Ruske slovo 17 3626

РЕПЕРТОАР 47. МЕМОРИЯЛУ БУЛ РИЖНОРОДНИ

РОК LXXI ЧИСЛО 17 (3626) НОВИ САД, 30. АПРИЛ 2015. РОКУ

Н

■ ФИНАЛЕ МЕМОРИЯЛУ

И ОКРУГЛИ СТОЛ О ТЕАТРЕ

ЦЕНА 30 ДИНАРИ

Фото: Дражен Жиґич

а 47. Драмским мемориялу Петра Ризнича Дядї були одбавени тринац представи, осем були за старших и пейц дзецински. У представох за старших ше свадзбовало, глєдало обисце, вимсцовало у парняцким насилстве, вишмейовало нашо норови, пробовало забиц предсидателя, приказане же живот жиєме у цесних ципелох, бориме ше лєм за власни интерес, а нашу лєнївосц нє вше сцеме видзиц. У дзецинских представох, окрем сказковитого амбиєнту, могло ше вельо того и научиц, од того як наставаю бридки слова, по тото же ше краднуц нїяким концом нє шме, було ту и тинейджерского залюбльованя, и женїдби, алє и о тим же физична робота враца тварди сон. О. П-С.

■ МЕДЗИНАРОДНИ ТУРНИР

У ОДБОЙКИ – ЗБЛЇЖУЄ ЛЮДЗОХ

ВОЧИ 70-РОЧНЇЦИ НОВИНОХ „РУСКЕ СЛОВО”

ЧЛОВЕК КОТРИ УКУШЕЛ ПСА Пише: Дюра ВИНАЇ, одвичательни редактор новинох „Руске слово” у периодзе од 2009–2013. року

Гоч новинарство постала велька наука, цала доктрина читац новини, алє о Руснацох. То, тото цо их найбаржей ше може звесц на просте и єдноставне правило – вистка интересує и цо у нїх глєдаю. то нє кед пес укуши чловека, алє кед чловек укуши пса. Чи наша заєднїца, котра ма петнац тисячи люд зох, ма Пси вше покусаю чловека, то нє даяка окремна инфор- збуваня котри можу буц актрактивни за новини и мация або новосц. Аж кед чловек укуши пса, вец то то- сполнюю основни новинарски правила? Чи тото цо то атрактивне и прицагуюце каждому читачови котрого нам интере сантне, интере сантне и ширшей дружтветематика наведзе на нєсцерпезлїве и осторожне читанє. ней заєднїци? Як направиц интересантни новини за заєднїцу котра ма Часто, кед же по стої ваганє и нєопредзелєносц, а препетнац тисячи людзох, богобойну по своєй вокациї, вежню вам ю директни конкуренти, обявя Руски решмелу кед треба дацо розсудзовац, а мудру после ка- дакциї Радия або Телевизиї, вец ше то вам припише як ждого вашара? Заєднїца у котрей вше менєй и пси кусаю вельки минус. Поготов кед то ище и патраче добре людзох, а нє вони псох. Новини у котрих будзе надосц прилапя. нєзвичайни вистки, прилоги, аналитични статї, репорта- То и одвит на питанє чи нашо три редакциї, радио, тежи, шмишни гуморески, фотоґрафиї... левизия и новини, маю конкуренцию. Бо, кед патрач Як сообщиц явносци цошка нєпознате, цо ше случело, а шедзи опрез телевизиї и патри прилог, и о даскельо хвицо ше нє зна медзи популацию у котрей себе єдна полов- льки ше здогаднє же то уж дзешка читал, вец информация траци свою актуалносц, ка блїзша родзина, а друга дальша, З другого боку, часто нам давани а новинаре котри то перши у котрей шицки у пиятим колєну маю заєднїцку курдєл бабу, а у ше- зауваги же чи „Руске слово” новини по обявели, векши новинаре. И стим заєднїцкого аскурдєл дїда? руски чи новини о Руснацох по руски? наспак, кед читач дацо чита у „Руским”, а то уж дзешка паЗ нагоди рочнїцох „Руского слова”, штерацец, пейдзешат рокох виходзеня, тримани трел або чул, вец то нє може дожиц як новину и новосц. трибини, водзени анкети – цо бисце любели читац у на- Алє – то проблем телевизиї и радия. ших новинох. Вше бул, так повесц, исти одвит – о на- Читачох ше нє шме подценьовац. Найлєпши коментари шох людзох. о єдним зоз велїх наших Фестивалох могло чуц медзи З другого боку, часто нам давани зауваги же чи „Руске публику. „Коментаторе” нє шедзели у перших шорох, слово” новини по руски чи новини о Руснацох по руски? медзи „поволанима з поволанками”, алє при концу. ВоПо жаданю читачох, випада же би найволєли по руски ни то шмели повесц лєм полугласно, же би коло себе забавяли и нашмеяли людзох. Чи у новинох обчековали подобни коментари як и їх, чи були свидоми же новинаре буду „гласкац” евидентни и очиглядни гришки и препущеня? Новинар ма привилеґию винєсц свойо становиско, повесц тото цо дума. З часом твори своїх читачох, котри чекаю його тексти и любя их читац. И маю до нїх довирия. У чаше дружтвених мрежох, котри би могло наволац и дружтвени медиї, котри ше ширя з ґеометрийну проґресию, руске новинарство достало ище єдного конкурента у котрим мож шицко повесц, написац, без цензури. Алє, и на дружтвених мрежох постої точна и правочасова информация и довириє. Нє мож читачови подруциц фалшиву информацию, анї там дзе постої селекция и преверйованє. Читаче сцу сиґурносц и почитую ю. Без огляду же у нашей заєднїци чловек вше ридше зна „укушиц” пса, читаче каждого пиятку чекаю свойо новини и новосци у нїх, а статистика гвари же кажди шести Руснак чита „Руске”. Ми ше трудзиме сполнїц їх обчекованя. Седемдзешат роки потвердДюра Папуґа и Дюра Винаї одобрую друкованє „Руского слова” зую традицию и квалитет. ■ у Друкарнї „Дневника” 1980. року

2 РУСКЕ СЛОВО

30. АПРИЛ 2015.

ЗМИСТ

УВОДНЇК Пише: Михайло Зазуляк, редактор Рутенпреса, зоз Руского Керестура

■ Тижньовнїк 4. Трибина о защити руского културного скарбу 6–7. И спорт змоцнює вязи медзи нашима людзми

■ Нашо места 8–9. Означени Дзень планети Жеми 10. Проєкт вимульованя беґелю Вербас–Бездан

■ Економия 12. Хтори општини и городи вигодни за живот

■ Култура и просвита 14–17. Драмски мемориял Петра Ризнича Дядї 18–19. На 21. Салону кнїжкох у Новим Садзе

■ Людзе, роки, живот 20–21. Горнякова фамелия у Нємецкей 22–23. Фельтон – Ґу ювилейней рочнїци „Руского слова” (7)

■ Мозаїк 24–25. През волонтеризем помагац другим

■ Духовни живот 26. Зашедала Медзинародна владическа конференция у Беоґрадзе

■ Информатор

28–32. Оглашки и In memoriam

■ Спорт 33–34. Локални фодбалски лиґи На насловним боку – дизайнерка Лидия Орза зоз моделами на „Serbia Fashion Week” (детальнєйше на 35. боку). Автор фотоґрафиї – Дражен Жиґич.

ЖВЕРАТКО РОБОТИ Закончени 47. Драмски мемориял Петра Ризнича Дядї, з професийну представу „Тяпаковци” Театра Александра Духновича з Пряшова, котра, як у жвератку, понукла видзиц ше у тематики хтору обрабя. Так и наш Драмски мемориял бул и тераз є жвератко нашей стварносци у театралней роботи на тих просторох. Гварим, на тих просторох, бо на нїм и дакеди, а тераз ознова поряднє участвую и нашо Руснаци з Горватскей, нажаль, остатнї роки то лєм з Петровцох. Патраци до того жвератка, тогорочни Мемориял бул єден з богатших, понеже на нїм наступели аж 13 театрални представи – осем за старших и пейц дзецински, односно за дзеци, дзе три представи були госцуюци (зоз Сивцу и Пряшова). Кед знаме же ше театер рахує як „драгша файта уметносци”, вец то квантитативно цалком солидна продукция по наших местох, аж и єдна з лєпших у одношеню на скорейши роки. Наявена була и єдна вецей представа, алє у остатнєй хвильки Шидянє одказали участвованє своєй дзецинскей представи. Прешлого року на Мемориялу участвовали 9 нашо представи, предпрешлого 12, пред дзевец роками аж 14, так же и тогорочна продукция подобна тей узвичаєней у остатнїх 10 рокох. То значи же театрална дїялносц при Руснацох порядна, маме и Руски фестивал малих сценских формох у Н. Садзе, а остатнї роки теди кед и Мемориял)и Днї театра у Коцуре, вец мож повесц же то єден барз значни сеґмент у нашей култури (як би и мало и буц). Репертоарно, окрем представи РНТ з хтору фестивал отворени, та сказковитих дзецинских представох, шицки други представи обрабюю цалком сучасни тематики хтори виходза з нашого терашнього „транзицийного” живота. Треба визначиц же зме того року мали штири дзецински представи, цо основа за будуци младежски и за старших, же ознова, и то з цалком добру представу, участвовали дзеци з Кули, алє нє и дзеци з Коцура, Шиду... Одредзени почежкосци у роботи тамтейшого Дружтва ше одражели и на прешли роки театрално розмахнутих Суботичанох. Треба визначиц и же першираз на тогорочним Мемориялу сполнєте давне намаганє же би представи орґанизовано провадзела и публика з наших местох, и дзекуци Одбору за образованє Националного совиту Руснацох, хтори финансовал їх приход, дзепоєдни дзецински представи патрели и нашо дзеци з Коцура, Врбасу, Дюрдьова, Нового Орахова и Бачкей Тополї. Добри приклад и за други нашо фестивали. Як цо поведзене и на округлим столє о терашнїм стану у нашей театралней дїялносци отриманим праве под час Мемориялу, попри численосци, потребни нам и квалитетни театрални представи. Ту Мемориял ище яснєйше жвератко и, гоч у одношеню на други заєднїци маме менєй кадри за таку вимагаюцу роботу як цо єдна представа, хиби їх системске орґанизованє и финансованє, едукованє младих, цо нє завиши лєм од КУД, алє од наших институцийох.

* ”РУСКЕ СЛОВО” – гласнїк по руски * Виходзи каждого пиятку * Снователь Национални совит рускей националней меншини * Видава НВУ ”Руске слово”, Нови Сад * Перше число вишло 15. юния 1945. року у Руским Керестуре * Адреса: НВУ ”Руске слово”, Булевар ошлєбодзеня 81/7, 21000 Нови Сад * Редакция: заменїк одвичательного редактора – Олена Планчак-Сакач; редакторе/ки – Михайло Симунович, Дюра Винаї, Мирон Горняк-Кухар, Михайло Зазуляк, Александар Паланчанин, Олена Планчак-Сакач, Славица Фейса; новинаре/ки – Мария Афич, Влада Дїтко, Мая Зазуляк, Ана Маркович, Иван Сабадош, Танита Ходак * Язична редакторка – Блажена Хома-Цветкович * Лекторка – Ясмина Дюранїн * Подобови редактор – Любомир Сопка * Технїчна редакторка – Люпка Цвеїч; компютерски обробок – Вероника Вуячич, Мария Гудак, Таня Салонтаї * Телефони: 021/6613-697, 021/6624-708, 021/6623-076; 021/6621-433 * Телефакс 021/528-083 * Предплата за цали рок: у жеми 1 500 динари, а у иножемстве 100 евра * Жиро-рахунок Banca Intesa 160-923244-82 * Девизни рахунок Raiffeisen BANK a.d. Београд 26 5100000002458904 * Рукописи ше нє враца * Друкує Друкарня ” Maxima graf” Пет роварадин * E-mail: ruske.redakcija@gmail.com * Web site: www.ruskeslovo.com * YU ISSN 0350-4603 * COBISS SR-ID 15915778 * Друковани тираж 2 300 *

Direktorka MARTICA TAMA[ *** Odvi~atelqni redaktor dr BORIS VAR]A

30. АПРИЛ 2015.

РУСКЕ СЛОВО 3

ТИЖНЬОВНЇК ТРИБИНА О ЗАЩИТИ РУСКОГО СКАРБУ

ЧАС РОБИ ПРОЦИВ НАС Стан у обласци защити руского културного скарбу мож описац як алармантни. Може буц потїха, алє нє шме буц вигварка же подобне и при других меншинских националних заєднїцох, та и на уровню держави

У

Заводзе за културу войводянских Руснацох у Новим Садзе пияток отримана явна трибина з тему „Защита руского културного скарбу – резултати и перспективи”, на хторей о актуалним стану и приоритетох у тим значним сеґменту за чуванє националного идентитету бешедовали нашо водзаци фаховци у тей обласци. Директор Заводу за културу ВР Серґей Тамаш надпомнул же то лєм перша з вецей трибинох хтори Завод планує орґанизовац, а на шлїдуюцих сесийох, кед ше конкретнєйше будзе бешедовац о поєдинєчних сеґментох и политикох защити културного скарбу, буду представени и искуства других националних заєднїцох хтори нам можу буц на хасен. Фахови сотруднїк беоґрадского Централного институту за конзервацию др Йоаким Стрибер на прикладзе керестурскей катедрали Святого отца Миколая, а окреме єй иконостасу Арсения Теодоровича представел мултидисциплинарни активносци же би ше очувало нєрухоми памятнїки култури, и нови технолоґиї хтори ше ту применює, а тиж бешедовал о политики „самоотримуюцого розвою” култури дзе ше єй елементи комбинує з другима дружтвенима змистами, цо предмет европских проєктох. Кустос-музейни совитнїк у Музею Войводини Любица Отич бешедовала о защити етноґрафского скарбу, дзе визначела же ентузиязем поєдинцох, хтори потераз углавним були тоти цо ше стараю о културним скарбу єдноставно нєдостаточни – нєобходни институциї, инфраструктура, фахове знанє и систематични приступ же би ше у тей обласци витворело тирваци резултати. Исте акцентовал и порядни професор на Филозофским факултету у Новим Садзе др Янко Рамач, хтори на роздумованє понукнул и тезу же кед наша заєднїца таки условия нє може витвориц, насампредз прето же то вимага обсяжни финансиї, єдна з опцийох же би ше старанє о руским културним скар-

4 РУСКЕ СЛОВО

бу витворйовало прейґ уж иснуюцих покраїнских лєбо державних културних институцийох. Професор Рамач бешедовал о важносци друкованих памятнїкох култури, насампредз старих кнїжкох у наших парихийних библиотекох и рукописних кнїжкох хтори руски спецификум. Архивиста у Историйним архиву Зомбор Саша Сабадош нащивительох трибини упознал зоз законодавним рамиком у обласци очуваня културного скарбу и актуалнима трендами у тей сфери, а окреме наглашел важносц матичних кнїжкох, як шведкох о континуитету и демоґрафских рушаньох при Руснацох на тих просторох. На трибини бешедовала и др Миряна Джекич, етнолоґ-конзерватор у Покраїнским заводзе за защиту памятнїкох култури, котра представела дотерашнї и будуци активносци на очуваню руских катеґоризованих памятнїкох култури, як цо то нашо церкви у Керестуре и Новим Садзе, Водица, Руски двор у Шидзе, Руска школа у Дюрдьове и найстарша хижа у Керестуре. Тиж гварела же завод заинтересовани и за други обєкти и просторни цалосци у наших штредкох, а главне препреченє за порушованє тих проєктох нєришени маєтно-правни одношеня, алє и нєдостаток порозуменя власцох и приватних власнїкох. Предсидатель Вивершного одбору Националного совиту Руснацох Же-

лько Ковач на трибини здогаднул же защита културного скарбу Руснацох прейґ националней библиотеки, архиву, музею и ґалериї важни сеґмент Националней стратеґиї, алє за успих у доходзеню до нїх нєобходне же би, окрем фаховцох, у тим участвовала цала руска заєднїца. Спатрени стан у шицких спомнутих обласцох указує же ситуация алармантна, гоч єст и винїмки. За винїмки у тей обласци заслужни ентузиясти – орґанизациї и поєдинци, як цо Етно клуб „Одняте од забуца” у Коцуре, кере стурска „Байка” лєбо „Руска одлога” у Дюрдьове и приватни збирки, а за правилни и системски приступ ґу тей обласци потребне вецей – фахови кадер, адекватна инфраструктура и обсяжна стабилна материялна потримовка. Руска заєднїца тераз нє ма скоро нїч од спомнутого. Нєрухоми памятнїки култури запущени, очкодовани, лєбо и девастовани, експонати у музейних збиркох ше нє чува адекватно, та велї препадаю, лєбо су и затрацени, а як єден з проблемох же лєм часточно знаме цо єст „на терену”, та з тим и цо перше треба зачувац. Медзитим, главни проблем же ше у нєшкайшей констелациї углавним нє зна же хто за цо одвичательни, а тиж чежко обчековац одвичательносц за роботу хтора ше окончує волунтаристично. ■ И. Сабадош ФОТО: В. Вуячич 30. АПРИЛ 2015.

ТИЖНЬОВНЇК ОКРУГЛИ СТОЛ О РУСКИМ ТЕАТРЕ

АМАТЕРИЗЕМ У УЛОГИ ПРОФЕСИОНАЛИЗМА У рамикох праве законченого 47. Драмского мемориялу Петра Ризнича Дядї у Доме култури Руски Керестур прешлого тижня отримани Округли стол з тему „Терашнї стан у театралней дїялносци Руснацох”

N

амира округлого стола була спатриц актуалну ситуацию и проблеми, та пробовац помогнуц руским институцийом хтори ношителє нашого културного живота – Рускому народному театру „Петро Ризнич Дядя”, Националному совиту Руснацох и Заводу за културу войводянских Руснацох, як и културним дружтвом у наших штредкох, и понукнуц можлїви ришеня же би тот, єден з вершинских сеґментох култури рускей националней заєднїци достал нови квалитет. На Округлим столє були углавним шицки хтори и мали буц, а у дискусиї, хтора мала критицки тони алє без критизерства, а доминовали реални становиска кед слово о театралней творчосци при Руснацох, РНТ „Петро Ризнич Дядя” и Мемориялу, участвовали представителє Националного совиту Руснацох, його ресорних одборох и його подручних канцеларийох зоз скоро шицких руских местох, як и актере нашого театралного живота, а окреме привитани госц Округого столу бул помоцнїк за културу предсидателя Покраїнскей влади Драґан Сречков. После уводного, вичерпного реферата о историяту и стану у руским театре, хтори дал директор Дома култури Йоаким Рац Мими, з окремним акцентом на Мемориял, о ситуациї у РНТ „Петро Ризнич Дядя”, бешедовала директорка Театра Ивана Дудаш. У дискусиї, чий модератор бул Михайло Зазуляк, найвецей ше бешедовало о механїзмох як интензивовац медзисобни госцованя руских представох, вихасновац потенциял и талант младей ґенерациї ґлумцох и режисерох, а окреме визначена потреба за квалитетнима драмскима текстами по руски хтори дотикаю реални национални и каждодньови живот патрача и виволую його емоцию и реакцию. Позитивни упечаток на округлим столє о руским театре охабел факт же конєчно превозидзене обаванє же „професионализация” РНТ „Дядї” гартуши наш театрални живот у локалних штредкох. Зоз спомнутих рефератох могло дознац податки хтори указую же национални РНТ и локални сцени медзисобна конкуренция лєм у квалитету уметнїцкого вислову, дзе добре же „провинция” часто надбави репрезентативни руски ансамбл. Медзитим, чкода же чежко отримац континуитет – швижи приклад Дружтво Руснацох Суботици хтори означели даскельо остатнї Меморияли, а на тогорочним нє мали представу. Далєй, од 2003. року кед формовани РНТ „Дядя” та по лоньски Мемориял, на нашей театралней смотри одбавени вецей як 100 представи, дзе национални Театер виведол штварцину, а три штварцини поставели локални сцени. Затераз нєришиви проблем як интензивовац медзисобни госцованя руских представох, насампредз пре орґанизацийни трошки и нєадекватни технїчни условия на тере30. АПРИЛ 2015.

ну. У тим контексту, як добре ришенє указали ше копродукциї зоз РНТ, а годно помогнуц и активованє подручних канцеларийох НС Руснацох хтори маю координовац културни, та и театрални живот у своїх штредкох. Кед слово о орґанизацийних и финансийних условийох у хторих ше збува руски театрални живот, на округлим столє на стари питаня нє могло дац нови одвити. Скоро од снованя професийного РНТ „Дядя” указало ше же у себе ма убудовану слабосц, насампредз же нє утвердзена його ясна позиция у державней културней системи. Прето константни проблем финансованє, окреме од запровадзованя проєктного концепта. З другого боку, линиї финансованя двох формох театралного живота при Руснацох – РНТ и

локалних сценох лєм часточно ше преплєтаю, насампредз прейґ буджета Националного совиту. Чи вони достаточни, то уж друге питанє. Прето ше на округлим столє нє дошло по ширшу дискусию кед слово о квалитету, мисиї, лєбо критериюмох руского театралного живота хтори осцилує медзи нагаднуцом професионализма и аматеризем, лєбо о Мемориялу. Як констатоване, Мемориял квалитетни кельо квалитетна рочна робота локалних сценох, а як успих тогорочного фестивала визначене орґанизованє приходу дзецох зоз других руских штредкох на дзецински представи до Керестура, цо оможлївели Национални совит и його Одбор за културу. Замерковане же остатнї роки на Мемориялу хибели провадзаци змисти, як цо трибини, стретнуца зоз уметнїками та и округли столи, дзе ше на нєурядови способ формує витворлїву културну политику, алє и театралну публику. Прето треба привитац обновйованє того тренда, окреме же о три роки, цо нє так далєко, пред нами ювилейни, 50. Драмски мемориял Петра Ризнича Дядї хтори би требало реализовац позарядово, голєм як ювилейну „Червену ружу”.■ И. Сабадош ФОТО: С. Надь

РУСКЕ СЛОВО 5

ТИЖНЬОВНЇК МЕДЗИНАРОДНИ ТУРНИР У ОДБОЙКИ У РУСКИМ КЕРЕСТУРЕ

И СПОРТ ЗМОЦНЮЄ ВЯЗИ МЕДЗИ НАШИМА ЛЮДЗМИ Пише: Сенка НА ДЬ

ПЛАСМАНИ НА ТУРНИРЕ 1. „Славия”, Свиднїк (Словацка) 2. Културнопросвитне дружтво „Карпати”, Вербас 3. „Подкарпатски медведзи”, Ужгород (Україна) 4. Руски културни центер Нови Сад, Нови Сад 5. Школа „Петро Кузмяк”, Руски Керестур 6. „Трамонте”, Руски Керестур 7. Дружтво Руснацох Суботица, Суботица 8. ДОК-КУМ, Коцур 9. „Координация Руснацох”, Петровци (Горватска)

6 РУСКЕ СЛОВО

Медзинародне сотруднїцтво медзи Руснацами, хторе ше остатнї час навелько потенцира у нашей заєднїци, 25. априла витворене у обласци спорта, з отримованьом Медзинародного турнира у одбойки. З тей нагоди до Руского Керестура пришли екипи зоз Словацкей, України и Горватскей, а як найлєпши у тим спорту ше указали професионалци зоз Свиднїку зоз Словацкей

М

едзинародни турнир у одбойки обєдинєл два змаганя – Медзинародне „Здраво, млади Европи” и турнир у одбойки Спортских бавискох „Яша Баков”. отворели представителє орґанизаторох - директорка Основней и штреднєй школи зоз домом школярох „Петро Кузмяк” Хелена Пашо Павлович, подпредсидатель Спортских бавискох „Яша Баков” Иван Папуґа и предсидатель Совиту Месней заєднїци Руски Керестур Владимир Олеяр. У привитних словох, вони визначели значносц сотруднїцтва медзи Руснацами у шицких крайох дзе вони жию, а потим присутних привитали и представителє делеґацийох Словацкей и України, цо подїї дало шветочни тон. На турнире участвовали дзевец екипи, хтори були подзелєни до трох ґрупох,

а бавело ше паралелно у физкултурней сали Основней и штреднєй школи зоз домом школярох „Петро Кузмяк” и у новей Спортско-школскей гали. То було и перше урядове змаганє у гали хтора отворена у авґусту 2014. року, а нє хасновало ше ю пре нєришени права єй хаснованя. 1. „Славия”, Свиднїк (Словацка)

30. АПРИЛ 2015.

ТИЖНЬОВНЇК Од иножемних екипох на турнире ше змагали екипа „Славия” зоз Свиднїку у Словацкей, „Подкарпатски медведзи” зоз Ужгороду у України и „Координация Русинох” зоз Петровцох у Горватскей. Зоз наших местох дзе жию Руснаци бавели два екипи зоз Руского Керестура – Школа „Петро Кузмяк” и „Трамонте”, потим заєднїцка екипа ДОК –КУМ зоз Коцура, Културно-уметнїцке дружтво „Карпати” зоз Вербасу, Руски културни центер (РКЦ) Нови Сад и „Дружтво Руснацох” зоз Суботици. После змаганьох по ґрупох, за пласман бавели свиднїцка „Славия”, ужгородски „Подкарпатски медведзи“ и КУД „Карпати”, дзе найлєпша була екипа зоз Словацкей, цо нє чудує понеже єй бавяче бавя у першей лиґи Словацкей. Друге место освоєли вербаски „Карпати”, а треце українски „Подкарпатски медведзи”. У делеґациї хтори предводзели екипу зоз Ужгороду на Медзинародним турнире у одбойки у Керестуре бул проф. др Павло Чучка, а на Турнире бул и треци секретар Ам-

басади України у Сербиї Богдан Кост. Словацку екипу до Кере стура предвод зела предсидателька Одбору за образованє, културу, спорт и младеж городскей управи Свиднїк Вєра Дерцова и одборнїца у скупштини Свиднїку Надя Федоркова. На чолє екипи з Петровцох бул Звонимир Ерделї. Мед зи го сцами були и предсидателька Скупштини Општини Кула Снежана Мркаич и директор Заводу за културу войводянских Руснацох Серґей Тамаш. Млади бавяче зоз иножемства ше през викенд дружели зоз Керестурцами и упознали „ноцни живот” валалу, а урядово делеґациї нащивели знаменїто сци Руского Керестура – святилїще Водицу, Катедралну церкву святого оца Миколая, каплїчку. Ґу тому, интересовали ше и за привреду у валалє, та з тей нагоди нащивели познатих кере стурЕКСКУРЗИЯ ДО КОЦУРА ских продуковательох паЗмагателє зоз Ужгороду (Україна) и Свиднїку (Словац- приґи и ґереґох – Джуджака) хтори всоботу у Керестуре участвовали на змаганю у рову фамелию, а дому однєодбойки у рамикох спортских бавискох „Яша Баков” сли и рижни сувенири хтошлїдуюци дзень нащивели Коцур и стретли ше зоз фодба- ри символизую Кере стур. лерами ФК „Искра”. Предсидатель Совиту МеГосци по приходу до Коцура нащивели Етно клуб „Од- сней заєднїци Владимир няте од забуца” дзе опатрели збирку експонатох и малюн- Олеяр за Руске слово наякох. Потим нащивели коцурску грекокатолїцку церкву, а вел же ше медзинародне сона концу пошли на „Искров” стадион дзе одбавене прия- труднїцтво предлужи, та уж тельске змаганє у фодбалу медзи домашнїма ветеранами порад зене же фодба лере и госцами зоз Ужгороду. ФК „Русину” пойду до СлоЗмаганє ше закончело зоз резултатом 6:5 за домашнїх, а вацкей на Днї Свиднїку, по законченю и госци и домашнї предлужели друженє на полудзенку на „Пелетовим салашу”. Т. Х. хтори буду отримани од 5. по 7. юлий.■ 3. „Подкарпатски медведзи”, Ужгород (Україна)

2. Културно-просвитне дружтво „Карпати”, Вербас

30. АПРИЛ 2015.

РУСКЕ СЛОВО

7

НАШО МЕСТА

Пишe: Редакция и мрежа дописовательох

ОЗНАЧЕНИ ДЗЕНЬ ПЛАНЕТИ ЖЕМИ

НАШЛЇДНЇКОМ ОХАБИЦ ЧИСТУ Дзень планети Жеми означує ше 22. априла у вецей як 50 жемох ширцом Жемовей кулї. Акция започата седемдзешатих рокох, а урядово ше Дзень планети Жеми слави од 1992. року, кед на Конференциї Зєдинєних нацийох представнїки владох и нєвладових орґанизацийох прилапели вецейрочну прграму за очуванє животного штредку Шицки спомнути активносци у Школи орґанизовали професорки биолоґиї и Єлена Шомодї и Евелин Блаґоєвич, як и професорка математики мр Наталия Будински котра иницировала и акцию збераня затичкох.

Дзень планети означени у дзецинскей заградки

РУСКИ КЕРЕСТУР

О ЕКОЛОҐИЇ НАЙВЕЦЕЙ ДЗБАЮ НАЙМЛАДШИ Медзинародни Дзень планети жеми 22. април, означени у ПУ „Бамби” з Кули, у його керестурским оддзелєню „Цицибан”, а тиж и у Школи „Петро Кузмяк” з Руского Керестура. У керестурскей дзецинскей заградки дзеци у шицких воспитнох ґрупох зоз своїма виховательками дзеци на тот дзень бешедовали о значеню Дня планети, а потим у дворе Установи, витворели и свойо подобово креациї на тему чуваня планети и рециклажи. У Основней и штреднєй Школи „Петро Кузмяк” Дзень планети жеми означени и зоз гуманитарну акцию „Зоз затичку ґу ошмиху” до хторей ше керестурска школа уключела од початку рока. Школяром пиятей и шестей класи членом биолоґийней секциї преподаванє отримали ґимназиялци руских оддзелєньох, а облапени були теми о Дню планети, о еколоґийним и гуманим аспекту акциї збераня затичкох. З тоту акцию ше прейґ новосадского Здруженя хторе тиж ма мено „Зоз затичку ґу ошмиху” помага набавяц ортопедску опрему за дзеци з инвалидитетом. Ґу тому отримана и презентация на тему Рециклажа повязана з математику. На таки способ школяре були поиформовани яке важне чувац нашу планету, и цо кажде поєдинєчно у тим можеме зробиц, а ґу тому буц и гумани. На концу и школяре биолоґийней секциї, як и шицки оддзелєня нїзших класох зоз своїма учительями були наисце вредни и сцели, та по фарбох розподзелєли дзешец вельки мехи затичкох хтори потераз у школи назберали найвецей школяре, алє и заняти.

8

РУСКЕ СЛОВО

Члени биолоґийней секциї зоз професорками – Наталию Будински и Єлену Шомодї

НОВЕ ОРАХОВО

АКЦИЯШЕ И ШКОЛЯРЕ И ГРАЖДАНЄ З нагоди Дня планети Жеми у Новим Орахове на ушорйованю валала ше робело два днї. Стреду школски дзеци попораєли школски двор, позберали шмеце коло главней драги, а тиж ушорели и центер валала дзе ставаю автобуси. Всоботу Новоораховчанє на роботней акциї котру орґанизовала Месна заєднїца пошорели спортски терени и простор коло Младежского дому културно-уметнїцких дружтвох, поорезовали древка у парку и коло драгох. Нажаль, пре роботи на полю, велї нє могли присц на акцию. Акция закончена зоз заєднїцким полудзенком.

Новоораховчанки садза квеце у центру валала

30. АПРИЛ 2015.

NA[O MESTA

ЖЕМОВУ КУЛЮ ШИД

ОХРАНЇЦ ПРИРОДУ И САМИХ СЕБЕ Прешлей стреди 22. априла на Дзень планети Жеми и у Шидзе у орґанизациї Еколоґийного руху отримана пригодна програма на Площи култури, а у хторей участвовали наймладши зоз ПУ „Єлица Станивукович – Шиля”, як и школяре зоз основних школох, здруженя гражданох и други. Програму урядово отворел Ромко Папуґа, начальнїк Општинскей управи, хтори поручел же нашу планету мушиме чувац пре себе и будуци ґенерациї.

Наймладши у костимох, з писнями и танцами у програми за очуванє природи

Подобни слова виповедла и Александра Недич, предсидателька Еколоґийного руху, и поволала же би ше цо вецей хасновало природни ре сурси хтори мож обновиц и на тот спо соб доприношиц чуваню природи. Свойо доприношенє спомнутому Дню дали и наймладши хтори з крейдами рисовали по асфалту у Карадьордьовей улїци, потим през рижни ко стими пошвецеи чуваню природи, а тиж и през танєц и писню. З нагоди Дня планети Жеми Здруженє голубарох „Писмоноша 2006” зоз бини пущело даскельо дзешатки голуби як символику же би порученє еколоґох пошло на рижни боки швета. И старши тиж участвовали у програми, а медзи нїма и старша шпивацка ґрупа КПД „Дюра Киш” хтора одшпивала по руски „Хижочко стара” и „Преквитай, преквитай”, а по сербски шпиванку о „Фрушкей гори”. ■ 30. АПРИЛ 2015.

СКУПШТИНА ОПШТИНИ КУЛА

НАЯВЕНИ ВЕЦЕЙ ИНВЕСТИЦИЙНИ УКЛАДАНЯ

Як цо було поведзене з нагоди приношеня буджета Општини Кула концом прешлого року, Скупштина општини штварток, 23. априла принєсла перши з вецей планованих ребалансох главней општинскей каси. По прилапеним ребалансу, буджет Општини Кула тераз плановани на милиярду 332 милиони динари, а як на схадзки СО Кула обсяжно потолковал заменїк предсидателя Општини Кула Велибор Милоїчич, тот перши ребаланс виробени пре звекшанє приходох, бо за перши три тогорочни мешаци виноша 274 милиони динари, цо за коло 90 милиони вецей у одношеню на исти период прешлого року. Тиж наглашене же, у одношеню на скорейши, буджет тераз будзе инвестицийни, понеже за укладаня опредзелени коло 400 милиони динари, а главни роботи буду вибудов поцискуюцого канализацийного воду Червинка-Кула и приключованє на Главни колектор за пречисцованє одрутних водох Кула-Вербас. Пре тото, уж того року би мали почац роботи законченя вибудови канализацийних мрежох у Кули и Червинки, а одборнїки СО штварток прилапели и же би ше Општина кредитно задлужела за 2,4 милиони евра хтори хибя за тоту намену. Инициялни пенєж за кредит буду коло 500-600 000 еври у буджету з еколоґийней такси, Општина за цалосну инвестицию обезпечи 1,6 милиони еври, а як наглашел и Милоїчич и други бешеднїки, з тим конєчно почнє конкретне ришованє длугорочного проблему заґадзеносци Велького бачкого каналу и його Беґейцу. Кредит у дїловних банкох будзе витворени после доставаня согласносци од компетнетного министерства. Попри спомнутого, векши инвестициї буду ушоренє центру Червинки (16 милиони динари), ушоренє Крамеровей улїци у Кули, з канализацию и

Фото: Лю. Дудаш

ПО НАШИХ МЕСТОХ

Велибор Милоїчич, заменїк предсидателя Општини Кула

цалосну водоводно-гидрантну мрежу (60 мил. дин.), оправянє закрица на Доме култури у Липару (вецей як 2 милиони динари), реконструкция водоводней мрежи у Улїци Петра Драпшина у Кули (скоро 12,5 мил. дин.), вибудов монтажней спортскей гали у Сивцу (вецей як 43 мил. дин.), вибудов студнї у Червинки (нє цали милион дин.), та други инфраструктурни роботи у општини. У прилапеним ребалансу буджета Општини Кула 13 милиони 170 000 динари наменєни керестурскому ЯКП „Руском” за набавку хлороґену за жридло на водоводу, а на инициятиву спомнутого ЯКП. Прейґ кулского ЯП „Завод за вибудов” буду окончени вецей инвестицийно-комунални укладаня у Керестуре зоз самодоприносу и пенєжу з Општини, а хтори предложел Совит Месней заєднїци Руски Керестур (о чим „Руске” писало у скорейших числох). Питанє о инвестицийох у Керестуре на схадзки СО Кула поставел одборнїк опозициї Желько Ковач, а на горе спомнуте одвитовал Велибор Милоїчич, и додал же у буджету плановани и средства за дотациї зоз самодоприносу дружтвеним орґанизацийом у Керестуре, за цо Општина пошвидко розпише окремни конкурси. М. Зазуляк

РУСКЕ СЛОВО

9

НАШО МЕСТА ПРОЄКТ ВИМУЛЬОВАНЯ БЕҐЕЛЮ ВЕРБАС-БЕЗДАН

ОДРЕДЗИЦ ЛОКАЦИЮ ЗА ДЕПОНОВАНЄ Дружтво инженєрох и технїчарох Вербас (ДИТВ) прешлого тижня орґанизовало презентацию Ґенералного проєкта и Предходней студиї оправданосци вимульованя, депонованя и ремедияциї седименту беґелю Вербас-Бездан

Преподаванє отримали представителє ЯВП „Води Войводини”, як инвеститор, и конзорциюма „Гидрозавод ДТД” – Природно-математични факултет Нови Сад як окончователь роботох на вибудови проєкту. На презентациї було слово о терашнїм стану и физично-хемийних прикметох седименту, о випитованю ефикасносци розличних ремедияцийних третманох, вибору технїчних ришеньох, предкладаню локацийох депонийох за змесцанє мулю, значносци ремедияциї за животни штредок и подобне. Як визначел проф. др Божо Далмация зоз Природно-математичного факултету Нови Сад, тераз найзначнєйше одредзиц локацию, а депонию алє и седимент можлїве так защициц же би нє мали нїякого уплїву на животни штредок. Тиж так, значне же ше проєкт так прави же би нашо

домашнї подприємства участвовали у вичисцованю, односно проєкт присподобени нашей технолоґиї и опреми хтора Ришеня муша буц у согласносци зоз Законом – др Божо Далмация з Природно-математичного факултету Нови Сад иснує у Сербиї. Помоцнїк директора ЯВП „Води лє локалней самоуправи и предстаВойводини” Стеван Илинчич визна- вителє Еколоґийного руху хтори почел же тото початни уровень проєкта, сле преподаваня могли поставяц пиокончує ше Ґенерални проєкт и пред- таня и дискутовац. Иншак, мулю на часци Вербасходна студия оправданосци, а потим шлїдза документация за дошлєбодзе- -Бездан през Вербас єст коло 300 000 ня за локацию, студиї уплїва на жи- кубики, а од ока преценєне же цена вотни штредок и подобне. Вон над- вимульованя по кубику будзе медзи помнул же шицки предложени рише- 30 и 50 евра. З аспекта обезпечованя ня муша буц у согласносци зоз Зако- води и вплївби, канал нє функционални и вимульованє нєобходне, ном о защити животного штредку. Иґор Милович спред ДИТВ визна- средства ше будзе глєдац од держачел же од окремного значеня же би ви, медзинародних институцийох, тота презентация була явна, та прето европских фондох. А. Маркович на ню були поволани и представите-

КАНЦЕЛАРИЯ ЗА МЛАДИХ ОПШТИНИ ЖАБЕЛЬ

ЗБОГАЦИЦ ДРУЖТВЕНИ ЖИВОТ У рамикох проєкта „Партиципация и активизем младих” Канцелариї за младих Општини Жабель, од 1. мая по 1. децембер у шицких штирох местох општини плановани седем рижни едукациї, курси, змаганя... Вони треба же би збогацели їх дружтвени живот, а окреме под час лєтнього розпуста кед вони маю вецей шлєбодного часу. Так, перша активносц будзе 30. мая, турнир у кошарки у Жаблю. На початку юния будзе орґанизована роботня за писанє роботней биоґрафиї, а од 2. по 5 юлий у Чуроґу будзе едукативни камп за вивидзовачох. Млади концом юния буду участвовац и на реґати на Тиси у Чуроґу, а у авґусту, у сотруднїцтве зоз Рибарским дружтвом „Коч” у Дюрдьове будзе турнир у спортским лапаню риби. У септембре у Ґосподїнцох, вєдно зоз Еко здруженьом „Баґрен били”, будзе отримана едукация младих зоз обласци еколоґиї. Едукативни роботнї о чкодлївосци догану у перших трох мешацох нового школского року буду отримани у шицких основних и штреднїх школох у општини, а реализовани буду вєдни зоз Здруженьом „Превент” зоз Нового Садзу. Активносци буду витворени у сотруднїцтве зоз Спортским союзом Општини Жабель, а орґанизаторе поволую

10 РУСКЕ СЛОВО

На лєтнїм розпусту, млади маю вецей шлєбодного часу, будзе вецей активносци

младих зоз жабельскей општини же би ше приявели за участвованє. Цали проєкт зоз 600 000 динари потримало Министерство младежи и спорту. С. Барань 30. АПРИЛ 2015.

NA[O MESTA УСПИХ НАШИХ РЕЦИТАТОРОХ НА ПОКРАЇНСКЕЙ СМОТРИ

МАЛАЦКО И МИХНЯКОВА ИДУ НА РЕПУБЛИЧНЕ ЗМАГАНЄ Рецитатор старшого возросту Мирослав Малацко з Руского Керестура освоєл треце место на Покраїнскей смотри рецитаторох, а окрем нього, на Републичне змаганє ше пласовала и Валентина Михняк з Дюрдьова

(Фото: И. Дудаш)

На Покраїнскей смотри рецитаторох, хтора у Сечню отримана од 24. по 26. април, участвовали вецей як 180 рецитаторе у трох возростох з цалей Войводини, а медзи нїма и дзевецеро з наших местох котри рецитую по руски. Пропозициї таки же ше у каждим возросту вибера 18 побиднїкох, спомедзи нїх вец дзевецерих котри Войводину представяю на Републичней смотри, а спомедзи тих дзевецерих и троїх наградзених. Так, спрам спомнутих Нашо рецитаторе штреднього возросту (злїва на право) – Валентина Михняк, Марко Недич, Тимеа Будински и Малацка и Михняковей, медзи 18 побиднїками и добитнїЖелько Виславски ками Златней дипломи ПоРецитаторох за змаганє пририхтали Ивана країнскей смотри и Микола З КУЛСКЕЙ ОПШТИНИ Дудаш и Мелания Рамач у Керестуре, Мария Еделински у младшим воНАЙУСПИШНЄЙШИ Самарджич и Яким Гарди у Дюрдьове, а Весна зросту, Тимеа Будински у Мож по весц же то го роч ну По Дїлас у Коцуре, а през три днї их оценьовал фаштреднїм, обидвойо зоз Кекра їн ску смо тру озна че ли ре ци та хови жири у хторим бул ґлумец Миодраґ Петрорестура, та Николета Недич то ре з кул скей оп шти ни, по не же вич, професорки Катарина Челикович и Катазоз Коцура у старшим возросту. Пре виражени ква- освоєли аж шейсц побиднїцки ме- рина Петрик, писатель Нику Чобану, новинар Михайло Зазуляк, педаґоґ Мелинда Ладишич и литет рецитованя и вираже- ста у трох возростох. У младшим возросту перша була драмска уметнїца Ана Лесковац. ну моцну конкуренцию, у Исидора Нинков, а друга Лїляна Покраїнску смотру рецитаторох орґанизовали старшим возросту того ро- Кнежевич, обидва з Кули; у штредку преглашени 22-ойо до- нїм возросту перше место освоєла Завод за културу Войводини и Образовно-кулурни центер Сечань, а з финансийну потрибитнїки златней дипломи. Владица Кляїч з Червинки, друге На Покраїнскей смотри Тара Божович з Кули, а у старшим мовку Покраїнского секретариту за културу и участвовали и Милица Ми- возросту друге место освоєла Ми- явне информованє и Општини Сечань. Як наяхальовски з Дюрдьова и ляна Нинич з Кули и Мирослав вене, Републична смотра рецитаторох ма буц Минеа Югас зоз Руского Малацко з Керестура. Окрем нїх, 15. мая у Валєве, а чи будзе отримана, завиши Керестура у младшим, та медзи 18 побиднїками у своїх кате- од финансийох, односно од намаганя за векшу Марко Недич зоз Коцура и ґорийох и Микола Еделински и потримовку Министерства култури и явного информованя. Желько Виславски з Кере- Тимеа Будински зоз Керестура. М. А. стура у штреднїм возросту.

У БИКИЧУ ОТРИМАНЕ ШТВАРТЕ ЗМАГАНЄ У ВАРЕНЮ ШКЕМБИЧОХ

Шкембичи вше популарнєйше єдло зоз котлїкох

30. АПРИЛ 2015.

Прешлей соботи 25. априла у Бикичу у орґанизациї ОФК „Бикич”, коло фодбалского терена, отримана штварта манифестация у вареню шкембичох, популарна „Шкембичияда”, а змагали ше 18 екипи у котрей по пейц члени. Найвецей приявених було з Бикичу, а потим и зоз Шиду, Беркасова, Соту, Моловину... Змаганє почало на 15 годзин, а пах з котлїкох, музика и шпиванка як и добре розположенє допомогли ище єдней удатней манифестациї. З оглядом же слово о змаганю, на концу мушели буц преглашени и побиднїки. Перше место и награду нови котлїк освоєло Здруженє женох „Бикичанки” на чолє зоз предсидательку Невенку Бобальову. Другопласована була екипа Польопривредного ґаздовства „Сокол”, тиж з Бикичу, хтора освоєла такволану „ружу” Вл. Дї. за ґаз, а треце место припадло екипи „ТАК” зоз Шиду.

РУСКЕ СЛОВО 11

ЕКОНОМИЯ ХТОРИ ОПШТИНИ И ГОРОДИ ВИГОДНИ ЗА ЖИВОТ

Уж вельо роки привреда у Сербиї на нїзким уровню, чому допринєсли и подли приватизациї дакедишнїх державних подприємствох. Окреме алармантни стан у малих штредкох, док ше Беоґрад и Нови Сад визначели як найпросперитетнєйши и найвигоднєйши за живот

Фото: В. Вуячич

други часци Сербиї, а то доприТим за социялне уключованє и КОНЦЕНТРАЦИЯ ноши и квалитету живота. зменшанє худобства Влади РеДЇЯЛНОСЦОХ ПО РЕҐИОНОХ Окрем Нового Саду, добри публики Сербиї на основи виусло вия и у Суботици, дзе, гоч глєдованя направел Индекс друКоло два трецини продуктней индустриї жтвеного розвою општинох и у Сербиї сконцентроване у двох реґионох: у нето заробок дакус спод репугородох, хтори класификує и по- Беоґрадским, и у Войводини. Автономна бличного просеку, занятосц аж и ровнує општини и городи на покраїна Войводина доминує у обласци по- векша и виноши 48,96 одсто. По основи вецей параметрох. Вони льопривредней продукциї, док Город Беоґ- тих параметрох, Сримска Митрооблапяю обласци економскей ак- рад росту бруто домашнього продукту вица ше указала як просекова оптивносци, условия биваня, де- (БДП) найбаржей доприноши з услужнима штина у Сербиї. Гоч Кула класификована ґу моґрафиї, образованя, социял- дїялносцами. штреднє розвитим општином, ней и здравственей защити, безпечносци, дружтвеней уключеносци гражданох и почи- понеже є вигодна по условийох биваня, малих трошкох школованя, проценти указую же вона затераз нє ма пертованє людских и меншинских правох. Кед слово о економиї, хтора окреме значна прето же спективу у поглядзе привредного розвою. Штреднї нето обезпечує еґзистенцию, треба надпомнуц же обща еко- заробок у Кули виноши 34 523 динари, цо менєй од номска ситуация у Сербиї нєвигодна. Як сообщене зоз штреднєй плаци на уровню Републики, хтора 43 932 диТиму за социялне уключованє и зменшанє худобства, нари. Занятосц гражданох у кулскей општини за 3 одсто зоз буджета Сербиї обезпечовани значни средства же би менша од републичного просеку, а скоро исти стан и у ше стабилизовало привреду и явни финансиї, медзитим, Општини Вербас. Шид по економскей активносци нє спада ґу розвитим ище вше нєт позитивни ефекти у поглядзе привредного општином, понеже лєм коло 44 одсто гражданох форнапредованя. Визначене и же ше часто случує же пенєж хтори ше мално заняте, цо спод просеку, а плаци од републичного додзелює локалним самоуправом за отримованє оп- просеку нїзши за коло 10 000 динари. Жабель и Бачка Тополя приблїжни цо ше дотика числа штинских драгох и улїцох нє потрошени за тоту намену, та ше локални самоуправи задлужую, цо неґативно дїй- занятих гражданох и висини плацох и обидва су тиж спод републичного просеку. ствує на економску активносц у одредзеней општини. По резултатох хтори наведзени у Индексу, мож заклюОд местох у Сербиї дзе у векшим чишлє жию Руснаци, як найвигоднєйши ше указал Нови Сад. Вон припа- чиц же ше углавним меняю лєм параметри у висини плада ґу найрозвитшим городом и општином, понеже у нїм ци и числу занятих гражданох, док за шицки наведзени штреднї нето заробок 47 502 динари, цо вецей у одноше- општини заєднїцки релативно добри условия биваня, ню на штредню плацу у Сербиї. Ґу тому, 53,24 одсто почитованє людских и меншинских правох. Як найвеклюдзох од 15 до 64 роки заняти, цо тиж вецей од репу- ши проблем визначени нєвигодни стан у здравстве и собличного просеку, хтори виноши 47,5 одсто. Процент циялней защити. ■ високообразованих Новосадянох висши у одношеню на Сенка Надь

12 РУСКЕ СЛОВО

30. АПРИЛ 2015.

ЕКОНОМИЯ У ХОТАРЕ АКТУАЛНЕ ЗНЇЩОВАНЄ КОРОВЧА

ТРЕБА ШЕ БОРИЦ И ПРОЦИВ ГЕРЧКОХ а зоз ПСС Вербас процив нїх препоруРоботи у польопривреди у полним чую цинк фосфид мамки. розмаху, так же лєм поєдинєчни парце– Кукурица у фази сходзеня, а тераз ли остали нє засадзени, цо ше найбарчас же би продукователє хтори хасную жей одноши на кукурицу, а треба ище 24Д гербициди поробели третиранє. пошац желєняву. Найлєпше третирац по конєц трецого Як визначела дипл. инженєр за защилїсца и тоти препарати барз ефикасни – ту рошлїнох зоз Польопривредней фавизначела Радоничова. ховей служби (ПСС) Вербас Катарина Други шаца ше масовно третирало Радонич, тераз актуалне знїщованє копред тим як зишли, а там дзе було голєм ровча, чкодлївцох и хоротох. дакус дижджу, єст одлични резултати. – Експедитивно и швидко, продукоМедзитим, тот период сушни и барз вательом ше удало за коло 10 днї закончежко препарати дїйствую, алє заш лєм, чиц комплетне шаце. Велї шаца уж кед и 15–20 днї диждж нє спаднє вони сходза, а основна робота тераз то тредїйствую. тиранє процив коровча, чкодлївцох и Слу неч нїк тиж почал сход зиц и хоротох. Тераз момент почац третирац жито, бо нам уж препомли же ше хоро- Катарина Радонич зоз ПСС Вербас барз го треба чувац од герчкох, бо вон на й чув стви те ль нє й ши. Кед герчок ти помали почали зявйовац. Велї продукователє то поробели скорей, без огляду же зме сови- прекуши центер за рост, рошлїна ше вецей нє може товали же за тото ище нє час алє, вшелїяк нє погришели реґенеровац. Соя тиж у фази сходзеня. Того року коровча сходза и значне же ше поробело третиранє процив хоротох – вєдно з рошлїнами, так же термини за третман буду узвизначела совитнїца Радонич. На цвикли, хтора углавним зишла, окончує ше перши ки, односно будзе мало часу за третиранє и реакцию. У овоцнїкох актуални други третман процив монилиї, третмани процив коровча и барз значне же би продукователє то окончели цо скорей, бо кажде нове лїсце вима- а дахто уж третирує и по треци раз. Рошлїни преквитую, га звекшанє дози гербицидох. Кед слово о пипи, бул ма- та то тераз треба покончиц. Зявюю ше и лїсцово уши, та ли напад и продукователє то поробели на час. Окрем то- и о тим треба водзиц рахунку. го, цвиклу нападаю и герчки хтори ше зявюю вше вецей, А. Маркович

У КОЦУРСКИМ ХОТАРЕ

КУКУРИЦА ЛЄМ ЦО НЄ ПОСАДЗЕНА Зоз приходом яри и цеплєйших дньох, парасти у Коцуре почали рихтац свойо трактори за предстояце садзенє кукурици и других заступених културох у хотаре. Тераз уж на велїх польох кукурица вукукує и розпознава ше желєни шорики. Коцурски парасти слунечнїк уж посадзели, а тиж так и сою. Алє, кукурица парастом, якошик найважнєйша. Зоз подприємства „Либела продукт” зоз Змаєва, хторе у Коцуре ма роботну єдинку, гваря же того року маю законтрачене коло 400 гектари кукурици док у польодїлскей задруґи „Класка” тей култури маю коло 250 гектари. У „Класки” ше кооперанти углавним одлучели за странски сорти нашеня, як цо то Пионир. – Странски нашеня ше баржей хаснує за лупанє. Вони швидше одпущую влагу, а циль кед ше вєшенї лупа кукурицу, же би була цо менша 30. АПРИЛ 2015.

влага – толкує Любомир Тамаш зоз задруґи „Класка”. У „Либели” заступени и домашнї и странски нашеня, та хасновани НС семе, Пионир, АС гибриди, КВС, и други. Юлин Фейса, руководитель „Либеловей” роботней єдинки у Коцуре тиж гвари же парасти странске нашенє углавним хасную за лупанє, а домашнї познєйши, та ше их хаснує за чуванє у чардакох. Зоз задругох гуторя же кукурицу пошвидко будзе потребне третирац з

инсектицидом, кед ше зяви, поведзме кукурична пипа, понеже нашенє углавним нє третиране, а и кед є третиране, вец то з даякима хемийнима средствами хтори чуваю лєм корень, а нє и наджемну часц кукурици. У коцурским хотаре ше зявели и герчки, та ше парастох спозорює же на тото потребне обрациц увагу и потровиц их, же би нє поєдли кукурицу хтора уж зишла, та и други култури. Т. Ходак

РУСКЕ СЛОВО 13

КУЛТУРА И ПРОСВИТА 47. ДРАМСКИ МЕМОРИЯЛ ПЕТРА РИЗНИЧА ДЯДЇ У РУСКИМ КЕРЕСТУРЕ

ТЕМАТИКА И ПРЕШЛОСЦ И СОЦИЯЛНИ ТЕМИ Всоботу, 25. априла, зоз представу „Тяпаковци” ґлумцох професийного Н русинского Театра Александра Духновича (ТАД) зоз Пряшова, зоз Републики Словацкей, заварти тогорочни 47. Драмски мемориял Петра Ризнича Дядї

а тогорочним Драмским мемориялу одбавени осем представи за старших и пейц дзецински. Три представи були зоз иножемства, єдна за старших зоз Републики Горватскей и два зоз Републики Словацкей, єдна за старших и єдна за дзеци, так же 47. Мемориял достал медзинародни характер. Тота найвекша смотра нашей театралней творчосци тирвала од 17. априла по соботу, 25. априла. Представи були рижнородни, зоз прешлосци, наших традицийних свадзебних обичайох, та по парняцке насилство и горор, а були заступени и социялни теми з нашей каждодньовосци.

ГОСЦИ ВОЗВЕЛЇЧАЛИ СМОТРУ ТЕАТРАЛНЕЙ ТВОРЧОСЦИ Пряшовска представа „Тяпаковци”, витворена по роману Божени СланчиковейТимрави, хтори драматизовал Марек Турошик. Текст на русински преложел Штефан Сухи, представу у ТАД як госц режирал єден з найпознатших словацких режисерох Матуш Ольга Окремне дожице було на нашей сцени ознова, после осем рокох видзиц ґлумцох зоз Пряшова, з русинского ТАД, котри смотру нашей театралней творчосци на єй законченю возвелїчали аж зоз двома представами. Роман спомнутей авторки єдно з найпознатших литературних творох у Словацкей, спада уж до класики, до часу критичного реализма и з тоту представу ТАД посциговал замерковани успихи на рижних фестивалох и госцованьох, як у своєй жеми, так и у иножемстве. Текст, гоч з елементами комедиї представя єдну барз лєнїву вельочислену валалску Тяпакову фамелию, у велїх сеґментох нагина ґу драми, з чим наглашени поєдинєчни нєщешлїви судьби єй членох, як цо то у случаю младей жени-калїки („Анча Гад”), хтору одлично одґлумела Владислава Брегова. Тяпаково нательо лєнїви же на концу сами себе почню шмердзиц од живота у тей устатосци, як на вецей заводи поведзене на сцени – у тей „згнїтей дзири”, цо инсенацийно барз добре наглашене з малим, алє значним детальом – кажде хто зоз страни отворел дзвери, перше дакус постал пред уходзеньом, же би ше привикнул на устати смрод. Планованє роботи и ґаздованя и хлопских и женских главох фамелиї ше зводзи на гевто – поробиме на ютре, лєбо „док будзе требац”, цо найчастейши одлуки глави фамелиї „Палю”, у виводзеню вше барз доброго Василя Русиняка. Кажда идея привитана, алє лєм з випиваньом палєнки, а и кед ше лапя до роботи, то им нє идзе. Єдина котра их муштрує и намага ше дацо пременїц то нєвеста Иля Кральовна, хтору ґлуми, нашей пу-

14 РУСКЕ СЛОВО

блики добре позната, Людмила Лукачикова. З єй улогу автор драматизациї за русински театер опомина и на вше присутне „помодарство”, же цудзе випатра лєпше як твойо. З критику нєроботи, миреня зоз судьбу, часу хтори стої, нєприставаня на пременки – текст универзални, актуални и мож го применїц у шицких часох и местох. Добра инсценация и сценоґрафия и зоз символами нагадує и спозорює, як цо то мурчанє ґлумцох, кошнїца на сцени – як символ вредносци пчолкох, алє и дарменосци трутох, а окреме на вецей местох повишани жвератка, и самей публики надпоминаю же би ше задумали над власну (нє)роботу и прилапйованьом пременкох. Одлични ґлумци старшей и младшей ґенерациї ТАД, та шицки векши и менши деталї хтори творя театер, Керестурцом и другим указали як ма випатрац права професийна представа и гоч чому ше намага и наш РНТ „Петро Ризнич Дядя”. Так, з тим театралним дожицом на найшветочнєйши способ заварта тогорочна смотра театралней творчосци Руснацох у Сербиї, а дзекуюци Спорозуменю медзи АП Войводину и Пряшовским самоуправним крайом, вироятно вецей нє будземе чекац телї роки же бизме медзи нами вигосцели єдини прави професийни русински Театер на швеце. М. Зазуляк 30. АПРИЛ 2015.

КУЛТУРА И ПРОСВИТА 47. ДРАМСКИ МЕМОРИЯЛ ПЕТРА РИЗНИЧА ДЯДЇ У РУСКИМ КЕРЕСТУРЕ

ФАТАЛНА КРУЦИНА И СТРАШНИ КОНЄЦ Представа двосмислового наслову „Круцина (або курва)”, то приповедка о зраженю медзи интересом и моралом. Виведли ю ґлумци зоз Руского културного центру Нови Сад, по тексту Танкреда Дорста у режиї и адаптациї Звонимира Павловича Представа була виведзена камерно, цо за публику на Мемориялу представяло ошвиженє. – То проєкция филмскей ґлуми, хтора ше применює у театру, а єй спе ци фич носц то же ви тво рює блїзжи контакт зоз публику. Видзел сом же людзе були застати и то праве тот ефект хтори жадам по сцигнуц, же би публика чула буквално як ґлумци дихаю – гвари Павлович. „Круцина (або курва)” то приповадка о двох братох, Антонови и Рудолфови, котри жию спод схили, дзе на огромней круцини страдаю людзе. Вони двоме вицагую мертвих людзох з автох, ховаю их на приватним теметове и оправяю, лєбо предаваю часци авта хтори оста-

ваю. До на щ и ви им при ход зи Начал нїк министерства будовате ль ства Кри ґ браум, хтори у драже на фаталней круцини и сам дожиє нєще сце, медзитим вон остава живи. Представа и улоги нє предви длї ви и нє мож оценїц чи су „пози тив ци”, чи „не ґ ативци”. На концу приходзи до зраженя медзи интере сом и моралом, хтори резултує зоз злодїйством. То було друге виводзенє представи, понеже єй премиєра отримана нєдавно у РКЦ. Свойо улоги одлич-

но одґлумели Славко Бучко, Иґор Горняк и Борис Фейди, та жири публики Мемориялу одлучел же би того вечара шицки троме ґлумци до стали награду за найлєпше одбавену улогу. С. Надь

ШИЦКИ ЖИЄМЕ У ЦЕСНИХ ЦИПЕЛОХ Представа „Живот у цесних ципелох” Душана Ковачевича, у режиї Ани Илич, виведли ґлумци Дома култури Сивец Нєщешлїва судьба роботнїкох котри жертви нєуспишних приватизацийох, политичних бавискох и медийних сензационалистичних написох, то тема представи „Живот у цесних ципелох”, хтору виведли ґлумци зоз

30. АПРИЛ 2015.

Сивцу. Понеже кулска општина добри приклад за таки обставини, у представи ше могла препознац и публика, хторей того вечара було надосц. На текст Душана Ковачевича, хтори написани пред даскельома роками и приказує терашнї дружтвени проблеми хтори залапели велї општини, та и нашу. Наслов символично поручує же велї людзе „жию у цесних ципелох”, односно же ридко хто лагодно жиє. То приповедка о роботнїкох бувшей фабрики обуї котри штрайкую з гладом, бо им то єдини способ же би обрацели увагу на условия у хторих ше нашли. През приповедку прецагнути и проблем вше присутнєйшого сензационализма у медийох, алє и людзох котри приставаю буц часц риялити-програмох, лєм прето же би ше чуло їх глас. Медзитим, у случаю у тей представи, риялити-шоу источашнє и манипулация, спреводзка власнїка препаднутей фабрики, та ше закончує траґично. Чежку тему тей траґикомедиї искусни сивецки ґлумци винєсли прешвечлїво, аж професийно, цо було обачиц и по реакцийох публики, понеже приказує и менталитет наших людзох котри ше зоз своєй бриґи можу и нашмеяц. У сценоґрафиї ше обрацало увагу на деталї, а окреме на ефекти, хтори допринєсли же би публика цо автентичнєйше дожила представу. С. Надь

РУСКЕ СЛОВО 15

КУЛТУРА И ПРОСВИТА 47. ДРАМСКИ МЕМОРИЯЛ ПЕТРА РИЗНИЧА ДЯДЇ У РУСКИМ КЕРЕСТУРЕ

БОРБА ЗА РОЗЛИЧНИ ИДЕАЛИ Штирочлена искусна ґлумецка екипа Руского народного театру „Петро Ризнич Дядя” зоз Вербасу и Коцура, виведла представу Миру Ґаврана „Як забиц предсидателя”, у режиї Владимира Надя Ачима, хтори ю преложел и обдумал сценоґрафию Дїя тей сучасней приповедки, хтору мож змесциц до гоч хторей европскей транзицийней держави на початку 21. вику, бешедує о борби за розлични идеали двох малженских парох, як и о особних розличних дружтвено-политичних становискох. Буц цихо, нє меняц нїч у живоце и нє мишац ше, же би ше нє погубело животну стабилносц, а знова, и кед дахто пробує дацо пременїц – випаднє шалєни. Малженскей пари, двом интелектуалцом, Робертови и Стели, хторих бавя Янко и Нада Лендєрово, фамелийну „идилу” губи нащива Робертового брата Иґора, хтори ше после дзевец рокох пребуваня у Мексику першираз враца до родного краю. Кед дознаю же Иґор, хторого ґлуми Юлиян Медєши, вожд антиґлобалистичней орґанизациї хтора планує окончиц атентат на америцкого предсидателя под час його нащиви престолнїци, як и забойство представнїкох водзацих мултинационалних корпорацийох, поробя шицко, лєм же би нє страцели угляд у дружтве, функциї на роботи, та и длуго будовани фамелийни мир. Огорчени, покус параноїчни Иґор жада пременїц швет и шветову политику, бо чежи идеалу правди и доброти, прецо го охабя супруга Мария, хтору ґлуми Танита Ходак, а хтора свой мир и надїю прена-

МУДРИ ДУРНЇЛОВО ПОУКИ Дзецинска драмска секция КУД „Тарас Шевченко” з Дюрдьова одбавела представу „Дурнїло”, хтору по мотивох приповедки Мирона Будинския и у драматизациї Якима Олеяра режирал Яким Чапко

16 РУСКЕ СЛОВО

ходзи у вири. Стела, директорка на психиятриї, защитнїца свойого дому, дзе шицко трима под контролу, на концу зопера Иґора у його задумки, так же з нього прави шалєного и завера на психиятрию. Гоч даєдни ґлумци мали проблеми з текстом, шицки одлично винєсли свойо улоги, та жири награду за найлєпше одбавену улогу додзелєл Нади Лендєр гоч, як гварели, нє мали лєгку роботу. Попри одличней ґлуми шицких членох и моцней приповедки, позитивному упечатку доприноши и вибрана музика, а окреме остава у паметаню остатня сцена. Медзитим, упечаток губи сценоґрафия, хтора би требала буц сучаснєйша, маюци у оглядзе же ше дїя одвива у сучасним чаше у обисце двох интелектуалцох, хтори маю добри роботи, та и пре характер ґаздинї обисца, Стели, хтора педантна и шицко трима у порядку, цо по тей сценоґрафиї нє обачиц. Ма. З.

Мали ґлумци основношколского возросту розбавено и тримаюци увагу публики, приказали познату приповедку „Страцени сон” о Дурнїловей схопносци и мудросци, зоз збирки „Воденїчка на стриберним потоку”. Дюрдьовски ансамбл на сцену пренєсол приповедку о тим як Дурнїло схопно и зоз природну мудросцу и попри свойого мена, „нашол” сон розмазаней царовей дзивки. Накадзи почала копац у заградки же би нашла скрити сон, од вистатосци швидко и твардо заспала. Як награду за тото же єй нашол сон, Дурнїло достал царову дзивку за жену. Приповдедка ноши красни поруки и нєшкайшим младим ґенерацийом, понеже є актуална у шицких часох. У представи Дурнїла прешвечлїво бавел Иван Хромиш, а принцезу Єлена Мудри. Улогу Цара Збегайла ґлумел Борис Хромиш, Царицу - Єлена Горняк, а принца – Владимир Горняк. Дзиву дзивку бавела, Єлена Михальовски, Конферансиє була Мария Горняк, Глашнїк Иван Кухар, у улоги Стражарох були Иван Скубан и Иґор Салак хтори зоз Марию Горняк мали и улоги Людзох. Суфлерка у представи була Тамара Чордаш, ко стимоґраф Даря Хромиш, а ефекти пририхтала Ивана Цап. Була то ище єдна удатна представа наймладших дюрдьовских аматерох хтори робя у континуитету, та при ґлумцох видно уж и одредзене искуство на театралних дескох. И найновшу представу „Дурнїло” добре одбавели, гоч єй на заводи хибело вецей динамики, керестурски патраче ю випровадзели з моцним аплаузом. М. А. 30. АПРИЛ 2015.

КУЛТУРА И ПРОСВИТА 47. ДРАМСКИ МЕМОРИЯЛ ПЕТРА РИЗНИЧА ДЯДЇ У РУСКИМ КЕРЕСТУРЕ

ТЕАТРАЛНА ЛАКОТКА ДЗЕЦОМ ЗА КОНЄЦ Наймладша публика уживала у представи „Пан Кеби” хтору виведли ґлумци професийного Театра Александра Духновича зоз Пряшова, зоз Словацкей. „Пан Кеби” написали Хелена Бендова и Миро Хорват, а як госц режирал Марцел Шкрконь Двойо преступнїки Вон (Юрко) котрого ґлумел Владимир Чема и Вона (Настя) хтору бавела Зузана Ковалчикова сцекаюци з єдней од своїх крадзох, убегли ше скриц до театра. Ту их нашол кловн Пан Кеби хтори дознал о їх преступу, та их надумал уключиц до своєй циркузкей представи. У тих улогох учели дзеци як ше треба крашнє и чесно справовац у рижних нагодох, як ше треба добре учиц, як ше умива руки пред єдзеньом и подобне. У шицким им помагали и Бабика хтору ґлумела Даниела Либезнюк и Паяц – Владимира Брегова. През тоти улоги яки им задавал Пан Кеби, Настя и Юрко до конца похопели свойо нєдобре справованє, та ше и

сами пременєли. Як доказ, украднути плєн зоз свойого толвайского меха, а то вельо бомбони, на концу поруцали патрачом до публики. Одлична ґлума, динамичне зменьованє дїйох през схопни рухи, пантомиму, шпиванє и танєц, як и динамична музика Вилиама Станека, одлично тримали увагу публики. Гоч и у скромней сценоґрафиї, авторки Мариям Стругаровей, барз доброму упечатку допринєсли и удатни и цифровани костими Ани Симковей. Асистент режисера бул Михал Ильканин. Одличним ґлумцом ше удало витвориц и барз добри контакт зоз публику, и уключиц ю до пред-

стави и анимирац, чому нє завадзала и нєвелька язична бариєра, та достали вельки аплаузи. О задовольству публики шведочи и спонтане фотоґрафованє на бини, добрей часци патрачох зоз ґлумцами. Представа пряшовского ансамбла вшелїяк була права театрална лакотка за наймладшу керестурску публику, яку нє можу часто видзиц на бини нашого Дома култури. Чкода лєм же того дня нє була полна сала публики як на других представох. М. А.

БРИДКИ СЛОВА ШЕ БАРЗ ПРЕШИРЕЛИ Наймладши ґлумци Драмского студия „Арт” Дома култури Руски Керестур бавели представу „Як настали бридки слова” Душка Радовича хтору преложел Михайло Бодянец, а режирала Ксения Бодянец Числени патраче могли провадзиц на сказковити способ представену приповедку о тим як настанє и у яких ситуацийох ше бридке слово преноши з особи на особу. Нєшкайшим наймладшим ґенерацийом тема бридких словох нажаль барз добре позната понеже таки слова пре пременє-

ти вредносци постали часц и їх вокабулара. Кед же их порука тей представи нагнала голєм же би постали свидоми того зявеня, посцигла свой циль. А же публика добре реаґовала на представу, потвердзели и моцни аплаузи. Приповедку „Як настали бридки слова” на сцени бавели мали ґлумци з численого ансамбла – Ребека Семан у улоги Принцези, Минеа Югас бавела Пестунку, Микола Еделински – Леополда, а Яна Настасич –Марґариту. У улоги Официрох були Андрей Надь и Алексей Надь, Иван Рац толковал улогу Барнабаса, а Клаудия бавел Павле Венчельовски. Приповедаче були Тереза Будински и Марина Надь, а народ бавели Милица Малинович, Корнелия Будински и Уна Планчак. Представу помогли витвориц суфлерка Сара Планчак, сценоґрафию пририхтала Александра Медєши, костими Таня Орос, музични сотруднїк и тон-майстор Михайло Бодянец, а майстор шветла Сашо Палєнкаш. У полней сали у публики окрем домашнїх школярох були и госци, коло 45 школяре руских оддзелєньох од першей по шесту класу зоз Дюрдьова, и коло 25 школяре хтори уча руски язик як виборни предмет у Новим Орахове и Бачкей Тополї зоз своїма наставнїцами. Їх приход на Мемориял финансовал Одбор за образованє Националного совиту Руснацох, як и приход наших дзецох зоз Коцура и Вербасу дзень пред тим. М. А. Фото: М. Афич, Ма. Зазуляк, Лю. Дудаш и М. Зазуляк

30. АПРИЛ 2015.

РУСКЕ СЛОВО 17

КУЛТУРА И ПРОСВИТА НА 21. САЛОНУ КНЇЖКОХ У НОВИМ САДЗЕ

КРИТИКА ГЛЄДА ДОБРОГО ЧИТАТЕЛЯ Пишe: Олена ПЛАНЧАК-САКАЧ

На 21. Салону кнїжкох на Новосадским сайме штварток, 23. априла, свою лоньску видавательну продукцию представела НВУ „Руске слово”, як и найновше тогорочне виданє, кнїжку Ирини Гарди Ковачевич „Галов” – критики, огляди, есеї

Н КОРУНА КРИТИЧАРСКЕЙ РОБОТИ – Иринка була нє лєм новинар, алє и поетеса, прозни писатель, литературни критичар, рецензент, ґлумица, режисер... Кажда спомнута обласц могла би буц достаточна же би Иринки обезпечела визначне место у историї култури рускей националней заєднїци, а з нову кнїжку „Галов” вона тото лєм ище раз на найлєпши способ потвердзела – гварел Цап.

18 РУСКЕ СЛОВО

а Салону лоньску продукцию своїх виданьох представел и Завод за културу войводянских Руснацох. Наша Хижа и Завод ше представели на заєднїцким штанду видавательох на язикох националних заєднїцох Покраїнского секретарияту за културу и явне информованє, а на тим штанду ше пред тим вовторок, 21. априла, представело Дружтво за руски язик, литературу и културу зоз свою видавательну продукцию у рамикох Координацийного одбору дружтвох за язики, литературу и културу. У „ГАЛОВЕ” ПОЗБЕРАНИ ПЕЙДЗЕШАТРОЧНИ ТРУД Найновша кнїжка „Галов” Ирини Гарди Ковачевич, кнїжка критикох, оглядох и есейох будзе руским читачом ориєнтир у рускей литератури. Ковачевичова руску литературну продукцию провадзи у континуитету уж скоро пейдзешат роки, та позберани материял у кнїжки обсяжни. Вона єден луцидни критичар импресионистичней провениєнциї, а єй новинарски нерв

доприноши же би писала скоро о каждим литературним зявеню при Руснацох. Ирина и хронїчар часу у хторим жиє, а з оглядом на тото же є и сама творчо активна, поетеса и писателька по вокациї, вона и дзекуюци искуству свидома творчих процесох, та их точнейше елаборує и описує. О кнїжки „Галов” бешедовали одвичательни редактор Видавательней дїялносци Микола Шанта и рецензент виданя Микола М. Цап, одвичательни редактор „Шветлосци”, а о подобовим ришеню рамикох присутних упознала авторка Мария Ковачевич. – Ирина єдна з ридких особох хтора и нєшка валушна написац пригодни текст з нагоди рочнїци даєдного нашого интелектуалца, писателя, маляра, новинара. Нє гуторим же то нє зна написац и дахто други, або, най повем, скоро кажде хто провадзи културни збуваня при Руснацох. Ту єст лєм два мали проблеми. Тота особа цо ше прилапи/одшмелї таке дацо написац, кед писатель у питаню, шор би було же би познала комплетне дїло дотичного автора. Тот критериюм такой значно зужує круг 30. АПРИЛ 2015.

КУЛТУРА И ПРОСВИТА компетентних. И други важни медзи иншим, визначел: – Ирина Гарди Ковачевич дїкритериюм, та можебуц и найважнєйши, то свидомосц же то йствує як литературни критипотребне написац, же то важне чар од 1968. року, пишуци по за живот єдней култури, и на 1972. рок информативни новински критики, концу приходзиме же би, после того и до гевтей, чисто року, кед ше Дюлюдскей димензиї ра Папгаргаї по– треба, окрем сецагує з першей бе, почитовац, линиї явней крилюбиц и других. тичарскей дїялЗначи, слово о чиносци, з даскелїстей алтруистичма младшима ней димензиї хтоМикола Шанта менами и коло ру велька векшина културних дїячох нє ма. Ирина Штефана Гудака була найчасполнює спомнути условия за стейши критичар „Руского слотаку роботу, и праве дзекуюци ва” и „Шветлосци”. Праве тектим прикметом маме релевант- сти обявени у „Шветлосци” рони резимеи творчо сци Дюри звитши и преглїбенши прилог Папгаргая, Ната лиї Канюх, рускей литературней критики. Юлияна Тамаша, Владимира Пишуци о нових кнїжкох, найКирди Болхорвеса и Штефана частейше афирмованих писательох, Ирина Гарди Ковачевич Гудака – визначел Шанта. Могли бизме поставиц пита- ше виказала як критичар блїзнє же яка мисия литературней ши по похопеньох природи и критики нєшка, у чаше кед но- функциї литератури старших шацу улогу провокатора у дру- писательох, алє виразней дзеки жтве вецей нє ма литература, и будносци за твори хтори обяалє тоту улогу превжали медиї, вюю младши – гварел Цап. блоґи, дружтвени мрежи. Як гвари Шанта, очиглядно же ше ПРЕДСТАВЕНИ КАПИТАЛНИ ЗАВОДОВО ВИДАНЯ и литературна критика, вєдно з белетристику муши прилаНа Салонu лоньску продукгодзиц ґу часу у хторим жиєме. А то час релативизованя шиц- цию своїх виданьох представел ких вредносцох, та и литера- и Завод за културу войводянских Руснацох, а о кнїжкох бетурних. – Но, и попри тим, мойо ста- шедовали директор Заводу мр новиско же и тераз, як и вше, Серґей Тамаш, рецензент Дюра без огляду на технолоґийни Латяк, як и Александер Мудри и Саша Сабадош. стан у яким Завод з тей нагожиєме, за пради представел ве полєценє кнїжку Юлияна Тадуха, уметно маша „Центурисци, та и крион”, дзешец лютики, шицко бовни заповиди, єдно чи на скохтора обявена на ри, папирусу, штирох язикох, руперґаменту, чи Микола М. Цап ским, сербским, у друкованим або електронским медию, за українским и нємецким у солуцидни вилєти духа вше час. труднїцтве зоз НВУ „Руске Бо людски дух виражени зоз слово”. Потим представени словом нє може щезнуц. Вон други том зоз трилоґиї „Червеяк гевта вода у стини, вше на- на ружа – нова музичну творйдзе место и час дзе вибиє – чосц у забавним духу”, два мастер роботи, Александра Мунаглашел Шанта. Бешедуюци о найновшей дрого и Андреї Медєши, монокнїжки Ирини Гарди Коваче- ґрафия „Руснаци у Вербаше”, вич, одвичательни редактор як и Каталоґ кодификованя ру„Шветлосци” Микола М. Цап, ского народного облєчива.■ 30. АПРИЛ 2015.

ИНТЕРВЮ З АКАДЕМИКОМ ЮЛИЯНОМ ТАМАШОМ ПРЕД ПУБЛИКУ

ШВЕДОК ЗЛОЖЕНОСЦИ ШВЕТА У Суботици, штварток, 23. априла, отримани явни интервю зоз академиком Юлияном Тамашом, з нагоди медзинародного дня кнїжки. Програма була у просторийох суботицкей Городскей читальнї, хтора була и орґанизатор того збуваня. Причина за розгварку зоз Тамашом то видаванє його двох кнїжкох, романа „Дзешец любовни заповиди” хтори обявени влонї у виданю новосадскей Видавательней хижи „Орфеус”, и штироязичней збирки любовней поезиї „Центурион”, хтору тиж влонї видало НВУ „Руске слово” и Завод за културу войводянских Руснацох. Присутних привитала Саня Васич, спред Городскей читальнї, а потим слово превжал Микола Шанта, хтори, толкуюци Тамашово дїло, з акцентом на остатнї два кнїжки, назначел контекст у хторим ше будзе бешедовац зоз Тамашом. Шанта потим поставял цикави питаня, на хтори Тамаш одвитовал и так розплєтал бешеду о темох хтори дорушую його спомнути дїла, та винєсол и свойо становиска о важних животних питаньох. – На шицких язикох ше шпива о тайнох и глїбинох людскей души, а чловек ше спорозумює зоз вселену праве на своїм мацеринским язику. Кед ми ше опитаце чи сом поета, чи науковец, я одвитуєм же сом шведок хтори шведочи о зложеносци людских ситуацийох – у єдней хвильки гварел Тамаш. До розгварки ше уключовала и публика зоз даскельо питанями и замеркованями о Тамашових кнїжкох, а на предклад публики Юдита Планкош пречитала виривки зоз „Центуриона” и „Дзешец любовних заповидох” по виборе автора. Т. Ходак

РУСКЕ СЛОВО 19

ЛЮДЗЕ, РОКИ, ЖИВОТ НАШ ГОСЦ: ДЮРО ГОРНЯК З ВЕРБАСУ

ЖИВОТ ПРЕДЛУЖЕЛ У НЄМЕЦКИМ АУҐСБУРҐУ Пишe: Ана МАРКОВИЧ

Одпочивок на прекрасних Алпох

Дюро Горняк родом зоз Вербасу ище анї факултет нє закончел, а уж бул успишни у своїм инженєрским фаху. На пиятим року почал робиц за озбильни фирми. Теди ше першираз почал ламац чи „коренї пущи” ту, чи даґдзе индзей, за гранїцу „ ... нє треба чекац же би ше дацо саме случело, алє порушац ше и вжац живот до своїх рукох. Кед самому себе дацо обецаш, вец ши тото годзен и сполнїц ...”

осле стреднєй школи у Кули, Дюро ше предлужел школовац на Факултету технїчних наукох у Новим Садзе, и уж теди бул на „work and travel” програми у ЗАД. Робел прейґ студентскей задруґи. На пиятим року достал роботу у фирми РТ-РК хтора специялизовала студентох за рижни проєкти, а перше роботне место му було у тедишнїм Телвент ДМС, нєшкайши СЕ ДМС. – Док сом студирал мал сом лєм єдно на розуме – закончиц факултет и достац роботу. Понеже сом мал щесца, роботу сом швидко достал, но то велїм високообразованим младим людзом випатра як „нєможлїва мисия” – гвари Дюро.

П

КАРИЄРА ГО ОДВЕДЛА ДО НЄМЕЦКЕЙ Понеже вше мал жаданє пойсц и жиц даґдзе звонка Сербиї, та аж и кед ше уписовал на студиї, з роками ше му видзело же зоз здобутим знаньом годзен пробовац витвориц свой сон. И попри тим же за нашо условия бул добре плацени за тото цо ро-

20 РУСКЕ СЛОВО

бел, Дюро и його супруга Ана сцели пойсц „вонка”. Теди мали єдно дзивче. Були добре упознати як випатра живот у дзепоєдних жемох, и тото як су орґанизовани. Сиґурнєйша будучносц даґдзе индзей их вше баржей прицаговала. – Перше зме сцели пойсц до ЗАД, а кед Нємецка 2012. року уведла такволану „белаву карту”, роздумовал сом и о других опцийох. Белава карта високообразованому кадру, хтори дефицитарни у Нємецкей, олєгчовала процес доставаня роботней визи. Та, так и я почал глєдац роботу у спомнутей жеми – гвари наш собешеднїк. Дюро зоз фамелию пошол до Нємецкей пред двома роками. Жиє у Ауґсбурґу, городзе хтори по велькосци таки як, наприклад, Нови Сад. Гвари же є задовольни, роби у малей фирми, та одношеня медзи людзми отворенши, цо му помогло у интеґрациї. На роботи є найменєй осем и пол годзини, а после 16 годзин час наменєни за фамелию. Нєшка уж маю два дзивчата, Елену хтора ше народзела у Сербиї, док ше София на род зе ла у Нєме ц кей. Во боту од ход за 30. АПРИЛ 2015.

ЛЮДЗЕ, РОКИ, ЖИВОТ куповац тото цо им треба през тидзень, и МЕДАЛЇ НЄТ ДЗЕ АНЇ НА МУР ЗАКВАЧИЦ дружа ше, а внєдзелю одпочиваю. – Чежко ми поровнац квалитет живота у Док жил у Вербаше, Дюро бул познати у плїваню. Свою першу Сербиї и ту, гоч зме и у Новим Садзе од того медалю освоєл кед мал 10 роки, а аж штернац раз бул шампион цо зме заробели могли крашнє жиц. Кажде Югославиї у поєдинєчней конкуренциї (у катеґориї кадетох и юниорох) у дисциплинох 50, 100, 200 метери у стилу – плїванє на хрибхто ше одлучи даґдзе пойсц, перше добре це. Зоз штафету ПК „Вербас” освоєл три титули шампиона Югорозштудира, а нїґда нє мож знац кадзи вас славиї, вецейнїсти є шампион Войводини у кадетскей, юниорскей живот одведзе. У Нємецкей иншаки ментаи сениорскей катеґориї у вецей дисциплинох, и побиднїк є на велїх литет, ту цалком нормалне купиц уж хасномедзинародних митинґох у Сербиї и иножестве. Освоєл вкупно 215 вани шмати за дзецко, хасновани мебель и медалї. подобне. З другого боку, шицки можу купиц Престал ше змагац у плїваню кед ше уписал на факултет. шицко, завиши лєм яки ше квалитет жада. А, ми и ту покус шпоровни – гвари Дюро. НЄ САМИ ЗМЕ Видзи ше ми же велї нашо людзе, о людзох у Нє– Пошол сом до цудзей жеми, алє сом нїкомецкей маю предрозсудки. го нє познал. Знал то и мой ґазда, та ми на – Там дзе жиєме цалком самим початку вельо помогнул. Нашол ми нормалне у городским ав- квартель, упознал ме зоз свою фамелию и тобусу приповедац з тим приятелями, помогнул ми коло роботи, та и хто шедзи при вас, окреме теди кед после мнє сцигла и супруга з дзивкед слово о старшей осо- чецом. При нас у Нємецкей жиє и панї Ґоца, би. Ми и зоз сушедовима бешедує по сербски, и вецей як 40 роки є у кажди дзень бешедуєме, Нємецкей. Вона нам тиж вельо помагала, та кед ше нам дахто опита окреме кед ше народзела София. яки ту люд зе и чи Помали будуєме социялни вязи и патриме су„жимни” як цо ше велїм же бизме нє були „сами” – гвари Дюро. видзи, одвит вшелїяк нє точни. Система у НємецДюра опрез пиварнї – Тото цо нам ше пачи то же Ауґсбурґ кей нє дошлєбодзує же би ше єдни од друRiegele у Ауґсбурґу гих одцудзели – твердзи наш собешеднїк. полни з лєсами и парками, улїци чисти и нєт вельо праху. Вшадзи мож пойсц на бициґли, та часто шлєбодни час препроПОТРИМУЮ ФАМЕЛИЮ вадзуєме у природи. Дзивчата барз любя кед пойдземе до Зоо загради. Єст вельо причини прецо ше Дюрови попачело у новим штредку. Гвари же у ХИБЯ НАМ НАШО Нємецкей могол буц при супруги на породу и помогнуц єй теди кед єй було чежко. Тото чувство, гвари, анї описац нє Дюро гвари же каждому хто у иножеммож. Нємецка ґенерално потримує сностве найбаржей хибя найблїзши – фамеванє фамелиї и намага ше же би фамелия лия и приятелє. Жаль им же з бабами и дїостала слуп дружтва. Порция на плацу дами їх дзеци бешедую прейґ скайпу, алє, менша кед дахто у малженстве, а окреме гваря, то цена хтору муши заплациц какед иста тота фамелия ма и дзеци. жде хто пойдзе жиц и робиц до другей держави. – Чкода же у Сербиї млади нє маю роботи, и же наисце чежко. Но, вшелїяк нє шицким так. Єдни ше знайду, други нє, а моя парола же нє треба чекац же би ше дацо саме случело, алє порушац ше и вжац живот до своїх рукох. Кед самому себе дацо обецаш, вец ши тото годзен и сполнїц. Ана и я себе по ставели циль и ришели же го витвориме. И ниа, нєшка зме у Нємецкей – закончує Дюро нашу интернет розгварку о жиГорняково у ЗОО загради у Ауґсбурґу воце у другей жеми. ■ 30. АПРИЛ 2015.

РУСКЕ СЛОВО 21

ЛЮДЗЕ, РОКИ, ЖИВОТ

ДВА ЮВИЛЕЇ 70 РОКИ „РУСКОГО СЛОВА“ И 90 РОКИ „РУСКИХ НОВИНОХ“

ҐУ ЮВИЛЕЙНЕЙ РОЧНЇЦИ „РУСКОГО СЛОВА” (7)

ТРИ ФАЗИ ВИХОДЗЕНЯ РУСКИХ НОВИНОХ (ІІІ)

И попри тим же бул основани народни фонд за видаванє „Руских новинох“, котри мал осиґурац їх видаванє, 19. децембра 1930. року вишло остатнє число наших новинкох хтори теди друковани у новосадскей друкарнї „Натошевич“, у власнїцтве супруги Веселина (Сави) Дїсаловича. Редакция загашена, а новини нє виходзели аж по 28. авґуст 1931. року, кед и почина друга, дяковско-пишкуревска фаза Пише: Дюра ЛАТЯК

ДРУКАРНЯ „Бискупийска тискара“, друкарня у Дякове, у хторей друковани „Руски новини“, перше була змесцена у хижи єдного велькомаєтнїка, за заграду семинариї. Познєйше є премесцена до прижемя манастира, а 1915. року на перши поверх. После Другей шветовей войни, друкарня престала робиц. Аж по 1993. рок у тим будинку находзел ше и Музей Дяковщини.

В

идаванє новинох ше предлужело аж 28. авґуста 1931. року, кед ушорйованє новинох зверене тедишньому пишкуревскому парохови о. Михайлови Фиракови. Медзитим, понеже одвичательни редактор, як спомнуте, мушел бивац у месце дзе ше новини друкую, а друковала их „Бискупийска тискара“ у Дякове, формално за одвичательного редактора меновани професор богословиї у Дякове др Матия Петлич, а о нєполни три роки др Франьо Дидович, парох и декан у Дякове. ХТО МАЛ УПЛЇВ НА УШОРЙОВАЦКУ ПОЛИТИКУ НОВИНОХ? Интересантне замерковац же у заглавю першого числа з 1924. року як властитель „Руских новинох“ наведзене Руске народне просвитне дружтво. Познєйше зоз заглавя тото напомнуце премесцене до импресуму на остатнїм боку, аж по остатнє число – 1930. року, видруковане у новосадскей фази виходзеня. Мед зитим, у дяковско-пишкуревскей фази того напомнуца на новинох вецей

нєт. Место властителя у импресуму наведзене же новини видава Михайло Фирак, Пишкуревци. На заглавю и далєй пише же „РУСКИ НОВИНИ за Русинох у Кральовини Юґославиї“, а же „предплату и шицки писма до Редакциї и Управи треба посилац на адресу ,Руски Новини’ Пишкуревци (Юґославия)“. Зоз того мож здобуц упечаток же РНПД вецей нє мало вплїв на ушорйовацку политику новинох, алє кед ше препатри написи у вецей рочнїкох, видно же, без огляду же є нє наведзене як властитель, воно и далєй затримало свой вплїв на ушорйовацку политику. У тей фази виходзеня у Новинох значно звекшани простор за написи и информациї з обласци релиґиї, цо нас може навесц на предпоставку же оддалєносц Редакциї од шедзиска РНПД–а и териториї з векшу концентрацию припаднїкох рускей националней заєднїци примушело Редакцию баржей ше опрец на духовенство, бо число дописовательох з валалох значно зменшане. Интересантне ту спомнуц же ше у 37(357). чишлє од 16. септембра 1932. як уводнїчар на першим боку, зоз статю под насловом „РУСИНИ, БУДЗМЕ ШЕ!“, зявює Микола Олеар (познєйше Николай Д. Олеяров), котри после снованя Културно-просвитного союзу югославянских Русинох (чийо члени популарно познати як Заряше) преходзи до його членства и постава опозиционер „Руским новином“ и РНПД-у. ВИДАВАНЄ НОВИНОХ ШЕ СТАБИЛИЗОВАЛО

Будинок у Дякове у хторим друковани нашо новини

22 РУСКЕ СЛОВО

Под редакцию о. Михайла Фирака финансийни обставини коло видаваня новинох ше уж од самого початку стабилизовали. Дознаваме то зоз нєподписаней уводней статї под насловом „Руски новини у 1932. року“ (алє по язичних специфичносцох очивисне же ю написал редактор о, М. Фирак), обявеней у 1(322) чишлє 1. януара 1932. року, у котрей ше визначує: 30. АПРИЛ 2015.

ЛЮДЗЕ, РОКИ, ЖИВОТ „З тотим числом ступаю обновени Руски Новини до нового року свого живота. Почали вони наново виходзиц у време найгоршей кризи, кед шицко, цо наш чловек параст як на предай, спадло цалком Священїк на цени, и за Михайло Фирак ґрайцар було барз, барз чежко. З помоцу Преосв. Владики и Р. Н. Просв. Дружтва ми почали, бо зме були глїбоко ошведчени, же новини нам Русином у Юґославиї барз потребни, – потребни так, як насущни хлєб. Бо нєшка народ без своїх новинох, народ, котри нїч нє чита и нє стара ше за свойо просвищованє – муши заостац у шицким. За таки народ як за того чловека аналфабета, цо нє зна читац, заварти за цали швет. Єст ище єдна причина, пре котру баш нам Русином новини так потребни. Нашо новини вяжу нас до єдней громади. Зос нїх ше дознаваме о живоце наших братох по других валалох, вони нам вше напоминаю о тей нашей велькей рускей фамелиї, цо жиє розшата по велїх крайох нашей держави“ Медзитим, випатра же ше уж од 1931. року почало баржей старац о вимирйованю длуствох и правочасним уплацованю предплати на новини. У 16 (318). чишлє од 11. децембра 1931. року на боку 2 обявена оглашка под насловом „Од Управи Руских Новинох“, котра глаши: „Тото число ОСТАТНЄ, цо го достаню тоти предплатнїки, котри влонї новини ОДКАЗАЛИ, а до тераз ИЩЕ НЄ ЗАПЛАЦЕЛИ предплату до конца року. Прето кажди од нїх най ТАКОЙ ПОШЛЄ 20 дин. за предплату до к о н ц а р о к у, бо иншак слїдующого числа уж НЄ ДОСТАНЄ.“ А же и мали оглашки у „Руских новинох“ за редакцию були значне жридло пенєжного приходу, указує нам оглашка, обявена у їх 14(316). чишлє: „Хто з Керестура сце дац мали оглашки, най ше обяви до Управи ,Кооперативи’. За малу оглашку до 25 словох плаци ше лєм 12 динари. Успих цалком певни, бо у самим Керестуре читаю ,Руски новини’ найменєй 1 000 особи – Прето ОГЛАШУЙЦЕ ЛЄМ У РУСКИХ НОВИНОХ!“ Так то тирвало аж по 1937. рок, кед ше конєчно Редакция, вєдно зоз одвичательним редактором о. Михайлом Фираком, 30. АПРИЛ 2015.

У дворе „панскей карчми“ РНПД мало будинок до хторого ше купело друкарски машини

преселєла до Руского Керестура и з тим настала керестурска фаза, як остатня, у виход зеню „Руских новинох“. У ДВОРЕ „ПАНСКЕЙ КАРЧМИ“

ВЛАДИКА КУПЕЛ БУКВИ ЗА ДРУКАРНЮ Ище кед ше „Руски новини“ почало друковац у Дякове, оловни букви зоз нашу азбуку купел за свой власни пенєж тедишнї крижевски владика др Дионизий Няради, бо их „Бискупийска тискара“ нє мала. Тоти букви концом 1936. року превежени до новей друкарнї у Руским Керестуре и з нїма ше предлужело публикованє нашого писаного слова.

РНПД-у ше 1936. року у Руским Кере стуре удало вибудовац одвитуюци будинок, у дворе одкупеней „панскей карчми“ за шедзиско РНПД, и купиц до ньго друкарски машини. А вироятно були прекупени од „Бискупийскей тискари“, медзи котрима и тота на котрей по теди друковани „Руски новини“. Тоту машину у децембру 1936. року у новим будинку склопел тедишнї млади кере стурски машински инженєр Юлиян Малацко, котри у рокох по сле Другей шветовей войни робел у тедишнєй кере стурскей ґимназиї як наставнїк математики. У своєй статї „Друкарня у Руским Керестуре“, обявеней у „Виснїку култури“, гласнїку Дома култури у Руским Кере стуре, число 1/1976, рок 1, бок 39, Дюра Биндас мл. (син о. Дюри Биндаса), котри перши почал робиц як квалификовани ґрафичар у тей друкарнї, спомина же машини купени од „приватного власнїка“ за 110 000 тедишнї динари. Медзитим, нам ше видзи же наша предпо ставка виродо стойнєйша, бо ше „Бискупийску тискару“ модернизовало, та єй, вироятно, нє була потребна нїзкотиражна флах машина, випродукована 1899. року. А за мали тираж „Руских новинох“ вона була идеална. (Предлужи ше)

РУСКЕ СЛОВО 23

МОЗАЇК РОЗГВАРКА ЗОЗ СОНЮ

Пише: Мая ЗАЗУЛЯК

Шестри Соня и Аня Гудаково зоз Нового Саду уж роками волонтираю у младежскей нєвладовей орґанизациї „БалканИДЕА”, а активни су и у других обласцох. Волонтеризем им, як гваря, принєсол лєм доброго – знанє, искуство, схопносц за орґанизованє, розвили свойо особносци, тимски дух, а мали нагоди путовац и до других жемох. Гоч Аня ма лєм 18, а Соня 21 рок, їх биоґрафиї уж забераю даскельо боки

С

оня студентка на новосадским Природно-математичним факултету, на напрямe биолоґия, а Аня школярка Ґимназиї „Исидора Секулич”. У новосадскей нєвладовей младежскей орґанизациї „БалканИДЕА” почали волонтирац ище у основней школи, перше Соня, а потим и єй младша шестра, Аня. На початку ходзели на роботнї хтори тота орґанизация запровадзує, тераз уж и сами участвую у орґанизованю єй активносцох, а Соня и член вивершного одбору. – „БалканИДЕА” ше занїма зоз активизмом, а свойо приоритети меня на основи того цо интересує младих и виглєдує цо им потребне. На локалним уровню зме, наприклад, участвовали у проєкту „Сайбер пионире”, дзе зме през рижни роботнї учели о превенциї насилства на интернету. Перше ми, волонтере, мали тренинґи же бизме ше обучели о тей теми, а вец зме сами тримали роботнї по штреднїх школох у Новим Садзе и околїску. Правели зме и едукативни видео-спот на тоту тему, а Аня, як Сайбер пионир,

участвовала и на конференциї „Teen Talk”, на панелу Интернет предаторе. Ми два були и главни орґанизаторки проєкта „Жива библиотека”, хтори реализовани концом прешлого року, а тот проєкт бул финансовани прейґ проєкта „Локомотива” хтори финансує Город Нови Сад – гваря вони и додаваю же Соня баржей задлужена за орґанизованє, а Аня заинтересованша за промовованє и Аня на Сицилиї одношеня з явносцу. при вулкану Етна – Аж тераз похопюєм а тема була – кельо ми волонтиранє Уключованє помага, бо на 18 роки людзох зоз уж мам вельо искуства. инвалидитетом Барз сом заинтересована до дружтва през за пи-ар менаджмент, спорт. Тиж так, а у тей обласци досц на черанки сом чежко достац роботу була и у Естониї кед нє маш искуства, цо и Македониї, я праве през волонтиранє медзитим, єст и уж здобула, и думам же тренинґи, на Соня на єдним з путованьох ми то дараз помогнє кед нащивела и Дизниленд хтори нє идземе ми у биоґрафиї будзе з ґрупу, алє сами, же бизме научели писац дзе сом потераз участвовала. даєдни схопносци. Так сом була у Ище нє знам на хтори ше факултет Французкей и Словениї. упишем после ґимназиї, алє Волонтиранє ми одбера досц часу, можебуц то будзе дацо цо вязане алє ми воно барз вельо и дава, и за пи-ар – наглашує Аня. думам же ше за тоти роки кельо

ЗДОБУВАЮ ЗНАНЄ И У ДРУГИХ ЖЕМОХ

Аня учашнїк єдного з панелох на конференциї младежского часопису „Браво”

24 РУСКЕ СЛОВО

волонтирам розвила и моя особносц. Тиж так, з путованьох ше вше врацим з даяким новим знаньом, здобутима новима пайташами, а здобувам и искуства як треба робиц з другима

Попри у „БалканИДЕИ”, Соня анґажована и у спомнутим проєкту „Локомотива”, у хторим участвую млади з нєвладових секторох. Прейґ „БалканИДЕИ” обидва мали нагоду путовац и до других жемох, та так Аня прешлого лєта була на Сицилиї, а Соня нащивела уж даскельо жеми. – У Французкей сом була на черанки, дзе участвовали млади зоз вецей жемох, Сцена з перформансу „Дошлєбодзени уход” 30. АПРИЛ 2015.

МОЗАЇК И АНЮ ГУДАК

людзми, як ше знайсц у нєприємних ситуацийох и друге – наглашує Соня. Знанє здобуте у „БалканИДЕИ” Соня може применїц и на факултету, понеже є активна у Здруженю студентох „Йосиф Панчич”, алє тераз може допринєсц и младим Руснацом, понеже є єдна з представнїкох за Нови Сад у Роботним целу за младеж Националного совиту Руснацох.

лєбо и до даєдней другей жеми – гвари Соня. ОДМАЛЮЧКА АМБИЦИЙНИ

Анї Аня нє менєй амбицийна од своєй старшей шестри. Од того школского року є предсидателька школского парламента у Ґимназиї „Исидора Секулич” и член Униї штредньошколцох Нового Саду, а тиж так, Аня и барз креативна. – Любим рисовац, а остатнї час мам и свойо мали проєкти. Наприклад, робим з декупаж технїку, лєбо з новинох правим язика им, як гваря, помага и кед кошарочки. Свойо роботи сом пишу биоґрафиї. предавала и у школи на – Знаме добре бешедовац на трох гуманитарних акцийох хтори язикох, а тото же знаме и по руски зме орґанизовали – гвари вона. нам нїяк нє одмогло, напроцив. И Аня и Соня як дзеци були Кед пишеме биоґрафиї, єст питанє и активни у новосадским Руским кельо язики знаме бешедовац, та културним центру, дзе Млади у проєкту „Локомотива” нам и ту може буц лєм предносц же препровадзовали – Вше сом любела чечно бешедуєме и по руски – вельо часу, а од буц при Руснацох. наглашує Аня, док Соня додава же оводи ходзели на Пред виберанками єй було барз интересантне кед у факултативне сом ше почала виучованє руского Македониї могла з младима зоз баржей розпитовац о Ческей бешедовац по руски и досц язика. То им нє Националним совиту, лєгко ше розумиц з нїма. завадзало же би понеже и на лїстинох Цо ше дотика волонтеризма, Соня були и одлични були людзе хторих и Аня гваря же би препоручели школярки, Соня познам. Була сом и младим же би ше уключели до ньго, аж и школярка на семинаре у Нишу, бо, як визначую, зоз волонтираньом ґенерациї у дзе сом пошла як основней школи, ше нє помага лєм другим, алє ше конзумент Аня на округлим столу барз вельо роби и на себе. ■ а знанє руского Униї штредньошколцох Сербиї Националного совиту, же бим вецей научела о нїм и о його функционованю. Там сом Нашо мастеранти ше повязала з даєднима людзми и члени младежскей лїстини видзели Мено и презвиско: Иван Надь же бим могла допринєсц младим, Датум народзеня и место одрастаня: та ме поволали же бим була у 13. V 1987., Руски Керестур Роботним целу. Я би любела ту Здобути ступень, напрям, обласц, кеди: мастер – професор применїц знанє здобуте у биолоґиї-ґеоґрафиї, мастеровал 31. VI 2015. року на тему „БалканИДЕИ”. Нє кажде „Ґеоґрафски проблеми Руского Керестура” талантовани за културу и спорт, Основни студиї (факултет универзитет): Департман за биолоґию и и думам же треба орґанизовац и еколоґию, Природно-математични факултет, Универзитет у Новим Садзе даяки роботнї, обуки, трибини, Штредня школа: Ґимназия „Петро Кузмяк” на хтори би могла ходзиц и друга Язики: руски, сербски, анґлийски публика. Тиж так, прейґ програми Интересованя и гобиї: Читанє фаховей литератури з обласци биолоґиї „Ерасмус”, нєформални ґрупи маю и ґеоґрафиї, патренє документарних и интересантних филмох; можлївосц приявиц ше и пойсц до животинї, музика, шпиванє, язики и креативносц даякей жеми на черанку. Контакт: navidjan7@gmail.com Можебуц би добре було позберац Плани за будучносц: Далєй ше усовершовац у ґрупу наших младих и, кед би нас обласци биолоґиї и ґеоґрафиї, найсц роботу у фаху, дахто приял, пойсц на черанку до учиц нови язики жемох одкаль походза Руснаци, 30. АПРИЛ 2015.

РУСКЕ СЛОВО 25

ДУХОВНИ ЖИВОТ ЗАШЕДАЛА МЕДЗИНАРОДНА ВЛА ДИЧЕСКА КОНФЕРЕНЦИЯ У БЕОҐРАДЗЕ

ДЗЕЛЇМЕ СУДЬБУ ЗОЗ ДРУГИМА У Надвладическим ординарияту у На зашеданю МВК у Беоґрадзе були члени: монс. Зеф Ґаши, архиепископ барБеоґрадзе, од 21. по 23. април отримане ски и предсидатель МВК, монс. Станислав 32. пленарне зашеданє Медзинародней Хочевар, архиепископ беоґрадски и подвладическей конференциї (МВК) св предсидатель МВК, монс Янош Пензеш, Кирила и Методия, чий член и апостолвладика суботицки, монс. Илия Янїч, власки еґзарх за грекокатолїкох кир Геордика которски, монс. Дюро Ґашпарович, гий Джуджар. владика сримски, монс. Георгий Джуджар, Як гварене у сообщеню МВК, владинаш еґзарх, монс. Киро Стоянов, владика кове розправяли о отворених питаньох скопски и еґзарх за католїкох восточного у одношеню ґу державним власцом, як обряду у Македониї, монс. Ладислав Нецо Спорозуменє о врацаню однятих мет, владика зренянински и ґенерални секцерковних Матичних кнїжкох и Уредба терар МВК, монс. Доде Дєрдї, апостолски о уплацованю доприношеня за пензийуправитель призренски. не и инвалидне и здравствене осиґураНа зашеданю участвовал и апостолски нє за священїкох и вирских службенїнун ций у Републики Сербиї, архиепископ кох. монс. Орландо Антонини, хтори предЯк учашнїк МВК, владика кир Георводзел Службу Божу у беоґрадскей конкагий гварел же наш Еґзархат дзелї судьте дра ли. Вон потримал ратификацию Спобу зоз другима и у подобней є ситуациї розуменя о сотруднїцтве медзи Републику як и други члени МВК. Наш владика кир Георгий Сербию и Святим Пристолом у обласци виВладикове у Панчеве нащивели будиДжуджар у Беоґрадзе сокого образованя. Тиж, монс. Антонини нок хтори ше ушори за шедзиско Владина зашеданю МВК поинформовал владикох же му премиєр ческей конференциї и наздаваю ше же Алек сан дар Ву чич особнє виражел порихтаносц бешедовац донаторе буду мац порозуменя за тот барз значни проєкт зоз Ка то лїц ку Цер кву о питаню реституциї однятого церковлокалних Церквох. ного маєтку. М. Г. К.

ПАРОХИЯНЄ КЕРЕСТУРСКЕЙ ПАРОХИЇ ПРЕСЛАВЕЛИ ДЗУРЯ

СВ. ГЕОРГИЙ ПРИКЛАД ШВЕДОЧЕНЯ ЗА ВИРУ У казанї о. Рац здогаднул на импре сивне мученїцке шведоченє велького святого Георгия хтори за Христову виру настрадал 303 року, од руки цара Диоклецияна, велького прешлїдователя християнох. Як наглашел о. Рац, шмеле шведоченє св. Георгия вельки приклад и нєшкайшим християном, як зоз своїм животом и дїлами шведочиц виру. Служба Божа закончена зоз обходом коло церкви кед служени Молебен до Богородици, а на концу на шицких штирох бокох швета пошвецене младе жито з молитву за Божи благо слов и защиту польох и шицких тогорочних урожайох. Пред шветом Дзуря, у Водици 20. априла була акция єй ушореня по сле жимского часу, кед там нєт Бого служеня. З тей нагоди вибетонована єдна часц коло студзенки и лєтного пристолу, покошена трава, а маляре обцагли фасаду на Водицовей церкви. Роботи финансовани з пенєжу хтори даровали двойо кере стурски парохиянє, а добродзечнє их окончели вецей як двацец особи – члени Церковного одбору и други порядни добровольци. До Водици вше дзечнє приходза шицки ґенерациї вирних М. Афич

Вирни керестурскей парохиї 23. априла по григориянским календаре, преславели швето велькомученїка Георгия – Дзуря, а найшветочнєйше було на Служби Божей у Водици дзе окончени и обряд пошвецаня младого жита. Службу Божу у Водици служел парох коцурски о. Владислав Рац, домашнї капелан о. Владимир Медєши споведал, а на Служби було вельо вирних, бо то перше Богослуженє того року у тим нашим Марийовим святилїщу.

26 РУСКЕ СЛОВО

30. АПРИЛ 2015.

ДУХОВНИ ЖИВОТ ЗАКОНЧУЮЦИ РОБОТИ НА ПАСТОРАЛНИМ ЦЕНТРУ У БИКИЧУ

КЕРЕСТУРСКА ПАРОХИЯ ЗБЕРА ПОМОЦ ЗА УКРАЇНУ

ПОШВЕЦАНЄ БУДЗЕ НА РУСА ДЛЯ

ВШЕ ПОРИХТАНИ ПОМОГНУЦ

Будинок Пасторалного центра, хтори збудовани прешлого року коло церкви у Бикичу, цалком закончени окрем „дробнєйших” роботох и ушореня околїска коло будинку, а пошвецанє би мало буц на швето Сошествиє Святого Духа – Русадля, 31. мая. Роками ше у Бикичу праве на тото швето отримує манифестация „Зрубованє майового древка” з богатима културнима змистами.

– Плануєме же би Служба Божа на тото вельке швето була на 14 годзин, а потим би ше пошвецело Пасторални центер. После тей шветочней подїї, ушлїдзели би порядни змисти, а то „Зрубованє майового древка” и Академия у Доме култури – гвари о. Владимир Еделински Миколка, парох у Беркасове, задлужени и за Бикич.

Парох Еделински напомина же Пасторални центер облапя 7 метерову зоз 3,5 метерову салу у прижемю, и подобну и на подзакрицу, у прижемю єдну хижу и два горе, а тиж и пиньвица и конк. Кед треба, годни преспац пейц особи, кельо будзе порихтане посцелї. Же би будинок бул збудовани, допомогло Министерство правди у Влади Сербиї – Управа за сотруднїцтво зоз Церквами и вирскима заєднїцами и други донаторе. Тиж и вирни и валалчанє дали свойо доприношенє у добродзечней роботи. – Пасторални центер будзе мац окремне значенє за Бикичаньох, алє и ширше. З оглядом на тото же Бикич Филияла беркаксовскей парохиї и нє ма парохийни дом, Пасторални центер будзе место дзе ше будзе зберац после Богослуженьох, отримовац виронауку, схадзки Церковного одбору и друге. Тиж так, ту ше годни зберац и вирни з околїска зоз сушедних парохийох з даякей нагоди, з нашого Апостолского еґзархату, як и госци з иножемства, хтори приходза до Бикичу – гвари о. Еделински. Вл. Дї.

Вирни парохиї св. оца Миколая у Руским Керестуре у двох акцийох збераю помоц интерно розселєним и вибеженцом у України. До прешлей нєдзелї у першей акциї назберане векше количество шматох и средствох за гиґиєну. У другей, окремней, акциї назберане коло 65 000 динари.

Першу акцию порушала Инициятивна ґрупа гражданох хтора предложела зберац спомнуту помоц у облєчиве, рижних хемийних средствох и тирвацей поживи, а другу Каритас нашого Еґзархату и Суботицкого владичества хтори обдумали же би ше пенєжну помоц за дзеци зберало до касочкох. Пре войни зраженя у України єст вецей як милион интерно розселєни особи, а медзи нїма коло 400 000 дзеци, медзи котрима и дзеци широти хтори сцекаю од воєних зраженьох на востоку тей жеми. Як наглашел парох керестурски о. Михайло Малацко, вирни тей парохиї ше и на тот завод щедро одволали як цо ше вше дзечнє одволую на гуманитарни акциї за тих котри у даякей потреби. Гоч ше потераз уж досц того назберало, акция будзе тирвац и далєй, а помоц мож принєсц кажди дзень од 8,30 годзин до 12 годзин, до парохийней канцелариї, або вовторками на 20 годзин до просторийох Каритасу. Пенєж мож даровац и до окремней шкатулки у катедралней церкви. М. А.

У ПЕТРОВЦОХ

ЖИТО ПОШВЕЦЕНЕ НА ПОЛЮ На швето велькомученїка Георгия, 23. априла, обичай швециц жито по наших грекокатолїцких парохийох, а на предкладанє Церковного одбору петровскей парохиї, прилапене же би ше заш ишло до поля, цо святочнєйше як швеценє у церковней порти. Хвиля була красна, та ше после Служби Божей пошло на Илийово польо же би ше з молитву ошвеценя заволало Божи благослов на поля, загради, овоцнїки и винїци. То уж штварти раз як обичай одходу до поля обновени у петровскей парохиї. В. С. 30. АПРИЛ 2015.

РУСКЕ СЛОВО 27

ОСТАТНЇ ПОЗДРАВ

ОСТАТНЇ ПОЗДРАВ

БИЯНКА ГАЙДУК (28. IV 1982 – 14. IV 2015) Щира и весела, вше нашмеяна, така була наша Биянка. Твойо белави очи, мили ошмих занавше буду жиц у наших шерцох. Памятку на тебе, мила наша шестричко, буду чувац шестринїци Наташа и Снежана зоз фамелиями, братняци Сашо и Деян зоз фамелиями и братняк Бобан Шлївич Спочивай у мире Божим! ОСТАТНЇ ПОЗДРАВ Дня 14. априла у своїм 33. року умарла

БИЯНКА ГАЙДУК (28. IV1982 – 14. IV 2015) зоз Австралиї

БИЯНКА ГАЙДУК (28. IV 1982 – 14. IV 2015) зоз Австралиї

Занавше останєш у наших шерцох. Вично ожалосцени тета Меланка Шлївичова, Анґелка и шовґор Яким Кошарково Спочивай у мире Божим!

СМУТНЕ ЗДОГАДОВАНЄ Дня 1. мая наполня ше три чежки, боляци роки од розходу зоз нашу милу дзивку и шестру Єлку

Мила наша Биянко, твою щиру любов, твой мили ошмих и драга успиху по хторим ши крачала, застановела чежка хорота хтора це отаргла з наших рукох и однєсла на нєбо ґу ангелом. Нєт тоти слова хтори би ублагали нашу превельку боль. Вично ожалосцени: твой оцец Дзвонко, мац Нада и брат Майкл зоз супругу Сару и дзивочку Мишел Наша ружо червена, спочивай у мире Божим! ОСТАТНЇ ПОЗДРАВ Дня 14. IV 2015. року, после краткей и чежкей хороти занавше нас зохабела наша мила и добра

БИЯНКА ГАЙДУКОВА (1982–2015) зоз Австралиї Мила Биянко, отаргла це вичносц на прагу живота. Заспала ши зоз чисту душу и вельким шерцом, на кридлох ангелох. Твоя подоба у наших очох. Твойо мено у наших устох. Твоя любов у наших шерцох. З любову и почитованьом твоя тета Олеярова зоз унуками Владимиром и Наташу зоз фамелиями, шестринїца Марча и братняци Владко и Кимо зоз фамелиями Спочивай у мире Божим!

СМУТНЕ ЗДОГАДОВАНЄ Прешли три длуги роки як престало дуркац шерцо нашей милей мами

ЄЛЕНА ХОМА народзена ДУДАШ (22. VII 1965 – 1. V 2012)

Мила Єлко, зоз собу ши однєсла шицко миле, радосне и щешлїве. Нам остал смуток и чежки живот. З молитвами у наших боляцих шерцох це ношиме и будземе навики жаловац за тобу. Твойо мили родичи и шестра Весна зоз супругом Йошком У надїї до воскресеня, спочивай у мире Божим!

28 РУСКЕ СЛОВО

ЄЛЕНИ ХОМА (22. VII 1965 – 1. V 2012)

Мила мамо, хиби нам твой мили ошмих, нєсебична любов, твоя доброта и благи глас. Занавше це будземе любиц и паметац. Твойо наймилши дзеци Тамара и Андрея зоз татом Дюром Спочивай у мире Божим!

30. АПРИЛ 2015.

ОСТАТНЇ ПОЗДРАВ Дня 26. априла 2015. року после краткей, а чежкей хороти у своїм 66-им року живота нас занавше зохабел наш мили супруг, оцец и дїдо

ВЛАДИМИР ДУДАШ – СЕМАН (1949–2015) я Руского Керестура Зоз любову и почитованьом памятку на ньго чуваю супруга Гелена, дзивка Соня и Наташа, жецове Звонко и Предраґ, як и його мили унуки Яна и Стефан Спочивай у мире Божим!

Братови Владови

ОСТАТНЇ ПОЗДРАВ

ВЛАДИМИР ДУДАШ – СЕМАН (1949–2015)

Од шестри Ирини зоз супругом Душаном, дзивку Сладяну зоз супругом Павлеом и сином Синишом зоз супругу Билю и їх дзецми Неманьом и Марком Спочивай у мире Божим!

Братови Владови

ОСТАТНЇ ПОЗДРАВ

ВЛАДИМИР ДУДАШ – СЕМАН (1949–2015) Од шестри Ганї зоз супругом Якимом, сином Зораном зоз супругу Таню и дзецми Стефани и Антонийом зоз Кичинеру, сином Златом зоз супругу Зденку и дзецми Кристину и Мартину зоз Батлфорду Спочивай у мире Божим!

Братови Владови

ОСТАТНЇ ПОЗДРАВ

ВЛАДИМИР ДУДАШ – СЕМАН (1949–2015)

Од шестри Етели зоз супругом Якимом и дзецми Дюром и Терезу зоз фамелиями Брату, спочивай у мире Божим!

30. АПРИЛ 2015.

ИНФОРМАТОР

ЯВНА ПОВОЛАНКА Шицким припаднїком рускей националней заєднїци, котри маю даяки кнїжки котри значни за спознаванє руского идентитета, а сцу их подаровац до приручней библиотеки Заводу за културу войводянских Руснацох, можу их придац на адресу: Завод за културу войводянских Руснацох, Футожска 2/3, 21000 Нови Сад. Контакт телефон: 021 548 421, имейл: zavod.rusini@gmail.com директор Заводу за културу войводянских Руснацох, мр Серґей Тамаш

Зохабел нас наш мили

ВЛАДИМИР ДУДАШ (2. VI 1949 – 26. IV 2015) з Руского Керестура Остатнї поздрав од Владимира Кирдового, його супруги, їх дзецох и унукох Барз зме це любели и барз нам будзеш хибиц. Док зме живи, и ти будзеш жиц у наших шерцох и памяткох. СМУТНЕ ЗДОГАДОВАНЄ Дня 30. априла наполнєли ше шейсц мешаци як умар мой оцец

МИРОН ДУДАШ – ДАНКОВ (1936–2014) з Руского Керестура

З любову и почитованьом памятку на вас чува ваш син Владо Спочивайце у мире Божим! СМУТНЕ ЗДОГАДОВАНЄ Дня 30. априла наполнєли ше шейсц мешаци як нас зохабел

МИРОН ДУДАШ – ДАНКОВ (1936–2014)

Найкрасши памятки на це чува твоя шестра Маря Спочивай у мире Божим!

РУСКЕ СЛОВО 29

ОСТАТНЇ ПОЗДРАВ Дня 21. априла 2015. нєсподзивано нас охабел наш мили оцец и дїдо

КИРИЛ К. БЕСЕРМЕНЇ (1948–2015) з Нового Саду

ОСТАТНЇ ПОЗДРАВ У 76. року занавше нас зохабел наш мили оцец и дїдо

ЛЮБОМИР ДУДАШ з Дюрдьова

Зоз любову и почитованьом памятку на ньго буду вично чувац: дзивка Наташа зоз супругом Иґором и унуками Йованом, Ану и Хелену Спочивай у мире Божим!

ОСТАТНЇ ПОЗДРАВ Шовґрови

НА ЗДОГАДОВАНЄ Дня 2. мая 2015. року наполня ше шейсц смутни мешаци як нас занавше зохабел наш супруг, оцец, швекор, дїдо и прадїдо

Син Маринко, нєвеста Вера и унукове Борис и Никола Спочивай у мире Божим! НА ЗДОГАДОВАНЄ

ОСТАТНЇ ПОЗДРАВ

ЙОВАН ФАРКАШ

КИРИЛ БЕСЕРМЕНЇ з Нового Саду од Ружи, Бати и Маї Спочивай у мире Божим! ОСТАТНЇ ПОЗДРАВ Дня 23. IV 2015. року нєсподзивано нас зохабела наша мила мац и баба

АМАЛИЯ ЧИЖМАР народзена ПАШО (1930–2015)

(1940–2014) з Коцура Твою милу подобу, любов и памятку на часи препровадзени зоз тобу вично у шерцох буду ношиц и чувац твойо наймилши: супруга Йоска, дзивки Ирина и Валентина, жецове Михал и Драґан, унучата Дарко, Ноеми и Ноел, Таня зоз супругом Стевом и праунук Стефан Вичная му памят!

СМУТНЕ ЗДОГАДОВАНЄ Дня 1. IX 2015. року наполня ше дзевец роки як нас занавше зохабел наш мили оцец, швекор, дїдо

НИКОЛА ЧИЖМАР (1925–2006) з Руского Керестура

ЗВОНКО КОЛЄСАР (18. III – 27. IV 2015) Нє приходзиш дому, а ми це чекаме. Уж штерацец днї и штерацец ноци ми у жалю жиєме, бо твой млади живот претаргнути, а смуток нє престава. Спочивай у мире Божим!

СМУТНЕ ЗДОГАДОВАНЄ Дня 23. IV 2015. року наполня ше 19 роки як нас зохабела наша мила шестра и андя

МАРИЯ ЧАПКО народзена ЧИЖМАР (1955–1996)

Памятку на нїх з любову и почитованьом буду чувац син и брат Янко зоз супругу Геленку и дзецми Марком и Деяном Спочивайце у мире Божим! СМУТНИ ЗДОГАДОВАНЯ Дня 23. IV 2015. року наполня ше 19 роки як нас зохабела

Дня 1. IX 2015. року наполня ше дзевец роки як нас занавше зохабел

МАРИЯ ЧАПКО НИКОЛА ЧИЖМАР народзена ЧИЖМАР (1925– 2006) з Руского Керестура (1955–1996) Прешли уж вельо роки, алє любов ґу вам навики остава у наших шерцох. Вашо дзеци и унучата Люпка и Славко зоз фамилиями и супруг и жец Любомир Спочивайце у мире Божим!

30 РУСКЕ СЛОВО

ЛЮБОМИРОВИ ДУДАШОВОМУ з Дюрдьова од Йовґена Мудрого зоз фамелию ОСТАТНЇ ПОЗДРАВ Дня 23. априла 2015. року нас зохабела наша мила баба и швекра

АМАЛИЯ ЧИЖМАР (1930–2015) з Руского Керестура Буду нам хибиц твойо слова, потримовка и любов. Твойо унуки Люпка и Славко зоз фамелиями и жец Любомир Спочивай у мире Божим!

НА ЗДОГАДОВАНЄ Мили нашо, час преходзи, а ми Вас нїґда нє забудземе. Ваша доброта и любов хтору сце нам нєсебично давали будзе жиц вично у наших шерцох. З гордосцу чуваме памятку на Вас.

ЕВҐЕНИЄ КАТОНА (1950–2012) Нови Бечей

МАҐДАЛЕНА ПРОДАНОВИЧ (1925–2014) Нови Сад

Памятки на Вас чуваю: фамелиї Миятов, Катона, Балинт и Олеар

30. АПРИЛ 2015.

СМУТНЕ ЗДОГАДОВАНЄ Дня 3. мая наполня ше штерацец днї як нас занавше зохабела и пошла до вичносци наша мила мац, баба и прабаба

ЕУФЕМИЯ КОВАЧ ПАПУҐА (1931–2015) з Руского Керестура З любову и почитованьом памятку на ню чуваю дзивка Ирина, жец Любо, унуки Татяна зоз Зораном и Оля зоз Иґором и праунуки Стефани, Антонио, Валентина и София Спочивайце у мире Божим!

СМУТНЕ ЗДОГАДОВАНЄ Дня 3. мая наполня ше штерацец днї як нас занавше зохабела и пошла до вичносци наша мила мац и баба

ЕУФЕМИЯ КОВАЧ ПАПУҐА (1931–2015) з Руского Керестура З любову и почитованьом памятку на ню буду чувац син Дюра и унук Мижо Спочивайце у мире Божим!

* дзе цо будзе * СХАДЗКА УПРАВНОГО ОДБОРУ КПД ДОК На нєдзелю 3. мая 2015. року на 18 годзин у Доме култури Коцур отрима ше преширена схадзка Управного одбору Културно-просвитного дружтва ДОК – Коцур на хторей буду анализовани предходзаци активносци и окончени пририхтованя за наиходзаци. ***

ДРУЖЕНЄ АКТИВУ ЖЕНОХ Поволуєме вас на нашо традицийне друженє хторе будзе отримане 16. мая 2015. року у „Пелетовей” сали у Коцуре, на 19 годзин. Цена аранжману 950 динари, а до нєй урахована вечера зоз пред’єдлом, сарма, порция грубого колача, кафа и нєогранїчене пице. За музику и добре розположєнє ше остара музични состав „Дюла и приятелє”. Приявиц ше мож на телефони: 069/1727237 и 062/8136800. Предсидателька Активу женох КУД „Жатва”, Коцана Колєсар

MALI OGLA[KI DIHTOVANW oblakoh i dzveroh zoz neopren-}umu. Telefon: 063/8238767. PRAVIME po meri roletni i garmonikovo dzveri. Tel: 063/8238-767 i (025) 58-27-710. *** ПРЕДАВАМ хижу у Кули на „Долнїм терену”. Новша вибудов. Заинтересовани ше можу явиц на телефон: 025/724-587.

30. АПРИЛ 2015.

ИНФОРМАТОР

Република Сeрбия Автономна Покраїна Войводина Покраїнски секретарият за образованє, предписаня, управу и национални меншини - национални заєднїци На основи члена 3. Правилнїка о додзельованю буджетних средствох Покраїнского секретарияту за образованє, предписаня, управу и национални меншини – национални заєднїци за финансованє и софинансованє набавки опреми за школи основного образованя и воспитаняи за школиштреднього образованяна териториї Автономней Покраїни Войводини („Службени новини АПВ”, число 16/15), а у вязи зоз Покраїнску скупштинску одлуку о буджету Автономней Покраїни Войводини за 2015. рок („Службени новини АПВ”, число 53/14 и 54/14 – випр.), Покраїнски секретарият за образованє, предписаня, управу и национални меншини - национални заєднїци (у дальшим тексту: Секретарият) розписує КОНКУРС ЗА ФИНАНСОВАНЄ И СОФИНАНСОВАНЄ НАБАВКИ ОПРЕМИ ЗА ШКОЛИ ОСНОВНОГО ОБРАЗОВАНЯ И ВОСПИТАНЯ И ШКОЛИ ШТРЕДНЬОГО ОБРАЗОВАНЯ НА ТЕРИТОРИЇ АВТОНОМНЕЙ ПОКРАЇНИ ВОЙВОДИНИ ЗА 2015. РОК Конкурс ше розписує на суму средствох яки обезпечени зоз Покраїнску скупштинску одлуку о буджету Автономней Покраїни Войводини за 2015. рок („Службени новини АПВ”, число 53/14 и 54/14 – випр.) и то: за финансованє и софинансованє набавки опреми за школи основного образованя и воспитаняна териториї Автономней Покраїни Войводини у суми 99.000.000,00 динарии за финансованє и софинансованє набавки опреми зашколи штреднього образованя на териториї Автономней Покраїни Войводиниу суми 46.000.000,00 динари. Финансийни обовязки буду реализовани у складзе з ликвиднима можлївосцами буджету АП Войводини за 2015. рок. УСЛОВИЯ КОНКУРСА Подношителє вимоги Хаснователє хтори маю право участвовац у розподзельованю средствох то школи за основне образованє и воспитанє и школи за штреднє образованє на териториї Автономней Покраїни Войводини чий снователь Република Сербия, АП Войводина и єдинка локалней самоуправи. Хаснователь може конкуровац найвецей до 1.500.000,00 динари. Хаснователь длужен при набавки опреми поступац у складзе з одредбами Закона о явних набавкох („Службени глашнїк РС”, число 124/12 и 14/15). Критериюми за розподзельованє средствох Критериюми за розподзельованє средствох по Правилнїку о додзельованю буджетних средствох Покраїнского секретарияту за образованє, предписаня, управу и национални меншини – национални заєднїци за финансованє и софинансованє набавки опреми зашколи основного образованя и воспитаня и школи штреднього образованя на териториї Автономней Покраїни Войводини шлїдуюци: 1. значносц планованого укладаня до опреми пре дзвиганє квалитету и модернизацию виводзеня настави,

2. нєобходносц опреми за орґанизованє виводзенянастави, 3. значносцопреми за звекшанє безпечносци школярох у школох, 4. число школярох у школи – число остатнїх хасновательох, 5. ступень розвитосци єдинки локалней самоуправи на чиєй ше териториї находзи установа образованя и воспитаня, 6. винїмкове значенє одредзенихштреднїх школох за гражданох хтори жию на териториїАП Войводини (школи одредзени з Одлуку о одредзованюштреднїх школох од винїмкового значеня за Автономну Покраїну Войводину од 20. децембра 2005. року), постоянє других жридлох финансованя набавки опреми, 7. успишна реализация додзелєних средствох з буджету АП Войводини у предходних рокох зоз дорученим звитом и доказами о наменковим и законїтим хаснованю буджетних средствох, 8. набавка опреми хтору преважно мож реализовац у чечуцим буджетним року и 9. висина и реалносц вимаганих средствох за набавку опреми. СПОСОБ ПОДНОШЕНЯ ВИМОГИ Вимога за додзельованє средствох ше подноши на єдинственим конкурсним формуларе Секретарияту (єдна установа подноши лєм єден конкурсни формулар). Комплетну конкурсну документацию мож превжац од 22. априла 2015. року на веб адреси Секретарияту www.puma.vojvodina.gov.rs. Вимога ше доручує по пошти на адресу: Покраїнски секретарият за образованє, предписаня, управу и национални меншини – национални заєднїци з назначеньом „За Конкурс – за финансованє и софинансованє набавки опреми за школи основного образованя и воспитаняи школи штреднього образованя на териториї АП Войводини за 2015. рок”, Булевар Михайла Пупина 16, 21000 Нови Сад, або ше их подноши особнє зоз придаваньом писарнїци покраїнских орґанох управи у Новим Садзе (у прижемю будинку Покраїнскей влади). Зоз прияву на Конкурс ше подноши шлїдуюцу обовязну документацию: 1) фотокопию потвердзеня о уписудо судского реґистру установи образованя, 2) фотокопию потвердзеня о порцийним идентификацийним чишлє и 3) нєвязане понукнуце-предрахунок за набавку опреми (калкулация набавки опреми). Термин за подношенє приявох на Конкурс 15. май 2015. року. Секретарият затримує право од подношительох вимаганя, по потреби, питац додатну документацию и информациї, односно за додзельованє средствох одредзиц виполнєнє потребних условийох. Неблагочасни або нєподполни прияви ше нє будзе розпатрац. Резултати Конкурса буду обявени на интернет презентациї Секретарияту. Заинтересовани особи додатни информациї у вязи зоз реализацию Конкурса можу достац у Секретарияту на телефон 021/4874614, 487- 4336 и 487- 4884. ПОКРАЇНСКИ СЕКРЕТАР Михаль Нїлаш, с.р.

РУСКЕ СЛОВО 31

ИНФОРМАТОР Република Сeрбия Автономна Покраїна Войводина Покраїнски секретарият за образованє, предписаня, управу и национални меншини – национални заєднїци На основи члена 3. Правилнїка о додзельованю буджетних средствох Покраїнского секретарияту за образованє, предписаня, управу и национални меншини – национални заєднїци за финансованє и софинансованє програмних активносцох и проєктох за дзвиганє квалитету школярского стандарду у Автономней Покраїни Войводини „Службени новини АПВ”, число 16/15), а у вязи зоз Покраїнску скупштинску одлуку о буджету Автономней Покраїни Войводини за 2015. рок („Службени новини АПВ”, число 53/14 и 54/14 – випр.), Покраїнски секретарият за образованє, предписаня, управу и национални меншини – национални заєднїци розписує КОНКУРС ЗА ФИНАНСОВАНЄ, СОФИНАНСОВАНЄ И РЕФУНДАЦИЮ ТРОШКОХ ПРОГРАМНИХ АКТИВНОСЦОХ И ПРОЄКТОХ ЗА ДЗВИГАНЄ КВАЛИТЕТУ ШКОЛЯРСКОГО СТАНДАРДУ У АВТОНОМНЕЙ ПОКРАЇНИ ВОЙВОДИНИ ЗА 2015. РОК Покраїнски секретарият за образованє, предписаня, управу и национални меншини - национални заєднїци (у дальшим тексту: Секретарият), у складзе зоз Покраїнску скупштинску одлуку о буджету Автономней Покраїни Войводини за 2015. рок („Службени новини АПВ”, число 53/14 и 54/14 – випр.) як и Финансийним планом Секретарияту у буджетним 2015. року,, будзе финансовац, софинансовац и рефундовац трошки програмних активносцох и проєктох за дзвиганє квалитету школярского стандарду у Автономней Покраїни Войводини (у дальшим тексту: АП Войводина). Вкупни средства яки предвидзени за додзельованє по Конкурсу виноша 2.850.000,00 динари. Финансийни обовязки буду реализовани у складзе з ликвиднима можлївосцами буджету АП Войводини за 2015. рок. Право участвовац на Конкурсу маю установи школярского стандарду – доми школярох штреднїх школох, школи з домом школярох, специялни школи з домом школярох, школярски центри, школярски одпочивалїща и школярски културни центри на териториї АП Войводини чий снователь Република Сербия односно АП Войводина. Наведзени средства наменєни за: – орґанизованє стретнуцох домох школярох у АП Войводини, – реализацию програмох и проєктох з обласци образованя и воспитаня, култури, уметносци, спорта, – реализацию рижних манифестацийох,

32 РУСКЕ СЛОВО

– уводзенє и отримованє НАССР и ISO стандардох у установох школярского стандарду и – витворйованє других програмних активносцох и проєктох у функциї дзвиганя уровня школярского стандарду. УСЛОВИЯ КОНКУРСА: I Средства ше розподзелює на основи шлїдуюцих критериюмох: – значносц програмних активносцох односно проєктох за розвой школярского стандарду у АП Войводини; – число учашнїкох у програмних активносцох и проєктох; – ступень розвитосци єдинки локалней самоуправи на чиєй териториї ше находзи установа школярского стандарду; – постоянє других жридлох за финансованє програмних активносцох односно проєктох; – успишна реализация додзелєних средствох з буджету АП Войводини у предходних рокох зоз дорученим звитом и доказами о наменковим и законїтим хаснованю буджетних средствох; – же програмну активносц и проєкт преважно мож реализовац у чечуцим буджетним року и – висина вимаганих средствох за реализацию програмних активно сцох односно проєктох. II Подношитель прияви треба же би приложел ґу прияви: – фотокопию акта установи о упису до судского реґистру при компетентним орґану и – фотокопию потвердзеня о порцийним идентификацийним чишлє. Секретарият затримує право питац од подношителя вимоги, по потреби, додатну документацию або информациї.Нє будзе ше розпатрац нєподполни и нєблагочасни прияви. СПОСОБ АПЛИКОВАНЯ Термин за подношенє приявох на Конкурс 30. април 2015. року. Вимаганя ше подноши на конкурсним формуларе Секретарияту (єдна установа подноши лєм 1 конкурсни формулар), хтори оверела и подписала овласцена особа подношителя вимаганя. Прияви зоз потребну документацию ше подноши на адресу: Покраїнски секретарият за образованє, предписаня, управу и национални меншини – национални заєднїци – „Конкурс за школярски стандард у АП Войводини – програми и проєкти” Булевар Михайла Пупина 16, 21000 Нови Сад, Формулар прияви мож превжац на урядовей веб презентациї Покраїнского секретарияту за образованє, предписаня, управу и национални меншини – национални заєднїци: www.puma.vojvodina.gov.rs од 22. априла 2015. року. Резултати Конкурса буду обявени на интернет презентациї Секретарияту. Покраїнски секретар Михаль Нїлаш, с.р.

Република Сeрбия Автономна Покраїна Войводина Покраїнски секретарият за образованє, предписаня, управу и национални меншини – национални заєднїци На основи члена 3. Правилнїка о додзельованю буджетних средствох Покраїнского секретарияту за образованє, предписаня, управу и национални меншини - национални заєднїци за финансованє и софинансованє набавки опреми за установи школярского стандарду у Автономней Покраїни Войводини („Службени новини АПВ”, число 16/15), а у вязи зоз Покраїнску скупштинску одлуку о буджету Автономней Покраїни Войводини за 2015. рок („Службени новини АПВ”, число 53/14 и 54/14 – випр.), Покраїнски секретарият за образованє, предписаня, управу и национални меншини – национални заєднїци (у дальшим тексту: Секретарият) розписує КОНКУРС ЗА ФИНАНСОВАНЄ И СОФИНАНСОВАНЄ НАБАВКИ ОПРЕМИ ЗА УСТАНОВИ ШКОЛЯРСКОГО СТАНДАРДУ У АП ВОЙВОДИНИ ЗА 2015. РОК Конкурс ше розписує на суму средствох яки обезпечени зоз Покраїнску скупштинску одлуку о буджету Автономней Покраїни Войводини за 2015. рок („Службени новини АПВ”, число 53/14 и 54/14 – випр.) на окремним роздїлу Секретарияту, за финансованє и софинансованє набавки опреми за установи школярского стандарду у АП Войводини, у суми 14.250.000,00 динари. Финансийни обовязки буду реализовани у складзе з ликвиднима можлївосцами буджету АП Войводини за 2015. рок. УСЛОВИЯ КОНКУРСА 1. Подношителє вимоги Хаснователє хтори маю право участвовац у розподзельованю средствох то доми школярох штреднїх школох, школи з домом школярох, специялни школи з домом школярох, доми школярох штреднїх школоххтори у снованю, школярски центри,школярски одпочивалїща и школярски културни центрина териториї АП Войводини чий снователь Република Сербия и АП Войводина. 2. Файта опреми Хаснователє можу конкуровац за набавку: опреми за змесценє школярох, опреми за ґаздовство, опреми за образованє, рахункарскей опреми, опреми за рекреацию, опреме за защиту животного штредку, опреми за явну безпечносц, административней опреми и другей опреми хтора у функциї злєпшаня квалитету услугох змесценя и костираня як и воспитно-образовней роботи у установи школярского стандарду. Хаснователь може конкуровац найвецей до 3.000.000,00 динари. Хаснователь длужен при набавки опреми поступац у складзе з одредба-

ми Закона о явних набавкох („Службени глашнїк РС”, число 124/12 и 14/15). Критериюми за розподзельованє средствох Критериюми за розподзельованє средствох по Правилнїку о додзельованю буджетних средствох Покраїнского секретарияту за образованє, предписаня, управу и национални меншини – националнизаєднїци за финансованє и софинансованє набавки опреми за установи школярского стандарду у Автономней Покраїни Войводини шлїдуюци: – значносц опреми у оможлївйованю безпечного и квалитетного змесценя, пребуваня як и костираня школярох у установох школярского стандарду, – капацитет установох школярского стандарду, – ступень розвитосци єдинки локалней самоуправи на чиєй териториї ше находзи установа школярского стандарду, – постоянє других жридлох финансованя набавки опреми, – успишна реализация додзелєних средствох з буджету АП Войводини у предходних рокох зоз дорученим звитом и доказами о наменковим и законїтим хаснованю буджетних средствох, – набавка опреми хтору преважно мож реализовац у чечуцим буджетним року и – висина вимаганих средствох за набавку опреми. СПОСОБ ПОДНОШЕНЯ ВИМОГИ Вимаганя за додзельованє средствох ше подноши на єдинственим конкурсним формуларе Секретарияту (єдна установа подноши лєм єден конкурсни формулар). Комплетну конкурсну документацию мож превжац од 22. априла 2015. рокуна веб адреси Секретарияту www.puma.vojvodina.gov.rs. Вимога ше доручує по пошти на адресу: Покраїнски секретарият за образованє, предписаня, управу и национални меншини – национални заєднїци з назначеньом – „Конкурс за школярски стандард у АП Войводини опрема”, Булевар Михайла Пупина 16, 21000 Нови Сад, або ше их подноши особнє зоз придаваньом писарнїци покраїнских орґанох управи у Новим Садзе (у прижемю будинку Покраїнскей влади). Зоз прияву на Конкурс ше подноши шлїдуюцу обовязну документацию: фотокопию потвердзеня о упису до судского реґистру установох школярского стандарду, фотокопию потвердзеня о порцийним идентификацийним чишлє и нєвязане понукнуце-предрахунок за набавку опреми (калкулация набавки опреми). Термин за подношенє приявох на Конкурс 15. май 2015. року. Секретарият затримує право од подношительох вимаганя, по потреби, питац додатну документацию и информациї, односно за додзельованє средствох одредзиц виполнєнє потребних условийох. Неблагочасни або нєподполни прияви ше нє будзе розпатрац. Резултати Конкурса буду обявени на интернет презентациї Секретарияту. Заинтересовани особи додатни информациї у вязи зоз Конкурсом можу достац у Секретарияту на телефон 021/487 4262 и 487 4614. Покраїнски секретар Михаль Нїлаш, с.р.

30. АПРИЛ 2015.

СПОРТ МФЛ ВЕРБАС-ЖАБЕЛЬ-ТИТЕЛЬ

ИСКРА ВИПУЩЕЛА ПОБИДУ НАД ЛИДЕРОМ

Искра – Милетич (Мошорин) 2:2 После велькей борби и рушела на ґол госцох зоз Мопредносци 2:0, фодбалером шорину, та 10 минути после коцурскей Искри на дома- першого ґолу, Душан Крняїч шнїм терену ше заш лєм нє дал и други ґол. удало поражиц лидера на таПосле такого початку и слиблїчки, екипу Милетича зоз ки на терену шицким ше видМошорину хтора у Коцуре го- зело же би Милетич у Коцуре сцовала у рамикох 16. кола могол дожиц чежше поражеМФЛ Вербас–Жабель–Тите- нє, свойо перше у тей сезони, ль. У екипи „Искри” бавели медзитим пошвидко ше слика Медурич, Дамир Ґубаш, За- на терену пременєла. После рин, Дамян Ґубаш, Ваяґич, єдного оштрейшого фаула над Русковски, Сердар, Малацко, Бурдом на стредку терена поКрняїч (Малїк), Бурда (Фи- чало спричканє и оґурованє леп), Ери. Ґоли за домашнїх медзи бавячами на терену, а дали Дамян Ґубаш и Душан ґолман домашнїх Медурич, Крняїч котри бавел и у висших лиґох Патраче на Искровим ста- и єден є з найискуснєйших диону, хторих було коло 300, бавячох, направел початнїцку

Пахло на пораженє Милетича, алє Искра на концу добре прешла

давно нє видзели своїх фодбалерох таких мотивованих за бависко як внєдзелю процив першопласованей екипи Милетича. Од початку ше видзело же ше домашнї фодбалере сцу „вимсциц” за єшеньске пораженє кед достали ґол у 98. минути. Госци, випатра, були нєсподзивани зоз таким наступом домашнїх та ше нїяк нє могли „повязац”, так же у першим полчасу Искра нападала, мала даскельо вигодни нагоди, алє лабда нє сцела войсц до ґолу. Други полчас почал зоз истим темпом и у истим стилу: Искра нападала, а госци ше бранєли. Таке бависко ше нєодлуга виплацело понеже Дамян Ґубаш после єдного корнера дал ґол и принєсол вельку радосц бавячом, алє и навиячом на трибинох. Тот ґол як кед би дал кридла бавячом Искри котра ище баржей 30. АПРИЛ 2015.

гришку, бо прибегнул зоз свойого ґолу и без лабди вдерел єдного госцуюцого бавяча и судия му цалком оправдано указал червени картон. Така ситуация вплївовала на домашню екипу котра ше поцагла, а госци то почувствовали, та почали вше баржей нападац и нєодлуга перше зменшали резултат на 2:1, а пошвидко го и вировнали. После другого Милетичового ґолу, видзело ше же Искра нє ма моци дац треци ґол и було лєм питанє же чи єй ше уда затримац и тот нєришени ре зултат. На щесце домашнїх, госци нє дали треци ґол так же резултат остал 2:2, а боди подзелєни. После того кола Искра и далєй на пиятим месце МФЛ зоз 28. бодами, а у шлїдуюцим колу госцує у Ґардиновцох дзе ю привита Гайдук. З. Колєсар

БАЧКИ ПРИПАДНУЛ ОПШТИНСКИ ДЕРБИ ФК „Бачка 1923“ – ФК „Єдинство” (Ґосподїнци)

Фодбалере Бачкей опредзелєли ше за дефанзивне бависко и полуконтри

У 16. колу Медзиопштинскей лиґи Вербас–Титель–Жабель, дюрдьовска „Бачка 1923” внєдзелю победзела „Єдинство” зоз Ґосподїнцох з резултатом 1:0. За Бачку бавели Ґушич, Танасич, Чирин, Курушич, Тривунович, Маркович, Ерделян, Балоґ, Янкович, Мушицки и Боґданов. У другим полчасу до бависка вошли Матич, Данґубич и Дюрдїч, а вишли Янкович, Боґданов и Балоґ. Ґол за домашнїх зоз пеналу дал Мушицки. Општински дерби Бачка – Єдинство на стадион Бачкей прицагнул красне число любительох фодбалу, а окреме було вельо младих патрачох. Перши полчас почал динамично и оштро, бависко ше одвивало углавним на Бачковей половки терена, а домашнї фодбалере ше намагали озбильнєйши акциї орґанизовац з контранападох. Заш лєм, у першим полчасу було очиглядне дефанзивнєйше бависко домашнїх, алє госцом ше нє удало реализовац вецей нагоди. На одпочивок ше пошло без ґолох, а у другим полчасу бависко Бачкей ше злєпшало. За розлику од першей половки стретнуца, Бачка почала баржей нападац, алє Єдинство и далєй мало озбильнєйши нагоди за ґол. На нєдзельовим стретнуцу окреме добре ше указал млади ґолман Бачкей Ґушич хтори кажди раз бул сиґурни у интервенцийох. Пред самим концом стретнуца фодбалером Бачкей ше удало войсц до каребного простору Єдинства, алє акция претаргнута кед ґолман Єдинства фауловал Матича. Ґол зоз пеналу дал Мушицки у 89. минути, алє бависко и далєй було напарте. Змаганє предлужене за пейц минути, а Єдинству ше у финишу удало затресц процивнїцку мрежу, медзитим ґол понїщени пре офсайд ПИОНИРЕ позицию. Швидке и оштре ПРЕШВЕЧЛЇВИ бависко допринєсло и вельПрешлей соботи бавели кому числу картонох. Жовти и младши Бачково селек- картон у домашнєй екипи доциї, и шицки були пре- стали троме бавяче, госци швечлїви. Подросток по- достали штири жовти картобедзел Динамо з Будисави ни, а по єден червени картон 2:1, пионире (2002. рок) достали обидва екипи. Зоз победзели Пролетер з Но- побиду у дербию Бачка зменвого Саду з 8:3, пионире шала бод розлику у одноше(2004. рок) бавели 4:4 ню на Єдинство хторе тераз процив Юґовичу з Катю, ма три боди вецей. Шлїдуюа пионире (2006. рок) по- це коло Бачка бави на нєдзебедзели ФК „Нови Сад” лю у Бачким Ґрадишту про6:1. цив Войводини. М. Рамач

РУСКЕ СЛОВО 33

СПОРТ БАЧКА РУКОМЕТНА ЛИҐА

ПОДРУЧНА ФОДБАЛСКА ЛИҐА ЗОМБОР

РУСИНОВЦИ ЧЕСНО СТРАЦЕЛИ

ЄДЕН ПОЛЧАС ЗА ЄДЕН БОД

РК „Русин” – РК „Далматинєц” 20:27 (9:17) РУ СКИ КЕ РЕ СТУР: Ста ди он Стара школа, патрачох 100. Судийове: Маркович и Бошков. Бица 7 метери: Русин 1/1, Далматинєц: 6/5. РУСИН: Бучко, Планчак, Мудри (3), Сивч, Семан (3), Катона, Дюрко, Боянович (3), Гербут (8), Салак (1), Хома, Рац (2), Пирожек. У трецим колу ярнєй часци першенства бачкей рукометней лиґи кере стурски „Русин” бавел процив першопласованей екипи „Далматинєц” зоз Ридїци. Обчековало ше же Русин нє победзи процив квалитетней екипи „Далматинца”, алє Кере стурци ше до стойно одупарли фаворизованим го сцом. Русин лєм у першей минути водзел зоз ґолом розлики, алє уж по сле осмей минути го сци превжали инициятиву и бависко и зоз осем ґолами розлики предносц отримали по конєц стретнуца. Найлєпши у побиднїцкей екипи бул Ґраовац зоз 11 ґолами, а найефикаснєйши бавяч Русина бул Саша Гербут хтори дал осем ґоли. В. Сеґеди

ФК „Гранїчар” – ФК „Русин” 2:2 (2:0) ҐАКОВО: Терен ФК „Гранїчар”, патрачох 50. Судия: Янкович (Оджак). Ґоли за Русин дали Милан Дюрич (58) и Сани Колошняї (85). Жовти картони при Русиновцох: Б. Бранкович. Червени картони: Приморац 87, Маркович 88 (Гранїчар), Грнчяр 87 (Русин). РУСИН: Ж. Орос, Чапко, Колошняї, Барна, Кулич, Павлович, Б. Орос, Грнчяр, Дюрич, Б. Бранкович, Ланчужанин (Катона). У 23. колу Подручней фодбалскей лиґи Зомбор, керестурски Русин на госцованю у Ґакове з домашнїм Гранїчаром одбавел нєришено 2:2, та Керестурци „вжали” єден бод. У першим полчасу Русин мал два полунагоди хтори Дюрич нє вихасновал. З другого боку, домашнї перши ґол дали после длугокей лабди нападачови хтори вибил сам опрез Русинового ґолу и лєгко звладал ґолмана Ороса. Други ґол Ґаковчанє дали после гришки остатнєй линиї Русина пред концом полчасу, кед достали нагоду биц з рубца каребного простору, зоз 16 метерох.

У другим полчасу бавело ше углавним на половки домашнїх, а прицисок Русина у 58. минути резултовал зоз зменшаньом розлики на 2:1, понеже Милан Дюрич посцигнул ґол зоз соло предзераня. Предлужени прицисок Керестурцох приношел идеални нагоди за виєдначенє, хтори нє вихасновали Б. Бранкович и Катона. Други ґол Русин дал пейц минути пред концом стретнуца. После корнера найлєпше реаґовал Сани Колошняї и з главу лабду послал до ґолу. Тренер ФК „Русин” Златко Саянкович после стретнуца гварел же є з бависком своєй екипи у Ґакове нє задовольни, екипа бавела слабше, а хибели даскельо бавяче, так же же резултат на концу заш лєм вигодни. После 23. кола ПФЛ Зомбор, ФК „Русин” ма 29 боди и находзи ше на 10. месце таблїчки. У шлїдуюцим колу Русин на домашнїм терену бави з Омладинцом з Дироню. Стретнуце ФК „Русин” – ФК „Омладинєц” будзе ше бавиц на нєдзелю на Ярашу, од 16 годзин. В. Сеґеди

ОПШТИНСКА ФОДБАЛСКА ЛИҐА ШИД

ПРЕШВЕЧЛЇВА ПОБИДА БИКИЧАНЬОХ

У 19 колу Општинскей фодбалскей лиґи Шид, ОФК „Бикич” дома победзел „Єдинство” (Лю) з резултатом 5:2, а фодбалере ОФК „Бачинци” страцели у Моловину процив „Омладинца” 4:1. И „Єднота” зоз Шиду страцела на госцованю у Илинцох процив тамтейшого ФК „Борец” 2:0, а беркасовски „Сримец” дома страцел од водзацого ФК „Напредок” з 3:2. У других стретнуцох Гранїчар и Омладинєц (Б) бавели нєришено 2:2, Братство зоз Соту страцело дома од Синдєлича 2:0, а Гайдук з

34 РУСКЕ СЛОВО

Вишнїчева победзел на госцованю ОФК „Бинґулу” 2:0. После 19 кола, на таблїчки ОФЛ нєт векши пременки. Напредак остава на першим месце зоз 53 бодами, ОФК „Бикич” затримал друге мeсто зоз 45, треци Омладинєц (М) ма 39, а штварти Синдєлич ма 38 боди. ОФК „Бачинци” пияти зоз 37 бодами, шеста Єднота хтора ма 28, седми Гайдук зоз 25, а осми Омладинєц (Б) хтори ма 22 боди. Сримец на дзевятим месце зоз 20, Ґраничар дзешати зоз 19, а Єдинство зоз 13 бодами єденасте. При

сподку таблїчки Борец на дванастим месце, предостатнє тринасте Братство зоз 12 бодами и остатня штернаста ОФК Бинґула хтора ма 10 боди. У 20. колу хторе ше бави на нєдзелю, ОФК „Бикич” у Батровцох будзе бавиц процив Омладинца, ОФК „Бачинци” дочекую Сримец а Напредак ОФК „Бинґулу”; Гайдук будзе бавиц процив Борца, Єднота дочекує Братство, Синдєлич бави процив Гранїчара, а Єдинство процив Омладинца (Б). Вл. Дїтко 30. АПРИЛ 2015.

РОЗВАГА РУСКИНЯ ПРЕДСТАВЕНА НА „SERBIA FASHION WEEK” У НОВИМ САДЗЕ

ЛИДИЙОВ „PARK AVENUE” Н

аша модна дизайнерка Лидия Орза зоз Нового Саду пияток, 24. априла отримала свою першу самостойну модну ревию на Интернационалним фестивалу моди и дизайну „Serbia Fashion Week”, котри отримани у Конґресним Центру Новосадского Сайма од 21. по 27. април 2015. року. Домашнї и странски модни дизайнере и уметнїки на даскельо локацийох у Новим Садзе представели свойо роботи у модней индустриї. Колекция Орзовей ше вола „Park Avenue” за сезону єшень–жима, инспирована є зоз моду седемдзешатих рокох прешлого вику у Нюйорку и зоз стилом яки теди ношела Джеки Кенеди. Деталї того стила визначовани зоз златну нїтку, а фарби на облєчиве – загашени ниянси олєйовей, вишньовей, лиловей и билей. Орзова закончела факултет студиї дизайну на Технїчним факултету „Михайло Пупин” у Зренянину и тераз на матичним факултету роби як сотруднїца у настави. Кариєру започала як дизайнерка у модней хижи „ТИБ Стил” у Петроварадину, а на тогорочним Тижню моди представела ше першираз як самостойна модна дизайнерка.

Саня Маркович/РТВ Фото: Дражен Жиґич

30. АПРИЛ 2015.

РУСКЕ СЛОВО 35

РЕПЕРТОАР 47. МЕМОРИЯЛУ БУЛ РИЖНОРОДНИ

РОК LXXI ЧИСЛО 17 (3626) НОВИ САД, 30. АПРИЛ 2015. РОКУ

Н

■ ФИНАЛЕ МЕМОРИЯЛУ

И ОКРУГЛИ СТОЛ О ТЕАТРЕ

ЦЕНА 30 ДИНАРИ

Фото: Дражен Жиґич

а 47. Драмским мемориялу Петра Ризнича Дядї були одбавени тринац представи, осем були за старших и пейц дзецински. У представох за старших ше свадзбовало, глєдало обисце, вимсцовало у парняцким насилстве, вишмейовало нашо норови, пробовало забиц предсидателя, приказане же живот жиєме у цесних ципелох, бориме ше лєм за власни интерес, а нашу лєнївосц нє вше сцеме видзиц. У дзецинских представох, окрем сказковитого амбиєнту, могло ше вельо того и научиц, од того як наставаю бридки слова, по тото же ше краднуц нїяким концом нє шме, було ту и тинейджерского залюбльованя, и женїдби, алє и о тим же физична робота враца тварди сон. О. П-С.

■ МЕДЗИНАРОДНИ ТУРНИР

У ОДБОЙКИ – ЗБЛЇЖУЄ ЛЮДЗОХ