНЇК

ЗМИСТ Пише: Борис ВАРҐА, одвичательни редактор

КЛЮЧИ ОД ЕВРОПИ

■ Тижньовнїк 4–5. Осма схадзка Националного совиту Руснацох 6–7. Руснаци у Сриме достали комби

■ Нашо места 8. Медзинародни польопривредни саям у Новим Садзе 11. Дзень побиди означени з Амбасаду України

■ Економия 12–13. Криза млєкарства у Коцуре

■ Култура и просвита 14. Ретроспективна вистава Силвестера Макая 16. У Керестуре отримани рочни дзецински концерт

■ Людзе, роки, живот 20–21. З другого боку творчосци – Микола Шанта 22–23. Стретнуце – Михал Панкович з Пишкуревцох

■ Духовни живот 24–25. Водица постала тирваце одпустове место

■ Информатор

26–31. Оглашки и In memoriam

■ Спорт 33. Дудаш витворел норму за Олимпияду 34. Турнир у столним тенису у Шидзе На насловним боку – З представи „Божеска ноц”, у режиї Звонимира Павловича Авторка фотоґрафиї – Вероника Вуячич

Два, на перши попатрунок, цалком розлични подїї означели прешли тидзень. Перша, важна за руску заєднїцу у Сриме – додзельованє ключох од комбия, котри уручел Национални совит Руснацох. Нє мож ше нє здогаднуц як шицко почало, кед сом о. Владимира Еделинския Миколку пред пар роками наволал же би написал текст за колумну „Анатомия нашого часу”, о тим яки потреби видзи за його духовни рейон и заєднїцу у Сриме, о. Миколка ми теди на телефон гварел же би тельо того сцел поробиц, же нє зна одкаль почац. Алє у центру його колумни було написне слово „комби”, важни за зазберованє, сходзенє припаднїкох нашей заєднїци. Слова ше оцелотворели нє прето же вишли у „Руским слове”, алє прето же на нїх Сримци вєдно з Националним совитом упарто робели. Написане слово лєм яснєйше дефиновало цилї... Друга важна подїя з єдней од пейц жемох нашей Горнїци – України. На Евровизиї нє победзел Мижо, Марча, або Юлка, алє – кримска Татарка Джамала и то зоз писню котра ма моцне политичне порученє. У барз зложених ґеополитичних одношеньох там, єй побида за нас ма вецейнїсте значенє. Перше – же сучасне українске дружтво гетероґене и же у нїм єст места за розлични види културних и вирских идентитетох. Друге – же Европа нє може постац „твердиня” за други култури, окреме за муслиманох котри ше нашли у штред войнових збуваньох, вшадзи на юговостоку Европи. И треце – же Україна будзе менєй толерантна на сепаратизем, як цо була потераз. Сербия то розуми, бо и сама остала без часци своєй териториї, алє єдну Джамалу на сербскей сцени ище вше чежко задумац... За нас найважнєйше з того порученє же Горнїца – то виключно културне и филозофске питанє. И як така, вона занавше останє наша. Пишце нам – ruske.redaktor@gmail.com

* ”РУСКЕ СЛОВО” – гласнїк по руски * Виходзи каждого пиятку * Снователь Национални совит рускей националней меншини * Видава НВУ ”Руске слово”, Нови Сад * Перше число вишло 15. юния 1945. року у Руским Керестуре * Адреса: НВУ ”Руске слово”, Булевар ошлєбодзеня 81/7, 21000 Нови Сад * Редакция: заменїк одвичательного редактора Иван Сабадош – редакторе/ки – Дюра Винаї, Мирон Горняк-Кухар, Михайло Зазуляк, Александар Паланчанин, Олена Планчак-Сакач, Славица Фейса, Ясмина Дюранїн; новинаре/ки – Мария Афич, Влада Дїтко, Сенка Надь, Сандра Барань, Ана Маркович, Танита Ходак * Язична редакторка – Блажена Хома-Цветкович * Технїчна редакторка – Люпка Цвеїч; компютерски обробок – Вероника Вуячич, Мария Гудак, Таня Салонтаї * Телефони: 021/6613-697, 021/6624708, 021/6623-076; 021/6621-433 * Телефакс 021/528-083 * Предплата за цали рок: у жеми 1 500 динари, а у иножемстве 100 евра * Жиро-рахунок Banca Intesa a.d. Beograd 160-923244-82 * Девизни рахунок 160-0050870024999-53 * Рукописи ше нє враца * Друкує Друкарня ” Maxima graf” Пет роварадин * E-mail: ruske.redakcija@gmail.com * Web site: www.ruskeslovo.com * YU ISSN 0350-4603 * COBISS SR-ID 15915778 * Друковани тираж 2 100 *

Direktorka MARTICA TAMA[ *** Odvi~atelqni redaktor dr BORIS VAR]A

20. МАЙ 2016.

РУСКЕ СЛОВО 3

ТИЖНЬОВНЇК ОСМА СХАДЗКА НАЦИОНАЛНОГО СОВИТУ РУСНАЦОХ

НАШО УСТАНОВИ БУДУ У ВЛАСНИХ ПРОСТОРОХ

Пишe: Mихайло ЗАЗУЛЯК

На порядней, осмей схадзки Националного совиту (НС) Руснацох у тим зволаню, хтора всоботу, 14. мая, отримана у Руским Керестуре, найвецей бешедоване о маєтно-просторних питаньох: Совит преда квартель, а купи други у Новим Садзе, опредзелєни пенєж за оправянє будинку за Дом Руснацох у Коцуре, купена найстарша хижа у Керестуре, як и комби за потреби Руснацох у Сриме

крем того, на схадзки Националного совиту прилапени финансийни и звити о роботи у 2015. року орґанох Совиту, звити и плани роботи установох хторим є снователь и соснователь, а потвердзени и одлуки Вивершного одбору хтори приношени од остатнього зашеданя Совиту. На початку схадзки, на хторей присуствовали 17 од 19 членох, предсидатель Славко Рац у мено Совиту членїци НС Олени Папуґа повинчовал на доставаню ище єдного посланїцкого мандату у Народней скупштини Републики Сербиї. Пред дискусию о звитох о финансийним дїлованю и роботи Совиту винєшене же и ревизорски тим „Ревизиї плус про” з Беоґраду утвердзел же лоньске дїлованє НС Руснацох, односно трошенє достатих средствох було у складзе з приходами з буджету Републики Сербиї. З того жридла НС у 2015. року достал 9 милиони 339 131 динар, з уровню Покраїни 3 милиони 204 тисячи, док пренєшни средства зоз 2014. року були 457 885 динари. Зоз 2015. до того року пренєшени коло 623 тисячи. О РОБОТИ ОДБОРОХ И ИНСТИТУЦИЙОХ Понеже членїца Совиту Олена Папуґа у дискусиї предсидательови Рацови зауважела же у 2015. року нє часто ходзел на схадзки Координациї НС-ох, та други сходи, членом Совиту о тим будзе доручени окремни звит. Вязане за звит Вивершного одбору Совиту, попри похвалох Миколи Ґубаша же добре пририхтує схадзки НС, Олена Папуґа и Миломир Шайтош зауважели же ше шицки питаня предискутує на Одборе, и лєм понукнє на гласанє членом Совиту. Як гварели, робота ВО би мала буц транспарентнєйша, а члени Совиту би требали буц упознатши з розправу и одлуками на тим целу. Предсидатель НС Славко Рац одвитовал же НС функционує прейґ роботи фахових одборох и ВО, а їх схадзки и робота явни и отворени за шицких. На соботовей схадзки вецей члени Совиту окреме похвалєли роботу секретара НС Танї Арва Планчак, котра, як гварели, кед им

4 РУСКЕ СЛОВО

потребне ма шицки информациї о роботи Совиту и Руснацох, кооперативна є и вше порихтана помогнуц. Финансийни звит и звити о роботи орґанох НС, як и звити о финансийох и дїлованю Руского народного театру (РНТ) „Петро Ризнич Дядя” за прешли рок и План роботи за 2016. прилапени з векшину гласох, лєбо єдногласно, а дате и позитивне думанє о финансийним и звиту о роботи Заводу за културу войводянских Руснацох (ЗВКР). У кратших рисох звити и плани потолковали директоре тих институцийох – Серґей Тамаш Заводу и Ивана Дудаш РНТ, а попри нашей явносци уж познатих витворених проєктох ЗВКР, Тамаш наглашел же ше сполнює и финансованє з других жридлох, на основи конкурованя з проєктами. Так у 2015. року Завод по тей основи витворел милион 242 399 динари, конкурованє з проєктами будзе предлужене, а Тамаш окреме визначел же Покраїнска буджетна инспекция нє мала анї єдну заувагу на дїлованє Заводу. Нєдавно Покраїнска влада меновала и нови Управни одбор ЗВКР, з часци у пременєним составе як то скорей вигласане и предложене на Националним совиту, на цо подпредсидатель Совиту Микола Шанта зауважел же то окончене под „уплївом политики”. У дискусиї о роботи Заводу, вязано за Централну шветочносц националного швета Руснацох, Олена Папуґа поставела питанє же прецо у тим заобидзени Бачинци и предложела же би ше и там основало Подручну канцеларию НС, а тота инициятива вироятно будзе розпатрана на одборох Совиту. Директорка РНТ Ивана Дудаш визначела же 2015. рок Театер закончел позитивно, без длуствох, же були витворени два премиєри, а представи госцовали и по вецей наших местох. Як проблем винєсла же уж два роки Покраїна Театра финансує лєм єден проєкт, та пенєжно помага и снователь – НС, а потребу за госцованьом представох РНТ по наших местох у дискусиї визначели и дзепоєдни члени Совиту. Пре рестриктивни покраїнски буджет, финансиєр РНТ у тим року опредзелєл лєм 550 тисячи динари, но планує ше 20. MАЙ 2016.

ТИЖНЬОВНЇК и на средства з НС, як и нови – од Општини Кула, так же будзе витворена єдна премиєра, а госцованя оставаю порядна обовязка нашого Националного театра. МАЄТОК СОВИТУ Пре ище вше судски нєрозришени маєтно-правни одношеня коло приватного квартелю коло простору новосадского РКЦ, преунапрямена донация од 30 тисячи еври хтору Совит достал од Апостолского еґзархату за грекокатолїкох у Сербиї, и опредзелєна є за ришованє других актуалних просторних питаньох. (Слово о трансакциї примарно планованей за одкуп спомнутого квартелю, цо предусловиє за вибудов Дому за школярох у Новим Садзе. – Ред.) Одлучене же НС преда квартель у Новим Садзе, у улїци Миленка Ґрчича 9 (висудзени од Еви Барановей) за 35 тисячи еври. За квартель найдзени купец хтори уж дал и капару. За пенєж достати з предаваня того квартелю будзе купена хижа у Новим Садзе, у улїци Матици сербскей, хтора ше водзи як квартель, поверхносци 75 квадрати. Квартель будзе купени за 45 тисячи еври, а розлика будзе надоплнєна з дотациї Совиту од Апостолского еґзархату. После адаптованя, за цо ше будзе глєдац окремни средства, до спомнутого простору ше преселї Завод за културу войводянских Руснацох, а потим и НВУ „Руске слово” до своїх просторийох у Футожскей улїци, дзе тераз роби Завод. „Руске слово” у будунку „Дневнику” однєдавна плаци квартелїну коло 80 тисячи динари мешачно, цо би ше зашпоровало з преселєньом до власного простору, як гварел предсидатель НС Славко Рац, Завод будзе на лєпшей локациї як тераз, а ище значнєйше же з тима ришенями нашо установи буду у своїх власних просторох. Активносци на вибудови Дому школярох и простору за РКЦ у Новим Садзе ше предлужи по судским розришованю спомнутих маєтно-правних одношеньох, цо и гамує тоту задумку, а средства донациї од Еґзархату буду надополнєни з часци висудзеного ище єдного квартелю од Еви Барановей (а по леґализованю цалого будинку у хторим тот квартель), як и на основи контракту Заводу и НВУ „Руске слово” о укладаню до адаптованя простору у Футожскей улїци. Контракт подпи-

СТРАТЕҐИЮ ШЕ ЗАШ ЛЄМ СПОЛНЮЄ? Длугшу полемику на схадзки НС виволал нєдавно отримани Округли стол о витворйованю Националней стратеґиї Руснацох – од констатацийох же Стратеґия нєдобра, та ю треба меняц, же ше ю нє применює, по становска же ше роби по напрямкох зоз Стратеґиї, алє ше на ню нє вше поволує. Окреме то присутне у образованю и култури. Заключене же потребне знова орґанизовац подобни сход, алє з вельо векшим информованьом и одволаньом на ньго, и у одвитуюцшим термину.

сани на 13 роки, a до адаптациї уложени коло 33 тисячи еври. На основи предрахунку фаховцох, зоз спомнутей донациї шейсц тисячи еври опредзелєни и за адаптованє Колєсаровей хижи у Коцуре, обок при Доме култури, хтора будзе вжата под квартелїну за будуцу Подручну канцеларию НС, односно Дом Руснацох у тим месце. Значна часц роботох будзе поробена и добродзечно, гварел на схадзки Совиту Микола Ґубаш, з власнїком хижи будзе подписани контракт, а менована и роботна ґрупа хтора будзе надпатрац адаптованє. Як визначел Ґубаш, то нє виходзенє з Дому култури, алє з часци и його преширйованє, понеже будуци простор повязани з Домом култури, а у будучносци можлїве и купованє тей хижи. З донациї Еґзархату Совит за 12,5 тисячи еври купел и комби марки „фолсваґен” за потреби Руснацох у Сриме, а у тей суми ураховане и реґистрованє и други трошки. Исти дзень 20. MАЙ 2016.

по схадзки НС комби и придати на хаснованє, а попри за други потреби, найвецей ше будзе хасновац за превоженє дзецох з руских местох у шидскей општини на рижни образовни и културни активносци. Надпомнїме же спомнути суми лєм пре лєгчейше ориєнтованє виражени у еврох, алє шицки трансакциї буду у динарскей проциввредносци. Национални совит потримал пилот-проєкт Руского културного центру з Нового Саду о привоженю дзецох-фолклорашох на проби до Центру. За тоту намену РКЦ анґажує окремну превозку за превоз дзецох з вецей часцох городу вецей раз мешачно, а надополнєнє превожнїкови НС обезпечи з ребалансом буджета. Предсидатель Славко Рац винєсол и информацию же концом априла, на трецей лицитациї, купена найстарша руска хижа у Руским Керестуре на Вельким шоре, за цо у буджета Совиту плановани наменски средства. Хижа купена за коло 109 тисячи динари, а коло правних питаньох, у купованю хижи помогла и адвокатка Мария (Салак) Йоксович. Шлїдзи єй адаптованє и приводзенє до намени, у сотруднїцтве зоз Заводом за защиту памятнїкох Войводини. На питаня членох Совиту, визначене же шицок спомнути нєрухоми и рухоми маєток уж, лєбо будзе у власносци Националного совиту Руснацох. ПОТВЕРДЗЕНИ 15 ОДЛУКИ Дзешец єдногласно, а пейц з векшину од 15, лєбо 16 гласами „за”, НС всоботу потвердзел 15 одлуки свойого Вивершного одбору, хтори принєшени медзи двома схадзками Совиту. Як на схадзки гварел його предсидатель Желько Ковач, ВО одлуки приношел и у консултованю з предсидателями, лєбо членми своїх ресорних одборох, а одноша ше на даванє думаньох о пременки назвох улїцох у Шидзе и Новим Садзе, о кандидатох за директорох образовних установох у Новим Садзе, Вербаше и Жаблю, о кандидатови за редакторске место у РТВ, та на препоруки о проєктох з обласци информованя и култури з хторима установи и орґанизациї з нашей заєднїци конкуровали до городских управох Суботица и Нови Сад, як и на конкурси у Покраїни и Републики. З того визначиме же Покраїнски секретарият за образованє, предписаня, управу и национални меншини-заєднїци на Конкурсу за дотациї орґанизацийом етнїчних заєднїцох у Войводини за руску заєднїцу того року опредзелєл лєм 350 тисячи динари (скорей то було 1,2 милиони), и на ВО препоручене, а на НС потвердзене, же би по 50 тисячи динари достали седем нашо манифестациї – „Хорски фестивал Карпати”, Драмски мемориял Петра Ризнича Дядї, „Червена ружа”, „Костельникова єшень”, „Коцурска жатва”, „Най ше нє забудзе” и „Мелодиї руского двору”. На тот конкурс сцигли 23 проєкти зоз 14 наших орґанизацийох. Тиж так, ВО Министерству култури и информованя Републики Сербиї препоручел же би средства достали 9 проєкти наших установох и орґанизацийох, а як поведзене на схадзки, наша заєднїца конкуровала зоз 14 проєктами. Медзи нїма пейц нє сполньовали условия конкурсу, а од 9 препоручених, Министерство култури средства опредзелєло лєм двом – 300 тисячи динари за „Черену ружу” и 200 тисячи за Мемориял. Понеже нє шицки општини од Совиту глєдаю думанє о проєктох з обласци култури хтори приходза з рускей заєднїци, будзе им послата заувага. На схадзки Совиту прилапене задзекованє Михала Рамача на членство у Одборе за информованє, место нього пошвидко будзе вибрани нови, а вязане за членство у одборох, роботних целох и пододборох Совиту, поведзене же ше, на основи їх активносци, на єшень пририхта реорґанизацию членства. Понеже Руснаци з Горватскей предложели же би ше и їх главну манифестацию „Петровски дзвон” учишлєло до нашого Календару манифестацийох, тото предкладанє будзе розпатрене на Одборе за културу НС. „Петровски дзон” би до Календару вошол у тим смислу же би нашо КУД доставали боди и за участвованє на „Дзвону”, без даяких других обовязкох.■

РУСКЕ СЛОВО 5

ТИЖНЬОВНЇК

РУСНАЦИ У ШИДСКЕЙ ОПШТИНИ НА ХАСНОВАНЄ ДОСТАЛИ КОМБИ ПРЕВОЗКУ

ШВИДШЕ СЦИГНЮ ТАМ ДЗЕ ТРЕБА

соботу комби привежени до порти Лєтнєй владиче скей ре зиденциї, а на тот завод, за корманьом бул предсидатель Вивершного одбору Националного совиту Желько Ковач. Домашнї з нєсцерпеньом чека ли дарунок, а були присутни представнїки КПД ,,Дюра Киш” зоз Шиду на чолє з предсидательом Златком Маньком, потим предсидатель КПД ,,Иван Котляревски” з Бикичу Деян Боба ль, Владимир Джуня спред бачинского дру-

6 РУСКЕ СЛОВО

жтва ,,Драґен Колєсар”, подпредсидателька НС Наташа Еделински Миколка и член Националного совиту Юлиян Ковач, предсидателька Одбору за културу НС Ґабриєла Саянкович, о. Владимир Еделински Миколка, потим про свитни роботнїки и други особи з нашей заєднїци. – Ище пред даскельома роками Руснаци у шидскей општини виражели потребу за комби превозку же би лєгчейше превожели и зазберова ли дзеци и школярох ,членох КУД-ох и за други потреби хтори им олєгчаю роботу и ище баржей повяжу Руснацох на тим подручу. Национални совит за тоту потребу опред зелєл 12 тисячи еври и на таки спо соб допоможе активно сцом Руснацох у тей часци Сриму –гварел Желько Ковач на шветочно сци хтора з тей нагоди орґанизована. Ковач потим ключи комбия придал Наташи Еделински Миколка, подпредсидательки НС и координаторки Подручней канцелариї НС у Шид зе. Предсидателє трох КПД у шидскей општини ше зложели же комби пре воз ка оможлї ви лєп шу кому ни ка цию, окреме кед єст потреби за транспортом меншого числа членох. На тот спо соб, гваря, буд зе лєпша комуникация ва ла лох Бикичу, Беркасова и Бачинцох зоз Шидом, як и 20. МАЙ 2016.

ТИЖНЬОВНЇК Шиду з спомнутима ва ла лами кед слово о транспотрних потребох за одход на проби, потим же би ше вожело школярох або за одходи на наступи у шидскей општини, лєбо на одда лєнши де стинациї. З тей шветочней нагоди, предсидатель Националного совиту Руснацох Славко Рац наглашел же НС сполнєл скорей дату обецунку и же до ставанє комбия буд зе барз значне нє лєм за роботу КУД-ох, алє и за школярох, потим потреби

ПОРАДА КОЛО ХАСНОВАНЯ У Руским доме у Шид зе понд зелок отримана схад зка представнїкох трох руских дружтвох зоз шидскей општини на хторей бешедоване о такволаних ,,технїчних питаньох” у вязи хаснованя комбия, а хтори напредок муша буц ришени. На схад зки нє були представнїки Националного совиту Руснацох як першобутно було нависцене, алє стретнуце з нїма нєодлуга буд зе отримане кед би мал буц и прилапени Правилнїк о хаснованю комбия.

Церкви и подобне. На дарунку ище раз под зекова ла Наташа Еделински Миколка, подпредсидателька НС, а присутни добре поопатра ли комби звонка и зоднука” розпитова ли ше о його характеристикох, ”а дзепоєдни шедли и за кормань... Зоз до ставаньом комбия задовольна и наставнїца Златка Сивч Здравич хтора гвари же часто мушели питац превозку од општини Шид кед треба ло зоз школярами пойсц на змаганє у рецитованю, або на змаганє з руского язика. – Пририхтуєме ше за традицийну манифе стацию ,,Ве селинка” у Новим Сад зе и наздавам ше же уж з тей нагоди буд земе мац ришени проблем з транспортом и же буд земе путовац на до статим комбию – наздава ше наставнїца Златка Сивч Здравич.■ Вл. Дїтко

20. MАЙ 2016.

STANOVISKA

Пише: Дюра ВИНАЇ, новинар

СУДЬБА НА ШКИНТАЛЬКИ Концом децембра 2012. року цешели зме ше же зме єдногласно прилапели „Националну стратеґию Руснацох у Сербиї по 2010. рок” и гуторели же судьба у наших рукох; концом априла, по сле три и пол рока, заключели зме же имплементация стратеґиї „шкинта”. З нагоди трирочнїци, новинарови, котри ше сцел пре знац покля ше сцигло зоз єй ре а лизацию, дате до знаня же о тим буд зе орґанизована явна трибина, розправа, округли стол. Та так, на округли стол, наволани „Национална стратеґия и єй имплементация”, котри орґанизовала Роботна ґрупа при Роботному целу за науку, єдного вовторку на єденац пред поладньом, од штирох предсидательох одборох, як ношительох роботи Национаного совиту, присуствовал лєм єден. Гевти други були завжати, як на свад зби зоз Старого завиту. Здогаднїме, имплементация – запровад зо ва нє, окон чо ва нє, при ме нь о ва нє дачого у пракси. Одбори Националного совиту у пракси найважнєйши за нашу руску заєднїцу. У найовшим зволаню Совиту анґажовани 40 особи, фаховци у своїх обласцох, вибра ни по ри жних еснаф ских кри те ри ю мох. Тиж так, прейґ двох пододборох и трох роботних целох анґажовани ище 34 особи, исто так доказани ентузиясти котри ше радо прилапели нєлєгких обовязкох вязаних за руску заєднїцу. Вєдно 74 особи. У мед зичаше, од документа по котрим бизме треба ли робиц и пароли же „Судьба у наших рукох”, вельо того ше по гор ша ло – у Дюрдьове уж други рок нє маме руске оддзелєнє, у Коцуре зме лєдво на збе ра ли на єд но, Спо ро зу ме нє зоз Европску Унию у члену 23. о де фи но ваню права меншинох застарює нашо положенє... Судьба шкинта, и у наших є рукох. vinaji.net

РУСКЕ СЛОВО 7

НАШО МЕСТА ОТВОРЕНИ 83. МЕДЗИНАРОДНИ ПОЛЬОПРИВРЕДНИ САЯМ У НОВИМ САДЗЕ

НАЙВЕКШИ ГУЖВИ КОЛО МЕХАНЇЗАЦИЇ

На Сайме ше през седем днї представя вецей як 1 500 викладателє зоз 60 державох. Мож опатриц сучасни польопривредни машини, механїзацию, алат, древка, при велїх фирмох ше розпитац о кредитох, a oрґанизовани и числени културни змисти и фахово преподаваня

ого року єст 10 одсто вецей викладательох як влонї, медзитим, гевти котри потераз нащивйовали Саям углавним увидза стаємних викладательох и подобни змисти як и прешлих рокох. По гужвох коло штандох обачиц же нащивительом найинтересантнєйши машини и механїзация, а вельке понуканє прицагло и числени осиґуруюци хижи и банки хторим то вигодне место за понуканє кредитох за польопривреднїкох. Того року Манифестация ма вельки одгук, медзи иншим и прето же ю урядово отворел предсидатель Сербиї, Томислав Николич. Вон визначел же Польопривредни саям традицийно найзначнєйши привредни саям у реґионє, хтори и у найгорших часох доприношел Сербиї так же ше прейґ нього дознавало о нових технолоґийох и уводзело ше их до процесох продукциї. Ґу тому, Саям роками промовує Сербию и єй потенцияли, та є прето за нашу державу найзначнєйша привредна манифестация. На отвераню були и министерка польопривреди и защити животного штредку Снежана Боґосавлєвич Бошкович, министер привреди Желько Сертич, городоначалнїк Нового Саду Милош Вучевич, амбасадор Италиї у Беоґрадзе Дюзепе Манцо, та други министрове и дипломати зоз Сербиї и иножемства. Того року Италия жем-партнер тей манифестациї, та ше на Польопривредним сайме представяю 16 подприємства и коло 50 привреднїки з тей держави. Амбасадор Манцо гварел же Италия уж сотрудзує зоз Сербию у автомобилскей и текстилней индустриї, банкарским секторе, а убудуце приоритет будзе отверанє нових роботних местох и розвой привреди. Наступ Италиї на Сайме унапрямени, насампредз, на продуковательох котри заинтересовани за уводзенє нових технолоґийох до продукциї. Компаниї з тей жеми нашим польопривреднїком понукаю часци за машини, опреми за млєкарство, машини за продукцию пелетох, залївни системи, приключни машини, опрему за статкарство, италиянски овоцово древка, а презентую и опрему за преробок. – У прешлим периодзе зме зоз Италию подписали билатерални спорозуменя о сотруднїцтве у польопривреди хто-

8 РУСКЕ СЛОВО

ри обезпечую пласман наших продуктох на италиянске тарґовище, як и їх продуктох на нашо тарґовище. Италия позната по своїх винїцох, продукциї овоци, алє и єдна є зоз водзацих державох у продукциї орґанскей поживи, а зоз

ВИКЛАДАТЕЛЄ Спомедзи 1 500 викладательох зоз Сербиї и иножемства, свойо продукти каждого року викладаю и подприємства з наших местох, медзитим, каждого року як кед би их було вше менєй. Дзепоєдни зоз самостойних викладательох хтори зме видзели на Сайме то подприємство „Бест&ко интернационал ґруп доо” зоз Вербасу и „Вос системи” зоз Жаблю.

фаховима конференциями жадаме нашим польопривреднїком оможлївиц же би учели од найлєпших – виявела министерка Боґосавлєвич Бошкович. Єдна зоз значнєйших фахових конференцийох з назву „Италия – Сербия – Партнерство у аґробизнису” отримана такой по отвераню Сайма, дзе фаховци бешедовали о можлївосцох хтори понука, лєбо будзе понукац продукция яблукох, черешньох и ягодох. – Овоцарство ше указало як добри способ розвою нєрозвитих часцох Сербиї. Продукция овоци добра идея, алє перше треба окончиц рейонализацию – значи же треба окончиц анализу жеми и на основи аґроеколоґийних условийох у каждей часци Сербиї треба же би ше ховало овоц хтора там ма добри условия – потолковал проф. др Зоран Кесерович зоз Польопривредного факултету у Новим Садзе. Медзинародни польопривредни саям тирва до пиятку, 20. мая, а цени уходнїцох исти як и влонї – 200 динари за дзеци, пензионерох, колективни нащиви школярох и студентох, 500 динари за одроснутих и 350 динари за колективни нащиви одроснутих. Покровителє Сайму Министерство польопривреди и защити животного штредку, „Дженерали осиґуранє”, Институт за польодїлство и заградкарство и „Аґропанонка”.■ Сенка Надь

20. МАЙ 2016.

НАШО МЕСТА ПАЛОМНЇЦТВО ДО УКРАЇНИ

ВОЗБУДЛЇВЕ ДОЖИЦЕ ПАСХИ Керестурска парохия того року од 28. априла по 3. май орґанизовала паломнїцтво до України. Коло пейдзешат паломнїки зоз нашого Еґзархату, зоз Руского Керестура, Коцура, Вербасу, Нового Саду и Суботици мали нагоду там преславиц Вельку ноц по юлиянским календаре Перша станїца на пейцдньовим путованю до України бул Ужгород, а потим паломнїки були у Крехове, Львове и Мукачеве, дзе ше нащивело даскельо грекокатолїцки церкви и манастири. Госци видзели и упознали славенє и тамтейши способ пририхтованя за Пасху. Перши дзень у Ужгородзе ше обишло стари замок и грекокатолїцку катедралу святого Крижа. Другого дня ше пошло до креховского манастира дзе ше могло поклонїц Исусовому гробу. Там ше ґу Христови идзе на клєчаци, та аж и стари людзе хтори чежко ходза, сцу випочитовац тот обичай. Нєдалєко од манастира находза ше и два пещери до хторих нє було чежко пойсц, окреме младим. Пещери глїбоко у лєше и до нїх ше скривало жительство у войнових часох. У векшей пещери поставени и олтар. Зоз Крехова паломнїки пошли до Львова, дзе ше окрем Велькей ноци, праве тих дньох преславйовало и 760-рочнї-

ШЕВЧЕНКИВСКИ ГАЙ На Вельку ноц, внєдзелю, паломнїки були у Шевченкивским гаю. То комплекс – етно музей на отвореним. У нїм ше, попри стаємней поставки, з нагоди вельконоцних шветох отримує рижни концерти. Комплекс зложени зоз часцох хтори представяю рижни краї України, як цо Буковина, Галичина, Лемковина, Гуцулщина, Закарпатє... До каждей з тих часцох пренєшени ориґинални церкви и хижи з одредзеного краю. Кажда хижа ма свойого домашнього хтори дочекує госцох. Цали етно валал активно жиє. У нїм людзе указую госцом як ше дараз жило и робело. Там єст вельо козакох хтори тиж указую живот своїх предкох на тих просторох.

цу снованя городу, та у нїм була барз святочна атмосфера. Интересантне же ше там кошарки почина пошвецац уж всоботу, бо би ше внєдзелю нє сцигло, тельо вельо их єст. У церквох ше цалу соботу служи Служби Божо, єдна за другу, а на концу каждей ше пошвеца паски. У України барз вельо млади ноша свойо кошарки на пошвецанє. Окреме интересантне же у Львове през тоти швета шицки ходза у вишиваних кошульох, односно у народним облєчиве, та аж и мали дзеци. У наших крайох таке маме нагоду видзиц ище лєм на даєдних фолклорних фестивалох. У Львове ше опатрело даскельо познати места, як Високи замок, грекокатолїцку церкву святого Юря и грекокатолїцку церкву, такволану Преображенку, опрез хторей забили Гавриїла Костельника. У Львове паломнїки на Вельку соботу вечар були у Всеночним. Богослуженє почало на єденац годзин вечар и тирвало три и пол годзини, цо нам було нєзвичайне, бо ше у нас нє служи таки длуги богослуженя. Служба иста як наша ту, у Войводини, алє там прекрашнє шпиваю семинаристи, цо було окремне дожице. На концу ше ище пошвецало паски, медзи хторима була и наша, та ше швето препровадзело зоз пошвеценим пасхалним єдзеньом. На концу паломнїцтва ше пошло до Мукачева и грекокатолїцкей церкви, як и до Мукачевского замку и памятнїку хтори пошвецени Александрови Духновичови. Михаїл Римар

КОЦУРСКИ АКТИВ ЖЕНОХ ПРЕСЛАВЕЛ ЮВИЛЕЙ

70-РОЧНЇЦА ОЗНАЧЕНА У ВЕЛЬКИМ ДРУЖТВЕ Актив женох КУД „Жатва” зоз Коцура того року означує 70-рочнїцу роботи, а як и каждого року у маю, и того у Коцуре орґанизоване друженє женох, хторе отримане 14. мая у Пелетовей сали. Попри домашнїх, на друженю були и представительки вецей як 30 здруженьох з местох у Сриме, Банату и Бачкей, односно коло 300 особи. Госцох було зоз Руского Керестура, Вербасу, Зомбора, Башаиду, Плавни и велїх других местох ширцом Войводини. 20. МАЙ 2015.

Предсидателька коцурского Активу женох Коцана Колєсар з тей нагоди госцуюцим здруженьом уручела подзекованя за сотруднїцтво, як и твори Милана Добровольского Ранчева, котри за тоту нагоду подаровал 140 свойо кнїжки. Подзекованя спонзоровала Бензинска станїца „Тутнєвич”, а орґанизовац друженє помогли ище коло 30 спонзоре хтори потримую роботу Активу женох. На друженю грал орке стер „Дюла и приятелє”. А. М.

РУСКЕ СЛОВО

НАШО МЕСТА КОНСТИТУОВАНА СО ШИД

РАНИСАВЛЄВИЧ ПРЕДСИДАТЕЛЬ СКУПШТИНИ, А ВУКОВИЧ ОПШТИНИ Зоз потвердзованьом мандатох одборнїком, пондзелок конституована Скупштина општини Шид на хторей були присутни шицки 39 одборнїки хтори достали мандати на виберанкох 24. априла. Схадзку з початку водзел найстарши одборнїк Никола Видич, а после вибору предсидателя СО, з тайним гласаньом длужносц превжал Велимир Ранисавлєвич, 53-рочни транспортни технїчар зоз Илинцох, а Никола Видич, новинар зоз Бачинцох вибрани за його заменїка. За предсидателя Општини вибрани Предраґ Вукович, дипломовани економиста зоз Шиду и потерашнї директор ЯКП „Стандард” и поверенїк Сербскей напредней странки за општину Шид. Вон за його заменїка предложел Зорана „,Сербия победзує – Александар Вучич” меновани Снежана Семеновича, дипломованого инженєра аґроеконимиї и по- Павлица за предсидательку Одбора, Зоран Видович за заметерашнього директора ЯП за квартельни услуги и будовате- нїка, а за членох Милица Зец и Бранко Новакович, як и Силльну жем. На предкладанє предсидателя Вуковича, вибрани вия Косанич спред СРС, др Бранислав Маукович спред и дзевец члени Општинскей ради. Драґан Ґутич, дипломова- СПС-ЄС и Деян Булатович зоз Желєнєй еколоґийней партиї ни економиста, Дьордє Томич, поднїматель и Далибор Ста- – Желєни, хтора у коалициї зоз лїстину „Час за шорових ровлас, будовательни технїчар буду члени ОР на стаємней людзох” хтору творя ДС, ЛСВ, СДС, Желєна еколоґийна роботи. Одборнїки за членох ОР вибрали и Миту Аврамова, странка – Желєни и ЛДП. машинского технїчара, Милену Петко, дипломованого инПредставнїки одборнїкох опозициї зоз ДС, ЛСВ, СДС и женєра лєсарства, Миломира Уґлєшича, транспортного тех- ЛДП, як и СРС и СПС, после приношеня ришеня о потверднїчара, Живана Илича, пензионера, Везованю одборнїцких мандатох, нару Цикушу, за хтору наведзене же ма пущели скупштинску салу. Од опоЗАД ЗЕ КО ВА НЄ ВУ Я ДИ НА штредню фахову проготовку и Цвєтка зицийних одборнїкох остали Деян ВАСИЧА Ракича, пензионера. Булатович зоз Желєнєй еколоґийЗа секретара СО менована Милана Вуядин Васич зоз СНС на концу сха- ней странки – Желєни и др БраниМомчилович Свилокос, дипломована слав Маукович зоз СПС, хтори глаправнїца, а потерашня секретарка Лю- дзки задзековал на одборнїцке место, по- сали за вибор руководзацих Скупнеже є, як наглашел, у зраженю интеребица Тодорович Славнич ше одпитала сох, бо є заняти у општинскей управи. штини и вивершней власци, так же понеже одходзи до пензиї. СО формова- Пременки у одборнїцких шорох ище одлуки принєшени зоз 25 гласами ла комисию за примопридаванє длужно- будзе, бо на места одборнїкох хтори ви- одборнїкох, а лїстина „Сербия посци, а тиж меновани и скупштински Од- брани до вивершней власци приду шлї- бедзує”– Александар Вучич ма 23 бор за административни и мандатско- дуюци з лїстини. од 39 мандати. Вл. Дїтко имунитетни питаня. Спред лїстини

У РУСКИМ КЕРЕСТУРЕ

ҐИМНАЗИЯЛЦИ ПРЕСЛАВЕЛИ 40-РОЧНЇЦУ МАТУРИ

Треца ґенерация школярох обновеней рускей ґимназиї, хтора седемдзешатих рокох прешлого вику у Руским Ке-

10 РУСКЕ СЛОВО

рестуре робела як Оддзелєнє Ґимназиї „Жарко Зренянин” з Вербасу, внєдзелю, 8. мая, преславела 40-рочнїцу матури. До того керестурского Оддзелєня 1972. року були уписани 27-еро школяре, котри матуровали 1976. року, а класни старшинове им були Яков Кишюгас и уж покойни Владимир Бесерминї. Спомедзи 21-ого живого бувшого матуранта, котри тераз жию у Керестуре, Коцуре, Новим Садзе, Осиєку, аж и у Лондонє у Велькей Британиї и у Канади, на сходзе у Руским Керестуре були 16-еро. Спомедзи 27-ерих матурантох з тей ґенерациї, 15-еро закончели факултети, еден докторовал, а єден уж и пензионер. М. З. 20. МАЙ 2016.

НАШО МЕСТА РУСКИ КЕРЕСТУР: ДЗЕНЬ ПОБИДИ ОЗНАЧЕНИ И З АМБАСА ДОРОМ УКРАЇНИ

ПАМЕТАЦ – ЖЕ БИ ШЕ НЄ ПОВТОРЙОВАЛО З нагоди 9. мая, Дня побиди над фашизмом, як и 8. мая, Дня примиря у Другей шветовей войни, амбасадор України у Сербиї Олександер Александрович учашнїком Народноошлєбодительней войни (НОВ) з Руского Керестура придал пригодни дарунки

зень побиди означени и з панахиду за погинутих борцох у керестурскей церкви, пригодну програму у Каритасу и покладаньом квеца на памятнїк борцом НОВ у центре Керестура. Вєдно з домашнїма, означованє пририхтала Амбасада України у Беоґрадзе и Союз Руснацох Українцох Сербиї. Панахиду у Катедралней церкви служели парох о. Михайло Малацко и капелан о. Михайло Шанта, а попри борцох ветеранох и їх фамелийох, на панахиди були и амбасадор України у Сербиї Олександер Александрович и перши секретар Амбасади Наташа Миркевич зоз сотруднїками, предсидатель Вивершного одбору Националного совиту Руснацох Желько Ковач, чолнїки Союзу Руснацох Українцох Сербиї Боґдан Виславски и Йоаким Грубеня, предсидатель Церковного одбору Юлиян Фейди и други Керестурци и госци. По панахиди у просторийох Каритасу на чесц ветераном Амбасада України пририхтала пригодну програму, на хторей амбасадор Александрович подзековал на їх доприношеню у закончуюцих борбох за ошлєбодзенє, вєдно зоз Червену армию, односно борцами єй Трецей

УПОКОЄЛ ШЕ ВЕТЕРАН ЯКИМ ДУДАШ После означованя Дня ошлєбодзеня од фашизмa, по обявйованє того тексту, у медзичаше ше упокоєл єден з двох ветеранох присутних на тей подїї, а то Яким Дудаш Мийов (на фотоґрафиї у штредку), народзени 1925. року. Учашнїк бул НОВ од 29. новембра 1944. року у закончуюцих борбох за ошлєбодзенє од фашизма. Од школярских дньох при учительови Михалови Ковачови учленєл ше до Руского народного просвитного дружтва и цали живот бул свидоми чувар и пестователь своєй националней припадносци. По войни, як параст бул активни и у дружтвеним живоце, у управних целох ПК „Перши май” и општини. Поховани є 15. мая на керестурским теметове. 20. МАЙ 2016.

українскей армиї. Амбасадор тиж наглашел яке важне їх шведоченє хторе би тиж требало помогнуц младим ґенерацийом же би паметали тото цо було и намагали ше чувац мирне нєбо у заєднїцким европским доме. Александрович ше при тим огляднул и на войново зраженя у України, на тоти цо були на тих просторох, та констатовал же ше обидва держави вєдно закладаю за спомнути цилї. У шветлє побиди на нацизмом бешедовали и парох о. Малацко, хтори наглашел же подобне зло и нєшка постої, а за зло досц даскельо злобни людзе и вельо послушни. – Намагайме ше нє буц медзи послушнима, гоч яку твар ма тото зло, а и нашо ветеранє нам доказ тей нєлєгкей борби – заключел о. Малацко и подзековал амбасадорови на потримовки. Желько Ковач тиж подзековал ветераном, а визначел и добре сотруднїцтво українскей амбасади и Националного совиту. Зоз историйного угла, о участвованю Руснацох у Другей шветовей войни бешедовал историчар Сашо Сабадош, а пригодну поезию читал Тарас Чапко з Дюрдьова. У мено Амбасади України ветераном придате квеце у фарбох українскей застави и пригодни дарунки на чим, як и на тим же на нїх нє забуваю, подзековал Яким Дудаш Мийов. Присутни и госци у центре Керестура на памятнїк погинутим борцом у Другей шветовей войни положели квеце у мено України, у мено Союзу Руснацох Українцох, у мено ветеранох, а у мено локалней самоуправи квеце положела предсидателька Скупштини општини Кула Снежана Мркаич. Мркаичова подзековала амбасадорови Александровичови же з тей нагоди пришол и до Керестура и же вєдно з Општину Кула, як мултикултуралним штредком, чуваю памятки на тоту важну историйну подїю. Мария Афич

РУСКЕ СЛОВО 11

ЕКОНОМИЯ КРИЗА МЛЄКАРСТВА У КОЦУРЕ

ПРЕДАЦ КРАВУ, ЧИ ШЕ НАЗДАВАЦ ЛЄПШОМУ Пишe: Танита ХОДАК

Зоз статкарством и продукцию млєка занїмаю ше коло 20 обисца у Коцуре хтори тримаю коло 200 крави дойки. Чежки обставини, мала цена млєка, коло 25-30 динари за литру, и вшелїяки одношеня держави и приватнїкох ґу малим продуковательом часта причина прецо хлїви у валалє вше празнєйши

оками назадок, у Коцуре вецей млєкарнї одкупйовали млєко. Валалчанє сотрудзовали з дакедишнїм „Сомболедом”, Новосадску млєкарню, меншима приватнїками, як и млєкарню „Дана” зоз Вербасу. Кед нє одвитовали условия у єдней млєкарнї, прешло ше до другей. Як час преходзел, подприємства заверали одкупни места. Остала лєм „Дана”, хтора нєшка у Коцуре ма монопол у одкупйованю млєка. ОСТАТНЯ КАПКА У ПОГАРЕ Статкаре зоз чежку роботу свойо хлїви конєчно наполнєли з вецей кравами дойками. Поносовали би ше на цену млєка, алє су цихо, бо маю бриґу же чи одкуп наисце будзе сиґурни. – Плановали зме ище укладац, а тераз ше уж барз предумуєме. Зоз таким одкупом, може ше случиц же ютре нєт дзе предац млєко, я нє знам чи вообще вредзи далєй плановац – поносовал ше Звонко Русковски. – После тельо рокох видзим же ми ше вше баржей завера тоту драгу, и вше менєй верим же ше дацо пременї. На-

исце, тельо ше наздаваме и чекаме, а з рока нарок вше баржей прицискаю. И други продукователє млєка у Коцуре ше пред двома тижнями зочели зоз нєкаждодньову ситуацию. После вше шорових резултатох анализованя млєка, велїм продуковательом зоз „Дани” сцигли резултати у хторих писало же їх млєко ма нєдопущене количество бактерийох и же ше одкуп претаргує на шлїдуюци 10 днї. Парасти ше одразу нашли у безвиходней ситуациї и нє знали кадзи з такима количествами млєка. По вицеку претагнуца одкупу, ре зултати млєка були ознова добри, и одкуп предлужени. Управнїк млєкарнї „Да на” Ми ло рад Пудар за „Руске слово” тол кує же млє карня нє може одкупйовац нєодвитуюце млєко, и же зоз тим пре тарг ну цом да ли статкаром часу же би злєп ша ли ква ли тет свойого продукта. – Направели зме корективни мири пре

Звонко и Таня Русковски

12 РУСКЕ СЛОВО

20. МАЙ 2016.

ЕКОНОМИЯ квалитет млєка. Квалитет млєка нє одвитовал стандардом. Конкретно зме каждому од нїх гварели у хторей часци им млєко нє добре. Бо, нє можеме анї ми одкупйовац и правиц готови продукти, кед нам нє одвитує сировина, и дальши процес продукциї нє може буц адекватни – гварел Пудар. После даякого часу як одкуп млєка знова урядово почал, пред даскельома днями ознова є претаргнути пре подобну причину. ПАРАСТОМ ПОДОЗРИВИ РЕЗУЛТАТИ АНАЛИЗИ Медзитим, парасти прешвечени же тоти анализи нє точни. – Як можлїве же пред претаргнуцом одкупа млєко було добре, вец одразу мало вельо бактериї, а потим кед ше предлужело одкупйовац млєко мало барз мало бактериї, кед я през цали тот час нїч у продукциї нє пременєл? Уж вецей роки хаснуєм исте дезинфекцийне средство и пред и после доєня, и на доїлкох – гвари Русковски. Таке становиско ма и Миле Черан, хторому тота подїя була капка хтора преляла погар, та одустал од статкарства. – Плановал сом ше прешириц на 30-40 гарла, алє цошка превагло и попредал сом шицки крави. Мирнєйше будзем спац. Нє мам проблеми же чи наютре приду по млєко, чи нє. Голєм кед би явели же така и така ствар, знайдзце ше. Гварели ми же доїм лїчени крави, а крави ми здрави. Нє знам цо тераз будземе робиц. Посадзел сом малини и ягоди, та ше дакус ґу тому обрацим, нє знам як будзе, алє будзе лєпше як тото потераз – бешедує Миле. Миле Черан

ИСКУСТВА СТАТКАРОХ Звонко и Таня Русковсково першу краву купели ище пред 11 роками, кед держава за перше, та и друге народзене дзецко, даровала одредзени пенєжни средства. Тримали седем крави хтори нє уматичели, и дньово продуковали коло 60–100 литри, хторе кажди дзень предавали до млєкарнї „Дана”. На мало продуковали и млєчни продукти. По найновших информацийох, Звонко Русковски одлучел же нє будзе вецей тримац крави. Сашо и Леонка Скубаново тиж зоз державних пенєжох за народзенє дзецка купели два буячки, а потим од Сашового оца достали и першу краву пред 10-12 роками. Потим докупйовали крави, и тераз продукую коло 100 литри млєка дньово. Млєко предавали, алє после одказу одкупйовача обрацели ше ґу индивидуалней продукциї млєка хторе розноша на хижни адреси, як и млєчних продуктох, цо каждодньово предаваю на пияцу у Вербаше. Оцец Милета Черана ше занїмал зоз статкарством, а уж коло 15 роки и вон. Донєдавна тримал 20 крави дойки, а млєко предавал до млєкарнї „Дана”. Розчаровани зоз цену млєка и нєсиґурним одкупом, после глєданя других алтернативох, розпредал шицки крави и ище вше нє зна цо далєй. 20. МАЙ 2016.

БАКТЕРИЇ У МЛЄКУ Пре зявенє бактерийох у млєку, ветеринар зоз Ветеринарскей станїци Коцур Воїслав Димитриєвич потолковал: – Число бактерийох у млєку одредзує углавним гиґиєна. То нє хорота, алє механїчни нєчистоти. Треба лєм дакус водзиц рахунка, то мож ришиц за дзень два. Значи, потребне лєм дакус лєпше умиванє вимня, кантох, и дезинфекция апаратох за доєнє.

По його думаню, нєодлуга и други млєкаре у валалє законча як и вон, окреме же пошвидко ма буц дошлєбодзени увоз млєкa без царини, хторе будзе туньше як домашнє. Ґу тому, велї млєкарнї ше одскорей опредзелюю увожиц млєко у праху, бо им так туньше як одкупйовац домашнє млєко. ЧИ ИНДИВИДУАЛНА ПРОДУКЦИЯ ЄДИНА АЛТЕРНАТИВА? Статкаре твердза же окрем премиї седем динари по литри, хтору дава держава, кед ше виполнї условия у количестве, єдине у чим ше чувствує єй помоц. Статкаре хтори заведли (уматичели) свойо гарла, маю право и на субвенциї 25 тисячи динари по гарлу за рок, медзитим, тото приноши и рижни даваня, администрацию и вшелїяки други проблеми. Леонка и Сашо Скубаново ше складаю же закони и правила хтори ше муши применьовац маю нєдостатки. – Тоти закони яґод кед би писал дахто хто нїґда у хлїве нє бул. Вони вше починаю якош „од верху” кед пишу закони. Место же би помагаЛеонка Скубан ли малим статкаром же би були векши, вони помагаю вельким, же би були ище векши. На концу, вельки продукователє цалком задавя малих – толкує Сашо. Скубаново прешвечени же би нє могли вижиц кед би млєко ношели до млєкарнї. Одкеди зоз шицкого свойого млєка правя млєчни продукти, гваря же заробя два раз тельо кельо би заробели кед би предавали нєпреробене млєко, алє двойнїста и робота. – Нє можеме повесц же добре, ша и ми вельо раз думали же розпредаме шицко, алє нє знали бизме цо друге почац. После длугшого часу зме здобули стаємних купцох и затераз нам крашнє идзе. Медзитим, таке же, поведзме, нє можеме виплановац даяке лєтованє, лєбо дацо подобне. Нє лєм же нєт пенєжи, нєт анї часу. Вше зме у роботи – гвари Леонка. Скубаново єдни з ридких хторим ше удало вибориц зоз конкуренцию на тарґовищу, бо як одкуп млєка менши, так ше преходзи на алтернативи. ■

РУСКЕ СЛОВО 13

КУЛТУРА И ПРОСВИТА У ЗАВОДЗЕ ЗА КУЛТУРУ ВОЙВОДЯНСКИХ РУСНАЦОХ

РЕТРОСПЕКТИВНА ВИСТАВА СИЛВЕСТЕРА МАКАЯ

У Заводзе за културу войводянских Руснацох у Новим Садзе, пред красним числом нащивительох, штварток вечар, 12. мая отворена ретроспективна вистава нашого познатого подобового уметнїка Силвестера Макая зоз Коцура, з нагоди його животного ювилея, 75 рокох живота и 55 рокох творчей роботи. Присутних привитал директор Заводу мр Серґей Тамаш, а о Макайовей вецейдеценийней творчосци у уметносци, як и педаґоґийней роботи, бешедовал академски скулптор Слободан Бодулич. Як гварел Бодулич, маляр и скулптор, Силвестер свою креацию виражує на рижни способи. Його власни подобови язик препознатлїви у виражованю на поверхносци платна, як и у тродимензийних скулптурох у просторе. – Чловек, уметнїк, котри ше шмело жада указац у шицких своїх красних прикметох и манох, ма моци и шмелосци явно ше представиц и виложиц суду критики. Порихтани є бранїц свойо естетични принципи у рижних материялох и мотивох, хтори так схопно овладал и освоєл з творчу енерґию, же би нам одкрил цо то гевто розличне, иншаке и нєповторлїве. Зоз глїбшим розпатраньом, нащивителє могли видзиц як Макаї лєгко и схопно хаснує розлични алати и материяли у котрих ше так моцно и инспиративно виражує и як маляр, и як скулптор. Зоз рижнима машинами у роботи охабя ясни рухи у материялу, так лєгучко, исто так як кед хаснує и щеточку, палету и звладує малярске платно. Очиглядне же ше Макаї барз добре знаходзи зоз челїком, як и зоз платном – гварел Бодулич.

Мотиви хтори вибера Макаї вязани за нашу сучасносц и наш простор и зоз добрим поступком злучованя водзи нас до нових шветох мриї и задумованя, гварел Бодулич. На малюнкох и скулптурох мотиви зоз нашого нєпоштредного околїска, а амбиєнт нам блїзки и познати, а уметнїк нас уводзи до нових шветох и иншакей визури патреня, ориґиналней и нєповторлївей. Виставу отворел сам автор Силвестер Макаї, а на вистави, хтора у Заводзе будзе тирвац два тижнї, виложени його скулптури и малюнки. О. П-С.

ПРОМОЦИЯ ОДСЕКУ ЗА РУСИНИСТИКУ У КЕРЕСТУРСКЕЙ ШКОЛИ

НА ФИЛОЗОФСКИМ ФАКУЛТЕТУ ВЕЛЬКИ МОЖЛЇВОСЦИ У рамикох професийней ориєнтациї хтора ше уж роками запровадзує у Основней школи зоз домом школярох „Петро Кузмяк”, школяром закончуюцих класох штреднєй школи представени Одсек за русинистику Филозофского факултету у Новим Садзе. О Факултету и кампусу новосадского Универзитету, младих поинформовал асистент на Одсеку ма Александер Мудри, а о Катедри за русинистику бешедовал заменїк шефа Одсеку др Михайло Фейса. Мудри визначел велї можлївосци хтори тота установа понука, а то на першим месце ученє рижних язикох, участвованє и нащива наукових конференцийох, културних програмох и змистох. Позитивни бок то и можлївосц доставаня стипендийох, а окреме гевтих хтори оможлївюю студиранє у иножемстве.

14 РУСКЕ СЛОВО

Черанка студентох, односно препровадзованє часци студийох на универзитетох у иножемстве остатнїх рокох постало популарне медзи студентами. Академского 2015/2016. року до иножемства пошли вецей як 25-еро студенти Филозофского факултету, а з других жемох до нас пришли 40-еро странски студенти. – На Одсек за русинистику ше рочнє уписую до пейц студенти, цо оможлївює флексибилне функционованє и комуникацию медзи професорами и студентами, и векшу доступносц професорох – визначел Фейса. Вон потолковал же после основних студийох, студенти можу предлужиц школованє на мастер студийох русинистики, а постоя и докторски студиї. Окрем роботи у просвити, академци хтори студирали на тим напряме часто доставаю роботу и у руских медийох. Представителє Одсеку за русинистику поволали заинтересованих школярох же би на соботу, 21. мая на 8.45 годзин, пришли на Дзень отворених дзверох, дзе буду детальнєйше поинформовани о студираню на спомнутим напряме и о примацим испиту. Окрем Одсеку, потераз ше матурантом представели даскельо факултети и високи школи: Висока школа фахових студийох за менаджмент и дїловну комуникацию зоз Сримских Карловцох, Висока технїчна школа фахових студийох зоз Нового Саду, и приватни факултети Фимек и Синґидунум. С. Надь 20. MAЙ 2016.

КУЛТУРА И ПРОСВИТА СОЛИСТИЧНИ КОНЦЕРТ АНИ РИМАР

У Ґимназиї „Исидора Секулич” у Новим Садзе вовторок, 17. мая, Ана Римарова отримала солистични концерт. Концерт задумани як своєродни дарунок спомнутей стреднєй школи хтору Ана закончела пред шейсцома роками. На репертоару були два шпиванки хтори одшпивала як солиста зоз хором „Гармония”, а потим и познату руску – „Шпиваночки мойо” у дуету з Йоакимом Гаргайом, длугорочним хористом. Дириґентка була Весна Кесич Крсманович. Солистка Римарова одшпивала шпиванки познатей шпивачки Єлени Томашевич, и гити шветових гвиздох – Селин Дион и Лари Фабиан, на ориґиналних язикох на хторих су и виведзени. Композициї були озбильни, а Ани ше удало интерпретовац их на найлєпши способ. Шицки шпиванки хтори Ана шпивала, публика наградзела зоз щирим аплаузом, а на бис одшпивала шпиванку Лари Фабиан „Adagio”. На концерту шпивали и Цветана Маґлов, Ана Марич и Нена Црновчич хтори вєдно з Ану уча шпиванє у Шпивацко-едукативним центре „Magic voice”. Ана почала шпивац у хору „Гармония”, дзе спознала красу духовней и рускей народней шпиванки. Участвовала на велїх фестивалох Радио телевизиї Войводини, як и

Фото: В. Вуячич

ЄЙ ШПИВАНОЧКИ ОДУШЕВЕЛИ ПУБЛИКУ

на наших, руских, и фестивалох у Сербиї и иножемстве. Соло шпиванє учи уж штварти рок, перше у Музичноедукативним центре „Carpe diem” у Новим Садзе у класи професорки Милици Майсторац, а потим у Шпивацкоедукативним центре „Magic voice” при професорки Даниєли Дьордєвич. У школи шпиваня Ана преширела свой репертоар и на поп музику. А. П.

ОТРИМАНА РОЧНА СКУПШТИНА КПД „КАРПАТИ”

У ВЕРБАСКЕЙ ШКОЛИ ВИСТАВА О РУСНАЦОХ И УКРАЇНЦОХ

ВИБРАНИ НОВИ ЧЛЕНИ ГЛАВНОГО ОДБОРУ

ЄДНИ О ДРУГИХ ВЕЦЕЙ БУДУ ЗНАЦ

У КПД „Карпати” у Вербаше прешлого тижня отримана Рочна Скупштина Дружтва, а пред ню и схадзка Главного одбору (ГО). На Скупштини прилапени звит о роботи Дружтва медзи двома рочнима схадзками, закончуюци рахунок за 2014. рок и финансийни звит за 2015. рок. Медзи двома Скупштинами поинформоване дзе вшадзи Дружтво участововало, а, розпатрани и терашнї финансийни стан. Бешедоване о наступних активносцох секцийох Дружтва, як и о можлївосци активованя дзепоєдних секцийох хтори у тей хвильки нє активни. На Скупштини за нових членох ГО вибрани Наталия Иван, Еуфемия Хлєбашко, Михайло Киндєр и Борис Биленкий. Место дотерашнєй руководительки младшей фолклорней секциї Ирени Скубан, на схадзки ГО на тото место меновани Славко Микитишин. Скупштина прилапела и предкладанє Вивершного одбору же Плакети „Карпати” того року достаню Ян Голодняк (зоз Свиднїку), София Мученски, Славко Барановски, Михайло Тамаш и Славка Тамаш. А. М.

У вербаскей Штреднєй фаховей школи „4. юлий”, нєдавно орґанизовани проєкт „Вистава националних єдлох, обичайох, облєчива, видео и музични приказ историї, традициї и култури войводянских Руснацох и Українцох”. Проєкт реализовани дзекуюци членом Парняцкого тиму Школи, хтори водзи психолоґиня Ивана Котлая Николич, и школяром оддзелєня першей класи зоз класним старешином Славишом Лубурич. Помогли и библиотекарка Школи Ґабриєла Йовичевич и професорка подобовей уметносци Тамара Барановски. Проєкт потримали Етноклуб „Одняте од забуца” з Коцура, хтори на вистави участвовал з ручнима роботами, а з помоцу професорки Даниєли Зупко, и КПД „Карпати” з Вербасу, хторе на пожичку дало народне облєчиво. Циль проєкта – упознац школярох з националнима меншинами, їх културу и обичаями, а у рамикох проєкта УНИЦЕФ-а – „Зоперанє осипованя школярох з образовней системи Републики Сербиї”, до хторого уключена спомнута вербаска школа. А. М.

20 МАЙ 2016.

РУСКЕ СЛОВО 15

КУЛТУРА И ПРОСВИТА У КЕРЕСТУРЕ ОТРИМАНИ РОЧНИ ДЗЕЦИНСКИ КОНЦЕРТ

НАЙМЛАДШИ И ЇХ ТАЛАНТИ

Дзеци зоз рецитаторскей, тамбуровей, танєчней и шпивацкей секциї Дома култури Руски Керестур, внєдзелю вечар отримали уж традицийни рочни концерт, на хторим пред полну салу Дома култури представели свою роботу, алє и роботу своїх руководительох

онцерт отворели наймладши аматере у Доме култури – пририхтуюца дзецинска танєчна ґрупа „Жабки”, котри такой на початку справели добру атмосферу у сали. Окрем нїх, у танцу ше представела и младша дзецинска танєчна ґрупа з їх танцом „Венчик гопакох”. Штредня дзецинска ґрупа танцовала танєц „До млїна“, а старша ґрупа „Подскакуєм подубкуєм”. Танєчни точки пририхтали фахово руководителє фолклорней секциї и хореоґрафове – Ґабриєла Саянкович и Сашо Палєнкаш. У виводзеню хореоґрафийох упечаток губи лєм факт же у фолклорней секциї єст наисце мало хлапцох, цо по стал стаємни проблем на тим конаре у култури. СЕБАСТИЯН БАРЗ ПОПУЛАРНИ Танєц, як и звичайно, виволал моцни аплаузи, а окрем танєчних точкох публика потримала младого

16 РУСКЕ СЛОВО

шпивача Себастияна Надя, котри интерпретовал популарну писню „Лутка“. По сле участвованя у змагательней емисиї „Пинково гвиздочки”, Себастиян у валалє здобул вельке число тих цо го потримую, та и попри значних препущеньох у нєдзельовим наступу, вон до стал найвекши аплауз. Квартет Марина и Сандра Джуджар, Виолета и Марґарета Чизмар шпива ли писню „Фейс букомания”, дует Елеонора Дудаш и Яна Настасич наступели зоз шпиванку „Чаривни заглавок”, а Матей Шепински, Иван Рац и Борис Жирош одшпива ли писню „За любени школяр”. Шицки три шпиванки провад зел дзецински хор „Шкорванчки” зоз хторим дириґова ла Лидия Пашо. РЕЦИТАТОРЕ ЗА ПЕТИЧКУ Тот рок бул успишни за рецитаторох, а окреме за Ребеку Семан, котра ше зоз рецитацию „Шкатулка” Меланиї Павлович пласовала на Републичну смотру рецитаторох. Праве з тоту рецитацию ше представела и на Концерту. Матей Шепински рецитовал писню Гавриїла Ко стельника „Михал Пашо”, и вон ше пласовал по Покраїнску смотру, а познату писню Дюри Папгаргая „Любов нє зна гранїци” одрецитовал Микола Еделински. Рецитаторох пририхтала руководителька рецитаторскей секциї Ивана Дудаш. Тамбурови орке стер Дома култури Руски Кере стур под руководством Юлияна Рамача Чаму провадзел дзепоєдни точки, а само стойно виведол „Венчик руских шпиванкох”.■ С. Надь 20. MAЙ 2016.

КУЛТУРА И ПРОСВИТА

ОРҐАНИЗАЦИЙНИ ОДБОР ФЕСТИВАЛУ РУСКЕЙ КУЛТУРИ

НА „РУЖИ” И БОГАТА ПРОВАДЗАЦА ПРОГРАМА

Пририхтованя за тогорочни 55. Фестивал рускей култури „Червена ружа”, хтори у Руским Керестуре будзе од 24. по 26. юний, предлужени и зоз схадзку Орґанизацийного одбору у керестурским Доме култури 5. мая. На нєй бешедоване о уж познатих, як и дзепоєдних нових детальох програмох манифестацийох и технїчно-орґанизацийней часци найвекшого и найстаршого Фестивалу Руснацох на тих просторох. Перши два днї, 24. и 25. юния, програми „Ружи” буду на отвореней сцени у дворе Школи „Петро Кузмяк”, а на нєдзелю, 26. юния, манифестация „Червена ружа” будзе у Велькей сали Дома култури. Попри танєчних точкох дзецинских ансамблох з наших местох, на „Червеним пупчу” буду виведзени и 11 нови композициї за дзеци, а плановане же за дзеци з публики, коло сцени буду орґанизовани креативни роботнї. Ґу тому, за учашнїкох „Пупча” и других заинтересованих, у физкултурней сали (у дворе Школи) после програми будзе орґанизовани диско (под час манифестациї „Одгуки ровнїни”). Спомнута манифестация на пияток, 24. юния, почнє на 21 г, на хторей буду участвовац музично-танєчни ансамбли КУД з наших местох, а буду ю водзиц нашо познати ґлумцигумористи. Наступи наших КУД-ох з вибранима точками би мали буц найвецей до 10 минути, порадзене на схадзки Орґанизацийного, а пред тим и Програмного одбору Фестивала. Пред „Червеним пупчом”, на пияток, будзе отворена вистава подобових роботох Андєлки (Балащак) Античевич з Беркасова. На вистави буду заступени роботи з рускима мотивами и мертвей природи у олєю на платну и других технїкох. Окреме богати дзень будзе на соботу, 25. юния, понеже буду и два провадзаци манифестациї – Керестурски саям (у дворе Майсторского дома и коло нього, на хторим будзе и презентация старих ремеслох), як и Медзинародни турнир у одбойки у рамикох СБ „Яша Баков” у Спорт-

скей гали. Тиж так, после турнира о одбойки, на соботу у Спортскей гали будзе отримане и спортске змаганє особох з почежкосцами у розвою и окремнима потребами. Всоботу вечар на отвореней сцени будзе Шветочни концерт, а окремна комисия ма намиру обисц нашо КУД-и пре вибор репрезентативних точкох за ткв. „Руски блок” на Концерту. Того року на „Ружи” нє будзе госцовац ансамбл з иножемства, а на Орґанизацийним одборе предложене же би иножемни ансамбл на Фестивалє госцовал кажди други рок. Так на тогорочним Шветочним концерту з окремним блоком найвироятнєйше будзе участвовац реномовани домашнї ансамбл – сербски КУД „Святи Сава” зоз Шиду, а потвердзене же у трецей часци соботовей вечаршей програми наступи познати тамбурови оркестер „Равница” зоз Суботици, и то на меншей бини у дворе Школи, у просторе за розвагу. За традицийни награди „Червеней ружи” на нєдзелю, 26. юния, буду ше змагац аж и до 15 млади шпиваче з вецей наших местох, а програма будзе осучаснєна у їх наявйованю. У ревиялней часци нєдзельовей манифестациї буду виведзени забавни композициї композитора Златка Русковския з Руского Керестура, з його албуму „Лєм єден погляд”, хтори видати прешлого року, а буду их шпивац Анамария Колошняї и Танита Ходак, з провадзеньом окремного оркестра. После каждей манифестациї за учашнїкох и нащивительох „Ружи” у школским дворе под шатрами будзе розвага з музику, а предложене же би на соботу там було отримане и змаганє у вареню паприґашу у котлох. Тоту провадзацу часц Фестивал орґанизує вєдно з Младежску орґанизацию „Пакт Рутенорум”. М. Зазуляк

НА 54. СТРЕТНУЦОХ У СТАРЕЙ ПАЗОВИ

ДАТА ЧЕСЦ ДЮРОВИ ПАПГАРГАЙОВИ

У Старей Пазови прешлого пиятку почали 54. Стретнуца аматерских театралних дружтвох Войводини хтори буду тирвац по 21. май. На репертоаре ше нашли осем найлєпши представи з Войводини. Стретнуца отворел Сава Мучибабич, секретар Союзу аматерох Войводини. Перши наступели домашнї – Словацки театер „ВХВ” СКУД „Герой Янко Чмелик” зоз Старей Пазови з представу „Ад инфитунум” у режиї Миро слава Кожика. Орґанизатор ше остарал за богату програ20 МАЙ 2016.

му, а тото цо, нам, Руснацом прицагло увагу, то провадзаца програма пред отвераньом, вистава „Дюра Папгаргаї” авторох Ирини Гарди Ковачевич и Ивани Кочи у соруднїцтве з Театралним музейом Войводини и Завода за културу войводянских Руснацох. Ковачевичова отворела виставу бешедуюци о Дюрови Папгаргайови и його перших крочайох у театре, та по озбильну театралну дїялносц, ґлумецку и режисерску. Папгаргаї режирал 27 театрални фалати, а написал 17, док менєй познате же осемдзешатих рокох прешлого вику, штири роки бул гонорарни директор Драми Сербского народного театра у Новим Садзе. И попри тим же вистава о Папгаргайови орґанизована и прешлого року на драмским Мемориялу у Руским Керестуре, тогорочна, на прави способ указала Папгаргайово богатство и розкош у театре. Професийно зробени фотоґрафиї виполнєли кажди куцик шветочного фоаєа. Дата му велька чесц, а ище векша, кед знаме же ше того року здогадаме на 80 роки од його народзеня. С. Ф.

РУСКЕ СЛОВО 17

КУЛТУРА И ПРОСВИТА У НОВИМ ОРАХОВЕ ОЗНАЧЕНА 70-РОЧНЇЦА ПРИСЕЛЄНЯ

ВОНИ ШИЦКО З ОШМИХОМ РОБЯ

У Новим Орахове всоботу, 14. мая, шветочно преславени 70 роки од приселєня Керестурцох до того валалу. З тей нагоди отворена Етно-хижа, отримана Служба Божа, а вечар ше на Шветочним концерту шпивало и танцовало. Истого дня преславена и 69-рочнїца постояня ораховского КУД „Петро Кузмяк”

Новим Орахове каждого мая швето, и теди кед рочнїца нє округла. Но, кед ше зна же прешло седем децениї од приходу кере стурских бирешох и рисарох на салаши коло Бачкей Тополї, Новоораховчанє даваю шицку свою силу, алє и душу, же би рочнїцу означели до стоїнствено. Почало з отвераньом Етно-хижи у хторей ше убудуце будзе зазберовац и чувац руски, алє и мадярски

КУД Ґраца Янош”, було домашнї, а госци на преслави ”

18 РУСКЕ СЛОВО

скарб. Хижа зоднука з єдного боку наме сцена так як випатрала давно по руских обисцох, а з другого, так як випатрало обисце наших сонароднїкох мадярскей националней заєднїци. – У нєй будзе старина, и експонати и єдних и других – гварел на отвераню Владимир Маґоч, Новоораховчань, длугорочни дїяч у култури, наздаваюци ше же гарсточка младих у тим валалє предлужи тото цо започате. Служба Божа отримана у церкви Христа одкупителя, хтору служел о. Владислав Рац, парох ораховски, а на нєй ме сто дзияка, шпивали жени з Коцура. Парох Рац здогаднул же 8. септембра 1946. року була перша Служба Божа у Новим Орахове и пошвецанє фундаментох перших 50 хижох. Шветочни концерт отримани вечар у Кино-сали, ознова полней як и роками пред тим. Го сцох и шицких присутних привитал Михайло Еделински, предсидатель КУД „Петро Кузмяк”, а у мено Националного совиту Руснацох, Саша Сабадош домашнїм пожадал же би ище велї роки и децениї витирвали у своїм валалє. Привитни слова и винчованки домашнїм з нагоди 70тей рочнїци, умено Союзу Руснацох Українцох, упутел и Боґдан Виславски. Седем децениї шведоча же жителє Нового Орахова од давна „нє го сци” на жеми хтору теди населєли. Так рецитовал и Урош Славчев на самим початку у стихох 20. MAЙ 2016.

КУЛТУРА И ПРОСВИТА И РОЧНЇЦА КУД ПЕТРО КУЗМЯК” ” ТАК БУЛО Прешли седем децениї од того дня кед ше Руснаци з Руского Керестура приселєли на розруцани салаши коло Бачкей Тополї и Чантавиру. Як людзе запаметали перши днї и роки дзецинства у Орахове, дознаваме од бачика Дюри, и двох андьох – Славки и Меланиї.

Дюра Джуня

– Народзени сом рок после того як мойо приселєли на салаш, хтори бул медзи Чантавиром и Новим Ораховом. Родичи пришли з Керестура з братом и двома шестрами. Кед сом мал штири роки, приселєли зме ше до валалу, и паметам же зме мали нєвельки курнїк у хторим шедзела квока. А я вше ходзел опатрац чи єст курчата. Нєшка у тей хижи дзе зме жили з родичами жиє мой наймладши брат. Я зоз жену жил у Бачкей Тополї, алє ме цагало до валалу, та зме ше врацели назад до Орахова.

Славка Нота

– Ми були велька фамелия кед зме пришли, мац, оцец и шесцеро дзеци. Паметам же ше хижи правело и под закрице положело и то було шицко, а вец шицко друге робели нашо родичи. Правда, поведзене же тоти цо приселя достаню хижи и 8 гольти жеми, алє хижи були на кредит, та их нашо родичи роками одплацали. Жем подоставали, алє велї нє мали з чим тоту жем обрабяц. Чежко було.

Мелания Джуня

– Кед зме пришли на салаш коло Орахова, паметам же сом мала седем роки. Було нас седмеро, а я була наймладша. Моя шестра ходзела на пияц цверни предавац, а я мушела ходзиц зоз ню вчас рано, бо ше бала ходзиц по цмоти. Була одо мнє 14 роки старша. Пешо зме ходзели и до Чантавиру и до Тополї. А до школи сом ходзела до Ґунарошу, дзе ше учело по мадярски. Два днї сом пошла, и гварела оцови же вецей нє пойдзем. Кед ше справела школа у валалє, штири роки сом закончела, а вец оцец гварел же мушиме ходзиц на польо... 20 МАЙ 2016.

У церкви на Служби Божей нє було места

Миколи Кочиша Миколи „Ми ту нє го сци”, а културно-уметнїцка програма предлужена у писньох, шпиванкох и танцох домашнїх и їх тамбурового оркестра Дружтва. Увагу прицагнул рецитал „Руснаци у Орахове 70 роки” Сенки Бенчик, преткани з историятом од приселєня та по нєшка, алє и седемдеценийного розвою на каждим його конаре. Попри домашнїх, на програми наступели госци з КУД „Калина” з Индїї и ораховске мадярске КУД „Ґраца Янош”. З моцним аплазом на бини привитани Жарко Прибакович, штернацрочни млади шпивач з Бачкей Тополї. До позних годзинох друженє у Новим Орахове предлужене у Руским доме. Каждого го сца домашнї випровадзели з ошмихом. Тельо им моци остало. Бо, лєм пред 10 роками було их коло 200 души. Нєшка лєм кус вецей як сто, та цалу програму и орґанизацию на власних плєцох винєсли пар особи и їх фамелиї. Нєт того хто би им шапку нє знял, бо за руски язик, за нашо шпиванки и танци нашо, нє треба ше бац док вони там.■ С. Фейса Фото: В. Вуячич

РУСКЕ СЛОВО 19

ЛЮДЗЕ, РОКИ, ЖИВОТ

З другого боку творчосци:

Пише: Танита ХОДАК

МИКОЛА ШАНТА

ЛИТЕРАТУРА ОФОРМЮЄ ЧЛОВЕКОВУ ДУМКУ

На стред Шандора у Коцуре, з рана, док ещи велї глїбоко у своїх снох, наставаю дїла Миколи Шанти, пчолара, палєнчара, рибара, новинара, дружтвеного дїяча, алє у першим шоре – писателя

икола ше може похвалїц зоз даскельома видатима кнїжками на руским язику, а праве на дзень нашей розгварки, ґу видавательови „одпутовало” ище єдно його найновше „чадо” – роман на сербским язику. Шанта на тим нє станул. – Почал сом писац нови роман. У тей хвильки мойо дїло у своєй найкрасшей фази, и гоч вельо того ище вше у якимшик гаосу, верим же помали шицко придзе на свойо место – почина бешеду наш собешеднїк хторому основна тема романа – приятельство медзи людзми. – Же бим таке дацо створел, мушел сом пренайсц же кадзи ше у шветовей литератури стрета тема приятельства. Преучуюци, видзи ше ми же чловек приходзи до даяких нових спознаньох у живоце, достава велї нови информациї о власних одношеньох зоз приятелями. Тоти приповедки зоз живота хтори препознавам коло себе,

20 РУСКЕ СЛОВО

або у власним живоце, оплеменюєм зоз змистом и давам им нове шветло – бешедує Шанта о своїм новим роману. КЕД БИМ НЄ ПИСАЛ, ЗДУРЕЛ БИМ На питанє прецо єден писатель почина писац, и як ше постава буц писатель, Шанта гвари: – Чловек з часу на час чувствує цошка цо го мучи, цо жада повесц, и ма чувство же кед то нє пове, нє вида зоз себе, вискочи зоз власней скори. Дахто у тей хвильки облає, дахто пойдзе джоґирац, дахто себе пойдзе попиц, а я кед почувствуєм тоти моцни емоциї або попреплєтани думки, я вец то жадам оформиц до текста. Занїмал сом ше зоз политику. Я и пчолар, и рибар, и новинар, и дружтвени роботнїк. Руснак сом и християн. Виховал сом двойо дзеци, вишколовал сом их, ниа, аж сом и дїдо. 20. МАЙ 2016.

ЛЮДЗЕ, РОКИ, ЖИВОТ ше дружиц з людзми, любим франтовац... То шицко виполнює мой живот. А кед бим ше нє занїмал з литературу, кед бим нє писал, я би пошалєл. Живот би ми бул празни, я би здурел, и думам же би ме то розтаргло – прешвечени наш писатель. Так то кед Микола пише. А цо ше находзи споза тей обсесиї з литературу? Микола трима же млади чловек хтори озбильни у писательскей роботи зна же швет нє почина од нього. Вон поглєда у своїм околїску себе блїзкого, свойого духовного оца, свойого тутора. Микола народзени у Вербаше, и одрастал з мацеру, оцом, и двома братами. Од дзецка по писателя го дзелєла длугока драга у хторей єдну з важнєйших улогох мал єден його сушед. МОЙ СУШЕД ВРҐА – Кед сом бул мали, ми жили у єдней такей, класичней фамелиї. Мой оцец бул коминяр, а мац була служнїца. Було нас троме хлапци и чежко зме жили. Як дзеци, у Вербаше зме ходзели на виронауку. То були роки кед пановал комунизем и я моїм родичом раз гварел же я вецей нє будзем ходзиц на виронауку, бо гат, анї Тепавчевичово сушедово нє ходза, анї мойо други пайташе. Медзитим, Бог нє да мира чловекови. През бешеду зоз сушедом, и зоз литературу яку сом теди читал, похопел сом же духовносц барз важна – гвари Микола. Прейґ драги Шантового обисца жил православни священїк, и професор филозофиї и латинского язика Станко Врґа. Як Микола гвари, його му сам Бог послал. Вон му бул праве тот тутор хтори го унапрямел на драгу по хторей крачал и хтора го приведла ту дзе є тераз. – Облак мойого сушеда патрел на мой, и вон ше вше припатрал на мнє. „Никола, дођи, види ово” – радзел ме. Вон мал вельо кнїжки, библиотеку... Видзел вон же я дакус иншаки як тоти други дзеци, и же ме то баржей интересує, и вец ме вше волал ґу себе и толковал ми. Професор Врґа вше читал „Летопис Матици сербскей”. Уж бул у пензиї, чувал кури на дворе, и читал „Летопис”. Я му ше питал же цо то чита, а вон ми вец толковал же то найстарши часопис при Сербох. А нєшка, „Летопис Матици сербскей” сцигує на мою адресу, я го дзечнє читам и обявюєм у нїм. И ище вше ми придзе на розум мой професор – гвари Микола.

ЦО ЦИКАВЕ У ЛИТЕРАТУРИ? – Я дакеди прейдзем и точку А, и точку Б у своїм искустве, алє нє шмем о тим писац. Чом? Прето же ше боїм од реакциї людзох. Иншак би було кед бим жил, поведзме, у Ню Йорку. Там нє познам сушеда, паноца... нїкого. Я жиєм у малим штредку, и шицки шицко єдни о других знаю. Искуство хторе вонка з тих зарисованих бариєрох, то искуство драгоцине за литературу. Його лєм часц людзох преживює и самим тим є цикаве. Медзитим, векшина ше нє одшмелї дожиц го, випитовац го, и написац дацо на тоту тему – гвари Шанта. 20. МАЙ 2016.

Рано вчас става, чита, пише, подцагує...

Зоз бешеди зоз Шантом мож дознац же вон живот и искуство звичайного чловека змесцел до простору помедзи точку А и точку Б. Як толкує, помедзи тима двома точками маме узвичаєни искуства хтори прежию шицки, медзитим, дахто прежиє и даяки нови и иншаки искуства хтори з вонка того простору. Праве тоти искуства вредзи описовац. ЗВЯЗКА ЖИВОТНИХ ИСКУСТВОХ Про сто поведзено, кажди писатель хтори комушик цошка сообщує жада мац свойого читача, як гвари Микола. А праве таке прицагнє читачох, кед ше напише дацо нове, и ещи важнєйше, на нови спо соб. Глєдаюци нових читачох, Микола и почал писац на сербским язику, а тиж так и на українским язику. Медзитим, його супруга Меланка, и двойо дзеци, син Михайло, священїк, и дзивка Иринка, профе сорка психолоґиї, му вше давали потримовку, вше були добри читаче и критичаре його дїлох. – Думам же барз важне же мойо дзеци научели любиц кнїжку. Научели любиц свой народ, и можем повесц же ми то барз важне. Роман хтори сом нєшка послал дзивки, Иринка уж читала и дала ми даяки наисце коректни зауваги хтори я углавним прилапел. Вона читач, и мой добри критичар. Гоч є друга ґенерация, вельо раз ми да даяки совити спатраюци ствари з угла зоз хторого я нє видзим. Праве прето думам же важне же вони пречитаю мойо кнїжки и же можеме бешедовац о нїх. Мнє то виполнює, и я у старту мам даскелїх своїх читачох, а то моя фамелия – толкує Шанта. Микола през бешеду помали випивал шольку кафи, а коло нього вецей громадки кнїжкох у хторих часци позазначовани зоз цейдулками и папериками, поподцаговани инспируюци виреченя и пасуси. Ту и тека полна рижних призначкох хтори Шанта вицагує дзешка зоз своєй звязки животних искуствох. Уж ютре рано станє же би зоз своїх, як их наволує, гаотичних призначкох вицагнул єдно, лєбо два виреченя хтори буду состойна часц його нового дїла. ■

РУСКЕ СЛОВО 21

ЛЮДЗЕ, РОКИ, ЖИВОТ СТРЕТНУЦЕ: МИХАЛ ПАНКОВИЧ З ПИШКУРЕВЦОХ (ГОРВАТСКА)

ЛЮБИ БУЦ РУСНАК

Фото: А. Балатинац

Пишe: Агнета БАЛАТИНАЦ

Панковичово, Михал и Анка з дзецми Звонком, Олґицу и Владом

Кед дахто спомнє Михала Панковича, младши ше такой опитаю: „Думаце на бачика Мишка”? Други, заш „Думаце на пишкуревского дзияка?” Треци поведза же то гевтот Руснак хтори танцує у шокецким Дружтве. Михал Панкович шицко тото, аж и свойофайтови феномен по питаню историї Пишкуревцох и Руснацох у тим валалє

варя же Михал Панкович шицко „трима у глави”, а податки витреса „як з рукава”. Так дознаваме же з його фамелиї до Пишкуревцох перши пришол прадїдо Гарди. У Коцуре мал штири гольти жеми, та за нїх у пишкуревским хотаре купел 20. Преселєл ше, бо теди Руснакови на розуме було лєм мац цо вецей жеми и ґаздовац. Зоз собу принєсол перши желєзни, бачвански коч з длугокима драбинками, плуг, „ленїр”... Садзели кукурицу и велї други, и гуторели же як лєгко Руснакови копац кукурицу кед є у шорох, а їх вшадзи розруцана. Так Руснаци зоз собу принєсли и културу обрабяня жеми до Пишкуревцох – твердзи бачи Михал. БАЧИ МИШКО Михала скоро шицки познаю як бачика Мишка. Дзияк є у грекокатолїцкей церкви у Пишкуревцох, и културни дїяч у шокецким КУД-у „Зора”. Живот го вшад зи повод зел, алє на концу ше заш лєм врацел до родних Пишкуревцох. У нїх препровад зує свойо пензионерски днї. Наш собешеднїк вєдно зоз супругу обрабя заграду и стараю ше о грекокатолїцкей церкви у Пишкуревцох.

22 РУСКЕ СЛОВО

Велї роки наступал по рижних манифестацийох як танцош и як шпивач. Нєшка уж менєй танцує, гвари, ноги го нє сцу слухац. Активни є и у римокатолїцким церковним хору у валалє, а попри шицким тим, дома роби тото цо найволї – вирабя предмети з древа. Ма прави мали музей. Тот гоби, гвари, за свою душу, за дарунки приятельом и познатим, а часто тоти предмети подарує и политичаром котри нащивюю Пишкуревци. ДРАГА ПО ВЛАСНИ ДОМ Михал Панкович, народзени пред 73-ома роками у Пишкуревцох. Оцец Мойсей бул Руснак, а мац Аница Заґорка. Мали штверо дзеци а у тедишнїм чаше, як приповеда бачи Мишко, було 136 руски обисца. Нєшка их єст коло 20. Основну, шейсцрочну школу, Михал закончел у валалє, а вец прилапел тоту роботу, хтора му перша пришла под рук. Достал роботу на Економиї, дзе ше перше старал о коньох, а вец постал помоцни тракториста. Шицко робел: орал, дерлял, танїровал... Кус-покус, усовершовал свойо схопносци на велїким економским маєтку яки теди були у державним власнїцтве. 20. МАЙ 2016.

ЛЮДЗЕ, РОКИ, ЖИВОТ Як омладинєц, 1959. року ше уключел до будованя авто-драги. Теди то бул вельки „плус” участвовац на младежских роботних акцийох, а могло ше до стац и одредзени квалификациї. Так бачи Мишко по сле трох мешацох роботи на авто-драги Парачин–Ниш, до стал квалификацию трактористи, у Пишкуревцох, дзе робел по 1961. рок, а вец го живот одведол до будовательного подприємства „Гидробудовательство” у Заґребу. Нова робота вимагала нови квалификациї, а бачи Мишко мал дзеку учиц. Уписал ше на Факултет „Моша Пияде” и закончел за рукователя по строєньох у нїзкобудовательстве. А як и кажди млади леґинь, и Михал сцел мац дзивку и оженїц ше. Но, перше требало одслужиц войско. Бул остатня ґенерация хтора служела 24 мешаци, а потим го чекало старе роботне место. Року 1968. будовало ше готел „Лав” и Водотурню у Вуковаре. На новей роботи упознал велїх Руснацох, зблїжел ше з нїма, и так почал ходзиц до нашей церкви. Теди ше у Вуковаре Службу Божу служело у церкви св. Рока. Там упознал и свою супругу Анку, Ганїчку, з хтору того року преславели 50 роки малженства. Побрали ше 29. януара 1966. року. Перше жедлярели, жили скромно и худобно. Алє вредни руки Панковичових и велька любов, шицки почежко сци превозишли док нє дошли до власней хижи у Вуковаре. – Мою Ганїчку сом дочековал пред фабрику „Борово” дзе робела, а вше пахла на лїпкаче, так же сом з далєка знал же то вона – франтує бачи Мишко. ЦЕРКВА ВШЕ ПРИ ШЕРЦУ

З вистави року под час манифестациї „Миклошевци 2015” Михал Панкович и Ана Блотней

Паноцец Митро Стефанюк, тедишнї парох у Вуковаре, замерковал бачика Михала котри вше бул порядни у церкви, а барз крашнє и шпивал. Вжал го „под свойо” и вєдно з дзия-

Предмети хтори Михал Панкович вирабя з древа

20. МАЙ 2016.

Михал Панкович, дзияк у грекокатолїцкей церкви у Пишкуревцох чита Апостол

ЦАЛА ФАМЕЛИЯ У КУЛТУРИ У тедишнїм чаше, кед бачи Мишко робел на вибудови готелу „Лав” и Водотурнї, у Вуковаре ше случовали велї значни подїї за Руснацох. Окрем будованя церкви, 1968. року основане и КУД „Осиф Костелник”. Михал бул єден з перших членох того Дружтва, а потим уключел и цалу свою фамелию: супругу Анку и синох, Владу, Звонка, и дзивку Олґицу. Шицки шпивали и танцовали у Дружтве, а Михал ше активно уключел и до роботи Союзу Русинох и Українцох РГ. Їх фамелия теди була моцни слуп рускей култури у Вуковаре.

ком Михалом Страценским, котри ше приселєл з Бикич Долу, учели го церковне шпиванє. Почал бачи Михал читац Апостол, а потим як дзияк провадзел Службу Божу и шпивал вшадзи дзе го паноцец волал. Надпомина же му барз помогли и шестри Василиянки коло котрих ище баржей усовершел шпиванє. – Дзечнє сом робел и у церкви, и у култури. Єдно другому нїґда нє було препреченє – гвари бачи Михал. Пре войну, 90-тих фамелия мушела напущиц Вуковар. О воєних часох нє барз дзечнє приповеда. Роками жили як вибеженци. Накадзи ше указала нагода врациц ше дому, тото и зробели. И гоч им ше видзело же то Вуковар, у шерцу бачика Михала то заш лєм були Пишкуревци. Ту, у прекрасним валалским окруженю, бачи Михал ре збари древо, прави рижни предмети за свою душу и виклада их на наших манифе стацийох, а гнєтка го мож стретнуц и у Вуковаре, Осиєку, Миклошевцох, Петровцох. Люби бачи Михал нашу културу, нашо звичаї, нашу церкву... З єдним словом – люби же є Руснак.■

РУСКЕ СЛОВО 23

ДУХОВНИ ЖИВОТ ВЕЛЬКА ШВЕТОЧНОСЦ У МАРИЙОВИМ СВЯТИЛЇЩУ ПРИ КЕРЕСТУРЕ

ВОДИЦА ПОСТАЛА ТИРВАЦЕ ОДПУСТОВЕ МЕСТО Пишe: Мария АФИЧ

У Марийовим святилїщу – Водици у Руским Керестуре, на Завитни дзень – треци дзень швета Сошедствия Св. Духа – Русадльох, 17. мая була велька шветочносц: одпустове паломнїцтво цалого нашого Апостолского еґзархату з нагоди ювилейного Рока милосердия, кед шветочно преглашена духовна повязаносц Водици зоз папску базилику св. Мариї Велькей у Риме, отворени ювилей 200рочнїци од перших указаньох у Водици (1817–2017). Источашнє еґзарх кир Георгий Джуджар означел 15-рочнїцу як є пошвецени за владику

ред початком Архиєрейскей Служби Божей у Водици, хтора була на 11 годзин, виронаучни дзеци привитали апостолского нунция у Сербиї архиепископа Лучияна Сурияния и придали му квеце, як и нашому владикови кир Георгийови за його 15-рочнїцу. Домашнї владика Георгий привитал шицких присутних, а насампредз нунция Сурияния котри першираз бул медзи нами одкеди пришол до Сербиї. Владика Джуджар визначел шицки причини того паломнїцтва и заключел: циль нашого паломнїцтва то помодлїц ше, утвердзиц ше у вири, духовно ше обновиц прейґ подполного одпусту хтори можеме нєшка отримац прейґ заступнїцтва Пречистей Дїви Мариї, нашей Нєбесней Мацери. Зоз осем владиками, Службу Божу служели и 24 священїки нашого обряду и 5 латинского, шпиванє водзел дома-

ПРЕГЛАШЕНЕ ЗАЄДНЇЦТВО ВОДИЦИ З РИМСКУ БАЗИЛИКУ Зоз писмом кардинала Абрила Сантоса, Водица достала духовну повязаносц зоз папску церкву св. Мариї Велькей и вєдно з ню достала тирваци статус одпустового места (подполни одпусти) на одредзени датуми: – На храмове швето базилики св. Мариї Велькей, 5. авґуста. – На храмове швето святилїща Водица (Непорочне Зачатиє). – На шицки Марийово швета. – Раз рочнє гоч хто з вирних добродзечнє може достац подполни одпуст. – Кед ше у тим Святилїщу у векшим чишлє позбераю вирни же би як паломнїки указали чесц Мариї.

24 РУСКЕ СЛОВО

шнї дзияк Янко Виславски, хтори читал и Апостол, а часци Литурґиї шпивал и домашнї Хор катедрали св. оца Миколая и Дома култури под руководзеньом Лидиї Пашо. Євангелске читанє читал парох коцурски о. Владислав Рац, а по штирме священїки споведали и пред и под час Служби. Службу Божу преношел и Радио Мария. ПРЕМЕНЬМЕ КАЖДУ ХВИЛЬКУ НАШОГО ЖИВОТА Ґу шицким присутним ше у казанї озвал апостолски нунций Сурияни, а преклад його казанї по руски, українски и сербски читали о. Дарко Рац и о. Владимир Седлак, парохове у Бачинцох, односно у Петровцох (Горватска). Нунций насампредз висловел свою вельку радосц же є поволани на евхаристийне торжество у тим Марийовим святилїщу, хторе, як гварел, того року з нєшкайшим дньом достава єдно цалком окремне значенє пре шицки спомнути причини. Вон ше надовязал на євангелски слова о Блаженствох хтори читани на тей Служби и визначел же Исус розопяти и воскреснути реализация Блаженствох, а Церква составена з тих хтори слухаю Блаженства и зоз силу Духа Святого кладу Исуса до центру свойого живота як правило їх иснованя, та зоз своїм шведоченьом принєсц нови живот до каждого штредку. 20. МАЙ 2016.

ДУХОВНИ ЖИВОТ – Позарядови св. Рок милосердия добра нагода, же бизме ознова винашли свойо першобутне и основне поволанє: ми створени за любов и жиєме же бизме любели и були любени. Гоч нє лєгко так жиц, Нєбесни Оцец нам указує на божеску чесноту любови. Мария, Мац Милосердия най нас вше провадзи до Сина и помага нам вериц Исусовим словом, и у нашим живоце их оживотворйовац. Пришли зме ту утвердзиц ше у вири, алє то нє досц! Док ше врациме до наших домох и штредкох, поволани зме пременїц кажду хвильку нашого живота до историї спашеня. То праве значенє швета за каждого християна, и то смисел нашого нєшкайшого швета. Най так будзе! Аминь – заключел нунций Сурияни. ДУХОВНА И МАТЕРИЯЛНА ПОВЯЗАНОСЦ Пред конєц Служби Божей владика Георгий наявел шветочне преглашенє Водици у єй будуцей духовней повязаносци зоз Папску базилику святей Мариї Велькей, а на основи писма хторе 7. октобра 2015. року видал кардинал Абрил Сантос, архипрезвитер тей Базилики. Писмо по руски и по сербски пречитали домашнї и новосадски парохове о. Михайло Малацко и о. Юлиян Рац. Владика наявел же текст того писма будзе познєйше виложени у Водицовей церкви, а тиж поинформовал же Водица з римску базилику будзе повязана и материялно. Кардинал Сантос нашому владикови Георгийови подаровал єдну цеглу виняту зоз св. дзверох на римскей базилики св. Мариї Велькей (хтори ше розбера кажди 25 роки,

ВЛАДИКОВЕ И ДРУГИ ГОСЦИ Архиєрейску Литурґию з нунцийом Сурияном и домашнїм владиком Георгийом сослужели монс. Янош Блаковяк, секретар апостолскей нунциятури, суботицки владика Янош Пензеш, сримски владика Дюро Ґашпарович, преосв. владика Нил Лущак з Ужгороду, преосв. владика Милан Лах з Прешова, апостол. администратор з Нїредьгази (Мадярска) монс. Авел Сочко, а познєйше ше придружел и архиепископ и митрополит беоґрадски Станислав Хочевар. З нїма сослужели 24 священїки зоз Прешовскей архиепископиї, нашого Апостолского еґзархату, Крижевскей епархиї, та пейцме священїки латинского обряду з околних местох. Присутни були и представителє державней Канцелариї за одношеня з церквамни и вирскима заєднїцами, помоцнїк директора Марко Николич зоз сотруднїком Данилом Ґрбаном. Були и представителє явного, дружтвеного и културного живота рускей заєднїци и єй Националного совиту, як и українского Националного совиту. 20. МАЙ 2015.

ПРЕСЛАВА 200-РОЧНЇЦИ ВОДИЦИ Отворени и ювилейни рок 200-рочнїци перших указаньох у Водицовей студзенки 1817. року. Писмо пароха Копчая 1827. року перши писани документ о зявеньох. Завитни дзень установени 1853. року, 1856. збудована перша древена, а 1859. року нєшкайша каплїца.

односно кажди ювилейни рок). Вона як спомин на тоту значну подїю познєйше будзе умурована до св. дзверох на церкви нашей Водици. Служба Божа закончена зоз многолїтствиями папови Францискови, нунцийови, нашому владикови и шицким владиком, та шицким присутним. По Служби шицки владикове мировали вирних, а попри проскуркох вирни достали и образщики з нагоди 15-рочнїци владики Георгия. На паломнїцтво Ювилейного року милосердия зишло ше вельке число як домашнїх вирних, так и паломнїкох зоз велїх наших парохийох з Еґзархату, алє и з Крижевского владичества. Автобуси привезли паломнїкох з Коцура, Нового Саду, Сримскей Митровици, зоз Дюрдьова, автобус привезол и вирних з Петровцох, Миклошевцох, Вуковару и Осєку, а присутни були и парохиянє зоз скоро шицких других наших парохийох. Домашнї и на тот завод добре орґанизовали тоту подїю, од транспортного реґулованя, здравственей служби, ошвиженє по окрипенє за паломнїкох у просторийох Каритасу. ПРОЦЕСИЯ РУШЕЛА ЗОЗ ЦЕРКОВНЕЙ ПОРТИ Як уж длугорочна традиция, Завитни дзень почал пред вечаром, з процесию до Водици з крижами, хтора на 17 годзин рушела з церковней порти. У процесиї було вецей як 40 особи, предводзели ю керестурски капеланє о. Владимир Медєши и о. Михайло Шанта, а з молитву шестри Служебнїци. На 19 годзин у Водици була Архиєрейска Служба Божа, хтору предводзел помоцни прешовски владика Милан Лах, а сослужели священїки о. Петер Лах, о. Марко Дурлак и о. Радован Андрейко зоз Словацкей, з домашнїм парохом о. Михайлом Малацком. Споведали домашнї капеланє и старовербаски парох о. Алексий Гудак.■

РУСКЕ СЛОВО 25

ОСТАТНЇ ПОЗДРАВ Дня 14. мая преселєл ше до вичносци наш мили оцец и дїдо

ВЛАДИМИР БУЧКО – штранґар (1934–2016) з Руского Керестура

ОСТАТНЇ ПОЗДРАВ Дня 14. мая занавше ме зохабел мой мили супруг

ВЛАДИМИР БУЧКО (1934–2016) з Руского Керестура

Красни памятки на його сцерпезлївосц, доброту и шицко цо нам подаровал навики останю у наших шерцох. Занавше ожалосцени син Йоаким зоз супругу Оленку и унуки Мирко, Деян и Ванеса Спочивай у мире Божим!

Найкрасши памятки на його любов и доброту навики у своїм шерцу будзе чувац твоя супруга Мелана Най спочива у мире Божим!

ОСТАТНЇ ПОЗДРАВ Дня 14. мая 2016. року у своїм 82. року живота нас охабел наш мили оцец и дїдо

ОСТАТНЇ ПОЗДРАВ Дня 14. мая, у своїм 82. року живота занавше ме зохабел мой мили брат Владимир

ВЛАДИМИР БУЧКО (1934–2016) з Руского Керестура Мили наш оцец и дїду, дзекуєме ци за тоти роки хтори ши нас виховал, потримовал и безгранїчно любел. Твоя дзивка Геленка, жец Тихомир, унука Даниєла зоз супругом Бояном и сином Лазаром и унук Слободан Вичная вам памят! СМУТНЕ ЗДОГАДОВАНЄ Дня 18. мая наполнєл ше рок як Дня 28. януара 2016. року наполнє з нами наш мили оцец, дїдо и нєли ше 8 роки як нє знами наша мила мац, баба и прабаба прадїдо

ЮЛИН РАЦ (1926–2015)

з Руского Керестура

НАТАЛА РАЦ (1928–2008)

ВЛАДИМИР БУЧКО – штранґар (25. VIII 1934 – 14. V 2016) y Руского Керестура Памятку на його любов и доброту навики будзе чувац твой брат Юлиян Бучко Спочивай у мире Божим! ОСТАТНЇ ПОЗДРАВ Дня 14. мая занавше нас зохабел наш брат и бачи

ВЛАДИМИР БУЧКО (1934–2016) з Руского Керестура

Найкрасши памятки на Вас чуваю син Дюра зоз супругу Меланку дзецми и унуками и дзивка Натка Рамачова зоз супругом Владом зоз дзецми и унуками Спочивайце у мире Божим!

Памятку на його доброту и потримовку зоз вельким почитованьом будзе чувац брат Славо зоз дзецми Тат`яну и Славком зоз фамелиями Спочивайце у мире Божим!

СМУТНЕ ЗДОГАДОВАНЄ Дня 16. авґуста наполня ше 43 роки як нас занавше зохабел мили оцец, дїдо и прадїдо

СМУТНЕ ЗДОГАДОВАНЄ Дня 17. мая 2016. року наполнєли ше пейц роки як ше преселєл до вичносци наш мили шовґор

Дня 17. мая 2016. року наполнєли ше два роки як нас занавше зохабела наша мила мац, баба и прабаба

ВЛАДИМИР ХОМА КСЕНИЯ ХОМА (1930–2014) з Руского Керестура (1930–1973) Мили нашо родичи, однєсли сце зоз собу свою любов и доброту, остали лєм красни памятки, боляци шерца и очи полни слизох. Красну памятку на вас чуваю вашо дзеци Владимир, Елемир, Славка, Марика, Дюри, Яни и жец Юлин зоз своїма фамелиями Спочивайце у мире Божим!

26 РУСКЕ СЛОВО

ДЕСИМИР НИКОЛИЧ (1942–2011) з Руского Керестура Найкрасши памятки на це чуваю Костелниково Спочивай у мире Божим!

20. МАЙ 2016.

ОСТАТНЇ ПОЗДРАВ Дня 14. мая 2016. року занавше нас зохабел наш оцец, дїдо, прадїдо и чукундїдо

ЯКИМ ДУДАШ – МИЙОВ (1924–2016) з Руского Керестура Будземе ше модлїц Господу за блаженство души вашей. Останьце з Богом, скрити од мержнї и зла, а наша любов вас будзе чувац од забуца. Вашо наймилши Спочивайце у мире Божим! СМУТНЕ ЗДОГАДОВАНЄ Дня 17. мая наполнєл ше рок як нє зо мну моя мила супруга

МАРИЯ ПАСТЕРНАК народзена Штранґар (1938–2015) з Руского Керестура Час преходзи, а боль и смуток за тобу оставаю. У своїм шерцу навики це будзе чувац супруг Михал Спочивай у мире Божим!

СМУТНЕ ЗДОГАДОВАНЄ На нашу милу мацер

МАРИЮ ПАСТЕРНАК народзену Штранґар (1938–2015) з Руского Керестура Мила мамо, з любову и почитованьом памятки на це навики буду чувац дзивка Геленка и жец Славко з Канади Спочивай у мире Божим!

СМУТНЕ ЗДОГАДОВАНЄ Наполнєли ше 40 днї як ше преселєла до вичносци

ГЕЛЕНА ФУТО народзена Шимко (1933–2016) з Руского Керестура Час боляцо преходзи же вас нєт. Шицки красни хвильки препровадзени з вами, як и вашу добру подобу цо барз знала любиц, будземе навики паметац и ношиц у шерцох. Син Янош, нєвеста Олеся и унуки Констанция и Юлия Спочивайце у мире Божим! СМУТНЕ ЗДОГАДОВАНЄ Дня 22. мая наполнї ше жалосни рок як вецей нє з нами наш мили супруг, оцец, швекор и дїдо

СМУТНЕ ЗДОГАДОВАНЄ Дня 18. мая наполнєли ше 40 жалосни днї як ше преселєл до вичносци наш мили супруг, оцец и дїдо

ВЛАДИМИР ШИМКО (1941–2015) з Руского Керестура Памятку на ньго навики буду чувац супруга Мария, дзивка Фемка, жец Славо, унук Мирко и унука Марина зоз супругом Яником Спочивай у мире Божим!

МИХАЙЛО САЛАМУН (1940–2016) з Ветернику З любову и почитованьом памятку на ньго чуваю ожалосцени: супруга Ксения, синове Саша и Мирослав зоз фамелиями Най спочива у мире Божим!

СМУТНЕ ЗДОГАДОВАНЄ На нашу милу бабу

СМУТНЕ ЗДОГАДОВАНЄ На нашу сушеду

НА ЗДОГАДОВАНЄ Дня 22. мая наполнї ше рок як нас зохабел наш мили брат

СМУТНЕ ЗДОГАДОВАНЄ Дня 19. мая наполнєли ше 16 жалосни роки як нас занавше зохабел наш мили оцец

МАРИЮ ПАСТЕРНАК народзену Штранґар (1938–2015) з Руского Керестура Твою любов, доброту и пожертвовносц навики будземе ношиц у своїх шерцох. Твойо Арияна и Дьоле и Андрея и Бобан Спочивай у мире Божим!

МАРИЮ ПАСТЕРНАК (1938–2015) з Руского Керестура З нами сце у молитвох: Таня, Бета, Лора и Зоран Спочивайце у мире Божим!

ВЛАДИМИР ШИМКО (1941–2015) з Руского Керестура Памятку на ньго чуваю брат Юлин зоз дзецми и шестра Фема зоз супругом и дзецми Спочивай у мире Божим!

ЯНКО ДУДАШ – цимерман (1922–2000) з Руского Керестура Памятку на ньго чуваю його наймилши Спочивай у мире Божим!

20. МАЙ 2016.

РУСКЕ СЛОВО 27

Городска управа за защиту животного штредку на основи члена 29. пасус 1. Закона о преценьованю вплїву на животни штредок („Службени глашнїк Републики Сербиї” число 135/04 и 36/09), обявює

ИНФОРМАТОР Городска управа за защиту животного штредку на основи члена 29. пасус 1. Закона о преценьованю вплїву на животни штредок („Службени глашнїк Републики Сербиї” число 135/04 и 36/09), обявює

ОБВИСЦЕНЄ

о принєшеним ришеню же потребне преценьованє вплїву и о одредзованю обсягу и змисту студиї о преценьованю вплїву на животни штредок проєкта базней станїци мобилней телефониї „НСУ232 НС Руменацка драга” Ношитель проєкта „Телеком Сербия” а. д. Таковска 2, Беоґрад, поднєсол тому орґану вимогу за одлучованє о потреби преценьованя вплїву на животни штредок проєкта – базней станїци мобилней телефониї „НСУ232 НС Руменацка драга” у улїци Руменацка драга 119в, на катастерскей парцели число 8908, К.О. Футоґ, Город Нови Сад. По сле запровад зеного по ступку, Городска управа за защиту животного штредку дня 5. мая 2016. року принєсла ришенє число VI-501-211/16 же потребне преценьованє вплїву на животни штредок и о одредзованю обсягу и змисту студиї о преценьованю вплїву на животни штредок. З цильом обвисцованя заинтересованей явносци текст ришеня обявює ше у цалосци: Городска управа за защиту животного штредку, на основи члена 10. пасус 4 и 5. Закона о преценьованю вплїву на животни штредок („Службени глашнїк РС”, чс. 135/04 и 36/09), члена 192. пасус 1. Закона о общим управним поступку („Службени новини СРЮ” число 33/97 и 31/01 и „Службени глашнїк РС” число 30/10) и члена 11., 34. и 36. Одлуки о Городских управох Городу Нового Саду („Службени новини Городу Нового Саду”, число 52/08, 55/09 и 11/10, 39/10, 60/10 и 69/13), поступаюци по вимоги ношителя проєкта „Телеком Сербия” а. д. Таковска 2, Беоґрад, за одлучованє о потреби преценьованя вплїву застатого стану на животни штредок проєкта радио базней станїци за мобилну телефонию „НСУ232 НС Руменацка драга” приноши

РИШЕНЄ

1. Утвердзує ше же за проєкт – базней станїци мобилней телефониї „НСУ 232 НС Руменацка драга” у улїци Руменацка драга 119в, на катастерскей парцели число 8908, К.О. Футоґ, Город Нови Сад, ношителя проєкта „Телеком Сербия” а. д. Таковска 2, Беоґрад, (у дальшим тексту: Ношителя Проєкта) потребне преценьованє вплїву на животни штредок. 2. Одредзує ше же Ношитель Проєкта, Студию о преценьованю вплїву на животни штредок за проєкт – базна станїца мобилней телефониї „НСУ 232 НС Руменацка драга” у улїци Руменацка драга 119в, на катастерскей парцели число 8908, К.О. Футоґ, Город Нови Сад, у поглядзе обсягу и змисту, виробку у складзе зоз членом 17. Закона о преценьованю вплїву на животни штредок и Правилнїком о змисту студиї о преценьованю вплїву на животни штредок („Службени глашнїк РС”, число 69/05).

ОБГРУНТОВАНЄ

28 РУСКЕ СЛОВО

чени думаня заинтересованих орґанох, орґанизацийох и явносци. Ношитель проєкта приложел: Контракт о закупе хтори заключени медзи Алфа подприємством за услуги, шпедицию и тарґовину доо, зоз Нового Саду, Байчи Жилинского 16 и Подприємство за телекомуникациї „Телеком Сербия” а.д., як и Информацию о локациї за парцелу число 8908, К.О. Футоґ, хтору видала Городска управа за урбанизем и квартельни роботи Городу Нового Саду число V-353-32/16 од 23. фебруара 2016. року. Ґу наведзеней вимоги ношитель проєкта приложел Фахову оцену обтерхованя животного штредку у локалней зони базней станїци мобилней телефониї „НСУ232 НС Руменацка драга”, число звиту: 0703/16-310 PO хтору виробела акредитована Лаборатория „Консинґ ” зоз Нового Саду. Базна станїца мобилней телефониї „НСУ232 НС Руменацка драга” ма вкупну ефективну визарююцу моц векшу од 250W на шицки три сектори за UMTS обсяг. После розпатраня вимоги ношителя проєкта и податкох о предметней локациї, характеристикох и преценьованю можлївих вплївох наведзеного проєкта на животни штредок, а маюци у оглядзе, же предметна радио базна станїца ма ефективну визарююцу моц векшу як 250 W и може мац значнєйши вплїв на животни штредок-точку 12. подточка 13. Телекомуникацийни обєкти мобилней телефониї (базней радио станїци) Лїстини II Уредби о утвердзованю Лїстини проєктох за хтори обовязне преценьованє вплїву и Лїстини проєктох за хтори мож вимагац преценьованє вплїву на животни штредок („С.Г. РС” число 114/08), а тот орґан у складзе зоз членом 10. пасус 4. Закона о преценьованю вплїву одлучел же потребне преценьованє вплїву. Зоз членом 10. пасус 5. Закона о преценьованю вплїву на животни штредок, предписане же зоз одлуку зоз хтору ше утвердзує же потребне преценьованє вплїву проєкта на животни штредок, надпатраюци орґан може одредзиц и обсяг и змист студиї о преценьованю вплїву, цо у тим случаю зробене. Окрем розпатраня интензитета вплїву (виражени зоз ефективну визарйовану моцносцу пошореня), надпатраюци орґан у конкретним случаю розпатрел и тирванє вплїву–базна станїца представя континуалне жридло зарйованя. Применююци начала превенциї и предострожносци (член 9. пасус 1. подточку 2. Закона о защити животного штредку („С.Г. РС”, чс. 135/04, 36/09, 36/09 – др. закон, 72/09 – др. закон и 43/11 – одлука УС), зоз хторим ше вимага же кажда активносц муши буц планована и запровадзена на способ же медзи иншим представя найменши ризик за людске здравє, зоз Студию потребне доказац же за предметни проєкт будзе применєна найлєпша розполагаюца и доступна технолоґия, технїка и опрема. Маюци у оглядзе напредок наведзене, а окреме специфичносц локациї (густо населєна бивательна зона) нєобходне виробиц документ зоз хторим ше анализує и оценює квалитет творительох животного штредку на одредзеним просторе, медзисобни вплїв иснуюцих и планованих активносцох и утвердзую условия и мири за зоперанє, зменшанє и одстраньованє чкодлївих вплївох на животни штредок як и мири у случаю вдереня и обезпечиц провадзенє вплїву жридла зарйованя, а то ше виключно муши обезпечиц зоз Студию о преценьованю вплїву на животни штредок, хтору би требал виробиц мултидисциплинарни фахови тим. На основи горе наведзеного, ришене як у диспозитиве. Поука о правним лїку: Процив того ришеня ношитель проєкта може написац жалбу Покраїнскому секретарияту за урбанизем, будовательство и защиту животного штредку у чаше 15 днї од дня приманя ришеня, по тим орґану. Заинтересована явносц може обявиц жалбу процив того ришеня у чаше 15 днї од дня обявйованя у средствох явного информованя, по тим орґану.

ОБВИСЦЕНЄ

о принєшеним ришеню же потребне преценьованє вплїву и о одредзованю обсягу и змисту студиї о преценьованю вплїву на животни штредок проєкта базней станїци мобилней телефониї „НСУ179, НСЛ179 НС Братох Крклюш” Ношитель проєкта „Телеком Сербия” а. д. Таковска 2, Беоґрад, поднєсол тому орґану вимогу за одлучованє о потреби преценьованя вплїву на животни штредок проєкта – базней станїци мобилней телефониї „НСУ179, НСЛ179 НС Братох Крклюш” у улїци Братох Крклюш 21, на катастарскей парцели число 2979, К.О. Нови Сад II, Город Нови Сад. После запровадзеного поступку, Городска управа за защиту животного штредку дня 11. мая 2016. року принєсла ришенє число VI-501-161/16 же потребне преценьованє вплїву на животни штредок и о одредзованю обсягу и змисту студиї о преценьованю вплїву на животни штредок. З цильом обвисцованя заинтересованей явносци текст ришеня обявює ше у цалосци: Городска управа за защиту животного штредку, на основи члена 10. пасус 4 и 5. Закона о преценьованю вплїву на животни штредок („Службени глашнїк РС”, чс. 135/04 и 36/09), члена 192. пасус 1. Закона о общим управним поступку („Службени новини СРЮ” число 33/97 и 31/01 и „Службени глашнїк РС” число 30/10) и члена 11., 34. и 36. Одлуки о Городских управох Городу Нового Саду („Службени новини Городу Нового Саду”, число 52/08, 55/09 и 11/10, 39/10, 60/10 и 69/13), поступаюци по вимоги ношителя проєкта „Телеком Сербия” а. д. Таковска 2, Беоґрад, за одлучованє о потреби преценьованя вплїву застатого стану на животни штредок проєкта радио базней станїци за мобилну телефонию „НСУ179, НСЛ179 НС Братох Крклюш” приноши

РИШЕНЄ

1. Утвердзує ше же за проєкт – базней станїци мобилней телефониї „НСУ179, НСЛ179 НС Братох Крклюш” у улїци Братох Крклюш 21, у Новим Садзе , на катастарскей парцели число 2979, Нови Сад II, Город Нови Сад, ношителя проєкта „Телеком Сербия” а. д. Таковска 2, Беоґрад, (у дальшим тексту: Ношителя Проєкта) потребне преценьованє вплїву на животни штредок. 2. Одредзує ше же Ношитель Проєкта, Студию о преценьованю вплїву на животни штредок за проєкт – базна станїца мобилней телефониї „НСУ179, НСЛ179 НС Братох Крклюш” у улїци Братох Крклюш 21, у Новим Садзе, на катастарскей парцели число 2979, Нови Сад II, Город Нови Сад, у поглядзе обсягу и змисту, виробку у складзе зоз членом 17. Закона о преценьованю вплїву на животни штредок и Правилнїком о змисту студиї о преценьованю вплїву на животни штредок („Службени глашнїк РС”, число 69/05).

ОБГРУНТОВАНЄ

Ношитель проєкта „Телеком Сербия” а. д. Таковска 2, Беоґрад, поднєсол тому орґану вимогу за одлучованє о потреби преценьованя вплїву застатого стану на животни штредок проєкта – базней станїци мобилней телефониї „НСУ179, НСЛ179 НС Братох Крклюш” у улїци Братох Крклюш 21, у Новим Садзе , на катастарскей парцели число 2979, Нови Сад II, Город Нови Сад. Проєктом плановане реконтруованє поставянє тросекторней антенскей системи за UMTS и LTE обсяг хтори будзе мац вкупно три панел антени продукователя Kathrein K80010510 заобидва обсяги. Антени буду унапрямени зоз азимутами 60 ступнї (сектор 1), 135 ступнї (сектор 2) и 230 ступнї (сектор 3). Планована конфиґурация примодавача базней станїци за систему UMTS 3+3+3 а за LTE 1+1+1. У складзе зоз Законом о преценьованю вплїву на животни штредок и Правилнїком, о поднєшеней вимоги обвисцена явносц з оглашованьом у средствох явного информованя и МЗ „7. юлий ”. У зоз законом предписаним терминє нє доручени думаня заинтересованих орґанох, орґанизацийох и явносци. Ношитель проєкта приложел: Контракт о закупе хтори заключени медзи Скупштину бивательох будинку у улїци Братох Крклюш 21, Нови Сад и Подприємством за телекомуникациї „Телеком Сербия” а.д., як и Информацию о локациї за парцелу число 2979, К.О. Нови Сад II, хтору видала Городска управа за урбанизем и квартельни роботи Городу Нового Саду число V-353180/16 од 7. априла 2016. року. Ґу наведзеней вимоги ношитель проєкта приложел Фахову оцену обтерхованя животного штредку у локал

20. МАЙ 2016.

ней зони базней станїци мобилней телефониї „НСУ179, НСЛ179 НС Братох Крклюш”, число звиту: 0610/15-51 IT хтору виробела акредитована Лаборатория „Ватроґаз ” зоз Нового Саду. Базна станїца мобилней телефониї „НСУ179, НСЛ179 НС Братох Крклюш” ма вкупну ефективну визарююцу моц векшу од 250W на шицки три сектори за обидва обсяги. После розпатраня вимоги ношителя проєкта и податкох о предметней локациї, характеристикох и преценьованю можлївих вплївох наведзеного проєкта на животни штредок, а маюци у оглядзе, же предметна радио базна станїца ма ефективну визарююцу моц векшу як 250 W и може мац значнєйши вплїв на животни штредок-точку 12. подточка 13. Телекомуникацийни обєкти мобилней телефониї (базней радио станїци) Лїстини II Уредби о утвердзованю Лїстини проєктох за хтори обовязне преценьованє вплїву и Лїстини проєктох за хтори мож вимагац преценьованє вплїву на животни штредок („С.Г. РС” число 114/08), а тот орґан у складзе зоз членом 10. пасус 4. Закона о преценьованю вплїву одлучел же потребне преценьованє вплїву. Зоз членом 10. пасус 5. Закона о преценьованю вплїву на животни штредок, предписане же зоз одлуку зоз хтору ше утвердзує же потребне преценьованє вплїву проєкта на животни штредок, надпатраюци орґан може одредзиц и обсяг и змист студиї о преценьованю вплїву, цо у тим случаю зробене. Окрем розпатраня интензитета вплїву (виражени зоз ефективну визарйовану моцносцу пошореня), надпатраюци орґан у конкретним случаю розпатрел и тирванє вплїву–базна станїца представя континуалне жридло зарйованя. Применююци начала превенциї и предострожносци (член 9. пасус 1. подточку 2. Закона о защити животного штредку („С.Г. РС”, чс. 135/04, 36/09, 36/09 – др. закон, 72/09 – др. закон и 43/11 – одлука УС), зоз хторим ше вимага же кажда активносц муши буц планована и запровадзена на способ же медзи иншим представя найменши ризик за людске здравє, зоз Студию потребне доказац же за предметни проєкт будзе применєна найлєпша розполагаюца и доступна технолоґия, технїка и опрема. Маюци у оглядзе напредок наведзене, а окреме специфичносц локациї (густо населєна бивательна зона) нєобходне виробиц документ зоз хторим ше анализує и оценює квалитет творительох животного штредку на одредзеним просторе, медзисобни вплїв иснуюцих и планованих активносцох и утвердзую условия и мири за зоперанє, зменшанє и одстраньованє чкодлївих вплївох на животни штредок як и мири у случаю вдереня и обезпечиц провадзенє вплїву жридла зарйованя, а то ше виключно муши обезпечиц зоз Студию о преценьованю вплїву на животни штредок, хтору би требал виробиц мултидисциплинарни фахови тим. На основи горе наведзеного, ришене як у диспозитиве. Поука о правним лїку: Процив того ришеня ношитель проєкта може написац жалбу Покраїнскому секретарияту за урбанизем, будовательство и защиту животного штредку у чаше 15 днї од дня приманя ришеня, по тим орґану. Заинтересована явносц може обявиц жалбу процив того ришеня у чаше 15 днї од дня обявйованя у средствох явного информованя, по тим орґану.

OGLA[OVANW 021/6613-697, 021/ 6624/708 e-mail: ruske.redakcija@gmail.com

20. МАЙ 2016.

ОБВИСЦЕНЄ о принєшеним ришеню же потребне преценьованє вплїву и о одредзованю обсягу и змисту студиї о преценьованю вплїву на животни штредок проєкта базней станїци мобилней телефониї „НСУ190, НСЛ190 Братох Моґин” Ношитель проєкта „Телеком Сербия” а. д. Таковска 2, Беоґрад, поднєсол тому орґану вимогу за одлучованє о потреби преценьованя вплїву на животни штредок проєкта – базней станїци мобилней телефониї „НСУ190, НСЛ190 Братох Моґин” у улїци Братох Моґин число 4, у Новим Садзе, на катастерскей парцели 5423/2, К.О. Нови Сад I, Город Нови Сад. После запровадзеного поступку, Городска управа за защиту животного штредку дня 11. мая 2016. року принєсла ришенє число VI-501-232/16 же потребне преценьованє вплїву на животни штредок и о одредзованю обсягу и змисту студиї о преценьованю вплїву на животни штредок. З цильом обвисцованя заинтересованей явносци текст ришеня обявює ше у цалосци: Городска управа за защиту животного штредку, на основи члена 10. пасус 4 и 5. Закона о преценьованю вплїву на животни штредок („Службени глашнїк РС”, чс. 135/04 и 36/09), члена 192. пасус 1. Закона о общим управним поступку („Службени новини СРЮ” число 33/97 и 31/01 и „Службени глашнїк РС” число 30/10) и члена 11., 34. и 36. Одлуки о Городских управох Городу Нового Саду („Службени новини Городу Нового Саду”, число 52/08, 55/09 и 11/10, 39/10, 60/10 и 69/13), поступаюци по вимоги ношителя проєкта „Телеком Сербия” а. д. Таковска 2, Беоґрад, за одлучованє о потреби преценьованя вплїву застатого стану на животни штредок проєкта радио базней станїци за мобилну телефонию „НСУ190, НСЛ190 Братох Моґин” приноши

РИШЕНЄ

1. Утвердзує ше же за проєкт – базней станїци мобилней телефониї „НСУ190, НСЛ190 Братох Моґин” у улїци Братох Моґин число 4, у Новим Садзе, на катастерскей парцели 5423/2, К.О. Нови Сад I, Город Нови Сад, ношителя проєкта „Телеком Сербия” а. д. Таковска 2, Беоґрад, (у дальшим тексту: Ношителя Проєкта) потребне преценьованє вплїву на животни штредок. 2. Одредзує ше же Ношитель Проєкта, Студию о преценьованю вплїву на животни штредок за проєкт – базна станїца мобилней телефониї „НСУ190, НСЛ190 Братох Моґин” у улїци Братох Моґин число 4, у Новим Садзе, на катастерскей парцели 5423/2, К.О. Нови Сад I, Город Нови Сад, у поглядзе обсягу и змисту, виробку у складзе зоз членом 17. Закона о преценьованю вплїву на животни штредок и Правилнїком о змисту студиї о преценьованю вплїву на животни штредок („Службени глашнїк РС”, число 69/05).

ОБГРУНТОВАНЄ

ствох явного информованя и МЗ „Роботнїцки ”. У зоз законом предписаним терминє нє доручени думаня заинтересованих орґанох, орґанизацийох и явносци. Ношитель проєкта приложел: Контракт о закупе хтори заключени медзи Скупштину бивательох будинку у улїци Братох Моґин 4, Нови Сад и Подприємством за телекомуникациї „Телеком Сербия” а.д., як и Информацию о локациї за парцелу число 5423/2, К.О. Нови Сад I, хтору видала Городска управа за урбанизем и квартельни роботи Городу Нового Саду число V-353-181/16 од 7. априла 2016. року. Ґу наведзеней вимоги ношитель проєкта приложел Фахову оцену обтерхованя животного штредку у локалней зони базней станїци мобилней телефониї „НСУ190, НСЛ190 Братох Моґин”, число звиту: 0910/15-51 АР хтору виробела акредитована Лаборатория „Ватроґаз ” зоз Нового Саду. Базна станїца мобилней телефониї „НСУ190, НСЛ190 Братох Моґин” ма вкупну ефективну визарююцу моц векшу од 250W на шицки три сектори за обидва обсяги. После розпатраня вимоги ношителя проєкта и податкох о предметней локациї, характеристикох и преценьованю можлївих вплївох наведзеного проєкта на животни штредок, а маюци у оглядзе, же предметна радио базна станїца ма ефективну визарююцу моц векшу як 250 W и може мац значнєйши вплїв на животни штредок-точку 12. подточка 13. Телекомуникацийни обєкти мобилней телефониї (базней радио станїци) Лїстини II Уредби о утвердзованю Лїстини проєктох за хтори обовязне преценьованє вплїву и Лїстини проєктох за хтори мож вимагац преценьованє вплїву на животни штредок („С.Г. РС” число 114/08), а тот орґан у складзе зоз членом 10. пасус 4. Закона о преценьованю вплїву одлучел же потребне преценьованє вплїву. Зоз членом 10. пасус 5. Закона о преценьованю вплїву на животни штредок, предписане же зоз одлуку зоз хтору ше утвердзує же потребне преценьованє вплїву проєкта на животни штредок, надпатраюци орґан може одредзиц и обсяг и змист студиї о преценьованю вплїву, цо у тим случаю зробене. Окрем розпатраня интензитета вплїву (виражени зоз ефективну визарйовану моцносцу пошореня), надпатраюци орґан у конкретним случаю розпатрел и тирванє вплїву–базна станїца представя континуалне жридло зарйованя. Применююци начала превенциї и предострожносци (член 9. пасус 1. подточку 2. Закона о защити животного штредку („С.Г. РС”, чс. 135/04, 36/09, 36/09 – др. закон, 72/09 – др. закон и 43/11 – одлука УС), зоз хторим ше вимага же кажда активносц муши буц планована и запровадзена на способ же медзи иншим представя найменши ризик за людске здравє, зоз Студию потребне доказац же за предметни проєкт будзе применєна найлєпша розполагаюца и доступна технолоґия, технїка и опрема. Маюци у оглядзе напредок наведзене, а окреме специфичносц локациї (густо населєна бивательна зона) нєобходне виробиц документ зоз хторим ше анализує и оценює квалитет творительох животного штредку на одредзеним просторе, медзисобни вплїв иснуюцих и планованих активносцох и утвердзую условия и мири за зоперанє, зменшанє и одстраньованє чкодлївих вплївох на животни штредок як и мири у случаю вдереня и обезпечиц провадзенє вплїву жридла зарйованя, а то ше виключно муши обезпечиц зоз Студию о преценьованю вплїву на животни штредок, хтору би требал виробиц мултидисциплинарни фахови тим. На основи горе наведзеного, ришене як у диспозитиве. Поука о правним лїку: Процив того ришеня ношитель проєкта може написац жалбу Покраїнскому секретарияту за урбанизем, будовательство и защиту животного штредку у чаше 15 днї од дня приманя ришеня, по тим орґану. Заинтересована явносц може обявиц жалбу процив того ришеня у чаше 15 днї од дня обявйованя у средствох явного информованя, по тим орґану.

РУСКЕ СЛОВО 29

ИНФОРМАТОР

ВИШЛО ПИЯТЕ МАК-ОВО ЧИСЛО

* дзе цо будзе * дзе цо будзе *

САМОСТОЙНА ВИСТАВА ВЛА ДУ НЯРА ДИЯ У рамикох Ноци музея на соботу, 21. мая 2016. року, у ґалериї Културного центру „Младосц” у Футоґу, Цара Лазара 42, од 17-01 годзин будзе самостойна вистава Владу Нярадия подобового уметнїка зоз Вербасу. Буду представени його подобово роботи зоз циклуса „Записи зоз метеорох”, а виставу ше годно опатриц по 1. юний 2016. року. ***

Тих дньох виходзи майске число младежского часопису МАК, а „У фокусу” му Роберт Джуджар з Руского Керестура, хтори свойо знанє з обласци астрономиї унапредзує на универзитету у Инсбруку у Австриї, а идуци семестер идзе до Италиї – перше до Падови, а вец и до Риму. Пишеме о емисиї за младих Радио-телевизиї Войводини „Водич за преживляванє”, хтора помага младим у „преживйованю” тинейджерских рокох, а у хторей участвує и Аня Гудак з Нового Саду. Тиж так, „У фокусу” и млада модна дизайнерка Андреа Бокан з Коцура. „МАК-ов колаж” информує о тогорочним Медзинародним волонтерским кампу и конкурсу за його нового лидера, а рубрика „Дакеди и нєшка” пише о празновирю и о тим кельо млади веря же даяки ритуали можу дїйствовац на подїї у будучносци. У рубрики „Спорт и рекреация” текст о шаху, бависку хторе тренира мозоґ, а у рубрики „Роздумованє наглас” и тераз мож дознац нови „Сплєтки и мервеня”. „Куцик совитох” совитує матурантох и абсолвентох яки фризури у моди, а понука и идеї за украшованє нохцох, док у рубрики „Направ сам” мож научиц як виробиц брош. Ма. З.

ТРЕЦА НАУКОВА КОНФЕРЕНЦИЯ МЛА ДИХ

ГОСЦУЄ ХОР З ИТАЛИЇ

Того викенду у наших местох госцує Хор „Алпе Адриа” з Удинох, з Италиї, а домашнї му парохия у Руским Керестуре. Хор з Италиї, под дириґенством маестра Андреа Тофолиния, на пияток, 20. мая, у Културним центре Нового Саду (у Клубу „Трибина младих” у Католїцкей порти) отрима самостойни концерт, на 19 годзин. На соботу, 21. мая, госци з Италиї буду участвовац на нашим Хорским фестивалє „Карпати” у Вербаше, а на нєдзелю, 22. мая буду шпивац Вельку Службу Божу у рукокере стурскей Катедралней церкви, вєдно з домашнїм хором. Го сцо ва нє Хо ру „Ал пе Адриа” будзе витворене з потримовку Националного совиту Руснацох и Заводу за културу войводянских Руснацох. ***

КИРБАЙ У БЕОҐРАДЗЕ

Швето св. Кирила и Методия и Кирбай, Беоґрадянє пре сла-

MALI OGLA[KI НА ПРЕДАЙ 2,5 хижови квартель у Новим Садзе, 60 метери квадратни, зоз паркинґ местом у дворе, у улїци Войводи Шуплїкца 069/790978 або 069/790973. ***

ДИХТУЄМЕ облаки и ДЗВЕРИ зоз неопрен-ґуму. Правиме ГАРМОНИКА ДЗВЕРИ и РОЛЕТНИ. Обявиц ше на телефони: 025/5827-710 и 060/5088-433 *** ВЛАГА? Изолуєме влажни хижи. 063/440-470; 063/102-41-14.

30 РУСКЕ СЛОВО

вя на соботу, 21. мая, у Вишеґрадскей улїци 23, на 11 годзин зоз Службу Божу хтору будзе предводзиц декан сримски о. Михайло Режак, а со служовац домашнї парох о. Владислав Варґа. На Кирбай придзе и жридлова ґрупа зоз Шиду, хтора будзе участвовац у културней програми. Поволує ше вирних и го сцох же би пришли вєдно з Беоґрадянами пре славиц Кирбай. ***

На соботу, 21. мая, на ново садск им Филозофским факултету будзе Треца наукова конференция младих науковцох, студентох и фаховцох, на хторей 12-еро мла ди пред ста вя свойо роботи з обласци линґвистики, литератури и историї. Попри младих з наших ме стох, на Трецей науковей конференциї буду участвовац и двойо студенти з Япону и Словацкей. Орґ а ни зато ре Кон фе рен циї Оддзелєнє за русинистику Филозофского факултету, Завод за културу войвоянских Руснацох и Виглєдовацки круг, хтори ше намагаю дац про стор за профе сийну фахову афирмацию младих и же би зоз своїма виглєдованями на наукови спо соб спатрали швет коло себе. Треца наукова конференция младих науковцох, студентох и фаховцох будзе отримана у кабинету 30 на першим поверху Фи ло зоф ско го фа кул те ту, а почнє на 9 годзин.

Городска управа за защиту животного штредку Городу Нового Саду на основи члена 10. Закона о преценьованю вплїву на животни штредок („Службени глашнїк Републики Сербиї”, число 135/04 и 36/09) обявює

ОБВИСЦЕНЄ

о поднєшеней вимоги за одлучованє о потреби преценьованя вплїву на животни штредок проєкта Ношитель проєкта „Телеком Сербия” а.д. Таковска 2, Беоґрад, поднєсол вимогу за одлучованє о потреби преценьованя вплїву на животни штредок проєкта базней станїци мобилней телефониї „НС18, НСХ18, НСУ18,

НСЛ18-АВТОВОЙВОДИНА”, у улїци Темеринска число 95, у Новим Садзе, на катастерскей парцели число 2747 К.О. Нови Сад I, Город Нови Сад. Податки и документацию зоз вимоги ношителя проєкта мож видзиц у просторийох Городскей управи за защиту животного штредку Городу Нового Саду, Улїца Руменацка 110, Нови Сад, роботни днї од 10 до 15 годзин. Шицки заинтересовани, у чаше 10 днї од дня обявйованя того обвисценя, можу дац свойо думанє у писаней форми на адресу Городскей управи за защиту животного штредку Городу Нового Саду.

20. МАЙ 2016.

ИНФОРМАТОР/СПОРТ ПИОНИРСКА СЕЛЕКЦИЯ КК „ВЕРБАС”

ҐЕНЕРАЦИЯ ХТОРА ОБЕЦУЄ Млади кошаркаше Вербасу, ґенерация 2003. рок народзеня, освоєла першенство квалитетней лиґи Войводини у конкуренциї младших юниорох. На закончуюцим турниру, хтори отримани штредком априла у Новим Бечею, були лєпши од своїх парнякох зоз Старих Бановцох, Панчева и Зренянина У полуфиналним змаганю вербащанє зоз прешвечлївим резултатом 55:34 победзели екипу КК “Дунай” зоз Старих Бановцох. У финанлним змаганю хторе було драматичне по сам конєц, после трох предлуженьох победзели екипу КК “Крис Крос” зоз Панчева зоз резултатом 48:44. За найлєпшого бавяча на турниру преглашени Оґнєн Кнежич, а тренер вербаскей екипи Желько Калудєр преглашени за найлєпшого тренера у покраїни за хлапцох того возросту. Як надпомнул тренер, слово о позарядовей ґенерациї яку КК “Вербас” потераз нє мал. Уж тераз тота ґенерация нагадує вельки резултати яки ше посцигує у верху нашей кошарки. За даскельо роки шицки би требали бавиц Городска управа за защиту животного штредку Городу Нового Саду на основи члена 20. Закона о преценьованю вплїву на животни штредок („Службени глашнїк Републики Сербиї”, число 135/04 и 36/09) обявює

ОБВИСЦЕНЄ

о явним увиду, явней презентациї и явней розправи Студиї о преценьованю вплїву проєкта на животни штредок Ношитель проєкта, „Телеком Сербия” а.д. Таковска 2, Беоґрад, поднєсол вимогу за даванє согласно сци на Студию о преценьованю вплїву на животни штредок проєкта базней станїци мобилней телефониї „НС-СателитНС71/НСУ71”, у улїци Футожска драга число 12, у Новим Садзе, на катастерскей парцели число 7855/2, К.О. Нови Сад I, Город Нови Сад. Податки и документацию зоз вимоги ношителя проєкта мож видзиц у просторийох Городскей управи за защиту животного штредку Городу Нового Саду, Улїца Руменацка 110, Нови Сад, роботни днї од 10 по 15 годзин по 13. юний 2016. року. У складзе зоз членом 6. Правилнїка о по ступку явного увиду, презентациї и явней розправи о студиї о преценьовню вплїву на животни штредок („Службени глашнїк РС”, 69/05) заинтере сованих орґанох, орґанизацийох и явносц под час тирваня явного увиду можу поднєсц зауваги и думаня на студиї о преценьованю вплїву у писаней форми Городскей управи за защиту животного штредку. Явну розправу и презентацию ше отрима 14. юния 2016. року, у про сторийох Городскей управи за защиту животного штредку Городу Нового Саду, Руменацка 110, Нови Сад, на 12 годзин.

20. МАЙ 2016.

Покраїнски секретарият за урбанизем, будовательство и защиту животного штредку, на основи члена 14. Закона о преценьованю вплїву на животни шредок („Службени новини РС” чс. 135/04 и 36/09) обявює

ОБВИСЦЕНЄ

о поднєшеней вимоги за оцену потреби за ажурированьом студиї о преценьованю вплїву на животни штредок Ношитель проєкта ЯП „Сербияґаз” зоз Нового Саду, улїца Народного фронта чс. 12, поднєсол вимогу за оцену потреби за ажурированьом студиї о преценьованю вплїву на животни штредок проєкта Вибудов нових драгох иснуюцих нафотоводох и ґазоводох у зони автодраги Е-75 од км 108+000 до км 118+200 у новим енерґетским коридору у ширшим реґиону Нового Саду. Податки и документация зоз вимоги ношителя проєкта можу ше достац на увид у простоийох Покраїнского секретарията за урбанизем, будовательство и защиту животного штредку, Булевар Михайла Пупина 16, Нови Сад (прижемє, канцелария чс. 39). Шицки заинтересовани, у чаше од 15 днї од дня обявйованя того обвисценя, муожу доставиц свойо думанє у писаней форми на адресу Секретарията.

у першим тиму, а дзепоєдни з нїх буду ношиц репрезентативни дреси. У лиґашких змаганьох, хторих було дванац, победзели на шицких. Побиднїцку серию предлужели и на турнире кед у полуфиналних змаганьох победзели екипу КК “Спартак” зоз Суботици зоз прешвечлївим резултатом 41:26, потим КК “Кикинда” зоз резултатом 61:31 и КК “Петровґрад” зоз Зренянину зоз резултатом 48:47. Без страценогом змаганя освоєли победзели и шицки други на законченю у Новим Бечею. За екипу бавя: Милош Фемич, Матея Яким, Марко Секицки, Йован Вучкович, Василиє Делибашич, Йован Шкатарич, Матия Влахович, Бошко Милянич, Любан Мирович, Оґнєн Кажич, Матия Кустудич и Марко Лєшкович. А. П. Городска управа за защиту животного штредку Городу Нового Саду на основи члена 20. Закона о преценьованю вплїву на животни штредок („Службени глашнїк Републики Сербиї”, число 135/04 и 36/09) обявює

ОБВИСЦЕНЄ

о явним увиду, явней презентациї и явней розправи Студиї о преценьованю вплїву проєкта на животни штредок Ношитель проєкта, „Телеком Сербия” а.д. Таковска 2, Беоґрад, поднєсол вимогу за даванє согласносци на Студию о преценьованю вплїву на животни штредок проєкта базней станїци мобилней телефониї „НСУ227 НС-Йована Поповича (УМТС)”, у улїци Йована Поповича число 1, у Новим Садзе, на катастерскей парцели число 2564, К.О. Нови Сад II, Город Нови Сад. Податки и документацию зоз вимоги ношителя проєкта мож видзиц у просторийох Городскей управи за защиту животного штредку Городу Нового Саду, Улїца Руменацка 110, Нови Сад, роботни днї од 10 по 15 годзин по 13. юний 2016. року. У складзе зоз членом 6. Правилнїка о поступку явного увиду, презентациї и явней розправи о студиї о преценьовню вплїву на животни штредок („Службени глашнїк РС”, 69/05) заинтерсованих орґанох, орґанизацийох и явносц под час тирваня явного увиду можу поднєсц зауваги и думаня на студиї о преценьованю вплїву у писаней форми Городскей управи за защиту животного штредку. Явну розправу и презентацию ше отрима 14. юния 2016. року, у просторийох Городскей управи за защиту животного штредку Городу Нового Саду, Руменацка 110, Нови Сад, на 11 годзин.

РУСКЕ СЛОВО 31

СПОРТ МЕДЗИОПШТИНСКА ФОДБАЛСКА ЛИҐА ВЕРБАС–ЖАБЕЛЬ–ТИТЕЛЬ

ДЕР БИ БЕЗ ҐОЛОХ ФК „Бачка 1923” – ФК „Искра” (Коцур) 0:0 (0:0) У 19. колу Медзиопштинскей лиґи Вербас–Титель–Жабель, у Дюрдьове одбавени дерби Бачка – Искра, а змаганє закончене з резултатом 0:0 БАЧКА: Калайджич, Янкович, Маркович, Курушич, Павлов, Пантич, Летич, Рац, Матич, Балоґ Данґубич. У другим полчаше до бависка вошли Чирин, Мушицки и Круль, а вишли Матич, Данґубич и Летич. ИСКРА: Ступар, Зарин, Живкович, Юшкович, Ґубаш Дамир, Дрляча, Малеш, Малацко, Крняїч, Ґубаш Дамян, Сердар. До бависка вошли Иван и Николич, а вишли Малеш и Крняїч. Гоч булo жимнo и дул досц моцни витор, стретнуце провадзели коло 500 патрачe, а обидва екипи бавели мотивовано и твардо. Першу озбильнєйшу нагоду на стретнуцу мала Бачка. З лївого боку каребного простору Искри лабду копнул Рац и потрафел стативу, а о даскельо минути Искра мала добру шансу, алє ґолман Калайджич одбранєл. У дальшим цеку першого полчасу Искра була доминантнєйша и мала векши „пошед” лабди як Бачка. У 43. минути, бавяч Искри, Зарин достал червени картон прето же вдерел Летича хтори после того дуелу достал жовти картон пре нєспортске справованє. З бавячом вецей, у другим полчаше Бачка почала вецей нападац и бавело ше углавним на Искровей половки терена, медзитим по конєц змаганя було лєм ище даскельо нєреализовани шанси. У 78. минути, бавяч Искри Юшкович виключени пре други жовти картон. Медзитим, заш лєм,

Искра була ровноправни процивнїк и з двома бавячами менєй. После нєришеного резултату у тим колє бод розлика медзи тима двома екипами остава иста. Бачка перша на таблїчки и ма 49 боди, а Искра на другим месце зоз 44 бодами, з тим же ма одбавене єдно змаганє мeнєй. М. Рамач

ДЮРДЬОВ

СЦИГЛА ДОНАЦИЯ БАЧКОВИМ ФОДБАЛЕРОМ Иван Холошняї, Дюрдьовчан котри жиє и роби як тренер у ФК „Натерс” у Швайцарскей донировал єдну часц опреми фодбалскому клубу, ФК „Бачка 1923” зоз Дюрдьова у котрим и сам дакеди бавел Иван прешлого тижня даровал пейдзешат тренерки на котрих ше находзи герб його клуба у Швайцарскей. Тренерки ше подарує ветераном и фодбалером зоз першого тиму, а пред тим им на хрибце буду виписани числа и презвиска. Иван потераз приношел дреси, шорци и лабди котри потребни Клубу и котри, як гварел Никола Тртич, член Управи клуба, принєшу ознова

32 РУСКЕ СЛОВО

и на лєто. Иван Холошняї уж осми раз дал донацию фодбалером у Дюрдьове. – Таки донациї Клубу барз знача же би могол функционовац, окремe прето же их нєт вельо. Сцеме подзековац Иванови же нє забул на дюрдьовски Клуб – гварел Никола Тртич. Члени Управи за тот рок заплановали войсц до лиґи вишей и на добрей су драги, алє и направиц трибини за котри уж написани проєкт. Трибини з бетону би мали буц широки 50 метери, буду мац пейц шори и на нїх годни шедзиц од 250 до 300 патрачох. Проєкт будзе финанасовац Клуб и його проєктант. С. Барань 20. МАЙ 2016.

СПОРТ ПОДРУЧНА ФОДБАЛСКА ЛИҐА ЗОМБОР

НАШ АТЛЕТИЧАР МИХАИЛ ДУДАШ

ВИПАТРА ЖЕ ТАК МУШЕЛО БУЦ

ВИТВОРЕЛ НОРМУ ЗА ОЛИМПИЯДУ

ФК „Борац” (Б. Ґрачац) – ФК „Русин” 4:3 (2:1)

Бачки Ґрачац: стадион ФК „Борац”, патрачох 100, судия: Киршнер (Зомбор), ґоли за Русин: Чизмар 26, Й. Гарди 70, и Орсаґ 78. минута. Жовти картони при Русиновцох нє було. Червени картони: Барна 85. минута (други жовти). РУСИН: Б. Гарди, Чапко (Будински), Голик, Барна, Й. Гарди, Павлович, Грнчяр, Б. Орос (Колбас), Дюрич, Я. Кулич, Чизмар (Орсаґ). У 25. колу П.Ф.Л. Зомбор керестурски Русин, випатра, же мушел страциц у Бачким Ґрачцу. Домашнї баржей бавели на „лярму”, як на терену. Прицисок бул на бавячох Ру-

сина, судийох и навиячох Русина. Русин дал перши ґол, Александар Чизмар зоз шлєбодного бица. Борац виєдначел на 1:1 после корнера, а домашнї почали водзиц 2:1 зоз офсайду. У другим полчаше, такой на початку домашнї даваю треци ґол, Йоаким Гарди зменшує на 3:2, такой после того домашнї даваю штварти ґол, а Дамир Орсаґ зоз соло предзераня поставя конєчни резултат змаганя 4:3. У шлїдуюцим колє, на нєдзелю на Ярашу, го сцує „Раднички 1918” зоз Раткова. Змаганє почина на 17 годзин. В. Сеґеди

ОПШТИНСКА ФОДБАЛСКА ЛИҐА ШИД

ЗА ОФК „БИКИЧ” НЄТ ПРЕПРЕЧЕНЯ У 19. колу Општинскей фодбалскей лиґи Шид, ОФК „Бикич” на го сцованю у Илинцох процив Борца победзел 3:0. И ОФК „Бачинци” були успишни и на госцованю у Беркасове победзели домашнї Сримец 5:2, а тиж и Єднота зоз Шиду на госцованю у Бинґули победзела ОФК „Бинґулу” 2:1. Водзаци Гайдук з Вишнїчева у Ямени победзел домашнї Ґраничар 2:1, Омладинєц (Б) победзел Братство зоз 5:1, а у Ґибарцу було найвецей ґоли, Синдєлич побед зел Єдинство ( Лю) 7:2. На таблїчки Гайдук перши зоз 53 бодами, ОФК „Бикич” други з 49 бодами, а Синдєлич на трецим месце и ма 37 20. МАЙ 2016.

боди. ОФК „Бинґула” штврта 34, ОФК „Бачинци” пияти ма 33, а Єднота шеста зоз 31 бодом. На седмим месце Ґраничар зоз 25 бодами, осми Омладинєц ма 21 бод, а дзевяти Борец 18. На сподку дзешате Єдинство зоз 12, предо статнї єденасти Сримец з дзевец и остатнє дванасте Братство без бодох. У 20. колу на нєд зелю, ОФК „Бикич” дочекує Ґраничар, ОФК „Бачинци” буду домашнї ОФК „Бинґули”, Єднота дочекує Синдєлич, а Сримец будзе госцовац у Вишнїчеве процви Гайдука. Тиж буду бавиц и Єдинство процив Омладинца и Братство процив Борца. Вл. Дї.

Наш найлєпши атлетичар у дисциплини дзешецбой Михаил Дудаш витворел нєобходни резултати и норму за найпрестижнєйше змаганє спортистох на швеце – Олимпияду, хтора ше у авґусту отрима у Рио де Жанеиру

На першим змаганю у тей сезони на хторим участвовал витворел нєобходну норму за змаганя на Олимпияди. Змаганє отримане у Новим Садзе, а у дисциплинох у хторих ше змагал витворел 8 174 боди. Михаил сполнєл свойо жаданє пред свою публику хтора го вше потримовала на числених змаганьох на хторих участвовал дотераз. – Зоз посцигнутим резултатом сом задовольни. Могли буц и лєпши, алє пре подлу хвилю ми ше нє удало их витвориц. Кед сом ше пририхтовал дал сом шицко од себе же бим посцигнул цо лєпшу форму, та ше наздавам же посцигнєм ище лєпши резултат як тераз – гварел Михаил после змаганя. Норма за атлетску дисциплину дзешецбой виноши 8 100 боди, а зоз посцигнутима бодами Михаил Дудаш постал 11 атлетичар хтори виборел норму за участвованє на Олимпияди. На змаганю у Новим Садзе першого дня на сто метери бегал 10,75 секунди, до далєка скочел 7,47 метери, кулю руцел 13,78 метери, а до висока скочел 1,92 метери. Другого дня змаганя у обегованю на 110 метери зоз препреченями посцигнул резултат 14,52 секунди, диск руцел 46,70 метери, зоз палїцу скочел 4,80 метери, копиє руцел 59,55 метери, а на 1 500 метери бежал 4 минути 32 секунди и 11 стотинки. А. П.

РУСКЕ СЛОВО 33

СПОРТ 25. СПОРТСКИ БАВИСКA „ЯША БАКОВ” – У ШИДЗЕ ТУРНИР У СТОЛНИМ ТЕНИСУ

ПОБЕДЗЕЛА ПЕРША ЕКИПА БИКИЧАНЬОХ У Спортским центре у Шидзе, прешлей соботи отримани турнир у столним тенису у рамикох Спортских бавискох „Яша Баков”. На турнире участвовали седем екипи, а найлєпши були столнотенисере зоз екипи КПД „Иван Котляревски” зоз Бикичу. Остатнї на тим турнире були тиж Бикичанє – КПД „Иван Котляревски” друга екипа Столнотенисере першей екипи КПД „Иван Котляревски” з Бикичу у конкуренциї седем екипох зоз Сербиї (Войводини) и Републики Горватскей зоз Руского Керестура, Шиду, Вербасу, Бикичу, Петровцох и Миклошевцох, освоєли перше место на турнире у столним тенису хтори отримани у Шидзе у рамикох ювилейних 25. Спортских бавискох „Яша Баков”. Друге место завжали столнотенисере зоз Петровцох, треце з Миклошевцох, штварта була екипа СД „Русин” зоз Руского Керестура, пияти „Папивинґ” зоз Вербасу, шести КПД „Дюра Киш” зоз Шиду и остатнє седме место завжала друга екипа КПД „Иван Котляревски” зоз Бикичу. Орґанизаторе були Спортске здруженє Спортских бавискох „Яша Баков” и КПД „Иван Котляревски” з Бикичу. Пре участвованє екипох зоз Републики Горватскей, турнир мал медзинародни характер. Турнир бавени у Спортским центре у Шидзе у просторе СТК „Партизан”, а бавели по троме бавяче у екипи по системи кажди зоз каждим. После даскельо годзинох квалитетного столного тенису на концу достати и побиднїк змаганя як и розпорядок пласману других екипох хтори участвовали. За побиднїцку екипу КПД „Иван Котляревски” змагали ше Драґан Барна, Деян Ґрбич и Драґан Данґузов (Милош Тиосавлєвич резерва), за Петровчаньох наступели Младен Миланович, Миховил Раич, Андрей Миланович и Звонимир Ерделї. За

Миклошевци ше змагали Влада Гайдук, Зоран Свалина, Иван Чинчурак и Иван Якич. Спортске дружтво „Русин” представяли Мирослав Виславски, Янко Хома, Деян Павлович и Мирко Хома. Екипa „Папивинґ” баве-

ПОВОЛАНКА ДО ПЕТРОВЦОХ Звонимир Ерделї поволал екипи же би ше приявели и за шаховски турнир, хтори у рамикох Спортских бавискох „Яша Баков” будзе отримани на нєдзелю, 22. мая, у Петровцох. Теди ше у тим валалє, як наглашел, означи и Дзень Руснацох у Републики Горватскей. Екипи ше можу приявиц до пиятку, а змаганє почнє на нєдзелю у Соколани, од дзевец годзин.

лa у составе: Иван Папуґа, Дюра Папуґа, и Михайло Буила, а КПД „Дюра Киш” представяли Лазар Данґузов, Владислав Папуґа и Бранислав Вукович. Бикичанє мали и свою другу екипу у хторей були: Янко Романяк, Дарко Бобаль и Златко Лазор. После закончених змаганьох у Шидзе, учашнїки пошли до Бикичу дзе у Доме култури було преглашованє побиднїкох. У мено орґанизаторох учашнїкох ище раз привитали и подзековали на добрих змаганьох спред Спортского здруженя Спортских бавискох „Яша Баков” предсидатель Иван Папуґа, як и Дарко Бобаль у мено домашнїх Бикичаньох. Папуґа придал бавячом медалї и подзекованя, а Дарко Бобаль им подаровал и свою кнїжку поезиї. Потим шлїдзело, як и вше потераз, друженє. Вл. Дїтко

РУСКИ КЕРЕСТУР

РУСИНОВО ШАХИСТИ УСПИШНИ

У другим службеним змаганю у Медзиопштинскей лиґи Зомбор, шахисти керестурского Русинa на госцованю победзели Липар зоз 3,5:2,5 и тераз су на шестим месце на таблїчки. Побиди за Русин вивойовали Евґениє Медєши (мл.), Звонко Медєши и Борис Варґа, а Мирко Афич ремизо-

РУСКЕ СЛОВО

вал. Змаганя страцели Михайло Венчельовски и Жельо Будински. На нєдзелю Русин бави у Керестуре, у просторийох Спортского дружтва у Старей школи, процив екипи Лемеш зоз Светозар Милетичу. Змаганє почина на 10 годзин. М. З. 20. МАЙ 2016.

СПОРТ ЖЕНСКА РУКОМЕТНА ЛИҐА СРИМ – Ю. БАЧКА

БАЧКА РУКОМЕТНА ЛИҐА

„КРЕДИТ” ВИТРИМАЛ

ДОБРИ ПОЧАТОК, КОНЄЦ ИЩЕ ЛЄПШИ

ЖРК „Русин” – ЖРК „Сонта” 22:21 (16:6)

Руски Керестур: Спортска гала, патрачох 150, судийове: Лаушев (Нови Сад), Марянович (Темерин). Седем метери: Русин 5-3, Сонта 6-5. Виключеня: Русин и Сонта по 10 минути. Бавяч змаганя: Николина Зорич. РУСИН: М. Салаґ, Л. Сабадош 1, И. Салаґ, К. Сабадош 1, Макаї, Варґа 4, С. Планчак 8, Мудри, Тиркайла 1, Зорич 7, Штранґар, В. Планчак. Дзивчата керестурского Русина ище раз, тей яри, одушевели керестурску публику. Окреме у першим полчаше кед нєпреривно водзели и кед ше на полчас пошло зоз 10 ґолами розлики на їх хасен. Други полчас – друга приповед-

ка. Госцински поступнє зменшовали розлику, а у финишу змаганя на терену була права драма. Сонта зменшала на 3 и 2 ґоли розлики, Русин премахнул пенал, Зоричова дала ґол, а у остатнєй секунди госцински дали ґол за конєчни 22:21. Так Русинов „кредит у ґолох” зоз першого полчасу витримал шицки спокуси у другим полчаше. Тей яри то ище єдна побида керестурских дзивчатох. Числена публика зоз своїм навияньом тото и наградзела. У екипи Русина „хибела” Надьова, а найлєпши бавячки були капитен Сабина Планчак и Николина Зорич. Слїдующого викенду до Руского Керестура приходзи Гайдук зоз Бешкей. В. Сеґеди

РУКОМЕТ: ЛИҐА МЛАДШИХ КА ДЕТОХ М’03

И СТРАЦЕЛИ, И ПОБЕДЗЕЛИ РК „Русин” – РК „Вербас” 3:13 (1:7)

Руски Керестур: спортска гала, патрачох 50, судийове: Барзут, Пена (Червинка), 7 метери: Русин 2-0, Вербас 1-0, виключеня: Русин 2 минути, Вербас 8 минути. На турниру Лиґи младших кадетох народзених 2003. и познєйше, младши Русиновци, у першим змаганю мали „огньовЕ кресценє”. Ґоли за Русин процив Вербасу дали: Ґовля, Гарди и Пашо. РК „Русин” – РК „Войпут” 12:10 (4:4) У 4. змаганю на турнире „приповедка” була зошицким иншака. 7. метери: Русин 2-2, Войпут 1-0, Виключеня: Русин 8 мин. Войпут 4 минути. РУСИН: Мудри, Ковачевич 4, Ґовля 3, Планчак, Зорич 2, Юрич, Венчельовски, Гарди, Пашо 3, Надь, Стойков, Максимович, Чордаш Капитен младших кадетох бул: Неманя Ковачевич, тренер: Владан Боянович и Злата Паплацко. В. Сеґеди 20. МАЙ 2016.

РК „Русин” – РК „Ґрафичар” (Бездан) 31:28 (17:12)

Зоз соботового змаганя: Русин дава ґол

Руски Керестур: Спортска гала, патрачох 150, судийове: Милица Антич (Червинка), Неманя Теслич (Приґревица), седем метери: Русин 2-1, Ґрафичар 3-3, виключеня: Русин 8 минути, Ґрафичар 14 минути. Бавяч змаганя: Мирко Папуґа РУСИН: Планчак, Мудри 7, Папуґа 8, Варґа, Тома 1, Самарджич, Боянович 4, Гербут 9, Орос, Виславски, Салак 2, Бучко, Баран, Зелич, Пирожек, Надь. Прешлей соботи, у першенственим змаганю, РК „Русин” досц лєгко звладал Ґрафичара зоз Бездану. До 14. минути Русин приял лєм два ґоли! Дзекуюци ґолманови Звонкови Планчакови резултат бул теди 8:2. Тота розлика од 6 ґоли була достаточна же би Русин комотно бавел по конєц змаганя, процив добрей екипи зоз Бездану, у хторей тиж найлєпши бавяч бул ґолман. Кед ґолман у рукомету добре бранї, вец нагода у контрох (Мудри), а кед нє мож давац ґоли на котри, на сцену ступаю бекове (Папуґа) и пивоти (Гербут и Боянович). Зоз таким рецептом Русин звладал Ґрафичар. Добри додаваня указал Зелич. У другим полчаше до бависка вошли млади Русиновци котри и на тот завод указали же ше вше баржей здаваю зоз першу екипу. Шлїдуюцого викенду Русин шлєбодни. В. Сеґеди

РУСКЕ СЛОВО 35

ГЛАСНЇК ПО РУСКИ РОК LXXII ЧИСЛО 20 (3681) НОВИ САД, 20. МAЙ 2016.

■ КРИЗА МЛЄКАРСТВА – ФОКУС У КОЦУРЕ

Фото: Вероника Вуячич

ЦЕНА 30 ДИНАРИ

■ ЕВРОПА –

ОГЛЯДНУЦЕ НА ПРЕШЛОСЦ

ВИЧНИ ТЕАТЕР

ПОМОГНЇЦЕ, РОЗПИТАЙЦЕ ШЕ, ПРЕПОЗНАЙЦЕ!

Фотоґрафия: K006a_0149P