Ruske slovo 15

ГЛАСНЇК ПО РУСКИ РОК LXXII ЧИСЛО 15 (3676) НОВИ САД, 15. AПРИЛ 2016. РОКУ

■ КАЛЕНДАР И ОДРЕДЗОВАНЄ ДАТУМА ВЕЛЬКЕЙ НОЦИ

ЦЕНА 30 ДИНАРИ

ОГЛЯДНУЦЕ НА ПРЕШЛОСЦ еб редакция „Руского слова”, у сотруднїцтве зоз Заводом за културу войводянских Руснацох, Музейом Войводини и Покраїнским заводом за защиту памятнїкох, поволує читачох новинох „Руске слово” и нащивительох сайта (www.ruskeslovo.com) же би помогли препознац особи на старих фотоґрафийох. Фотоґрафиї хтори ше будзе обявйовац на сайту и у новинох диґитализовани, а пре точне идентификованє особох на сликох, хтори маю окремну музейну вредносц, потребна помоц од ширшей явносци. Шицки фотоґрафиї настали у дакедишнєй фотоґрафскей роботнї Бруґошових у Руским Керестуре. Кажду фотоґрафию ше подпише зоз одредзену шифру, та кед же препознаце даєдну, лєбо вецей особи на фотоґрафиї, модлїме Вас же бисце явели до Заводу на число телефона 021/548-421, лєбо на мейл: zavod.rusini@gmail.com. Фотоґрафиї ше будзе обявйовац длугши часови период, а на сайту буду пошоровани на окремним месце, так як виходза у новинох.

В

ПОМОГНЇЦЕ, РОЗПИТАЙЦЕ ШЕ, ПРЕПОЗНАЙЦЕ!

■ ЯРНЇ ЗАГРАДКАРСКИ РОБОТИ Фотоґрафия: K006a_0145P

ВЕЦЕЙ МАКИ, МЕНЄЙ ДОДАТКИ Пише: Мая ЗАЗУЛЯК, одвичательна редакторка часопису МАК

Од прешлого, 2015. року, МАК ма иншаки випатрунок, ви. Кед зме предпрешлого року робели анкету зоз млаа того року маме ище єдну, мож повесц, вельку премен- дима, велї з нїх гварели же у МАК-у хибя вецей теми о ку – друкованє вецей числох рочнє. Место потерашнїх спорту, сучасней технолоґиї, моди, красоти итд. та так шейсц двочислох, МАК од 2016. року виходзи мешачно, настали и даєдни з тих рубрикох. Нє лєгко задоволїц комуникацийни потреби широкого ґенерацийного круга дзешец раз рочнє, од того два раз як двочисло. Прешлорочна пременка паперу на хторим ше часопис читачох, бо факт же иншаки теми интересую осмакох, друкує и „живши” боки пре хаснованє вецей фарбох, на- штредньошколцох, та студентох и младих роботнїкох, ишли на позитивни коментари читачох МАК-у, та тота хторим МАК наменєни. Алє, трудзиме ше же би у МАКпременка предлужена и того року. Тераз, кед МАК ви- у кажде могол найсц дацо за себе. ходзи кажди мешац, теми можу буц актуалнєйши, годни Од того року маме и нових гонорарних помоцнїкох редакторки – Сенку Иван зме попровадзиц успиз Коцура и Михаила хи вецей младих, їх акТого року нє буду исц шицки додатки хтори зме тивносци и друге. Да- плановали обявиц. Свидоми зме же тоти безплатни Рамача з Дюрдьова, а ту и потерашня помоцскельо раз зме чули кододатки наисце барз значни и драгоцини, нїца Цецилия Надь з ментари младих же кед та нє будземе од нїх цалком одуставац Керестура. Уключованє часопис виходзи кажди младих помоцнїкох з два мешаци, уж и призабуду же МАК постої – прецо тиж так барз добре же би Коцура и Дюрдьова, оможлїви и лєгчейше провадзенє темох у тих местох, алє и находзенє нових сотруднїбул мешачнїк. Затераз зме, того року з МАК-ом, обявели єден дарунок. кох. Дизайн и компютерски обробок и далєй роби Зменшованє средствох явним установом залапело и на- Златко Емейди, хтори наисце вельо доприноши же би шу установу, та и часопис МАК, прецо, нажаль, мушело МАК мал сучасни, квалитетни випатрунок. У реализодацо церпиц. Прето того року нє буду исц шицки додат- ваню часопису вше участвую и други млади сотруднїки хтори зме плановали обявиц. Свидоми зме же тоти ки рижних ґенерацийох, а найвецей з Керестура, Коцубезплатни додатки наисце барз значни и драгоцини, та ра, Дюрдьова, Нового Саду. нє будземе од нїх цалком одуставац. Тераз ше потрудзи- Як наглашоване уж на вецей заводи, МАК отворени за ме же би до конца рока були обявени голєм ище два, як шицких младих, а Редакция им вше дзечнє помогнє вицо роман Александри Живкович и музични албум ґрупи брац тему и при писаню текстох. „Crazy cousins”. Кед нє иншак, голєм у електронскей Прешлорочна МАК-ова новинарска роботня у Керестуформи на МАК-овим интернет боку. Но, гонорари на- ре, на хтору ходзели ґимназиялци и школяре осмей клашим сотруднїком, хтори векшином и творя МАК, зате- си, указала ше як добра. Тото цо найзначнєйше, то же раз нє зменшани. То наисце значне, прето же то велька вони предлужели писац и надалєй. Редакция прешлого року була и у школох у Коцуре и Дюрдьове, та ше и там мотивация, окреме штредньошколцом и студентом. Же би часопис баржей достал форму мешачнїка, того даєдни школяре, гоч нє у вельким чишлє, заинтересовароку зме уведли стаємни рубрики. Даєдни теми остали ли за писанє до МАК-у. Думам же зме посцигли тото же исти, лєбо су подобни як и потераз, а даєдни цалком но- би МАК бул прилагодзени и младшим ґенерацийом и же би ше и вони уключели до його твореня. Тото цо треба наглашиц, а цо нам окреме мило, то же ше у тим року млади вше баржей почали сами явяц же би сцели участвовац у реализованю часописа. Можебуц тому допринєсло праве тото же го тераз частейше читаю, лєбо можебуц баржей пренашли свойо интересованя у даєдних рубрикох. Розуми ше, нє сце кажде писац до МАК-у, дахто люби лєм почитац о чим млади пишу. Кед сцеце же би вам часопис сциговал дому, можеце ше на ньго предплациц, так же пошлєце свойо мено, презвиско и адресу на мейли: rsfin@eunet.rs, лєбо на mak.magazine@gmail.com. Можеце нас и наволац на числа телефонох: 021/66-13-697; 021/66-21-433, лєбо на 025/703-311. ■

2 РУСКЕ СЛОВО

15. АПРИЛ 2016.

УВОДНЇК

ЗМИСТ Пише: Иван САБА ДОШ, заменїк одвичательного редактора

■ Тижньовнїк 4–5. Активносци Националного совиту Руснацох 6–10. Предвиберанкова кампаня 2016.

■ Нашо места 13. Канализацийна мрежа у општини Жабель 14. Защита животного штредку у Керестуре

■ Економия 16–17. Заградкарски искуства зоз Коцура

■ Култура и просвита 18–19. Пририхтованє за закончуюци испит у Коцуре 21. У Керестуре отримани 21. „Бамби фест”

■ Людзе, роки, живот 22–23. З другого боку творчосци – Ирина Гарди Ковачевич 24–25. Вочи Мемориялу – стретнуце з ґлумицу Ану Рац

■ Духовни живот 26–27. Календар и одредзованє датума Велькей ноци

■ Информатор

28–31. Оглашки и In memoriam

■ Спорт 32–33 Локални фодбалски лиґи 34–35. Треци полчас – Мирослав Виславски, фодбалер и спортски роботнїк На насловним боку – Заградкарски роботи у Шидзе Автор фотоґрафиї – Владимир Дїтко

ТУЗИ И НЇЩКИ Кед поровнаме лїстини учашнїкох, виберанки за нове зволанє Скупштини Войводини, у даскельо детальох розликую ше од тих за нови состав Народней скупштини Републики Сербиї. Окрем же єст менєй преглашени лїстини, у Покраїни ше нє кандидовали бошняцки и албански меншински лїстини, Лиґа наступа сама, а Чеда и Тадич вєдно, два идеолоґийно найяснєйше профиловани опциї – „Лївица Сербиї” Борка Стефановича и „Досц було” Саши Радуловича нє участвую у борби за мандати у Бановини. Ґу тому, на покраїнским уровню єст обачлїво менєй „русофилски” лїстини, як на републичним. Медзитим, кед слово о виберанковей системи, сущней розлики медзи покраїнскима и републичнима виберанками вецей нє будзе, понеже на шицких уровньох од 24. априла маме униформну пропорцийну систему. Популистичне толкованє чом ше на виберанкох за Скупштину Войводини утаргує комбиновану систему, дзе ше половку покраїнских посланїкох виберало по директней пропорцийней, а половку по двокружней векшинскей методи – же так будзе туньше. Нє будзе ше мушиц орґанизовац ище єден виберанкови дзень, з друкарскима трошками и дньовнїцами за членство комисийох и одборох, алє шицких народних представительох вибереме одразу. Интерес национално и реґионално моцних странкох тиж ясни – пропорцийна система математично прецизно кажди глас претвори до процентох и мандатох и потримовка ше нє росипує. Далєй, шицка поподцензусна „шметанка” по формули ше найбаржей прелєє наймоцнєйшим. За розлику од тей системи дзе важи функция „и – и”, у векшинскей системи принцип „лєбо – лєбо” теорийно оможлївює же ше 49 одсто потримовки у першим кругу, у другим розвеє до воздуху кед контракандидат „нацагнє” 51 одсто. Медзитим, кед же є прето нєподзековна за странки зоз слабшим „коалицийним капацитетом”, векшинска система, як „найдиректнєйша” у представительним парламентаризме, ишла на руку гражданом-гласачом. Окрем же по тей системи и найменша општина мала свойого заступнїка у Бановини, та „новосадизация” Покраїни нє така виражена як „беоґрадизация” на националним уровню, гласаче у Войводини знали за кого гласаю, по мену и презвиску. Голєм за того єдного. Так вибрани посланїк, можебуц найбаржей мал одвичательносц и длуство ґу тим цо го вибрали и зверели му мандат. Чи то мож обчековац и од анонимного кандидата з пропроцийней лїстини, хтори, насампредз, длужни странки и лидерови хтори го кандидовали?

* ”РУСКЕ СЛОВО” – гласнїк по руски * Виходзи каждого пиятку * Снователь Национални совит рускей националней меншини * Видава НВУ ”Руске слово”, Нови Сад * Перше число вишло 15. юния 1945. року у Руским Керестуре * Адреса: НВУ ”Руске слово”, Булевар ошлєбодзеня 81/7, 21000 Нови Сад * Редакция: заменїк одвичательного редактора Иван Сабадош – редакторе/ки – Дюра Винаї, Мирон Горняк-Кухар, Михайло Зазуляк, Александар Паланчанин, Олена Планчак-Сакач, Славица Фейса; новинаре/ки – Мария Афич, Влада Дїтко, Сенка Надь, Сандра Барань, Ана Маркович, Танита Ходак * Язична редакторка – Блажена Хома-Цветкович * Лекторка – Ясмина Дюранїн * Технїчна редакторка – Люпка Цвеїч; компютерски обробок – Вероника Вуячич, Мария Гудак, Таня Салонтаї * Телефони: 021/6613-697, 021/6624-708, 021/6623-076; 021/6621-433 * Телефакс 021/528-083 * Предплата за цали рок: у жеми 1 500 динари, а у иножемстве 100 евра * Жиро-рахунок Banca Intesa a.d. Beograd 160-923244-82 * Девизни рахунок 160-0050870024999-53 * Рукописи ше нє враца * Друкує Друкарня ” Maxima graf” Пет роварадин * E-mail: ruske.redakcija@gmail.com * Web site: www.ruskeslovo.com * YU ISSN 0350-4603 * COBISS SR-ID 15915778 * Друковани тираж 2 100 *

Direktorka MARTICA TAMA[ *** Odvi~atelqni redaktor dr BORIS VAR]A

15. АПРИЛ 2016.

РУСКЕ СЛОВО 3

ТИЖНЬОВНЇК ОПШТИНА ШИД ПОТРИМА ПРЕСЛАВУ НАЦИОНАЛНОГО ШВЕТА РУСНАЦОХ У БИКИЧУ

РОБОТНЕ ЦЕЛО ЗА МЛАДИХ

АФИРМОВАНЄ ЦАЛЕЙ ЛОКАЛНЕЙ ЗАЄДНЇЦИ

ПРОЄКТИ З РУСКИМ ПРЕДЗНАКОМ

У локалней самоуправи у Шидзе прешлей стреди отримана инициятивна схадзка коло орґанизованя Централней шветочносци з нагоди 17. януара, Националного швета Руснацох Сербиї чий домашнї у 2017. року будзе Бикич О отримованю преслави предсидателя општини Шид Николу Васича поинформовали чолни особи Националного совиту Руснацох, Заводу за културу войводянских Руснацох, як и домашнї зоз Бикичу. Як гварел предсидатель Вивершного одбору Националного совиту Желько Ковач, Националне швето хторе ,,пада” вовоторок, у Бикичу з централну шветочносцу будзе преславене всоботу, 14. януара. – У Бикичу буду отримани подобова вистава, етно-штанд, промоция моноґрафиї и Служба Божа. Шветочна академия будзе у сали Културно-образовного центру у Шидзе, дзе буде потим отримани и коктел за учашнїкох и госцох – потолковал Желько Ковач.

РОЗПОДЗЕЛЄНИ КОНКУРСНИ ПЕНЄЖ На конкурсу за проєкти Националних совитох меншинских заєднїцох чий язик и писмо ше службено хасную у општини Шид, локална самоуправа опредзелєла 800 тисячи динари, од хторих Руснацом припадло 350 тисячи. За роботу Подручней канцелариї НС у Шидзе опредзелєни 175 тисячи, а тельо наменєне и Подручней канцелариї у Бикичу, насампредз як потримовка манифестациї ,,Пришли нам Русадля” и за плановани госцованя. Национални совит Словацох достал 450 тисячи динари за адаптованє будинку Словацкого КПД у Ердевику при Шидзе.

4 РУСКЕ СЛОВО

Предсидатель Општини Шид Никола Васич гварел же локална самоуправа потрима орґанизованє Централней манифестациї Дня Руснацох, и же шицки питаня буду утвердзени у заєднїцким Меморандуме о сотруднїцтве. Васич тиж гварел же у дальших розгваркох и порадох, локалну самоуправу будзе представяц началнїк Општинскей управи Ромко Папуґа, хтори тиж бул присутни на схадзки. Тиж порадзене же нєодлуга будзе формовани и Орґанизацийни одбор преслави у Бикичу. Директор Заводу за културу войводянских Руснацох Серґей Тамаш гварел же тота институция и тераз, як и пред тим, будзе ношитель орґанизованя централней шветочносци швета Руснацох, и же така подїя представя афирмованє Руснацох у штредку у хторим жию, алє тиж и векшинского народу и других народох з хторима Руснаци жию. Прето ше каждого року преслава отримує у другим штредку дзе жию Руснаци, и так ше афирмує цала локална заєднїца. На розгварки у шидскей локалней самоуправи участвовали и подпредсидателька Националного совиту Руснацох и координаторка Подручней канцелариї НС у Шидзе Наташа Еделински Миколка, предсидатель Месней заєднїци Бикич и локалного КПД ,,Иван Котляревски” Деян Бобаль, парох у Беркасове и Бикичу о. Владимир Еделински Миколка, як и Янко Гнатко зоз Бикичу и Весна Данчелович зоз Шиду. Вл. Дїтко

Розподзельованє пенєжу хтори Роботне цело за младеж Националного совиту Руснацох наменєло за Конкурс за софинансованє младежских проєктох з обласци култури, розваги и шлєбодного часу, волонтеризму, нєформалней едукациї, информованя и спорту було главна точка на пиятей порядней схадзки Роботного цела, отриманей всоботу, 9. априла, у Новим Орахове

15. АПРИЛ 2016.

ТИЖНЬОВНЇК Спомедзи 19 проєктох хтори сцигли на Конкурс, Роботне цело за младеж 250 000 динари розподзелєло 17 проєктом. Того року на конкурс сцигло вецей прияви як влонї, а при додзельованю средствох ше водзело рахунку же би кажде место одкаль послати проєкти достало даяки пенєж. На схадзки вигласане и же Роботне цело нє будзе софинансовац журки хтори нє маю вязи з руску културу, односно музику, так же глєдани пенєж нє достанє проєкт Руского културного центру (РКЦ) „Бал под масками“ и „Summer open air party Pact ON“, хтори реализує „Pact Ruthenorum“ з Руского Керестура. Найвецей пенєжу, 30 000 динари, достанє „Pact Ruthenorum” за орґанизованє мултимедиялней манифестациї младих „Дньовка”, проєкт новосадского Руского културного центру „Акустика рутеника” достанє 29 000 динари, а проєкт РКЦ „Литературно-музични стретнуца за младих” 25 000 динари. По 20 000 динари достаню Туристичне здруженє Руски Керестур (ТЗРК) за Медзинародни волонтерски камп, як и часопис МАК за безплатни прикладнїки младим по наших местох. По 15 000 динари достаню КУД „Тарас Шевченко” з Дюрдьова за „Литературни вечар младих”, Коцурске здруженє младих за „Акцию 2016”, КУД „Жатва” з Коцура за „Лєтнї биоскоп” и „Екоґерила” з Орахова за ожелєньованє Нового Орахова. Форум младих Рускей матки за свой проєкт „Креативни часи” достанє 12 000 динари, а по 10 000 динари опредзелєни за Циклус креативних роботньох КУД „Тарас Шевченко” и за журку „Тамбуранє” у орґанизациї КУД „Жатва”. За Вечар сучасней рускей творчосци за младих КПД „Дюра Киш” зоз Шиду опредзелєни 9 000 динари, за проєкт „Нарисуй свой швет” КПД „Карпати” з Вербасу 8 000, а за „Лєтнї chillout“ TЗРК 7 000 динари. По 5 000 динари достаню проєкти Едукация и роботня „Велька ноц” КПД „Карпати“ и „Мозаїк прешлосци за будучносц” РКУД „Гавриїл Костельник” з Кули. На своєй остатнєй схадзки Национални совит 30 000 динари, хтори за порядну дїялносц потераз додзельовал здруженю „Pact Ruthenorum”, преруцел Роботному целу за младеж, а воно мало одлучиц чи тот пенєж охаби „Пакту“, чи подзелї и другим младежским здруженьом. Роботне цело одлучело же 30 000 динари того року останє за порядну дїялносц керестурскому здруженю. Рутенпрес

15. АПРИЛ 2016.

STANOVISKA

Пише: Мирослав ЗАДРЕПКО, новинар

ПАНАМСКИ ПАПЕРИ

Нєдавно ше у явносци зявели такволани, „Панамски папери” – 11,5 милиони зверлїви документи панамскей адвокатскей фирми „Мосак Фонсека”. То найвекше „чуренє” документох у историї, уж тераз векше од афери Викиликс хтора даскельо остатнї роки велїм шветовим политичаром справела бриґи. У панамских документох находза ше мена фирмох и їх власнїкох хтори робя у такволаних оф-шор зонох, а медзи нїма велї политичаре, спортисти, бизнисмени, ґлобална елита. Оф-шор зони то держави, лєбо часци держави, хтори привредним субєктом, компанийом хтори реґистровани на тей териториї, обезпечую велї олєгчаня у дїлованю. Нїзки, лєбо нїяки порциї, минимални критериюми и условия за реґистрованє фирми, минимална контрола и защита идентитету власнїка, клиєнтох и их финансийних трансакцийох. Праве прето, оф-шор зони ше наволую и „порцийни раї” за гевтих хтори сцу остац анонимни и прикриц шлїди своїх бизнисох, дзе вам, практично, нїхто нє закукує до бутєлара. Кед дахто ма фирму у оф-шор зони, нє автоматски значи же роби дацо криминалне, алє то автоматски постава интересантне за виглєдованє. А у конкретним случаю Панамских документох, лїстина людзох хтори мали оф-шор компаниї, наисце импозантна: предсидателє України и Арґентини, премиєр Исланду, оцец британского премиєра, бувши шеикове и кральове лєбо їх фамелиї и так далєй. На спискох хтори ше потераз зявели єст и наших людзох. Ту ше находза Владимир Делич, товариш и дїловни партнер городоначалнїка Беоґраду Синиши Малого, Иґор Сабо котри споминани у случаю „Азотара”, бизнисменє „чежкого калибру” Вук Хамович, Зоран Дракулич, Миодраґ Костич... Тото же су на лїстини нє такой значи же дацо муцели, алє факт интересантни, лєбо би голєм мушел буц интересантни нашей порцийней управи и другим финансийним институцийом, бо треба випитац можлївосц же робота прейґ оф-шор зонох розпочата праве прето же би ше нє плацело порцию матичней держави и так звекшало власни профит. Порцийна управа Сербиї ше затераз лєм оглашела же ше наводи зоз Панамских документох преверюю. А покля вони преверюю, случай нєзависно виглєдує и Медзинародни конзорциюм виглєдовацких новинарох, чий партнер у нашей жеми сайт www.krik.rs. Прето ше треба наздавац же даяки одвити достанєме, з єдного, лєбо другого боку.

РУСКЕ СЛОВО 5

ТИЖНЬОВНЇК

ПРЕДСТАВЯМЕ РЕПУБЛИЧНИ ЛЇСТИНИ

ГУЖВА НА ГЛАСАЦКИМ ЛЇСТКУ Термин за придаванє лїстинох за парламентарни виберанки 24. априла закончени, а Републична виберанкова комисия потераз преглашела аж 21 лїстину Пририхтала: Редакция/портали

М

ожлїве же буд зе ище вецей учашнїкох виберанкового проце су, понеже РИК потераз преглашела лєм дзепоєдни лїстини хтори придати остатнї дзень законского термину. Остатнє слово коло дзепоєдних лїстинох на хторих замерковани статусни, процедурни лєбо формални нєправилно сци, РИК нє сообщела по заключенє того числа. Тераз представяме виберанково лїстини од седмей по 11. позицию на гласацким лїстку Лїстина „Борис Тадич, Чедомир Йованович-Союз за лєпшу Сербию-Либерално-демократска партия, Лиґа социялдемократох Войводини, Социялдемократска странка” Лїстина „Борис Тадич, Чедомир Йованович-Союз за лєпшу Сербию-Либерално-демократска партия, Лиґа со ци ял де мо кратох Во й води ни, Со ци ял де мо крат ска странка”, седма по шоре хтору Републична виберанкова комисия преглашела за парламентарни виберанки 24. априла. Коалиция ма 250 кандидатох за народних по сланїкох, перши на нєй лидер ЛСВ Ненад Чанак, а на 9. ме сце Олена Папуґа. На початку предвиберанковей кампанї у Краґуєвцу, предсидатель ЛДП Чедомир Йованович потолковал же тота коалиция, формована коло гражданских идейох, представя глас дружтва хторе нє пристава на два нє-

шка доминантни, а погришни, политики у Сербиї – єдней, по хторей у держави нїч нє добре, и другей, по хторей шицко идеалне. Як гварел, ме сто абсолутизма,

6 РУСКЕ СЛОВО

и пропаґандней кампанї хтора нєпреривно тирва штири роки, нєшка нєобходни сущни пременки. – Шицко муши буц иншаке – и европска драга, и реформи, и вибудов институцийох, децентрализация и автономия за Войводину. Мушиме превжац одвичательносц за власни живот до своїх рукох – поручел Йованович. Лидер ЛСВ Ненад Чанак потолковал же лидере коалициї „За лєпшу Сербию” муша остац у политики и виправяц гришки и стан за хтори су и сами одвичательни, насампредз прето же по сле 5. октобра нє було лустрациї. Лїстина „Муамер Зукорлич-Бошняцка демократска заєднїца Санджаку” Лїстина ма 99 кандидатох за народних по сланїкох, а єй ношитель Муамер Зукорлич, иншак длугорочни

муфтия Мешихату Исламскей заєднїци Сербиї хтори одкеди з лїстину урядово вошол до политики, нє наступа як вирски поглавар, алє як цивил. Намира му до политики врациц етику, толеранцию и диялоґ. Прето кампаня „За помиренє” унапрямена на диялоґ, насампредз у рамикох бошняцкей заєднїци у Санджаку дзе ше политични живот часто одвива у стану зраженя и моцних емоцийох, алє и на релациї бошняцка заєднїца – Република Сербия. У тим напряме, Зукорлич у розгваркох за вецей беоґрадски медиї визначел же будзе бешедовац з кажду власцу хтора порихтана помогнуц у ришованю статуса Санджака и бошняцкей заєднїци. Заклада ше за нови приступ, дзе би ришенє нє було на 15. АПРИЛ 2016.

ТИЖНЬОВНЇК

чкоду даєдного актера, алє на хасен обидвом. Як ришенє, Зукорлич вид зи Санджак як прейґгранїчну економску реґию мед зи Сербию и Чарну Гору хтора би мала одред зену самоуправу. По його словох, окрем економского розвою, то би релаксовало ситуацию у тей реґиї, алє и ширшим окруженю. Окреме визначує же таки план мож витвориц лєм през отворени и щири диялоґ, а нє през максималистични вимоги даєдного боку. Лїстина „СДА Санджаку-Др Сулейман Уґлянин”

студентох. Сербски собор Завитнїки орґанизация позната по протестних сходох и демонстрацийох процив НАТО и ЕУ хтори отримую на значни датуми з националней историї. Закладаю ше за сущни, нє лєм кадрово пременки у сербскей политики, и свою лїстину навод за як єдину алтернативу, и кед слово о власци, и опозициї. Велька часц програми Завитнїкох под назву „Сербска суверенистична платформа” одноши ше на национални питаня, як цо Ко сово, БиГ, одно сно Сербска, борбу процив билей чуми, обнову националней култури и моралу. У политичней сфери, Завитнїки ше

Дзевята преглашена лїстина, хтору предвод зи длугорочни предсидатель Странки демократ скей акциї Санджаку др Сулейман Уґлянин, ма 29 кандидатох за народних по сланїкох и тиж є у статусу меншинскей лїстини. Мото лїстини „Єдинство, моц Бошнякох”, а виберанкова платформа СДА базує ше на планох же би ше економски розвила санджацка реґия, насампредз през укладаня до аґрару. На тот спо соб би ше млада популация затримала дома, понеже мед зи вод зацима проблемами бошняцкей заєднїци у Сербиї масовне висельованє. Розвой транспортней инфраструктури, мед зи городами у Санджаку, алє и спрам Чарней Гори и Ко сова, як и шлєбодни цек люд зох и привреди

операю на сотруднїцтво з Русию и державами БРИК, а процив уплїву су ММФ и иножемних банкох на домашню привреду и дружтво. По їх становискох, Сербия нєшка под „окупацию” Заходу и тих институцийох, та нєобходне обновиц сувереносц держави на цалей єй териториї.■

ОСТАТНЯ ИНФОРМАЦИЯ у реґиону, тиж у фокусу платформи СДА. Як предусловиє за розвой, СДА вимага пременки Устава Сербиї у напряме децентрализациї держави, и статус автономиї за Санджак. На вонкашнїм плану, СДА ше заклада за евроатлантски интеґрациї Сербиї, а окремни акцент, а тота странка скоро єдина меншинска политична орґанизация хтора спозорела домашню и мед зинародну явносц на єдно страни приступ кед приношени Акцийни план за меншински заєднїци у пририхтованю за Поглавє 23. Лїстина „За шлєбодну Сербию – Завитнїки – – Милица Дюрдєвич” Дзешата по шоре лїстина ма 66 кандидатох за народних по сланїкох. Гоч ношителька Милица Дюрдєвич (1990), политиколоґ з Беоґраду, перши на лїстини драматурґ Божидар Зечевич (1948) зоз Беоґраду, а интере сантне же мед зи кандидатами єст вельо младих и 15. АПРИЛ 2016.

Републична виберанкова комисия преглашела и лїстини „Ґрупа гражданох – За препород Сербиї – Проф. др Слободан Комазец”, хтора ма 186 кандидатох, потим „Русийска странка – Слободан Николич”(55 кандидати), хторей РИК нє припознала статус меншинскей странки, понеже у Сербиї Руси урядово нє припознати як меншинска национална заєднїца. Далєй, преглашени „Републиканска странка – Republikánus párt – Никола Сандулович”( 131), „Сербско-русийски рух – Слободан Димитриєвич”(200), „Ромска лїстина Сербиї” (33), „Борко Стефанович – Сербия за шицких нас” (190), „Диялоґ – Млади зоз становиском – Станко Дебелякович” (50), и лїстина „Досц було – Саша Радулович” (250 кандидати). Потим, идзе меншинска лїстина „Партия за демократске дїлованє – Ардита Синани” хтора ма осем кандидатох, „Желєна странка” (106), и лїстина „У инат – Зложно за Сербию – Народни союз” на хторей 164 кандидати за народних посланїкох.

РУСКЕ СЛОВО

7

ТИЖНЬОВНЇК

ЛОКАЛНА ХРОНЇКА

ИНТЕНЗИВОВАНА КАМПАНЯ И У МЕНШИХ ШТРЕДКОХ Даєдни лїстини и на локалним уровню представяю общи програмски напрямки и политики хтори планую водзиц кед достаню довириє гласачох на виберанкох, а даєдни у фокусу маю локални теми хтори найбаржей уплївую на каждодньови живот жительох менших штредкох Пишу: Редакция и мрежа дописовательох

О

пштински и городски виберанково комисиї утвердзели збирни лїстини за локални виберанки, а нєполни два тижнї пред тим як будземе гласац, лидере странкох и коалицийох, як и ношителє виберанкових лїстинох свойо програми представяю и гражданом у менших местох ОПШТИНА ШИД

Ґрупа гражданох „Наша општина Жабель-Чедомир Божич”, хтора участвує на локалних виберанкох у жабельскей општини, сообщела же на покраїнских и републичних виберанкох потримує коалицию Сербскей напредней странки „Александар Вучич-Сербия победзує”. Спомнута ґрупа гражданох на локалних виберанкох наступи под числом єден, а ношитель лїстини актуални предсидатель Општини Чедомир

На локалних виберанкох за одборнїкох Скупштини општини Шид, буду ше змагац седем виберанково лїстини хтори потвердзела Општинска виберанкова комисия. Седма по шоре, з 39 кандидатми будзе лїстина Народни рух ,,Динара—Дрина— Дунай”. Перша на лїстини Милица Алексич, общи напрям ґимназиї. На тей лїстини на 32. месце Бранислав Майхер, параст зоз Бикичу, а на 39. Владимир Роман, автомеханїчар зоз Шиду. Активисти ҐГ „Наша општина Жабель-Чедомир Божич” зоз гражданами

Чедомир Йованович (Союз за лєпшу Сербию) у Шидзе

Од предвиберанкових активносцох на подручу тей сримскей општини, наводзиме конвенцию лїстини ,,Союз за лєпшу Сербию” прешлей стреди у Шидзе. Єден з лидерох коалициї Чедомир Йованович, хтори и предсидатель Либерално демократскей партиї, спозорел же Сербия заостава на драги до Европскей униї, и же у держави розвива екстремизем. По його словох, ,,Союз за лєпшу Сербию” зопре врацанє назад до 90-тих рокох. Предсидатель СДС Борис Тадич спозорел же у Сербиї остатнї роки рошнє число абсолутно худобних гражданох, цо указує же политика нєшкайшей власци нє ма резултати. ОПШТИНА ЖАБЕЛЬ Виберанкова комисия Општини Жабель по заключенє того числа, преглашела ище єдну, дзешату виберанкову лїстину за локални виберанки. На виберанкох за 31 одборнїка Скупштини оштини Жабель будзе участвовац и виберанкова лїстина „Народни рух Динара-Дрина-Дунай-Тара Тепич”. На лїстини єст 11 кандидати, єй ношитель Тара Тепич (1995, студенткиня) зоз Жаблю. Кандидатох зоз Дюрдьова нєт.

8 РУСКЕ СЛОВО

Божич. Симпатизере и члени тей лїстини прешлого тижня у местох општини дзелєли промотивни материял. Члени Демократскей странки жабельскей општини всоботу у Новим Садзе присуствовали на странковей конвенциї дзе представени кандидати за наиходзаци виберанки. Локални активисти концом того тижня у местох општини буду дзелїц промотивни материял з котрим гласачом представя цилї и кадидатох за Скупштину општини. – Будземе ше закладац же би ше оправело драги и асфалтовало дражки у валалє, як и паркиґ у центре опрез самопослуґи, пошти и Дома култури. Звекшаме донациї културно-уметнїцким дружтвом, спортским клубом и здруженьом гражданох и завершиме вибудов Еко-студнї, гварела Леона Виславски предсидателька Месного одбору ДС и кандидатка демократох за општинску одборнїцу под числом дзевец, и за народну посланїцу дзе є под числом 88. ОПШТИНА КУЛА Општинска виберанкова комисия Кула за локални виберанки преглашела 12 виберанково лїстини политичних странкох, коалицийох и ґрупох гражданох. Попри лїстинох хтори зме уж представели, концом прешлого тижня преглашени ище штири лїстини, та на збирним виберанковим лїстку дзевята будзе коалиция Социядемократскей странки (СДС) и Либерално-демократскей партиї (ЛДП) з назву „Борис Тадич, Чедомир Йованович-Союз за лєпшу општину-ЛДП-СДС”, хтора ма 13 кандидатох. Дзешата будзе лїстина Ґрупи гражданох „Поднїматель”, 15. АПРИЛ 2016.

ТИЖНЬОВНЇК

на хторей 15 кандидати; єденаста лїстина „Герцен Радонїч Кека-Русийска странка” з 13 кандидатами, а як дванаста будзе лїстина „Сербска народна партия-З народу за народ”, на хторей 25 кандидати за одборнїкох у Скупштини општини Кула. Керестурцох хтори кандидати на перших седем општинских лїстинох уж зме наведли, а єст их и на остатнїх преглашених лїстинох. На лїстини Ґрупи гражданох „Поднїматель” на 11. месце Микола Сопка (1964), а на лїстини Сербскей народней партиї на 7. месце Миле Зелич (1976). У рамикох предвиберанковей кампанї ношителька лїстини Сербскей напредней странки (СНС) за посланїкох у Скупштини АП Войводини Мая Ґойкович 6. априла, нащивела Кулу, дзе єй домашнї були предсидатель Општини Кула Драґан Трифунович, предсидатель Општинского одбору СНС Перица Видеканїч, кандидати СНС з кулскей општини за народних и покраїнских посланїкох др Лїляна Бероня, Драґана Потпара и Петар Тоакрек, як и заменїк предсидателя Општини Кула Велибор Милоїчич. Госцинска и домашнї нащивели штанд СНС у Центре Кули, роботи на вибудови канализацийней мрежи у Кули, як и фарму швиньох медзи Кулу и Керестуром „Нуклеус аґрар Ф1”. Всоботу, 9. априла, Кулу нащивели лидере Социялдемократскей странки и Либерално демократскей партиї Борис Тадич и Чедомир Йованович, дзе з гражданами бешедовали о терашнєй ситуациї у жеми. Йованович наглашел же ЛДП нїґда нє одступи од своїх идейох – од драги по хторей иду розвити и демократски жеми, док Тадич визначел же їх лїстина понука застановйованє нєфункционованя привреди, тренду велькей нєзанятосци и одходу младих, пре ратунок од дальшого препаданя держави.

Мая Ґойкович (СНС) у Кули

Керестурцом ше вовторок представела и лїстина „Др Велибор Васович-Социялистична партия Сербиї” (СПС), хтора заступа вредносци лївици. На локалних виберанкох лїстина будзе под числом 4, на нєй 29-еро кандидати за одборнїкох у Скупштини општини Кула, а медзи нїма и штверо Керестурци: Наталия Ґовля, Весна Макаї, др Ярослав Колбас и Славко Надь. Спред Месного одбору СПС согражданом свою лїстину представела Наталия Ґовля. Як просвитни роботнїк, бешедовала о цильох тей странки у обласци образованя, а як найзначнєйши наглашела пестованє основного и штреднього образованя и лєпше положенє просвитних роботнїкох. СПС ше заклада и за квалитетнєйши живот на валалє, економски розвой и унапредзенє польопривреди, та лєпши условия за живот младих. Ношитель лїстини др Велибор Васович з Кули, котри на промоциї у Керестуре тиж представел утвердзени идеї и цилї СПС, наглашуюци же на локалних виберанкох треба гласац за квалитетни особи зоз своєй општини, а нє за лидера странки. ГОРОД НОВИ САД Городска виберанкова комисия Нового Саду по тераз преглашела 13 лїстини за локални виберанки до Скупштини Городу Нового Саду, хтора у полним зволаню ма 78 одборнїкох. 15. АПРИЛ 2016.

Перша преглашена лїстина „Александар Вучич – Сербия победзує” хтора ма 78 кандидатох, а перши на нєй Милош Вучевич, актуални городоначалнїк Нового Саду. Попри членох Сербскей напредней странки, медзи кандидатами на тей лїстини и членство Социялдемократскей партиї Сербиї, Сербского руху обнови, Партиї зєдинєних пензионерох Сербиї, Руху социялистох и Новей Сербиї. Друга лїстина „Лиґа социялдемократох Войводини – Ненад Чанак”. На лїстини ЛСВ хтору предводзи лидер странки Ненад Чанак, а на городских виберанкох наступа сама, єст 60 кандидатох, а на 50. позициї Коля Кочиш (1982, дипломовани менаджер у туризме).

Промоция лїстини „Др Велибор Васович-Социялистична партия Сербиї” у Керестуре

Треца лїстина „Ивица Дачич – Социялистична партия Сербиї (СПС), Єдинствена Сербия (ЄС) Драґан Маркович Палма”. Перши спомедзи 78 кандидатох Слободан Цветкович, а на 12. месце лїстини доц. Владимир Гарґаї (1973, специялиста ортопедиї). Штварта преглашена лїстина „Др Воїслав Шешель”. Радикалє на городски виберанки виходза сами, а перши медзи 78. кандидатами за одборнїкох Дюрадь Якшич. Пията лїстина „Vajdasági Magyar Szövetség - Pásztor István - Союз войводянских Мадярох – Иштван Пастор”. СВМ за новосадски парламент ма 27 кандидатох, а перши Дюла Киш. „Демократска странка – Др Велько Крстоношич” шеста лїстина хтору преґлашела ГИК. Окрем демократох, на лїстини и кандидати Новей, Демократского союзу Горватох Войводини и Мадярского союзу. Медзи 78 кандидатами за Скупштину Нового Саду, на 58. позициї Михал Ковач (1976, дипломовани инжинєр транспорту). Седма лїстина „Двери – Демократска странка Сербиї - Санда Рашкович Ивич – Бошко Обтрадович”. Лїстина ма 52 кандидатох а перши Борко Илич. Осма преглашена лїстина „Народни рух Динара-Дрина-Дунай – Томислав Бокан” Лїстина ДДД ма 74 кандидатох, а перши лидер Руху Томислав Бокан. Дзевята преглашена лїстина „Желєна странка” хтора ма 26 кандидатох, а перши мр Ґоран Чабради. Дзешата по шоре преглашена лїстина за локални виберанки у Новим Садзе под назву „Борис Тадич, Чедомир Йованович – Союз за лєпши Нови Сад, Социялдемократска странка, Либерално демократска партия, Желєна еколоґийна партия-Желєни„ Лїстина ма 26 кандидатох, а перши медзи нїма др Ґеорґиос Константинидис. Єденаста преглашена лїстина „Лївица Сербиї – Борко Стефанович”. Лїстина ма 26 кандидатох, а перши на нєй будовательни инжинєр Драґан Максимович з Нового саду. Медзи кандидатами за городских одборнїкох Лївици, на 11 месце Иґор Бесерменї (1990) з Петроварадину. Лїстина „Сербскорусийски рух – Слободан Димитриєвич” дванаста преглашена, а ма 26 кандидатох за новосадских одборнїкох. На, за тераз остатнєй, 13. позициї по шоре лїстина „Досц було – Саша Радулович” хтора ма 30 кандидатох.■

РУСКЕ СЛОВО

9

ТИЖНЬОВНЇК

АВТОНОМНА ПОКРАЇНА ВОЙВОДИНА

ТРИНАЦ ЛЇСТИНИ ЗА 120 МАНДАТИ Покраїнска виберанкова комисия преглашела тринац виберанково лїстини за виберанки на покраїнским уровню 24. априла, а єдну лїстину после „поступку пригварки” одбила, гоч по заключенє того числа наших новинох, то урядово нє сообщене. По шицким, за 120 места у Скупштини АП Войводини буду буду ше змагац кандидати з 13 лїстинох

Н

а збирним виберанковим лїстку перша будзе лїстина Сербскей напредней странки и єй коалицийних партнерох „Александар Вучич-Сербия победзує”, на хторей 120 кандидати за покраїнских посланїкох, а перша на лїстини Мая Ґойкович (1963) з Нового Саду, дотерашня предсидателька Народней скупштини Сербиї. Друга будзе коалицийна лїстина „За Войводину роботи и знаня-ДС (Демократска странка), ДСГВ (Демократски союз Горватох у Войводини), Нова, ЗЕП-Желєни-Др Боян Пайтич”, тиж зоз 120 кандидатами, а перши на лїстини Мирослав Васин (1955) з Нового Саду, актуални подпредсидатель Покраїнскей влади. Лїстина „Ивица Дачич-Социялистична партия Сербиї (СПС), Єдинствена Сербия-Драґан Маркович Палма (ЄС), Патриотски рух Сербиї (ПРС)” будзе треца на збирним лїстку. И на тей лїстини 120 кандидати, а перши на нєй Душан Баятович (1967), директор „Сербияґазу”. Понеже є штварта преглашена, под тим шорним числом будзе лїстина „Ненад Чанак-Лиґа социялдемократох Войводини-Дзвигнї главу!” зоз 120 кандидатами, а перши на нєй Бранислав Боґарошки (1967), актуални подпредсидатель Покраїнскей влади. Зоз статусом странки националней меншини, лїстина „Союз войводянских Мадярох-Иштван Пастор” будзе пията на збирним лїстку. На нєй 120 кандидати за покраїнских посланїкох, а єй ноштитель Иштван Пастор (1956) з Гайдукова, дотерашнї предсидатель Скупштини АПВ, и перши на лїстини. Зоз 120 кандидатами на покраїнски виберанки виходзи и лїстина „Др Воїслав Шешель-Сербска радикална странка”, хтора будзе на шестим месце. Перши на лїстини проф. историї Дюрадь Якшич (1977) з Нового Саду, а на седмим месце будзе лїстина „Двери-Демократска странка Сербиї-Санда Рашкович Ивич-Бошко Обрадович”, зоз 120 менами и першим на лїстини мр польопр. наукох Иваном Костичом (1975) з Вербасу.

ПОСТУПОК ПРИГВАРКИ По заключенє новинох, ПИК урядово нє обявела одлуку о одбиваню єденастей придатей лїстини з назву „Гражданє и гражданки Сербиї”, коалициї Ромскей партиї и странки „Бунєвци гражданє Сербиї”, на хторей 49 кандидати, а перши на нєй проф. виолини Милош Николич (1977) зоз Суботици. После „поступку пригварки” тота меншинска лїстина знята зоз списку, а позиция число 11 на сайту Покраїнскей виберанковей комисиї затераз празна. И. С.

10 РУСКЕ СЛОВО

Лїстина „Борис Тадич, Чедомир Йованович-Союз за лєпшу Войводину-Либерално демократска партия, Социялдемократска странка” будзе на осмим месце. На лїстини 119 кандидати, а перша на нєй проф. универзитету Урания Козмидис Лубурич (1952) з Нового Саду. Дзевята будзе лїстина „Народни рух Динара-Дрина-ДунайТомислав Бокан” зоз 120 кандидатами, а ношитель Бокан, мастер правнїк (1970) з Нового Саду и перши на лїстини. ПВК у предписаним термину преглашела и меншинску лїстину „Мадярски рух за автономию-др Тамаш Корхец-ДЗВМ-Арон Чонка”. На нєй 60 кандидати, перши на лїстини проф. универзитету Тамаш Корхец з Паличу, а будзе 10. на збирним виберанковим лїстку. Як странка националней меншини за покраїнски виберанки преглашена и лїстина „Желєна странка”, коалициї Желєней странки и Словацкей странки, на хторей 71 кандидат, а перша на лїстини дипл. правнїца Бранислава Єфтич (1969) з Нового Саду. По шоре преглашованя, тота лїстина би мала буц на 12. месце, а на 13. „Сербско Русийски рух-Александар Дюрдєв”, тиж зоз статусом странки националней меншини. Ношитель Дюрдєв (1980), дипл. инж. з Нового Саду и перши медзи 61 кандидатом на тей лїстини. Вовторок, 12. априла, ПВК преглашела и лїстину Ґрупи гражданох „За шлєбодну Сербию-Завитнїки-Милица Дюрдєвич”, хтора би, затераз, мала буц остатня, 14. на збирним лїстку. На лїстини 34 кандидати, а перши на нєй дипл. правнїк Слободан Йович (1970) з Нового Саду. На горе спомнутих лїстинох лєм на двох кандидати(тки) з нашей заєднїци – Олена Папуґа з Руского Керестура на 15. месце на лїстини ЛСВ, а на коалицийней лїстини коло ДС Татяна Дудаш з Нового Орахова на 37, а Ясмина Долапчев з Вербасу на 102. месце.■ М. Зазуляк 15. АПРИЛ 2016.

ТИЖНЬОВНЇК ЗАМЕНЇЦА ПОКРАЇНСКОГО ОМБУДСМАНА У ДЮРДЬОВЕ

ЗАГРОЖЕНЕ ПРАВО НА ХАСНОВАНЄ МАЦЕРИНСКОГО ЯЗИКА Представителє Омбудсмана од початку рока почали нови циклус нащивох меншим локалним заєднїцом же би ше у бешеди з гражданами, представителями месних институцийох упознали зоз станом почитованя людских и меншинских правох

З

тей нагоди, заменїца Покраїнского омбудсмана задлужена за людски и меншински права Ева Вукашинович прешлого тижня була у Дюрдьове. Приєм орґанизовани у просторийох Месней заєднїци Дюрдьов, дзе гражданє могли достац правни совит за ришованє даякого проблему, и придац зауваги лєбо спозориц на гнобенє людских и меншинских правох. Дюрдьовчанє отворено бешедовали з Вукашиновичову котра визначела же под час приєму було вельо заинтересованих гражданох котри глєдали совит, або жадали указац на загрожованє правох, после чого заключела же у жабельскей општини єст проблеми у сполньованю меншинских правох. Обачени три тренди при припаднїкох националних меншинох котри, як гварела Вукашиновичова мож викоренїц лєм з едукацию гражданох. Перше – национални меншини ше ридше поносую на потупеня правох з корпусу меншинских правох, а частейше на потупеня общих правох. Таки стан ше толкує з чежшу економску ситуацию, та еґзистенция у першим, а други проблеми у другим плану. Други тренд причину ма у першим, алє и демоґрафских пременкох и миґрацийох – драстичне зменшованє числа школярох котри основне образованє законча на мацеринским, меншинским язику.

ИНСТИТУЦИЇ После поєдинєчних розгваркох з Дюрдьовчанами, заменїца Омбудсмана Ева Вукашинович и сотруднїца за одношеня з явносцу и програми сотруднїцтва Покраїнского омбудсмана Анкица Драґин бешедовали з представителями Месней заєднїци, а потим нащивели и Основну школу „Йован Йованович Змай”, дзе з директорку Марию Тртич бешедовали о проблемох у образованю, насампредз на меншинских язикох.

– Стан барз знємирююци, бо ше часто нє формую таки оддзелєня, та меншинским заєднїцом и школи треба помогнуц з едукацию родичох о значносци школованя на мацеринских язику. О тим, же би перши контакт зоз школу требал бул на мацеринским язику, шведоча значни виглєдованя, гварела Ева Вукашинович. Медзитим, треци тренд хтори заступени у велькей мири – нєприменьованє предписаньох з котрима ґарантовани права припаднїкох меншинских националних заєднїцох, чежко оправдац з обєктивнима причинами. Єдно з нїх, на котри ше и Дюрдьовчанє поносовали, то нєпропорцийне участвованє у орґанох општинскей власци, цо 15. АПРИЛ 2016.

далєй причина же гражданє, насампредз тоти старши, маю проблем комуниковац з представителями власцох, понеже нєт собешеднїка на меншинским язику хтори ше службено хаснує. – Нажаль, у велїх општинских установох нєт занятих котри комуникую на урядовим язику националних меншинох котри ше службено хаснує, а ище менєй их єст достаточно, пропорцийно занятих як предвидзене по закону. То значи же ше у систематизациї роботних местох нє почитує закон, гварела Ева Вукашинович, и надпомла же єден од цильох Акцийного плану за защиту правох националних меншинох у рамикох Поглавя 23, праве витворенє пропорцийней заступеносци. Шицки три спомнути неґативни тренди заступени и у Дюрдьове и жабельскей локалней самоуправи. Окрем спомнутого, гражданє хтори пришли на стретнуце зоз заменїцу Омбудсмана спозорели же у Општинскей управи Жабель нє мож достац документи, а нє мож ше анї повинчац на мацеринским язику. Ґу тому, од єшенї нєт вецейязичней табли з назву населєного места на уходзе до Дюрдьова, од Жаблю. Дюрдьовчанє мали пригварки и на дзепоєдни обласци хтори нє у директней компетенциї Омбудсмана – комунални проблеми и поступок комасациї и експроприяциї жеми, алє достали хасновити правни поради як их мож ришиц. Медзитим, упечаток же гражданє Дюрдьова лєпше упознати з роботу и функцию Покраїнского омбудсмана як цо то у даєдних других валалох дзе жию припаднїки меншинских заєднїцох. З другого боку, гражданом барз значи кед их предситавителє Омбудсмана нащивя и побешедую оч до оч, бо гоч су упознати зоз роботу тей институциї, за нїх є часто имаґинарна.■ Сандра Барань

РУСКЕ СЛОВО 11

НАШО МЕСТА ПСИ БЛУКАЧЕ НА ШИДСКИХ УЛЇЧКОХ

ЧКОДУ ПЛАЦИ ОПШТИНСКА КАСА На окраїску Шида бул дочасови простор за змесцованє псох блукачох. Пре нєвиполньованє стандардох є заварти, а пси ше и далєй шлєбодно шпацираю по улїци и з часу на час кусаю преходнїкох. Гражданє судзели општину, хтора плацела чкоду алє було и злохаснованя, односно фалшиви „кусаня”. У планє правиц нови сучасни простор за змесценє псох блукачох Проблем псох блукачох у Шидзе ище нє ришени тирвацо, гоч пред даскельома роками на окраїску городу бул збудовани дочасови простор за змесцованє псох хтори екипа ЯКП „Стандард” лапала по улїцох и змесцовала на спомнуту локацию. Тот простор бул лєм дочасове ришенє, бо пси блукаче у главних улїцох од центра ґу Дому здравя у єдним периодзе покусали и даскелїх гражданох хтори потим тужели локалну самоуправу. По податкох Милана Филиповича, општинского правобранїтеля у 2013. року зоз општинскей каси як очкодованє покусаним гражданом виплацене аж 4,5 милиони динари, у 2014. року то було 1,5 милиони, а прешлого 2015. року коло милион динари. У локалней самоуправи обачели же було и нєсовисних гражданох хтори сцели спреведнуц општину, та сцели приказац як же их покусал пес без власнїка на улїци. Прето формована Фахова комисия до хторей меновали ветеринара, правнїка и дохтора-гирурґа, так же кажде кусанє пса перше приходзи пред комисию. – На тот способ зме сцели же би фаховци перше препатрели документацию и докази хтори граждан понукнє и спрам тей оцени гражданови понукаю пенєжне надополнєнє. З початку тоти надополнєня були 120 000 динари, рахуюци и судски трошки, медзитим, кед зме формовали ко-

Пси у центру Шида ше шлєбодно шпацираю

мисию, надополнєня зменшани, так же єден час були 70 000, а тераз су 40 000 динари. Кед же ше покусана особа зложи з понукнуцом, вец ше нє порушує судски поступок и пенєж ше скорей виплаци без додатних трошкох суду – гвари Милан Филипович, општински правобранїтель. Наш собешеднїк додава и же ше комисия зиходзи кажди два мешаци, односно кед ше назбера предмети хтори розпатра. Як докази ше хаснує фотоґрафиї покусаного цела и записнїки полициї. Кед же ше и после понукнуца комисиї особа нє зложи зоз понукнутим надополнєньом, вец особа сам порушує судски поступок, а правобранитель у тим случаю заступа локалну самоуправу. Першобутне дочасове место за змесцованє псох блукачох нє виполньовало стандарди за змесценє псох и прето ше вец нє хасновало. У ЯКП „Стандард” планую збудовац нове место за псох и як сообщене за проєктну документацию потребне 490 000 динари, а за вибудов ище милион динари. Вл. Дїтко

ОПШТИНА ЖАБЕЛЬ

ОПРАВЯНЄ ДРАГОХ НА УХОДОХ ДО ХОТАРА У шицких штирох местох жабельскей општини почало ушорйованє драгох на уходох до хотарох, односно ткв. отресачох на початку дильо-

12 РУСКЕ СЛОВО

вох. Вони буду длугоки 1 500, широки 4 до 5 метери, а даєдни часци буду преляти з асфалтом, фракциї минимум 35 цм. У Дюрдьове таки отрешиска буду на уходзе до хотара зоз Святосавскей улїци при Мониковим салашу котра пред даскельома роками ушорена и од теди ше оправя, алє нє порядно. У Ґосподїнцох будзе на Папучи при Ливадох, у Жаблю Чичова и Врачар, а у Чурогу уход при Шейстей рампи. Отрешиска маю значну улогу, а їх порядне оправянє оможлївює отре-

сац блато пред виходом на драгу у валалє. Дюрдьовчанє тот рух оценєли позитивно, алє и гварели же таки отрешиска треба направиц на шицких драгох на уходох до готара, бо ше з тим єдним нє посцигує вельо. Як гварели у Општинскей управи, конєчна сума потребних средствох за роботи будзе познати кед ше их закончени, пре розличносци самого терену. Пенєж за тоту намену у буджету обезпечени з даваня державней жеми под аренду, а роботу окончує „Карин комерц” з Нового Саду. С. Б. 15. АПРИЛ 2016.

НАШО МЕСТА КАНАЛИЗАЦИЙНА МРЕЖА У ОПШТИНИ ЖАБЕЛЬ

ПОСТАВИ ШЕ НАЙСУЧАСНЄЙШИ ПРЕЧИСЦОВАЧ После випитаного положеня поджмней инсталациї у Дюрдьове, у улїци Солунских добровольцох почало поставянє поцискуюцого воду котри будзе повязовац канализацийну мрежу у Жаблю зоз пречисцовачом одрутних водох на Девеню, у дюрдьовским готаре По проєкту канализацийней мрежи Жабель–Дюрдьов кажда уписана порта у катастру у тих двох населєних местох достанє приключок поставени по дражку опрез хижи, обисце котре ше жада приключиц, будзе ше мушиц остарац же би шахт у своїм дворе повязало зоз приключком. Поставянє поцискуюцого цивоводу Жабель–Дюрдьов–Девень ма буц закончене по 27. май. У шлїдуюцей фази по стави ше пречисцовач та годна почац робиц и функционовац канализацийна мрежа, а як ше буду закончовац шлїдуюци фази, так ше буду приключовац до системи. Як гварел Боро Милич, координатор проєкта з Општинскей управи Општини Жабель, поставени будзе найсучаснєйши пречисцовач котри будзе мац свойо жридло енерґиї, а найвироятнєйше го будзе отримовац жабельске Явне-комуналне подприємство „Водовод”, бо вони фаховци у тей обласци. Будзе ше видвойовац воду, тварди одрудки и ґаз. Вода з пречисцовача будзе другей катеґориї, иста як у Єґрички у Жаблю, а ґаз ше годно хасновац за продукцию енерґиї.

Канализация сцигла пред дюрдьовски обисца

Шицки физични пременки котри ше направя опрез обисцох дзе ше по ставя канализацию, враци ше на першобутни стан. Даєдни гражданє ше поно совали же им опукала хижа пре вельки машини котри робя опрез їх обисца, та, прето подприємство котре по ставя канализацию

фотоґрафує и шицки хижи пред початком роботи. Пририхтованє документациї и дошлєбодзеньох за реализацию проєкта найдлужей тирва. Под час випитованя поджемней инсталациї у Дюрдьове проєктанти мушели меняц часц проєкта, бо там дзе плановали по ставиц циви – уж бул по ставени главни вод ґазней инсталациї. Даєдни документи барз драги и длуго ше чека. Медзи нїма и дошлєбодзенє, согласносц од ЯП „Драги Сербиї” за по ставянє поцискуюцого цивоводу коло драги Жабель–Дюрдьов, за котри ше плацело пейц милиони динари. Проґнозовац кеди будзе закончена канализацийна мрежа нє мож, бо темпо єй по ставяня найвецей завиши од финасиєра проєкта – Управи за капитални укладаня АП Войводини. Инве ститор Општина Жабель, роботу окончує Будовательне подприємство „Ґрадитель НС” з Нового Саду, роботу фахово надпатра АД „Войводинапроєкт”, проєкт направели Технолоґийни факултет з Нового Саду, а одвичательни проєктант др Срдян Колакович С. Барань

У СЛИКИ И СЛОВОХ

НОВИ КАНДЕЛАБРИ ЗА ЯВНЕ ОШВИЦЕНЄ Концом прешлого тижня у Руским Керестуре на двох местох положени канделабри за явне ошвиценє – штири у улїци Ґабра Ороса (у часци хтора повязує Ґ. Ороса и улїцу Йовґена Сивча), дзе дотераз нє було нїяке явне ошвиценє. З двома канделабрами ошвицена и часц дзецинского парку, коло порти на Маковским шоре. Кладзенє нового явного ошвиценя на тих местох орґанизовала Месна заєднїца, коло 444 000 динари, кельо инвестиция коштала, обезпечени з месного самодоприносу, а роботу поробело керестурске подприємство „Електромонтажа”. М. З. 15. АПРИЛ 2016.

РУСКЕ СЛОВО 13

НАШО МЕСТА ЗАЩИТА ЖИВОТНОГО ШТРЕДКУ У РУСКИМ КЕРЕСТУРЕ

ЗОПРЕЦ КРАДЗУ ДРЕВА Найзначнєйши еколоґийни проблеми Руского Керестура то безправне винїманє и орезованє древох и заґадзена вода у беґелю, у хторей ше влєце купаю вельо людзе, заключене на схадзки у орґанизациї месного Еколоґийного руху „Желєни персцень“, хтора отримана пияток, 8. априла, у Керестуре. За очуванє околїска и унапредзованє квалитету живота у валалє нєобходне сотруднїцтво жительох, та на схадзку поволани и значни актере у обласци животного штредку – представителє Здруженя ловарох „Яребица”, Здруженя рибарох „Коляк” Церковного одбору, керестурского оддзелєня полициї, Явного подприємства „Води Войводини” з Вербасу, фаховци з обласци очуваня водох и лєсох, та секретар Месней заєднїци Руски Керестур Михайло Сабадош. Предсидателька „Желєного персценя” др Леона Доротич

ПОТРЕБНИ „ЖЕЛЄНИ МЕНАДЖЕР” На схадзки бул и длугорочни сотруднїк „Желєного персценя“ Панта Иванович зоз ЯП „Води Войводини“, роботней єдинки Вербас хтора ше занїма зоз отримованьом беґельох. – Похопел сом же проблем у Керестуре тото же нє маце чловека котри би координовал зоз шицкима проблемами, я то през франту наволал „желєни менаджер“. Значи, кед би ше обачело проблем заґадзованя беґелю, крадзи древох и засадох, тота особа би мала контактовац з особами котри задлужени за чуванє и допатранє тих просторох – гварел Иванович.

Ґутеша гварела же ше роки роби на ожелєньованю валалу, алє резултати нє видно, найбаржей пре людски фактор. – О проблемох у Керестуре найбаржей знаю керестурски людзе. Вони ище давно сцели же би ше посадзело древка коло драги до Водици, нє пре витрозащитне пасмо, алє же би мали хладок кед иду до церкви. Представитель Церковного одбору на садзки гварел же 50 одсто древкох хтори ище скорей посадзени коло драги до Водици повицаговани, понеже завадзали людзом котри жадали прешириц свойо поля – гварела Доротичова. У мешацу кед ше означує медзинародни Дзень планети Жеми ше найчастейше порушує питаня защити и унапредзеня околїска у хторим жиєме. Предсидатель здруженя рибарох Михайло Пашо подгаднул на ситуацию керестурского „лєшика“ у хторим вельо древа порезани, а тот простор нє обновени так як треба. Гоч су посадзени, млади древка як да нїхто нє отримує, гварел Пашо. Початком априла у валалє посадзени вецей як 400 древка, найвецей на просторе коло базену. Пре очуванє длугорочних, а окреме нових древкох Керестурци ше фаховцом питали як защициц древа од безправного резаня. Инжинєр лєсарства Александар Радишич у розгварки зоз представителями Керестура поручел же ше чкоди прави прето же нєт кари, односно же ше их нє применює, цо проблем у цалей держави. Присутни порушали и бешеду о длугорочни проблему брудней води у беґелю, а за його ришованє ше будзе контактовац з компетентнима фаховима особами, порадзене на схадзки. С. Надь

АКЦИЯ ОРҐАНИЗАЦИЇ „ПОМОЦ ВОСТОЧНЕЙ ЕВРОПИ”

ГОЛАНДЯНЄ ОЗНОВА У КОЦУРЕ

Сотруднїцтво Євангелскей церкви у Коцуре зоз голандску орґанизацию „Помоц восточней Европи” предлужене, та тих дньох Коцур ознова нащивели волонтере зоз Голандиї. З тей нагоди пришли двоме представителє компаниї „Максґрип” хтора будзе финансовац даскельо гуманитарни акциї у Коцуре. Компания „Максиґрип” локализована у Утрехту, а отамаль и волонтере Вилко тен Хаве и Марсел Морсинґ. Вони од пондзелку, 11. априла почали зоз мальованьом мура коло коцурско-

ПРИКРАСКИ ЗА ВЕЛЬКУ НОЦ Же би ше одлужели волонтером, воспитачки зоз коцурскей Оводи орґанизовали предайну виставу на тему Велькей ноци. Кажде хто нащиви виставу у голу Оводи може по символичних ценох купиц ручно правени маґнети, кошарочки и други прикраски за Вельку ноц. Зоз заробених пенєжох воспитачки финансовали закуску и ошвиженє за волонтерох хтори им украшели околїско.

го оддзелєня „Герлїчка” предшколскей установи „Бошко Буха”, а у тей акциї помагаю им парохиянє Євангелскей церкви на чолє зоз лаицким пастором Александром Суботином, як и людзе добрей дзеки. План же би ше мур укра-

14 РУСКЕ СЛОВО

шело зоз вшелїякима малюнками, ше им поспишел, та зоз новим випатрунком околїска оводи задовольни и воспитачки, а найвецей дзеци. – Купели зме досц материялу и намальовали зме красни малюнки на мурох коло оводи. У єдним парку у другим месце положели зме лавки, най ше дзеци маю дзе бавиц. Ми вше любиме помогнуц другим людзом. Думам же крашнє же помогнєме и тим дзецом, маю красну оводу, та жадаме же би и околїско було красне. Же би у нїм пребували, росли, и научели дацо – гварел Вилко. Попри тим, волонтере финансую и монтиранє електронского дзвончка у коцурскей Основней школи, як и розглас у школским голу же би школяре могли слухац музику, лєбо даяки обвисценя на одпочивкох. Заплановане и обновйованє фасади на Євангелскей церкви и подобни акциї у местох у околїску. Т. Х. 15. АПРИЛ 2016.

НАШО МЕСТА НОВИНАРСКА АСОЦИЯЦИЯ РУСНАЦОХ

МИНИЯТУРИ О МАКСИ ТЕМОХ

На конференциї за новинарох у Заводзе за културу войводянских Руснацох у Новим Садзе, котра була 12. априла, представена нєзависна продукция Новинарскей асоцияциї Руснацох (НАР) – проєкт „Миниятури о макси темох”. Проєкт облапя шейсц рaдио емисиї на сербским язику, хтори маю за теми милитаризем, национализем, расизем, фундаментализем, фашизем и анґажована уметносц. Емисиї буду синхронизовани на руски язик, так же будзе вкупно 12 емисиї. Циль тих тематских емисийох то же би подгадли явносц на ключни идеолоґиї и дружтвени феномени хтори означели 20. и 21. вик, як на ґлобалним уровню, так и на териториї бувшей Югославиї и Сербиї, як и їх уплїв на живот женох. Источасно, то и порив за Представянє проєкта НАР-у о милитаризму, национализму, борбу процив милитаризма, нацонализма и раси- расизму, фундаментализму, фашизму и анґажованей уметносци зма. Координаторка того проєкта Анамария Ранкович наПроєкт НАР финансує Реконструкция женски фонд зоз Беоґраду, а партнер на проєкту Радио Нови Сад Яв- глашела же ше цеши у нїм, бо нашо новинарки указали же можу робиц комплексни теми и на сербским язику. ней медийней установи РТВ. На конференциї присутних привитала предсидателька Циль то едукованє явносци и здогадованє на тоти теми. НАР Мартица Тамаш, зоз констатацию же то бул того- Добре и тото же Ервопски рух положел тоти емисиї на свой сайт. М. Горняк Кухар рочни перши и успишни проєкт.

ДРУЖЕНЯ ЖЕНОХ У КОЦУРСКИМ КАРИТАСУ

КАЖДИ ШТВАРТОК ПО КИЛУ ҐАҐОРКИ Даєдни шедзели, бешедовали, а жени звичайно правели ґаґорки. З роками, людзом ше вецей нє могло обезпечиц превоз на друженя, и вони, стари и нємоцни престали приходзиц. Медзитим, найупартейши ище и нєшка нащивюю Каритас, и на каждим друженю направя по килу ґаґорки. Нєшка до Каритасу каждого штвартку од 10 по 12 годзин приходза коло дванац жени. З часом ше им придружели и нови, бо як гваря, технїку правеня ґаґоркох каждому укажу. Каритасово волонтерки загнєту им на дзе-

15. АПРИЛ 2016.

шец вайцох цесто, та порежу на коцочки, а вони, кажда на по єдним барду, з иглїцу у руки, закруцаю ґаґорки. На даскелїх друженьох направя петнац кили ґаґорки, хтори им наручели зоз иножемства. Зоз заробених пенєжох ознова купя материял, а купя и соку лєбо колача, та маю кед ше дружа. Як толкую, полудзенок по ставя додня рано, лєбо наваря стреду за штварток. Хтора ма супруга, та йому понаказує як ма вариц, а вона ше того дополадня пошвеци ґаґорком. Мотивовани за роботу, жени ше на друженьох и набешедую, попрезнаваю о койчим, похваля ше и попоносую єдна другей. Часто себе зашпиваю и даяку писню, бо зоз писню и

НАЙБАРЖЕЙ ЄЙ ИДЗЕ Даєдней жени швидше идзе, даєдней помалши, алє кажда да свойо доприношенє. Медзитим, на питанє же хтора найшвидше прави ґаґорки, жени ше такой зложели же то Леонка Варґова. – Я почала ходзиц до Каритасу накадзи ше отворел. То було, кед ше нє спреведам, даґдзе 2002. року. Мезитим, Спочатку зме лєм галушки правели, а вец зме надумали ґаґорки. Любим и правиц, и наисце ми швидко идзе, а любим и пойсц там, бо ше през друженє одпочинєм од роботи хторей мам по обисцу и у валалє. И дома часто загнєцем на єдним вайцу и єдним жовчку, а нєкеди ми унучата помагаю у правеню – толкує Леонка.

робота идзе швидше. Та кед ше шицок парток жовцеє, и кед єдна громадка ґаґоркох „стретнє” громадку другей жени, теди их зохабя же би ше осушели, и так по шлїдуюци штварток. А, вец, заш од початку! Т. Х.

РУСКЕ СЛОВО 15

ЕКОНОМИЯ ЗАГРАДКАРСКИ ИСКУСТВА ЗОЗ КОЦУРА

ПОСАДЗИЦ, ЧИ КУПИЦ НА ПИЯЦУ

Пише: Танита ХОДАК

Дахто гвари же желєнява туня и же нє ю вредзи садзиц, кед за пейдзешат–сто динари мож купиц дацо з чого ше фамелия скоро може раз наєсц, алє єст и таких хтори твердза же воля кед им тоти сто динари останю у кишенки, а желєняву маю зоз загради

З

аградкарска робота дакому вельке обтерхованє и обовязка, алє є дакому праве задовольство и хасен у тих безпенєжних часох, окреме кед зна же нєодлуга будзе мац швижи и здрави плоди. Зоз дакус уваги зродзи ше праве тельо же би ше нє ходзело до предавальнї пре кажду желєняву до юшки, а кед ше загради пошвеци вецей уваги и кед ше ю поряднє допатра, мож и зашпоровац. Искуснєйши у тей роботи надпоминаю же уж у фебруару мож рихтац заграду за шатву и садзенє желєняви. Хто може, прикарми жем зоз хлївским гнойом, цо може лєм допринєц доброму урожаю. Кед красна хвиля, уж штредком фебруара мож посадзиц ранши култури. ПЕРШЕ ШЕ ТАРҐУЄ З НАШЕНЬОМ – Звичайно перше преходза арпаджия, цеснок, гращок, ретхва, а тиж так и мархва и петрушка, тото цо людзе перше посадза, а тото ше и найвецей глєда – гвари Владимир Горняк, заняти у СТР „Любо”, єдним зоз местох дзе ше предава нашеня за желєняву у Коцуре. Потим ту и шалата, огурки, карфиол, дахто посадзи и целер, алє менєй. Людзе звичайно до загради сцу посадзиц и кукурицу за пуканки, лєбо слатку кукурицу, та тарґовци маю и таке нашенє. После цибулї, цеску, гращку, ретхви, мархви и петрушки, шпинату и других културох хтори мож досц вчас посадзиц, кед придзе марец, а потим и април, у заградох уж посадзени желєна шалата и капуста, як и кромплї, карфиол и келераба. У марцу мож купиц нашенє паприґи и парадичох, та посадзиц до вецей малих, лєбо єдней векшей судзини, же би виросло до пресадох хтори ше штредком априла пресад-

16 РУСКЕ СЛОВО

зує до загради. Теди ше уж садзи и пасулю, слатку кукурицу и кукурицу за пуканки. Култури ше, иншак, садзи даєдну глїбше, даєдну плїтше, до шора лєбо до громадкох, алє за кажду важи исте – потребне ю досц залївац, же би цо скорей и лєпше зишла. Медзитим, кед сходзи желєнява, сходзи и коровче. Нє позно по шатви, добре кажди дзень голєм дакус виплєц и окопац коровче. Особи хтори з рока на рок шею и садза, знаю розпознац коровче од желєняви, и твердза же нє треба дочекац же би заграда барз заросла, и же вельо лєгчейше поступнє допатрац желєняву, бо коровче вельо швидше вирошнє, як мархвочка лєбо цо уж посадзене. Людзе хтори нє маю часу допатрац заграду, коровче опирскаю, алє валалчанє ше, кед слово о їх загради, праве зоз тим цеша – же їх плоди нє пирскани. НАЙЧАСТЕЙШИ МАРХВА, ПЕТРУШКА И ЦИБУЛЯ Зоз дакус уваги, заграда за хижу може влєце кажди дзень буц жридло швижей поживи, хтора орґанизму окреме пасира у горучавох. Уж у априлу мож виняц младу цибулю, зрезац даєдну желєну шалату, лєбо шпинату. У валалє ище вше иснує звикнуце же ше до загради садзи файти хтори нашо людзе звичайно хасную кажди дзень у кухнї. Так у велїх заградох мож найсц кромплю, мархву и петрушку, цибулю, а друге дакус по менєй. Мелания Вадаски єдна зоз тих хтори до загради садзи праве тоти, такволани основни култури, и твердзи же ше нє такой так виплаци, алє добре мац у обисцу своєй желєняви. – Як би ше виплацело кед загради треба пошвециц тельо часу и уваги, а на пияцу єст, наприклад, готовей тунєй 15. АПРИЛ 2016.

ЕКОНОМИЯ мархви. Заш лєм, цешим ше же тото нашо нє пирскане и же є швиже. Нє садзиме на вельку поверхносц, а и єдна часц загради нам у хладку, та там желєнява нє ма тельо слунка кельо би требало. Цибулю, цеснок, мархву и петрушку обовязно, а посадзиме и кромплї. Огурки зме потераз садзели, алє их вше лапи пламеняча, та ми их вец, зґоднєйше купиц вєшенї, кед треба класц до дунца – толкує Мелания. Вона потвердзує же желєняви треба досц уваги, допатраня и залїваня, а то и причина прецо занятим и завжатим людзом заграда углавним пуста. ПИЯЦ ПОНУКА ШИРОКИ ВИБОР Кед дахто векшину свойого часу препровадзи на роботи, а попри тим муши покончиц дацо и у обисцу, та охабиц час за приватни потреби и дружтвени живот, вец вельо лєгчейше одбегнуц до предавальнї та за пейдзешат динари купиц звязку мархви и петрушки, як садзиц и допатрац заграду. Попри предавальньох, валалчанє свойо кухнї зоз желєняву найчастейше подмирюю на пияцу. Пияц понука досц широки вибор желєняви. Того цо уж спомнуте же людзе найчастейше хасную у кухнї, єст ище и найвецей – кромплї и цибулї на мехи, мархви и петрушки, лєбо желєней шалати. У валалє єст вецей заградкарох хтори желєняву продукую у вельких пластенїкох до хторих вельо уложели же би були цо конкурентнєйши и же би людзом на пияцу перши понукли тогорочни плод. Кед у питаню цени желєняви на пияцу, думаня ше розликую. Дахто твердзи же цени прилаплїви, же желєнява туня, и же ю нє вредзи продуковац кед за пейдзешат, сто динари маш килу дачого з чого ше фамелия може скоро раз и наєсц. А заш, єст и таких хтори твердза же воля кед им тоти пейдзешат динари останю у кишенки, а желєняву кед найду у загради.

ФЕБРУАРСКА ЖЕЛЄНЯВА ИМ ПОДОЗРИВА Своїм людзом зоз валалу людзе досц и веря, бо ше медзи собу познаю, алє менєй веря нєпознатим предавальньом. Парадичи, паприґа и огурка у фебруару на полїчки у предавальнї уж людзох нє можу нєсподзивац, алє ридко хто за нїх плаци троцифрову цену, а же би ше нє опитал же як вони уж дошли ту, кед вонка шнїг, кельо уж стоя, зоз чим су пирскани, и чи су нє ґенетски модификовани, кед су таки вельки и блїщаци.

Правда, на пияцу у валалє єст велї продукти, алє наприклад, прокель, руколу, шпарґлу и подобни продукти хтори ше вше частейше находза у модерних рецептох з интернета, дзе ше зоз нїма подмирюю праве млади ґаздинї, у валалє чежко, лєбо аж и нє можлїве найсц. Треба мац у оглядзе и же ше млади, и хлопи и дзивки, вше частейше одлучую за живот у варошу, дзе понукнуце желєняви ище векше. Медзитим, млади нє ридко од своїх зоз валалу до варошу однєшу паприґи, парадичи, цибулї, кромплї и друге цо мац и оцец посадзели у загради. Часто тоти плоди вельо смачнєйши як гевти цо ше их купи у супермаркету. Можебуц, бо су засмачени з окремну присмачку – родительску любову.■ 15. АПРИЛ 2016.

ПОДНЇМАТЕЛЬ СЛАВКО ПАПУҐА ЗОЗ ВЕРБАСУ

ЗНАШОЛ ШЕ И У РОБОТНЇ, И У ПРИРОДИ Вербащань Славко Папуґа приватну праксу почал ище пред 20 роками, а пред тим бул заняти у фабрики статкарскей поживи „Витамикс”. Приватну роботу порушал зоз пайташами, вєдно ше почали интересовац за автокломферию и продукцию авспухох, а нєшка є уж познати и припознати у тим фаху. Єден час робел и жем, а тераз ше найвецей занїма у своєй роботнї дзе роби по цали дзень. – Окрем з Вербасу, мам клиєнтох з Фекетичу, Коцура, Равного Села, Бачкого Доброго Поля, Бечею, и можем повесц же людзе уж надосц упознати з мою дїял-

Славко Папуґа у своїм амбиєнту после роботи у „Витамиксу”

носцу. Роботи єст вецей кед хвиля красна, можебуц вжиме и у фебруару єст найменєй, алє гевти други мешаци сом анґажованши – гвари Славко. За тоти два децениї кельо роби, вибудовал себе одвитуюции просториї и купел потребни машини. Окрем тей роботи, Папуґова фамелия пред трома роками ше почала занїмац и зоз пчоларством, то им ше попачело, та збогацели свой фонд и нєшка маю 25 кошнїци. – И я и супруга ориєнтовани ґу природи, прето нам ше робота з пчолами барз попачела и маме намиру розвивац ю и далєй. Тих дньох ми, зоз Здруженя пчоларох и Здруженя ловарох, полєшуєме з баґреном дзепоєдни часци Вербасу. Занїманє зоз пчолами то цошка прекрасне, и цалком войдзе до креви. Ище вше су нам ту, а докмало их будземе селїц на Фрушку гору – бешедую Славко и його супруга Драґана, а до тей роботи ше помали уключує и їх син Александар. Тераз з яри, кед одселя пчоли на Фрушку гору, вец маю и активни викенди у природи. Папуґово тераз повекшую фонд пчолох, предаваю мед и прополис, а понеже Славко ма и вельо роботи у роботнї, їх роботни дзень длуго тирва. А. Маркович

РУСКЕ СЛОВО 17

КУЛТУРА И ПРОСВИТА ПРИРИХТОВАНЯ ЗА ЗАКОНЧУЮЦИ ИСПИТ У КОЦУРСКЕЙ ОСНОВНЕЙ ШКОЛИ „БРАТСТВО-ЄДИНСТВО”

УЧИЦ ЗА ЦАЛИ ЖИВОТ Пишу: Танита ХОДАК Олена ПЛАНЧАК-САКАЧ

„Фаховци гваря же кед ше дацо учи и кед ши пририхтани же ци тото цо учиш будзе требац до конца живота, вец твой мозоґ иншак и памета тоту лекцию, бо зна же твой циль запаметац занавше, а кед ти себе уж напредок повеш же ци то будзе требац лєм по контролни, вецка ше то швидше и забудзе” – гвари Славица Байор, директорка коцурскей основней Школи

В

ельо раз школяре кед уча даяку лекцию, уча ю лєм за при тим, єст и школяодвитованє або за контролни, и после того ю забуду, рох хтори обчекую же як кед би им нїґда вецей нє требала. Кед школяре уж у годни шицко научиц пиятей класи знаю же им даяка часц ґрадива будзе тре- на тей пририхтуюцей бац за закончуюци испит, вец тото лєпше и длужей па- настави, алє то нє так. – Школяре треба же метаю, нє уча лєм за контролни або за одвитованє, алє уча же би тото знанє було тирвацше, понеже знаю же го би и дома вежбали зоз збиркох цо маю за ознова буду мушиц даґдзе репродуковац. Школяре ше, практично, уж од пиятей класи при- пририхтованє, и вец рихтую за закончуюци испит, а як гвари директорка тото цо им нє ясне, наБайорова за нїх лєпше же би мали циль и же би знали ставнїк им розтолкує на пририхтуюцей настави, бо нє мож на пририхтуюцей настави шицко до деталя толкоже им тото цо уча буд зе ище дараз требац. вац, пририхтуюца настава ту лєм же би – Примаци испит ма три часци, маценаставнїк потолковал школяром тото цо рински язик, математику и комбиноваим нє ясне, и тото цо им идзе чежше. Дуни тест. На комбинованим тесту обламам же школяром нє потребни приватни пена история, ґеоґрафия, хемия и фигодзини попри тих пририхтуюцих годзизика, так же шицки тоти наставнїки нох у школи. На интернету, поведзме, маю шедли и вєдно ше догварели же кеди тести хтори можу робиц, и такой достаню хто будзе тримац пририхтуюцу настарезултати же цо поробели добре, цо нє. ву. Направели розпорядок же би ше нє Значи, можу на вецей способи дойсц до случело же у исти час школяре маю Славица Байор добрих резултатох, лєм кед су стварно загодзини з двох предметох. Кажди наставнїк обвисцел школярох кеди будзе пририхтуюца на- интересовани шеднуц, виглєдовац и учиц – гварела Байорова. става – гвари Байорова. Проблем же нє шицки школяре приходза на пририхтуЯК ШЕ ШКОЛЯРЕ ПРИРИХТУЮ юцу наставу, а за нїх би було добре же би поряднє приходзели, бо тота настава пре нїх орґанизована. Годзини – Почала сом ше пририхтовац, робим задатки зоз збиробовязни, алє ше нє водзи евиденцию, и школяре нє доставаю нєоправдану годзину кед нє приду, та прешлих кох цо зме достали и учим шицко. Ходзиц и на пририхрокох було школярох хтори нє приходзели поряднє. По- туюцу наставу, а плановала сом и приватни годзини зоз математики, бо ми тото дакус нє идзе, та попри того цо учиме у школи, ище дополнїм пририхтованє. МатематиДЗЕ ШЕ СЦУ УПИСАЦ ка ми будзе найчежша, ту єст вельо формули хтори мам КОЦУРСКИ ШКОЛЯРЕ запаметац, а и история, пре паметанє рокох. Найлєгчей– Попри интересованьох, на вибор школох уплївує ша ми будзе биолоґия, бо то любим, и пачи ше ми. Ище успих у школи, родичи, дружтво, финансийни фактонє знам на цо ше упишем, алє сиґурно будзе штиророчри, значи чи маю можлївосц пойсц даґдзе далєй, чи на школа – гварела Марта Малїк. муша буц ту у околїску. Медзитим, школяре у нашей – Почали зме ше помали пририхтовац у школи, а дома школи ище вше нє знаю цо сцу уписац. Затераз найше намагам кажди дзень голєм дакус учиц. Тераз були вецей интересованя при хлапцох єст за штредню техзмаганя, та сом ше баржей на нїх фокусовала, алє углавнїчну школу „4. юлий” у Вербаше, а за дзивчата до ним робим задатки зоз збирки з дня на дзень. Приватни ґимназиї, економскей и медицинскей школи. Даскегодзини нє будзем брац, нє так любим кед ми дахто польо з нїх ше интересує и за програмованє – гварела мага, волїм сама посцигнуц дацо и научиц, та и кед би то Мариєта Буила, школски психолоґ.

18 РУСКЕ СЛОВО

15. АПРИЛ 2016.

КУЛТУРА И ПРОСВИТА нє було досц, знова бим ше цешела, бо би то бул лєм мой успих за хтори сом заслужна. Кед у питаню примаци, думам же будзе вельо нервози и же будзе дакус напарте, алє нє думам же будзе таке барз чежке. Сцела бим ше уписац до медицинскей, а нє сиґурна сом ище. Нє розумим чом ше при упису нє будзе раховац боди зоз змаганьох. Я думам же школяром тоти боди були мотив же би вецей учели, а тераз нє буду мац мотив за змаганє. И я тераз кед була на руским и на сербским язику на змаганю, та ми так шицко єдно було чи освоїм даєдно место, праве прето – гварела Марияна Мали. – За примаци зме ше уж шицки почали рихтац, пошвидко будземе мац и пробни примаци же бизме видзили як то шицко ма випатрац, а и пририхтуюци годзини почали. Особнє нє ходзим на приватни годзини. Учим и сама дома, та озда ми будзе досц за добри успих. Найвецей ше боїм од математики, гоч сом одлични школяр. Тоти задатки зоз збирки нє випатраю таки чежки, алє заш лєм мушим учиц. Я ше жадам уписац до ґимназиї, лєм ище нє знам чи сцем путовац кажди дзень, чи пребувац даґдзе – гварел Марко Буила. – Зоз пайташами вельо бешедуєме о примацим, а тиж так и о тим же дзе ше предлужиме школовац. Вельо нам помагаю и совитую нас наставнїки. Я ше уж почал пририхтовац, по збиркох сом розпатрал задатки, тераз зме, наприклад, мали змаганя з руского и сербского, та сом и тоти тести опатрал. На пририхтуюци годзини ходзим, алє на приватни годзини нє будзем ходзиц. Думам же ми тото цо научим у школи и дома будзе досц. Найвецей уваги пошвецим рускому и математики, а тот комбиновани тест ми ше видзи лєгчейши, питаня ми таки лоґични. Школованє бим сцел предлужиц у технїчней школи „4. юлий” у Вербаше, на транспортним напряме – гварел Давид Кулич. – Зоз розпорядком пририхтуюцих годзинох хтори нєдавно направени зме почали од того тижня, так же кажди предметни наставнїк ма свой термин през тидзень, а я як наставнїк руского язика ше мам з дзецми находзиц раз до тижня. Попри тих пририхтуюцих годзинох, ми тиж так и порядни годзини руского максимално хаснуєме на пририхтованє за закончуюци испит. Мнє ше особнє видзи же то шицко барз обсяжне и напарте за дзеци, алє думам же ше до половки юния усвої тото ґрадиво хторе ше ма найсц на испиту – гвари Снежана Шанта, наставнїца руского язика. ФАХОВЦИ О ЗАКОНЧУЮЦИМ ИСПИТУ Терашнї школяре досц шлєбоднєйши, поровнуюци их зоз прешлима ґенерациями, гвари Мария Сакач-Фейса, педаґоґиня у коцурскей Школи. Дзепоєдни школяре цо маю през цали рок трему, та ю маю и на закончуюцим

ПОМОЦ У ВИБЕРАНЮ ПРОФЕСИЇ Кед у питаню вибор школох, школяре тераз маю нагоду робиц тести за професийну орєнтацию. Правда, нє у Коцуре, алє можлїве го задармо зробиц у Вербаше у Оддзелєню националней служби за обезпечованє роботи. Школяре можу самоинициятивно пойсц, у ґрупох ше тестираю, и вец маю индивидуалну бешеду, дзе дознаю резултати тестох. То велька помоц кед школяре нє знаю цо сцу уписац. 15. АПРИЛ 2016.

испиту. Гевти цо сцу добру оцену заробиц, та су у страху кед нє буду мац достаточно боди, же ше вец нє годни уписац до тей школи цо жадаю. Тераз будзе дакус иншак, бо школяре хтори буду мац менєй Мария Сакач-Фейса як 50 боди нє годни ше уписац до штиророчней школи. Гевти школяре цо нє були вредни през цали рок зоз тим на даяки способ буду покарани, бо нє годни уписац тоту школу цо сцели, алє лєм тоту цо можу. – Думам же тоти закончуюци тести єдино зоз того боку позитивни же тераз школяре обновя шицке ґрадиво, та им будзе хасновац за штредню школу, да маю якишик початок. Особнє думам же би було найлєпше най ше ранґираю лєм на основу успиху, та би ше у цеку школованя строгше оценьовало и було би реалнєйше як цо то тото цо ше роби тераз зоз тима закончуюцима испитами. Скорей бим була за тото же би ше школяром таки типи задаткох давало през школованє, значи у контролних, писмених и усмених, яґод лєм на концу рока их витестовац. Значи нє лєм таки задатки, цо их напамят мож научиц, алє таки задатки за роздумованє, як цо то практикуєме у нашей школи уж єден час – гвари Сакач-Фейсова. И школяре и наставнїки розчаровани же ше на закончуюцих испитох нє буду раховац боди зоз змаганьох. Ша, то исто вредзи, гвари Сакач-Фейсова и труд и успих, и час. То вшелїяк нє поправдзе. Вона дума же би ище требало и материялно наградзиц школяра и наставнїка хтори посцигню даяки успих на змаганю. – Школяре хтори одлични и хторим важне же би ше образовали то озбильнєйше похопюю, и баржей ше пририхтую за закончуюци испит. За дакого испит то обтерхованє, а за дакого нє. То шицко завиши од дзецка, и од фамелиї, кельо их родичи прицискаю же би були одлични, же би посцигли цо лєпши успих. Тоти цо им важне їх образованє роздумую у тим напряме, а тоти Мариєта Буила школяре хтори анї у школи нє учели вельо, тому нє даваю вельку важносц. На концу, понеже ше за покладанє закончуюцого испиту достаточне на нїм лєм зявиц, дзецом то нє таке стресне. Значи, гоч маю нула боди, заш лєм прейду. Кому нє важне же до хторей школи ше упише, тому то нє велька бриґа – гвари Мариєта Буила, школски психолоґ. Нєшкайши осмаки свою улогу матурантох озбильно похопели, вони дибре знаю же су найстарши у школи, так же ше у тим барз добре знаходза, гвари Буилова. Школяре наисце информовани, а шицко цо нє знаю, знаю дзе можу найсц. Интернет добре средство же би ше дошло до информацийох, нє так як скорейши ґенерациї, пред, поведзме 10 роками. Теди школяре були дакус страцени, а тераз им шицко сервиране. ■

РУСКЕ СЛОВО 19

КУЛТУРА И ПРОСВИТА ПРЕМИЄРА ПРЕДСТАВИ „НЄЛАПШНИ ШАРКАНЬ” У ДЮРДЬОВЕ

ПРЕЗ СИМПАТИЮ ДО ПРИЯТЕЛЬСТВА Нова дзециснка драмска представа „Нєлапшни шаркань” внєдзелю, 10. априла, премиєрно виведзена у дюрдьовским КУД „Тарас Шевченко”. На основи текста Мирослава Настасиєвича, любовну приповедку у дзецинстве єдного нїжного шарканя и його страхох, алє зоз красним порученьом дзецом возросту основней школи режирал Яким Чапко. Знаходлївосц шарканя, главного дїяча ґлумел Иван Хромиш од котрого ше скоро шицки жителє твердинї бали, бо є вельки и пуща огень з устох. Гоч бул шлямпавко, до конца ше виборел видзиц красну принцезу. Нїжну и правдолюбиву принцезу ґлумела Єлена Мудри, до котрей, пре велїх жительох у тверднї, шаркань нє мог лєгко дойсц. У тим го препречовал безстрашни принц котрого ґлумел Лука Кухар, знаходлїва и гамишна пестунка Мария Горняк и осторожни княз Иван Скубан зоз своїм стражаром Мирославом Маряновим. Двобой медзи шарканьом и принцом провадзели шицки жителє твердинї, а преношела го глашнїца Желяна Такач. Як приповедка почала кулминовац, так бешедлїва кухарка Милица Михальовски и правдолюбива кухарки Аня Хромиш, пекар Сима Михальовски и дзецко з твердинї Елеонаора Винаї почали бранїц шарканя. Теди го принцеза прилапела и вон остал при нєй, як товариш и любимец. Вона у нїм видзела щиросц и доброту, гоч бул вельки и розпирсковал огень на шицки боки. Шаркань нє похопел траґично нєуспих у любови, алє остал поцешени же зоз симпатию на красни способ останє товариш. Способ виводзеня и гумору прилагодзени ґлумцом возросту од оводи по шесту класу основней школи. – Задовольни сом зоз виводзеньом представи, а з часом дзеци буду вше убавенши на бини. Почали зме ю рихтац початком рока и порядно отримовали проби, а

текст зме мушели кущик и кориґовац, бо було заинтересованих котри ше жадали приключиц ґу ґлумцом. Дзеци на тот способ пестую руски язик, гварел режисер Яким Чапко котри ше на тот текст одлучел, бо, уж на вецей заводи обрабял шицки нашо тексти за дзеци того возросту. Текст на руски язик преложела Блаженка Хома Цветкович, драматургийно обробела Звездана Шарич, а за сценоґрафию, костими, музику и шветло остарали ше члени Управного одбору Дружтва. Витворенє дзецинскей представи финансийно потримало Дружтво и Општина Жабель. Шлїдуюце виводзенє будзе 19. априла на Мемориялє у Руским Керестуре, потим у Вербаше и Новим Садзе, а планую, як и потераз, нащивиц цо вецей нашо места. С. Барань

НА 13. ФЕСТИВАЛЄ ВОЙВОДЯНСКЕЙ ТАМБУРИ У АДИ

ВИКТОР ХРИН ДЗЕЛЇ ПЕРШЕ МЕСТО Школяр штвартей класи Школи за основне музичне образованє (ШОМО) Кула Виктор Хрин (6. класа Основней школи) з рускокерестурского Оддзелєня, на тамбури прим зоз 95,33 бодами дзелї перше место у своєй катеґориї на 13. Фестивалє войводянскей тамбури, хтори 6. априла отримани у Ади. Виктор ше змагал у конкуренциї 11 школярох, зоз войводянских му-

20 РУСКЕ СЛОВО

зичних школох, наступел з двома композициями по шлєбодним виборе, а за змаганє го пририхтала наставнїца Геленка Гарвильчак. На змаганю у Ади успишни були и Дияна Чуде и Марко Алексич зоз Кули, котри завжали перше и друге место у категориї пиятей класи, а обидвоїх пририхтал наставнїк Владимир Медєши. М. А. 15. АПРИЛ 2016.

КУЛТУРА И ПРОСВИТА ОТРИМАНИ ДВАЦЕЦ ПЕРШИ „БАМБИ ФЕСТ”

ШВЕТО ТВОРЧОСЦИ И РАДОСЦИ НАЙМЛАДШИХ

Традицийни 21. „Бамби фест” програма дзецох зоз керестурскей дзецинскей заградки одн. оддзелєня „Цицибан” отримана 7. априла у Велькей сали Дома култури, а у рамикох означованя Дня Установи ПУ „Бамби” зоз Кули. Наступели дзеци зоз пейц воспитних ґрупох, од наймладших (обданїщових) тророчних, по предшколски дзеци, а пририхтали их виховательки Блаженка Мецек, Оленка Русковски, Наташа Настасич, Емилка Костич и Ксения Вучкович зоз сотруднїцами. На удатней и симпатичней програми у живописних костимох и веселей сценоґрафиї, дзеци прейґ рухох на музику, драматизациї, та музичней драматизациї и рецитацийох представели часточку своєй роботи у тим школским року. Дзепоєдни з нїх наступели и як члени Музичней секциї и Малей школи анґлийского язика хтори робя при дзецинскей заградки под руководзеньом Татяни Фейди и Сандри Надь. Конферансу водзели школярки ґлумици-аматере Ребека Семан и Яна Настасич, хтори з малима сценскима диялогами наявйовали учашнїкох. Музични сотруднїк програми бул Сашо Палєнкаш, а Дом култури обезпечел салу, хтора и на тот завод була преполна зоз одушевену публику. Програму провадзели и представительки Установи „Бамби” з Кули директорка Весна Йовович и єй заменїца Снежана Булатович котри окреме похвалєли програму керестурских дзецох. А же и тота програма традицийно була и визуелно атрактивна, весела и розбавена

як и сами дзеци, заслужне и барз добре сотруднїцтво вихователькох з родичами дзецох, понеже и вони на роботньох помагали у вирабяню костимох. Но чкода же бина нє була адекватно озвучена, идеално би було з микрофонами од горе, бо на заводи нє було чуц анї розумиц малих учашнїкох кед ґлумели лєбо рецитовали. Як „Бамби фест” зоз свою длугу традицию потвердзел, постал одлична нагода кед першираз на вельку бину станю будуци танцоше, рецитаторе, глумци и шпиваче, та за нїх тоти перши искуства барз драгоцини. Указац ше можу и будуци подобово уметнїки, понеже и подобова вистава малих „бамбийовцох” и того року була виложена у голу опрез Велькей сали Дома култури. М. Афич

У РУСКИМ КЕРЕСТУРЕ БУЛО ЗМАГАНЄ ЗОЗ СЕРБСКОГО ЯЗИКА

МАРТИНА АФИЧ НАЙЛЄПША Мартина Афич, школярка осмей класи ОШ „Петро Кузмяк” у своєй катеґориї завжала перше место на Окружним змаганю зоз сербского язика як нємацеринского, хторе 8. априла отримане у рускокерестурскей Школи. У обидвох катеґорийох змагали ше 18 школяре, а найуспи-

15. АПРИЛ 2016.

шнєйши були керестурски школяре, цо уж постала традиция. Афичова найлєпша од 7 школярох осмей класи, а посцигла и найвецей – 19 боди од можлївих 20, та ше пласовала на Републичне змаганє, хторе будзе 20. мая. У катеґориї осмей класи, спрам числу по бодох друге место нє додзелєне, док треце подзелєли Катарина Бенка зоз Лалитю, та Тереза Будински и Мария-Славка Мудри зоз керестурскей Школи. По числу бодох на републичне ше пласовали и Бенкова и Будинскова. Зоз седмей класи змагали ше 11 школяре

и освоєни лєм три треци места, а подзелєли их Теодора Новакович и Соня Балїцки зоз Школи „Петро Кузмяк”, та Петра Грисбахер зоз кулскей „Петефи бриґада”, а на републичне пойду перши два школярки. Найлєпши школярки наградзени з дипломами, а їх наставнїци Мария Балїнт, Еуфемия Чапко зоз керестурскей, Соня Дюрко Надь з лалицкей и Траянка Янчевски зоз кулскей Школи, достали похвалнїци. З домашнєй Школи змагали ше ище и Санкович Инес з осмей, та Ивана Планчак, Марина Надь, Анамария Няради зоз седмей класи, а змагателє були и зоз школох у Зомборе, Бездану и Купусини з мадярским наставним язиком. М. А.

РУСКЕ СЛОВО 21

ЛЮДЗЕ, РОКИ, ЖИВОТ

З другого боку творчосци:

ИРИНА ГАРДИ КОВАЧЕВИЧ З НОВОГО СА ДУ

ЖИВОТУ СОМ ПОДЗЕКОВНА – РОБЕЛА СОМ ТОТО ЦО СОМ ЛЮБЕЛА Пишe: Славица ФЕЙСА

Дюра Папгаргаї зробел барз добре кед Ирини Гарди Ковачевич гварел – пиш! Бо, з таку богату мрию яку мала, з таку любопитлївосцу и шицким тим добрим цо у себе ношела, писала нєнадрилююцо, єдноставно, а духовито. Алє нє лєм на полю литератури освоєла майсторство у тим цо робела. Добре познате же то робела, и ище вше роби, и у новинарстве. З другого боку творчосци и єй живот здабе на тото цо з пирком цали час виписовала

Б ПОЧИТУЄМ СВОЮ НАЇВНОСЦ – Славица найстарша, була мацерова, Златица наймладша, под скору би ше уцагла (як и мой унук) – оцова, а кед ше родичом опитали, а чия Иринка? – Га, вона сама своя”. ” А мнє так одвитовало. Свою самостойносц нательо почитуєм же, дахто би повед же то грих. Допатрам свою наївносц – наївне патренє на швет. Я нє можем задумац же швет нє добри и о тим бим могла нашироко бешедовац – гвари Ковачевичова.

22 РУСКЕ СЛОВО

ула сом злєкнуте, нєлапшне и розплакане дзецко. Так ше паметам и так ме паметаю. И од лабди сом сцекала, и знаже же сом шестром у бависку завадзала. И нє лєм у бависку. Старша шестра ми велї роки познєйше гуторела: „Мала ши густи кандрасти власи, а я це мушела чесац, знаш як ши ме нервирала!” – почина Ирина Гарди Ковачевич приповедку о дзецинстве, о родичох, шестрох, о селєню и о тим як ше найволєлєла сама бавиц. Гнєтка ю находзели за приклєтовима дзверми, або у шивацей машини, дзе часто после бависка заспала нєзнаюци же у обисцу алармантни стан: шицки закукую до каждого куцика и глєдаю биловласе кандрасте дзивче. Була любопитлїва. Накадзи мала нагоду, през кажди „дуґов” на прощу закуковала до люцких обисцох. Барз любела хижи з нїзкима облаками. Вец шицко могла ошацовац. Гардийово були без жеми, та ше по Другей шветовей войни вєдно з другима Керестурцами нашли на драги до Нового Орахова. – Мойому оцови ше там нє спачело. Нє могол витримац же є дзешка у хлїве з жену и троїма

дзецми, та зме ше врацели. Оцец пошвидко достал службу у комуналней фирми у Червинки, и я ше з моїма шестрами, старшу Ярославу (Славицу) и младшу Штефанию (Златицу) вчас стретла з иншаку културу – памета Ирина слички зоз живота кед мала лєм штири роки. КУЛТУРОЛОҐИЙНИ ШОК – Добре знам же ме сушеда у Червинки понукла з рейтешом зоз сиром, (а я таки найволєла), та кед сом до ньго закушела, а вон слани! Я себе вериц нє могла. Так исто ми було чудно же накадзи зме ше приселєли мац себе сама ушила шмату по горе, зруцала ше бо ше у Червинки широки сукнї нє ношело. Патрела сом на ню, и паметам же ми випатрала як люцка. А и пачела ше ми.... И нам тром ушила єднаки шмати. Можеш думац яке то було вельке кед зме ишли аж до сликера сликовац ше у тей истей Червинки – гвари Ирина. У новим штредку Гардийово остали три роки, а вец ше ознова врацели до Керестура. 15. АПРИЛ 2016.

ЛЮДЗЕ, РОКИ, ЖИВОТ Дзивчецу у першей класи то бул ознова шок, ша праве добре по сербски научела. Но, живот зоз собу принєсол и велї предносци превжати з другей култури. – У Червинки було струї, та мац наглас читала Джонса, Дикенса.., та и я здобула звикнуце читац. А кед зме ше врацели, Ганча Рацова у Керестуре робела як библиотекарка, та вше мацери под ручнїчок дала даяку кнїжку. Сушеди мацер огваряли же нїґда нє ма кеди при нїх шедзиц, а вона ше скривала и читала Пушкина, Турґенєва и Чехова за хторого знам же ше мацери окреме пачел – добре памета Ирина хтора вец брала кнїжки од мацери и читала. И СТРАЦЕЛА СОМ, И ДОСТАЛА После основней школи єден рок ходзела до Ґимназиї, алє ше школа реновирала, та Гардийова предлужела школованє у Економскей. До ґод могла, до школи ходзела на бициґли хтору перше мушела заробиц на наднїци. Так було. – Хто зна прецо то було добре. Я нє бавела одбойку, нїч, и добре же сом ше физично на таки способ рушала. А кед слово о науки, мойо родичи знали же нє будземе мац достойни живот кед ше сами о себе нє остараме. Ми ше секираме нєшка пре дзеци, пре тото, або гевто, а я зоз шестру нє раз спомнєм яке мацеринство було нашей мацери кед пришла з поля, а ми три як жабчата чекаме. Треба нас накармиц. Кельо то труду требало у такей ситуациї защициц нас? Док ше вона о тим старала, оцец бул розположени приповедац нам приповедки, положиц на ґринґи... Барз нас любел. Мац му сто раз гуторела най себе купи шорову кошулю, а вон вше одповед – куп дзивчатом. И наисце нас приберала. Кед сом одросла, було и же сом ше и гнївала на оца. Вше гуторел же лєм розруцуєме пенєж. А я знам, як же вон и могол розумиц нови часи? Аж кед сом ше одала, видзела сом и други файти тих одношеньох. Вельо ту було збиваня, бо нє було так як я у моїм обисцу научела. А на другим боку, нє знам хтори би Руснак повед: „Гайде, идземе по твоїх родичох и одвежеме их там и там”. Я можебуц дацо страцела, алє я ту и достала – прешвечена Ирина хтора ше за Божидара Ковачевича одала на Крачун 1971. року. Уж робела у „Руским слове”, а ище вше ходзела покладац испити до Суботици. Дюра Папгаргаї єй раз гварел: „Дзе пойдзеш, ша най иду покладац тоти цо ше розумя до економиї, а ти ше пошвец поезиї”. И мал право. Ирина доконца нє дипломовала на економиї, алє Югославянску литературу на Филозофским факултету. Була одвичательна, поробела цо мала и пошла. Так було и кед покладала закончуюци испит. Погуторела

Шицки три дзивки мац поновела

15. АПРИЛ 2016.

Теди кед ше одала за Божидара

З унуками нїґда нє допито

цо мала и ишла далєй. Дома ю чекало тримешачне дзивче хторе надойчела и пошла на роботу. Явели єй же дипломовала. Була новинарка, и главна и одвичательна редакторка, и редактор култури у „Дневнику”... Писала, и ґлумела, и ознова писала и ище вше тото роби. Прето, гвари, же є животу подзековна, бо робела тото цо любела. – При людзох на роботи сом почитовала одвичательносц у роботи. Баржей сом ценєла кед ми новинар принєсол окончену роботу. На нєщесце, тоти цо мали таланту, часто нє мали одвичательносц. Но, нє можем ше поносовац, бо сом им шицким подзековна. Робела сом з добрима людзми, и тото цо я нєшка, то и вони. Путовало ше, одходзело на терени, дружело, дискутовало... Мой чловек бул дипломовани статистичар, а вец финансийни полицай и вше ми завидзел на роботи. Вше ше му видзело же тото цо я робим интересантнєйше. А я задовольна, гоч сом цалого живота якошик на два конци застругана. Школовала сом ше, алє сом мушела себе и зарабяц, фамелию сом мала и мушела сом робиц. Кед фамелия одросла, мойо родичи пошли до Нємецкей дзе були при моїх шестрох седем роки. Кед ше врацели, нєодлуга охорели, а я єдина була ту. А тераз унучата и ми двойо з Божом, заш на два конци. ЦО ДО ДЗЕЦИНСКЕЙ ДУШИ ПОШЕЄШ – ВИКВИТНЄ – Геленка Канюхова гварела вельку правду же ше найбаржей виплаци до дзецох инвестовац. И я ше з ню складам и тримам же цо ґод ши пошал до їх души, воно раз виквитнє... До дзецох треба укладац кельо лєм мож, алє их и пущиц най иду по своєй драги – предлужує Ирина о своїх найблїзших. – Мойо дзивки ме дакеди рознїжа кед препознам же сом им нїґда нє гуторела о тим або гевтим, алє сом ше озда так справовала, та ше и вони нєшка так справую. Обидва мали нагоди буц у иножемстве, алє ровно єднак ґравитирую коло мнє. Вше сцели цо скорей висц з обисца, а нєшка ше мойо сушеди чудую же обидва приходза нєнаявено. Зайду, приду ше наєсц, або побешедовац, лєгню одпочинуц, змию ше док чекаю же бим напражела бухти... Заходза и їх дзеци, и мойо жецове и нашо обисце чувствую як їх дом. Барз любим же сом то посцигла, а руски язик, руску културу тримам як свой дом. Тото цо ми шмишне то же ше вше баржей вони о мнє стараю. И волаю ме вшадзи, до Сеґедину, Заґребу, до Чарней Гори... Щесце же можу и же любя мою увагу... А кед нє з нїма, вец одпутуєме вєдно з Божом. Гоч дзе, и гоч кеди. Любиме обидвойо путовац. У ташки вше найнужнєйше, и даяка кнїжка, приповедки хторим ше тераз врацам. Мам у себе тоту исконску потребу препознац себе, свойо чувства и чувства других особох. На концу концох – шицки ми под скору кирваву єднаки.■

РУСКЕ СЛОВО 23

ЛЮДЗЕ, РОКИ, ЖИВОТ СТРЕТНУЦЕ З АНУ РАЦ З РУСКОГО КЕРЕСТУРА

УЖ ВИСТАЛА И ЄЙ КОНЇЦА Пишe: Мария АФИЧ

Нєодлуга у Руским Керестуре будзе подзвигнута зависа на ище єдним Драмским мемориялє Петра Ризнича Дядї. Єдна з тих цо роками давала значне доприношенє у його витвореню, чи як ґлумица, чи як член Орґанизацийного одбору, то и Ана Рац

И

ще як школярку у першей повойновей рускей Ґимназиї професор музики Ґера вибрал ю шпивац до хору зоз старшима. Були то єй початки у аматерскей дїялносци у керестурским културним живоце, хтора тирвала коло шейсц децениї. – Накадзи по войни формоване Дружтво „Гавриїл Костельник”, я ше учленєла. Попри хору хтори теди робел з прервами, почала сом танцовац и у фолклорней секциї, а була сом и соло шпивачка. Нє прето же сом була найлєпша, алє таки були околносци. З керестурским оркестром ше знїмало народни шпиванки у Радио Новим Садзе хтори почал робиц за 29. новембер 1949. року – памета Ана. – Теди ше знїмало „на живо” и случело ше раз же треба почац шпивац, а я забула текст. Випатра же сом ше злєкла. Треба почац, а я нє знам слова... Но, якош ми у остатнєй хвильки пришло на розум, и до конца добре випадло. Як приповеда наша собешеднїца, шпивац и танцовац барз любела, та у фолклору була активна по свою одаванку. Ма красни памятки з наступох на смотрох. Шпиваню остала вирна ище велї роки и то у славним керестурским мишаним хору хтори бул масовни и зоз шпивачами добераних женских и хлопских гласох, а водзени з дириґентску руку тедишнїх наших найлєпших дириґентох: Якима Сивча, Иринея Тимка, Витомира Бодянца... – И у хору сом наисце з уживаньом шпивала, а верим же и шицки други члени. Були зме зложни, наступали вшадзи, и на смотрох, голєм седем раз на покраїнскей у Руми, и посциговали найвисши резултати. Велї нашо шпиванки остали тирвацо зазначени у Радио Новим Садзе – здогадує ше Рацова и аж видно як єй прето мило. ДЯДЯ Ю ВИБРАЛ ҐЛУМИЦ

По законченей нїзшей ґимназиї, наша собешеднїца ше предлужела школїц у тедишнєй шеґертскей Школи у привреди, дзе ше учела за тарґовца и шеґертовала три роки. О єден час почала робиц на вецей местох, а вец у

24 РУСКЕ СЛОВО

администрациї у тедишнїм Польопривредним комбинату дзе и закончела свой роботни вик. Роками робела на обраховйованю особних доходкох. – То була барз вичерпююца робота дзе требало мац добру концентрацию. Остатнї роки пред пензию, до хторей сом пошла 1990. року, у Нишу сом закончела компютерску обуку, та ми вец було лєгчейше робиц. Но, после такей роботи, активносци у култури ми були як єдно вельке розтерхованє – здогадує ше наша собешеднїца. Док ище як млада шпивала у хору, у театралней дїялносци теди робел наш визначни режисер Петро Ризнич Дядя. – Вон нас видзел у хору, фолклору, а позберал нас и до театра, хто му за яку улогу одвитовал. Попачела ше ми и тота уметносц, та сом у нєй найдлужей и остала. Назберали ше сиґурно вецей як 30 рижни представи. Найпаметлївши ми на початку 50-тих рокох прешлого ви ку – „За врача не бла го”, „Ґубер ня”, „Ви бер на”, „Карчма на главней драги”, „Суєта”, „Мартин Борула”, „Пан ловар”... Познєйше „Поп Чира и поп Спира”, „На дну”, „Опера за три ґроши”, „Вистата конїца”, „Женїдба” и велї други. 15. АПРИЛ 2016.

ЛЮДЗЕ, РОКИ, ЖИВОТ На питанє хтора єй улога наймилша, Рацова гвари же найволєла улогу Леонтини у фалаце „Пан ловар”. – Наймилши ми драмски представи, бо я баржей драмска ґлумица, гоч зме драми бавели найменєй, а найвецей комедиї. Думам же ми барз добра була и улога Еми у „Вистатей конїци” дзе зме зоз Миколом Скубаном Соцкийом як Емилом, бавели остарених супружнїкох и родичох котри даремно обчекую же би их з далєка нащивели дзеци и унуки. Тоту драму написал и режирал Дюра Папгаргаї. Робело ше дома, у ньго, пре цихосц, и тоту улогу сом найлєпше могла порихтац. Можебуц прето же зме лєм двойо ґлумели, або пре сам драмски текст хтори ми, як гварим, найбаржей одвитовал – виноши свойо думанє Рацова. Ана барз любела знїмац и радио-драми и у велїх участвовала. Окреме єй мила и паметлїва тота цо знята по кнїжки Мирона Жироша „Мили сину мой”, хтора була и на Фестивалу у Охриду. У ТЕАТРЕ НАЙДЛУЖЕЙ ВИТРИМАЛА Як потвердзує Рацова, у повойновим театралним живоце у Керестуре, кед ше рихтало забави, участвовали и векшина просвитних роботнїкох. Ана памета же бавела и з професором Гавриїлом Надьом, Якимом Сабадошом и другима. Теди ше велї опробовали у тей аматерскей дїялносци, но лєм дзепоєдни остали и витримали велї роки. Кед ше основало Аматерски руски театер „Дядя”, помали ше оформйовал и стаємни ансамбл славних ґлумецких леґендох як цо бул Соцки, Витомир Бодянец, Юлин Стрибер, Ґача, и други, а дзепоєдни и нєшка ґлумя як Янко Рац, и уж вецей нє активни Янко Гудак. Єдна з тих цо найдлужей витримала од женох-ґлумицох то и наша собешеднїца, а у Театре з ню тиж робели и Афка Рамачова и Ана Дудашова. – Барз ми крашнє було робиц и з младшима хтори приходзели, як Мижо Варґа, Михайло Зазуляк, Емил Няради, Ненад Канюх, Сенка Макаї Орос, Снежана Малацко. Вони, як знаме, и нєшка ядро нашого Театра, но видзи ми ше же нєт досц младих ґлумцох. ПАМЯТКИ ЗОЗ СРИМУ Попри моцного аплаузу, єдна з наградох аматером то вшелїяк и путованя. Дзекуюци своїм анґажованьом и

15. АПРИЛ 2016.

ДОМ КУЛТУРИ БУЛ ЄЙ ДРУГИ ДОМ – Гоч сом мала досц чежку и одвичательну роботу, пред пробу сом ше мушела добре одпочинуц. Анґажованє у хору и театре ми було єдно вельке розтерхованє и уживанє, гоч требало и тексти учиц и буц добре сконцентровани, а Дом култури ми бул други дом. Барз зме були зложни и думам же нїкому нїч нє було чежко, бо зме були млади. Кед зме даґдзе ишли, вше то було шпиваюци... Того року наполнїм 85 роки живота. Гоч знам же сом вецей нє способна за таки роботи, научела сом на дружтво, гоч, и того дружтва уж вецей нєт. Так сом звикла на таки живот, же ми тераз барз хиби – щира Ана Рац.

наша собешеднїца нащивела велї места у тедишнєй Югославиї, алє и у Словацкей и України дзе наступала зоз хором и театром. – З хором зме були у Призрену, а барз паметам наступ у Баня Луки дзе нам наисце барз кляпкали. Голєм седем раз зме були найлєпши на републичним фестивалу аматерских театрох у Требиню дзе зме радо одходзели. Прекрашнє було и у Словацкей дзе нас примали як своїх – памета Ана, гоч од шицких госцованьох найбаржей визначує вчасни период у Театре, кед одходзели госцовац до Сриму. – Каждого року зме з представами обовязно ишли до Сриму, а найчастейше до Бикичу, дзе теди робел учитель Михайло Ковач. Були зме дараз и у других сримских ме стох, часто и у Петровцох, кус менєй у Миклошевцох. И там зме були як дома. Познате же Сримци го сцолюбиви, та и ми тото нє раз дожили. За свойо анґажованє у култури, панї Ана Рацова достала и велї припознаня од општинских „Зарйох” по покраїнски „Искри култури”, достала и металию од Тита... Ище пред 10 роками була активна и помагала у Театре. А вец представи провадзела лєм зоз публики. Два роки, пре здравє, провадзи их лєм на ТВ екранох. Уж вистала и єй „конїца”, (парафраза єдней з представох у хторей бавела). Алє у нєй и далєй живи велї прежити, красни памяки. Чува их и ознова пребера по думкох... Од кеди остала без супруга, за памятки ма найвецей часу. ■

РУСКЕ СЛОВО 25

ДУХОВНИ ЖИВОТ КАЛЕНДАР И ОДРЕДЗОВАНЄ ДАТУМА ВЕЛЬКЕЙ НОЦИ

БОГА МОЖ СЛАВИЦ И ПО СТАРИМ, И ПО НОВИМ

Пише: Мирон ГОРНЯК КУХАР

У

Установене же ше Пасху будзе преславйовац на основи трох принципох: же будзе на першу нєдзелю, после першого полного мешаца, по першей ярнєй ровнодньовици. Искуство указало же зоз уводзеньом нового календара, гоч є точнєйши, мож виволац нєжадани пошлїдки

Апостолским еґзархату за грекокатолїкох у Сербиї хаснує ше стари, юлиянски календар, як и нови, григориянски календар, а то случай и у дзепоєдних державох дзе активна, односно дзе векшинска Православна Церква. Пре розлики у календарох случує ше же ше Вельку ноц дакеди преславює истого дня, а дакеди розлика цали мешац, як наприклад, тото року, цо нєпрактичне. Медзитим, столїтни искуства указали же пременки у календарох у одредзеним дружтве можу спричинїц чежки пошлїдки. Священїк др Борис Холошняй гвари же Пасха або Велька ноц, як ше тото „Швето над шветами” у нас обично вола, було у апостолским и вчасним поапостолским чаше єдине швето у церковним року. Перши християнє котри у перших часох походзели, так повесц, виключно з израїлского народу, тримали по 70-ти рок, а можебуц у меншей мири аж и по 135. рок, з єдного боку, молитвени традициї єврейского народу, а з другого боку нєдзелю як дзень Господнї и спомин „осмого дня тижня”, як дзень кед ше воскреснути Господь указал своїм ученїком, и раз рочно и Нову Пасху котра ше по своїм змисту уж розликовала од старозавитней юдейскей Пасхи. – Понеже по свидоцствох Євангелийох Исус Христос умар и воскреснул у дньох кед и євреє преславйовали їх старозавитну Пасху як спомин ошлєбодзеня зоз єгипетского рабства, и християнє вираховйовали датум своєй Пасхи як и Євреє – толкує о. Холошняй. – Прето и було нє мало християнски заєдїци котри Воскресенуце Исусово славели истого дня як и Євреє, 14. нисана (або авива), то єст 14. дня першого мешаца у року. То були малоазийски християнски заєднїци, котри ше у своєй литурґийней пракси поволовали на традицию апостола Йоана. Други християнє славели рочну Пасху на першу нєдзелю после єврейскей Пасхи. На концу другого вику, кед на римским владическим трону шедзел папа Виктор (одпр. 189-199. рок) усилєли ше намаганя Церкви же би шицки християнє Вельку ноц славели истого дня, та ше пробовало и малоазиятски християнски заєднїци примушиц прилапиц преславйованє Велькей ноци внєдзелю, а нє гоч котри дзень у тижню, кед тот дзень 14. нисан.

26 РУСКЕ СЛОВО

Aдминистративни центер Eґзарахту у Новим Садзе

Професор и паноцец у Бечу о. Борис надпомнул же ше конфликт нательо заоштрел же папа Виктор найстрогше загрожел малоазиятским заєднїцом же их, пре їх нєпопустлївосц, виключи зоз Церкви (екскомуницира). Дзекуюци авторитету и позарядовому закладаню владики Иринея Лионского, котри по родзеню бул з Малей Азиї, до подзелєня у християнским теди швеце нє пришло. Aлє ше анї нє ускладзело преславйованє Пасхи. СЛУНКО И МЕШАЦ Основни проблем бул и далєй тот же Євреє за вираховйованє датума їх Пасхи хасновали такволани лунарни (мешацов) календар котри ма свойо походзенє зоз вавилонского културного стредку, а у Римским царстве ше од часох Ґая Юлия Цезара хасновало слунков календар котри розробени у Єгипту, а котри Цезар 46. року д. р. Х. уведол у Римскей Империї. Лунарни рок бул кратши од слункового, та Єврєеє кажди три роки, а дакеди и два роки, у своїм календаре додавали єден мешац. Тото заш приводзело до того же ше и початок рока у лунарним и слунковим календаре розликовали. Так ознова настала потреба ускладзованя датума Велькей ноци за цалу Церкву. Перши важни крочай зробел владика Анатолий Лаодикийски (†282) котри по походзеню бул зоз Александриї. Вон бул перши у церковней историї котри указал на тото же ше Вельку ноц муши преславйовац после ярнєй ровнодньовнїци, а котра у юлиянским календаре пада на 21. марец. Зоз своїма намаганями владика Анатолий Лаодикийски положел перши важни фундамент за одредзованє дня преславйованя християнскей Пасхи, Велькей ноци. ЄДНИ ИЩЕ ПОСЦА, А ДРУГИ ШЕ УЖ ГОСЦА По словох о. др Холошняя, нєодлуга потим отримани и Перши вселенски собор у Никеї (325. року) на котрим, попри богословских розправох, принєшене и постановенє о шветкованю воскресенуца Христового. Акти Собора ше нє зачувало, алє зачуване писмо цара Константина владиком котри нє були присутни на Соборе. У писме цар 15. АПРИЛ 2016.

ДУХОВНИ ЖИВОТ Константин наглашел, насампредз, же по общим думаню Пасха ма буц преславйована „вшадзи и од шицких” истого дня, бо нєт нїч красше и прикладнєйше як славиц вєдно тот торжествени дзень у котрим доставаме надїю воскреснуца. А вец цар Константин апелує на благорозумносц церковней гиєрархиї и наводзи ю на роздумованє о тим же „нє крашнє и нєпохвалне” кед у преслави Пасхи нєзлагода, та єдни ище посца, а други ше уж госца... „Спаситель нам охабел єдно спашенє...”, пише далєй цар Константин, и заключує же прето на Никейским соборе єдногласно постановене же цала християнска Церква будзе преславйовац найсвятше швето Пасхи истого дня. УСТАНОВЕНИ ТРИ ПРИНЦИПИ – Ґу постановеню же би шицки християнє славели Вельку ноц истого дня додане и постановенє же християнску Пасху нє мож славиц анї вєдно, анї пред єврейску Пасху – толкує о. Холошняй. – Векшина церковних историчарох предпоставя же тото постановенє було принєшене прето же по євангелских шведоченьох Исус Христос воскреснул по єврейскей Пасхи. Значи, одлуку Никейского собора мож накратко висловиц так: християнску Пасху ше будзе преславйовац на основи трох принципох: же будзе на першу нєдзелю, по першим полним мешацу, по першей ярнєй ровнодньовици. Пошлїдки Никейского собору були же ше християнска церква вецей нє тримала єврейского одредзованя датума Пасхи, алє го сама раховала. Александрийска Церква ше у єй рахованю тримала наукових здобуткох атинских астрономох Метона и Еуктемона зоз 432. року пред рождеством Христовим, на основи котрих ше перша ярня ровнодньовица вираховйовала на основи такволаних 19 мешачних и 28 слункових кругох (циклусох). Понеже у 28рочним периодзе днї у тижню падаю ознова на исти числа мешаца, а у 19-рочним периодзе мешачни фази падаю на исти числа мешаца и исти годзини дня, комбинация тих двох цикусох оможлївела досц прецизне одредзованє датума Пасхи.

ПРИЧИНА (ВЕЛЬКИХ) РОЗЛИКОХ Як гварел о. др Борис Холошняй, главна причина прецо преславйованє Пасхи – Велькей ноци – дакеди вєдно, дакеди мала розлика, а дакеди розлика аж пейц тижнї, як того року – у мешачних фазох. Так наприклад, кед перши ярнї полни мешац у григориянским (новим) календаре такой по 21. марцу, то єст такой по першей ярнєй ровнодньовици, вец Велька ноц вчас, а розлика ґу юлиянскому (старому) календару велька. Кед заш фаза полного мешаца нєпостредно пред першу ярню ровнодньовицу прешла, и муши ше, так повесц, чекац нови полни мешац, вец ше случи же Велька ноц и вєдно. Алє треба додац и тото же нови григориянски календар вецей нє бере до огляду датум єврейскей Пасхи, то єст допущує же би ше християнску Пасху славело и пред єврейску. У тим случаю Велька ноц по старим календаре, котри ше и далєй трима того правила Никейского собору и апостолских постановеньох, заш лєм познєйше, то єст внєдзелю по єврейскей Пасхи. 15. АПРИЛ 2016.

Александрийску систему ше вельо роки хасновало у цалей Церкви, алє о. Борис Холошйяй надпомнул же з часом установене же юлиянски календар котри ше хасновало уж 15 столїтия, заш лєм нє таки прецизни и одступа од астрономского єден дзень кажди 128 роки. – У 16. вику витворена розлика аж на 10 днї, а александрийске рахованє першого ярнього полного мешаца 3 днї. То була причина пре котру паКатедрална церква па Григорий ХIII (1572–1585) у Керестуре дал до рукох астрономох ревизию календара и пасхалийох. Року 1582. юлиянски календар присподобени астрономному так же за 4. октобром шлїдзел такой 15, а нови календар достал мено „григориянски”. Дзешецдньова розлика медзи юлиянским и григориянским календаром и тродньова розлика у рахованю першого ярнього полномешачя наросла, як знаме, медзи 16. виком и нашим 21. виком на тринацдньову и штиродньову. Так же и у нашим чаше у григориянским календаре ярня ровнодньовнїца (21. марца) пада 13 днї скорей як у юлиянским, а ґу тому треба додац ище штири днї, кельо юлиянски календар пожнї у вираховйованю першого ярнього полного мешаца – заключел о. Холошняй. СХОПНОСЦ ЧИТАНЯ ЗНАКОХ ЧАСУ Священїк з вельким искуством о. др Роман Миз потолковал же менянє календара вше виволовало векши або менши реакциї, бо народ нє лєгко меня звикнуца и традицию, без огляду на математичну, або астрономску точносц. – У Сербиї и Чарней Гори до гражданского живота уведзени нови календар 1919. року, алє у Православней Церкви остал стари календар по нєшка – гварел о. Миз. – Гоч даєдни православни Церкви (Греческа, Румуния и Болгарска) хасную и служа ше з новим григориянским календаром, у нїх було барз моцни одупераня же би ше уведло нови календар, цо вец резултовало зоз стваряньом сепаратистичних паралелних церковних орґанизацийох, хтори и нєшка исную у Румуниї, Болгарскей и Греческей. Тиж и даєдни Восточни Церкви хтори зєдинєни з Римску Церкву, хасную нови календар (у Польскей, Словацкей, Мадярскей, ЗАД, Канади, Финскей), а даєдни ше ище вше служа зоз старим календаром (Україна, Сербия, Чарна Гора, православни у Нємецкей и др.). По словох о. Миза, нє исную нїяки правни, а ище менєй доґматски препреченя при грекокатолїкох же би ше прешло зоз старого на нови календар. Кажда парохия шлєбодна виберац календар хтори будзе хасновац. У тим треба же би ю водзела роздуманосц и схопносц читаня знакох часу, або, иншак поведзене – яки циль и яки пошлїдки будзе мац така пременка. Бога мож славиц и по старим, гоч нє зошицким прецизним календаре, а зоз уводзеньом нового календара, гоч є точнєйши и прецизнєйши, мож виволац нєжадани пошлїдки и спричинїц зло. Єдно з нїх то видвойованє зоз векшинского обколєшеня, зоз пошлїдками зависно од конкретного контекста. ■

РУСКЕ СЛОВО 27

ОСТАТНЇ ПОЗДРАВ Дня 6. априла 2016. року занавше престало дуркац шерцо нашей милей мацери и баби

ОСТАТНЇ ПОЗДРАВ Дня 6. априла преселєла ше до вичносци наша мила мац, швекра и баба

АФИЇ ФЕКЕТОВЕЙ народзеней Олеар (1926–2016) з Коцура Твою любов и доброту занавше будземе чувац у своїх шерцох. Навики будзеш зоз нами у наших думкох и здогадованьох. Ожалосцени: син Владо, дзивка Мелания, жец Янко, унук Александар и унука Александра Дзекуєме шицким цо ю пришли випровадзиц на єй остатню драгу Спочивай у мире Божим! ОСТАТНЇ ПОЗДРАВ Дня 6. априла 2016. року занавше нас зохабела наша мила нина

Дня 5. априла 2016. наполнєли ше 40 жалосни днї як нас занавше зохабел наш мили оцец, дїдо и прадїдо

ГЕЛЕНА ФУТО народзена Шимко (1933–2016) з Руского Керестура АФИЯ ФЕКЕТЕ ЙОВҐЕН ОЛЕАР – ОНДОВ народзена Олеар (1929–2016) (1926–2016) з Руского Керестура з Коцура Остава нам прекрасна памятка на Вас и потїха же зме мали таку нину, оца, дїда и прадїда. Вично вас буду любиц и ношиц у шерцу Олеарово зоз Керестура: Владо, нєвеста Сенка, унука Весна зоз мужом Кимом и праунуки Андрей и Мартина Спочивайце у мире Божим!

НА ЗДОГАДОВАНЄ Прешли 40 днї як нас зохабел наш мили супруг, оцец, швекор и дїдо

Дзекуєме вам за вашу доброту и любов. Вашо шерцо було нєсебичне, вше сце давали потримовку и велькодушно помоц кому затребало. Нараз остала лєм пражнїна и смуток за вами. Зоз почитованьом и любову навики вас буду паметац син Янош, нєвеста Олеся, и унуки Констанция и Юлия Спочивайце у мире Божим! СМУТНЕ ЗДОГАДОВАНЄ Дня 14. априла 2016. ше наполнєли 40 длуги днї як нас занавше зохабел наш брат и бачи

МИРОН РАЦ (1940–2016) з Руского Керестура Остали лєм красни памятки на час препровадзени зоз тобу. Нїґда це нє забуду: супруга Мелана, син Владо и нєвеста Славка, син Желько и нєвеста Марча, унуки Иґор, Дарко зоз супругу Оксану, Тамара и Мариєта Рацово Вични мир при Богови, спочивай у мире Божим! СМУТНЕ ЗДОГАДОВАНЄ Дня 15. априла ше наполнєли осем роки як вецей нє з нами наша мила супруга, мац, баба и прабаба

ДЮРДЇНКА ХОМА (1940–2008) з Руского Керестура Найкрасши памятки на ню чуваю супруг Любо, син Златко зоз супругу, дзецми и унуками Спочивай у мире Божим!

28 РУСКЕ СЛОВО

МИРОН РАЦ (1940–2016) з Руского Керестура Памятку на ньго чува брат Йовґен зоз фамелию Спочивай у мире Божим!

НА ЗДОГАДОВАНЄ Дня 11. априла 2016. року наполнєли ше 25 роки як нас занавше зохабел

ЯКИМ ШОВШ (1928–1999) з Руского Керестура У наших думкох остали памятки на час хтори зме вєдно препровадзели. Вашо: син Кимо зоз супругу Марчу, унука Наташа зоз супругом Дюром и праунуки Нана и Єя Спочивайце у мире Божим!

НА ЗДОГАДОВАНЄ Дня 26. марца 2016. року наполнєли ше 2 роки як ше преселєл до вичносци наш оцец и супруг

Дня 12. априла 2016. року наполнєли ше 11 роки як ше преселєл до вичносци наш дїдо и швекор

ЯНКО ТОРЖИЧ (1933–2005)

САША ТОРЖИЧ (1968–2014) з Руского Керестура Днї препровадзени зоз вами зоНє забуваю це анї єден дзень хабели красни памятки на вас. твойо дзивчата Ивана и АлекУнуки Ивана и Александра и сандра и супруга Гена нєвеста Гена Торжичово Вичная им памят!

15. АПРИЛ 2016.

ОСТАТНЇ ПОЗДРАВ Дня 9. априла после длугей и чежкей хороти занавше нас зохабел наш мили супруг, оцец и дїдо

МИХАЙЛО САЛАМУН (1940–2016) з Ветернику З любову и почитованьом памятку на ньго буду чувац и ношиц у своїх шерцох супруга Ксения, син Мирослав, нєвеста Таня, унуки Владимир и Миня, син Саша, нєвеста Снежана, унуки Мария и Раде зоз Канади, унука Сладяна зоз Владом Спочивай у мире Божим! ОСТАТНЇ ПОЗДРАВ Дна 6 априла после длугей и чежкей хороти престало дуркац шерцо нашей милей и добрей свахи

ГЕЛЕНА ФУТО (1933–2016) з Руского Керестура Занавше останєце у наших шерцох и красних памяткох. Ксения Хринова зоз дзивку Марию и унуком Робертом Загорянским Спочивайце у мире Божим! Городска управа за защиту животного штредку Городу Нового Саду на основу члена 20. Закона о преценьованю вплїву на животни штредок („Службени глашнїк Републики Сербиї”, число 135/04 и 36/09) обявює

ОБВИСЦЕНЄ

о явним увиду, явней презентациї и явней розправи Студиї о преценьованю вплїву проєкта на животни штредок Ношитель проєкта, „Телеком Сербия” а.д. Таковска 2, Беоґрад, поднєсол вимогу за даванє согласносци на Студию о преценьованю вплїву на животни штредок проєкта базней станїци мобилней телефониї „НС66,НСХ66,НСУ66,НСЛ66 ПАВЛА ПАПА – МУП”, у улїци Павла Папа 44, у Новим Садзе, на катастерскей парцели число 7144/1, 7144/2 и 7145 К.О. Нови Сад I, Город Нови Сад.

ОСТАТНЇ ПОЗДРАВ Дня 7. априла занавше нас зохабела наша мила

ЛЕОНА ЧОВС (1931–2016) з Дюрдьова Вично буду чувац памятку на ню син Кимо, нєвеста Иринка, унучата Таня и Саша и праунучата Николина и Наташа Спочивай у мире Божим! Податки и документацию зоз вимоги ношителя проєкта мож видзиц у просторийох Городскей управи за защиту животного штредку Городу Нового Саду, Улїца Руменацка 110, Нови Сад, роботни днї од 10 до 15 годзин по 9. май 2016. року. У складзе зоз членом 6. Правилнїка о поступку явного увиду, презентациї и явней розправи о студиї о преценьовню вплїву на животни штредок („Службени глашнїк РС”, 69/05) заинтерсованих орґанох, орґанизацийох и явносц под час тирваня явного увиду можу поднєсц зауваги и думаня на студиї о преценьованю вплїву у писаней форми Городскей управи за защиту животного штредку. Явну розправу и презентацию ше отрима 10. мая 2016. року, у просторийох Городскей управи за защиту животного штредку Городу Нового Саду, Руменацка 110, Нови Сад, на 11 годзин.

ОСТАТНЇ ПОЗДРАВ После кратшей и чежкей хороти 2. априла 2016. року занавше нас зохабела

МЕЛАНИЯ БУДИНСКИ народзена Арваї (1943–2016) з Нового Орахова Вично ожалосцени син Владо

Спочивай у мире Божим!

СМУТНЕ ЗДОГАДОВАНЄ Дня 9. априла наполнєли ше штири роки як нас занавше зохабел

ЙОВҐЕН СОПКА (1926–2012) з Руского Керестура Найкрасши памятки на ньго чуваю супруга Фема, дзивка Мария и синове Владимир и Ґено зоз фамелиями Спочивай у мире Божим! Городска управа за защиту животного штредку Городу Нового Саду на основу члена 20. Закона о преценьованю вплїву на животни штредок („Службени глашнїк Републики Сербиї”, число 135/04 и 36/09) обявює

ОБВИСЦЕНЄ

о явним увиду, явней презентациї и явней розправи Студиї о преценьованю вплїву проєкта на животни штредок Ношитель проєкта, „Телеком Сербия” а.д. Таковска 2, Беоґрад, поднєсол вимогу за даванє согласно сци на Студию о преценьованю вплїву на жи вот ни штредок про єкта ба зней ста нї ци мо бил ней те ле фо ниї „НС59,НСХ59,НСУ59,НСЛ59 НС – НИС 2”, у улїци Народного фронта 12, у Новим Садзе, на катастерскей парцели число 3922/2 К.О. Нови Сад II, Город Нови Сад. Податки и документацию зоз ви-

моги ношителя проєкта мож видзиц у просторийох Городскей управи за защиту животного штредку Городу Нового Саду, Улїца Руменацка 110, Нови Сад, роботни днї од 10 до 15 годзин по 6. май 2016. року. У складзе зоз членом 6. Правилнїка о по ступку явного увиду, презентациї и явней розправи о студиї о пре це нь ов ню вплї ву на жи вот ни штредок („Службени глашнїк РС”, 69/05) заинтерсованих орґанох, орґанизацийох и явносц под час тирваня явного увиду можу поднєсц зауваги и думаня на студиї о преценьованю вплїву у писаней форми Городскей управи за защиту животного штредку. Явну розправу и презентацию ше отрима 9. мая 2016. року, у про сторийох Городскей управи за защиту животного штредку Городу Нового Саду, Руменацка 110, Нови Сад, на 13 годзин.

Городска управа за защиту животного штредку Городу Нового Саду на основи члена 10. Закона о преценьованю вплїву на животни штредок („Службени глашнїк Републики Сербиї”, число 135/04 и 36/09) обявює

ЗНОВА ПОРЯДНА РОБОТА ДОПИСОВАТЕЛЬСТВА У РУСКИМ КЕРЕСТУРЕ

о поднєшеней вимоги за одлучованє о потреби преценьованя вплїву на животни штредок проєкта Ношитель проєкта „Телеком Сербия” а.д. Таковска 2, Беоґрад 2, поднєсол вимогу за одлучованє о потреби преценьованя вплїву на животни штредок проєкта базней станїци мобилней телефониї „НС Лази Нанчича” НС138, НСУ138, у улїци Лази Нанчича 47, у Новим Садзе, на катастерскей парцели число 3129/1, К.О. Нови Сад II, Город Нови Сад. Податки и документацию зоз вимоги ношителя проєкта мож видзиц у просторийох Городскей управи за защиту животного штредку Городу Нового Саду, Улїца Руменацка 110, Нови Сад, роботни днї од 10 до 15 годзин. Шицки заинтересовани, у чаше 10 днї од дня обявйованя того обвисценя, можу дац свойо думанє у писаней форми на адресу Городскей управи за защиту животного штредку Городу Нового Саду.

После дацо вецей як тидзень, од 12. априла Дописовательство „Руского слова” у Руским Керестуре знова роби поряднє у своїх просторийох у будинку дакедишнєй Друкарнї. До пременки роботи прешлого тижня пришло пре реновиранє просторийох Дописовательства, на другим поверху у Друкарнї, a Керестурци и шицки други знова ту годни поряднє приношиц оглашки и ин мемориами за обявйованє у новинох „Руске слово”, як и купиц кнїжки и други нашо виданя.

ОБВИСЦЕНЄ

15. АПРИЛ 2016.

РУСКЕ СЛОВО 29

ИНФОРМАТОР Городска управа за защиту животного штредку Городу Нового Саду на основи члена 10. Закона о преценьованю вплїву на животни штредок („Службени глашнїк Републики Сербиї”, число 135/04 и 36/09) обявює

ОБВИСЦЕНЄ

о поднєшеней вимоги за одлучованє о потреби преценьованя вплїву на животни штредок проєкта Ношитель проєкта „Телеком Сербия” а.д. Таковска 2, Беоґрад 2, поднєсол вимогу за одлучованє о потреби преценьованя вплїву на животни штредок проєкта базней станїци мобилней телефониї „НСУ232 НС Руменацка драга” у улїци Руменацка драга 119в, на катастерскей парцели число 8908, К.О. Футоґ, Город Нови Сад. Податки и документацию зоз вимоги ношителя проєкта мож видзиц у просторийох Городскей управи за защиту животного штредку Городу Нового Саду, Улїца Руменацка 110, Нови Сад, роботни днї од 10 до 15 годзин. Шицки заинтересовани, у чаше 10 днї од дня обявйованя того обвисценя, можу дац свойо думанє у писаней форми на адресу Городскей управи за защиту животного штредку Городу Нового Саду. Городска управа за защиту животного штредку Городу Нового Саду на основу члена 20. Закона о преценьованю вплїву на животни штредок („Службени глашнїк Републики Сербиї”, число 135/04 и 36/09) обявює

ОБВИСЦЕНЄ

о явним увиду, явней презентациї и явней розправи Студиї о преценьованю вплїву проєкта на животни штредок Ношитель проєкта, „Телеком Сербия” а.д. Таковска 2, Беоґрад, поднєсол вимогу за даванє согласносци на Студию о преценьованю вплїву на животни штредок проєкта базней станїци мобилней телефониї „НС23,НСХ23,НСУ23,НСЛ23 Йована Дучича”, у улїци Булевар Йована Дучича 7, у Новим Садзе, на катастерскей парцели число 7770/13, К.О. Нови Сад I, Город Нови Сад. Податки и документацию зоз вимоги ношителя проєкта мож видзиц у просторийох Городскей управи за защиту животного штредку Городу Нового Саду, Улїца Руменацка 110, Нови Сад, роботни днї од 10 до 15 годзин по 9. май 2016. року. У складзе зоз членом 6. Правилнїка о поступку явного увиду, презентациї и явней розправи о студиї о преценьовню вплїву на животни штредок („Службени глашнїк РС”, 69/05) заинтерсованих орґанох, орґанизацийох и явносц под час тирваня явного увиду можу поднєсц зауваги и думаня на студиї о преценьованю вплїву у писаней форми Городскей управи за защиту животного штредку. Явну розправу и презентацию ше отрима 10. мая 2016. року, у просторийох Городскей управи за защиту животного штредку Городу Нового Саду, Руменацка 110, Нови Сад, на 12 годзин. Городска управа за защиту животного штредку Городу Нового Саду на основу члена 20. Закона о преценьованю вплїву на животни штредок („Службени глашнїк Републики Сербиї”, число 135/04 и 36/09) обявює

ОБВИСЦЕНЄ

о явним увиду, явней презентациї и явней розправи Студиї о преценьованю вплїву проєкта на животни штредок „Telenor Common Operation”, Оддїл Беоґрад-Нови Беоґрад по овласценю ношителя проєкта „ТЕЛЕНОР” д.о.о. Младежских бриґадох 90, Нови Беоґрад поднєсол вимогу за даванє согласносци на Студию о преценьованю вплїву на животни штредок проєкта базней станїци мобилней телефониї „НС Футожска касараня”, у улїци Футожска число 52, на катастерскей парцели число 10373/2, К.О. Нови Сад I, Город Нови Сад. Податки и документацию зоз вимоги ношителя проєкта мож видзиц у просторийох Городскей управи за защиту животного штредку Городу Нового Саду, Улїца Руменацка 110, Нови Сад, роботни днї од 10 до 15 годзин по 9. май 2016. року. У складзе зоз членом 6. Правилнїка о поступку явного увиду, презентациї и явней розправи о студиї о преценьовню вплїву на животни штредок („Службени глашнїк РС”, 69/05) заинтерсованих орґанох, орґанизацийох и явносц под час тирваня явного увиду можу поднєсц зауваги и думаня на студиї о преценьованю вплїву у писаней форми Городскей управи за защиту животного штредку. Явну розправу и презентацию ше отрима 10. мая 2016. року, у просторийох Городскей управи за защиту животного штредку Городу Нового Саду, Руменацка 110, Нови Сад, на 13 годзин.

30 РУСКЕ СЛОВО

* дзе цо будзе * дзе цо будзе *

ВИСТАВА ПИСАНКОХ У НОВИМ САДЗЕ На нєдзелю, 17. априла 2016. року, у церковней сали св. Миколая у Новим Садзе будзе вистава писанкох. Вистава будзе отворена од 9 до 19 годзин. Орґанизатор Културна рада парохиї св. апостолох Петра и Павла у Новим Садзе. ***

ВЕЛЬКОНОЦНИ ВАШАР У КОЦУРЕ

Оддзелєнє Каритасу у Коцуре орґанизує Вельконоцни вашар ручних роботох и других предметох. Вашар будзе отримани на нєдзелю, 17. априла, у церковней сали грекокатолїцкей церкви, од 8 по 12 годзин. Часц прилогох зоз предаваня будзе похасновнани за гуманитарну намену. Витайце! ***

НА ПИЯТОК ТРИБИНА У КПД „КАРПАТИ”

У Вербаше, у КПД „Карпати”, 15. априла будзе отримана трибина „Актуалносци у науки и култури при Руснацох”. Преподаваче буду академик Юлиян Тамаш и мр Серґей Тамаш, а трибина почнє на 18 годзин.

Кажде з нас ше у живоце стрета з рижнима проблемами и моцує з нїма на рижни способи. Теди кед ци потребна потримовка, кед ше им нє знаш як одупрец або ци понєстава моци, МИ ТУ. Центер за слуханє ,,НЇТКА“ роби кажди дзень, окрем нєдзелї, од 20 до 22 годзин Думай на себе, ТИ ВАЖНИ! 025/703-011 021/6741-421 024/843-093 Е-маил: nitcentar@gmail.com

ОБВИСЦЕНЄ Покраїнски секретарият за културу и явне информованє 13. aприла 2016. року розписал конкурс за додзельованє средствох зоз буджета АП Войводини у обласци култури у 2016. року. Документацию вязану за конкурси мож найсц на официйним интернет боку Секретарияту и у „Службених новинох АП Войводини“, лєбо мож превжац особнє у Покраїнским секретарияту за културу и явне информованє, Булевар Михайла Пупина 16, Нови Сад.

MALI OGLA[KI DIHTOVANW oblakoh i dzveroh zoz neopren}umu. Telefon: 063/8238-767. PRAVIME po meri roletni i garmonikovo dzveri. Tel: 063/8238-767 i (025) 58-27-710. *** ВЛАГА? Изолуєме влажни хижи. 063/440470; 063/102-4114.

15. АПРИЛ 2016.

ИНФОРМАТОР У РУСКИМ КЕРЕСТУРЕ

ПОЧИНА ДРАМСКИ МЕМОРИЯЛ ПЕТРА РИЗНИЧА ДЯДЇ Пред нами ище єдна, уж 48. смотра театралней творчосци Руснацох у Сербиї – Драмски мемориял Петра Ризнича Дядї, хтори почина того викенду, на пияток, 15. априла и тирва по 23. април. Участвую єденац театрални представи, цо подобна продукция як и прешлорочна, кед зме мали тринац представи, алє були и три госцуюци (ТАД з Прешова и представа з Општинскей смотри). Публика на тогорочним Мемориялє привита седем театрални витвореня за старших, дзе шейсц буду по руски, односно у продукциї наших ансамблох, та штири дзецински, тиж з драмских анасамблох по наших местох. Учашнїки векшином подобни як и на прешлим Мемориялє, та мож повесц же ше, кед слово о ансамбл-представох, наша єднорочна продукция уж даскельо роки руша коло 10 театрални витвореня, за старших и дзецински. Драмски мемориля Петра Ризнича Дядї 15. априла почнє з отвераньом вистави диґиталних роботох младей уметнїци Кристини Ґшвенґ з Вербасу, а театралну часц на пияток отвори представа „Вона нєвиновата” Руского народного театру (РНТ) „Петро Ризнич Дядя”. Попри двох представох нашого националного Театра, з представами за старших по руски на Мемориялє участвую и Драмски студио АРТ керестурского Дома култури, КУД „Яким Гарди” з Петровцох и РКЦ Нови Сад, а Мемориял привита и мултиязичну представу у продукциї Заводу за културу войводянских Руснацох, та Културного центру Кула, як представу з тогорочней Општинскей смотри театралней творчосци кулскей општини. 15. АПРИЛ 2016.

За похвалу же ше, кед уж нєт моци (даґдзе и дзеки) за творенє представох зоз старшима аматерами, у наших КУД нє одустава од твореня дзецинских представох, та того року пририхтани штири. На Мемориялє их одбавя млади ґлумци з КПД „ДОК” з Коцура, КУД „Тарас Шевченко” з Дюрдьова, Руского КУД „Др Гавриїл Костельник” з Кули и Драмского студия АРТ Дома култури Руски Керестур. Представи за дзеци на Мемориялє буду од пондзелку, 18, та по штварток, 21. априла, а ище за векшу похвалу же дзецински представи, як и прешлого року, орґанизовано буду патриц и школяре з наших местох дзе маме порядну, лєбо виборну наставу по руски. Одбор за образованє Националного совиту Руснацох як барз хасновити и добри препознал и таки способ пестованя руского язика, так же и того року будзе финансовац орґанизовани приходи дзецох и їх наставнїкох з наших местох до Керестура, дзе их привитаю и заняти и школяре у нашей найвекшей образовней установи, у Школи „Петро Кузмяк”. Шицки представи буду у Велькей сали Дому култури – дзецински починаю на 13, за старших на 20 годзин, а о хронїчним нєдостатку пенєжу за културу, та з тим и за Драмски мемориял (з чим ше моцує його орґанизатор – Дом култури), можебуц лєпше по його законченю. Остава нам поволац шицких любительох тетару же би у наступних дзевец дньох дали потримовку нашим драмским ансамблом, бо окончую єдну нєлєгку, а важну мисию нє лєм за културу, алє и вообще за нашу заєднїцу. М. Зазуляк

ЛИТЕРАТУРНИ КОНКУРС „ОД БЛАГОВИЩЕНЯ ПО КВИТНУ НЄДЗЕЛЮ” З нагоди традицийней манифестациї „Велька ноц у Коцуре” Културно-просвитне дружтво ДОК – Коцур розписує Медзинародни литературни конкурс духовней тематики „Од Благовищеня по Квитну нєдзелю”, хтори будзе отворени од 7. по 24. април 2016. року. Найлєпши роботи буду преглашени и, спрам можлївосцох, наградзени на Перши дзень Велькей ноци, 1. мая, и обявени у ювилейним, 20. числу Часописа за културу „Ерато над Куцуром/Коцуром”. Тогорочна манифестация Велька ноц у Куцуре будзе пошвецена 240-рочнїци снованя грекокатолїцкей парохиї у Коцуре. Роботи ше прима на сербским и руским язику, а можу буц и на мадярским язику зоз прекладом на сербски, або руски. Контакт: проф. др Михайло Фейса, 062/590-341, fejsam@gmail.com.

ПАЛОМНЇЦТВО ДО УКРАЇНИ На паломнїцтво до України под назву „Пасха 2016”, руша ше 28. априла зоз Нового Саду, Коцура и Руского Керестура. У пополадньових годзинох предвидзени приход до Мукачева, розпатранє городу и замка. Потим, по розпорядку, 29. априла нащиви ше Крехов и Львов, 30. априла Львов, 1. мая Львов и Шевченкивски Гай, 2. мая Львов и Ужгород, 3. мая тиж Ужгород, кеди плановани и приход до Сербиї у позних вечарших годзинох. Цена 150 еври (превоз, осиґуранє, фриштик и вечара). Приявиц ше мож по 15. април 2016. року на парохию до Руского Керестура на тел. 025 703 836, лєбо Иванови Гардийови на тел. 063 88 96 467. М. Г. К.

OGLA[OVANW 021/6613-697, 021/ 6624/708 e-mail: ruske.redakcija@gmail.com

РУСКЕ СЛОВО 31

СПОРТ МЕДЗИОПШТИНСКА ЛИҐА ВЕРБАС–ТИТЕЛЬ–ЖАБЕЛЬ

ИСКРА ШЕ ЗОШЛЇСЛА У САВИНИМ СЕЛУ

ФК „Будучносц” (Савине Село) – ФК „Искра” 1:1 (1:1) Ґол за Искру: aвтоґол домашнєй екипи. ИСКРА: Ступар, Зарин, Живкович, Юшкович, Дамир Ґубаш, Дрляча, Сердар, Малацко, Крняїч, Дамян Ґубаш и Иван (Николич). На змаганю у Савиним Селу указало ше же место на таблїчки и хвилькова форма фодбалерох нє ґарантую

побиду кед у питаню дерби змаганя. У таких змаганьох часто резултат одлучи мотивованосц и борбеносц слабших екипох. Тото правило ше, нажаль, указало як точне и у змаганю медзи екипами Будучносц зоз Савиного Села и Искри зоз Коцура. Фодбалере Будучносци до змаганя вошли окреме мотивовани, понеже у єшеньскей часци у Коцуре страцели аж зоз 8:1, а таке прешвечлїве пораженє нє паметаю анї найстарши жителє обидвох местох. Искра була екипа котра на перши погляд диктовала бависко и мала инициятиву, алє од початку було видно же ше домашнї жадаю вимсциц за прешвечлїве пораженє зоз першей часци сезони. Тo ше насампредз видзело по барз борбеним и аґресивним бависку домашнїх. Медзитим, заш лєм Искра перша дала ґол кед после лабди, котру уруцел Сердар, єден домашнї бавяч звладал свойого ґолмана. После того ґолу шицки подумали же ше Искри заш лєм уда победзиц и предлужиц побиднїцку серию, алє у 20. минути после контакту Живковича и нападача Будучносци судия досудзел пенал за домашнїх, котри вони и вихасновали. После виєдначуюцого ґолу Искра предлужела нападац, мала два добри нагоди же би на одпочивок пошла зоз предносцу, алє Дамян Ґубаш потрафел стативу, а Крняїчови ґолман одбранєл бице зоз 6 метерох. У другим полчаше Искра тиж була лєпша и мала даскельо нагоди, медзитим, резултат ше нє пременєл. Треба надпомнуц же Искри пред концом пре нєиснуюци офсайд понїщени чисти ґол, цо судия после змаганя и припознал. После того кола Искра спадла на друге место на таблїчки и ма 34 боди, два менєй як Бачка зоз Дюрдьова. Шлїдуюцого викенду Искри як госц приходзи екипа Войводини зоз Бачкого Ґрадишта. Змаганє почина на 16 годзин. З. Колєсар

32

РУСКЕ СЛОВО

БАЧКА ПОБЕДЗЕЛА ОБИЛИЧА ФК „Обилич” (Вилово)

– ФК „Бачка 1923” 1:0 (0:0)

БАЧКА: Бошкович, Янкович, Маркович, Курушич, Павлов, Пантич, Летич, Рац, Матич, Балоґ и Данґубич. У другим полчасу до бависка вошли Дюрдїч, Круль и Тривунович, а вишли Рац, Матич и Данґубич. У 14. колу Медзиопштинскей фодбалскей лиґи Вербас–Титель–Жабель, ФК „Бачка 1923” на госцованю у Вилове побед зела екипу Обиличa зоз 1:0. За розлику од прешлого кола, Бачка у Вилове нє зазначела лєгку побиду гоч була апсолутни фаворит на тим стретнуцу. Домашнї указали добре бависко, та Бачки нє було лєгко дойсц до шанси за ґол. Озбильнєйшу шансу за ґол мал Матич чийо бице звонка каребного простору закончело коло ґола. Другу добру шансу мал Янкович хтори после гришки одбрани Обиличa зоз 10 метерох од ґола барз моцно копнул до лабди хтора пошла ви-

соко понад греду. На одпочивок ше пошло без ґолох, а у другим полчасу ушлїдзело подобне бависко. Медзитим, при концу стретнуца после виведзеного корнера хтори досудзени за Бачку, домашнї бавяч бавел з руку, та судия досудзел пенал. Пенал виведол Павлов и принєсол Бачки побидоносни ґол у 83. минути. У тижню за нами, бавели и други селекциї ФК „Бачка 1923”. Подросток страцел од Червеней Гвизди з Нового Саду зоз 7:1, пионире 2002. рок победзели ЦФК „Вербас” зоз 6 :1, 2005. рок победзел Єдинство 1962 Шанґай зоз 4:2, а 2006. рок победзел Милетич з Мошорину зоз 4:3. Бачка ше тераз находзи на першим месце на таблїчки и ма два боди вецей як другопласована коцурскa Искрa. У шлїдуюцим колє, Бачка бави на домашнїм терену процив Єдинства з Бачкого Петрового Села. М. Рамач

ОПШТИНСКА ФОДБАЛСКА ЛИҐА ШИД

БИКИЧ ДОСТАЛ ДЕРБИ У 14. колу Општинскей фодбалскей лиґи Шид у змаганьох хтори бавени внєдзелю, 10. априла, дерби кола бул у Бикичу дзе ОФК „Бикич” бавел процив ОФК „Бачинци” и победзел зоз 5:3. Гайдук з Вишнїчева дома прешвечлїво победзел Єдинство (Лю) зоз 11:0, Шидска Єднота на госцованю у Соту победзела Братство 3:1, Ґраничар у Ямени бавел 6:1 процив беркасовского Сримцу, Борец з Илинцох победзел зоз 2:1 ОФК „Бинґулa”, а Синдєлич з Ґибарцу на госцованю у Батровцох бул лєпши и победзел 2:1. На таблїчки Гайдук и далєй перши зоз 38 бодами, а ОФК „Бикич” други и ма 34 боди. Синдєлич на трецим месце заостава зоз 28 боди, а штврата ОФК „Бинґула” ма 25 боди. ОФК „Бачинци” на пиятим месце ма 23 боди, а бод менєй Єднота на шестим месце. Седми Ґраничар ма 19, а осми Омладинєц 15 боди, кельо ма и Борец на дзевятим месце. Єдинство на дзешатим месце ма 11 боди. Предостатнї єденасти Сримец з трома бодами, а остатнє дванасте Братство без бодох. У 15. колє на нєдзелю 17. априла Сримец дочекує ОФК „Бикич”, ОФК „Бачинци” буду бавиц процив Братства, Єднота дочекує Єдинство, Омладинєц приме як госцa Гайдук, а Синдєлич Борец. ОФК „Бинґула” будзе бавиц процив Ґраничара. Вл. Дї. 15. АПРИЛ 2016.

СПОРТ БАЧКА РУКОМЕТНА ЛИҐА

ПОДРУЧНА ФОДБАЛСКА ЛИҐА ЗОМБОР

ПЕРШИ ЯРНЇ БОДИ

БОД ДОБРИ, А МОГЛО И ТРИ

РК „Русин” – РК „Сомборелектро” (Зомбор) 37:30 (18:14) Руски Керестур: Спортска гала, патрачох 250. Судийове: Зелич, Зорич. Виключеня: Русин – 8 минути, Сомборелектро – 12 минути. Седем метери: Русин 7 (5), Сомборелектро 6 (5). Бавяч змаганя: Мирко Папуґа. РУСИН: Милинкович, Мудри (4), Папуґа (16), Баран, Тома, Самарджич, Боянович (3), Гербут (7), Орос, Планчак, Салак (3). Дюрко, Зелич (4), Пирожек, Варґа. У першим колє у Бачкей рукометней лиґи, рукометаше Русинa всоботу, 9. априла, зазначели перши ярнї боди. Процив добрей екипи зоз Зомбора нєпреривно водзели, а при концу змаганя ґолман Русинa – Планчак, госцом одбранєл пенал и єден „зицер”, та резултатску предносц звекшал на 7 ґоли. Госци бавели досц оштро, пре скорейшу кару, їх тренер бул на трибинох и нєпреривно провоковал судийох и Русинових бавячох, та инцидент „вишел у воздуху”. У Русиновей екипи одлични були ґолманє – Милинкович и Планчак, ґолґетер змаганя бул Папуґа, бек Зелич и кридла Мудри и Салак. У шлїдуюцим колє, на соботу, 16. априла, тиж у домашнєй спортскей гали, Русин бави процив Гранїчарa з Ґакова.

ФК „Тереквеш” (Свилоєво) – ФК „Русин” 1:1 (1:0)

Свилоєво: стадион ФК „Тереквеш”, патрачох 200, судия: Перишич (С. Милетич). Ґол за Русин дал Чизмар. Жовти картони при Русиновцох достали Будински и Чизмар. Бавяч змаганя: Боян Голик РУСИН: Ж. Орос (Б. Гарди), Павлович, Б. Орос, Голик, Й. Гарди, Будински, Грнчяр (Д. Гарди), Орсаґ, Дюрич (Чапко), Я. Кулич, Чизмар.

ЛИҐА МЛАДИХ КАДЕТОХ ВОЙВОДИНИ Млади рукометаше керестурского Русинa прешлей соботи бавели на турнире у Приґревици и посцигли шлїдуюци резултати: РК „Войпут” (Суботица) – РК „Русин” 24:21 (12:18). Ґоли за Русин дали Югик 4, Орос 7, Варґа 2, Тома 4, А. Надь 3 и Д. Надь 1.

РК „Ґрафичар” (Бездан) – РК „Русин” 17:16 (9:9). Ґоли за Русин дали Югик 7, Орос 3, Тома 4, Варґа и А. Надь по 1. У змаганю на турнире у Приґревици Русин указал добре бависко, а друге змаганє страцел у остатнїх секундох змаганя. Дзепоєдни млади рукометаше Русинa всоботу бавели и у першей екипи у першим лиґашским змаганю у ярнєй часци першенства. В. Сеґеди 15. АПРИЛ 2016.

У 20. колу П.Ф.Л. Зомбор, на горуцим терену у Свилоєву, Русин вжал бод, а да мал дакус вецей щесца, могол и три. Тереквеш перши дал ґол, уж у 7. минути, после шлєбодного бица дас зоз 25 метерох, лабда кратко додата єдному бавячови котри звладал Ороса. У першим полчасу треба ище зазначиц же нагоди за вировнанє резултата мали: Чизмар, Дюрич и Я. Кулич, а Тереквеш поцильовал стативу у 30. минути. У другим полчасу Русин забавел лєпше, нагоди вировнац резултат ше шоровали (Я. Кулич, Орсаґ, Я. Кулич...), алє, вировнане зоз єдней контри кед Александар Чизмар з добрим бицом поставел конєчни резултат змаганя 1:1. У 86. минути ше покалїчел Русинов ґолман Желько Орос. Кед вибивал лабду станул до єдней дзири на терену, пошол му ставец и тераз му нога у ґипсу. У 90. минути найлєпшу нагоду за побиду мал Я. Кулич алє му ґолман домашнїх одбранєл. Тренер Златко Саянкович пондзелок виявел: „Бод добри, алє зме могли вжац и три. Екипа бави вше лєпше, до „погону” ше врацаю и дзепоєдни бавяче котри нє бавели длугши час и кед на нєдзелю у Буковцу забавиме як у другим полчасу у Свилоєве, мож зоз Буковцу чекац добри резултат”. В. Сеґеди

РУСКЕ СЛОВО 33

СПОРТ МИРОСЛАВ ВИСЛАВСКИ – ФОДБАЛЕР И СПОРТСКИ РОБОТНЇК

БОРЕЦ ЗА ПРАВДУ У СПОРТУ И ЖИВОЦЕ Пише: Александар ПАЛАНЧАНИН

Н

У живоце ше часто зочуєме зоз рижнима спокусами, а ище частейше зоз велїма почежкосцами. Як зоз животнима так и професийнима. Шицки их пробуєме ришиц и вибориц ше з нїма и знова ше дзвигнуц и гордо ходзиц. За Мирослава Виславския мож повесц: то прави борец, то особа хтора заслужує увагу, насампредз же у своїм живоце борби мал вельо – и як фодбалер, а ище вецей як спортски роботнїк

ародзени є у Вербаше 1952. року. Ту закончел основну и стредню школу, Школу школярох у привреди, напрям електро фаху. Одроснул у фамелиї хтора була прихильна ґу спорту – ґу фодбалу. Мал двох старших братох од хторих Йоаким, Киме, познати фодбалер ФК „Партизан” и репрезентативец тедишнєй державней селекциї Югославиї. – Мушим надпомнуц же и мой оцец бул даскельо роки предсидатель вербаского ФК „Радник”. Пред Другу шветову войну то бул клуб хтори оформени при фабрики цукру, а волал ше „Дулцис”. По войни клуб пременєл мено до „Радник”, а тото мено мал по 1961–62. рок кед постал ФК „Комбинат”. Теди у Клубу бавели велї Руснаци, ґолман бул Яков Хромиш Яша, а бавели и Юлин Бесерминї, Йовґен Чижмар... Аж од 1969. року Клуб ноши мено ФК „Вербас” – гварел Мирослав Виславски. Мал тринац роки кед бавел у екипи пионирох, и на єдним турнире у Кули достал перше припознанє – диплому. Кед постал полнолїтни почал бавиц у першим тиму. Но, як почали першенствени змаганя, одбавел перши три кола за Клуб, а вец го тедишнї тренер положел шедзиц на лавку. – Мушим припознац же сом бул твардоглави и нє було ми право же сом резервни бавяч. Насампредз же сом бул стаємни член репрезентациї Войводини на турниру Републикох и Покраїнох хтори ше теди бавело. То були моцни турнири, бо бавели и нєшка познати фодбалере як цо: Николич зоз Червеней Гвизди, Шуряк и Мужинич зоз Гайдуку, Бориша Дьордєвич и велї други. У вербаским Клубу теди бул тренер Дьордє Бєлоґрлич з хторим сом ше повадзел и ришел сом пойсц до войска – гварел Мирослав Виславски. КОПАЧКИ, ФУНКЦИЯ, ЧИ ШКОЛА Кед одслужел войско мал нєполни двацец роки, а теди ФК „Вербас” превжал його брат Киме, та нє сцел буц у тиму вєд-

НАГРАДИ И ПРИПОЗНАНЯ Од першей дипломи хтору Мирослав Виславски достал як тринацрочни член пионирскей екипи фодбалского клубу зоз Вербасу, по нєшка достал числени припознаня. На функциї секретара СИЗ-у за студентски и школярски стандард достал Орден роботи зоз стриберним венцом (1986.), Стиберну плакету Титового фонду (1985.), вецей Повелї, Плакету ОК „Войводини” (1996.), Статуу велїканох ОК „Войводини” (2001.), Спартакову награду (1999.), Плакету ОК Союзу Войводини (2011.). Як новнар 2011. року достал награду Дружтва новинарох Войводини „Яша Томич” (2007.), припознанє Здруженя спортских новинарох Сербиї (2011.) и Припознанє за животне дїло Здрженя спортских новинарох Сербиї (2012.)

34

РУСКЕ СЛОВО

но з нїм, алє ище єден кратки час бавел у коцурскей Искри. Нєодлуга потим, вибрани є на професийну функцию до тедишнєй Покраїнскей Конференциї социялистичней младежи Войводини, кед почала його политична кариєра, алє предлужел и спортску. – Концом седемдзешатих рокох сом бул член младежскей комисиї у ФК „Войводина”, а пошвидко сом бул вибрани и за предсидателя тей комисиї. У тим периодзе, кед сом водзел млади тим Войводини, Клуб освоєл два першенства, три раз зме були у финалних змаганьох, а трираз зме освоєли КУП. Мали зме барз вельо успихи и то бул єден барз фини период у моїм живоце. Теди сом роздумовал и же бим ше предлужел школовац, медзитим, любел сом фодбал, та сом ше за ньго опредзелєл – гварел Мирослав. У чаше „Йоґурт револуциї” хтора ше збула 1988. року, бул на функциї предсидателя Општинскей конференциї Социялистичного союзу роботного народу Стари Город – Нови Сад. Понеже бул зменєти у теди применєней системи „диференцияциї”, поставени є за предсидателя „Кроация осиґураня” Риєка. Но, и тото поставенє нє тирвало длуго, прето же 1991. року почала война на тих просторох. ФЕНОМЕН ОДБОЙКИ До Одбойкашского клубу „Войводина” на место ґенералного секретара є вибрани 1991. року, алє пошвидко го вибрали за ґенералного директора Клубу. На тим месце бул дзешец роки хтори паметаме по економскей кризи, санкцийох и бомбардованю. – До одбойки сом вошол, так повесц, случайно кед ми тедишнї чолни чловек ОК „Войводина”, Райко Кияц, зверел водзенє маркетинґу за Клуб. То були мойо найкрасши и найлєпши дзешец роки у спортским анґажману. Мушим надпомнуц же одбойка теди була на уровню аматерского спорту. Нє придава15. АПРИЛ 2016.

СПОРТ ло ше вельке значенє тому спорту як фодбалу и кошарки, то бул спорт у хторим нє були применьовани професионални принципи. Шицко од себе сом дал же би ше одбойка афирмовала на єден маркетинґски способ и же би як спорт достала векшу афирмацию у Новим Садзе, Войводини и СР Югославиї. Од теди одбойка, дзекуюци моїм численим сотруднїком и приятельом, постала феномен Югославиї. До того часу одбойкашски змаганя провадзели максимално 400–500 нащивителє, а после пременкох хтори зме запровадзели, найвекша гала за одбойку хтору зме теди мали – СПЕНС, мала вецей як 10 000 патрачох. Теди ОК „Войводина” була дзевец раз шампион держави, пейц раз була побиднїк КУП-а Югославиї, раз була У Болонї 1996. року ОК „Войводина” освоєла треце место побиднїк Супер КУП-а и освоєла треце место у Купу шампионох на змаганю Файнл фор КУП-а шампионох зоз численима позитивнима пременками у представяню яв1996. року у Болонї. То бул найлєпши пласман наших спорносци Клуба направени даскельо значни крочаї. Памета ше тистох после санкцийох. Теди Клуб на рахунку мал милион запровадзену манифестацию „Шицки Войводиново ґенерамарки, а нєшка анї блїзко тельо евра – надпомнул Мироциї” кед на ревиялним змаганю пред 10 000 патрачами на слав Виславски. стадиону бавели вецей як двацец дакедишнї бавяче зоз шамМирослав при навиячох бул барз популарни и єден є з пионского составу сезони 1988/89. После тей манифестациї, ридких спортских функционерох хторому преполна гала подобни вецей нє були орґанизовани по нєшка. СПЕНСА скандирала у знаку почитованя за брилиянтне водзенє Одбойкашского клубу „Войводина”. Ище вше ше ПОСЛЕ ШИЦКОГО – НОВИНАР И ПУБЛИЦИСТА памета одбойкашске змаганє Войводини процив италиянскей екипи Сисли, стретнуце хторе ошпивали навияче „ВоНовинарска кариєра Мирослава Виславския шлїдзела поши”. Теди змаганє у СПЕНСУ провадзели вецей як 10 000 сле кариєри: робтнїка у фабрики, дружтвено-политичней канавиячи. Нажаль, од теди по нєшка, за 16 роки, ОК „Войвориєри, функционера у политики САП Войводини и Нового дина” освоєла лєм два першенства. Саду, комерциялисти маркетинґ менаджера, спортского функционера. Точнєйше од 2002. року. СПОРТ И ПОЛИТИКА – Векшу часц моєй новинарскей кариєри сом реализовал у телевизиї. За дзешец роки сом реализовал коло 1 500 емисиї После тей успишней кариєри на чолє ОК „Войводина”, рижних жанрох. Углавним були у вязи зоз спортом. На ТВ єден час бул и на чолє фодбалского клубу „Войводина”. Те„Єсенїн” и ТВ „Панония” мал сом емисию хтора ше волала ди бул на добрей драги же би повторел успих яки направел „Контранапад” у хторей сом пробовал спорт спатриц зоз єдзоз одбойкашами. Гоч бул у явносци и медзи спортистами ного другого угла, указац на велї нєправилносци и нєправедприпознати, тедишнї сотруднїки коло нього нє препознали ни обставини у спорту. Така була и емисия „Спорт зоз другойого схопносц и вельку енерґию хтору нєсебично укладал. го угла” дзе сом зоз собешеднїками – После виберанкох 2000. року настали ошвицовал проблеми у спорту и крипременки у шицких пасмох системи, та и тично их спатрал. Емитовани були и у спорту. У ФК „Войводина” вибране нове емисиї пошвецени Олимпийским бавируководство, а за предсидателя ФК „Войском як цо „Вочи Атини 2004”, „Олимводина” бул вибрани Миодраґ Костич, попийски огень” и документарни сериял знати бизнисмен. Правел екипу коло себе, „Богове Олимпу” – гварел Мирослав та поволал и мнє. Думал сом же сом коло Виславски. тих людзох вєдно з нїм годзен дацо напраКед бул вируцени зоз спорту, кед го виц, а спокуса за мнє була и то же Клуб нє зменєли з места ґенералного директора бул барз успишни. Добре зме робели наФК „Войводина” 2001. року, написал и кадзи нас банални ствари нє роздвоєли. першу кнїжку под насловом “Велька Теди тренер у Клубу бул Беквалац, хтори забуна”, а 2011. року и другу кнїжку такой на початку першенства страцел три под насловом „Контранапад”. Початзмаганя прецо задзековал на тоту длуком того рока, зоз друку вишла и треца жносц. Костичови ше то нє пачело, та од його кнїжка „Нови контранапад”. Теми мнє глєдал же бим го врацел до Клубу. Я кнїжкох – спорт и нєправда у спорту. таку обовязку нє сцел прилапиц и достал Од 2002. року кед ше пошвецел носом одказ после дзешец мешацох на длувинарстве, нє бул нїґдзе у стаємним рожносци директора Клубу. После того зме ботним одношеню. Мал статус шлєше суздели, достал сом суд же сом нєлеґбодного новинара, а надополнєнє за ално одпущени зоз роботи, алє сом после свою вредну роботу обезпечовал зоз Халф линия подростку ФК трох дньох заш достал одказ, алє тераз ле„Комбинат Вербас” (1967) – стоя з маркетинґом. Гоч є уж штири роки у ґални – гварел Мирослав. лїва на право: Йовґен Чижмар и пензиї, ище вше водзи борбу за праведЗа тот кратки час хтори препровадзел на Мирослав Виславски, ни спорт. ■ длужносци директора у ФК „Войводина” а кучи Милорад Миятович 15. АПРИЛ 2016. РУСКЕ СЛОВО 35

ГЛАСНЇК ПО РУСКИ РОК LXXII ЧИСЛО 15 (3676) НОВИ САД, 15. AПРИЛ 2016. РОКУ

■ КАЛЕНДАР И ОДРЕДЗОВАНЄ ДАТУМА ВЕЛЬКЕЙ НОЦИ

ЦЕНА 30 ДИНАРИ

ОГЛЯДНУЦЕ НА ПРЕШЛОСЦ еб редакция „Руского слова”, у сотруднїцтве зоз Заводом за културу войводянских Руснацох, Музейом Войводини и Покраїнским заводом за защиту памятнїкох, поволує читачох новинох „Руске слово” и нащивительох сайта (www.ruskeslovo.com) же би помогли препознац особи на старих фотоґрафийох. Фотоґрафиї хтори ше будзе обявйовац на сайту и у новинох диґитализовани, а пре точне идентификованє особох на сликох, хтори маю окремну музейну вредносц, потребна помоц од ширшей явносци. Шицки фотоґрафиї настали у дакедишнєй фотоґрафскей роботнї Бруґошових у Руским Керестуре. Кажду фотоґрафию ше подпише зоз одредзену шифру, та кед же препознаце даєдну, лєбо вецей особи на фотоґрафиї, модлїме Вас же бисце явели до Заводу на число телефона 021/548-421, лєбо на мейл: zavod.rusini@gmail.com. Фотоґрафиї ше будзе обявйовац длугши часови период, а на сайту буду пошоровани на окремним месце, так як виходза у новинох.

В

ПОМОГНЇЦЕ, РОЗПИТАЙЦЕ ШЕ, ПРЕПОЗНАЙЦЕ!

■ ЯРНЇ ЗАГРАДКАРСКИ РОБОТИ Фотоґрафия: K006a_0145P