Ruske slovo 14 by Руске слово

ИНФОРМАТОР, ОГЛАШКИ, ИНТЕРМЕЦО

ГЛАСНЇК ПО РУСКИ

51. ДРАМСКИ МЕМОРИЯЛ ПЕТРА РИЗНИЧА ДЯДЇ

РОК LXXV ЧИСЛО 14 (3831) НОВИ САД, 5. АПРИЛ 2019.

ДЗЕЦИ ОДБАВЕЛИ ПЕЙЦ ЗАБАВИ

■ У ДЮРДЬОВЕ БУДЗЕ БИСТА ЯШИ БАКОВА

ОГЛЯДНУЦЕ НА ПРЕШЛОСЦ

Фотоґрафия: 0289P

Фотоґрафия: 0381P-B1853

У проєкту идентификованя особох и подїйох зоз склєняних плочох фотоґрафох Будински зоз Руского Керестура, котру орґанизує Завод за културу войводянских Руснацох (ВР), а котри уж длугши час обявйовани на остатнїм боку новинох „Руске слово”, потребна векша помоц ширшей явносци. Велї од обявених фотоґрафийох уж идентификовани, алє о даєдних потераз зазначене барз мало податки. На Фейсбук боку Заводу за културу ВР до окремного албуму положени тоти фотоґрафиї, та ше модлї шицких котри дацо знаю о особох, подїйох, часу, обставинох,

Фотоґрафия: 0393P

обичайох, облєчиве и инши податки хтори вязани за тоти фотоґрафиї же би ше явели. Явиц ше мож прейґ порученя на Фейсбуку або коментару на фотоґрафиї, на имейл zavod.rusini@gmail.com лєбо на телефон 021/548-421. Кажда информация значна. Дзекуюци фотоґрафийом хтори настали у фотоґрафскей роботнї Будинскових, а котри диґитализовани на склєняних плочох, зачува ше шведоченє о живоце людзох и подїйох и велїх податкох цо припадаю културноисторийному скарбу Руснацох на тих просторох.

Фото: Любомир Дудаш

Фото: Лю. Дудаш, М. Джуджар, М. Зазуляк Гарди

ЦЕНА 30 ДИНАРИ

■ ДЗЕЦИНСКИ ПРЕДСТАВИ ОТРИМУЮ МЕМОРИЯЛ

СТАНОВИСКА ЧЛЕНОХ НАЦИОНАЛНОГО СОВИТУ РУСНАЦОХ

РА ДИО РУСКЕЙ ЗАЄДНЇЦИ Пише: Яким ВИНАЇ, предсидатель Одбору за информованє, член Националного совиту Руснацох зоз лїстини „За Руснацох – Желько Ковач”

Пред конєц мандату прешлого зволаня Националного заєднїци могло чуц же барз хиби, окреме старшей попусовиту Руснацох активно порушана приповедка коло сно- лациї котра була информована о шицким благочасово и ваня, або лєпше поведзено, оживйованя радия хтори би директно. Основни трошки хтори би єдна така радио станїца маемитовал цалодньову програму на руским язику. У януару прешлого року написал сом кратку студию виводлїво- ла, попри купованя опреми, були би закупйованє интерсци, дзе сом у найкратших смужкох пробовал пояшнїц як нет домену/адреси на хторей би ше радио находзел, заби то, по моїм видзеню, требало випатрац и цо шицко по- куп стриминґ платформи прейґ хторей би ше пущало ситребне же би ше то и витворело. Идея була порушованє ґнал и тото найважнєйше, а то даваня спрам держави, то радия хтори би робел як медий цивилного секторa за по- єст мешачне плаценє спрам СОКОЙ-у и РЕМ-у. Шицко чаток, а потим же би прейґ даєдних конкурсох и прейґ тото у наиходзацим периодзе треба положиц на папер и проєктох пробовал прешириц свою дїялносц, та можебуц поздавац же кельо то точно на мешац а вец и рочнє треи прероснуц до комерциялного. У тей идеї зме ше барз вельо ба видвоїц за таки проєкт. Одбор за информованє у прешлим мандату розполагал операли на можлївосц хаснованя финансийних средствох Иснованє радио станїци котра би емитовала зоз коло 400 тисячи диназоз буджетного фонду за на- програму виключно лєм на руским язику прейґ рами, од хторих ше помагало шицким редакцийом и ционални меншини. Нажаль, интернету ма вецей позитивни аспекти, медийним проєктом на рутого року нє иснує нагода же нє лєм на локалну заєднїцу, алє и на шицких ским язику. Нє було би у ше зоз буджетного фонду хтори уж нє жию у нашей держави, а таких, шоре кед би ше тото помафинансовало медиї, и то нажаль, єст вше вецей. ганє нє предлужело, алє дудосц очежує плани реализаЗоз нєшкайшу технолоґию и „мудрима” мам же єст места же би ше циї того проєкту. Най такой на початку по- телефонами, кажде би так мал можлївосц гоч голєм половка буджету, а кеди и гоч дзе на швеце слухац руску бешеду, ище нє знаме анї яки будзе, яшнїм, тото цо дакеди бул опредзелєла за початок роруску писню и благочасово буц поинформовани „Радио Руски Керестур” веботи того радия. цей нє можлїве врациц, о случованьох, у першим шоре, у заєднїци, Понеже и сам робим як окрем кед ше зяви особа потим у держави, а на концу и у швеце. новинар и радио водитель, хтора ма дзеку уложиц коло милион динари без було якей ґаранциї же ше єй тот пе- можем повесц же, по моїм думаню, таки радио би мал нєж вообще и враци. Прето ше прешло на другу идею, а вельку предносц над шицкима медиями котри у своєй то формованє радия хтори би, за початок, емитовал про- програми маю змисти на нашим, руским язику. Насамграму лєм прейґ интернету и то сом себе зарисовал як предз прето же би ушорйовацка политика була фокусоприоритет мандату на чолє Одбору за информованє, вана на рускей заєднїци, а источашнє би ше информациї вшелїяк зоз потримовку членох того Одбору, членох На- и о шицким другим могло благочасово преношиц на мацеринским язику, ту конкретно думам на програму котра ционалного совиту, а тиж и цалей заєднїци. Тото цо гамує швидше витворйованє тей идеї то на- би ишла наживо. Вшелїяк таки єден „радио заєднїци” би ше барз опежаль уж на тельо вилїзане виреченє „нєт пенєжи”. И то факт. Початни капитал вообще нє иснує, медзитим, тото рал праве на тоту заєднїцу, цо нєшка у швеце цалком цо пред даскельома роками було нєможлїве, тераз є уж звичайне. Даєдни станїци правя змисти хтори людзом цалком нормалне, а то же велька векшина шветовей по- интересантни и завиша директно од своїх слухачох хтопулациї практично „жиє” на интернету. И ту треба глєдац ри тижньово, або мешачно уплацую одредзену суму же би и далєй могли слухац тоту станїцу. Кед би наша заєднагоду зменшованя трошкох, хторих гоч як єст и будзе. Иснованє радио станїци котра би емитовала програму нїца потримала таки проєкт, можлївосци програмох за виключно лєм на руским язику прейґ интернету ма ве- шицки возрости огромни, од емисийох за наймладших, цей позитивни аспекти, нє лєм на локалну заєднїцу алє розваги за шицких, духовни, политични и каждодньово и на шицких хтори уж нє жию у нашей держави, а таких, теми, та и повязованє зоз Руснацами зоз цалого швета. Драга по тото цо би требал буц „Рутен радио” длугока нажаль, єст вше вецей. Зоз нєшкайшу технолоґию и „мудрима” телефонами, и нє лєгка. Алє я особнє порихтани направиц перши кажде би так мал можлївосц гоч кеди и гоч дзе на швеце крочай прето же видзим циль, а то модерни медий на хаслухац руску бешеду, руску писню и благочасово буц сен шицких Руснацох. На концу, кед же сцеме вообще поинформовани о случованьох у першим шоре у заєднї- конкуровац на даєден конкурс и глєдац средства, сама дзека нє достаточна, мушиме мац цошка конкретне.■ ци, потим у держави, а на концу и у швеце. Шицко тото оправдує причина же уж раз таки радио Становиска висловени у тим тексту виключно авторово и нє исновал у Руским Керестуре и накадзи престал робиц, у вше одражую ушорйовацку политику новинох „Руске слово” 2 РУСКЕ СЛОВО

5. AПРИЛ 2019.

ЗМИСТ

УВОДНЇК Пише: Мария АФИЧ, дописователька зоз Руского Керестура

■ Тижньовнїк 4–5. Формовани одбори за културу и образованє Националного совиту Руснацох

■ Нашо места 10. Почала акция за виробок бисти Яши Бакова у Дюрдьове

■ Економия 12. У Дюрдьове отримана Скупштина Винариї „Руски двор”

■ Мозаїк 16–17. Деян Будински, атлетичар и спортски тренер зоз Руского Керестура

■ Култура и просвита 20–21. Закончени 51. Драмски мемориял Петра Ризнича Дядї

■ Духовни живот 22. Духовна обнова за священїкох у Новим Вербаше

■ Людзе, роки, живот 26–27. Драґана Ґлувня Бабич зоз Шиду

■ Информатор

30–35. Мали оглашки и In memoriam

■ Спорт 38–39. Женски куґлашски клуб „Алимента” з Нового Саду, шампион Сербиї Насловни бок: З представи „Кандур у чижмох” виведзеней на Мемориялу Автор фотоґрафиї: Любомир Дудаш

МЕМОРИЯЛ – УЖ ОД ТЕРАЗ ШТУДИРАЦ ЯК ДАЛЄЙ Прешлого викенду закончени 51. Драмски мемориял Петра Ризнича Дядї. Бул худобенки по представох за старших, понеже вивед зени лєм два по руски и єдна на сербским язику. Но, факт же на Мемориялу вше менєй представи тирва уж вецей роки, най нє повеме же и децению. На тот завод нє було анї представи нашого профе сийного Театру, хтори ше зявел лєм у копродукциї з театралну секцию новосадского РКЦ. Кед знаме же Мемориял настал як здогадованє на режисера Дядю и длуго бул смотра вкупней драмскей творчосци на руским язику, питаме ше прецо нєшка нєт анї єдней представи з других наших ме стох. Давно уж евидентне же драмска дїялносц по наших аматерских дружтвох, випатра тирвацо замарла. Питанє чи то так лєм пре нєдостаток пенєжу, нєдостаток фаховцох, чи можебуц найбаржей прето же хиби интере сованє за тоту файту уметносци и свидомосци и яка вона важна у чуваню нашого идентитета. Або, гоч и єст свидомосци, випатра як кед би нє було ришеня и виходу. О тим нє може дзбац лєм орґанизатор, алє сиґурно и чолни нашо институциї и ца ла заєднїца. Та гоч зависа спущена, а орґанизатор оддихнул од чежкого задатку, уж одтераз треба штудирац чи и на рок буд зе Мемориялу, односно представи на руским язику. И того року, як и даскельо пред тим, мож повесц же Мемориял „виратова ли” представи за дзеци хтори на тот завод було пейц, два з Кере стура, и по єдна з Коцура и Кули, як и госци зоз Селенчи хтори представу виведли на словацким язику. Могло вид зиц же маме млади ґлумецки та ланти, же велї з нїх рошню и успишнє вирастаю до будуцих актерох младежских и представох за старших, алє питанє келї останю у тих водох кед евидентне же цо ше случує коло нас. Указа ло ше же конкурс з пенєжну стимулацию за пририхтованє дзецинских представох хтори почал од Одбору за културу нашого Националного совиту, а предлужел го Завод за културу войводянских Руснацох, дава резултати. Зоз пракси познате же ту поможу и особни контакти и, най нє повеме, „нагваряня” аматерох. Цо би ище поробиц же би и нарок бул Мемориял, треба же би ше розпатра ло на найвисшим уровню нашей заєднїци, кед же ше шицки складаме же то єдна з наших найвекших и найзначнєйших манифе стацийох.

* ”РУСКЕ СЛОВО” – гласнїк по руски * Виходзи каждого пиятку * Снователь Национални совит рускей националней меншини * Видава НВУ ”Руске слово”, Нови Сад * Перше число вишло 15. юния 1945. року у Руским Керестуре * Адреса: НВУ ”Руске слово”, Булевар ошлєбодзеня 81/VII, 21000 Нови Сад * Редакция: одвичательни редакторe – Славица Фейса, Ясмина Дюранїн, Микола М. Цап, Микола Шанта * редакторе/ки рубрикох – Мирон Горняк-Кухар, Александар Паланчанин, Мартица Тамаш, Олена Планчак-Сакач, Вероника Вуячич * новинаре/ки – Мария Афич, Влада Дїтко, Сандра Саламун, Златко Колєсар, Марина Джуджар * лекторка – Блажена Хома-Цветкович * ґрафична редакторка – Люпка Цвеїч * ґрафични дизайнерки – Мария Гудак, Таня Салонтаї * Телефони: 021/6613-697, 021/6624-708, 021/6623-076; 021/6621-433 * Телефакс 021/528-083 * Предплата за цали рок: у жеми 1 500 динари, а у иножемстве 100 евра * Жиро-рахунок Banca Intesa a . d . B e o g r a d 160-923244-82 * Девизни рахунок 160-0050870024999-53 * Рукописи ше нє враца * Д ру ку є Д ру ка р н я graf” П е т р о ва р а д и н * ”Maxima E-mail: redakcija@ruskeslovo.com * Web site: www.ruskeslovo.com * YU ISSN 0350-4603 * COBISS SR-ID 15915778 * Друковани тираж 2 000 *

Директор др БОРИС ВАРҐА *** Главни одвичательни редактор ИВАН САБАДОШ

5. АПРИЛ 2019.

РУСКЕ СЛОВО 3

ТИЖНЬОВНЇК ОДБОР ЗА КУЛТУРУ

ПРИОРИТЕТ ТРАДИЦИЙНИ МАНИФЕСТАЦИЇ У Руским доме у Коцуре, 26. марца отримана конститутивна схадзка Одбору за културу, єдного од двох найвекших одборох у рамикох Националного совиту

а конститутивней схадзки нового зволаня Одбору за културу присуствовали 7 од 11 членох, як и предсидатель Националного совиту Руснацох Борисилав Сакач, предсидатель Вивершного одбору Желько Ковач и секретар Совиту Таня Арва-Планчак. За предсидателя нового зволаня Одбору за културу вибрани Микола Шанта, котри за заменїка предсидателя вибрал Ґабриєлу Саянкович, котра була предсидателька у прешлим зволаню Одбору за културу, а Марию Тот за записнїчара. Окрем горе спомнутих, члени Одбору за културу и Деян Загорянски, Владимир Балащак, Микола Хромиш, Аранка Медєши, Кристина Афич, Сашо Палєнкаш, Ирина Гарди Ковачевич и Мирослав Ковач. Окрем конституованя нового Одбору за културу, прилапени и Дїловнїк о роботи Одбору, дати предлог за розподзельованє средствох за проєкти зоз Явного конкурсу за финансованє и софинансованє проєктох у култури Городу Нови Сад, потим предложена лїстина препоручених проєктох по приоритетох, за софинансованє по Конкурсу за сучасну уметнїцку творчосц Министерства култури, принєшена одлука о Календару манифестацийох за 2019. рок, розписани Конкурс за орґанизованє манифестацийох, а розправяне и о наиходзацих активносцох и обовязкох. КОНКУРСИ И ПРОЄКТИ По Явним конкурсу приявени 6 проєкти, а потримовку Одбору у першим шоре буду мац манифестациї котри маю традицию, та приоритет будзе мац проєкт Заводу за културу войводянских Руснацох „100 роки РНПД”, потим проєкт Рускей матки „Фестивал моно и дуо драми Дюри Папгаргая”, проєкт Руского културного центру „Веселинка” и ище єден проєкт Заводу за културу войводянских Руснацох „Руснаци у циклусу животних обичайох”. Кед будзе достаточно средства, Одбор за културу потрима и ище два приявени проєкти Руского културного центру, а то Рочни концерт и Стретнуца РКЦ 2019.

КАЛЕНДАР МАНИФЕСТАЦИЙОХ Окрем манифестацийох котри того року уж отримани, по конєц рока заплановани: Днї театра „Владимир Сабо-Дайко” (Коцур, 3–5 май), „13. май” (Нове Орахово, 11. май), „Ноц музейох” (Коцур, 17. май), Стретнуце хорох (Вербас, 18. май), Кирбай у Беоґрадзе (Беоґрад, 25. май) „Петровски дзвон” (Петровци, 1–2. юний), „Веселинка” (Нови Сад, 8. юний), „Пришли нам Русадля” (Бикич Дол, 16. юний), Фестивал рускей култури „Червена ружа” (28–29. юний, Руски Керестур), „Коцурска Жатва” (Коцур, 12–13. юлий), „Стретнуце у Боднарова” (Ґосподїнци, 26–28. юлий), „Мелодиї Руского двору” (Шид, 10. авґуст), „Най ше нє забудзе” (Дюрдьов, 24. авґуст), Културна манифестация „Костельникова єшень” (08–17. новембер), Стретнуце рецитаторох (Кула, 10. (17) новембер), Руски фестивал малих сценских формох „Дюра Папгаргаї” (Нови Сад, 29. новембер – 1. децембер), Днї Миколи М. Кочиша (од 1. децембра), „Мацери Рускинї” (Сримска Митровица, 6. децембер).

4 РУСКЕ СЛОВО

По Конкурсу за сучасну уметнїцку творчосц Министерства култури приявени 9 проєкти, а по приоритетох на першим месце проєкт НВУ „Руске слово” „Алманах руски календар 2020”, на другим месце проєкт Дома култури Руски Керестур „Фестивал рускей култури Червена ружа”, потим проєкт НВУ „Руске слово” часопис за литературу, културу и уметносц „Шветлосц”, проєкт КУД „Жатва”

прекладательна роботня, преклад кнїжки „Нашеня” Славомира Олеяра. Приоритет о пиятим и шестим месце на котрим Драмски мемориял Петра Ризнича Дядї и „Костельникова єшень” будзе одлучени накнадно после консултацийох кому потребнєйши средства, Проєкт „100 роки РНПД” Заводу за културу войводянских Руснацох на седмим месце, а на осмим проєкт Одсеку русинистики на Филозофским факултету у Новим Садзе под назву „Литература, култура, културни блага Заходней України”. На Конкурс приявени и проєкт Здруженя „Ариадне” „Руснаци у Сербиї-културни преплєтаня” медзитим тот проєкт Одбор нє потримал пре можлївосц манипулациї зоз средствами и нєможлївосц контролованя дзе би средства закончели. О РЕОРҐАНИЗОВАНЮ ФЕСТИВАЛОХ Начално прилапени Календар културних манифестцийох у 2019. року, а до Календара на предклад Аранки Медєши од того року уключени Днї театру Владимира Сабодайка, котри буду отримани 3, 4. и 5. мая у Коцуре. Кед у питаню манифестациї драмского характеру, Мария Тот дала предклад же би ше вони на даяки способ реорґанизовали, понеже у календаре у тей хвильки єст аж три манифестациї котрим у фокусу театер, а то Мемориял Петра Ризнича Дядї, Руски фестивал малих сценских формох „Дюра Папгаргаї” и Днї тератра Владимира Сабо-Дайка. Тиж так, на першей схадзки Одбору за културу було бешеди на котри способ помогнуц Руснацом у Суботици, понеже того року нє отримана манифестация „Яр др Мафтея Виная”, котра мала буц отримана 20. марца. Єден од предкладох о котрим ше будзе роздумовац то уключованє Суботици до манифестациї „Костельникова єшень”.■ З. Колєсар 5. АПРИЛ 2019.

tiznjovnjik@ruskeslovo.com

ОДБОР ЗА ОБРАЗОВАНЄ

ЧУВАЦ И ПРОМОВОВАЦ НАСТАВУ НА МАЦЕРИНСКИМ ЯЗИКУ Конститутивна схадзка Одбору за образованє Националного совиту Руснацох отримана штварток, 28. марца у Руским Керестуре

а схадзки присуствовали 10 од 12 членох, як и предсидатель НС Руснацох Борислав Сакач, предсидатель Вивершного одбору Желько Ковач и секретар Совиту Таня Арва Планчак. По конституованю отримана и перша порядна схадзка на котрей, медзи иншим, принєшени и даскельо значни одлуки, окреме коло порушованя мишаних ґрупох у предшколских установох у Вербаше, Шидзе и Новим Садзе, як и о реаґованю на пожнєнє учебнїкох того школского року, а чийо пожнєнє наявене и за идуци рок. Одбор ше усоглашел и же важне промововац наставу на

учебнїкох „Клет”, достали обецунку же би учебнїки идуцого школского року нє требали пожнїц тельо як у тим школским року, алє заш лєм наявене пожнєнє. До пожнєня учебнїкох приходзи насампредз прето же учебнїки на сербским язику виходза позно, потим нашо прекладателє доставаю позно на прекладанє, ту шлїдзи лекторованє, дизайн учебнїка, и на концу остатнє слово дава Покраїна котра ма право длугши час затримац учебнїк, и прето того школского року пришло до такей нєприємней ситуациї. У вичерпней розправи, же прецо би дзеци националних меншинох були очкодовани и дискриминовани, заключене же Одбор пошлє урґенцию, односно свойофайтову вимогу на даскельо адреси при Влади Републики Сербиї и АП Войводини, з чим ше будзе вимагац же би руски прекладателє достали на час сербски учебнїки, можебуц поставяюци и крайнї термин у интервалу од трох, або штирох тижньох. МИШАНИ ҐРУПИ У ПРЕДШКОЛСКИХ УСТАНОВОХ

руским язику, у шицких трох руских школох, а керестурску Ґимназию и у шицких местох дзе єст Руснацох и то планским и систематично през цали рок, з наздаваньом же каждого року керестурска Ґимназия, односно єй оддзелєнє на руски язику привита руских школярох и зоз других местох. Предсидателька Одбору Мелания Римар, котра тоту функцию будзе окончовац у трецим мандату, поинформовала членох о активносцох у прешлим и наступним чаше, а закончела зоз викладаньом Плану роботи за 2019. котри би по шицким требал буц исти як и потераз, медзитим, дзепоєдни плани директно завиша од будуцих финансийох НС Руснацох, и нових правилох трошеня средствох яки предписало Министерство финансийох. У плану роботи Одбору за наступни рок предвидзене, писанє наставних планох за руски язик у порядней и у виборней настави за 3. и 7. класу основней школи и 2. класу ґимназиї, купованє учебнїкох у пририхтуюцих предшколских ґрупох у Руским Керестуре, Коцуре и Дюрдьове, стипендиї предшколским, односно першокласнїком у Коцуре и Дюрдьове, керестурским ґимназиялцом и студентом на Оддзелєню за русинистику. Потим плановане стретнуце предшколских дзецох, участвовац у орґанизациї стретнуца руских школох, єднодньови вилєт за керестурски дзеци, орґанизовац Лєтню школу у Попраду, орґанизовац акредитовани семинари и др. УПАРТО ПРОЦИВ ПОЖНЄНЯ УЧЕБНЇКОХ Цо ше дотика пожнєня учебнїкох на язикох националних меншинох, предсидателька Одбору Мелания Римар потолковала же на нєдавней схадзки зоз видавательом 5. АПРИЛ 2019.

На схадзки порушане и питанє можлївого отвераня мишаних руско-сербских ґрупох у предшколских установох у Вербаше, Новим Садзе и Шидзе, дзе би вироятно було заинтересованих, понеже там єст надосц руски дзеци, а з тоту нову ґрупу би руски родичи могли лєгчейше уписац дзеци, понеже обще познате же скоро вшадзи исную длугоки лїстини чеканя. Понеже конкурси за упис до предшколских установох уж розписани, або лєм цо су нє, Одбор и ту будзе реаґовац по наглим поступку. Вербаску локалну самоуправу, односно предшколску установу нащиви делеґация у составе – предсидателька одбору Мелания Римар, член Ксения Бенце и єдна особа зоз служби НС Руснацох, а до Нового Саду пойду Мелания Римар, член Олена Папуґа и тиж особа зоз служби НС Руснацох. Олена Папуґа препомла же би ше за таку ґрупу найвироятнєйше витворели условия и у Шидзе. Медзи иншим треба надпомнуц же розправа рушела од проблему же у коцурскей дзецинскей заградки „Герлїчка”, ґрупа на руским язику злучена з мишану ґрупу одкеди воспитачка на хорованю, за цо ше домашня Предшколска установа нє остарала, а родичи котри уписали дзеци до ґрупи по руски ше чувствую же даремно уписовали дзеци. Тиж Одбор будзе реаґовац и по тим питаню, же би ше уж од септембра випочитовало тоту обовязку. На схадзки єдногласно прилапени и предклад же би ше членство Одбору преширело зоз директорами школох зоз Руского Керестура, Коцура и Дюрдьова, односно їх представителями, понеже ше першираз случело же у Одборе за образованє нєт нїкого зоз коцурскей Основней школи „Братство єдинство”. За тото потребне вименїц Статут НС Руснацох, цо годно поробиц на єдней зоз идуцих схадзкох, алє нє и електронски. Иншак, Одбор за образованє ма ище єдну єдинственосц, же медзи його членами лєм женски особи.■ М. Джуджар

РУСКЕ СЛОВО 5

ТИЖНЬОВНЇК РЕПУБЛИЧНИ СОВИТ

ПОЛИТИКА У ДЕРЖАВОХ ГОРНЇЦИ

ЗУЗАНА ЧАПУТОВА ПЕРША ПРЕДСИДАТЕЛЬКА СЛОВАЦКЕЙ У другим кругу предсидательских виберанкох у Словацкей отриманих внєдзелю, 31. марца, першираз у историї тей держави победзела жена – Зузана Чапутова (45).

ПЕРША СХАДЗКА У Беоґраду штварток, 28. марца, отримана осма по шоре схадзка Совиту за национални меншини Републики Сербиї, а перша одкеди формовани нови зволаня националних совитох котри вибрани на лоньских виберанкох

На предсидательских виберанкох Чапутова, иншак адвокатка и активистка за людски права и чисти животни штредок, у другим кругу зоз коло 60 одсто гласами, победзела Мароша Шефчовича, актуалного комесара Европскей униї за енерґетику и подпредсидателя Европскей комисиї, хторого потримала и владуюца партия Смер. Як преноша шветово медиї, нововибрана предсидателька, як и по сле першого кругу гласаня, своїм гласачом под зекова ла нє лєм на словацким, алє и на язикох националних меншинох, мед зи другима, и на руским язику. Коментаруюци побиду, Чапутова була поцешена и щешлїва же ше єй уда ло побед зиц без аґре сивней реторики и вербално нїзких популистичних обецункох. Зузана Чапутова буд зе пията особа на функциї предсидателя Словацкей одкеди тота держава 1993. року по ста ла само стойна. Одход заци предсидатель Андрей Киска виявел же би Чапутова могла буц тота хтора словацке дружтво вивед зе зоз политичней кризи. Чапутова за собу нє ма богате политичне искуство, а єй побиду над искуснима процивкандидатами з националного и европского естаблишменту аналитичаре толкую з нєзадовольством гласачох з актуалним политичним мейнстримом у держави, а насампредз з корупцию у тих кругох. Источашнє, оценюю же вибор либералней кандидатки за предсидательку Словацкей можебуц нагадує тренд слабеня радикалних, националистичних популистох у европскей политики, алє тиж и же конвенцийна, традицийна политична сцена у кризи. Р. П.

6 РУСКЕ СЛОВО

оз схад зку пред ше до ва ла пред си да те ль ка Вла ди Сер биї Ана Бр на бич, при сут ни були пред ста ви те лє 21 на ци о нал но го со ви ту, а спред На ци о нал но го со ви ту Ру сна цох бул його пред си дате ль Бо ри слав Са кач. По при пре ми єр ки Бр на би чо вей, зоз схад зку пред шедо вал и єй за ме нїк и ми ни стер Дер жав ней упра ви и ло кал ней са моу пра ви Бран ко Ружич, а на схад зки були и чи сле ни пред став нї ки ком пе тент них ми ни стер ствох. Бр на би чо ва з тей на годи ви я ве ла же Вла да ро би на кон ти нуо ва ним унапред зо ва ню положе ня при пад нї кох на ци о на лих мен ши нох у на шей дер жа ви, на гла шу ю ци же ро бота то го Со ви ту потверд зе нє по шве це но сци тей те ми. Потим ви значе ла же чи сле ни актив но сци Вла ди, алє и ве лїх дру гих ин сти ту ци й ох, меди й ох, та и орґ а ни за ци й ох ци вил но го дружтва до при нє сли под зви го ва ню гра ждан скей сви домо сци о при су стве при пад нї кох на ци о нал них мен ши нох и їх пра вох, як и лєп шому при ме нь о ва ню ан ти ди скри ми на ци й но го за ко нодав ства. Пре ми єр ка по тол ко ва ла же у пе ри од зе од остат нєй схад зки Со ви ту при лапе ни ви мен ки и до пол нє ня пред пи са нь ох з котри ма ре ґ уло ва ни пра ва на ци о нал них мен ши нох, За ко на о на ци о нал них со ви тох на ци о нал них мен ши нох, За ко на о службе ним ха сно ва ню язи ка и пи сма, За ко на о матич них кнїж кох и За ко на о ло кал ней са моу пра ви.

5. АПРИЛ 2019.

tiznjovnjik@ruskeslovo.com

ЗА НАЦИОНАЛНИ МЕНШИНИ

У НОВИМ СОСТАВЕ Як до зна ва ме од пред си дате ля на шо го Со ви ту Бо ри сла ва Са кача, Бр на би чо ва по ин формо ва ла при сут них и о знач но сци запро вад зо ва ня про єкту Адре сно го ре ґ и стру котри вєд но ре а ли зую Ре публич ни ґеодет ски за вод, ЯП „По шта Сер биї”, Ста єм на кон фе рен ция го родох и оп шти нох и ло кал -

ней са моу пра ви, а цо би му ше ло буц за кон че не у тим ка лен дар ским ро ку. Са кач потим потол ко вал и же пред ста ви те ль ка ма дяр ско го На ци о нал но го со ви ту, як пред шеду ю ци зоз Ко орди на цию, ви нє сла за ключе ня и ста но ви ска то го це ла. Ґу тому було бе шеди о учеб нї кох на язи кох на ци о нал них мен ши нох, як и о ре форми у школ стве по котрей би нє шка й ши штред нь о школ ци дру гей кла си по за кон че ню по кла да ли на ци о нал ну мату ру, а нє при ма ци ис пи ти на фа кул те тох. Мед зи ин шим, под час схад зки нє пре рив но на гла шо ва не же єден зоз глав них ци ль ох тре ба же би було очу ва нє кул тур но го иден ти те ту на ци о нал них мен ши нох. З дру гу ча сцу схад зки пред шедо вал ми ни стер Бран ко Ружич, хто ри на гла шел же Со вит за нац ци о нал ни мен ши ни єд но гла сно при лапел пред клад Ко орди на циї на ци о нал них со ви тох же при о ри тет на обласц фи нан со ва ня з Буд жет но го фон ду за на ци о нал ни мен ши ни буд зе кул ту ра. Окон чо вате ль ка длу жно сци ди рек то ра Кан це ла риї за люд ски и мен шин ски пра ва Су за на Пау но вич пред ста ве ла сед ми, осми и дзе вя ти Звит о запро вад зо ва ню Ак ци й но го пла ну, а на гла ше ла же дзе шати буд зе пред ста ве ни у апри лу. М. Дж. 5. АПРИЛ 2019.

STANOVISKA Пише: Лариса ОНОДИ, новинарка

СМИСЕЛ ЖИВОТА? Кельо чловекови наисце потребне же би ше чувствовал же є комплетни? По тим цо вид зим у каждодньових контактох, векшини потребне вельо. Шмати, поживa, ципели, шицкого. Озда платаю дзири зоднука. Нє чувствую ше добре, та купую, купую, трепу до мещкох, а вец до фрижидера и орманох. „До себе, на себе и под себе” по ста ла мантра сучасного дружтва. Зарабяц цо вецей же би ше могло цо вецей потрошиц. З часу на час мож пречитац у яких условийох и за яки мизерни плаци шию драги шмати познатих брендох роботнїки – углавним жени и дзеци – у азийских жемох. Кельо там кошта тота шмата, котру худобни шию у импровизованих га лох. Анї нє важне, могли би их шиц и у луксузних готелох, кед до ставаю плацу котра понїжуюца. Даєдни родичи охабяю дзеци зоз бабу и дїдом, та одход за жедляриц же би були блїжей при „фабрики” у котрей шию. Зоз дзецми ше видза раз мешачно, кед им зоз плацох останє за драгу дому. Активисти за людски права винєсли податки же ше роби по 15 год зини на дзень, заняти мешачно маю лєм два шлєбодни днї. Тото цо зошию предава ше по шопинґ центрох за вельки пенєж, а кед ше нє попреда, драги шмати, пахнячки, тaшни и год зинки ше спа лює. Познати бренди воля спа лїц шицко нєпопредате, як справовац ше дружтвено одвичательно и дац дакому. Вони то робя, так голєм толкую, же би ше драги ствари нє предава ло по нїзких ценох у дисконтох, прето же би вец нє були асоцияция за розкош. Чи пре таке мизерне роздумованє, чи пре иншаки причини, нє мам жа лудок за шопинґ. Ношим шмати покля ше нє розпадню, або купуєм на рондьошу. Нє сцем финансовац пребогатих котри гнобя худобни жени и дзеци на другим концу швета. Най ше розумиме, нє препадню вони пре мнє єдну, алє кед би ше люд зе освидомели и поча ли куповац етични бренди, точнєйше кед би штудира ли о поход зеню шматох котри купую и о поживи котру єд за, зменша ла би ше потреба за гиперпродукцию продуктох пре котри ше злохаснує роботнїкох. То процес хтори би тирвал, нє мож пременїц свидомосц прейґ ноци. Вид зела сом добру фору на дружтвених мрежох: го сци пошеда ли до ре сторану и понаручова ли за вечеру ме со. А кухар их одведол до кухнї та им дал нож и указал на живу животиню, котру би перше сами мушели забиц и розфа ластовац, а вец би им ше тото ме со пририхта ло. Даєдни з нїх ше предума ли, нє могли то поробиц. Чистейша совисц кед то дахто други пороби ме сто нас, кед нє думаме же тото на танєру ма ло ноги и очи. Рециклованє и свидомосц о тим цо нам заправо потребне ме сто нєпотребних стварох и огромних количе ствох поживи єдини спо соб на котри би нєшка треба ли люд зе функционовац. Же бизме пробова ли зачувац тото кус природи и животинї, з котрих даєдни файти и скапа ли пре людски конформизем и продукцию нєпотребного. Становиска висловени у тим тексту виключно авторово и нє вше одражую ушорйовацку политику новинох „Руске слово”

РУСКЕ СЛОВО 7

НАШО МЕСТА АКЦИЯ ЗБЕРАНЯ ПЕНЄЖУ ЗА ОГНЬОГАСНИ КАМИОН У РУСКИМ КЕРЕСТУРЕ

ПРИВРЕДНЇКОМ БУДЗЕ ВРАЦЕНИ ПДВ Акция збераня добродзечних прилогох за купованє огньогасного камиона, котри будзе у власносци Добродзечного огньогасного дружтва (ДОД) з Руского Керестура, ище вше тирва. Як визначел предсидатель Совиту Ме сней заєднїци Владимир Олеяр, акция чече цалком добре, аж и лєпше як ше обчекова ло. Попри гражданох Кере стура, на акцию ше одвола ло и значне число приватних поднїмательох, власнїкох польопривредних ґаздовствох и ва лалски здруженя, а донация наявена и од Руснацох у Канади. З тей нагоди, предсидатель Совиту МЗ окреме жада подзековац шицким котри донирали прилог за купованє огньогасного камиона, а источашнє поволац тих котри ище вше нє дали же би помогли. Цо ше дотика привреднїкох, окремна група активистох з тей акциї уж нащивели скоро шицких и подзелєли им Контракти о донацийох. Окремна вигодносц привреднїком тота же на концу рока им на суму котру уплацели будзе врацени ПДВ. По за кон че ню збе ра ня до брод зеч них при ло гох, до на ция ше обче кує и зоз оп штин ско го буд же ту, 500 000 ди на ри. ДОД єден период хасновало два камиони. Перши огньогасни камион, котри купел Општински огньогасни союз, старши од 40 роки и хасновани є потераз. Тот ка-

ЖИРО РАХУНКИ ЗА ДОНАЦИЇ Донациї мож уплациц и на рахунок Добродзечного огньогасного дружтва – Фрушкогорска 74, Руски Кере стур. Девизни на число IBAN RS35340000001101150526, а динарски жиро рахунок: 340-11023149-14, намена: донациї и спонзорства, шифра плаценя: 187 РСД.

мион попри гашеня огньох служел и за полїванє драгох и одгартанє шнїгу. Други огньогасни камион купела Месна заєднїца, медзитим, кед цистерна пречурела 90-тих рокох, предани є, бо нє було за оправку. Нови огньогасни камион будзе реґистровани на керестурске ДОД и зоз нїм буду розполагац лєм члени Дружтва. Зберанє пенєжу ище вше у цеку и будзе тирвац по 10. май, а за шицких заинтересованих хтори жадаю помогнуц, донацию можу уплациц на жиро рахунок, понеже ДОД отворело наменски динарски и девизни рахунок лєм за тоту наменку. Шицки подробнєйши информациї гражданє можу достац при Владимирови Олеярови на телефонске число 064/333-67-88. У акциї участвую шлїдуюци особи: Славко Бучко, Михайло Фейди, Владимир Олеяр, Илона Зарубица, Мария Шепински, Желько Папуга, Дюра Сабадош, Михайло Сабадош, Михайло Надь, Славко Гарди, Славко Надь, Борис Штранґар, Владимир Колєсар, Михал Стрибер, Владислав Рац, Тихомир Медич, Єлена Сивч, Игор Фейди и Михайло Пашо. Ан. М.

У КОЦУРЕ

ВОЛОНТЕРСКА АКЦИЯ МЛА ДИХ У орґанизациї Євангелскей Церкви у Коцуре, прешлого викенду отримана акция „Нє сами сце” на котрей участвовали коло 25 волонтере зоз Коцура, Савиного Села, Кулпину, Косанчичу и Деспотова. Вони помогли тром фамелийом котрим обилєли хижу, викерчели двор, покошели траву, окопали заградку и посадзели даскельо польпривредни култури. Акцию потримали коцурска Месна заєднїца и подприємство „Дак-ком” котри обезпечели материял, Владимир Салонтаї зоз безнзинскей пумпи „Рич петрол” донировал бензин за превозку волонтерох зоз других местох, а Желько Сабо обезпечел нашеня кромплї и цибулї. У акциї участвовали и числени жени котри за волонтерох напекли колачи. З. К.

8 РУСКЕ СЛОВО

5. АПРИЛ 2019.

mesta@ruskeslovo.com

ЕДУКАЦИЯ ЗА ПОЛЬОПРИВРЕДНЇКОХ У КОЦУРЕ

ЯК ЗЛЄПШАЦ БЕЗПЕЧНОСЦ У ТРАНСПОРТУ Сезона польопривредних роботох почала на велько, а то значи же ше до транспорту уключели и парасти на тракторох з приключнима машинами котри з векшей часци стари и нє цалком безпечни же би участвовали у транспорту

Месней заєднїци у Коцуре, 30. марца, Полицийна станїца Вербас, у сотруднїцтве зоз Општину Вербас, Месну заєднїцу Коцур, АМСС и Аґенцию за безпечносц у транспорту, отримала едукацию за польопривреднїкох на тему безпечного участвованя у транспорту тракторох и роботних машинох. На едукациї участвовали помоцнїк командира за транспорт у Полицийней станїци Вербас Страхиня Дюрачич, руководителька транспортного сектора Полицийней станїци Вербас Драґана Яґлица, заменїк предсидателя Општини Вербас Миляна Штулич, Милош Роґанович и Воїслав Вемич зоз служби за технїчни препатрунок превозкох „Будучносц” зоз Вербасу. ПОТРИМОВКА З ОПШТИНИ На початку едукациї заменїк предсидателя Општини Вербас Миляна Штилуч привитала присутних и назначела же Општина Вербас у велькей мири потримує таки едукациї и ма барз добре сотруднїцтво и зоз польопривреднїками и зоз Месну заєднїцу Коцур, як и зоз Полицийну станїцу Вербас. Руководитель транспортного сектору Полицийней станїци Вербас Драґана Яґлица присутних упознала зоз причинами пре котри ше найчастейше случую транспортни нєщесца и апеловала на парастох же би почитовали предписаня Закону о транспорту котри ше одноша на участвованє польопривредних превозкох и машинох у транспорту на драже. – Сезона польопривредних роботох почала, та прето апелуєме на вожачох же би обрацели увагу и осторожнєйше вожели, а окреме кед диждж пада и кед вожаче тракторох наноша блато зоз „босих” драгох на калдерму. Тиж так, апелуєме и на вожачох тракторох же би були совисни, очисцели блато зоз колєсох и приключних машинох кед ше уключую на главну драгу, водзели рахунку о технїчней исправносци тракторох и же би правилно хасновали ротацийне шветло – виявела руководителька транспортного сектору Полицийней станїци Вербас Драґана Яґлица. Помоцнїк командира за транспорт у вербаскей Полицийней станїци Страхиня Дюрачич бешедовал о вименкох у

5. АПРИЛ 2019.

Закону о транспорту, пререґистрациї превозкох, значносци осиґураня, як и о найчастейших нєправилносцох на превозкох, котри можу спричинїц нєщесце або потупиц закон. Вон коцурских парастох здогаднул же у котрих ситуацийох треба уключиц ротацийне шветло и яки кари ушлїдза кед полицийна патрола застанови вожача котри конзумовал алкохол. – Найчастейши причини пре котри парасти у тракторох участвовали у транспортних нєщесцох то нєадекватна ошвиценосц тракторох и приключних машинох и погубена система за гамованє. По новим Закону о транспорту, кажди польопривреднїк длужни свой трактор и приключни машини пререґистровац и мац такволани „желєни таблїчки”. Маме информацию же будзе вименки и того Закона, а слово о тим же би превозки остали тирвацо реґистровани, з обовязку же би ше пререґистровали на тоти нови реґистрацийни таблїчки. Медзитим, превозки буду мушиц мац порядни технїчни препатрунок и будзе ше мушиц купиц полису осиґураня – гварел помоцнїк командира у Полицийней станїци Вербас Страхиня Дюрачич. КЕДИ ТРАКТОР ТЕХНЇЧНО ИСПРАВНИ? Воїслав Вемич зоз подприємства за технїчни препатрунок превозкох АМК „Будучносц” коцурским парастом пояшнєл цо значи технїчно исправни трактор, а польопривреднїки найвецей питаня поставяли праве йому, понеже их интересовало на котри способ мож реґистровац шпедитери, чи мож реґистровац трактори котри нє маю фабрично направене ручне гамованє, лєбо на котри способ мож ришиц проблем кед приключна машина закриє сиґнализацию на трактору. На концу едукациї шицки присутни на дарунок достали ротацийне шветло, або спозорююци трокут, а дебатоване и на котри способ би требало ришиц проблем вше векшей концентрациї транспорту на коцурскей преводнїци и, як и вельо раз потераз, идеалне ришенє нє найдзене. Шицко остало на добрей дзеки и наздаваню же ше тот проблем З. Колєсар на концу заш лєм даяк риши. ■

РУСКЕ СЛОВО 9

НАШО МЕСТА АКЦИЯ КУЛТУРНО-УМЕТНЇЦКОГО ДРУЖТВА „ТАРАС ШЕВЧЕНКО” ЗОЗ ДЮРДЬОВА

ПОМОЦ У ВИРОБКУ БИСТИ ЯШИ БАКОВА Пред означованьом сторочнїци од народзеня Дюрдьовчаня Яши Бакова, у децембру 2017. року Управни одбор КУД „Тарас Шевченко” зоз Дюрдьова, вєдно зоз Спортским здруженьом спортских бавискох „Яша Баков” порушали инциятиву за правенє бисти того нашого познатого спортисти, атлетского репрезентативца, а по фаху дипломованого професора югославянскей литератури, сербскогорватского и французкого язика

оч було печежкосци у реализациї бисти Яши Бакова у Дюрдьове, дзекуюци витирвалосци у тей идеї, у тим року ознова порушана инициятива правеня бисти. Пошвидко ше удало реализовац першу и важну фазу, а поробел ю наш уметнїк Силвестер Макаї зоз Коцура. – Робота одвичательна и нє мож ю поробиц за кратки час. Моделує ше зоз глїни иловачи котра одвитує за таке дацо. У процесу додаваня и однїманя глїни, спатрам ше на випатрунок модела, у тим случаю два слики Яши Бакова. У моделованю ше вирабя и найдробнєйши дателї, же би цо баржей здабало на модел, у виробку ше муши почувствовац випатрунок модела и вианализовац анатомию твари, односно характеристики особи – гварел уметнїк Макаї. Вон закончел виробок бисти у глїни, а потим и єй одлїванє у ґипсу зоз чим справени неґатив, котри ше вихаснує у лївальнї, до котрого ше улїва бронзу, цо покончи компетентни фаховец. Биста Яши Бакова будзе справена, як то узвичаєне, по штредок першох и будзе поставена на постамент.

ПОТРЕБНИ МЕСИНҐ, БАКАР И БРОНЗА Же би ше предлужело виробок бисти, потребна помоц людзох добрей дзеки, а иницияторе порушали два акциї. – Зоз представителями Културно-уметнїцкого дружтва „Тарас Шевченко” пошлєме дописи нашим културним и спортским дружтвом, же би нам помогли у виробку бисти. Наздаваме ше же концом рока, на рочнїцу Бакового народзеня, биста будзе закончена. Потераз закончена єдна часц, за далєй нє маме средства, та порушуєме акцию донированя средствох за закончованє бисти, як и акцию збераня секундарних сировинох – потолковал Вербащань Иван Папуґа, предсидатель спортских здруженьох Спортских бавискох „Яша Баков”. Вон гварел и же кед би у правеню бисти участвовало лєм дюрдьовске Дружтво, то би значело же лєм им Баков дацо значи, и прето важне же би ше уключела цала заєднїца, бо Яша Баков бул активни у вецей

10 РУСКЕ СЛОВО

наших ме стох и бул добри приклад и представнїк нашого народу. У акциї збераня секундарних сировинох збера ше месинґ, бронзу и бакар за леґуру за вилїванє бисти. Особи котри жадаю помогнуц, помоц можу принєсц кажди пияток од 21 годзин на схадзку Управного одбору дюрдьовского Дружтва, або ше вецей информовац при членох Одбору. О числу жиро-рахунка на котри годно уплациц помоц у одредзеней суми, заинтересовани буду благочасово обвисцени у наших новинох. У медзичаше, иницияторе глєдаю особи и майстрох за дальши роботи на закончованю виробку бисти. Вежне же би ше роботи окончовало континуовано, поступнє, же би ше за кажду роботу и фазу обезпечело потребни финасийни средства. Кажде хто сце и може, най помогнє.

ВАЖНЕ ЗА ЦАЛУ ЗАЄДНЇЦУ Дюрдьовске Дружтво єдно з найактивнєших у нашей заєднїци и без огляду на обовязки у порядней дїялносци, на себе превжало и тоту акцию з цильом презентованя Яши Бакова, котри бул вельки ентузияста, значни за наш народ, алє и Югославию. – Дружтво зачатнїк идеї о бисти Яши Бакова, бо зме свидоми же бул значни за цали наш народ, та и ширше. Вон бул просвитни и спортски роботнїк, робел у велїх наших место. Сцеме обрациц увагу на ньго, популарзивац го, и нє забуц на ньго, бо вон позитивни приклад и як такого го треба презентовац – гварел Звонко Салаґ зоз Дюрдьова, єден з активнєйших членох Културно-уметнїцкого дружтва „Тарас Шевченко”. За поставянє бисти потребне дошлєбодзенє, прето делеґация з дюрдьовского Дружтва бешедовала з представителями општинскей власци о своїх намирох и информовала их хто бул Яша Баков. Теди бешедоване и о вецей явних местох у Дюрдьове котри би були адекватни за бисту зоз постаментом. ■ С. Саламун 5. АПРИЛ 2019.

mesta@ruskeslovo.com

ОТРИМАНА СХАДЗКА СКУПШТИНИ ОПШТИНИ ШИД

ПРИЛАПЕНИ ЗВИТИ О РОБОТИ МЗ Уж 30. схадзка Скупштини општини (СО) Шид отримана пияток, з обсяжним дньовим шором, а доминовали звити о роботи и финансийни плани шицких 19 Месних заєднїцох на подручу општини. Звити поднєсли дакедишнї предсидателє Дочасових целох, як и нови предсидателє МЗ хтори на тоти длужносци вибрани после виберанкох концом фебруара. СО прилапела шицки звити. Важни точки були и звити о роботи за прешли рок ЯКП „Водовод”, „Стандард” „Явне ошвиценє, услуги и отримованє”, ЯП „Завод за урбанизем”, як и звит о трошеню средствох Предшколскей установи „Єлица Станивукович Шиля” за прешли рок. На початку схадзки одборнїки констатовали задзекова- менїк начальнїка Општинскей управи Ромко Папуґа, нє на место одборнїци др Ванї Ґнип Гарди, пре особни меновани за заменїка секретара СО Шид по приход причини, а потим потвердзени одборнїцки мандат Кати- секретарки зоз положнїцкого одсуства. СО прилапела ци Виюк, хтора потим дала и шветочну пришагу. и Локални антикорупцийни план, а ме сто Зорици ҐраДньови шор дополнєти зоз точку о задзекованю на ме- ховац, хтора була член Управного одбору Туристичсто члена Општинскей ради Александри Жиґич, хтора ней орґанизациї Шид, зоз шора занятих, а хтора побула на стаємней роботи у ОР, знєйше менована за о. д. дирекалє нє наведзени причини задПАРК НАВОЛАНИ ПО БОРЦОВИ торки ТОШ, за члена УО вибразекованя. На тоту длужносц ни Йово Дедич зоз Шиду. СО Шид принєсла одлуку же би ше парк, хтопредложени Тихомир СтаменОдборнїки вислуха ли и звит о кович, потерашнї руководите- ри Шидянє волаю „Желєни пас”, одтераз волал виберанкох за совити Ме сних Парк „Капитана першей класи Крунослава ль Оддзелєня за инспекцийни Иванковича”. Иванкович погинул на Кошарох заєднїцох хтори поднєсол Ромроботи, а после тайного гласа- у НАТО аґресиї 1999. року, а слово о Шидянови ко Папуґа, предсидатель Коминя, Стаменкович вибрани на хтори бул активна воєна особа. Як гварел Вели- сиї хтора запровад зела виберантоту длужносц, хтору будзе мир Ранисавлєвич, предсидатель СО Шид, у ки. Под точку питаня и предокончовац на стаємней роботи. Беоґрадзе єдна улїца ма його мено, а у Краґуєв- кладаня одборнїки нє ма ли цо Вигласана ище єдна кадро- цу подзвигнута його спомин-биста. ше опитац. ва пременка – потерашнї заВл. Дї.

ИНВЕСТИЦИЙНИ УКЛА ДАНЯ У ЯКП „ВОДОВОД” У ШИДЗЕ

ПЕНЄЖИ ПРЕЙҐ КОНКУРСОХ У плану активносцох ЯКП „Водовод” у Шидзе того року єдна з найзначнєйших инвестицийох будзе подмирйованє з воду фрушкогорского валалу Люба. После Соту, Привиней Глави и Бикичу, хтори достали свойо водоводи, у тим року на шоре валал Люба. Правда, у тим валалє ище пред дзешец роками почала вибудов водоводу, медзитим вода потераз нє почала чуриц и у обисцох. По словох Александра Йовановича, директора ЯКП „Водовод”, у Люби положени циви, алє ше муши покончиц ище велї важни роботи же би и тот валал достал воду. – Зоз проєктом водоводу у Люби зме конкуровали при Покраїнскому секретарияту за польопривреду, водопривреду и лєсарство. Инвестиция коло 35 милиони динари, з чого коло 15 одсто будзе учасц локалней самоуправи у Шидзе. Потребно покласц циви од студнї по водотурню, а вец по мрежу цивох, и тиж покласц потребну автоматику. Остава и явна набавка за вибор виводзача роботох и наздавам ше же би у юнию мали почац роботи хтори буду тирвац коло три мешаци – гварел Александар Йованович. 5. AПРИЛ 2019.

Вон надпомнул же у планє и покончиц подмирйованє тиж ище єдного фрушкогорского валалу, а то Моловин. Понеже коло драги Шид–Илок на самей гранїци зоз Републику Горватску терашнї Прилапююци центер за миґрантох „Принциповец”, планує ше же би медзинародна орґанизация за миґрантох „ИОМ” финансовала вибудов резервоара за воду, хтори би хасновал и Прилапююци центер за миґрантох, а „Водовод” би вибудовал цивовод по валал Моловин. Кед шицко будзе як планованє, роботи би мали буц закончени до конца того року – потолковал Йованович. И далєй „горуце питанє” главни цивовод од Батровцох, дзе ше находза студнї з хторих Шидянє доставаю воду, а главни цивовод часто пука, та пре гавариї гражданє часто оставаю по даскельо годзини без води. Прето у планє перша фаза вибудови паралелного цивоводу од Батровцох по авто-драгу Беоґрад–Заґреб. Слово о часци хтора найкритичнєйша, а длужина виноши коло єден километер. „Водовод” планує тото поробиц з власних средствох подприємства. Вл. Дї.

РУСКЕ СЛОВО 11

ЕКОНОМИЯ У ДЮРДЬОВЕ БУЛА СКУПШТИНА ВИНАРИЇ „РУСКИ ДВОР” Д.О.О. ШИД

ЗАПЛАНОВАНЕ ЗМЕНШАЦ ТРОШКИ На порядней Скупштини, хтора отримана пияток, 29. марца, акционере Винариї „Руски двор” д.о.о. Шид принєсли одлуку о дальшей роботи и планох у напряме зменшованя трошкох и врацаня длуства. Порадзене же ше у тим року преда вецей грозна, а випродукує менше количество вина, односно, лєм тельо кельо треба акционером

а Скупштини, хтора отримана у просторийох Културно-уметнїцкого дружтва „Тарас Шевченко” у Дюрдьове, присуствовали 22 од 46 акционерох „Руского двору”, односно, спрам числа акцийох, 83 од 121 гласох акционарох зоз Дюрдьова, Нового Саду, Петроварадину, з вецей наших местох у Сриме, з Вербасу и з Руского Керестура. На Скупштини, на хторей предшедовал єй предсидатель Мирон Сабадош, прилапени Звит о роботи и звит о финансийох за 2018. рок. У викладаню визначене же прешли рок бул удатни по количестве випродукованого грозна, алє воно нє було на цени. Винаре ше зочели и зоз ситуацию же за даєдни сорти грозна нє було заинтересованих купцох, а даєдним сортом хибела Скупштину водзел предсидатель Мирон Сабадош сладосц. Заключене и же Винария нє порихтана цалком за продукцию вина, понеже нє маю шицку потребну механїзацию, нє маю пресу, та нє мож спра- садзени сорти котри нє даваю економски оправдане ковиц вина кельо ше обчекує. Ґу тому, вино нє мож предац личество грозна. На концу заключене же у тогорочней продукциї грозна буду участвовац: з єдну трецину уклапо цени хтора ше виплаци. У прешлим року випродуковане 83 тони грозна вецей даньох Шид, з другу Руски Керестур и з трецу Дюрдьов, сортох – италиянски ризлинґ, франковка, райнски ризли- як и околни места односно шицки акционере. Участвонґ, морава и шардоне. Направене вино – чарне, биле, вац буду так же одкупя випродуковане вино з чим ше сладке вино и по першираз вино „розе”. Заш лєм, векша будзе одплацовац длуство и укладац до новей продукчасц грозна предата, а зоз другей часци направене вино за циї. Понеже фаховци гваря же ше до седмого року уклаакционерох. О роботох и финансийох у прешлим року бе- да до винїци, од того року би нашо винїцаре требали пошедовал Мирослав Иван, директор „Руски двор” д.о.о. стац „позитивни” у процесу продукциї, односно од осмого року би требали „оберац” плоди, мац хасну од Шид котри и овласцени заступнїк Винариї у АПР. своєй потерашнєй роботи и укладаньох. ПРЕДЛУЖИ ШЕ ОРЕЗОВАЦ ВИНЇЦУ Найвецей ше дискутовало о тим як далєй, понеже ше потераз ище нє удало закриц трошки продукциї. На тоту тему було рижни предкладаня акционерох, як цо даванє винїци под аренду на єден рок, як и зменшованє поверхносци под вину лозу на местох дзе вимарзла и там дзе по-

Финансийни звит поднєсол директор Винариї Мирослав Иван

12 РУСКЕ СЛОВО

У ПЛАНУ ВРАЦИЦ ДЛУСТВО На пейцгодзиновей схадзки винаре, акционере, найвецей бешедовали о планох роботи, о можлївосцох и поступкох хтори маю циль зменьшованє трошкох и врацанє длуства. Водзаци ше з тим, члени Вивершного одбору Винариї на основи одлуки Скупштини достали задаток же би випитали можлївосц же би ше Винарию „Руски двор” д.о.о. пререґистровало до польопривредного ґаздовства (ПҐ). По информацийох котри мали присутни на Скупштини, зоз статусом ПҐ у Винариї би ше мало покончиц подобни роботи як и потераз, алє би статус тих цо их окончує бул иншаки. У Винариї би ше нє мушело мац занятого директора и водзиц кнїжоводительство, зоз чим би ше значно зменшало трошки и швидше дошло на „позитивну нулу”. Часц плану роботи у чечуцим року и ярнє орезованє винїци, котре ма почац штредком того тижня. ■ С. Саламун 5. АПРИЛ 2019.

ekonomija@ruskeslovo.com

РАСТИСЛАВ ДЄРЧАН – МЛАДИ ПОЛЬОПРИВРЕДНЇК ЗОЗ ШИДУ

ОБРАБЯ 100 ГЕКТАРИ ЖЕМИ Растислав Дєрчан, 23-рочни параст зоз Шиду, закончел штредню Польопривредну школу у Футоґу и потим ше уписал на Польопривредни факултет у Новим Садзе, напрям польопривредна механїзация. Алє, пошвидко „дзвигнул руки” од кнїжкох и врацел ше на польо и ґу польопривредней механїзациї, за хтори є вязани ище од дзецинства. Тераз обрабя коло 100 гектари жеми, бабову, дїдову, жем од родичох, дацо ма и своєй жеми, а часц бере и под аренду. Жем роби нє лєм у Шидзе, алє и у околних местох, у Ґибарцу, Привиней Глави, Вашици и Адашевцох, цо очежує обрабянє, бо ше поверхносци находза на рижних локацийох. Найвецей шеє сою и кукурицу, а жито лєм на коло 20 одсто поверхносцох, бо, як гвари, воно уж роками ма нєвигодно нїзки одкупни цени. Тиж, на його польох заступени и олєйов репчень, цукрова цвикла и слунечнїк. – Роботи єст надосц, наприклад, праве у чаше кед у септембру почнє тлаченє сої, треба шац олєйов репчень и жито, а вец приходзи ламачка кукурици. Вєшенї сом шицки поля порихтал за ярню шатву. Увидзиме яки будзе тот рок. Влонї була суша през цалу яр, вец през лєто було дижджи, а од септембра ознова суша. Мам даскельо трактори и моцни су, так же сом на час поорал поля дзе були соя и жито. Ишло чежко пре барз суху жем, а после ламачки кукурици було лєгчейше орац. Кед на полю єст

найвецей роботи, вец дома лєм прешпим, а дакеди ше зна случиц же робим и вноци на ошвиценим трактору, або комбайну – приповеда Растислав Дєрчан. Гвари же ище як хлапец о польопривреди учел од дїда хтори му помагал у роботи покля лєм могол, а оцец, хтори поднїматель, помага му кед дакеди нє може шицко сам постарчиц. Репроматериял бере за готови пенєж же би нє плацел камати и додава же цени польопривредних продуктох нєвигодни, а гориво, хемия, нашенє и друге барз драге. Найчастейше кукурицу, жито, сою, покладзе до силосу на чуванє, у обчекованю вигоднєйших ценох. – Обовязно водзим дньовнїк польох дзе записуєм шицки роботи хтори сом и хторого дня покончел, кеди польо пооране, кеди є порихтане за шатву, кеди сом шал або пирскал. Провадзим каталоґи продуковательох нашеньох и хемиї, а тиж ми досц помага и интернет. Чловек нєпреривно муши учиц и хасновац у продукциї тото цо нове же би мал добри урожай и же би на концу и заробел. Я нє мам шлєбодного часу пойц на морйо, або одпочивок, як векшина моїх парнякох – гвари Растислав Дєрчан. Вл. Дї.

У ПРИВРЕДНЕЙ КОМОРИ ВОЙВОДИНИ

ПРЕДСТАВЕНА „БЛОК ЧЕЙН” ТЕХНОЛОҐИЯ Преподаванє и роботня на тему дїловних ришеньох з применьованьом „0bsnetwork Blockchain” технолоґиї трецей ґенерациї отримани 28. марца у Привредней комори Войводини у коорґанизациї „Блокстракт” (Blokstrakt) компаниї зоз шедзиском у Бечу и ПКВ, з цильом приблїжиц концепт Блокчейн (Blockchain) технолоґиї дїловному швету. З тей нагоди предсидатель ПКВ Бошко Вучуревич визначел же сектор информацийно-комуникацийних

5. АПРИЛ 2019.

технолоґийох (ИКТ) у прешлим року зазначел огромни рост и же є єден з найвекших потенциялох Сербиї. – ИТ индустрия постава вше леґитимнєйши привредни конар и ма найдинамичнєйши рост вредносци вивозу Сербиї. По податкох Народней банки Сербиї вивоз ИКТ услугох у 2018. року виношел милиярду и 135 милиони еври, цо за 26 одсто вецей як у 2017. року. Просекова плаца по занятим у ИКТ сектору у 2018. року була 150 000 динари и то два раз вецей як у других обласцох. У ИКТ сектору єст вецей як 45 000 занятих, а лєм у Новим Садзе у тей обласци 7 000 заняти. Нови Сад ма вецей як 250 ИТ компаниї, зоз чим є город ИТ поднїмательства и центер ИТ индустриї и у нїм даєдни з найвекших ИТ компанийох у Сербиї – гварел Вучуревич. Снователь „0bsnetwork Blockchain“ платформи трецей ґенерациї Срдян Купрешанин визначел же блокчейн актуална у швеце и же ше рижни

платформи применює у банкарстве, лоґистики и же преподаванє допринєше же би ше и у Сербиї блокчейн технолоґия лєпше позиционовала. На преподаваню, на хторим було коло 50 учашнїки, гварене же блокчейн єдина платформа сиґурна за шицки бази податкох хтори до нєй уписани. Єден з преподавачох, Дьордє Миркович, власнїк фирми „Pure Vision” гварел же то централизована система хтора мера трансакциї хтори ше замика на кажди 10 до 14 минути и хтори як таки нєпременлїви. Вон гварел же ше у блїзкей будучносци блокчейн будзе вельо вецей применьовац за особни документи, за катастер, за шицки финансийни трансакциї. Применює го у проєктох з польопривреди, у продукциї поживи и, як гварел, вельки шветово тарґовински ланци од вельких шветових добавячох желєних заградових рошлїнох глєдаю же би им цале їх дїлованє базовали на блокчейн платформи. М. Т.

РУСКЕ СЛОВО 13

ЕКОНОМИЯ ОПТИМАЛНИ ЧАС ЗА ШАТВУ КУКУРИЦИ

ПОСАДЗИЦ КУКУРИЦУ ШТРЕДКОМ АПРИЛА

Пише: Мартица ТАМАШ

У тих наших крайох суша од авґуста прешлого року, медзитим, продукователє треба же би пошали кукурици нєзависно од того чи диждж спаднул, гоч и до сухей жеми. Нє треба кукурицу чувац у меху. Треба ю посадзиц, док спаднє диждж, вона уж будзе у жеми

Татомир Срдянов

14 РУСКЕ СЛОВО

укурица найважнєйша польопривредна култура и того року у нашей жеми будзе зашата на найвекших поверхносцох, у одношеню на други польопривредни култури, на коло 1,2 милиони гектари польопривредней жеми, од чого аж 70 одсто у ровнїни. Прешли рок, и попри тим же хвиля нє була идеална, указал ше як барз добри за продукцию кукурици. Добре зродзела, задовольни и тоти продукователє цо ю вилупали у зарну, та ю предали такой або ю положели до силосох и чекаю добру цену, и гевти цо ю виламали и чуваю у чардакох. Векшина прешлорочней кукурици нє предата, остатнї тижнї зацих у тарґовини. На Продуктней берзи АД Нови Сад тарґує ше з кукурицу, алє то ище вше нє цена и нє поглєдованє кукурици, хторе жадаю и чекаю продукователє. Тих дньох цена стандарней кукурици рушала ше од 15,40 до 15,60 динари без пдв, (з пдв 17,11

дин за кґ), а кукурица зоз 14,5 одсто влаги ше предавала по 15,20 динари без пдв. ПЕРИОД ЗА ШАТВУ ОД 10. ПО 25. АПРИЛ Оптимални период за шатву у наших условийох штредок априла, теорийно медзи 10. и 25. априлом, а вецейрочни виглєдованя указую же дава добри урожай и кед ше ю засадзи уж од 5. априла. Совитодавец за землєдїлство и заградкарство у Польопривредней фаховей служби (ПФС) Нови Сад, дипл. инґ. Татомир Срдянов, гвари же час за шатву кукурици теди кед ше жем на глїбини од 5–7 центиметри зогреє на 10-12 ступнї и же треба перше шац познєйши гибриди полней веґетациї, ФАО ґрупи 600 (маю веґетацию 130 днї), хтори познєйше дозреваю и можу, цалком вихасновац свой ґенетични потен5. АПРИЛ 2019.

ekonomija@ruskeslovo.com

циял. Потим треба садзиц шаца ФАО ґрупи 500 (период веґетациї 120 днї) и на концу треба садзиц вчасни шаца ФАО ґрупу 300 (їх час веґетациї 110 днї). – За високи урожай треба квалитетно порихтац жем, вибрац добри гибрид, опредзелїц ше за одвитуюцу густосц шатви (число рошлїнох у шоре) и тримац польо чисте, без коровча. Предшатвове пририхтованє жеми облапя єшеньске або жимске оранє, дерлянє поля у марцу, гноєнє поля з минералним гнойом и потим дробенє жеми зоз шатвопририхтовачами при класичним пририхтованю жеми за шатву кукурици, або лєм прейсц по жеми зоз модер ни ма шатво при рихто вача ми, велькей моци, хтори залапюю вельку поверхносц. Циль направиц ровне пасмо мелкей жеми до хторей ше засадзи кукурицу и у хторим вона будзе мац досц влаги же би виключкала и посходзела, а хторе будзе и изолацийне пасмо процив випарйованя влаги зоз жеми. То у тих сушних рокох барз важне, окреме же ту у наших крайох маме сушу од авґуста прешлого року. Вжиме спадло барз мало дижджу и шнїгу, суша и нєшка тирва, а наявене же дижджи у наиходзацих дньох буду локални. Продукователє кукурици треба же би зашали кукурицу, без огляду чи спаднул диждж, а чи жем суха. Нє треба кукурицу чувац у меху, вона посходзи кед диждж, гоч є длужей у жеми – гутори Татомир Срдянов. – Препоручуєм продуковательом хтори садза векши поверхно сци з кукурицу, же би нїґда нє садзели лєм єден гибрид, алє два або три и, насампредз, же би ше одлучели за гибриди з хторима уж мали солидни резултати. Нови гибриди най садза на менши поверхно сци и аж кед ше прешвеча же су добри, вец най их садза на векши поверхно сци. Понеже од остатнїх дзешец рокох шейсц були сушни, препоручуєм землєдїлцом же би нє шали лєм гибриди ФАО ґрупи зреня 600, хтори маю найдлугшу веґетацию и досц часу же би ше розвили у полним ґенетичним потенциялу, алє же би уруцели и вчаснєйши гибриди ФАО ґрупи 500 и ФАО ґрупи 400 – гутори Татомир Срдянов. ПОЛЬО МУШИ БУЦ ЧИСТЕ За добри урожай кукурици барз важне и же би польо було чисте, без коровча, бо коровче кукурици вельки конкурент за влагу у жеми и на тельо може висушиц жем же ше нє розвиє анї стебло кукурици, а ме сто чуткох полних зоз зарном, на кукуричанки буду лєм празни чуточки, або чутки з подаєдним зарном. 5. AПРИЛ 2019.

Фаховци гваря же продукователє хтори маю менши поверхно сци под кукурицу, можу коровча попирскац уж кед кукурица зидзе (такволане „поверхово” пирсканє). Тоти цо маю вельки поверхно сци, требали би жем защициц од коровча такой по сле шатви и то скорей як зидзе кукурица. Максимално треба же би водзели рахунка и же би так плановали пирсканє, же би (по сле того, такволаного „глїбокого пирсканя”) у наиходзцих 10 дньох спадло од 5 до 10 литри дижджу по квадратним метеру, бо лєм таке пирсканє будзе удатне. КУКУРИЦА БЕЗ ДЗИВОГО ЦИРКУ На тарґовищу у Сербиї лєм Институт за землєдїлство и заградарство з Нового Саду продукує три гибриди кукурици при хторих удатно мож знїщиц такволани травово коровча – дзиви цирок, тараска, пирнїца, хтори ше розмножую и зоз шаца и прейґ ризомох у жеми, и хтори децениями нє мож знїщиц. Реґионални представнїк того Института за Централну и Южну Бачку дипл. инж. Синиша Яковлєв гвари же того року продуковательом кукурици буду на розполаганю и три гибриди толерантни на циклоксидим, активну материю у препарату Фокус Ултра (Focus Ultra), то „НС 444”, „НС 640” и „НС 5041 ултра”. – Тоти гибриди достати з методами конвенцийного оплеменьованя и нє спадаю до ґрупи ґенетски модификованих орґанизмох. Злєпшанє ше состої у одпорносци на циклоксидим, док други стабилизовани и фенотипски виєдначени. Основна предносц тей технолоґиї, односно гибридох Ултра у одношеню на основни верзиї гибридох у тим же оможлївює знїчтожованє єднорочних и вецейрочних травових коровчох у кукурици, як цо дзиви цирок зоз ризомох, тараска, пирнїца. Циклоксидим нє огранїчує зменьованє урожайох после кукурици. Фокус ултра у циклоксидим толерантней кукурици нє ма огранїченя по питаню часу пирсканя и фази возросту рошлїни. Тиж нєт огранїченя у применьованю у условийох стресу хтори виволани зоз сушу, або з високима температурами воздуху. Фокус ултра гербицид нє продукує нїяки фитотоксични дїйства при заєднїцким применьованю зоз орґанофосорнима инсектицидами – гвари Синиша Яковлєв. По статистики хтору водза Польопривредни фахово служби, на подручу Южнобачкого реґину од октобра прешлого року по марец того року спадло лєм 50 литри води, место 200 литри води по квадратним метеру.■

Синиша Яковлєв

ВЕЛЬКЕ ПОНУКАНЄ ГИБРИДОХ На нашим тарґовищу єст вецей як 270 гибриди и коло 30 компаниї хтори продукую и предаваю, або лєм предаваю нашенє кукурици, так же польопривреднїки маю вельки вибор. Гибриди ше розликую по ґенетичних потенциялох, по часу веґетациї, твардей кукуричанки, по одпорносци на сушу и на хороти, по одпущованю влаги. При тим важне и яку кукурицу продукователь сце продуковац, як ю сце чувац або похасновац, чи сце кукурицу у чуткох до чардаку, чи кукурицу олупе и будзе чувац у зарну и чи з нєй сце направиц силажу за статкову покарму. Барз значи и кед єст одпорносц чуткох на ламанє и положенє чутки на кукуричанки у фази кед час за ламачку, або комбайнованє.

РУСКЕ СЛОВО 15

МОЗАЇК ДЕЯН БУДИНСКИ

ЖИВОТ НАЙ БУДЗЕ АВАНТУРА Пишe: Лидия КОСТЕЛНИК

Деян Будински зоз Руского Керестура успишни бувши атлетичар керестурского ,,Русина” и новосадскей ,,Войводини”. Кед ше престал активно змагац, закончел єден факултет, здобул тренерски сертификат на другим, а у медзичаше озбильно ше заинтересовал за рекреативни бициклизем. Попри шицких активносцох, Деян вше розположени за авантуристични виволаня, а здобуте знанє, схопносци и искуство жада пренєсц и другим

змагательней кариєри Деян представял Сербию на рижних медзинародних змаганьох на младежским уровню, освоєл вельочислени припознаня у вецейбою, скаканю до висока и до далєка. Початок тей перспективней кариєри бул у Керестуре. Деян закончел Основну и штредню школу зоз домом школярох ,,Петро Кузмяк” у Руским Керестуре дзе почала його спортска кариєра кед ше уписал на атлетику у седмей класи основней школи. Пред тим, як гвари, опробовал ше и у каратеу и у фодбалу, алє то нє була тота любов ґу спорту хтору вон глєдал. После одредзеного часу тренираня, наставнїца Саня Тиркайлова препознала Деянов талант на хторим вредзело робиц, окреме же вон сам мал мотив и дзеку за векши напруженя и труд. Перше змаганє у скаканю до висока му принєсло друге место после хторого ше дефинитивно одлучел за атлетику. По Деянових словох, найлєпше змаганє у живоце му було у Краґуєвцу кед на державним першенству Сербиї за исти дзень освоєл два златни медалї, зоз скаканя до висока и до далєка. Приблїжовал ше конєц основней школи цо го наводзело на чежке роздумованє, дзе ше далєй уписац. З оглядом на посцигнути резултати у атлетики, одлучел свойо школованє предлужиц у Новим Садзе у школи ,,Йован Йованович Змай” на Спортским напряме дзе би могол источашнє тренировац у ,,Войводини” дзе ше усовершую и други познати атлетичаре зоз Сербиї. Як час преходзел, Деян ше прилагодзел ґу шицким обовязком и каждодньовим тренинґом: бул задовольни, нє лєм пре резултати, алє насампредз пре себе – же з усиловну роботу и дисциплину постал лєпши спортиста. Медзитим, кед бул у трецей класи штреднєй школи, року на школским змаганю пре нєдостаточне зогриванє, Будински ше покалїчел, и на длугши час мушел претаргнуц тренированє. Тота пауза го опредзелєла

16 РУСКЕ СЛОВО

КОНКРЕТНИ ПЛАНИ

– Любел бим порушац тренинґи бежаня шицких ґенерацийох у Руским Керестуре. Орґанизовал бим безплатни тренинґи три раз до тижня за шицких хтори заинтересовани за бежанє, лєм рекреативно, гоч професийно. Провадзел бим особнє резултати, записовал и видзел яки конєчни виход. Тиж бим сцел буц ту за дакого хто би ше сцел дакус озбильнєйше пошвециц тому напряму, або бежаню на кросу, маратону... углавним, направиц свою ґрупу. Алє, затераз то план, кед би ше наисце вон витворел, вшелїяк же заинтересовани буду на час обвисцени – закончує Деян. же би ше пошвецел школи и ученю, алє и роздумованю о упису на жадани факултет, а то теди бул Факултет спорта и физичного воспитованя у Новим Садзе. Медзитим, после першого семестра похопел же тот факултет добра подпорка за особи хтори жадаю робиц у просвити, т. є. буц професоре физичного воспитованя, алє нє и за ньго, односно його амбициї. И попри найлєпших резултатох, Деян ше после першого семестра виписал зоз факултету и врацел ше до Керестура, дзе як гвари, вишол зоз ,,системи”.

ПО ИТАЛИЇ НА БИЦИҐЛИ О кратки час препровадзени у Керестуре без обовязкох, Будински одлучує же купи бициґлу и же на нєй будзе путовац по Сербиї. Його перша дестинация була Ниш. Зоз добру кондицию, Деянови нє було чежко обрацац педали перше по Титель, у хторим нащивел єдного пайташа а у ньго и преспал, далєй ше рушел до Нового Саду, прейґ Беоґраду дзе зашол по Доситейову награду зоз школских

5. АПРИЛ 2019.

mozajik@ruskeslovo.com змаганьох до Влади Сербиї. За тоти єденац днї путованя, стретнул велїх людзох зоз подобним цильом путешествия на бициґли лєбо пешо хтори обиходзели Европу, Сербию, та и людзох хторим живот прешодзи як номадом, лєм на бициґли без адреси и стаємного места пребуваня. У Нишу преспал у товаришки хтору упознал на волонтерских кампох хтори ше орґанизовали у Руским Керестуре, та ютредзень шеднул на гайзибан и врацел ше до Керестура, бо як гвари, ментално чежко ше врацац назад на бициґли по истей драги. По приходу, Деян преламал же сце мац шлєбоду, же нє сце завишиц нї од чого, же була добра идея пременїц факултет и же нє сце буц часово огранїчени. – Друге путешествиє було до Риму. Прешлого лєта сом одлучел одпутовац на озбильнєйщу драгу, и одлучел сом ше за Италию. Нєпреривне обрацанє педалох два тижнї було красне дожице. Од Риму сом ше помали спущовал на юг Италиї. Думал сом же людзе на мнє буду дакус иншак патриц, понеже путуєм на бициґли, алє то лєм ту у Сербиї и на Балкану людзе маю предросудки о тим, а вшадзи у швеце то нормална ствар. То з мойого боку патреня – активне лєто. През драгу сом ше и купал на морю, обишол други городи и крашнє ше препровадзел. Як цо сом чул дзешка: ,,Крашнє то путовац, алє после одредзеного часу похопиш же мушиш даґдзе и припадац ” – толкує Деян.

ЖУРКА У ДЮРДЬОВЕ

НАЗАДОК ДО ДЗЕВЕДЗЕШАТИХ

У просторийох Културно-уметнїцкого

дружтва „Тарас Шевченко” у Дюрдьове, всоботу, 30. марца, млади орґанизовали першу тогорочну журку на тему – „90’s PARTi” На журки було вецей як сто осемдзешат младих, а орґанизатором окреме мило же ше з нїма пришли дружиц нашо млади зоз Руского Керестура, Коцура, Петроварадину, Нового Саду и других местох, як и же векшина випочитовала „дрес код” у чим шицки були барз креативни. Ди-джей цали вечар пущал найвекши домашнї и страни музични гити з дзеведзешатих рокох, а на журки ше гитом радовали младши алє ище баржей старши ґенерациї котри кед тота музика була популарна почали виходзиц на варош. Гоч ше вєдно журкали вецей ґенерациї, мотив бул исти, упознавац ше и добре забавяц. Исти дзень пред журку млади прикрашели салу зоз реквизитами котри сами справели на креативних роботньох. На роботньох окрем младших, були и страши члени Дружтва котри одросли з тоту музику и котри толковали цо у тих часох було популарне. Теди порадзене же простор у КУД-у за журку будзе ушорени як дискотека зоз дзеведзешатих, прикрашена зоз вельо швицацима фарбами, диско-лабдами, велькима справенима картонскима касетами, ґрамофонскима плочами и друге.

За тогорочне виволанє ше рихта на Ултра маратон на Фрушкей гори хтори ше отрима у маю, и хтори подрозумює 135 километери бежаня, лєбо ходзеня по гори за 35 годзини.

ПОРИХТАНИ ЗА НОВИ ВИВОЛАНЯ За активованє атлетского клуба у Руским Керестуре ознова, иницияторе були праве Деян Будински и його дакедишня наставнїца Саня Тиркайла. Же би злучел свойо жаданя, путованє зоз заробком, Деян одлучел же би ше уписал на Бизнис академию у Беоґрадзе, на напрям Интернет бизнис и интернет маркетинґ, дзе бул одушевени зоз роботу, интеракцию, розуменьом, мотивацию професорох ґу студентом цо му давало инспирацию же би школованє закончел цо скорей и применєл здобуте знанє. Попри нєпреривного ученя, Деян мал три раз тижньово тренинґи зоз двома ґрупами дзецох хторим указовал ,,початни крочаї” у атлетики. Зоз розвиваньом атлетики и вше векшим числом приявених дзецох, Деян жадал усовершиц свойо знанє. Уписал курс за тренера на Факултету спорта и физичного воспитованя у Новим Садзе. Зоз законченим обучованьом, преподаваньох и положених испитох, достал сертификат за Оперативного тренера атлетики. Професоре пребудзели у нїм нове виволанє зоз хторим жадал заинтересовац дзеци и младих же би ше обрацели ґу спорту. После того припознаня, почал интезивнєйше и озбильнєйше виучовац свою професию, од будови косцох до дзецинскей психолоґиї и педаґоґиї. Похопел же нове и векше виволанє и же го баржей виполнює тренирац и учиц других и пренєсц им свойо здобуте знанє, як сам тренирац, бо тото цо сцел, углавним уж и посцигнул... ■ 5. АПРИЛ 2019.

– Барз зме задовольни же нас млади потримую, а же то так мож заключиц по нащивеносци на журкох алє и по тим же ше уж випитую кеди ознова орґанизуєме журку. Намагаме ше буц атрактивни, та зме того року вибрали орґанизовац журку зоз тематику дзеведзешати роки понеже музика котра ше теди слухала ознова популарна, як и тедишня мода. Тото шицко нам барз интересантне. Журка була свойофайтови весели и красни маскембал у часоплїву – гварела Оливера Пап єдна з активнєйших младих з дюрдьовского Дружтва. С. Саламун

РУСКЕ СЛОВО 17

КУЛТУРА И ПРОСВИТА ЗОЗ РОБОТИ МУЗИЧНЕЙ ШКОЛИ У РУСКИМ КЕРЕСТУРЕ

МЛА ДИ ТАМБУРАШЕ, ПАПУҐА И ПЛАНЧАК, УСПИШНИ НА ЗМАГАНЬОХ Школяре Иван Планчак и Иґор Папуґа тих дньох були успишни на змаганьох и освоєли награду, Иван першу а Иґор аж два, першу и другу. На ХVI Фестивалу войводянскей тамбури, 20. марца, у Зомборе, Иван Планчак школяр другей класи тамбури бас прим, освоєл першу награду зоз 93,66 бодами, а Иґор Папуґа, школяр закончуюцей шестей класи тамбури прим освоєл другу награду зоз 89,33 бодами. Планчак и Папуґа школяре керестурского видзелєного оддзелєня Школи за основне музичне образованє (ШОМО) з Кули, за змаганя их пририхтала наставнїца Геленка Гарвильчак, а на клавире их провадзела корепетиторка Ева Епер. Иґор Папуґа попри тим 25. марца у Суботици на своєй тамбури прим освоєл I-1 награду з посцигнутима 93,66 бодами и златну медалю у своєй катеґориї на VI Тамбура инструментал фестивалу – медзинародним змаганю тамбурашох. На змаганю у Зомборе Иван Планчак наступел з двома композициями – єдна Иван Планчак

традицийна „Нєбо таке ясне”, а друга автора Бакланова „Мазурка”. Иґор Папуґа ше на обидвох фестивалох змагал у фолклорней катеґориї, та на Фестивалу войводянскей тамбури на репертоаре мал два традицийни композициї „Румунски народни танци” и „Русийски циґански мелодиї”. На Фестивалу у Суботици наступел тиж зоз „Русийскима циґанскима мелодиями” и зоз ВивалдийоИґор Папуґа вим Концертом у Ґдуру, I став. Як з тей нагоди визначела наставнїца Геленка Гарвильчак, барз є задовольна зоз тима своїма школярами: – Треба похвалїц Иґора хтори тераз закончує и основну школу, а за шейсц роки школованя у музичней школи од першей класи наступал такой и на змаганьох, цо нє таке каждодньове, и кажди рок освойовал першу награду. Млади Иван тиж талантовани и то му перше змаганє и перши успих. М. А.

ВИСТАВА У ЖАБЕЛЬСКЕЙ ОПШТИНСКЕЙ БИБЛИОТЕКИ

ВИЛОЖЕНИ И МАЛЮНКИ СОНЇ ПАПУҐА Концом прешлого тижня заварта Гуманитарно предайна вистава малюнкох у Општинскей народней библиотеки „Велько Петрович” у Жаблю. Часц приходох од предатих малюнкох будзе додзелєна штиророчному Неманї Прпи зоз Чуроґу за лїченє. Од 16. по 30. марец була отворена вистава штерацец трох малюнкох, од чого трицец єдна робота нашей уметнїци Сонї Папуґа зоз Беґечу, а друга часц то малюнки Александра Ламбича зоз Нового Саду, котри бул госц на Соньовей вистави. Виставу отворела Любица Амиджич предси-

18 РУСКЕ СЛОВО

дателька Здруженя „Ликум” з Нового Саду котра бешедовала о виложених малюнкох, їх стилу, алє и о нєсебичносци двох уметнїкох же би ше уключели до гуманитарней акциї. – Виложени мойо роботи котри сом поробела у остатнїх трох рокох, а зоз їх виставу сом жадала помогнуц у гуманей акциї. Векша часц средствох од предатих малюнкох котри зарамени, будзе дата за лїченє малого Неманї – гварела уметнїца Соня Папуґа. Малюнки виробени у стилу енкаустика, мальованє зоз горуцу пейґлу

и восковима крейдочками. После завераня вистави заинтересовани малюнки можу купиц при авторки по меилу sonjapapuga@mail.com. На отвераню вистави були обидвойо уметнїки чийо малюнки виложени, госци зоз Жаблю и Ґосподїнцох як члени Здруженя „Ликум” з Нового Саду чиї Соня член. Свою учасц у збераню средствох за малого Неманю остатнї даскельо мешаци барз активно участвую велї приватни и державни институциї у местох жабельскей општини. С. С. 5. АПРИЛ 2019.

kultura@ruskeslovo.com

ОШ „БРАТСТВО ЄДИНСТВО” КОЦУР

УСПИШНИ ВИКЕНД КОЦУРСКИХ ШКОЛЯРОХ Школяре ОШ „Братство єдинство” поряднє участвую на велїх школских змаганьох, a всоботу, 30. марца, школяре з тей школи зазначели даскельо красни резултати на змаганьох на котрих участвовали. ОШ „Братство єдинство” на окружним змаганю на Литературней олимпияди у Степановичеве, успишно представела школяркa осмей класи Мирослава Ґайдош, котра освоєла друге место, а за Литературну олимпияду ю пририхтала наставнїца Ясминка Олич Илчешин. Школяре седмей и осмей класи истого дня участвовали на окружним змаганю зоз сербского як нємацеринского язику, котре отримане у Новим Садзе и тиж зазначели красни резултати. У конкуренциї седмих класох Катарина Ґайдош освоєла друге, а Катарина Недич треце место, а их за змаганє пририхтала наставнїца Бояна Митошевич. Школярки осмей класи Катарина Кулич и Наташа Тамаш на окружним змаганю зоз сербского як нємацеринского язику зазначели ище лєпши резултат. Обидва школярки освоєли перше место, а за тото змаганє их пририхтала наставнїца Бояна Петрович. Окрем визначних резултатох школярох ОШ „Братство єдинство” зоз Коцура, коцурска школа позната и по своєй барз активней Еколоґийней секциї котру водзи про-

фесорка музичней култури Ґабриєла Ковач. З тей нагоди Ґабриєла прешлого пиятку спред коцурскей школи участвовала на конференциї „За чистейши и желєнши школи” котра отримана у Новим Садзе. Дзекуюци закладаню професорки Ґабриєли Ковач у велїх роботних акцийох и роботньох у котрих участвовали школяре ОШ „Братство єдинство”, школа достала даскельо награди и припознаня. З. К.

ВИСТИ ЗОЗ ШКОЛИ „ПЕТРО КУЗМЯК”

ПРЕЗЕНТАЦИЯ МАЇ ОРИХАН

Мая Орихан зоз Коцура, уж позната шветова путнїца, полиґлота и виглєдовач вселени, у керестурскей Штреднєй школи „Петро Кузмяк” 26. марца отримала мотивацийни презентациї своїх путованьох двом ґрупом школярох Ґимназиї и напряму туристични технїчар. Ориханова прейґ видео-презентациї представела свойо вельочислени путованя на шицки континенти, а хтори витворела сама, дзекуюци своєй роботи и упартосци. Як наглашела, циль єй презентациї „Инстаґрам на дланї” на власним прикладу указац младим же гоч су з малих штредкох, кед науча вихасновац добри информациї на интернету, маю можлївосци путовац, учиц, усовершовац ше, волонтирац, достац стипендиї, учиц странски язики и напредовац, лєм кед су мотивовани, вредни, упарти, витирвали и знаходлїви. А праве о шицким тим Мая прешвечлїво пошведочела з власнима прикладами, оглядла ше и на можлїви дилеми и препреченя хтори ше зявюю насампредз у роздумованю, з чим ше такой у старту млада особа може одбиц од жаданого цилю. Нащива Орихановей керестурскей Школи витворена як звонканаставна активносц, а на инициятиву педаґоґинї Любици Няради, а на нєй попри школярох присуствовали и велї професоре. М. А. 5. АПРИЛ 2019.

СЕДЕМ НАГРА ДИ ЗОЗ СЕРБСКОГО ЯЗИКА

Седем школярки седмих и осмих класох зоз керестурскей школи ,,Петро Кузмяк” освоєли награди на Окружним змаганю зоз сербского як нємацеринского язика. Змаганє ше отримало 30. марца у школи ,,Петефи Бригада” у Кули. Шицко вєдно освоєни седем места: пейц перши, єдно друге и єдно треце место. Зоз осмей класи , перши места припадли: Анастасиї Надь, Олесї Папуґа, Софиї Семан и Маї Ерделї, а зоз седмей класи найлєпша була Милица Малинович зоз освоєним першим местом, потим Уна Планчак хтора завжала друге место, а треце место припадло Ребеки Семан. Як дознаваме од наставнїци сербского язика Мариї Балїнт, шицки школярки ше найвироятнєйше пласовали на Републичне змаганє, котре ше отрима 12. мая, а таки успих школярох наставнїца нє памета ище од 2000. року одкеди водзи школярох на змаганя. На концу змаганя, школяром котри завжали даєдно з трох местох уручени дипломи и кнїжки. А. М.

РУСКЕ СЛОВО 19

КУЛТУРА И ПРОСВИТА 51. ДРАМСКИ МЕМОРИЯЛ ПЕТРА РИЗНИЧА ДЯДЇ У РУСКИМ КЕРЕСТУРЕ

ОД ДОПИТОСЦИ ПО ФЛЕРТ Тогорочни Драмски мемориял Петра Ризнича Дядї закончени пияток вечар зоз виводзеньом го сцуюцей представи Аматерского театра културного центру зоз Кули „Паночка Юлия” по тексту Авґуста Стринберґа, а у режиї Фуада Табучича. Дїло у котрим ше нєпреривно преплєта приповедка котру розпинаю богатство и худобство, любов и мержня, добре и зле виведол трочлени ансамбл, Милана Нинич у улоги паночки Юлиї, Едита Лико наступела як служнїца Кристина, а Слободан Ноґавица як Жан, котри до стал и награду публики. „Паночка Юлия” по жанру драма котра настала концом 19. вику, алє тема одвитує и нєшкайшому часу, нєпреривно приказане нєвирство, жажада за висшим дружтвеним пасмом и нєдолаплївим, та покорйованьом людзох коло себе. ту и любовне нєвирство и насилство над женами котри нєшка барз актуални. Дїло ше одвива на маєтку ґрофа на швето Яна, його ношителька ґрофова дзивка Юлия котрей у живоце барз допито. Юлия ше намага висцерац морални и „сталежски” бариєри котри ю провадза од єй народзеня цо здобула по автоматизме, а анї их нє так сцела, аж як толковала скорей ю у тим потримовала и єй покойна мац. У сладзе зоз єй сталежскима можлїво сцами, алє виходзаци зоз моралних огранїченьох розпочала флертовац зоз своїм слугом Жаном, а потим

и озбильну любовну вязу провадзену з рижнима контроверзами. Слуга Жан бул з вельо нїзшого пасма, вон уж мал свою заручнїцу кухарку Кристину, алє и при ньому превагла жажда за покорйованьом висших од себе. Под час представи Юлия и Жан на змену пребераю манипулацию єдно над другим, зменюю ше сцени од драматичних, та по любовни. Сценоґрафию зоз одличнима ефектами циню и шветла зробел Перица Самац, а ко стимоґраф була Зорица Йованович. М. Дж.

ЗА КВАЛИТЕТ ПОТРЕБНИ ЧАС И ВИТИРВАЛОСЦ На сцени Драмского мемориялу 27. марца виведзена дзецинска представа Кристи Бендовей „Нє сцеме резанки” на словацким язику, хтору витворели школяре ОШ „15. октобер” зоз Пиньвиц, а режисерки Весна Каманьова и Ярмила Чобрдова. Кральова дзивка принцеза Галушочка доросла за одаванку, та ше єй требало научиц дацо робиц. Понеже ви-

20 РУСКЕ СЛОВО

брала варенє, краль розказал своїм кухарком же то ма буц лєм за три годзини, а за тельо часу принцеза ше научела лєм рихтац резанки на вельо способи. По розказу, резанки мушели буц на мению у цалим кральовстве док ше поданїки нє побунєли, а принцезов вибрани принц похопел же пожива муши буц рижнородна, та и же потребне вецей часу и витирвалосци квалитетно научиц даяку роботу. Представа була нє длугока и барз динамична чому допринєсли и шпиванє, и гласне та и колективне вигварянє тексту и рухи, и музика, а окреме були красни костими. Мали ґлумци були добре убавени, та шицко вєдно тримало увагу керестурскей публики школярох и оводарцох. У представи бавели Миа Ґедрова, Доминик Жилаї, Дияна Пуделкова, Томаш Камань, Мая Тотова, Ваня Хола, Даниела Имрекова, Диана Руманова, Емилия Каманьова и Луция Каменьова, Марцел Руман, Ное Ключик, Петер Камань и Растислав Белани, Марцел Руман и Ное Ключик. Режисерки престави пририхтали и сценоґрафию, суфлер Леа Блатницка, костими – родичи ґлумцох, музика Мария Носалова, а майстор шветла Кристиан Бадура. М. А. 5. АПРИЛ 2019.

kultura@ruskeslovo.com

51. ДРАМСКИ МЕМОРИЯЛ ПЕТРА РИЗНИЧА ДЯДЇ У РУСКИМ КЕРЕСТУРЕ

ЗАЛЮБЙОВАНЄ ДЗЕЦОМ ВШЕ БЛЇЗКЕ На Драмским мемориялу остатнї дзень од дзецинских представох одбавена „Кед ше босорка залюби” у виводзеню дзецинскей секциї Драмского студия „Арт” Дома култури Руски Керестур. У кральовстве стракох и патулькох малу принцезу на кресценю русалка Нєдобрица претворела до босорки, а маґия престанє лєм кед принцезу побочка красни принц. Тот познати мотив класичней сказки барз удатно доробени посучашнєни з елементами терашнього дзецинского швета, и преткани зоз гумором, добитна комбинация за нєшкайши ґенерациї дзецинскей публики. Авторка тексту Мира Станишев, зоз сербского го преложел Владимир Бодянец, а искусна режисерка Ксения Бодянец зоз своїм уж препознатлївим рукописом и на тот завод витворела барз удатну, динамичну и питку представу зоз младу екипу малих ґлумцох. Понеже им то була уж друга сезона, видно же напредую и здобуваю вше векшу сиґурносц на сцени. На Мемориялє источашнє було и премиєрне виводзенє тей представи, та ше мож наздавац же у шлїдуюцих будзе ище роснуц. У представи бавели одлична Ема Живкович, Алексей Роман, Сара Гарди, Яна Варґа, Аня Ґовля, Патрик Варґа, Мартина Еделински, Дарио Кишюга, Емилия Мудри, як и патульки Валентина З. Гарди, Кристина Сопка, Мая Надь, Силвия Папуґа, Ксения Катрина и София Симунович. И други елементи у представи були креативно витворени з оглядом на можлївосци. Режисерка Бодянцова пририхтала и сценоґрафию хтора була минимална и функционална, а так вецей места на бини було за танєц,

та аж и ґимнастични точки хтори виводзели патульки цо допринєсло же була динамичнєйша представа. Уж зме звикли и на красни костими Танї Орос, док ше за вибор музики и тон остарал Михайло Бодянец. Вон тиж зложел и ориґинални сонґ хтори ошпивал и єден з мотивох представи, а то чувство залюбеносци, та сонґ лєгко вошол и до уха публики. Майстор шветла бул Сашо Палєнкаш, а сценски майстор Мирон Хрин. Попри полней сали з публику керестурскима школярами и оводарцами, представу провадзел и Владимир Надь Ачим як селектор општинскей смотри дзецинскей драмскей творчосаци општини Кула. А попри представи „Кед ше босорка залюби” у тей улоги Надь на Мемориялу тиж одпатрел и кересурску дзецинску оперу „Кандур у чижмох” хтору витворела ОШ „Петро Кузмяк”. М. А.

ШКОЛА ВАЖНЄЙША ЯК МАЛЬОВАНЄ Штварток, 28. марца, на Драмским мемориялу „Петра Ризнича Дядї” виведзена дзецинска представа „Васо Пикасо” автора Сави Шкобича котру вєдно реализовали Дом култури Коцур и Етно клуб „Одняте од забуца”. У интересантней дзецинскей комедиї публика мала нагоду научиц же дзецом школа, заш лєм, наисце важна. Гоч кельо ше Васо предумовал од настави, и озбильно ришел же постанє уметнїк, єдна Русалка у його сну була заслужна за конєчне порозуменє и похопйованє же и школа важна, же важне попораїц хижу, складац ше зоз

5. АПРИЛ 2019.

шестру и товаришами, а нє лєм мальовац у завартим, и шнїц о уметнїцким швеце. Як главни ґлумец, креативни Васо Пикасо наступел Михайло Буша, його тета Тета Ната Язиката була Катарина Ґайдош, а Васову шестру Весну Єсну одґлумела Сара Гарди. У улоги Лази штребера ше нашол Дамян Штефанко, Васов школски товариш Тихомир бул Томислав Бесерминї, а Русалка зоз Васового сна була Марина Медєши. З оглядом на тото же часц ансамбла наступела и у представи котра одбавена и прешлого року, треба похвалїц убавеносц младих ґлумцох, окреме Михайла Бушу, Сару Гарди и Катарину Ґайдош котри на бини наступели як прави искусни ґлумци. На тим виводзеню ше ґлумцом удало отримац увагу публики, цо у нєшкайшим чаше релативно чежко, а у дзепоєдних сценох з публики черчал гласни шмих. Режию представи подписує Моника Гарди, Аранка Медєши адаптацию, а зоз сербского преложел Владимир Бодянец. За сценоґрафию и нєзвичайни костими була задлужена Снежана Радошевич, за музику Славко Вулин, суфлерка Аранка Медєши, а майстор шветла Сашо Палєнкаш. М. Дж. Фото: М. Зазуляк Гарди, М. Джуджар, Лю Дудаш

РУСКЕ СЛОВО 21

ДУХОВНИ ЖИВОТ У НОВИМ ВЕРБАШЕ

У Новим Вербаше, 28. марца, отримана порядна духовна обнова священїкох нашей Епархиї св. Миколая, хтору предвод зел ординарий Епархиї кир Георгий Джуджар, а на початку ше модлєло Шести час, як гварел парох бачински о. Дарко Рац. На дньовим шоре було информованє о пририхтованю за преславу подзвигнуца Еґзархату на Епархию св. Миколая, 18. мая у Конкатедралней церкви св. апостолох Петра и Павла у Новим Садзе и централна преслава 19. мая у Катедралней церкви Руским Кересуре. И з тей нагоди поволани шицки вирни и заинтересовани же би участвовали у тей историйней подїї, Церкви шицких нас. На сходзе бешедоване цо поробене коло того потераз и цо ма буц, з тим же єст и компетентне цело хторе ше стара о роботох и потребох з тей нагоди, наприклад, хто поволани на преславу, пригодни дарунки и так далєй. На стретнуцу бешедоване и о новим закону о рефакциї – обласци ПДВ, на хтору єст права за врацанє, о чим присутних информовал о. Дарко Рац, хтори з тей нагоди бул у фебруаре на обуки у Беоґрадзе.

Фото: о. Д. Р.

ДУХОВНА ОБНОВА

Тиж так, паноцове бешедовали и о нових менованьох у Грекокатолїцкей Церкви, була то нагода и за споведз, а сход закончени зоз аґапеом. М. Г. К.

У КАТЕДРАЛНЕЙ ЦЕРКВИ БУЛА МАЙСТОРСКА СЛУЖБА БОЖА

УНАПРЕДЗОВАЦ МАТЕРИЯЛНЕ И НЄ ЗАБУВАЦ ДУХОВНЕ У керестурскей Катедралней церкви св. оца Миколая прешлого штвартку, 28. марца, служена традицийна Майсторска Служба Божа, а традицию отримує валалске Здруженє ремеселнїкох и приватних поднїмательох. Майсторска Служба ше служи як подзекованє Богу и його благослов на роботу членох Здруженя, а тиж є и нагода за вельконоцну Споведз и Причасц, бо є вше штвартками у крестопоклоним тижню, односно у половки Вельконоцного посту. Так ше керестурски майстрове децениями пририхтовали за найвекше християнске швето Пасху. Службу предводзел парох о. Михайло Малацко, а сослужели капеланє о. Владимир Медєши и о. Михайло Шанта, док швичкаре були члени Управного одбору Здруженя Михайло Медєши и Владимир Виславски.

22 РУСКЕ СЛОВО

У казанї парох Малацко визначел преходносц и пременки шицкого у живоце, та и у роботи и вичносц духовних вредно сцох на хтори нє треба забувац и преношиц их и младим ґенерацийом. Подзековал им же умножую свойо таланти, як було пред тим пречитане и у Євангелиї, та же оможлївюю еґзистенцию и велїм другим фамелийом. Парох тиж здогаднул и на шветочне преглашенє нашей епархиї св. Миколая, и потолковал значносц и велькосц тей подїї зоз хтору зме як церков на структура и заєднїца до ста ли мено хторе останє запи сане навики. Парох и присутних поволал же би участво ва ли у шветочней пре слави хтора ше у Катедралней церкви отрима 19. мая. Як то запровад зене од давна, свою Службу майстрове вихасновали и же би материялно помогли свою церкву з доброд зечнима прилогами. Так було и того року кед по сле Велького обходу, под час шпиваня Вируї, майстрове шветочно зоз запалєнима швичками обиход зели коло олтара нука у святилїщу и зохабяли свойо дари. На Служби було руководство Здруженя реме селнїкох на чолє з предсидательом Владимиром Емейдийом, члени Управного одбору и красне число активних и пензионованих членох Здруженя. По Служби священїки служели и панахиду за шицких покойних кере стурских майстрох хтори були и члени Здруженя. М. А. 5. АПРИЛ 2019.

duhovni@ruskeslovo.com

РОБОТНА АКЦИЯ ЦЕРКОВНОГО ОДБОРУ У ДЮРДЬОВЕ

ЯРНЄ УШОРЙОВАНЄ ПОРТИ У штвартим тижню того мешаца, всоботу, 23. марца, у парохиї Церкви Рождества Пресвятей Богородици у Дюрдьове члени Церковного одбора (ЦО) и парохиянє мали вельку ярню роботну акцию. Акция тирвала цали дзень и ушорени желєни поверхносци у церковней порти. Виняти и пресадзени старши древка и квеце и посадзени нови. У преднєй часци порти, обок церкви поставени бетонски жардинєри до котрих посадзене квеце, а медзи нїма пламенац и медовина, як и тамяника, котра крашнє пахнє и хаснує ше ю за церковни обряди. – Желєну поверхносц, пресади квеца и древка зме посадзели так як нам совитовала Неда Саламунова, котра пейзажни архитекта. Вона нам на останєй схадзки Церковного одбора указала свою дипломску роботу у котрей ушорела нашу порту. Поробене тельо кельо зме мали финансийни средства – гварел Янко Салаґ, предсидатель ЦО у Дюрдьове. На роботней акциї було красне число членох Одбора и наших парохиянох котри жадали помогнуц, медзи нїма и Саламунова. – Попачела ми ше дюрдьовска порта и жадала сом допринєсц лєпшому випатрунку. Церковна поверхносц, то поверхносц специяней намени и исную правила за ню, та ми то було вельке виволанє. Од домашнього священїка о. Михаила Холошняя сом дознала же ше досц файти ядлїни на парохиї нє сце прияц, та сом и тото сцела випитац. Медзи древками зме посадзели и древо ґинко, котре у Китаю и Япону преглашене за святе древо. Форма

и випатрунок лїсцох барз декоративни. Водзела сом рахунку притримовац правила котре гутори же вонкашнї вплїви нє шму мац пошлїдки на церкву, на єй випатрунок – гварела архитекта, котра дзечнє помогла у совитованю, алє и пресадзованю шицкого цо того дня було потребне. У часци порти медзи парохийним домом и церкву посадзени и лабдасти баґрен, лабдасти туї, пирамидални чемпреси и квеце у черякох берберис и лоницера, односно орлово нохци. Спомнуте ґинко древо добри пречисцовач воздуха, у векшей часци рока на себе ма лїсца котри з рочну часцу меняю и фарбу. У тей часци порти виняти два древка ядлїни и ружи котри посадзени до остатнєй часци порти, односно споза церкви. После тей акциї у даєдним тижню пред нами буду орґанзиовани ище роботни акциї, та ше поволує гражданох же би помогли, бо ше кажда помоц зда. С. С.

У КОЦУРЕ

КАЛЕНДАР ПОДЇЙОХ

ЗАЄДНЇЦКЕ МОДЛЄНЄ ХРЕСНЕЙ ДРАГИ

СТРЕТНУЦЕ МОНАШЕСКИХ ЧИНОХ

Хресна драга почала накадзи почал Вельконоцни пост, а будзе тирвац по наиходзаце швето – Вельку ноц. Парохиянє у Коцуре ше модля у манастире монахиньох служебнїцох, медзитим, внєдзелю, 31. марца, на римокатолїцким теметове було орґанизоване заєднїцке модлєнє грекокатолїкох и римокатолїкох, понеже и римокатлїки тиж ище у посце, а и вони ше модля Хресну драгу. При 14 обновених стецийох на римокатолїцким теметове ше модлєло по руски, горватски и по мадярски, а модлєнє водзели римокатолїцки паноцец Кароль Сабадий и диякон Карло Милер. Модлєнє заєднїцкей Хре сней драги иницировала ше стра Михаїла Воротняк, найвецей пре заєднїцке духовне друженє, а на тот завод ше на Мадярским те ме то ве по збе ра ло красне число грекокатолїцких и римокатолїцких парохиянох. З. К. 5. АПРИЛ 2019.

Стретнуце шицких монашеских чинох Републики Сербиї отрима ше у манастире СНМД у Руским Керестуре 6. априла, а орґанизує го Конференция монашеских чинох Беоґрадского надвладичества. Програма почина на соботу на 10 годзин зоз приходом присутних и предлужи ше зоз преподаваньом о. Михайла Малацка, керестурского пароха и з роботу по ґрупох. Тема преподаваня „Живот у Пресвятей Тройци”. На пол трецей орґанизоване клєчанє пред св. Тайнами у Водици. На програму поволани и члени Трецого чину. Служба Божа на 12,30 годзин у Катедралним храме св. Оца Миколая, на котру шестри Служебнїци поволую шицких заинтересованих. О. Ж.

РУСКЕ СЛОВО 23

ЛЮДЗЕ, РОКИ, ЖИВОТ СТРЕТНУЦЕ ЗОЗ ЯРОСЛАВУ РУСКОВСКИ ОФИЦИРОМ МЕДИЦИНСКЕЙ СЛУЖБИ

НА ЛА ДЇ ЄЙ ЖИВОТ

Пише: Марина ДЖУДЖАР

Єй живот то робота на ладї, виполнює ю и безкрайне морйо и белавидло на котрим дакеди препровадзи и по дзевец днї нєпреривно на морю. То єй вибор и животне опредзелєнє до дальшого, а кед є дома длужей як два тижнї, вона уж кончи як єй хиби ладя и лєдво чека нови одход

МАҐНЕТ И КУС ПИСКУ На початку своїх путешествийох анї сама ше нє контроловала цо шицко принєше дому, приходзела зоз куфрами полнима з рижнима сувенирами, а познєйше кед похопела же то будзе лєм зберац прах, принєсла иншаку одлуку. З каждого места, або держави дому приноши по єден маґнет, а зоз єдинствених плажох по дакус писку. Писок положи до склєнки, зоз морскима коритками и коралами направи украс, а до склєнки положи и паперик одкаль то принєшене.

24 РУСКЕ СЛОВО

оз законченим факултетом, Ярослава Русковски фаховa медицинскa шестрa, до пред трома роками робела у Клинїчним центру Войводини у Новим Садзе, мала стаємну державну роботу о котрей велї шнїю, алє була свидома же нє задумовала свой живот так. Знала же жада цошка иншаке, цо ю виполнї. Пренашла ше, роби як медицинска официрка на ладї и нє планує престац, а од початку є вше баржей задовольна. – Твардо сом ришела зробиц дацо по питаню того же сом нє була задовольна зоз роботу главней шестри на оддзелєлню неуролоґиї, ми два шестри були задлужени за коло 60 пациєнтох од котрих скоро половка була нєрухома, и знала сом же сом нє задумовала свою будучносц так. Перше сом вжала нєплацене одсудство зоз роботи на 6 мешаци, и пошла на ладю, думам же то було прейґ єдней новосадскей аґенциї. Нє побановала сом, познєйше сом дала одказ, и достала стаємну роботу у лондонскей круз компаниї, дзе сом и нєшка – толкує наша собешеднїца Ярослава Русковски, родом зоз Руского Керестура. Нє знаюци же цо ю чека, вона ше шмело упущела до такей велькей авантури, дзекуюци котрей єй живот тераз динамични и виполнєти зоз задовольством. И РОБОТА И ЗАДОВОЛЬСТВО У ЄДНИМ Робиц на ладї и буц официр то значи и велї други вигодно сци, їх роботу нє мож анї блїзко поровнац зоз роботу занятих. Ярка роби у зменох, алє попри шицким ма тельо часу за себе же нащивела скоро кажду державу и ме сто дзе ладя зашла до пристанїща. Нє видзе з ладї лєм теди кед уж там була, лєбо ше єй нє идзе. Официрска титула на ладї значи и же вона ма мо-

жлївосц привесц дакого зоз собу, чийо пребуванє би требала финансовац символично, алє то значи же и по пари, попри роботи, а з вельо задовольства може обисц швет. Же роби за Британску компанию, то нє значи и же вше отамаль руша, ладї плїваю по своїх розпорядкох котри нє вше исти и зоз єй роботнима обовязками, так углавним ладю дочекує на єдней зоз станїцох драгом, и так прави свойо змени, дзекуюци тому и прелєцела пол швета. – Моя робота медицинскей шестри на ладї скоро же анї нє здабе роботи у шпиталю, случи ше же дакеди прейду и два тижнї док нє вицагнєм дакому крев, наисце темпо роботи зменшани, а з тим и нам лєгчейше. На перших путованьох ми було иншак, чежше, вецей путнїкох, з часци зме аж були плацени и на процент, а вец сом почала робиц у другей компаниї дзе маме стаємну плацу и нє тельо роботи. У медицинским тиму з котрим робим преважно людзе зоз наших крайох, углавним з Балкану и то млади, старши лєм медицински шестри зоз Южней Африки, алє ридко. Дзекуюци тому же зме „нашо”, за нас и кажда порада єдноставна, и наисце функционуєме як прави тим – толкує вона. Менша ладя значи же єй капацитет 800 путнїки, алє ридко кеди єст вецей як 500, док робиц на крузеру капацитету од 5 000 людзох то би було праве виволанє, алє 5. АПРИЛ 2019.

ljudze@ruskeslovo.com

вшелїяк же и то планує. Раз жимно, раз цепло, док робела єдно зоз остатнїх путованьох коло швета, под час нащиви Скандинавиї, Фйордом и Исланду, були им потребни и жимски якни, а иста ладя плївала южнєйше ґу Французкей и Шпаниї, лєм о даскельо днї пришли до крайох зоз праву лєтню хвилю. ЧЄЖКО ПОРАХОВАЦ У КЕЛЇХ ДЕРЖАВОХ БУЛА Под час тей розгварки пробовала пораховац число державох у котрих була, поопатрали зме вєдно слики, писали на папер, та зме превалєли число 60, боме тельо розлични держави, а вец зме обачели же зме вихабели ище голєм даскельо, та зме охабели на боку тот задаток. – Од греческих островох, прейґ цалого Ядрану, Шпаниї, Карибох, Аруби, часци Южней Америки, Сиверней Европи, Русиї, Тайланду, Зєдинєних Арабских Емиратох, Индонезиї, Полинезиї, Австралиї и велїх других чече мойо здогадованє. Наша компания ма штири ладї котри маю свойо стаємни рути, а котри сом уж шицки прешла. У предходних двох компанийох сом тиж мала цалком розлични рути путованя. Можем повесц же кажде путованє приноши цошка нове и интересантне, без огляду же то уж видзене – визначує Ярослава.

5. АПРИЛ 2019.

Гвари же єден з найкрасших городох котри нащивела то бул Бризбейн у Австралиї, а конкретно анї нє знала потолковац прецо. Медзитим, кед зме ше єй питали дзе би одпутовала приватно, єй дефинитивни вибор було лєтованє у Греческей, дзе уж пребувала даскельо раз и ознова би ше врацела. Нє на Миконос, або Санторини, алє до обичних туристичних местох, гвари же праве там плажи, побрежя, найкрасши. – Нащивела сом Миконос и Санторини, то идеалне за сликованє, алє нє и за лєтованє, там нєт тоти прекрасни плажи за купанє. Була сом и на Тайланду, нащивела сом велї острова на Карибох, там ми бул найлєпши Барбадос и нє мож описац тот целово-шиви писок, думам же то бул, так повесц, и наймегчейши писок хтори сом видзела. Приватно сом путовала до Єгипту прешлого року на одпочивок, и дефинитивно сом одлучела же то нє место котре зосцем ознова нащивиц, мнє нє одушевює готелски комплекс, алє краса природи, обчековала сом плажу, широку и красну, а воно цалком процивне, то за людзох котри ше любя купац на готелских базенох. Цо ше дотика Шпаниї, и там ше ми барз пачи, людзе приємни и якош такой атмосфера иншака, а найкрасши упечатки на мнє охабел город Малаґа – так подзелєла свойо упечатки з нами Ярослава. У єй будуцих планох вшелїяк ище вше остава робота на ладї котра ю виполнює и покля то так, вона будзе робиц. Нє єдна зоз опцийох єй врациц ше на роботу котру робела пред одходом, та мож повесц же дзешка глїбоко озбильно планує єдного дня започац адекватну самостойну роботу, дзе вшелїяк нє будзе завишиц од других. ■

КАЖДИ РОДЗЕНИ ДЗЕНЬ НА ЛА ДЇ Од трох рокох роботи на ладї, два препровадзела на морю, нащивела 5 од 7 континентох, преплївала през шицки три океани. За тот час шицки свойо родзени днї преславела праве путуюци. У Бразилу ше купала зоз целовима делфинами у рики Амазон, а у Йордану нащивела страцени варош Петра. Нащивела и Арубу цо єй було вельке жаданє, потим и индонезийске острово Комодо котре єдинствене по найвекших ящуркох (шарканьох) на швеце, а на Исланду ше купала у ґеотермалней Белавей лаґуни, нука цепла млєчно била вода, а дооколо шнїг ...

РУСКЕ СЛОВО 25

ЛЮДЗЕ, РОКИ, ЖИВОТ ДРАҐАНА ҐЛУВНЯ БАБИЧ, МУЗИЧНА РУКОВОДИТЕЛЬКА И КОМПОЗИТОРКА ЗОЗ ШИДУ

ТАЛАНТ ВИХАСНОВАНИ НА СТО СПОСОБИ Пише: Владимир ДЇТКО

По професиї є професорка класней настави и библиотекарка, и, так повесц, од дзецинства у швеце нотох и музики. Так накратко, у єдним виреченю, мож описац хто Драґана Ґлувня. Окрем же є Шидянка, шлєбодно мож повесц же є и Бикичанка, понеже вєдно зоз супругом Бояном, хтори тиж у швеце музики (фаховец за отримованє клавирох и музичар) жию у Бикичу

МУЗИКОТЕРАПИЯ Драґана Ґлувня Бабич у остатнїм чаше на музику почала патриц на иншаки способ як потераз. – Заинтересована сом як музика вплївує на цело чловеково, на його чувства и позитивни пременки, та и тото чи музика лїковита и як вплївує на емоциї и позитивни стан нашого орґанизма. Прето ше на окремни способ занїмам зоз звуком хтори часц музикотерапиї – виволала нам Драґана.

26 РУСКЕ СЛОВО

абичово пред дзешец роками купели стару хижу у Бикичу и адаптовали ю до красного фамелийного куцика за живот, роботу и одпочивок. Праве теди Драґана почала упознавац Руснацох, наш язик, културу, а насампредз руску шпиванку и музику. Спокуса за обидвоїх бул анґажман у КПД „Иван Котляревски” дзе Драґана почала водзиц Жридлову шпивацку ґрупу, а Боян их музично провадзел. – Видзела сом же жени у Бикичу барз любя шпивац и то ме якошик прицагло же бим ше подняла робиц з нїма. Спочатку екипа нє була стаємна, бо єдни жени приходзели, други одходзели, аж познєйше то по стала стаємна ґрупа женох з хторима могло робиц. Нє було лєгко на початку, алє сом видзела же вони були порихтани учиц, слухац совити, а я ше намагала зачувац їх автентичне шпиванє. Традицийна руска музика и сам язик ми були нове у роботи, алє сом ше швидко знашла и нє лєм же сом руководителька

ґрупи, алє вєдно з нїма шпивам – гвари Драґана Ґлувня Бабич. И РОБОТА, И ДРУЖЕНЄ, И ЕДУКАЦИЯ Робота у КПД „Иван Котляревски” нє була лєм отримац пробу и потим пойсц дому. Тоти проби порушали и медзисобне друженє, та шицки постали як фамелия и родзина. Драґана припознава же вона учела жени, алє и од женох. Требало их добре упознац, поставиц гласи и интерперпретацию, а вредна робота, труд и упартосц ше виплацели и нєодлуга почали наступи на рижних програмох и манифестацийох нє лєм у Бикичу и општини Шид, алє и на наших руских фестивалох, та и у иножемстве. Наша собешеднїца памета одход и госцованє до Словацкей и гвари нам же у валалє Рихвалд пренашла фамелию хтори ше тиж преволую Ґлувня, як и єй оцец. Успишне сотруднїцтво зоз шпивацку ґрупу „Бикичанки” коруноване и з двома компакт дисками. Єден руски з народнима 5. АПРИЛ 2019.

ljudze@ruskeslovo.com

шпиванками зоз Войводини и зоз, як Бикичанє гваря, старого краю, а потим и други зоз крачунскима шпиванками. Як зме гварели, Драґана и компонує, и спокуса єй була праве компоновац руски народни шпиванки. – Мой супруг Боян пред даскельома роками бул завжати, та ше я прияла компоновац шпиванку за фестивал „Ружова заградка”. Пред тим сом анї нє чула за спомнути фестивал. Требало зложиц основну мелодию хтора преткана зоз елементами рускей народней музики, провадзаци рух мелодийней линиї. Же бим компоновала, на першим месце ше ми муши попачиц текст же би бул инспиративни, мал одредзену приповедку и ношел порученє. Потераз сом компоновала седем шпиванки за спомнути фестивал – гвари Драґана. ОД ПОП ҐРУПИ ПО ЦЕРКОВНЕ ШПИВАНЄ Дазнаваме же вона ище на шейсц роки почала „музицирац”, грац, теди кед оцец и єй и шестри купел клавир и кед шедзела при нїм и грала. Закончела нїзшу музичну школу, та заш лєм єй покус жаль же нє предлужела дальше музичне образованє. Но, стреднєй музичней школи у Шидзе нє було. Од шпиваньох у хорох и шпивацкей

Драґана и руководителька и вєдно шпива зоз женми

5. АПРИЛ 2019.

ґрупи „Швитанє”, у музичним живоце значна хвилька була кед упознала шпивача Бояна Милановича зоз Шиду, хтори познєйше постал популарни поп шпивач. – Було то кед сом почала до штреднєй школи кед ме Миланович поволал же бим шпивала у ґрупи „Лядово шерцо” хтора на репертоаре мала домашнї и страни поп шпиванки, алє и рок. Од Драшка и Бати Мартиновича, хтори грали у ґрупи сом тиж вельо научела, а на єден завод сом и сама грала клавиятури. Шпивала сом з нїма пейц роки, а вец сом мала проблеми зоз гарлом и пре погришни способ шпиваня ми були очкодовани гласово струни. После того Миланович предлужел сам соло кариєру – приповеда Драґана. На музични анґажман нашей собешеднїци уплївовали и животнї подїї кед ше одала – снованє фамелиї (народзела дзивку 1991 року). Року 1992. почала робиц у ОШ „Сримски фронт” и жила цалком узвичаєно як и кажда друга фамелия. Кед у школи формовани хор школярох нїзших и висших класох, наша собешеднїца пейц роки викладала музичне, а 90-тих рокох тримала и приватни годзини на клавиру, бо гвари же требало витримац чежки часи. Тиж так даскельо роки у римокатолїцкей церкви грала на клавиятурох углавним на службох и праве у церкви водзела шпивацку ґрупу. Драґана и далєй жиє з музику, єй кариєра на тим конаре наисце рижнородна и богата, а найзначнєйше же шицко то роби з вельку любову. ■

ПАМЯТКИ НА „ЛЯДОВО ШЕРЦО” Драґана и нєшка ма красни памятки кед була членїца ґрупи „Лядово шерцо”. Наступи у Илоку на Дворцу, або у ресторанє на Дунаю, у Вуковаре и Винковоцох, нє годна забуц.

РУСКЕ СЛОВО 27

ЛЮДЗЕ, РОКИ, ЖИВОТ ҐУ СТОРОЧНЇЦИ ОД СНОВАНЯ РНПД –

ДОБРЕ ОДВОЛАНЄ НА БИНДАСОВО ПИСМО Пише: Дюра ЛАТЯК

Початки националного будзеня при Руснацох на териториї дакедишнєй Угорскей, особлїво на подручу нєшкайшей Восточней Словацкей и Закарпатскей обласци України, ґу котрим етнїчно припадаю и бачванско-сримски Руснаци, вязани за мено священїка Александра Духновича (1803–1865). Реализовало их у нас Руске народне просвитне дружтво, основане 2. юлия 1919. року у Новим Садзе

еди кед Биндас сам надумал поволац руских интелектуалцох на самоорґанизованє, вироятно раховал на позитивни одгук, окреме при грекокатолїцких священїкох – Руснацох у Бачкей и Сриме. Медзи першима одвит на Биндасово циркуларне писмо послал владика др Дионизий Няради1, у котрим, медзи иншим, пише: „Премили мой Дюро! Дзекуєме за писмо. – Най Господь благослови, да и нашъ народ кельо тельо добра достанье зос телѣкей креви, котру жертвовал. Льем у шицким барз мирно и опрезно напред. – Цо ше тиче школох, робце як найвецей можеце. Я думам же будземе мушиц на каждий способ брац язик Галицких Українцох (цо ше проциви становиском Дю. Биндаса -зам. Дю. Л.), бо иньшак ше претопиме або на Чехох (вироятно ту дума на Словакох у Чехословацкей – зам. Дю. Л.) або на Сербох. Ту би перше добре пришли гольем перши школи, у котрих би шестри поучовали на тамтім язику и народ би ше фришко привикнул на то, як ше то видзи у Керестуре и Коцуре, дзе розширени кнѣжочки Василіянски. - Календар бисме може будз могли даяк видавац, алье друге барз чешко, бо нашо за терас премало свойо любя – доказ Катехисм наш і Рожанцова кнѣжочка наша. – Старай ше вецей раз зисц зос братію и совѣтуйце ше – а я готови и шицко одробиц и помогнуц. – Кед Бог дозволѣ думам на яр присц до Бачки – и обисц шицки парохіи... (нєпотребне вихабел – Дю. Л.) 18/ХІІ 1918. Твой О. Діонисій Няради, еп(ископъ) админ(истраторъ) ”

28 РУСКЕ СЛОВО

Кир Дионизий Няради, владика

Други по шоре Биндасови одвитовал керестурски управитель школи учитель Михаил Поливка 19. ХІІ 1918 року, у котрим, медзи иншим, пише: „У интересту култури бачких Русинох розпослану поволанку у подполносци прилапюєме и кед же у тей ствари можем особнє помогнуц напевно же можеш и на мнє раховац. З радосцу констатуєм же и мойо колеґове и колеґинї подобно ше вияшнєли. Алє нашо думанє таке же треба з акцию причекац док ше обставини нє пошоря, нє змиря...”2 Треци по шоре ше одозвал коцурски дзиякоучитель Емилиян Ґубаш. Интересантне же го написал на карпаторуским язику, та го прето у цалосци ту подаваме: „Пречастному господину Хеорхију Биндасу, рускому пароху Ђурђево Српска Војводина

1 Писмо обявене як прилог ґу статї: Дюра Варґа: Початки национално-културного руху при Руснацох у Югославиї (70-рочнїца Руского народного просвитного дружтва); – „Шветлосц“ ч. 4/1989, бок 520. 2 Тот виривок зоз спомнутого писма обявени у „Шветлосци“ ч. 4/1989, бок 520.

5. AПРИЛ 2019.

ljudze@ruskeslovo.com

РУСКОГО НАРОДНОГО ПРОСВИТНОГО ДРУЖТВА (VI) Дорогій Пріятелю!

ДР ДИОНИЗИЙ НЯРА ДИ Владика крижевски, єден з найвекших руских духовних и културних преднякох 20. вику Народзел ше 10. октобра 1874. року у Руским Керестуре, як найстарши спомедзи ище двох братох и двох шестрох. Основну школу закончел при славному керестурскому учительови Петрови Кузмякови, котри го препоручел родичом най го даю до школох як талантованого за науку. Богословски факултет закончел у Заґребе 1898. року. На тим факултету и докторовал. За священїка го у Петровцох пошвецел тедишнї крижевски владика Юлий Дрогобецки 1. януара 1898. року и такой бул поставени за воспитача у нашей семинариї у Заґребе. Уж 8. априла 1898. року поставени є за управителя парохиї у Шидзе, дзе ше затримал штири роки и за тот час медзи парохиянами здобул вельки угляд. Аж и єдна улїца у Шидзе ма мено „Улїца Владики Дионизия”. За ректора Семинариї и управителя парохиї св. Кирила и Методия у Заґребе поставени є 1902. року. На тей длужносци остава полни 12 роки. Святи Пристол 3. юния 1914. року менує Дионизия Нярадия за Апостолского администратора Крижевского владичества, а 5. децембра истого року за титуларного епископа Авилейского. Резиденциялни Крижевски владика постал 1920. року Понеже ше и Пряшовска епария нашла у барз чежких обставинох, Святи Пристол на тоту деликатну службу администратора менує владику Нярадия, котру вон окончує од 30. октобра 1922. по 22. новембер 1927. року. Кед 1938. року преглашена держава Карпатска Україна, владику Дионизия посилаю там за Апостолского администратора з резиденцию у Хусту. Там вон пребува од 15. новембра 1938 по 16. марец 1939. року. Кед и тоту часц окупировало мадярске войско, владику Нярадия под стражу одвезли до Будапешту, дзе му грожене аж и зоз шмерцу. Отамаль є под байонетами вигнати до Югославиї. И попри велькей вистатосци вон предлужує свою усиловну роботу у Крижевскей епархиї. Умар нєсподзивано у Мрзлим Полю (Жумберак) 14. априла 1940. року, под час канонскей визитациї. Причини його шмерци, и попри официйних сообщеньох же була природна, обвити зоз тайнами. По власним жаданю поховани бул у Руским Керестуре 19. априла 1940. року, у парохиялней церкви, пред иконостасом, пред икону Пресвятей Богородици, а тераз є премесцени до крипти под церкву. Бул нє лєм предняк свойого народу, алє и вихователь рускей младей интелиґенциї. Школовал талантовани дзеци о церковним трошку, без огляду на то же яку себе професию вибрални. Окреме потримовал и материялно помагал инициятиву за снованє и дїялносц РНПД. Кед 1931. року друкованє „Руских новинох“ премесцене до Дякова, владика за свойо пенєжи купел руски оловни букви, бо их тамтейша друкарня нє мала. Попри тим, дал вецей пожертви и на вибудов друкарнї у Руским Керестуре. Кед є докончена концом 1936. року, тоти букви преселєни до Руского Керестура.

3 Писмо обявене у „Шветлосци“ ч. 4/1989, б. 521.

5. АПРИЛ 2019.

Дне съ емъ читавъ твой окружный листъ, которы треба кажде руское сердце да такъ ударитъ, что бы ся русинъ возбудивъ из своего сна. Въ первомъ порядку треба да ся наша интелигенція возбудитъ ибо она дуже хвора одъ заразней хвороти. Ту є время чтобы и мы порозумили что маемъ дѣлати. Дуже ся радую что маеме нашихъ сынохъ которы не забули на свой народъ. Въ всякомъ дѣлу ты будемъ въ помощи за нашъ рускій народъ. Дѣло е дуже тяжко, но зато напередъ! Здравствуй съ цѣлимъ семействомъ Твоимъ Твой Емилъ”3 Ґу тому писму Ґубаш приложел записнїк зоз зашеданя коцурскей грекокатолїцкей општини, отриманого 9. януара 1919. року. Зоз того записнїка видно же ше кажда руска грекокатолїцка церковна општина мала вияшнїц о предлогу о. Дюри Биндаса, винєшеним у циркуларним писме. Источасно би вона мала вибрац „мистни просвитни одбор“ котри би мал буц и база котра би делеґовала своїх делеґатох на сновательну схадзку будуцей просвитней рускей орґанизациї. Таки схадзки церковних општинох отримани и у Руским Керестуре 16. марца 1919. року, а у Дюрдьове 23. марца 1919. року. Алє, скорей того Биндас очековал же будзе прилапене його предкладанє же би ше за литературни язик на котрим би ше публиковало кнїжки и новини за Руснацох у Бачкей, Сриме и Славониї, прияло тот язик з котрим ше вони служа у каждодньовей медзисобней комуникациї. Медзитим, праве ту пришло до велького розиходзеня. Керестурци єдногласно прилапели Биндасово предкладанє, Владика предкладал галицку верзию українского литературного язика, док ше Коцурци опредзелєли за карпаторуски литературни язик, на яким виходзела будапештанска „Недѣля“, цо ю ушорйовал Михайло Врабель. То була вироятно главна причина же ше зоз сновательну схадзку одцаговало.■ (Предлужи ше)

РУСКЕ СЛОВО 29

informator@ruskeslovo.com ОСТАТНЇ ПОЗДРАВ Дня 29. марца 2019. року занавше нас зохабела наша мила мац и баба

ОСТАТНЇ ПОЗДРАВ Дня 29. марца упокоєла ше наша мила мац и баба

НА ЗДОГАДОВАНЄ Дня 20. марца 2019. року наполнєли ше 6 мешаци як нас напущел наш мили

КСЕНИЯ РАЦ (1940–2019) з Руского Керестура З любову и почитованьом памятку на це у своїх шерцох вично будземе чувац, дзивка Наталия, жец Михайло и унука Михаела зоз Вукманом Спочивай у мире Божим!

КСЕНИЯ РАЦ народзена Папуґа (1940–2019) з Руского Керестура У своїх шерцох вично це будземе чувац. Ожалосцена дзивка Тереза зоз супругом Николом, и унукове Тобияс и Давид Спочивай у мире Божим!

ОСТАТНЇ ПОЗДРАВ Дня 29. марца 2019. року занавше нас зохабела наша мила баба и прабаба

ОСТАТНЇ ПОЗДРАВ Дня 29. марца занавше нас зохабела и преселєла ше до вичносци наша мила шестра

КСЕНИЯ РАЦ (1940–2019) з Руского Керестура З любову и почитованьом памятку на ню вично буду чувац, унука Лидия зоз супругом Владом и праунукове Алекс и Роберт зоз Канади Спочивай у мире Божим!

КСЕНИЯ РАЦ народзена Папуґа (1940–2019) з Руского Керестура Зоз любову и почитованьом памятку на ню буду чувац браца Владо и Юлин, и шестра Мария зоз своїма фамелиями Спочивай у мире Божим!

У жалю за тобу супруга Сенка, дзивка Ясна и унука Драґана зоз фамелию Спочивай у мире Божим!

ОСТАТНЇ ПОЗДРАВ Дня 29. марца занавше нас зохабела наша мила пайташка

НА ЗДОГАДОВАНЄ Наполнєл ше рок як пошол од нас наш мили и добри бачи

НА ЗДОГАДОВАНЄ Дня 3. априла 2019. року наполнєли ше 5 роки як нас нєсподзивано напущел наш мили и нєпрежалєни

КСЕНИЯ РАЦ народзена Папуґа (1940–2019) з Руского Керестура З любову и почитованьом у красниих памяткох вично Вас будземе чувац. Наталия Бодваньскова и Фемка Дудашова Спочивай у мире Божим!

ВЛАДИМИР МИХАЙЛОВСКИ (1937–2018) з Нового Саду Зоз почитованьом го чуваме у наших памяткох Леонка и Олїца зоз свою фамелию Вичная му памят!

СМУТНЕ ЗДОГАДОВАНЄ Дня 3. априла наполнєли ше 27 роки як вецей нє з нами наш мили син и брат

ДЮРА ДЖУДЖАР (1958–1992) з Руского Керестура Вично го буду паметац и ношиц у своїх шерцох, мац Гелена, шестра Марча и брат Янко зоз своїма фамелиями Вичная му памят!

30 РУСКЕ СЛОВО

ВЛАДИМИР ВЛАДО БУЧКО (1945–2018) зоз Петровцох Памятку на ньго вше буду чувац шестра, дзивка, син и унучата Спочивай у мире Божим! НА ЗДОГАДОВАНЄ Прешол чежки рок як сом остала през тебе, добри мой Владо. Остало лєм да ше спомина красни часи препровадзени зоз тобу. Забуц це нє можем, мушим ше лєм научиц жиц през тебе. Шицко цо було красне дава ми моц да у тим витримам.

ВЛАДИМИР МИХАЙЛОВСКИ (1937–2018) з Нового Саду

СИЛВЕСТЕР ДОРОКХАЗИ (1957–2014) з Коцура Премало тераз слова дацо знача, алє знай, нїч ше нє пременєло у наших шерцох. Зоз больом и слизами жиєме наш каждодньови живот, чежко, алє моцна молитва за це наша. Твойо наймилши: родичи, супруга, дзивка и жец, син и нєвеста, пейцме унукове и шестра зоз фамелию Спочивай у мире Божим! СМУТНЕ ЗДОГАДОВАНЄ Дня 3. априла 2019. року наполнєли ше пейц роки як нас занавше зохабел наш мили колеґа и приятель

СИЛВЕСТЕР ДОРОКХАЗИ ЦИКИ (1957–2014)

Твойо франти и гумор ище вше медзи нами.

НВУ „Руске слово”

5. АПРИЛ 2019.

СМУТНЕ ЗДОГАДОВАНЄ Дня 6. априла наполнї ше смутни рок як вецей нє з нами наша мила мац и баба

СМУТНЕ ЗДОГАДОВАНЄ Дня 7. априла наполнї ше рок як нас занавше зохабел наш мили оцец, дїдо и прадїдо

ВЛАДИМИР ЕРДЕЛЇ (1935–2018) з Руского Керестура У красних памяткох навики Вас будзе чувац ваша ожалосцена дзивка Ната зоз свою фамелию, и праунучата Анастасия, Емина и Александар Спочивайце у мире Божим!

МАРИЯ БУДИНСКИ народзена Сабадош (1931–2018) з Нового Саду Красни памятки на єй любов и доброту навики буду чувац дзивка Любка, унуки Ана и Лара и жец Миодраґ Вичная памят! СМУТНЕ ЗДОГАДОВАНЄ Дня 1. априла наполнєли ше 3 смутни роки як нє з нами наша мила супруга, мац и баба

СМУТНЕ ЗДОГАДОВАНЄ Дня 7. априла наполнї ше рок як нас зохабел наш брат и бачи

СМУТНЕ ЗДОГАДОВАНЄ Наполнєл ше рок як занавше заспал наш

ВЛАДИМИР ЕРДЕЛЇ (1935–2018) з Руского Керестура У красних памяткох навики це чува шестра Мелана зоз дзецми и їх фамелиями Спочивай у мире Божим!

ВЛАДИМИР ЕРДЕЛЇ (1935–2018) Чувствуєме це у витру котри розноши ярнї запах, а твой ошмих препознаваме у каждей слунковей зарї. Твойо: супруга Натала, дзивка Вера, жец Пера и унуки Дюрдїца, Єлица и Милан

СМУТНЕ ЗДОГАДОВАНЄ Дня 6. априла 2019. року наполня Дня 2. априла 2019. року наполше 8 роки як нас занавше захабел нєл ше смутни рок як нас занавнаш мили оцeц, дїдо и швекор ше захабела мила мац, баба и швекра

АМАЛИЯ КОРПАШ МИКОЛА КОРПАШ (1945–2018) (1940–2011) народзена Салаґ з Нового Саду Занавше будзеце у наших шерцох и красни памятки на вас и вашу доброту и пожертвовносц чуваю синове Иґор и Александар зоз фамелиями Спочивайце у мире Божим! НА ЗДОГАДОВАНЄ Дня 30. марца 2019. року наполнєли ше 4 роки од шмерци нашого оца

МЕЛАНИЯ НАДЬ народзена Надь (1963–2016) з Руского Керестура Пошла ши, алє и далєй ши кажди дзень з нами у наших шерцох. Нїґда нє забудземе твою любов и доброту. Твойо наймилши, супруг Михал, син Иґор зоз супругу Ясмину, дзивка Сандра зоз супругом Владом, и унукове Андрей и Марко Спочивай у мире Божим! 5. АПРИЛ 2019.

ВЛАДИМИР МАКАЇ (1936–2015) з Руского Керестура Красни памятки на Вас чуваю вашо дзеци: Михал, Юлин, Янко, Сенка и Славка зоз своїма фемелиями, унуки и праунуки Спочивайце у мире Божим!

РУСКЕ СЛОВО 31

informator@ruskeslovo.com СМУТНЕ ЗДОГАДОВАНЄ Дня 9. априла 2019. року ше наполнї боляци рок як нас занавше зохабел мой мили

ВЛАДИМИР КОЛОШНЯЇ (1948–2018) з Руского Керестура

ЯНКО ФЕЙСА (1970–2018) Час преходзи, алє рани нє зарастаю. Будзеш жиц у наших думкох покля и ми жиєме. Памятку на твою любов и заєднїцки препровадзени час вичного будзе чувац супруга Сенка Спочивай у мире Божим! СМУТНЕ ЗДОГАДОВАНЄ Дня 9. априла 2019. року наполнюю ше рок як ше преселєл до вичносци

СМУТНЕ ЗДОГАДОВАНЄ Дня 9. априла 2019. року ше наполнї ше рок як вецей нє зоз нами наш мили пайташ

ЯНКО ФЕЙСА (1970–2018) з Коцура Красни памятки на його доброту и заєднїцки препровадзени часи буду чувац кумово Славко и Драґана и кумчата Андреа и Саня Будинсково Спочивай у мире Божим!

ЯНКО ФЕЙСА (1970–2018) з Коцура Прешол уж цали рок як це нєт, алє у наших думкох и здогадованю занавше останє памятка на час и хвильки препровадзени зоз тобу. Твойо Сакачово Нана, Дадо, Снежа и Брашо Спочивай у мире Божим!

СМУТНЕ ЗДОГАДОВАНЄ Дня 5. априла 2019. року ше наполня ше 14 смутни роки як нас занавше охабела наша мила унучка

СМУТНЕ ЗДОГАДОВАНЄ Дня 5. априла 2019. року наполня ше штернац смутни роки як нас занавше охабела наша мила дзивочка

ОЛЯ БУДИНСКИ (2003–2005) з Коцура Мила наша Олїце, боль и жаль у шерцу нє можу ше виповесц зоз словами анї часом хтори преходзи. Док жиєм и ти будзеш жиц у моїм шерцу и моїх думкох, мили мой ангелчку. Твоя баба Фемка Спочивай у мире Божим!

ОЛЯ БУДИНСКИ (2003–2005) з Коцура Мила наша Олїцо! Час нє лїчи жаль за тобу, алє твори звикнуце же би ше далєй зоз нїм жило. Занавше нам буду хибиц твой ошмих и твоя подоба, а у наших шерцох и думкох будзеш вично жиц. Твойо, мама Драґана, тато Славко и шестри Андреа и Саня Спочивай у мире Божим!

CENOVN>K MALIH I POSMERTNIH OGLA[KOH – mala ogla{ka do 20 slova ko{ta 200 dinari – mala ogla{ka vecej yk 20 slova ko{ta 300 dinari – uramikovani tekst ogla{ki, abo vin~ovanki ko{ta 500 dinari – posmertna ogla{ka na wdno polqo ko{ta 600 dinari – posmertna ogla{ka na dva poly ko{ta 1 200 dinari. Cenovn<k va`i od 1. мая 2015. roku Ogla{ki mo` poslac na mejl office@ruskeslovo.com лєбо ruske.redakcija@gmail i uplacic na rahunok Novinsko-vidavatelqnej ustanovi “Ruske slovo” u banki Inteza ~islo 160-923244-82. Informaci< mo` dostac na telefon 021/ 6613-697.

32 РУСКЕ СЛОВО

СМУТНЕ ЗДОГАДОВАНЄ Дня 6. априла наполнї ше рок як нє з нами наш мили супруг, оцец и дїдо

У красних памяткох навики це чуваю твойо наймилши, супруга Натка, син Мижо зоз супругу Дияну, дзивка Марина зоз супругом Мирославом, та мили унучата: Мартина, Емина, Мелиса, Лейла и Матей Спочивай у мире Божим! СМУТНЕ ЗДОГАДОВАНЄ СМУТНЕ ЗДОГАДОВАНЄ Дня 6. априла наполнї ше смутни Прешол рок як занавше од нас рок як нє з нами наш мили шовґор пошол наш шовґор

ВЛАДИМИР КОЛОШНЯЇ (1948–2018) з Руского Керестура У красниих памяткох навики це чуваю, бачи Ґечо зоз супругу Илонку и дзецми Жельку и Єлену и їх фамелиями Спочивай у мире Божим!

ВЛАДИМИР КОЛОШНЯЇ (1948–2018) з Руского Керестура Памятку на ньго занавше буду чувац Мария Арвова зоз супругом Юлином и дзецми Таню, Ясмину и Весну зоз фамелиями Спочивай у мире Божим!

МАЛИ ОГЛАШКИ НА ПРЕДАЙ хижа у Руским Керестуре зоз локалом, вигодна и за польодїлцох на адреси Маршала Тита 196. Обявиц ше на телефонски числа 025/703092; 063/8-114-307 и 021/705-375 (волац вечар од 19 до 21 годзин).

МАЛИ ОГЛАШКИ ДИХТОВАНЄ облакох и дзверох. Щици од витру, жими, праху, галайку, праху, инсектох. МОНТИРАМЕ: – РОЛЕТНИ – ГАРМОНИКОВО ДЗВЕРИ – ПАНТЛЇКОВО ДЗВЕРИ – МРЕЖИ ОД СУНЬОҐОХ – ВЕНЕЦИЯНЕРИ – ОПРАВКИ 025/5827-710 060/5088-433 5. АПРИЛ 2019.

informator@ruskeslovo.com Република Сербия МИНИСТЕРСТВО ЗАЩИТИ ЖИВОТНОГО ШТРЕДКУ На основи члена 25. у вязи зоз чл. 29. пасус 1. и 3. Закона о преценьованю вплїву на животни штредок („Сл. Глашнїк Р. Сербиї” 135/04, 36/09) дава шлїдуюце

ОБВИСЦЕНЄ

Ношитель проєкта, подприємство „GASTRANS” д. о.о. Нови Сад, зоз Нового Саду, Народного фронта 12, поднєсол Министерству защити животного штредку Вимогу за согласносц на Студию о преценьованю вплїву на животни штредок проєкта маґистралного ґазовода – интерконектора, гранїца Болгарскей – гранїца Мадярскей, хтора ше одноши на Парцелу 3, Ковин – Ґосподїнци, длужини сса 112 км, на териториї СО Ковин, городу Панчева, СО Ковачица, СО Опово, ГО Палилула – город Беоґрад, городу Зренянину, СО Титель, городу Нового Саду и СО Жабель, Република Сербия, дня 20. 02. 2019. року, заведзену под числом 353-02-330/2018-03. Обвисцує ше яносц и заинтересовани орґани и орґанизациї же тот орґан принєсол Ришенє о даваню согласносци на предметну Студию о преценьованю вплїву на животни штредок, у складзе зоз членом 24. пасус 1. Закона о преценьованю вплїву на животни штредок („Сл. Глашнїк Р. Сербиї” число 135/04, 36/09). Увид до принєшеного Ришеня мож окончиц у просторийох Министерства защити животного штредку, Младежских бриґадох 1, хижа 428, кажди роботни дзень од 11-14 год зин, як и на веб сайту Министерства, http://www.ekologija.gov.rs/obavestenje/procena-uticaja-nazivotnusredinu/ у чаше од 20 дньох од дня обявйованя того обвисценя. Ношитель проєкта и заинтересована явносц може порушац управни спор з подношеньом тужби компетентному суду у чаше 30 днї од дня приєма того ришеня, односно од дня обявйованя у средствох информованя. Република Сербия МИНИСТЕРСТВО ЗАЩИТИ ЖИВОТНОГО ШТРЕДКУ На основи члена 25. у вязи зоз чл. 29. пасус 1. и 3. Закона о преценьованю вплїву на животни штредок („Сл. Глашнїк Р. Сербиї” 135/04, 36/09) дава шлїдуюце

ОБВИСЦЕНЄ

Обвисцує ше явносц и заинтересовани орґани и орґанизациї же ношитель проєкта, подприємство „GASTRANS” д. о.о. Нови Сад, зоз Нового Саду, Народного фронта 12, поднєсол Министерству защити животного штредку Вимогу за согласносц на ажуровану Студию о преценьованю вплїву на животни штредок проєкта маґистралного ґазовода – интерконектора, гранїца Болгарскей – гранїца Мадярскей, хтора ше одноши на Парцелу 2, Жабари – Ковин, длужини сса 48 км, на териториї СО Жабари, СО Велика Плана, городу Смедерева и СО Ковин, Република Сербия, дня 20. 02. 2019. року, заведзену под числом 353-02-331/2018-03. Обвисцує ше яносц и заинтересовани орґани и орґанизациї же тот орґан принєсол Ришенє о даваню согласносци на предметну Студию о преценьованю вплїву на животни штредок, у складзе зоз членом 24. пасус 1. Закона о преценьованю вплїву на животни штредок („Сл. Глашнїк Р. Сербиї” число 135/04, 36/09). Увид до принєшеного Ри ше ня мож окон чиц у про сто ри й ох Министерства за щ и ти жи вотно го штред ку, Мла дежских бриґадох 1, хи жа 428, ка жди ро ботни дзе нь од 11-14 год зин, як и на веб са й ту Ми ни стер ства, http://www.ekologija.gov.rs/obavestenje/procenauticaja-na-zivotnusredinu/ у чаше од 20 дньох од дня обявйованя того обвисценя. Ношитель проєкта и заинтересована явносц може порушац управни спор з подношеньом тужби компетентному суду у чаше 30 днї од дня приєма того ришеня, односно од дня обявйованя у средствох информованя.

5. АПРИЛ 2019.

* дзе цо будзе *дзе цо будзе *

КАРИТАСОВ ВАШАР На нєдзелю, 7. априла, у Руским Керестуре, отрима ше традицийни Вельконоцни вашар у виронаучней сали од 8 до 13 годзин. На вашаре ше будзе предавац прикраски за вельконоцни швета, годно купиц колачи, пасочки котри упекли волонтерки з коцурского Каритасу и рижни ручни роботи. Будзе коло двацецеро викладачох, зоз Керестура, Коцура, та з Вербасу. Кед ше дахто ище жада приявиц за предаванє артиклох, може ше явиц волонтерки Ясмини Надьовей. Вашар будзе и гуманитарного характеру, та кажди нащивитель годзен зохабиц добредзечни прилог за тих цо у потреби, же би и вони святочно означели швето Воскресеня. ***

О. ДР ЯКОВ КУЛИЧ ОТРИМА ПРЕПОДАВАНЄ

Преподаванє о значносци преслави святочного преглашеня Епархиї св. Миколая отрима о. др Яков Кулич у Руским Керестуре, 6. априла на 20 годзин у сали парохийного Каритасу. На преподаваню о. Кулич потолкує цо то значи Епархия, яке за вирних ма значенє. До теми присутних уведзе

през историйну призму, поучи и укаже на тот нови момент у живоце вирних. На преподаванє можу присц шицки заинтересовани, же би ше и на таки способ духовно обновели у периодзе Вельконоцного поста. ***

ОДХОД ВИРНИХ ДО МАКЕДОНИЇ

З нагоди нащиви Святїйшого Оца папи Франциска католїцкей заєднїци Републики Сиверней Македониї, орґанизує ше паломнїцтво з наших парохийох, котре почнє 6. мая у вечарших годзинох, кед ше будзе рушац на драгу, а будзе тирвац и шлїдуюци дзень. Служба Божа зоз папом будзе на 11 годзин 7. мая у Скопю. Плановане и стретнуце зоз младима и Богу пошвеценима особами, та и з єдну ґрупу худобних. Нашо паломнїки останю ноцовац у Скопю и ютредзень нащивя знаменїтосци котри значни за Катедралу Пресвятого шерца Исусового, як и хижу памятнїк Мати Терези, а вец ше у вечарших годзинох руша назад. Цена путованя 60 евра, а контакт особа шестра Михаїла Воротняк СНМД зоз Коцура. Число телефона на котру мож контактовац и придружиц ше ґу паломнїцтву 064 2131494.

ВИШЛА НОВА ЗАГРАДКА Почала яр, та и рамик марцовского числа „Заградки” прави ярнї. Медзи любичицами школяре ОШ „Жарко Зренянин” у Ґосподїнцох зоз наставнїцу на годзини руского язика. Нашим змагательом на општинских смотрох рецитаторох пошвецени цали 2. бок, а як було на Креативней роботнї у Школи у Руским Керестуре з нагоди означованя Медзинародного дня мацеринского язика, дознаце у рубрики „Висти зоз школох” на 18. и 19. боку. Од наших писательох Ксениї Варґа, Серафини Макаї, Штефана Чакана, Миколи М. Кочиша и Силвестера Д. Макая ту вибрани писнї и приповедки о яри, о єдному хлапцови и його пшичкови, о ґовлї и жаби… У рубрики „Облачок до швета” представени познати писатель Иґор Коларов и його кнїжка „Аґи и Ема”, а у тим чишлє часописа и єдна шмишна македонска народна приповедка. На 22. боку школяре найду даскельо теми за писанє хтори им предклада „Заградка”. И „Забавни боки”, як и рамик, пахню на яр. У рубрики „Най, най…” дознаце хтори валал найменши у Войводини и дзе найдзени найстарши рисунок животинї. М. Р.

РУСКЕ СЛОВО 33

informator@ruskeslovo.com На основи члена 38. став 1. алинея два Статута Заводу за културу войводянских Руснацох и Одлуки о финансийним плану Заводу за културу войводянских Руснацох число 13-2/19 од 28. 01. 2019. року, Управни одбор Заводу за културу войводянских Руснацох, на 17. схадзки хтора отриман 1.04.2019. року, розписує

КОНКУРС

за софинансованє програмох и проєктох очуваня, пестованя, презентациї и розвою култури и уметносци рускей заєднїци у Републики Сербиї Конкурс ше одноши на програми/проєкти чия реализация предвидзена у 2019. року зоз шлїдуюцих обласцох: 1. Програми очуваня и нєматериялного културного скарбу рускей заєднїци 2. Програми сучасней уметнїцкей творчосци рускей заєднїци. У складзе зоз Одлуку о финансийним плану Заводу за културу войводянских Руснацох за 2019. рок, а по Одлуки УО число 53-3/19 од 01.04.2019. року, 700.000,00 динари ше опредзелює за Програму очуваня и пестованя нєматериялного културного скарбу рускей заєднїци, а 300.000,00 динари за Програму сучасней уметнїцкей творчосци рускей заєднїци, вкупно 1.000.000,00 динари за цали конкурс. Приоритети софинансованя проєктох по обласцох: 1. За ПРОГРАМИ ОЧУВАНЯ И ПЕСТОВАНЯ НЄМАТЕРИЯЛНОГО КУЛТУРНОГО СКАРБУ РУСКЕЙ ЗАЄДНЇЦ • програми и активносци музично и музично-сценски наступ и танєц1 (знїманє авторского материялу, роботнї, пририхтованя за участвованє на манифестацийох, концертох, виставох, фестивалох2); • медзиреґионалне сотруднїцтво у рамикох тей програми; • виглєдованя, зазберованя, обробок, очуванє и презентация културного скарбу рускей заєднїци котри ше реализую у сотруднїстве зоз фаховима здруженями и институциями. 2. За ПРОГРАМИ СУЧАСНЕЙ УМЕТНЇЦКЕЙ ТВОРЧОСЦИ РУСКЕЙ ЗАЄДНЇЦИ • рижни програми и активносци у култури у рамикох театралней творчосци и интерпретациї (театрални представи, роботнї, участвованє на фестивалох3); • музични и музично-сценски наступ и танєц (знїманє авторского материялу, роботнї, участвованє на фестивалох); • подобова и применєна творчосц (роботнї, участвованє на фестивалох, колонийох) • видео, мултимедиялна и диґитална творчосц (знїманє авторского материялу, вистави, роботнї); • медзиреґионалне сотруднїство у рамикох алинейох 1–4 тей програми; • виглєдованя, зазберованя, обробок, очуванє и презентация сучасней уметнїцкей творчосци рускей заєднїци котри ше реализую у сотруднїцтве зоз фаховима здруженями и институциями. По одлуки УО Завод нє потрима финансийно проєкти хтори ше одноша на видавательну дїялносц анї у рамикох Програми очуваня и пестованя нєматериялного културного скарбу рускей заєднїци, анї у рамикох Програми сучасней уметнїцкей творчосци рускей заєднїци. У рамикох того Конкурсу Завод нє потримує програми/проєкти и активносци хтори унапрямени виключно на путованя.

34 РУСКЕ СЛОВО

Конкурс за шицки начишлєни обласци отворени од 1. априла до 6. мая 2019. року. ОБЩИ УСЛОВИЯ КОНКУРСУ: Право участвованя на тим конкурсу маю: 1. Здруженя у култури, установи култури,други правни лїца и други субєкти у култури зоз шедзиском на териториї АП Войводини чия основна обласц дїялносци култура або ше з векшей часци занїмаю зоз културу; 2. Тоти хтори прияву поднєсли у термину котри предвидзени у Конкурсу; 3. Хтори поднєсли комплетну конкурсну документацию. О вибору проєктох по розписаним Конкурсу одлучує фахова комисия за вибор проєктох котру оформює Завод за културу войводянских Руснацох. Финансованє проєктох ше окончи у складзе зоз буджетскима средствами хтори розпоредзени за софинансованє програмох и проєктох очуваня, пестованя, презентациї и розвою култури и уметносци рускей заєднїци у Републики Сербиї. Накадзи Комисия за обидва обласци одлучи о вибору проєктох за софинансованє, Одлуку потвердзує Управни одбор Заводу за културу войводянских Руснацох. После конєчней одлуки, Завод подписує контракти о софинансованю реализациї проєктох зоз подношителями приявох вибраних проєктох. КРИТЕРИЇ ЗА ОЦЕНЬОВАНЄ ПРОЄКТОХ: Критериї на основи котрих ше будзе оценьовац проєкти приявени на Конкурс утвердзени су зоз членом 12. и членом 13. Правилнїка о способу, критерийох и мерадлох за софинансованє програми и проєктох очуваня, пестованя, презентациї и розвою култури и уметносци рускей заєднїци у Републики Сербиї (опатриц на www.zavod.rs) ДОКУМЕНТАЦИЯ На урядовим интернет боку Заводу за културу войводянских Руснацох www.zavod.rs, мож превжац Приявни формулар нєобходни за участвованє на конкурсу, як и Формулар за наративни звит о реализациї проєкту и Формулар за финансийни звит, котри ше подноша по законченю проєкту/програми. Зоз прияву тиж потребне доставиц: 1. Фотокопию Ришеня о реґистрациї подношителя прияви при надпатраюцому орґану; 2. Фотокопию Потвердзеня о порцийним идентификацийним числу (ПИБ) 3. Урядови доказ о рахунку у банки (фотокопия контракту о отвераню рахунку, вивод оверени зоз боку апликанта або фотокопия картону депонованих подписох овласцених особох за рахунок у банки); 4. Биоґрафию координатора/ки проєкту; 5. Биоґрафию фахових сотруднїкох/цох. ПРИЯВЙОВАНЄ 1. Прияви на Конкурс ше подноша лєм на формуларох котри ше мож найсц на интернет боку Заводу за културу войводянских Руснацох www.zavod.rs, або их достац у просторийох Заводу, Футожска 2/3, Нови Сад. 2. Прияви ше у єдним прикладнїку подноша особнє, або ше посила по пошти на адресу: Завод за културу войводянских Руснацох Футожка 2/3 21000 Нови Сад На коверти муши ясно буц наглашене: Конкурс за суфинансованє програми и проєктох очуваня, пестованя, презентациї и розвою култури и уметносци рускей заєднїци у Републики Сербиї. 4. Прияви ше посилаю од 1. априла до 6. мая 2019. року РЕЗУЛТАТИ КОНКУРСУ

Резултати конкурсу буду обявени на урядовим интернет боку Заводу за културу войводянских Руснацох, найпознєйше 15 днї од дня законченя термину за приявйованє. ВАЖНИ НАДПОМНУЦА: 1. За наменске хаснованє додзелєних буджетских средствох, окреме наглашуєме же трошки проєкту МУША буц: • нєобходни за запровадзованє активносцох и у согласносци зоз принципами законїтосци и економичного финансийного управяня, цо ше найбаржей одноши на вредносц уложеного пенєжу и дїлотворносц трошкох (доставанє правих вредносцох за уложени пенєж); • стварни трошки подношителя прияви, або їх партнерох под час реализациї проєкту; • евидентовани под час реализациї проєкту, у обрахункох або порцийних документох подношителя прияви або їх партнерох, препознатлїви и таки же их мож превериц, попровадзени зоз ориґиналну документацию на основи чиїх копийох ше правдаю Заводу за културу войводянских Руснацох. 2. Прилаплїви трошки подношителя прияви то: трошки гонорарох, дньовнїци за службени путованя и драгово трошки. 3. У рамикох того конкурсу нєприлаплїви трошки подношителя прияви шлїдуюци: длуства и покрице утратох або длуствох, трошки хаснованя службеного телефону, пасивни камати, гевто цо ше уж финансує зоз других проєктох, купованє жеми або нєрухомосцох, трошки вименки роботних

просторийох, трошки електричней енерґиї, трошки зогриваня, трошки осиґураня роботних просторийох, трошки отримованя веб сайту, трошки банкарских провизийох, анґажованє поштреднїцких аґенцийох (аґенциї за ПР и промоцию, аґенциї за дїловно-технїчне сотруднїцтво и подобне). 4. Шлїдуюца файта трошкох прилаплїва лєм кед су нєобходни за реализацию проєкту, цо ше муши видзиц през плановани активносци: менши инвестицийни трошки (билєнє, шоренє роботного простору), трошки меншого оправяня-монтажи, трошки канцеларийного материялу, трошки обезпечованя опреми (музични инструменти, народне облєчиво, у винїмкових случайох рахункар, друковач), трошки хаснованя интернета, трошки анґажованя кнїжководительних аґенцийох, трошки репрезентациї. 5. Подношитель прияви зоз хторим Завод заключи контракт о софинансованю програми/проєкту нє може питац пренамену средствох у децембру мешацу чечуцого року. Нєблагочасово и нєподполни прияви буду одруцени. Конкурсни материял ше нє враца. Додатни информациї мож достац у Заводзе за културу войводянских Руснацох, кажди роботни дзень од 14.00 до 16.00 годзин на число телефона 021/548-421, як и на мейл адресу: zavod.rusini@gmail.com 1. Облапя хорске и жридлове шпиванє, танєц, народни и тамбурово оркестри. 2. Участвованє на фестивалох: Хорски фестивал „Карпати” у Вербаше, Фестивал фолклору „Коцурска жатва” у Коцуре, Фестивал тамбурових и народних оркестрох „Мелодиї руского двору” у Шидзе, Фестивал жридлового шпиваня „Най ше нє забудзе” у Дюрдьове. 3. Участвованє на Драмским мемориялу „Петро Ризнич Дядя”, Фестивалу малих сценских формох „Дюра Папгаргаї”

5. АПРИЛ 2019.

ИНФОРМАТОР/СПОРТ На основи члена 113 пасус 2 точка 1 Закона о националних совитох националних меншинох Одлуки о Одбору за културу число К-01-08/19 од 26.03.2019. року, Одбор за културу Националного совиту Руснацох розписує

КОНКУРС

за орґанизованє манифестацийох у обласци защити нєматериялного културного нашлїдства и уметнїцкей творчосци Руснацох у 2019. року Предмет конкурсу – Софинансованє проєктох орґанизованя манифестацийох котри у Календаре репрезентативних манифестацийох Руснацох у 2019. року. Условия конкурсу 1. На Конкурсу можу участвовац здруженя гражданох, установи и други орґанизациї з проєктами хтори ше одноша на орґанизованя манифестацийох котри у Календаре репрезентативних манифестацийох Руснацох у 2018. року. 2. Прияви на Конкурс ше подноша виключно на формулару хтори мож достац у про сторийох Националного совиту, Фрушкогорска 64, Руски Керестур, або на интернет боку www.rusini.rs. 3. Прияви ше у єдним прикладнїку подноша особнє або ше посилаю по пошти на адресу Национални совит Руснацох, Фрушкогорска 64, Руски Керестур, зоз надпомнуцом: Конкурс за орґанизованє манифестацийох у обласци защити нєматериялного културного нашлїдства и уметнїцкей творчосци Руснацох у 2019. року 4. Прияви мож посилац по 30. април 2019. року. 5. Подполна приява на конкурс муши мац: – пополнєни и оверени формулар прияви – детальни опис програми/проєкту – детально розробени финансийни план програми/проєкту – вияву хтору оверює и подписує овласцена особа 6. О виборе проєктох з Конкурсу хтори буду софинансовани одлучує Одбор за културу 7. Одбор нє будзе финансовац и софинансовац порядни трошки (струя, телефон, зогриванє, провизиї банкох и подобне), анї купованє опреми, окрем у винїмкових случайох кед програма/проєкт таки же вимага и тоти елементи, о чим Одбор будзе окреме одлучовац. 8. Одлуку о виносу средствох хтори ше розподзелює по тим конкурсу принєше Одбор за културу, по приношеню Финансийного плану Националного совиту Руснацох за 2019. рок 5. АПРИЛ 2019.

ОПШТИНА ЖАБЕЛЬ

ВЕЦЕЙ ЯК ТИСЯЧ АКТИВНИХ СПОРТИСТОХ

Општина Жабель по конкурсу за 2019. рок додзелєла средства за финасованє и софинансованє општинских орґанизацийох и клубох зоз обласци спорта зоз шедзиском у општини. За спортски активносци у тим року з буджета општини опредзелєне 15 милиони динари. У другей половки марца у будинку Општини Жабель уручени контракти за порядни рочни дїялносци и програми спортских клубох и здруженя котри члени Спортского союзу Општини Жабель, за цо опредзелєне 5 050 000 динари. Средства достали 17 клуби, од того лєм по єден зоз Дюрдьова и Ґосподїнцох, а пейц зоз Чуроґу и дзешец зоз Жаблю. Пенєжи достали Фодбалски клуб, Рукометни клуб, Шах клуб и Столнотениски клуб „Гайдук” зоз Чуроґу, вкупно милион и 230 тисячи динари. Фодбалере, рукометаше и столнотенисерки зоз Жаблю достали милион и 50 тисячи динари, а ФК „Бачка 1923” з Дюрдьова и ФК „Єдинство” зоз Ґосподїцох достали по 650 тисячи динари. Зоз Чуроґу средства достали и Веслацки клуб „Чуруґ” 500 тисячи динари, Одбойкашски клуб „Жабаль волей” – 100 тисячи динари боксере зоз Жаблю и Бокс клуб „Шайкаш” достали 180 тисячи динари, Пикадо клуб „Ракетс” зоз Жаблю 50 тисячи динари, КБЦ „Тиґрови” 310 тисячи динари, ШК „Омладинац” 70 тисячи динари, Столнотениски клуб „Жабаль” и

КК „Дефенсе” по 80 тисячи динари. По конкурсу додзелєни и средства општинскому Спортскому союзу коло 4 милиони динари, а тиж так и за їх активносци по проєкту „Спорт за шицких” котри ше реализує у местох општини, за цо опредзелєни ище коло 4 милиони динари. – У нашей општини маме вецей як тисяч активних спортистох, и то добри резултат. Нє важне у котрим ше ранґу змагаю, бо найважнєйша масовносц у клубох и цо вецей дзеци у спортских активносцох – гварел Чедомир Божич, предсидатель Општини Жабель. Контракти о софинасованю уручели представителє локалней власци предсидатель Чедомир Божич, Зоран Шолая, член Општинскей ради задлужени за спорт и Урош Боґичевич предсидатель Спортского союзу општини Жабель. – Дзекуюци средством зоз општини, алє и спонзором, средством котри назбераме на змаганьох од уходнїцох, орґанизациї турнирох и „Червено-билого”, балу ФК „Бачка 1923”, затераз добре функционуєме. У тим року сцеме ришиц питанє власнїцтва жеми коло нашого стадиона на котрим плануєме направиц трибини. И у єдним и у другим нам обецана помоц од општини – гварел Никола Тртич, предсидатель Управного одбору Фодбалского клуба „Бачка 1923” зоз Дюрдьова. С. С.

РУСКЕ СЛОВО 35

СПОРТ ЗОЗ ЗМАГАНЬОХ СТОЛНОТЕНИСКОГО КЛУБУ „РУСИН” З РУСКОГО КЕРЕСТУРА

МАРТИН ПАШО ОЗНОВА НАЙЛЄПШИ Мартин Пашо, седемрочни столнотенисер Столнотениского клубу „Русин” з Руского Керестура, у своєй катеґориї – оводашох, освоєл перше место и златну медалю на Отвореним ярнїм турнире Нового Саду 2019, хтори 30. марца орґанизовал Столнотениски клуб Нови Сад. У його конкуренциї змагали ше дзевецеро змагателє, а вкупно на турнире коло сто. Мартин тренира од пейц и пол рока и то му уж пията медаля, а потераз на змаганьох овоєл два златни, два стриберни и єдну бронзову. Русиново столнотенисере Матей Сабадош, Александар Шанта и Иґор Фейди 31. марца участвовали на поєдинєчним Першенстве Сербиї за младших кадетох хторе отримане на новосадским Спенсу. У хлапцовскей катеґориї од 63-ох змагательох, од Керестурцох найлєпши пласман витворел Сабадош хтори медзи 32-ома столнотенисерами, а зоз страценим змаганьом ше нє пласовал медзи 16 найлєпших, док Шанта и Фейди випадли у квалификаций-

Млади столнотенисере – Мартин Пашо други з лївого боку

ох. Но, Сабадошови ше войсц медзи 16 найлєпших у Сербиї удало у дублу зоз єдиним бавячом зоз Бечею. Пред Русиновима столнотенисерами ище остава екипне першенство Сербиї за младших кадетох и кадетох за хтори ше вони вредно пририхтую зоз своїм тренером Стефаном Горняком.

У лиґашких змаганьох СТК „Русин” у осмим колє 24. марца победзел екипу „Селенчи” зоз 4:2, а за Русин наступели Матей Сабадош, Михайло Сабадош и Велько Шомодї. На соботу, 6. априла, Русин дочека екипу „Домбош” зоз Фекетичу, а у остатнїм 10. колє 13. априла будзе госц у Сербским Милетичу. М. А.

ПОДРУЧНА ФОДБАЛСКА ЛИҐА ЗОМБОР

ПЕРША ПОБИДА РУСИНА

ФК „Русин” – ФК „Будучносц” (Параґе) 4:1 (1:1) РУСКИ КЕРЕСТУР: стадион на Ярашу, патрачох наисце им рушело бависко. Перши полчас нагадовал коло 150. Делеґат Деян Мерданович зоз Сербского же то будзе досц чежке змаганє, процивнїки ше твардо Милетичу, судия Радослав Раданович зоз Бачкей тримали и удатно зоперали напади домашнїх, медзиПаланки, а помоцни судийове Людовит Дудок зоз тим, заш лєм, Русин поентирал перши зоз ґолом БранҐложану и Милош Милошевич зоз Бачкей Паланки. ковича у 20. минути. Нєодлуга процивнїки виєдначеҐоли за Русин дали Бранкович у 20. минути, Сте- ли, такой у 31. минути дали ґол и то остал резултат фан Кочиш у 63, Маркович у 79. и Дюканович у 90. першого полчасу. Бависко ше пребудзело и почало буц живше у друЗоз жовтима картонами опомнути троме русиновци, Малацко, Жарич и Маркович, а зоз процивнїц- гим полчаше, без го сцуюцих ґолох, алє аж три ґоли дала екипа Русина, Стефан Кочиш у 63, Маркович у 79. кей екипи опомнути аж пейцме. РУСИН: Михайло Надь, Жарич, Голик, Ланчужа- и Дюканович у 90. минути. Понеже бависко ишло нашим на руку, скромно було нин, Малацко, Борис Орос, Саянкович (Чизмар), Стефан Кочиш (Будински), Дюканович, Бранкович, и зоз опомнуцами, алє процивнїки на даскельо заводи вишли и зоз рамикох спортского бависка, та су опомВеселинович (Маркович) У 19. колє Подручней фодбалскей лиґи ФК „Русин” за- нути аж пейц раз. Тераз ше по сле кратшей паузи, одно сно одсуства пре значел першу побиду у ярнєй часци сезони, цо барз значне за клуб понеже потераз трацели и од екипох ко- путованє екипи ознова приключел и тренер Ранко Детри були так повесц сиґурна побида. Русин бавел на лич, та мож нагаднуц же и то бул мотив за нєдзельову домашнїм терену дзе дочекал го сцуюцу екипи ФК „Бу- побиду. По идуце коло Русин ма 34 боди и забера дучносц” зоз Параґох релативно квалитетного со ставу. штварте ме сто на таблїчки. Идуце змаганє Русин будзе На щесце домашнього клубу, го сцом нє бул дзень за бавиц у Бачу процив домашнього клубу Твердиня коМ. Дж. побиду, а нашим русиновцом дзень яки давно нє мали, три тераз на осмим ме сце и ма 25 боди.

36 РУСКЕ СЛОВО

5. АПРИЛ 2019.

sport@ruskeslovo.com

ПОДРУЧНА ФОДБАЛСКА ЛИҐА СУБОТИЦА

ЧЕЖКА, АЛЄ ЗНАЧНА ПОБИДА ФК „Искра” – ФК „Сента” (Сента) 2:1 (2:0)

Коцур: стадион ФК „Искра”, патрачох 250. Стретнуце судзел судия Б. Вуканович (Суботица). Ґоли за Искру дали: Зоран Сердар и Тони Иван. Жовти картон у екипи Искри достал Юрчук. ИСКРА: Калинич, Дрляча, Дурутович, Сталевич, Родич, Юрчук, Иван, Малацко, Шанта, Ґубаш и Сердар. Прешлей нєдзелї, 31. марца, Искра на домашнїм терену дочекала екипу ФК „Сента” зоз истоменного места и вивойовала чежку побиду од 2:1. Сента просекова екипа котра у стредку таблїчки, алє Искра на тим змаганю бавела без даскелїх стандардних бавячох, та ше могло предпоставиц же будзе чежко победзиц на цо госци вихасновали и мож повесц же були лєпша екипа тим змаганю. У перших минутох змаганя госци могли дойсц до пред- на терену у другим полчаше. У тим периодзе бависка обиносци, алє лабда на Искрово щесце потрафела стативу и два екипи мали даскельо стопроцентни шанси за ґол, менє вошла до ґолу. После тей шанси фодбалере коцурскей дзитим вони остали нєвихасновани. У другим полчаше екипи превжали инциятиву и були лєпша екипа на терену публика на коцурским стадионє мала нагоду видзиц ище и таке бависко резултовало зоз даскелїма шансами за ґол єден ґол котри нє бул плод красней акциї, алє плод крашнє од котрих два и вихасновани. Перши ґол Искра дала у 20. виведзеного шлєбодного бица. Шлєбодне бице було зоз коло 20 метерох, а напаминути, а стрилєц бул Зоран дач Сенти знял „павучиСердар котри зоз красним биБЕЗ БОДОХ И З РОЗБИТИМ НОСОМ ну” зоз Искрового ґолу и цом з рубу каребного простору Прешлого тижня у Нєґошеве на змаганю медзи дома- по ставел конєчни резулпотрафел процивни угел ґолу. По сле першого ґолу Искра шнїм Пролетером и Искру домашнї фодбалере физично тат 2:1 за Искру. После 19 одбавених копредлужела нападац, а на шлї- нападли на бавячох Искри та найлєпши стрилєц Искри лох Искра на другим меу єше нь скей ча сци се зо ни Ра до ван Ґаґович по сле зма га дуюци ґол ше чекало по 35. минуту. Єдну красну акцию виха- ня остал у шпиталю, бо го чежко тїлесно покалїчели, од- сце на таблїчки зоз 43 сновал Тони Иван котри вибил носно мал фрактуру носа. Понеже ше инцидент случел освоєнима бодами. Шлїсам опрез ґолмана и рутински на самим концу змаганя, резултат реґистровани таки дуюцей нєд зелї Искру го звладал, та ше зоз резултатом яки и бул у тей хвильки, а то 1:0 за Пролетер, а бавяч ко- очекує општински дерби 2:0 за Искру пошло на одпочи- три покалїчел Ґаґовича як санкцию достал єден рок за- у Бачким Добрим Полю брани бавиц фодбал. Управа ФК „Искри” уложела жал- процив домашнєй Сутєвок. бу компетентним институцийом, а по заключенє того чи- ски, а змаганє почнє на У другим полчаше Искрово сла нєт информациї яки резултат тей жалби. 16 и 30 годзин. З. К. фодбалере ше кущик опущели

ФОДБАЛСКА ПАНОРАМА ОПШТИНИ ШИД

УСПИХ СРИМЦА, ПОРАЖЕНЄ ОФК „БАЧИНЦИ” Прешлей нєдзелї зоз стретнуцами 12. кола почала ярня часц першенства у Општинскей фодбалскей лиґи Шид. Водзаци Сримец з Бекасова на госцованю у Бинґули победзел ОФК „Бинґулу” зоз 3:0, шидска Єднота кед госцовала у Илинцох победзела Борец зоз 3:0, а ОФК „Бачинци” дома дожили чежке пораженє процив Єдинства з Моровичу, бо стацели зоз 4:0. У Вашици Напредак победзел Ґраничар зоз резултатом 1:0, у Ґибарцу Синдєлич тиж зоз резултатом 1:0 победзел Єдинство з Люби, а у Батровцох домашнї Омладинєц страцел од ФК „Ердевик 2017” зоз 4:3. На таблїчки Сримец и далєй перши зоз 31 бодом, Єднота друга зоз 28 бода5. AПРИЛ 2019.

ми, а треци Ердевик 2017 зоз 24 бодами. Єдинство (Лю) штварте зоз 21 бодом, Напредак пияти ма 17 боди, шесте Єдинство (М) зоз 16 бодами. Синдєлич на седмим месце ма 15, а по 13 боди маю Ґраничар на осмим, Омладинєц (Б) на дзевятим и ОФК Бачинци на дзешатим месце. На сподку таблїчки єденаста ОФК „Бинґула” зоз 11 бодами и остатнї дванасти Борец зоз лєм єдним бодом. У 13. колє на нєдзелю, Сримец дочекує Ґраничар, Єднота будзе бавиц процив ОФК „Бачинци”, Ердевик 2017 дочекує Борец, а Єдинство (М) дочекує Синдєлич. Єдинство (Лю) будзе бавиц процив ОФК „Бинґула”, а Омладинєц (Б) дочекує Напредак.

У Медзиопштинскей фодбалскей лиґи Срим у 18. колє ОФК „Бикич” прешвечлїво победзел дома Крушедол зоз 3:0, Обилич 1993 у Куковцох бавел нєришено 1:1 процив ФК „БСК”, а у Руми Гайдук з Вишнїчева победзел домашню Фрушку гору зоз 1:0. На таблїчки Долнї Срим 2015 и далєй перши зоз 42 бодами, а Гайдук з Вишнїчева тераз други зоз 40 бодами. Обилич 1993 треци зоз 39, а ОФК „Бикич” штварти зоз 34 бодами. У 19. колє н нєдзелю, ОФК „Бикич” дочекує Младосц з Будяновцох, Гайдук (В) даочекує Шумар з Оґару, а Напредак зоз Жарковца дочекує Обилич 1993. Вл. Дї.

РУСКЕ СЛОВО 37

СПОРТ ЖЕНСКИ КУҐЛАШСКИ КЛУБ „АЛИМЕНТА” З НОВОГО СА ДУ

Пише: Александар ПАЛАНЧАНИН

ОСВОЄЛИ ШАМПИОНСКУ ТИТУЛУ СЕРБИЇ Куґланє у нашей заєднїци ма длугу традицию, и познате же у каждим валалє голєм у єдней карчми була куґларня. Нє були таки як нєшка, сучасни, алє кед було часу, звичайно внєдзелю пополадню, вше було заинтересованих бавячох. Нєшка куґланє ище популарнєйше Екипа шампионкох – Мария Крстич треца з лївого боку

НАЙУСПИШНЄЙШИ СПОРТ По податкох хтори винєшени на сайту Куґлашского союзу Сербиї, то спорт хтори остатнї роки ма найвецей успихи на шицких уровньох. Случовало ше же за рок нашо куґлаше на числених змаганьох у Европи и швеце освойовали и по петнац медалї од хторих половка златни. Сербия актуални шампион швета. Нажаль, гоч є найуспишнєши спорт на тих просторох, ище вше нє прекрочел ґарадичу же би постал олимпийски.

38 РУСКЕ СЛОВО

ерим же ше велї старши ище здогадаю єдней такей у Дюрдьове хтора була у Чакановей карчми. Мала єдну дражку, а бабки и кулї були виточени з древа. Хто трацел партиї, мал плациц „рунде”, а часто (кед нє було дзеци хтори ше припатрали) мушели и складац бабки. Партиї були окремне дожице, попреплєтани з франту, дакеди и з гнївом. Нєшка уж иншак. Куґланє постало вельо озбильнєйши спорт, технїка сучасна, а лєм єден крочай хиби же би постало признате як Олимпийска дисциплина. Скоро кажде место дзе постої куґларня, ма реґистровани клуб хтори ше змага у лиґи. КУҐЛАРНЯ СПОЛНЮЄ КРИТЕРИЮМИ Женски куґлашски клуб „Алимента” зоз Нового Саду оформени пред седемнац роками. С початку то була звичайна куґларня зоз двома дражками, дзе ше дзечнє сходзели шицки хтори були жадни спортских активносцох. З другима словами, було то место дзе ше дзечнє сходзели рекреативци, алє и гевти хторих прицаговало змаганє. – Од 2002. року кеди зме основали женски куґлашски клуб „Алимента” петнац роки зме ше змагали у другей лиґи. Мали зме солидни успих на змаганьох и були

зме щешлїви прето же насампредз маме место за сходзенє, друженє и спорт. Тота идила тирвала до пред три роки, кед ми зоз Куґлашского союзу Сербиї сообщели же по припознатих стандардох куґларня муши мац голєм штири дражки. З оглядом на тото же наша, Алиментова, куґларня мала лєм два, предложели нам же бизме прешли тренирац за КК „Войводина”, хтора сполнює тоти условия. То ме розгнївало, та сом надумала справиц куґларню хтора сполнї шицки стандарди за змаганя. У новей куґларнї тераз маме штири дражки, хтори нови, а цали простор дзе ше находзи реновирани и приємни – гварела Мария Крстич, предсидателька ЖКК „Алимента”. Нова куґларня отворена у септембре 2017. року. Як теди писане у преси, то прекрасни сучасни обєкт, хтори по шицких мерадлох сполнює критериюми за куґланє и посцигованє позарядових резултатох. ОД СЕРБСКЕЙ ПО СУПЕР ЛИҐУ Теди ЖКК „Алимента” посцигла позарядови успих – освоєла КУП Сербиї и пласовала ше за змаганя у висшим ранґу у Супер лиґи Сербиї. – Наздавала сом ше же посцигнєме добри успих и у новим елитним дружтве. 5. АПРИЛ 2019.

sport@ruskeslovo.com

Вшелїяк, вельку заслугу ма панї Миня Зелькович зоз будовательного подприємства „Вест изґрадня”, як и велї други хтори помогли же би ше обєкт закончело на час. Успих хтори зме у предшлей сезони витворели, а у тей окреме, зоз освоєним шампионатом Сербиї и їх успих – гварела Мария Крстич. На отвераню Алиментовей куґларнї присуствовали числени представителє Куґлашского союзу Сербиї и Войводини, а одбавене ревиялне стретнуце у хторим ше змагали ЖКК „Алимента” и репрезентация Нового Саду. Победзела репрезентация Нового Саду зоз резултатом 6:2. Нєшка ЖКК „Алимента” ма 15 членох хтори ше змагаю у шицких конкуренцийох – юниорскей, сениорскей и ветеранох. Як надпомла панї Мария Крстич, то лєм женски клуб и поцешена є же медзи нїма єст одлични куґлашки як цо Ясмина Андєлкович, хтора поєдинєчна шампионка Сербиї и шветова рекордерка у комбинациї. Куґлашски союз Сербиї реґистровал 85 клуби, а Супер лиґа Сербиї у женскей конкуренциї ма 10 клуби. Понеже ше Клуб змага у найviсшим ранґу змаганя, у Супер лиґи Сербиї, кед слово о финансованю, нєт вельки проблеми. – Дотациї доставаме з вецей жридлох. Насампредз, пенєж доставаме од Спортского союзу Города Нови Сад. Тиж так за нашу сортску активносц доставаме пенєж и зоз буджета АП Войводини на основи того же то женски клуб. То конкурсни, наменски средства. З спомнутих жридлох назбераме половку нєобходних средствох за порядну спортску дїялносц. Другу половку донира подприємство „Алимента”. Мушим надпомнуц же сом у таких економских обставинох, кед нєт вельо заробеного пенєжу у буджету хтори би ше дзелєл спортским здруженьом и клубом, задовольна з тим цо достанєме – гварела Мария Крстич, власнїца Клуба. НА ПЕРШИМ МЕСЦЕ ЛЮБОВ ҐУ СПОРТУ После одбавених осемнац колох, Алимента освоєла шампонску титулу. На остатнїм

5. АПРИЛ 2019.

стретнуцу у тей сезони, куґлашки Алименти победзели ЖКК „Раднички” зоз резултатом 5:3. Алимента заслужено на першим месце на таблїчки зоз 30 бодами, победзели на петнац стретнуцох, а лєм три стретнуца страцели. Єдна у екипи куґлашкох Алименти и наша Мелания Колбас Мела. – Кеди сом почала куґлац – анї нє паметам! Пред двацец и вецей роками. Ґу тому спорту ме прицагло, насампредз, же сом любитель спорта, а окреме Мелания Колбас друженє на таки способ, змаганя... Перши клуб у хторим сом ше куґлала бул ЖКК „Юґоалат”, потим сом була член екипи ЖКК „Петроварадин” и тераз бавим за Алименту – гварела Колбасова. Окрем того же то спорт хтори на єден способ розтерхуюуци у психичним смислу, нє лєгки є у физичним смислу. Екипа хтора ше змага ма 6 члени, а кажде з нїх кулю руца 120 раз. Як надпомла Мелания, то вельке напруженє за цалу мускулу чловека, а окреме за ноги. То велїм познате – спорт прицагуюци, бо вше ше подума же „можем я звалїц шицки бабки одразу”. Шлїдзи єдно руцанє, друге, треце... а ютре дзень пре запалєнє мускулох у ногох, так повесц, нє мож ходзиц. З другима словами, то спорт хтори вимага порядне трениранє, кондицию и форму. МАРИЙОВО РУСКИ – Потераз сом мала вельо успихи на куґ- КОРЕНЇ лашских дражкох. Но, найлєпши сом зазначелала у екипи Алименти. Тот вшелїяк и на- Панї Мария Крстич по йзначнєйши, бо зме зоз Другей лиґи дошли походзеню Рускиня. баба, по хторей и по Супер лиґу Сербиї, дзе бавя найлєпши Єй достала мено, Мария екипи у держави. Нам ше тей сезони удало Лїкар зоз Дюрдьова, а освоїц перше место на таблїчки и постац єй бачи познати шампиони Сербиї. За кратки час нам ше фотоґраф аматер, отворели шицки дзвери кед слово о змагань- дакедишнї професор ох. У сезони котра пред нами очекую нас ве- Електротехнїчного льки КУП змаганя и стретнуца на уровню факултета у Новим Садзе и директор Европи и Швета, цо вельки успих за єден Пошти у Новим Садзе, мали клуб як наш – гварела Мелания Колбас. др Михайло Лїкар. На концу, якошик ше наклада питанє же цо Прето анї нє чудне же було преважне за посцигнути успих ЖКК є прихильна ґу спорту, „Алимента”. Упрекосценє, мож повесц же бо и Михайло бул було лєм инция- атлетичар з часох кед ция, алє любов ґу свойо атлетски искуства на младих тому спорту вше- преношел наш лїяк же вельо ве- професор Яша Баков. цей допринєсла. Мария по професиї Же то так по- професорка нємецкого швидко укажу ре- язика. зултати на спомнутих вельких змаганьох шампиона Сербиї – ЖКК „Алимента”.■

РУСКЕ СЛОВО 39

ИНФОРМАТОР, ОГЛАШКИ, ИНТЕРМЕЦО

ГЛАСНЇК ПО РУСКИ

51. ДРАМСКИ МЕМОРИЯЛ ПЕТРА РИЗНИЧА ДЯДЇ

РОК LXXV ЧИСЛО 14 (3831) НОВИ САД, 5. АПРИЛ 2019.

ДЗЕЦИ ОДБАВЕЛИ ПЕЙЦ ЗАБАВИ

■ У ДЮРДЬОВЕ БУДЗЕ БИСТА ЯШИ БАКОВА

ОГЛЯДНУЦЕ НА ПРЕШЛОСЦ

Фотоґрафия: 0289P

Фотоґрафия: 0381P-B1853

Фотоґрафия: 0393P

Фото: Любомир Дудаш

Фото: Лю. Дудаш, М. Джуджар, М. Зазуляк Гарди

ЦЕНА 30 ДИНАРИ

■ ДЗЕЦИНСКИ ПРЕДСТАВИ ОТРИМУЮ МЕМОРИЯЛ