RUSKE SLOVO 07

Фото: Андреа Медєши

4 V •■1 Й

ГРАНІЦИ УКРА ІНИ - ГРАНЇЦИ МИРА У ЕВРОПИ Пише: Михал РАМАЧ, новинар и писатель

Україна и Русия 1990. року були часц єдного, комуни- Путин нє церпи нєзависни держави у сушедстве. Ище стичного швета. Нєшка то два швети. Україна постава баржей нє церпи демократию. Демократия обераца. демократична европска держава. Русия далєко од демо­ Дзе ше розшири, нє да ше. Одкеди вон на власци, у крати, живота и ушореня по европских правилох. України ше пременєли пейцме предсидателє. То нє Пред осем роками Русия окупировала українске полуо- слабосц, то свидоцтво политичней узретосци граждастрово Крим и анектовала го на основи, нїби, референ- нох. Предсидатель Русиї нє може задумац шлєбодни дума, на хторим нє гласала анї трецина жительох. Попри виберанки. Нє може задумац шлєбодну телевизию и того, Москва потримала два самопреглашени републики шлєбодни новини. Шлєбода явного слова - перши на востоку України. У Донєцку и Луганску од теди люд- крочай ґу твореню шлєбодних гражданох. (У Сербиї зе жию приблїжно так як у дакедишнєй Книнскей краї­ мож патриц русийски канали, та почитовани читаче ни: воєна власц, нєсиґурносц, криминал, прервани вязи Руского слова можу видзиц як випатра информованє зоз шветом. Розуми ше, тоти по русийски: приблїжно так „републики” би ше без мояк у нас у чаше Слободана сковскей помо ци нє отри ма Ми ло ше ви ча и Ми ри Мар ко Швет застарани, поготов Европа. ли анї тидзень. Москви су пович. Нє знам як випатраю нєРозпатраю ше даскельо сценария. требни прето же би политичшкайши ТВ програми у нас. Шицки подєднак опасни. Велькей сили но дестабилизовала и екоДохторка ме радзи найсц иннє чежко нападнуц на меншу державу. номски вичерповала Україну. шаку розвагу.) История учи же чежко становиц воєну Политични и економски са- машину кед вона раз руши. Велї ше наздаваю Заходни жридла явяю же Пу­ дизем, нїч инше. тин лєм чека конєц жимскей же можлїве политичне ришенє. Ище вецей Прешлей яри Русия нагроолимпияди же би нападнул. єст тих цо ше боя од найгоршого. мадзела коло сто тисячи вояВекшина гражданох Русиї нє Поцагованє гарсточки русийских вояцох цох коло гранїцох з Україну. жа да во й ну. Во ни жию ме 15. фебруара вони видза О даскельо мешаци зацагнунєй-вецей так як и пред 50 лєм як замасцованє очох тосц попущела. Тей жими роками, бидно. Найвекшу Мо сква громад зи ди ви зиї нє часц националного богатства лєм коло гранїци, алє и у Билорусиї и на Чарним морю. розґрабали даскельо тисячи богаче, хтори капитал Велї у України и у швеце ше обаваю же у найблїзшим ви но ша до иножем ства и там ку пую ве лї че зни ма єт чаше мож очековац напад. ки. Баржей як од войни, вони ше боя од заходних Чом би Путин нападнул миролюбиву сушедну жем од- санкцийох. Войну жада Путин и особи з його окрукадз му нїхто нє грожи? Же би указал голу силу, лєм пре­ женя. Перше, прето же би доказал же Русия и нєшка то. Кед могол без борби одняц Крим и одорвец од Укра­ велька сила. Друге, прето же би покарал „нєпослухїни Донєцк и Луганск, тераз би сцел ище вецей. Ситуа- ну” Україну. Треце, же би подзвигнул патриотичне ция подобна гевтей 1938. року, кед Гитлер перше завжал розположенє и змоцнєл националне єдинство. Вон и Судетску обласц, потим и цалу Чехословацку, а европ- його сотруд нї ки нє пре рив но повто рюю же нє сцу во ски демократиї ше наивно наздавали же ше зоз тим за- йовац. Справую ше цалком иншак. Тото нє служи на чесц анї им, анї їх держави. доволї и охаби их на мире. Предсидатель Русиї нє раз виявйовал же нє припозна- Швет застарани, поготов Европа. Розпатраю ше даске­ ва українски народ. Українци, по його полицайским льо сценария. Шицки подєднак опасни. Велькей сили нє думаню, дакус заостата у розвою часц русийского на­ чежко нападнуц на меншу державу. История учи же роду. Кед су нє окремни народ, вон ше пита - нацо им чежко становиц воєну машину кед вона раз руши. Велї держава? Завадза му українска история, та и ю однїма. ше наздаваю же можлїве политичне ришенє. Ище вецей Завадза му автокефална українска православна церква. єст тих цо ше боя од найгоршого. Поцагованє гарсточки Грекокатолїцка поготов! Путин нє скрива же його циль русийских вояцох 15. фебруара вони видза лєм як зама- обновиц Совєтски Союз. Голєм там дзе може. Било- сцованє очох. русия и Єрмения у його рукох. З диктаторами у мусли- Сербия, здогадуєме, припознава териториялни интеґриманских державох котри дараз були часц империї ше тет України. Политични Беоґрад блїзши ґу Москви як ґу стара тримац добри одношеня. Оставаю Україна, Ґру- Києву, алє нє нательо же би припознал анексию Крима и зия и Молдавия. Од Ґрузиї Москва одщипела Абхазию окупацию часци Донбасу. ■ и Сиверну Осетию. Молдавию знємирює зоз самопреглашену Приднєстровску републику. Ю тиж чуваю ру- Становиска еислоеени у тим тексту виключно аетороео и нє си й ски воя ци. вше одражую ушорйовацку политику новинох „Руске слово”

2 РУСКЕ СЛОВО

18. ФЕБРУАР 2022.

УВОДНЇК

ЗМИСТ

РУСКЕ га га ж д

■ Тижньовнїк 4. Схадзка УО Заводу за културу войводянских Руснацох

■ Нашо места 6. Нови предсидатель Здруженя пензионерох Любомир Дудаш

■ Економия 10. Жимска школа за парастох у Руским Керестуре

■ Руске словечко 14—15. Нашо гвиздочки: Марияна Сивч

■ Култура и просвита 18. У Руским Керестуре формована танєчна ґрупа за предшколски дзеци

■ Дом и фамелия 19-22. Мож и треба крашнє бешедовац

■ Людзе, роки, живот 24-25. Стретнуце: Мирослав и Славица Папуґово зоз Бачинцох

■ Духовни живот 28. Образ Водицовей икони пошол до Вершцу

■ Информатор 30-33. Мали оілашки и Іп тетогіат

■ Спорт 36-37. Рочна скупштина Конїцкого клубу „Русин”

■ Интермецо 39. Горуци тепши Насловни бок: Приятельске стретнуце ФК „Русин” и ФК „ЦФК” Авторка фотоґрафиї: Андреа Медєши

Пише: Олена ПЛАНЧАК-САКАЧ, главна и одвичательна редакторка

РУСКИ ЯЗИК У ДИҐИТАЛНИМ ШВЕЦЕ У тижню за нами преславене найвекше державне швето Дзень держвносци Сербиї у двох нєроботних дньох, 15. и 16. фебруара. Означує ше як здогадованє на початок Першого сербского повстаня за ошлєбодзенє у Орашцу 1804. року и на преглашенє першого Устава Князовства Сер­ биї, хтори принєшени 1835. року на церковне швето Стритениє, та по нїм достал и мено. Бул то єден зоз найсучаснєйших и найлибералнєйших Уставох у тедишнєй Европи, хтори тирвал кратко, лєм три тижні, пре процивенє вельких силох, алє вон указ ал же тедишнї, з векшей часци нєписмени людзе, у борби за свою шлєбоду знали огранїчиц власц Милоша Велького, бо им идеал була шлєбодна держава Сербия. Руски язик од того року урядово реґистровани у медзинародним стандарду за язиково коди Шветовей орґанизациї за реґистрованє язикох и то историйна подія за Руснацох. Наш руски язик хтори ше хаснує на подручу АП Войводини, односно у Републики Сербиї, достал тробуквови код гак, а у спомнутим реґистру ше го водзи под назву КиШепіап. Реґистрованє руского язика по медзинародних стандардох за язиково коди ма вельке наукове и практичне значенє, окреме же му оможлївює приступ ґу ґлобалним диґиталним платформом дзе таки код нєобходни, алє ту и вельке символичне значенє, бо нарок означиме 100-рочнїцу од кеди наш, бачванско-сримски руски язик, кодификовани. За тот историйни поцаг заслужни ентузияста Гавриїл Колєсар, длугороч ни редак тор култу ри у на ших нови нох, хтори нє шка жиє и ро би у Канади, бо на його инициятиву тото и порушане. А, же би ше тота идея могла и до конца витвориц, у тим му помогли нашо найвекши язични фаховци др Юлиян Рамач, др Михайло Фейса и мр Гелена Медєши. Процес тирвал єден рок у доказованю же наш язик окремни и самостойни восточнославянски язик хтори жиє самостойно кодификовани уж 100 роки зоз Граматику др Гавриїла Костельника. На нїм обявени релевантни кнїжки у науки, публицистики и белетристики, як и вецей капитални словнїки, а на нїм преложене и обявене Святе писмо. У прешлим уводнїку сом писала же будземе писац о шицких цо зоз своїм трудом з рускей заєднїци „долапели гвизди”, а жию у швеце. Тота коди фи кация руско го язи ка у ди ґитал ним шве це ука за ла же ше може ме повязац зоз тима цо пошли до швета и витвориц таке єдено подняце зоз хторим зме на символични способ наисце „долапели гвизди”. Терашнї ґенерациї охабяю вельки „капитал” будуцим ґенерацийом цо приходза, бо лєм на єден клик годни у прекладзе читац на мацеринским язику шиц ко цо иснує у ди ґитал ним шве це. гшке.геДакіогка@8таі1.сот

РУСКЕ СЛОВО

* „РУСКЕ СЛОВО” - гласнїк по руски * Виходзи каждого пиятку * Снователь Национални совит рускей националней меншини * Видава НВУ „Руске слово”, Нови Сад * Перше число вишло 15. юния 194-5. року у Руским Керестуре * Адреса: НВУ „Руске слово”, Футожска 2/ІІІ, 21000 Нови Сад * Редакция: одвичательни редакторе/ки - Иван Сабадош, Ясмина Дюранїн, Микола М. Цап, Микола Шанта * редакторе/ки рубрикох - Мирон Горняк-Кухар, Александар Паланчанин, Мартица Тамаш, Славица Ф ейса, Вероника Вуячич * новинаре/ки - Мария Афич, Влада Дїтко, Андреа Медєши, Оля Русковски * лекторка - Блажена Хома-Цветкович * ґрафична редакторка - Люпка Цвеїч * ґрафични дизайнерки - М ария Гудак, Таня Салонтаї * Телефон: 021/6613-697 * П редплата за цали рок: у жеми 2 000 динари, а у иножемстве 100 евра * Жиро-рахунок Вапса Іпїеза а.гї. Веодгагї 160-923244-82 * Девизни рахунок 160-0050870024999-53 * Рукописи ше нє враца * Друкує Друкарня ,,М ах іта дгаГ’ Петроварадин * Е-таі1: гегїаксі|а@ги$ке$1оуо.сот * ^ еЬ $іїе: тегете.ги$ке$1оуо.сот * I88N 0350-4603 * СОВІ88 8К-ГО 15915778 * Друковани тираж 2 000 *

Директор др БОРИС ВАРҐА *** Главна и одвичательна редакторка ОЛЕНА ПЛАНЧАК-САКАЧ

18. ФЕБРУАР 2022.

Новини „Руске слово” одликовани зоз Орденом братства и єдинства зоз стриберним венцом 1970. року.

РУСКЕ СЛОВО 3

ТИЖНЬОВНЇК СХАДЗКА УПРАВНОГО ОДБОРУ ЗАВОДУ ЗА КУЛТУРУ ВОЙВОДЯНСКИХ РУСНАЦОХ

ЗАПЛАНОВАНИ АКТИВНОСЦИ ЯК И ПРЕШЛОГО РОКУ Штварта порядна схадзка Управного одбору Заводу за културу войводянских Руснацох, отримана стреду, 9. фебруара, у заєднїцких просторийох Заводу и Новинско-видавательней установи „Руске слово”. Дньови шор за тоту схадзку бул обсяжни насампредз прето же члени приношели важни одлуки у вязи зоз нашу найзначнєйшу институцию култури. Спрам порядней пракси, на першей схадзки Управного одбору у но­ вим року, члени спатрали план реализациї активносцох и план за тот рок, а тиж так и финансийни план за прешли и тот рок. Вкупни пришв средствох до буджету Заводу у прешлим року бул 8 401 373 динари. Зоз буджету АП Войводини, як и по тераз, до буджету Заводу уплацене 6,6 милиони динари хтори були уплацени у штирох траншох. Нєпотрошени средства хтори остали у 2020. року, у виносу од 554 960 дина­ ри пренєшени до 2021. року. Средства достати зоз донацийох були 1 840 000 динари. У структури розходох од 8 401 373 динари найвекши розходи були на заробки занятих. За плаци було потро­ шене 3 097 012 динари. Донациї Културно-уметнїцким дружтвом друга ставка по велькосци у структури роз­ ходох. За свойо активносци нашо КУД-и достали милион динари. У пре­ шлим року Завод рационално и у

складзе зоз предписанями хасновал одобрени средства. Кед слово о реализованих програмних активносцох Заводу, мож повесц же во­ ни були обсяжни. Видруковани Зборнїк наукових роботох хтори презентовани на Науковей конференциї. Потим предлужена робота на диґитализациї културного скарбу Руснацох на просторох Войводини и Сербиї. Завод у тим року диґитализовал 8 599 боки матичних кнїжкох народзених, повинчаних и умартих зоз грекокатолїцких церковних општинох Нови Сад, Руски Керестур, Коцур, Стари Вербас, Шид, Дюрдьов. Диґитализовани „Руски календар” од 1921. по 1946. рок, 13 числа часопису „Творчосц” и седем числа „Студиї Рутеники” У прершлим року предлужене зоз афирмацию и защиту културного скар­ бу Руснацох. За тоту програму потро­ шене 9 120 000 динари. О кратки час би зоз друкарнї требала висц кнїжка „Роботни звикнуца и духовни живот Руснацох у Шиду и околїску” автора о. Владимира Еделинския Миколки. Проєкт вєдно реализую НВУ „Руске слово” и Завод. За потреби ефикаснєйшей роботи информацийно-документацийного центру прешлого року купени нєобходни гардверски пошореня. У рамикох презентациї нашей култури, За­ вод з пенєжом потримал отримац манифестациї преслави нашого Нацио-

налного швета, як и Фестивалу „Ружова заградка”. Потим ту роботня за дзеци у рамикох програми културни скарб у служби вибудови будуцих ґенерацийох хтора була отримана онлайн на тему Велька ноц. Резултат роботнї була кнїжка „Карусел”, а потим и емисия на нашей телевизиї. Як уж спомнуте, нашо КУД-и у прешлим року за свойо активносци подзелєли милион динари. За програмску дїялносц вкуп но зоз сред ствох потро ше не 3 070 689 динари. На схадзки було предвидзене же чле ни Управного одбору буду бешедо вац и о вименкох Статуту Заводу. Пременки ше муша окончиц, бо су вецей нє ускладзе зоз найновшима законскима предписанями. Медзитим, з огля­ дом на тото же ище вше зоз покраїн ских службох нє сцигол одвит на предклади Националних совитох, тота точ­ ка знята зоз дньового шора. То єдна з причинох прецо плани дїлованя Заво­ ду за културу войводянских Руснацох за идуци рок нє конкретизовани до конца. Як поведзене на схадзки, план ше прецизує накадзи перше будзе ускладзени Статут. На схадзки чле ни Управно го од бору принєсли и одлуки о Плану явних набавкох за тот рок. Тиж так и значни одлуки хтори ше одноша на вибор ди­ ректора Заводу за културу войводян­ ских Руснацох. А. П.

ПОСЛЕ СЕДЕМ РОКОХ НА ДЛУЖНОСЦИ У СЕРБИЇ

АМБАСАДОР АЛЕКСАНДРОВИЧ ОДПИТАЛ ШЕ ОД ДИЯСПОРИ Внєдзелю, 13. фебруара, Нови Сад нащивел його екселенция Олександер Александрович, амбасадор України у Сербиї и одпитал ше од представительох рускей и українскей заєднїци. Дїя одпитованя одбула ше на Лиману при памятнїку, бисти Тарасови Шевченкови дзе амбасадор України Олександер Александрович и предсидатель Националного совиту українскей националней мен­ шини Микола Ляхович положели квеце. Тераз уж бувши амбасадор, после ман­ дату у Сербиї хтори тирвал скоро седем роки, враца ше до України на нову длужносц, а представителє Руснацох и Українцох придали амбасадорови пригодни дарунки.

4 РУСКЕ СЛОВО

У мено Союзу Руснацох Українцох Сербиї, його екселенцию випровадзели предсидатель Союзу Боґдан Виславски зоз супругу, подпредсидатель Велимир Паплацко и член предсидательства Йоаким Грубеня. Од представительох українскей заєднїци присутни бул предсидатель Националного совиту українскей националней мен­ шини Микола Ляхович, Петро Закамарок зоз КУД „Калина” зоз Индїї, Славко Микитишин и Филип Пронек зоз КУД „Иван Сенюк” зоз Кули, предсидатель „Просвити” зоз Нового Саду Мирослав Хочак, предсидатель УКЦ „Кобзар” зоз Нового Саду Мирослав Калинюк, як и представителє информованя РТВ-а и тижньовнїку „Ридне слово” и други. В. П. 18. ФЕБРУАР 2022.

ІІ2піоупіік@ги5кезІоуо.сот

ПОКРАЇНСКИ СЕКРЕТАРИЯТ ЗА КУЛТУРУ И ЯВНЕ ИНФОРМОВАНЄ

ПОДЗЕЛЄНИ 390 МИЛИОНИ ДИНАРИ 22 ДРУКОВАНИМ МЕДИЙОМ У будинку Влади АП Войводини, штварток, 10. фебруара, Покраїнска секретарка за културу, явне информованє и одношеня зоз вирскима заєднїцами, Драґана Милошевич, уручела контракти о софинансованю представительом друкованих медийох на язикох националних меншинох за тот рок. Вкупна вредносц средствох хтори додзелєла 390 милиони динари.

СТАНОВИСКА Пише: Александра ДЕЯНОВИЧ, новинарка

МАМЕ, ЧИ НЄ МАМЕ ДОМ КУЛТУРИ?

Того року означує ше точно 30 роки одкеди Вербащанє маю, а нє маю, Дом култури. Будинок од 3000 квадра­ ти стої на штред городскей площи. И то шицко. А дакеди у Доме култури у Вербаше седемдзешатих и осемдзешатих рокох бавели ше театрални представи, опери, балети у хторих главни улоги мали найприпознатши уметнїки теди и нєшка. У рамикох Фестивала поезиї младих тот будинок привитал и Десанку Макси­ мович, Мирослава Антича, Ґустава Крклеца... Ґимназиялци куповали рочну предплату за представи у вербаским Доме култури, а сала зоз 400 местами часто була полна, и то було нормалне. Нє забудзме же ше праве у тим будинку концом седемд­ зешатих сходзела и барз значна руска младежска орґанизация „Зарї”. Була то ґрупа писательох, поетох, ґлумцох, рецитаторох хтори брали вельку учасц у културним розвою Вербасу и хтори були перши у орґанизованю Руснацох з цильом културного дїйствованя, а велї з нїх познєйЯк з тей нагоди покраїнска секретарка Милошевич надше формовали нєшкайше КПД „Карпати”. помла, информованє на язикох националних меншинох Мала сом штири роки 1992. Мойо родичи Янко и Наєден з найзначнєйших приоритетох Влади АП Войводини. да Лендєр и мой кум Иван Папуґа теди вєдно рихтали У прешлих штирох рокох, актуални состав Влади Покраїни, бабкарску дзецинску представу „Весели гайзибан”. тоти средства звекшал зоз 264 милионох на 390 милиони Єдней ноци истого року, у пламеню, за даскельо годдинари, а як наглашела, тенденция така, же тоти средства зини, нєстало културне шедзиско Вербасу. Вєдно зоз мо­ буду ище векши. Традицийна потримовка, надпомла покра­ їм червеним пластичним телефоном зоз шнуром и ище їнска секретарка Драґана Милошевич, медийом национал­ велїма реквизитами з нашого обисца хтори „ґлумели” у них заєднїцох барз значна за очуванє националного идентиспомнутей представи моїх наймилших ґлумцох. тету, насампредз прето же ше го найлєпше чува през язик и Єдного звичайного предвиберанкового дня 2022. року писмо. у Вербаше на щезар ше отворели дзвери будинку Дома З другого боку, звекшанє дотацийох значи и успишнєйшу култури, будинку хтори ше будує уж ровно 30 роки. Пререализацию задуманих проєктох каждей видавательней шейтали ше тамаль политичаре, фунцкионере и новинаустанови, як и лєгчейше дїлованє. ре. И цо було видно? Нука у сали коло 400 цалком нови - Новинско-видавательна установа „Руске слово” задово- тапацирани белави шедзиска и тепих под німа. Кед би льна зоз звекшаньом субвенциї Установи зоз держави, однє були закрити зоз найлоном, випатрало би як кед би носно Влади АП Войводини. Тераз зме годни ришиц вецей лєм чекали же би публика шедла. Аж и подаєден стол за шминканє стої у празней, влажней потенциялней зоблєпроблеми котри ше цагаю роками, як цо ришованє простокальнї. И то шицко. Односно шицко друге хиби. Перше рийох Дописовательства у Руским Керестуре, або звекшанє струя, вода, канализация, а вец и порядни дески за бину, плацох занятим, котри остатнї дзешец роки наисце були дасценски шветла и озвученє, кулиси... лєко спод державного просеку. Заш лєм, нє ришени про­ И найважнєйше, нє знам чи остало култури. И публики? блем стаємного финансованя руских кнїжкох Видаватель­ Гарсцочка аматерох хтори ище дацо робя у Вербаше ней дїялносци, часописа „Шветлосц” и онлайн виданьох, по сербски, а то подаєдни ґлумци, фолклораше, рецитацо у векшини вецейдеценийни проблем НВУ „Руске слово”. торе або шпиваче сходза ше у кино сали, у месних заєдИ ту рахуєме на помоц донаторох котри остатнї три роки нїцох або индзей, и то лєм дакеди. Знам, бо и мойо ромаю до нас довирия и наисце, нє лєм же нам виратовали видичи ище вше упарто участвую у даєдних ридких теадавательну дїялносц, алє нам и помогли же бизме мали свотралних представох Културного центру Вербас... Та йофайтову ренесансу рускей кнїжки - гварел з тей нагоди знам и же важни питаня: директор НВУ „Руске слово” др Борис Варґа. Ма Вербас 400 людзох хтори приду опатриц театралЗ тей нагоди, як и предходних рокох уручени контракти о ну представу? софинансованю за 22 друковани медиї зоз дзевец видаватеМа Вербас театралну представу за 400 патрачох? льних хижох - Мадяр Со, Хет нап, Глас люду, Либертатеа, Ма Вербас култури за Дом култури? Хрватска риєч, Бунєвацки информативни центер, Македонски информативни и видавательни центер, Ридне слово и Становиска еислоеени у тим тексту виключно аетороео и нє вше одражую ушорйовацку политику новинох „Руске слово” Руске слово. А. Паланчанин 18. ФЕБРУАР 2022.

РУСКЕ СЛОВО 5

НАШО МЕСТА МЕСНА ОРҐАНИЗАЦИЯ ПЕНЗИОНЕРОХ У РУСКИМ КЕРЕСТУРЕ

НОВИ ПРЕДСИДАТЕЛЬ ЛЮБОМИР ДУДАШ Месна орґанизация пензионерох отримала порядну Рочну скупштину, на котрей Звит о роботи и финансийох поднєсла потерашня предсидателька Иринка Бики котра потим задзековала на тоту функцию, а на єй место вибрани Любомир Дудаш ензионере дїловали позитивно прешлого року, скром­ но, зоз членством котре чишлї коло 290 особи, єст досц нових членох котри нєдавно пензионовани, алє єст и вельке число тих зоз длугшим стажом, а цо престали буц активни. Потим удатно набавяли огриву и рижни поживово продукти котри їх члени виплацовали на вецей мешачни рати. Подцагуюци смужку, приходи були векши од розходох за 53 000 динари. Вшелїяк же найважнєйше наглашиц же потерашнє руководство охабя чисти рахунки, без длуствох, визначовала Иринка Бикийова, а у своїм деталь­ ним обгрунтованю Финансийного звиту, поровнала и податки дїлованя зоз 2019. року, у котрим направени вецей як два раз векши обток средствох, а заш лєм каса була у минусу. Як найвекши проблем, а можебуц и циль ґу котрому треба исц, то же нєобходне звекшац членство, понеже у валалє єст дакус вецей як 900 пензионерох, а менєй як трецина члени Здруженя, но вшелїяк же бенефити од членства вецейнїсти. Подобни проблеми, та аж и векши маю и други месни орґанизациї по околних местох. Членарина вшелїяк же символична, 400 динари, од котрих ше подрозумюю 100 динари як донация, а 300 як обовязна членарина. На Скупштини винєшени и предклад, односно правило Општинского здруженя пензионерох, же тим котри маю найменши пензиї, членарину би анї нє требало наплацовац.

П

ПОВОЛАНКА НОВИМ ЧЛЕНОМ У мено Месней орґанизациї пензионерох, Одбор апелує на шицких пензионерох у валалє же би ше учленєли до їх орґанизациї. Хасен вшелїяк, вецейнїсти, окреме же прейґ їх орґанизациї мож набавяц велї артикли на рати, напр. огриву ше тарґовело аж на 10 або 11 мешачни рати, рижни поживово артикли и продукти могло купиц на три рати, а значне и же шицко було по вигоднєйших ценох. Попри тим, Месна орґанизация пензионерох удатно поштредує и коло социялних пакетох, помага и совитує пензионерох коло їх правох и вигодносцох котри можу витвориц.

6 РУСКЕ СЛОВО

Здруженє пензионерох було поштреднїк и совитнїк коло одходу до баньох котри ше реализує прейґ ПИО фонду, цо ше дотика того, на схадзки наглашене же нєдавно пременєни правила, та до банї, кажди пензионер котри прима пензию спод минималней гранїци котра одредзена, може пойсц лєм раз, покля нє пойду шицки заинтересовани, а нє як цо було потераз же на кажди пейц роки. Орґанизация пензионерох помагала и коло конкурованя за социялни пакети при Општинскому здруженю пензионерох, бо ше керестурским пензионером видзело же до валалу сцигую наисце мало пакети, уж роками назадок тото число було вше коло 10, но прешлого року ше им удало обезпечиц аж 51 пакет спомедзи 60 за котри конкуровали. Бикийова з тей нагоди визначела же за конкурованє потребни лєм чек од пензиї, та апеловала на членох же би уж порихтали, бо исти важи цали рок, а же конкурс будзе найвироятнєйше концом рока. Тераз уж бувши секретар, Орос, здогаднул же 2015. року Керестурци достали аж 108 пакети, та же лєм треба буц упарти. Нови домар место упокоєного Янка Катону то Владимир Салонтаї. Простори!' з котрима вони розполагаю функционални, ту ше сходза пензионере кажди дзень, нажаль, углавним лєм хлопи, якошик нєт дзеки и интересованя же би ше сходзели окреме жени. Попри тим, прешлого року их и обилєли, маляра анґажовали и виплацели, а потребни материял достали як донацию од ЯКП „Руском”. Уж два роки за шором доставаю донацию и у огриви за власни простор од Месного одбору Сербскей напредней странки, визначене на тим сходзе. Потерашня предсидателька Бикийова задзековала после двох рокох нєсебичней и вичерпней роботи пре приватни причини, а пре исте задзековал и секретар Яким Орос ище у децембру прешлого року. По спатраню на околни месни орґанизациї, догварене же касирка Веселка Штранґар будзе окончовац и функцию секретара, предсидатель будзе Любомир Дудаш, а ту и Одбор котри будзе помагац як и потераз, та и у наступним року мож обчековац подобни активносци. На Скупштини присуствовал и секретар Месней заєднїци Михайло Пашо, обчековал и госцох зоз Општинского здруженя пензионерох, алє, нажаль, нїхто нє пришол. Пред початком скупштини, шицки присутни зоз минуту цихосци дали почесц упокоєним членом. ■ М. Джуджар 18. ФЕБРУАР 2022.

те5Іа@ гизке5Іоуо.сот

ЛОКАЛНА САМОУПРАВА ОПШТИНИ КУЛА

ПРОМОВОВАНИ МИРИ АКТИВНОГО ОБЕЗПЕЧОВАНЯ РОБОТИ Представителє Националней служби за обезпечованє роботи (НСЗ) Филияли Зомбор, прешлого тижня, 10. фебруара, отримали заєднїцку форум-схадзку зоз роботодавателями и представителями локалней самоуправи Општини Кула з цильом же би промововали мири активней политики обезпечованя роботи. На схадзки представени 12 Явни поволанки вредносци вецей як 6,5 милиярди котри розписала НСЗ того року 31. януара, а з котрима облапени 20 165 нєзаняти особи на подручу цалей держави, спомедзи котрих аж 2 285 особи зоз инвалидитетом. Потим, представителє НСЗ упознали учашнїкох форума о катеґорийох нєзанятих особох котри буду мац приоритет на спомнутих Явних поволанкох и презентовали програми за младих приправнїкох и одрабянє фаховей пракси, як и програми за особи з инвалидитетом. Пред схадзку присутних привитал предсидатель Дочасового орґану Општини Кула Дамян Милянич, котри визначел значносц шицких конкурсох и Явних

НА ШВЕТО СВ. ТРИФУНА

ПОШВЕЦЕНА СОКОЛОВА ВИНЇЦА

Пондзелок, на швето Святого Трифуна, защитнїка винїцох и винїцарох, як и каждого року, наш познати винїцар и продукователь вина Мирослав Сокол з Бикичу нащивел свою винїцу. Молитва наших паноцох о. Михайла Режак, пароха зоз Шиду и декана сримского и о. Владимира Еделинския Миколки, пароха з Беркасова, а потим и пошвецанє винїци, то намаганє и помоц же би винїца и того року добре родзела. Тот обичай на швето святого Труфуна у Соколовей фамелиї ше роками пестує. Вл. Дї. 18. ФЕБРУАР 2022.

1 ■■у

у

.

---

-

со

о о в

поволанкох котри розписує НСЗ. Сотруднїцтво локалней самоуправи Општини Кула и НСЗ прешлого року резултовало и зоз награду котру Општина Кула достала од ресорного Министерства за роботу, обезпечованє робо­ ти, борецки и социялни питаня. М. Дж.

КОНКУРС ЗА БЕЗПОВРАТНИ СРЕДСТВА ФАМЕЛИЙОМ

ФИНАНСИЙНА ПОМОЦ ЗА ТРЕЦЕ АБО ШТВАРТЕ ДЗЕЦКО

Покраїнски секретарият за социялну политику, демоґрафию и ровноправносц полох розписал Конкурс за додзельованє безповратних средствох фамелийом у хторих ше народзи треце, або штварте дзецко, за ришованє квартельного питаня, або за унапредзованє условийох биваня на териториї АП Войводини. Вкупни средства хтори ше додзелює по тим Конкурсу виноша 250 милиони динари, а право участвовац на Конкурсу маю малженски и нємалженски заєднїци зоз дзецми, як и єднородительски фамелиї у хторих ше од 1. януара 2021. року народзело треце, або штварте дзецко. Окрем порушованя родзеня и ублажованя неґативних демоґрафских трендох, циль конкурсу и иницированє процесу злєпшованя демоґрафскей структури у општинских, городских и руралних штредкох як предусловийох за порушованє привредного розвою. Текст конкурсу и потребни образци мож превжац на сайту Покраїнского секретарияту за социялну политику, демоґрафию и ровноправносц полох 80суа 1пар 0 Іі1:іка.У0_ІУ0 Йта.§ 0 У.Г8. Ан. М.

РУСКЕ СЛОВО

7

НАШО МЕСТА XIV СХАДЗКА СКУПШТИНИ ОПШТИНИ ВЕРБАС

НОВИ СОСТАВ ОПШТИНСКЕЙ ВИБЕРАНКОВЕЙ КОМИСИЇ У сали за схадзки Скупштини општини Вербас у Вербаше прешлого штвартку, 10. фебруара, отримана XIV схадзка локалного парламенту. Опрез одборнїкох Скупштини општини Вербас нашол ше дньови шор зоз трома точками за розпатранє. Найважнєйша з нїх ше одношела на Предклад одлуки о розришеню и менованю членох и заменїкох членох Општинскей виберанковей комисиї Општини Вербас у стаємним составе. То законска обовязка єдинкох локалней самоуправи, понеже 8. феб­ руара ступел на моц нови Закон о локалних виберанкох, з чого виходзи же городи и општини длужни меновац нових членох своїх виберанкових комисийох. Зоз 25 гласами прилапени предклад и вименєни состав Општинскей виберанковей комисиї, до чийого составу вошли и члени хторих предложели одборнїцки ґрупи локалного парламенту.

После вибераня Општинскей виберанковей комисиї и трецей точки дньового шора котра ше одношела на питаня и предклади, XIV схадзка локалного парламенту закончена. О. Р.

СКУПШТИНА ОПШТИНИ ШИД

ПРИЛАПЕНИ ПЛАНИ РОБОТИ МЕСНИХ ЗАЄДНЇЦОХ У сали Културно-образовного центру, пре­ шлого штвартку отримана 18. схадзка Скуп­ штини општини Шид на хторей одборнїки принєсли вецей значни одлуки. Насампредз прила­ пени Програми роботи и Финансийни плани Музею наївней уметносци „Илиянум” за 2022. рок, як и Ґалериї малюнкох „Сава Шуманович”, Установи за физичну културу и спортску рекреацию „Партизан”, Центра за социялну роботу, Културно-образовного центра, Народней библиотеки „Симеон Пищевич”, Туристичней орґанизациї и Предшколскей установи „Єлица Станивукович Шиля”. СО тиж прилапела и Програми роботи зоз финансийнима планами шицких 19 месних заєднїцох на подручу општини Шид за 2022. рок. Вигласани и

8 РУСКЕ СЛОВО

Звити о планованих и витворених активносцох за прешли рок у ЯП „Явне ошвиценє, услуги и отримованє”, потим у ЯКП „Стандард”, ЯП „Завод за урбанизем” и ЯКП „Водовод”. Принєшени и одлуки о хаснованю яв­ них средствох у тим року за директних хасновательох Скупштину општини, предсидателя општини, Општинску раду, општинского правобранїтеля и Општинску управу. Єдна з одлукох були и вименки и дополнєня Одлуки о менованю членох и заменїкох членох Општинскей виберанковей комисиї, а спрам найновших законских предписаньох. Тиж СО розришела потерашню дирек­ торку Музея наївней уметносци „Илиянум” Любинку Пантич и за окончователя длужносци директора меновала Марию Покраяц, докторандку историї уметносци зоз Шиду Вл. Дї. 18. ФЕБРУАР 2022.

те5Іа@ гизке5Іоуо.сот

ТРАДИЦИЙНА МАНИФЕСТАЦИЯ „ШИДСКА КОЛБАСИЯДА”

„ШВЕТО” МЕСОВИХ ПРОДУКТОХ У Спортским центре у Шидзе всоботу отримана традицийна привредно-туристична манифестация „Шидска кол­ басияда” пошвецена колбаси и месовим и другим продук­ том. З тей нагоди опрез Спортского центру и у спортскей гали позберали ше числени продукователє колбасох и сухих месових продуктох, алє и вина, палєнки, сира, колачох и ремеселнїцких продуктох. Манифестацию отворел Чедомир Божич, покраїнски сек­ ретар за польопривреду, лєсарство и водопривреду, визначуюци значносц привредно-туристичних манифестацийох и додал же ресорни Секреатрият розписал конкурс за финансийну потримовку здруженьом и орґанизацийом хтори орґанизую подобни манифестациї. Потим секретар Божич зоз предсидательом општини Шид Зораном Семеновичом и його сотруднїками нащивел числени штанди. Було коло 60 штанди и 15 штанди здруженьох женох медзи хторима були и представнїци Здруженя женох „Маря” зоз Шиду, потим „Бикичанки” з Бикичу, „Жридло” з Беркасова и други. А цо ше дотика ценох було так - за суху сланїну требало заплациц од 800 по 1 100 динари, а сланїна зоз швинї ман-

„СРИМСКА КОЛБАСИЯДА” Всоботу у Словацким доме, а у орґанизациї Здруженя „Сримска забивачка и колбасияда” отримана 25. „Сримска колбасияда”, змаганє за найлєпши сухи ферментовани колбаси. Як нам гварел Станислав Дєрчан, предсидатель Здруженя, фахова комисия оценєла 80 прикладнїки колбаси. За абсолутного шампиона преглашени продукователь Милош Андрич зоз Сримскей Рачи. Додзелєни и штири златни, пейц стриберни и 15 бронзо­ во погари. На концу отримана шветочна вечера, а госцох забавяли тамбураше „Кузминци”.

Гулици була найдрагша и кошатала 1 200 динари. Колбаси ше предавало од 800 по 1 000 динари за килограм, а тельо ше питало и за шкварки. Окремни файти сира предавани и за 1 000 динари за килограм, та и вецей кед мали одредзени присмачки, так же на Колбасияди кажде могол виберац продукти хтори му ше пача. Опрез спортскей гали отримана презентация обробку, односно фаластованя закланей швинї, а 20 екипи ше змага­ ли у правеню швижей колбаси. Победзела екипа „Цекин” зоз Нишу. Тиж, отримане и змаганє за найлєпши сухи, такволани ферментовани колбаси, а перше место освоєла Лемаїчова фамелия зоз Шиду. На манифестацию пришол и єден автобус зоз госцами зоз Словениї, точнєйше зоз Целя, а було и госцох и нащивительох з других местох. За добре розположенє були задлужени гудаци и оркестер Дарка Ґалонї, потим трубацки оркестер Даниєла Йокановича, а тиж и тамбураше „Да не умре тамбура” зоз Шашинцох. Орґанизатор манифестациї було Здруженє „Шидска колбасияда” з потримовку Туристичней орґаниза­ циї Шиду и Општини Шид. Вл. Дї.

НОВЕ ОРАХОВО

БУДЗЕ РЕФЕРЕНДУМ О САМОДОПРИНОСУ На схадзки Скупштини општини Бачка Тополя отриманей 23. децембра, медзи иншим, на дньовим шоре була и точка Предкладанє одлуки о уводзеню самодоприносу на подручю Месней заєднїци Нове Орахово за период од 1. марца 2022. по 31. децембер 2031. року. Скупштина прилапела Предкладанє и принєсла одлуку о розписованю референдума на подручю Месней заєднїци Нове Орахово за вияшньованє гражданох на предкладанє уводзеня месного самодоприносу на период од дзешец роки. Референдум будзе отримани на нєдзелю, 20. фебруара 2022. року у периодзе од 7 по 20 годзин на двох гласацких местох. Гласацке место число 1 у будинку Месней заєднїци, а гласацке место число 2 у будинку Дома култури. Самодопринос ше уводзи же би ше обезпечели средства за функционованє роботи МЗ, а планує ше же за тото потребне коло 50 000 000 динари (на бази ценох од 2020. року). Средства ше розпоредзує на отримованє ошвиценя по улїч18. ФЕБРУАР 2022.

кох и трошки за потрошену струю, 40 одсто, цо виноши 20 000 000 динари, реконструкцию и отримованє водоводовей мрежи 20 одсто, односно 10 000 000 динари, отримованє явних поверхносцох и бавилїщох за дзеци 10 одсто, цо 5 000 000 динари и 30 одсто, односно 20 000 000 за функционованє роботи Месней заєднїци. Кед же ше на референдуму векшина вияшнї за прилапйованє, заняти од нето заробку буду плациц 2 одсто, а на приход од самостойней дїялносци 4 одсто. На жем ше будзе плациц 20 кили жита по гектаре, проциввредносц у динарох, док пензионере котри добродзечнє подпишу вияву буду плациц 1 одсто. Обавязка на самодопринос ше одноши на гражданох чийо пребивалїще на подручю Месней заєднїци Нове Орахово и на гражданох хтори витворюю приход од маєтку на подручю Месней заєднїци Нове Орахово. Лю. Р.

РУСКЕ СЛОВО

9

ЕКОНОМИЯ ЖИМСКА ШКОЛА ЗА ПАРАСТОХ У РУСКИМ КЕРЕСТУРЕ

ПРЕЗ ВИКЛАДАНЯ О ПРИКАРМЙОВАНЮ РОШЛЇНОХ Викладаня, односно презентациї у рамикох Жимскей школи за польопривреднїкох у Руским Керестуре, предлужени и прешлого тижня. По законченю совитованя за парастох котре отримане на Златибору, орґанизатором у валалє ше приявели ище даскельо заинтересовани компаниї рамикох Жимскей школи за парастох котру орґанизую Здруженє продуковательох паприґи „Капсикум анум” и Землєдїлска задруґа „Керестурска паприґа” пре­ шлого тижня отримани ище два викладаня. Стреду и штварток у ресторану ,Червена ружа” представели ше польопривредне ґаздовство „Стойшич” з Бачкей Паланки, компания „Екопатент” з Вербасу, подприємство „Хортицентер” з Нового Саду, „Аґромаркет” з Краґуєвцу и компания „Аґриматко” з Нового Саду.

У

МОЖ ОХРАНЇЦ РОШЛЇНУ ОД ПЕРШИХ МРАЗОХ Стреду госци були представнїки компаниї „Екопатент” зоз Вербасу котри представели свойо чечни и ґрануловани штуч ни гної, ро шлїн ски суб страти и ро шлїн ски сти мулатори, а найвекша часц була пошвецена презентациї їх продукту Екобустер и його вариєтетом. Интересантне же по ну кли и чеч не сред ство ко тре, по їх словох, може охранїц рошлїну од перших мразох. За приклад дали оглядне польо вчасних кайсох котри упрекосц ярньому мразу зродзели як ше обчековало. Потим, тиж о штучних гнойох, викладали представнїки компаниї „Хор­ тицентер” зоз Нового Саду ко­ три заступнїки голандских продуктах. Цалком незвичайне викладанє отримал представ­ ник польопривредного ґаздовства „Стойшич” зоз Бачкей Паланки на чиїм ґаздовстве попри одховйованя овцох,

10 РУСКЕ СЛОВО

домашні пелетираю гной котри планую предавац, цо и була причина же би пришли до валалу. Їх продукция ище вше у фази розвиваня и сертификованя, алє можебуц же би ше, по спатраню на нїх, и дахто од локалних статкарох одшмелєл на та­ ки крочаї. НЄ ШИЦКО ПОДРАЖЕЛО Другого дня, штварток, 10, фебруара, презентациї отримали ище два компаниї - „Аґриматко” з Но­ вого Саду и „Аґромаркет” з Краґуєвцу. Фаховец зоз Аґриматка викладал насампредз о прикармйованю рошлїнох, з огляднуцом на подраженє штучних гнойох и на ситуацию з набавяньом продуктах. Їх компания у вельким проценту заступена на тарґовищу, та потолковал же штучного гною будзе досц, алє же найвироятнєйше же до марца нє сцигнє за предай. Як поведзене, гоч ґрануловани штучни гної подражели нєобчековано, процивно тому векшина фолиярних и прикармох котри ше хаснує през залївну систему подражели минимално, або нїч, та мож обечковац же голєм то нє будзе неґативно уплївовац на заградкарску продукцию. Заступнїк компаниї Аґромаркет преважно рекламовал продукти своєй компаниї, алє, медзи иншим, за виклада­ нє порихтал и кратки документацийни филм о продукциї штучних гнойох у Чилеу, дзе и найвекши рудокопни природни богатства. Викладаня були отвореного типу, присуствовали польопривредни продукователє найвецей з валалу, алє и зоз Кули, Коцура и Лалитю.^ М. Джуджар 18. ФЕБРУАР 2022.

екопотуа@ги5ке5Іоуо.сот

ПОЛЬОПРИВРЕДНЇКИ У РУСКИМ КЕРЕСТУРЕ

ПРЕДЛУЖЕНА РОБОТНА АКЦИЯ РОВНАНЯ ДИЛЬОВОХ Найвекша часц ярнєй роботней акциї ровнаня дильовох поробена всоботу, а у акциї по цалим хотаре участвовали коло 30 польопривреднїки зоз своїма тракторами и механїзацию овнанє дильовох розпочате ище прешлого тижня и шицки учашнїки робели спрам свойого шлєбодного часу. Найвекша часц зробена всоботу, алє плановане же би ше робело и у наиходзацим тижню, покля ше нє поровна шицки дильови хтори треба ушориц. Потераз ше ровнало дильо­ ви на Билей, Вепровацкей, Вельким и Малим селищу, Сейкох, Косцелїску, Медєшу и Державки, правда, нє поробене шицко, алє велька часц поробена. Як дознаваме од орґанизаторох, кед же будзе потреби ище раз ровнац дильови познєйше у априлу, ознова ше реализує меншу акцию. На отриманей схадзки прешлого тижня орґанизаторе направели основни план же котри дильови найкритичнєйши, и подзелєли ше до ґрупох хтори розподзелєни по часцох у хотаре. Тиж так, кажде хто ма дзеку, може ше приключиц до роботней акциї. Найгорши дильови то преважно тоти главни, хтори ше найбаржей хасновали под час єшеньских роботох и жимского ораня. За нафту польопривреднїки зберали пенєжи, а мож ище вше донирац минимално 2 000 динари по єдним польопривредним ґаздовстве. Догварене же тоти хтори иду робиц же нє муша давац и пенєжне надополнєнє, медзитим, медзи нїма єст вельке число тих котри и плацели и робели. Попри численей приватней механїзациї, у ро­ ботней акциї хасновани и ґредер (градзель) за котри по­ льопривреднїки прешлого року назберали средства. Пенєж за нафту ище вше мож дац у просторийох Землєдїлскей задруґи „Керестурска паприґа” на Русинскей улїци. По словох секретара МЗ Михайла Пашу, и локална са-

Р

ПРОБЛЕМИ МОЖ ПРИЯВИЦ ПРЕЙҐ АПЛИКАЦИЇ дКеасі Секретар Месней заєднїци Михайло Пашо апелує на гражданох же би проблеми як цо то - блато на калдермох, нєушорени приступни драги, нєлеґално вируцене шмеце, односно преважно еколоґийни пробле­ ми приявйовали прейґ апликациї дКеасі котра до­ ступна у Ґуґл предавальнї. Як визначел Пашо, и МЗ будзе реаґовац, алє сиґурно же кажди проблем будзе похопени озбильнєйше кед го прияви цо векше число гражданох. моуправа потрима тот значни проєкт керестурских польопривреднїкох, понеже остатнї 10 роки, до прешлого ро­ ку, нє було опредзелєни средства за ушоренє дильовох у Руским Керестуре. Локална самоуправа Општини Кула того року за тоту намену опредзелєла 350 000 динари, а прешлого року 200 000. - Уж концом прешлого тижня почали роботи и на вибудови приступней драги зоз хотара на Новим населєню, на Трецей улїчки, насипує ше подлогу, а по­ тим ше налєє бетонску часц. Потим сцем наглашиц же вироятнє єдна з найгорших драгох у хотаре то стара червинска драга, там уж єст асфалтована кратша часц, а тераз зме плановали войсц ище глїбше до хотара и длужину од єдного километра насипац зоз каменьчом - потолковал Пашо.^ М. Джуджар

РУСКЕ СЛОВО 11

ЕКОНОМИЯ У ШИДЗЕ ҐИЗ ОРҐАНИЗУЄ

ЕДУКАЦИЯ ЗА ПЕЙЦ ПРОФЕСИЇ На териториї општини Шид у цеку проєкт под назву „Змоцньованє фахових капацитетох за занятосц особох з чувствительних ґрупох под вплївом пандемиї ковид-19”, хтори запровадзує Ресурс центер за отримуюци розвой. Слово о єдней з активносцох хтори ше витворюю у рамикох проєкта „Услуги социялней защити за чувствительни ґрупи” з помоцу Нємецкей орґанизациї за медзинародне сотруднїцтво - ҐИЗ. У наиходзацим приодзе 21 нєзанятаженска особа зоз териториї општини Шид ше обучи за єдну з пейц понукнутих професийох - фризерка, помоцнїца фризера/-ки, потим педи кир ка/ма ни кир ка, козме ти чар ка, або шминкерка. Покраїнска посланїца Деяна Крсманович и помоцнїк предсидателя општини за социялну политику Небойша Илич прияли шиц- “ ких хтори буду ходзиц на обуку и з тей нагоди им придали учебнїки за теорийну наставу, як и фартухи за практичну наставу. Тиж, тоти жени достаню сертификат кед законча едукацию, як и одвитуюци пакети з опрему и средствами хтори им потребни же би започали самостойну роботу. Помоц нїк пред сидатея оп шти ни Не бо й ша Илич з тей нагоди подзековал орґанизациї ҐИЗ на континуованей потримовки, а учашнїцом едукациї пожадал щесце и успих и же би з помоцу едукациї злєпшали свой статус. У Шидзе нєдавно отримана и конститутивна схадзка на хторей основани Општински социялно-економски со-

вит. На схадзки присуствовали найвисши представнїки локалней власци, як и покраїнски секретар за привреду и туризем Ненад Иванишевич, хтори источашнє и предшедаюци Покраїнского социялно-економского совиту. Були присутни и представнїки Републичного социялноекономского совиту, потим синдикату и Униї роботодавцох. Як визначел Ненад Иванишевич, улога Совиту же би були витворени лєпши условия за роботу и же би пра­ ве социялно-економски совити були место дзе ше стретаю интереси роботодавцох, синдикатох и ношительох власци. Вл. Дї.

НА ПРОДУКТНЕЙ БЕРЗИ НОВИ САД

МЕНЄЙ ШЕ ТАРҐОВЕЛО Прешлого тижня на Продуктней берзи Нови Сад зазначени нєзвичайно мали обток тарґованя. Причина за тото найвироятнєйше зменшана активносц учашнїкох на дома шнїм роб но-бер зо вим та рґ ови щу пре це нов ни спред (одношенє медзи предайну и куповну цену понук­ нутих продуктох), гвари ше у сообщеню. Вкупни обток у периоду од 7. по 11. фебруар виношел 1 387,30 тони роби (-84,67%), у финансийней вредносци од

12 РУСКЕ СЛОВО

68.684.194, динари (-77,61%). Финансийни фаховци гваря же купци були осторожни у тарґованю и пре звит И8Б А (Министерства польопривреди ЗАД), хтори обявени штредком прешлого тижня. По тим звиту евро траци битку зоз америцким доларом, цо може принєсц векши цени жита. Статистично зазначени менши пад ценох шицких при­ марних польопривредних продуктох. За розлику од предходного периоду, у прешлим тижню була зменшана активносц вивожнїкох и преробйовачох за купованє кукурици, берзански контракти заключени по цени од 27 динари за килограм, цо пондерована (просекова) цена. Найвекше зменшанє цени зазначане при сої и ю ше предавало од 74 по 74,70 динари, пондерована цена 74,55 динари за килограм. Жито ше предавало по 31 ди­ нар за килограм, цо пондерована цена за предходни тидзень. Цени минералних гнойох ше зменшую. Руска Уреа, пакованє од 500/1 предавана по 96,42 дин/кґ, руски АН 900/1, предавани од 83,48 по 84,07 дин/кґ, з ясну тенденцию пада цени. М. Т. 18. ФЕБРУАР 2022.

екопотуа@ги5ке5Іоуо.сот

НАБАВКА ТРАКТОРОХ ПРЕЙҐ ФОНДА ИПАРД

МОЖ КОНКУРОВАЦ ПО 22. АПРИЛ Министерство польопривреди лєсарства и водопривреди - Управа за аґрарни плаценя розписала Седму яв­ ну поволанку за подношенє вимогох за одоброванє проєктох за ИПАРД стимулациї за инвестициї до физичного маєтку польопривредних ґаздовствох за на бавку нового трактора. Термин за подно­ шенє вимогох од 17. фебруара по 22. април 2022. року. Облапени сектори млєка, меса, овоци и заградових рошлї­ нох, житарки и индустрийни рошлїни, грозно и вайца. Зоз тоту поволанку обезпечени 1,35 милиярди динари. Предмет Явней поволанки, прилаплїви трошки набав­ ки но во го трак то ра з ка би ну, зоз стан дард ни ма ча сца ми, пошоренями и опрему за окончованє польопривредних роботох. Моц трактора завиши од сектора укладаня и об­ сягу продукциї. Наприклад, кед ше дахто занїма з овоцарством и ма од 2 по 10 гектари под овоцнїком, може набавиц трактор моци до 60 к ^ . Моцнєйши трактор, до 80 к ^ годзен набавиц кед же ма векши поверхносци, помедзи 10 и 50 гектари.

Трактор може буц фай ти Т1 до Т5, або Ц1 до Ц5 у сми слу окрем но го пред пи са ня хто ри од ред зує подзелєносц моторних и приключних превозкох и тех нїч ни усло вия за пре воз ки у тран спор ту на драгох и треба же би ви полньовал условия у обласци защити животного штредку ушорени з предписанями Европскей униї у тей обласци, а з хторима усоглашени предписаня Републики Сер биї. Текст Явней поволанки мож превжац з интернет бока: Министерство польопривреди лєсарства и водопривреди Ш р ://^ ^ ^ .т іп р 0 І].£0 У.Г8, як и интернет бока Управи за аґрарни плаценя Ш р://иар.§ 0 у.г8/'аупірогіуі-ірагй/. Информациї о тим мож достац на теле­ фони Инфо-центра М инистерства польопривреди: 011/260-79-60 або 011/260-79-61 и Контакт центра Управи за аґрарни плаценя: 011/30-20-100 або 011/30­ 20-101, кажди роботни дзень од 7:30 по 15:30 годзин. М. Т.

РОЗПИСАНИ ПОКРАІНСКИ КОНКУРС

ПОТРИМОВКА МЛАДИМ У РУРАЛНИХ ШТРЕДКОХ По кра їн ски се кре та рият за поль опри вре ду, водо при вреду и лєсарство розписал Конкурс за додзельованє средствох за потримовку младим у руралних подручох на териториї АП Войводини у 2022. року. Циль Конкур­ су демоґрафске обновйованє руралних подручох АП Во­ йводини, же би ше потримало оставанє младих у рурал­ них подручох, односно же би ше потримало їх врацанє зоз городох. Предмет Конкурсу потримовка новим ґенерацийом младих польопривредних продуковательох, їх розвою и унапредзованю през потримованє инвестицийох до фи­

зичного маєтку польопривредних ґаздовствох. За реализацию того Конкурсу предвидзене 200 милиони динари, а безповратни средства по конкурсу виноша 90 одсто од вкупних трошкох укладаньох. Максимална сума безповратних средствох по єдней прияви нє може буц векша од милион и пейцсто тисячи динари, док ми­ ни мал на су ма по єд ней при я ви 500 ти ся чи ди на ри. Право участвовац на Конкурсу маю физични особи стар ши од 18 ро кох хто ри у мо мен ту под но ше ня ви мо ги нє шму мац вецей од 40 рокох, хтори першираз уписани до Реґистру польопривредних ґаздовствох як ношителє польопривредного ґаздовства после 1. януара 2022. року. Прияви з потребну документацию мож послац по по шти на адре су - По кра їн ски се кре та ри ят за польопривреду, водопривреду и лєсарство, Булевар Михайла Пупина 16, 21000 Нови Сад, з назначе нь ом - Кон курс за до ста ва нє сред ствох за потримовку младим у руралних подручох на терито­ риї АП Войводини у 2022. року, або придац особнє у будинку Покраїнскей влади, кажди роботни дзень од 9 по 14 годзин. Конкурс отворени по 4. марец 2022. року, а вецей информациї о Конкурсу мож достац на число телефона 021/487-44-30 од 13 по 15 годзин або на сайту ^^^.рзр.У 0]У0 Йіпа.§0 У.Г8 Ан. М.

РУСКЕ СЛОВО 13

/

сЗ'-

Число 45 Ушорела: Славица ФЕЙСА

РУСКЕ

сЛОВЕЧКО

Н АШО ГВЩЦОЧК11

МАРИЯНА СИВЧ З РУСКОГО КЕРЕСТУРА

РИЖНИ СХОПНОСЦИ И ИНТЕРЕСОВАНЯ Єст дзеци котри зоз своїм справованьом и своїма успихами, зоз свою енерґию падаю до оч. Марияна Сивчова, школярка шестей класи Основней школи „Петро Кузмяк” зоз Руского Керестура, нє єдна з нїх. Скромна и циха, єдноставна и змирена, скоро нїґда є нє у центру уваги, и випатра як кед би вше стала дзешка з боку... Та заш лєм, вона у центру велїх збуваньох арияна одлична школярка у школи, алє ма и даскельо интересантни гобиї. Почнєме од спорту, од атлетики и рукомету... Кед сом у першей класи одлучовала на яки спорт будзем ходзиц, атлетика ми була барз интересантна, бо у нєй єст вельо дисциплини, та сом ше у дзепоєдних и випробовала. Окреме ме заинтересовало руцанє купї. Зоз тим спортом ме упознала тренер Саня Еделински и намагам ше дац шицко од себе - толкує Марияна. Вредна и роботна, вона помали и сцерпезлїво посцигує вше лєпши резултати у шицким цо роби. З рукометом ше упознала кед их почал тренирац Славко Надь, та ю и тот спорт пошвидко заокупировал.

М

- Рукомет да -ус моцнєйши спорт, треба мац досц кондициї и можем повесц же то досц чежко. Мнє є ин­ тересантни прето же є колективни, треба обрацац ува­ гу на шицких цо на терену, сотрудзовац зоз сво-м тимом, а мнє то прицагує.

Синкопа, валцер, коло, руски танци... Марияна виволала и свою тайну. Кед була мала, жа­ дала буц балерина. З оглядом на тото же у Керестуре нєт такей секциї, мац ю уписала на фолклор. У Кере­ стуре то длу-о була єдна з найзначнєйших секцийох Дома култури. Керестурски виводзацки ґрупи мали вельо турнеї и части наступи. Як то випатра нєшка, Марияна толкує: - Тераз я и мойо товарише зоз шестей класи танцуєме вєдно зоз пияту класу, та нас єст вецей. Прешлого ро­ ку зме були зоз терашню седму, та нас було барз мало.

14 РУСКЕ СЛОВО

18. ФЕБРУАР 2022.

5Іоуеско@гизке5Іоуо.со

Хореоґраф нам Андреа Штефанко и вельо нового научиме на тей секциї. Научели зме велї нови рухи, научели зме синко­ пу, рихтаме хореоґрафию... Барз ше ми пачи же танцуєме и Парадичу и Ґовля танєц, потим зме танцовали коло, звладали и сербски „трокорак”, а барз сом уживала и кед зме танцовали валцер, и окремни рухи котри характеристични за ньго - гвари вона. Марияна ма ище єден гоби. На перши попатрунок мож повесц же є за нєшкайши ґенерациї нє таки части и звичайни. Виволаме вам: Марияна люби вишивац. И то з перлами.

иншаке, вельо красше. Попри тим, гвари же дружтво у Центру интересанте, шицки подєднаких рокох як и Марияна. Перше зме у Центру вишивали салветки за Паску, вец ґомбулї, а тераз будземе вишивац и пи­ санки. Интересантне ми же зме ту шицки вєдно, а нє лєм вишиваме, алє и побешедуєме, пофрантуєме, попиєме чай. Кед вишивам дома зоз мацеру и шестру, вони занєшени до вишиваня, кажда на свой бок. Пуща себе музику и лєм вишиваю, а я любим и побешедовац, та ми у Центру интересантнє йше - гвари наша млада собешеднїца. На концу Марияна пожадала поволац и своїх парнякох же би ше ґу нєй придружели у єй гобийох.

Вишиванє з перлами Мойо интересованє за вишиванє з перлами запо­ чало у Центру Йосафата. Там нам шестра Авґустина першираз указала як то випатра и як ше то роби. Моя мац и шестра Андрея любя вишивац, им ше то такой попачело, а потим и мнє. Мац и шестра и скорей ви­ шивали ґоблени зоз вулом - гвари Марияна. Єй мац, дознаваме, вишива ґоблен шестри „до ла­ ди”, а вишиванє зоз перлами окреме интересатне. Перли рижнофарбово, треба их уклопиц, мерковац хтору дзе треба вишиц. Барз крашнє патриц цо зоз тей мустри видзе, бо до конца шицко випаднє цалком

- Поволуєм шицких най ше ґу мнє приключа, чи у атлетики або рукомету, чи у фолклору. У дружтве вше интересантне, цошка нове научиме, ходзиме на змаганя и дружиме ше шицки вєдно. Кед слово о вишиваню, поволала бим парнякох, алє и старших школярох же би пришли научиц як ше вишива писанки з перлами, а як ше правя наруквици зоз перлох и велї друг и прикраски. Нє хиба же дахто нїґда нє бул у Центру. Док придзе, упознаме ше... ■

Оленка Живкович 18. ФЕБРУАР 2022.

РУСКЕ СЛОВО 15

КУЛТУРА И ПРОСВИТА РУСКИ ЯЗИК У ШВЕТОВИМ РЕҐИСТРУ ЯЗИКОХ

МЕДЗИНАРОДНЕ ЛИНҐВИСТИЧНЕ ПОТВЕРДЗЕНЄ ТОГО ЦО МИ УЖ ОДДАВНА ЗНАМЕ Пишу: Оля РУСКОВСКИ Иван САБАДОШ

ДРУГИ РУСИНСКИ КОДИ Як визначую нашо собешеднїки, инициятор идеї о медзинародним реґистрованю нашого (бачванско-сримского) язика Гавриїл Колєсар инспирацию достал кед виглєдовал Википедию концом 2016. року, и пренашол же єст и „русиньска Вікіпедія” хтора ма кодни букви „.гие”. Активовали ю Русини зоз Прешовщини 2007. року. (Иншак, прешовска вариянта русинского язика кодификована 1995. року), та Гавриїл Колєсар рушел по їх ступайох. Значи, тераз у 5ІЬ іпіегпаііопаі єст два русински коди „.гие” за прешовску вариянту, и „.гзк” за наш руски язик. Проф. др Михайло Фейса суґерує же и Лемки, Русини Польскей, треба же би вимагали код за свою русинску вариянту, як и Русини України за свою вариянту у Закарпатскей обласци.

16 РУСКЕ СЛОВО

Реґистрованє руского язика у медзинародним стандарду за язиково коди ма вельке наукове и практичне, алє и символичне значенє, понеже приходзи блїзко 100-рочнїци одкеди наш, бачванско-сримски руски язик, кодификовани д 20. януара того року, руски язик урядово реґистровани у 180 639-3 медзинародним стандарду за язиково коди Шветовей орґанизациї за реґис­ трованє язикох (8ІЬ Іпїетаїіопаї). Як наведол новинар и публициста Гавриїл Колєсар зоз Канади хтори тоту вистку обявел на дружтвених мрежох, наш руски язик хтори ше хаснує на подручу АП Войводини, односно Републики Сербиї, достал тробуквови код гзк, а у спомнутим реґистру ше го водзи под назву КиїЬепіап. - Тот код нєшка значни прето же, як чаривни ключ, отвера дзвери ґу приступу етнолоґий ним жридлом, линґвистичним лїс тином, ґу важним ґлобалним архивом, и хаснує ше го у каталоґизацийней системи библиотекох у швеце. Далєй, з тим єдинственим кодом, оможлївює ше катеґоризованє нашо­ го руского у линґвистичней литератури, як окремного язика. Ґу тому, коди ше барз ши­ роко хаснує у рахункарских и информативних системох, як цо то интернет, дзе велї язики треба же би мали комплетну потримовку - визначене у обяви Гавриїла Колєсара хтору пренєсол и Рутенпрес, а у хторей детальнєйше потолковани и практични аспекти того медзинародного стандарду. - На основи того тробуквового кода мож витвориц можлївосц за уношенє руского язика до рахункарох, значи, кед ше сце инсталовац Виндовс або Линукс мож вибрац и наш язик як опцию (од часу кед лансовани Микрософтов Виндовс 8 та надалєй ше дава подполна язикова потримовка у І8 0 639-3, так як ше коди нових язикох одобрую). Тиж так, на познатей шветовей интернет енциклопедиї Википедия, даєден шветови язик, без огляду чи є шветови чи мали, мож поставиц лєм теди кед ма спомнути тробуквови идентификатор - потолковане у обяви. Окрем практичного, урядово реґистрованє руского язика на медзинародним уровню ма и вельке символичне значенє. - Кед маме у оглядзе факт же нєшка ище вше вецей як два милиярди людзе нє можу читац тексти на своїм язику, вец таку реґис-

трацию руского язика з Войводини, хтори хасную лєм 15 000 особи, у реґистре дзе шицки познати шветово язики можеме тримац як успих, понеже ше наш язик нєодлуга найдзе на велїх информативних платформох як цалком ровноправни язик з тима найвекшима - заключел Колєсар. Ту би могло доложиц же по податкох Унеска, кажди рок зоз швета щезую на дзешатки рижни язики, диялекти и бешеди. Културне богатство хторе на тот способ чловечество траци мож поровнац лєм зоз утрата­ ми хтори церпя природа и планета зоз вимераньом рошлїнских и животиньских файтох. ПРИПОЗНАНЄ У НАУКОВИХ КРУГОХ Як далєй потолковане у вистки хтора виволала вельке интересованє рускей явносци, инициятиву за реґистрованє руского язика у 8ІЬ Іпїетаїіопаї порушал новинар и публициста Гавриїл Коєсар зоз Торонта у Канади концом 2017. року, а у зложеним процесу реґистрациї вельку помоц му дали тройо линґвисти-русинисти - проф. др Михайло Фейса, по вокациї анґлициста, хтори з науковима фактами обезпечел финализованє реґистрациї, як и проф. др Юлиян Рамач и мр Гелена Медєши. У рижних фазох и сеґментох роботи, уключовали ше и вецей як 20 фахово особи зоз руских здруженьох и институцийох, новинаре, науковци... Як ше одвивал процес урядового реґистрованя руского язика, и хтори формални 18. ФЕБРУАР 2022.

киІІига@гизке5Іоуо.сот

критериюми требало сполнїц, толкує єден зоз актерох котри участвовали у цалим процесу, проф. др Михайло Фейса. - Идея походзи од Гаврила Колєсара, вон нас замодлєл же бизме пописали характеристики руского язика, же би могол достац согласносц за додзельованє медзинародного кода за руски язик. - гвари проф. др Михайло Фейса, хтори свою фахову улогу опи­ сує як линґвистичну, славистичну и анґлистичну. - Мушел сом доказац СИЛ Интернешенелу же руски язик заслу­ жує код, односно же є язик, а нє даяки хвосцик чи диялектчок даєдного уж припознатого. У цеку трох столїтийох руски бул подруцовани и подрусийски,словацки, українски, алє од того 2022. року руски язик иу шветових линґвистичних кругох, тото цо у наших шерцох вше и бул - язик. Мелинди Мей зоз СИЛ Интернешенелу, зоз хтору сом водзел вичерпну преписку у периодзе од єдного рока, винєсол сом арґументи етимолоґийней, контактней и социолинґвистичней природи. Алє, реґистрация нє ишла гладко. НЄПОБИВАЮЦИ АРҐУМЕНТИ - У двох е-писмох Мелинди Мей, формуловани и два основни почежкосци зоз хторима сом ше зочел. По пер­ шим, сцела одбиц нашу вимогу прето же, „руски блїзки зоз українским, сербским и билоруским, а звичайно ше код нє додзелює пре интелиґибилносц”. По другим еписму „руски и русински исти язик, можебуц два диялекти, а, понеже русински уж ма код РУЕ (.те ), нєт потреби давац рускому код”. У наших арґументох, у форми розликох медзи прешовским и нашим, наглашели зме же прешовски русински кодификовани 1995. року, а руски пред скоро єдним цалим виком (1923); же прешовски без сумнїву восточнославянски, а руски уникатни у славянским швеце прето же ма векше число заходнославянских характеристикох провадзених зоз меншим чис­ лом восточнославянских характеристикох и даєднима южнославянскима характеристиками; же рускому найблїзши виходнярски язични идиом, хтори ше нєшка хаснує у обласцох Земплин и Шариш Републики Словацкей; же ше руски язик скоро три вики розвивал самостойно у Карпатским ареалу; же руски язик скоро пол вика припознати як службени язик у АП Войводини; же руски у поровнаню зоз шицкима видзелєнима микроязиками, социолинґвистично патраци, єдини славянски микроязик хтори ше у подполносци хаснує у шицких дзешец существуюцих функционалних сферох, итд. За розгранїчованє термина интелиґибилносц (іпІеІІідіЬі1і1у) од термина розумлївосц (сошргеЬепзіЬіІіїу) требало вельо часу и надмудрованя. На концу, доказали зме же руски язик, гоч є блїзки даскелїм славянским язиком, нє интелиґибилни анї з єдним на способ як цо наприклад, 18. ФЕБРУАР 2022.

сербски язик зоз горватским. Вельки финале було обезпечиц список од 100 руских белетристичних кнїжкох транслитерованих и накратко описаних на анґлийским язику як доказ же ше на руским язику твори у континуитету, алє нє лєм учебнїки, приручнїки, фахово кнїжки. Обезпечел сом список од 135 кнїжкох и на явней розпра­ ви, хтора тирвала 6 мешаци, нє було нїякей пригварки тей моєй, вкупно патраци, вичерпней арґументациї заключує проф. др Михайло Фейса. Зоз витвореним є задовольни, алє як гвари, ту слово лєм о першей фази, о витвореню припознаваня фактичного стану у славистичним и линґвистичним швеце, а тераз шлїдза друга и треца фаза. Уж роздумує о шлїдуюцих крочайох. - Ту бул основни циль доказац найвекшим линґвистич­ ним авторитетом швета же существуюца реалносц заслу­ жує и припознанє, исте таке яке маю и шицки други припознати язики швета. Тераз будзе час за идеї, проєкти и резултати - од полг нєня Рускей Википедиї по автоматске прекладанє на релацийох сербски-руски и анґлийскируски. Оптимизем и дзека присутни, а час укаже же на яки шицко способи зме годни допринєсц ревитализованю руского язика - визначел проф. др Михайло Фейса. СТО РОКИ КОНТИНУИТЕТУ По словох мр Гелени Медєши, реґистрация руского язика у Шветовим реґистру язикох прекрасни здобуток за Руснацох, а базує ше конкретно на словнїцким материялу котри створени. Вона тиж визначує же тот здобу­ ток нє пришол сам од себе, алє є резултат витирвалей роботи наших науковцох, насампредз линґвистох терашнєй ґенерациї, алє и континуитету у стандардизованю и кодификациї руского язика хтори тирва остатнї 100 роки. Од опредзелєня за народни, бешедни руски язик РНПД-а 1919. року, Граматики бачваньско-рускей бешеди др Ґабра Костельника (Ср. Карловци, 1923). прейг линґвистичних роботох Миколи М. Кочиша и академскей дїялносци науковцох зоз Оддзелєня за русинистику, починаюци од проф. др Юлияна Рамача по нєшкайшу ґенерацию русинистох. - Задовольни зме же наш труд у роботи на словнїкох (Сербско-руским, Руско-сербским, Словнїку руского народного язика, Медицинским, Защити рошлїнох, та на правопису), тераз, дзекуюци тей реґистрациї, у пракси коруновани з можлївосцу же ше з нашого язика годно на компютеру, у Ґуґлу, прекладац на други язики, алє и з дру­ гих язикох на наш. Окрем того, убудуце кажда библиотека у швеце, кед достанє даєдну нашу кнїжку, будзе мац окремни простор на полїчкох под назву КиїЬепіап Іапдиаде. Барз би добре було кед бизме ше, алє и нашо нашлїднїки, младши линґвисти и други фаховци, постарали витвориц велї можлївосци яки маме з доставаньом тробуквового коду гзк - заключела мр Гелена Медєши.^

РУСКЕ СЛОВО 17

КУЛТУРА И ПРОСВИТА ДОМ КУЛТУРИ РУСКИ КЕРЕСТУР

ФОРМОВАНА ТАНЄЧНА ҐРУПА И ЗА ПРЕДШКОЛСКИ ДЗЕЦИ Интересованє за фолклор ше при дзецох може розвивац уж у вчасних рокох, алє кед дойду по школски возрост, кед звичайно почнє уписованє на танєчни секциї, тота красна активносц уж ма моцну и рижнородну конкуренцию як препровадзиц шлєбодни час, та ше велї талантовани дзеци можебуц нїґда анї нє одкрию, анї нє укажу на бини. Прето формована танєчна ґрупа за предшколски возрост, хтора насампредз будзе пририхтуюца за старши катеґориї осле новорочних шветох и розпустох, фолклорна секция Дома култури у Руским Керестуре хтору водзи хореоґрафка Андрея Штефанко, предлужела зоз своїма активносцами. Младих танєчнїкох єст, понеже после септемберского упису нових членох на фолклорну секцию до штирох возростних танєчних ґрупох, були уписани коло 80-еро дзеци. Менше число дзецох у медзичаше одустало, алє млада и сцела хореоґрафка з тима хтори жадаю предлужиц богату традицию керестурского фолклору, вредно роби на популаризованю народного танцу. По єй думаню, треба почац од найвчаснєших рокох, та прето пришла на идею оформиц танєчну ґрупу за предшколски дзеци. - Затераз єст заинтересовани 40-еро дзеци, лєм ше ище будзе требац порадзиц коло термину отримованя пробох. Старша ґрупа, шейсцрочни дзеци, проби найвироятнєйше будзе мац пондзелками, а за младшу ґрупу ище увидзиме - гвари Андрея, и предлужує о задумкох и приступу ґу роботи... - Проби бизме отримовали раз тижньово, и зоз тима дзецми би нє було нїяки урядово наступи, лєм пририхтованє за старши ґрупи. То моя добра дзека же бим з

П

нїма робела, бо наисце предшколски дзеци нє маю нїяки други орґанизовани рекреативни активносци. На тот способ бим их себе пририхтала за початок новей сезони и шлїдуюци катеґориї. Мали би даяку основу, а дзеци у тим возросту барз лєгко усвоюю знанє. Нє трацела бим вельо часу з нїма на розчитованє даяких крочайох, бо им ище нє треба, а анї нє мож надрильовац таку дисциплину, алє би уж були упознати и зоз инструментом и з музику, и як ше справує на пробох, та думам же би то

18 РУСКЕ СЛОВО

бул добри крочай напредок. Було би ту и танцу, алє и вецей даяки бависка през хтори бизме ше поупознавали, було би розчитованки, а видзим же ше то дзецом барз пачи - толкує Андрея.

ПЛАНИ И ПОДЇЇ Познате же правенє планох на длугши период, пре епидемию, ище вше чежко, но тото цо по Календаре манифестацийох у наиходзацим периодзе за фолклорашох перше на репертоару то Општинска смотра, хтора би концом априла требала буц отримана у Липару, а потим ушлїдза и Зонска и Општинска смотра у Кули и Руским Керестуре. За смотри ше пририхтує дзеци возро­ сту од 3. по 8. класу основней школи, а потим младих фолклорашох чекаю векши фестивали.

Понеже пришло до змени ґенерацийох, та даєдни напущели фолклор, а даєдни прешли до ґрупи рекреативцох, ми виводзацку ґрупу тераз нє маме, алє нас представяц будзе ґрупа у хторей дзеци 7. и 8. класи. Почали зме поставяц и хореоґрафиї, єдну часц зме поробели. Водзим ше зоз тим же бизме учели помали и фундаментално, же би шицко було добре утвердзене. Можем повесц же дзецом идзе барз добре. Патрела сом уруциц и дацо нове, а понеже тераз першираз поставям хореоґрафиї, бала сом ше дакус як то випаднє, алє думам же будзе шицко як треба - гвари Штефанкова. За роботу з дзецми Андрея ма лєм красни слова, и як гвари, патри же би цо их вецей ослуховала и провадзела їх афинитети, та спрам того обдумовала и хореоґрафиї. За першу возростну ґ патрела же би попри танцу и шпивали, и з нїма, гоч су наймладши, барз крашнє робим. Єст их 25-еро, алє су шицки барз послухни и талантовани. Цо ше дотика старших ґрупох, будзе ту „Українски венчик”, зоз тима найстаршима дзецми робиме „Словацки венчик танцох” хтори ше им барз пачи. Думам же ше и я ґу дзецом мушим присподобйовац, ослуховац цо ше им пачи, цо нє, та з спрам того дакус сполньовац и їх жаданя - през франту гвари Андрея.^ Ан. Медєши 18. ФЕБРУАР 2022.

РОК XX ЧИСЛО 2

Написала и ушорела: Мартица ТАМАШ

ТЕМА:

►

КОМУНИКАЦИЯ У ФАМЕЛИЇ И НАШО ШКОЛЯРЕ

БАРЗ ВАЖНЕ ЯК ШЕ БЕШЕДУЄ З НАЙБЛЇЗШИМА

МОЖ И ТРЕБА КРАШНЄ За зваду, а и за крсну бешеду, треба голєм двойо. Познате же слова знаю уджобнуц баржей як шабля и прето треба вше мац на розуме же треба слухац, чуц, розумиц, та и одмерац кажде слово, бо ше дзеци припатраю, слухаю и уча заєднїцким фамелийним живоце, и кед у питаню супружнїки - чловек и жена, и на релациї родичи и дзеци, та гоч єст и велька дзека же би ше крашнє и у злагоди вєдно жило, пре рижни причини зявюю ше нєскладаня, звади, конфликти. О тим цо и як треба зробиц же би ше крашнє комуниковало и лєгко розришовало конфликти, за новини гутори Ярослава Еделински, дипломовани психолоґ, занята у Доме здравя у Кули як здравствена сотруднїца-психолоґ. - Фамелия основна єдинка дружтва, а источасно и найзложенша, пре свойо вельозначни улоги. Вона своїм членом обезпечує ДОМ у котрим би требало задоволїц свойо базични потреби за припадносцу, сиґурносцу, еґзистенцию, любову, ученьом, социялизацию, особним идентитетом. Кажди член фамелиї у нєй ма свойо МЕСТО и УЛОГУ, котра за ньго вязана, як наприклад: мац, оцец, дзецко, брат/шестра, ґаздиня, роботнїк, шко­ ляр, унук/а, товариш, родзина, хори... През час, зоз ро­ стом, ро зво й ом/опа до ва нь ом, уло ги ше ме няю, цо од шицких членох фамелиї вимага прилагодзованє, котре часто провадзене з розвойнима, алє и животнима криза­ ми. Енерґия котра повязує членох фамелиї, то їх медзисобна КОМУНИКАЦИЯ - толкує наша собешеднїца.

У

П РЕДИСКУТОВАЦ, РОЗУМ ИЦ, БУЦ ТАКТИЧНИ Вона гвари же основни модели комуникациї, вербалней и нєвербалней, учиме у своєй фамелиї з хторей

Є *

/■ -■ '

*

■

•18. ФЕБРУАР 2022. 5

Ч;ірТ

походзиме и преношиме их до фамелиї котру сами будуєме. Преберанє нових животних улогох супружнїкох ви­ мага прилагодзованє и виградзованє комуникацийного моделу прейґ котрого буду функционовац. Уча ше розгваряц, слухац ше, розправяц ше, виражовац свойо становиска и чувства, правиц компромиси, радзиц ше, вадзиц, мириц, ускладзовац заєднїцки и особни потреби, дзелїц обовязки и одвичательносци. - Супружнїки котри маю квалитетну комуникацию медзисобно чераю информациї, добре чую єдно друге, нє стримую ше од дискусиї, алє виражую свойо думанє без страху од реакциї партнера, тактични су у виношеню пригваркох и критикох. Кед придзе до кризи у комуника­ циї, така малженска пара на час поглєда фахову помоц. У проблематичних партнерских одношеньох комуникация ше зводзи на нєобходни, минимални контакти, парт­ нере ше одцудзую, место диялоґу вше частейши монолоґ, а заєднїцки нєобовязни активносци щезую. Зявює ше нєприятельство, нєнависц, отворена, лєбо пригартушена вербална/физична аґресия. Пошлїдки подлей кому­ никациї у партнерских одношеньох ше одражую на їх фи зич не и пси хич не здра вє, алє ощер бюю и ро зво йни потенцияли їх потомства - гутори Еделинскова.

НІ

РУСКЕ СЛОВО 19

ДОМ И ФАМЕЛИЯ По єй словох, за превозиходзенє почежкосцох нєобходне же би ше кажди поєдинєц освидомел о своїх автентичних потребох, котри резултую зоз його конкретним справованьом и же би превжал особну одвичательносц за ньго. Нєобходне мац емаптию спрам партнера, „обуц його ципели” и зоз аспекта його моцох, способносцох, искуствийох спатриц конкретну ситуацию. То такв. активне слуханє котре представя основу квалитетней комуникациї.

ЗА СИ ҐУ РН О СЦ И САМ ОДОВИРИЄ ПРИ ДЗЕЦОХ

Окреме зложени и динамични аспект комуникациї зоз власнима дзецми. З єдного боку, у воспитним процесу ше, з во зро стом дзе цох, звек шує чи сло осо бох котри до нь го уключени (вельо раз маю нєускладзени воспитни становиска), а здругого боку, швидки рост и розвой дзецка од воспитачох вимага нєпреривне прилагодзованє ґу способу и количеству анґажованя коло дзецка, як и їх медзисобне усоглашованє. Дзецко треба стимуловац и потримац у розвиваню и анґажованю здобутих схопносцох од найвчаснєйшого возросту и на тот способ виградзовац його чувство сиґурносци и котрим доросло и котри звладало (без огляду же би то родисамодовирия. Нє треба место нього окончовац активносци чом було швидше и економичнєйше), прето же то спомалшує його цалосни психични розвой. Каждодньова догварка роди­ чох коло орґанизованя фамелийних обовязкох, збуваньох, ак­ ЛЮБОВ, ЩИРОСЦ, ДОШЛІДНОСЦ тивносцох, трошеня пенєжох, планованя будучносци, дзе­ - Дзеци часто найсхопнєйши у вербалним виражованю цом представя модел за розвиванє комуникацийних способ­ своїх потребох, а вельо раз их анї сами нє знаю препоносцох. Кед и дзецко уключене до таких розгваркох и принознац, и ту родичи маю задаток научиц препознац потреби шеня одлукох, воно их прилапює як свойо одлуки и чувствує свойого дзецка. Дзеци од родичох очекую ясни, нєдвоособну одвичательносц у їх реализациї - гутори наша психо­ смислово и щири порученя, як и дошлїдносц у вимаганьлоґиня Ярослава и толкує же кед у воспитаню, окрем роди­ ох. Квалитет медзисобних одношеньох, т. є. комуникациї чох, активну улогу вежню и други особи розличних ґенерамедзи родичами и дзецком ше спатра прейґ любови ко­ тру родитель виражує зоз своїм справованьом у шицких цийох, дзецко виградзує богатшу самосвидомосц. ситуацийох и безусловним прилапйованьом дзецка, цо Нєпреривне критикованє, омаловажованє, пригварянє, нїяк нє значи же треба оправдовац нєприлаплїве справояк пошлїдок ма одцудзованє од родичох, алє и нєквалитетну ванє, алє треба пренайсц заєднїцке ришенє. Тиж так, ро­ комуникацию дзецка зоз парняками, котра ше виражує од дитель прилапює индивидуалносц дзецка, допущує му поцагованя, пасивносци, нєсиґурносци, до допиваня, упреже би ше розликовало од своїх обчекованьох од нього. косценя и парняцкого насилства. Безпечна комуникация ви­ Зоз таким приступом, дзеци здобуваю емоционалну стамага од учашнїкох и уключованє способносци АСЕРТИВбилносц и сиґурносц, поставаю самостойни, маю самоНОСЦИ, цо представя способносц же би ше у комуникациї довириє - гутори психолоґиня Еделинскова. защицело власни потреби нє загрожуюци цудзи. Особи зоз нїзку асертивносцу допущую (дакеди аж и нєсвидомо понукаю) другим особом же би их експлоатовали. У таких фамелийох каждодньово, алє и други обовязки нєровномирно розподзелєни/прилапени (жени ше часто понусую же ка­ ждодньово нє старча покончиц шицки обовязки по обисцу „прето же коло нєй лєм сами хлопи” лєбо „ше нїхто други нє прилапює..., санує их (?!)....так су научени...”). З початку ше дзеци керую окончовац активносци за котри доросли, а познєйше виградза становиско же то мацерова обовязка. Так ше чаривни круг завера - дзецом загамоване емоционалне и моралне дозреванє, мац приходзи до ризику розвиц такв. „синдром згорйованя”, а оцец то интерпретує зоз сло­ вами „так ши их научела”, док вона у себе додава: „и Те бе...”. Значи, квалитетна комуникация заснована на принципох АКТИВНОГО СЛУХАНЯ И ВИРАЖОВАНЯ СВОЇХ ЧУВСТВОХ, ПОТРЕБОХ, ЖАДАНЬОХ, ОЧЕКОВАНЬОХ НА НЄНАСИЛНИ СПОСОБ, т. є. без обвиньованя и критикованя другей особи. Треба розгранїчиц поняце „особи” и єй „справованя”, описовац/критиковац конкретни, нєадекватни, поступок, а нє особу котра го виражела - заключує психолоґ Ярослава Еделински. ■

20 РУСКЕ СЛОВО

18. ФЕБРУАР 2022.

І

1атеІуа@ги5ке5Іоуо.сот

ЄСТ ИЩЕ ЧАСУ ЗА КРАСНИ УСПИХ У ШКОЛИ

ЖЕ БИ ОЦЕНИ БУЛИ СОВЕРШЕНИ После скоро двох рокох роботи и функционованя школох и ученя школярох у присустве вируса корона, ґу новим условийом роботи прилагодзели ше и наставнїки, и школяре о конєц школского рока ище єст надосц часу и тоти школяре цо сцу учиц, маю нагоду отримац свой одлични успих, а тоти цо рахую же можу лєпше, тиж можу мац добри резултат. О тим же як мож успишно и лєгко учиц, за нашо новини гутори дипломовани психолоґ Со­ ня Шанта, фахови сотруднїк - школски психолоґ у Основней пшколи „Йован Йованович Змай” з Дюрдьова. - У условийох корони уложне додатне напруженє и час же би ше настава одвивала на квалитетни способ и же би шко­ ляре звладовали предвидзену наставну материю. Школяре у предходних двох рокох, на уровню школи, закончовали з истим успихом як и прешлих рокох, а преверйованя знаня зоз тестами указали же ше додатне закладанє виплацело, о чим шведоча и резултати школярох осмей класи на закончуюцим испиту. Гоч общи упечаток же школяре менєй часу препровадзели у ученю, бо кратши час були у школи, випатра же им таки способ настави заш лєм достаточно одвитує и же можу звладац найважнєйши змисти, чийо ше знанє и мера. И попри тим же конєчно чуєме од школярох же любя ходзиц до школи, вони ше барз добре знаходза у онлайн на­ стави - гутори наша собешеднїца и додава же очиглядно же така настава дала добри резултати.

П

ВИ ПЛАН О ВАЦ И УЧИЦ До конца того школского року ище єст надосц часу, а тоти цо маю дзеку учиц, буду мац и добри резултати на концу школ ско го ро ка. - У ученю, як и у гоч хторей активносци дзе сцеме посцигнуц добри, або одлични резултати, нєобходне жаданє, одлука и активносци на посцигованю того цилю, треба виплановац, орґанизовац час и континуовано робиц и вец до­ бри резултати нє можу виостануц. Цо ше дотика школярох,

за початок на й ва жнє й ша ди сци пли на на школскей годзини и сконцентрованосц на наставни змист. Кед ше наставнїка слуха з увагу, досц мож научиц и на самей годзини, та вец дома лекциї мож научиц и швидше и лєг че йше, а кед пре дацо школяр нє сцигнє дома научиц, гевто цо чул може му помогнуц у случайох кед нє наявене одвитованє, або блиц контролни - гутори психолоґиня Шантова и додава же барз важна орґанизация ученя и других обовязкох у рамикох каждого дня. - Мой совит школяром же би направели планер, до хторого кажди дзень буду уписовац свойо обовязки, школски и звонкашколски, и на основи того можу виплановац час хто­ ри пошвеца ученю. Тот час завиши од рижних факторох, як од обсягу наставней материї, од темпа ученя школяра, а гевто цо важне, же ше учи за кажди наиходзаци дзень, так же ше нєнаучени лекциї нє нагромадзую и школярови вец лєгчейше. Медзи ученьом рижних предметох треба направиц кратши павзи, од 5 або 10 минути, кед треба прелуфтирац просторию, висц на швижи воздух, зробиц даєдну физичну вежбу, поєсц яблуко, або попиц погар води. Простория за ученє треба же би мала надосц шветлосци - гутори психо­ лоґиня Соня.

ДО БРЕ Ш Е П ОРИ ХТАЦ ЗА ЗА КО Н ЧУЮ Ц И И СП И Т Пред школярами осмих класох вель ка ро бота, бо кед по сциг ню ви со ки резултати на закончуюцим испи­ ту, годни ше уписац дзе жадаю. - Вибор штреднєй школи, пририхтованє и упис жаданого образовного напряму барз важни, а часто и барз стресни процес у животу каждого основца и його родичох. Важни є, бо то нова фаза у животу младей осо би, од хторей будзе завишиц єй дальши професийни живот. Процес є, бо ма два фази. Школяр перше, найчастейше з помоцу програми 18. ФЕБРУАР 2022.

РУСКЕ СЛОВО 21

ДОМ И ФАМЕЛИЯ професийней ориєнтациї у школи и/або самостойно треба же би спатрел свойо потенцияли и схопносци, же би роздумал о тим хтори предмети волї и у хторих ма лєпши резултати, чи то дружтвени, чи природни науки, а чи уметносц. У тим му може помогнуц и школски психолоґ, хтори тестира професийни интересованя и способносци школярох и информує их хтори им образовни профили найвецей одвитую, спрам резултатох теста - гутори психолоґиня Соня. Вона гвари же треба вжац до огляду и яки можлївосци достац роботу у фирмох хтори єст у околїску у жаданим фаху. Треба побешедовац з людзми жаданих образовних профилох о їх искуствох у процесу образованя за одредзни фах, або кед у питаню ґимназия, о позитивних и неґативних бокох такого вибору и вец ше презнац чи єст та­ ки школи и напрями у їх околїску - гутори наша собешеднїца и додава же ше штреднї школи и сами промовую з приходом до основних школох або зоз посиланьом плакатох. Школи ше представяю и на сайме образованя „Путокази”, хтори ше каждого року отримує у Новим Садзе. Прешлого року є отримани виртуално, та школяре прейґ интернета могли нащивиц штанд каждей школи.

ПОЧАЦ Н А ЧАС - Кед направя свой список жаданих напрямох, треба же би опатрели и число бодох, кельо требало у прешлих рокох за упис на тоти напрями. То нє муши буц правило, бо число бодох часто розличне, та ше нє треба цалком опрец на ньго, алє дава даяки напрямки и часто є мотив вецей ше учиц. Школяре часто думаю же маю ище досц ча су за рихта нє за кон чу юцо го ис пи ту, алє цо скорей поч ню, будз е лєпше. Вшелїяк, у тим случаю треба же би хасновали планер до хторого упишу и кеди буду вежбац

Школяре ііі/з класи ОШ „Йован Йованович Змай” з Дюрдьова, хтори маю наставу по руски, а учителька им Єлена Кухар

22 РУСКЕ СЛОВО

задатки зоз збирки задаткох за закончуюци испит. (Док нє сцигню тогорочни збирки, вежбац можу и зоз прешлорочних.) При концу школского року, хтори ше за школярох осмих класох закончує скорей, треба вецей учиц, же би ше поправело и общи успих и же би ше посцигло жадани просек оценох, хтори ше тиж бодує при уписованю до штреднєй школи. Барз важне же би ше пририхтованє за закончуюци испит положело цо скорей до планеру и почац з ученьом.

СПОСОБИ АБО ТЕХНІКИ Школяром одвитую рижни способи ученя. Дахто чита у себе, у цихосци и лєгко запамета, дакому звуки з околїска, рахуюци и пущанє музики, звекша сконцентрованосц на сам текст. Дахто волї слухац, та замодлї дакого же би му читал, або ше сам будзе знїмац док чита и вец познєйше преслуховац знїмок. Дахто баржей памета кед препатра слики и ґрафикони о тим цо пречитал и вец то се­ бе рисує на паперу и так, у символох хтори сам вибрал за одредзени поняца и виреченя, лєпше запа­ мета. Тото цо ше у моєй роботи указало як найуспишнєйше при векшини школярох, то кед ше учи так же ше лекцию чита наглас, з увагу ше роздумує о тим цо ше пречитало и застава же би ше розяшнєло нєясне. Нє чита ше текст до конца, кед же даєдни виреченя або часци нєясни, покля ше нє похопи їх значенє. За тото потребне вецей раз пречитац исте виреченє, дараз треба опатриц одвитуюци слики у лекциї, а дакеди ше треба консултовац з домашнїма, парняками, або опатриц на интернету - гутори Шантова.

П ОВТОРИ Ц ЗАП АМ ЕТА Н Е У технїкох ученя важна часц повторйованє. Психолоґ­ иня Шантова гвари и же после каждого пасуса школяр треба же би завар кнїжку и повторел тото цо ше здогадує (важне же би кнїжка/тека була заварта, бо кед шко­ ляр повторює з отворену, попатра на змисти видзи му ше же шицко зна, а у школи ше то иншак укаже). Кед заш отвори кнїжку/теку, подцагнє тото цо ше здогаднул, и гевто цо му ше видзи же значне, алє нє повед, и заш ше преслуха. Так роби зоз каждим пасусом покля нє дойдзе по конєц лекциї, кед завера кнїжку/теку и повторює шицко цо ше здогадує зоз лекциї, з тим же кед тераз отвори кнїжку/теку же би видзел цо препущел, вельо му лєгчейше, бо найважнєйше подцагнуте. За подцагованє тексту мож ха сно вац ри жни фар би, хтори можу означо вац и розличну важносц часцох текста. Найважнєйше же би нє було шицко подцагнуте, алє лєм найважнєйше, бо кед ше то научи, школяр хтори учел з розуменьом (пред тим себе розяшнєл кажде виреченє), може лєгко надбудовац свойо одвитованє зоз своїма словами. - Математика и задатки з других предметох ше учи з вежба нь ом, по кля за уче нє стран ского язи ка нєобходне предвидзени слова научиц напамят. Други наставни пред­ мети нє треба учиц напамят, бо таке знанє краткотирваце, а таке ученє чежке и вельки є прицисок за школяра, а шко­ ляр ше вец часто нє може знайсц кед наставнїк поставя подпитаня - заключує психолоґиня Соня Шанта. ■ 18.ФЕБРУАР 2022.

киІІига@гизке5Іоуо.сот

ОЗНАЧЕНИ СВЯТИ ВАЛЕНТИН

ШКОЛЯРЕ НАИВОЛЯ ПИСЕМКА ЗА ДЗЕНЬ ЗАЛЮБЕНИХ Дзень залюбених у школох означени символично, без формалних програмох пре епидемийну ситуацию. Медзитим, анї того року нє прешол без любовних стихох, винчованкох и писемкох симпатийом, хторим ше школяре найбаржей радую Пре епидемийну ситуацию и розказ з ресорного министерства о забрани присуства особох котри нє заняти у школи, без формалних програмох, алє на красни и символични способ у Основней и штреднєй школи з домом школярох „Петро Кузмяк” у Руским Керестуре пондзелок, 14. фебруара означени Дзень св. Валентина, у народзе и окреме при младих познати як Дзень залюбених. Школяре нїзших класох тот дзень означели зоз своїма учительками, вихасновали нагоду вирабяц пригодни рисунки и винчованки, шицко у шерцочкох и красних

словох, з чим и прикрашели свойо учальнї. З учительками бешедовали о любови вообще, о толеранциї, и медзисобним почитованю. Школяре висших класох и ґимназиї и штреднєй школи тот дзень означели на озбильнєйши способ, у пестова-

ню товариштва, вони вєдно зоз наставнїками и професорами вирабяли панои на тему любови. На паноох могло видзиц любовни стихи познатих авторох, алє и автентични роздумованя самих школярох. Найинтересантнєйше було у Доме школярох, дзе заинтересовани дзеци зоз педаґоґиню и воспитачку Любицу Няради орґанизовали роботню на котрей вирабяли прикраски у знаку любови, рисовали, правели панои, читали, посилали писма и дружели ше на даскельо заводи през цали прешли тидзень. И у Основней школи „Братство єдинство” у Коцуре, цали прешли тидзень бул у знаку Дня залюбених. З нагоди того швета школяре, вєдно зоз наставнїцу подобовей култури Марияну Петричевич, декоровали школски простор зоз рижнима прикрасками и мотивами любови. Так, школяре направели и вицифровали числени шерца котри повишали по школским голу, направели вецей панои на тему любови, о св. Валентинови и св. Трифунови, а повиписовали и свойо роздумованя цо за нїх значи любов. У голу школи, як и предходних рокох, була поставена шкатула до котрей школяре нїзших и висших класох уруцовали писемка и порученя своїм товаришом, товаришком и симпатийом, а то каждого року виволує найвекшу радосц при наймладших. Остатнї роботни дзень у тижню учительки и наставнїци шицки писемка подзелєли школяром. Пре епидемий­ ну ситуацию анї того року нє була орґанизована програма, анї розвага за школярох з нагоди Дня залюбених. О. Русковски / М. Джуджар

ВЕЧАР ПОЕЗИЇ И ВИНА Понеже ше исти дзень, 14. фебруара, слави и св. Валентин зоз заходней, традициї и св. Трифун хтори у восточней традициї защитнїк винїцох и ви­ нарства, у просторийох оддзелєня Явней библиотеки „Данило Киш” у Коцуре, односно у коцурскей читальнї, пон дзелок отримани литературни вечар „Любов и вино” у орґанизациї КПД ДОК - НС. Предсидатель Дружтва проф. др Михайло Фейса и библиотекарка Весна Пешут Радошевич привитали присутних зоз пригоднима сло­ вами о самим швету, а потим капелан коцурски о. Данил Задрепко бешедовал о живоце и дїлу двох святих. Числени по­ етеси и поетове з валалу и окол18. ФЕБРУАР 2022.

них местох хтори ше одволали на явну поволанку Литературней секциї КПД ДОК - НС на тему „Любов и вино” представели свойо твори, и нїтки любови ше прецаговали през

шицки стихи. По законченей поетскей часци програми, проф. др Владимир Пушкаш зоз Технолоґийного факултету у Новим Садзе бешедовал о рижних файтох вина, напою характерис­ тичного за тото швето. На концу фахови жири преглашел лауреатки/лауреатох поетского кон­ курсу. Перше место у текстох по руски дзелєли Лїляна Костелник з Руского Керестура и Мирон Горняк Кухар з Нового Саду, а перше место у текстох по сербски дзелєли Милад Обренович з Роґатици и Мария Драґович з Коцура. Ошмихи на тварох и гласни аплаузи публики указали же шицким присутним були приємни хвильки виполнєти зоз стихами о любови. О. Р.

РУСКЕ СЛОВО 23

ЛЮДЗЕ, РОКИ, ЖИВОТ СТРЕТНУЦЕ: МИРОСЛАВ И СЛАВИЦА ПАПУҐОВО ЗОЗ БАЧИНЦОХ

АКТИВНИ ОДПОЧИВОК У ПЕНЗИЇ

Владимир ДЇТКО

Малженска пара Мирослав и Славица Папуґово пензионерски днї препровадзую у активним одпочивку. То значи же вецей нє муша бегац за роботу, алє помали старча шицко цо треба - и по обисцу и коло нього, та и за таке за цо нїґда нє було часу. Кед би ше подцагло смужку под їх роботни вик, вец мож повесц же обидвойо, наисце, мали досц роботи, а насампредз кед слово о роботи у фаху ирослав закончел штредню хемийну школу и пред одходом до войска рок робел у Сримскей Митровици, потим нєдлуга у хемийней фабри­ ки „Хемпро” у Шидзе, а од 1976. року пошол до „Млїнтесту”. Почал сом робиц у продукциї цеста и по сле од ред зе но го часу сом водзел змени. Старал сом ше о роботнїкох же би шиц ки ро бе ли и же би продукция ишла по технолоґийним поступку. Добре паметам же ше по 1985. рок робело аж у штирох зменох, бо ше цесто вивожело аж до Русиї. Роботи було, и до 60 ваґони мешачно одходзело з фирми. У змени робели 15 роботнїки и шиц­ ко ше одвивало як спада, а температура дзе ше робело була од 60 по 80 ступнї, та кед ше дацо погубело, нє було так лєгко швидко оправиц и предлужиц з продук цию, гоч ма й стро ве да ва ли шиц ко од себе же би оправели машину и же би продукция ознова рушела - здогадує ше Мирослав.

М

ДЗЕЦИ ВИБРАЛИ ТОТО ЦО СЦУ Папуґово нам гварели и же им дзеци успишни у своїм фаху. Дзивка Саня закончела медицину у Беоґрадзе, односно пошла по мацерових шлїдох, закончела радиолоґию и роби у Общим шпиталю у Суботици. Син Владислав у просвити, професор є ґеоґрафиї и роби у Основей школи „Бранко Радичевич”.

БРИҐИ БУЛО БЕЗ ЕЛЕКТРИКИ Почежкосци у роботи ше зявели 90-тих во й но вих ро кох, а окре ме було чеж ко 1999. року кед було бомбардованє. Часто нє було струї, та ше мушело преходзиц на роботу з аґреґатами, а прерви у роботи у єд ним та ким продук ци й ним лан цу досц нє ви год ни за ста били зо ванє продук циї гвари вон. Кед 2007. року фабрика приватизована, нови ґазда ше намагал зменшац число роботнїкох, а отримац, або и звекшац, про-

24 РУСКЕ СЛОВО

дукцийни уровень, цо було наисце чежко. Мирослав предлужує робиц на истим роботним месце, но, пре вельку цеплоту и влагу, алє и часточки муки и праху, достал астму, а похорел ше и на покрутки. Робел по 2016. рок, а вец перше пошол на биро роботи, а потим и до пензиї. Славица, дзивоцке Канюх, зоз Шиду, закон­ чела Висшу медицинску школу у Беоґрадзе на напряме - висши радиолоґийни технїчар. - Одмалючка сом любела помагац людзом, а медицина праве у тим и велька, кед людзом помагаце, кед слово о їх здравю. У такей задумки ме на самим початку потри­ мали и родичи, а тиж и тедишнї познати дохтор Никола Маґич зоз Шиду, оцов пайташ, и гварел же слово о дефицитарним занїманю, та же нє будзем длуго чекац на роботу. У юлию 1979. року сом почала робиц у Доме здравя, хтори уж бул у новим будинку у АТД диспанзеру. Приходзел зоз Сримскей Митровици дохтор радиолоґ, а од 1981. року зме мали и нашу дохторку Биґу, кед основана Радиолоґийна служба приповеда Славица. 18. ФЕБРУАР 2022.

Кед пришла война 1991. року, у Доме здравя були нєпреривни дежурства, та так и Славица мушела дежурац, а дзеци, Саню хтора ше народзела 1981. року, а потим и сина Владислава хтори народзени 1985. року, чували єй швекра Г анча, и як гвари, стара баба Маря. Длужносц технїчара була на РТҐ апарату знїмац плюца, косци, похребцину, ноги, ру­ ки або главу. Кед требало знїмац жалудок, грубе або ценке черево, то окончовал дохтор радиолоґ, а вона асистовала. А на питанє чи ше нє бала од зарйованя хторе могло неґативно вплївововац на єй здравє, Слави­ ца гвари: - Вше ше мушели почитовац особни защитни мири и поряднє ше контроловало исправносц РТҐ апарата, так же сом ше нє бала, анї сом нє мала проблеми зоз здравйом - гвари наша собешеднїца. НЄРАЗ ШЕ РОБЕЛО ДЗЕНЬ И НОЦ - При самим концу роботного вику, кед почала пандемия вируса корона, ма­ ла сом нови спокуси, бо була велька на-

Папуґово зоз дзивку и сином

лоґа каждодньово знїмац плюца. Дас седем, осем ме ша ци сом робела и ча­ сто ше знало случовац же закончим роботу и врацим ше дому, а з роботи ме волаю най ше ознова врацим, бо нє старча и єст барз вельо роботи. У децембру 2020. року сом пошла до пензиї зоз 41 роком ро­ ботного стажу. И попри тим же су у пензиї, обидвойо нє геверую. Мирослав препровадзує шлєбод­ ни час так же обрабя винїцу у хторей ма засадзени 300 чокоти грозна „гамбурґ”, а праве з нього пече палєнку. Винїца му остала ище од оца, а 1984. року вон посадзел нову. И то нє шицко. Робел и жем, а ище 90тих ро кох пре шло го ви ку почал три мац пчоли, та од теди по нєшка продукує мед за потреби своєй фамелиї. Його супруга и по­ при обовязкох на роботи и дома нашла часу за вишив­ ки, ручни роботи, або дацо нарисовац або поробиц у декупаж технїки. Дзеци пошли за своїм, та тараз ма вельо вецей часу за велї други интересованя. За вельки церковни швета як цо Крачун, Велька ноц и Кирбай посходзи ше цала фамелия и вец зме шицки вєдно. То наисце крашнє, а то и найвекше богаство - гварели нам на концу Мирослав и Слави­ ца Папугово. ■

ДАКЕДИ И ҐЛУМЕЛ Мирослав нам виволал же ше у младосци накратко опробовал и як ґлумец. Було то 1978. року у драмскей секциї КПД „Дюра Киш” у Шидзе. Ґлумел у представи „Камень за под главу” хтору режирал Дюра Папгаргаї. Тиж бул и член Церковного одбору у церкви у Бачинцох, а його оцец Йовґен бул познати дзияк.

Пчоларство гоби, робота и задовольство

18. ФЕБРУАР 2022.

РУСКЕ СЛОВО 25

ЛЮДЗЕ, РОКИ, ЖИВОТ І

ШТЕРАЦЕЦ РОКИ ОДДЗЕЛЄНЯ ЗА РУСИНИСТИКУ НА ФИЛОЗОФСКИМ ФАКУЛТЕТУ У НОВИМ САДЗЕ (9)

ШЛЇДИ У ПРОСВИТИ, НАУКИ, КУЛТУРИ... Пише: Славица ФЕЙСА

Штири децениї дакому нє випатра вельо, алє кед ше подцагнє смужку и ма на розуме яку улогу и значенє мали наука и образованє за розвой єдней такей заєднїци як цо наша, руска, алє и вообще за розвой єдного дружтва, наглас мож повесц же найвекши капитал знанє, а найвекша инвестиция укладанє до образованя

ОДДЗЕЛЄНЄ ЗА РУСИНИСТИКУ Шеф Оддзелєня: проф. др Миливой Аланович, в.д. шефа Оддзелєня Заменїк шефа: проф. др Янко Рамач Секретар Оддзелєня: Ана Топольски

осле телїх рокох, а през осем написи у наших новинох, дотхли зме початки и розвой Оддзелєня за русинистику, або нашей Катедри, патраци з очми наших собешеднїкох. Тим цо керча драгу нїґда нє лєг­ ко, и кед слово о професорох хтори нє преношели лєм фах и знанє, алє були и авторе учебнїкох, словнїкох, капиталних дїлох, хтори за почитованє. З нїх ше учели будуци наставнїки и професоре, хасновити бу­ ли мастерантом, докторандом. Катедра, високообразовна установа нє настала лєм так. Пред штерацец роками Руснаци нє мали воспитно-образовну установу за образованє наставнїкох-професорох хтори би преподавали руски язик у руских школох, но, дружтвено-политични обставини були таки же на першим месце то вимагали законски предписаня. Мож лєм предпоставиц як би випатрали нашо школи кед би нє доставали професорски кадер за мацерински руски язик, кед би нє було преподавачох на основним и штреднїм ступню по руски.

П

26 РУСКЕ СЛОВО

ЛЕКТОРАТ ОПРЕЗ КАТЕДРИ И ПОТРИМОВКА Пред Катедру основани Лекторат хтори од 1979. року преходзи до составу Института за педаґоґию, а истого року на Институту починаю пририхтованя за снованє Студийскей ґрупи за руски язик и литературу. Теди, тих 60-тих, и початком 70-тих ро­ кох прешлого вику, медзи визначнима Руснацами ше уж бешедовало о „дзвиганю латки” зоз штреднього образованя на ви­ соке, а єден спомедзи нїх, хтори ше окре­ ме анґажовал коло отвераня Лекторату, а потим и Катедри бул, и Дюра Варґа, тедишнї предсидатель Дружтва за руски язик литературу и културу. О потримовки спомнутого Дружтва пи­ ше и Любомир Сопка у „Руским Слове” пред вецей як штерацец роками у обявеней статї „Историйна подїя за културу”, обявеней 16. октобра 1981. року, кед при Институту за педаґоґию, на новосадским 18. ФЕБРУАР 2022.

УисІ2е@ги5ке5Іоуо.сот

Филозофским факултету 12. октобра отримана шветочносц з нагоди снованя и початок роботи студийних ґру­ пох за руски и румунски язик. Од свойого снованя 1971. року Дружтво мало нєпреривно на своїм дньовим шоре и розришованє числених питаньох вязаних за тот институт. Предсидатель Скуп­ штини Дружтва Гавриїл Колєсар ше склада же найвекши чежкосци приходзели зоз питаня обезпечованя одвитуюцих кадрох...” У спомнутим Сопковим напису, о значносци отвераня Студийней ґрупи за руски язик и намаганьох же би преросла до Института за русинистику, теди бешедовала длугорочна предсидателька Дружтва за ру­ ски язик, литературу и културу Ирина Папуґа, пред 40 роками помоцнїк покраїнского секретара за образованє, науку и културу. Велї роки познєйше Папуґова заслужна и за публикованє дипломских роботох студентох на рускей Катедри у науково-фаховим ча­ сопису 8іи^іа Киїкєпіса, Дружтва за руски язик, ли­ тературу и културу. ВЕЛЇХ СТУДЕНТИ И НЄШКА СПОМИНАЮ У априлу 1981. року при Институту за педаґоґию основана Студийска ґрупа за руски язик и литературу, а за єй шефа меновани теди мр Юлиян Тамаш. Студийска ґрупа уписує перших студентох школского 1981/82. ро­ ку, а з докторатом литературних наукох и вибором Юлияна Тамаша за доцента за руску литературу, снує ше Катедру за руски язик и литературу 1983. року. У прешлих числох наших новинох професоре хтори робели, преподавали на Оддзелєню за русинистику, алє и будуци професоре, бешедовали о своєй драги у науки, о роботи, почежкосцох, успихох, досягох... Вше єст и тих професорох хтори през Катедру прешли, кратше ше затримали як други, або пошли по другей драги, алє тото цо зохабели, тото цо пренєсли на студентох, завредзує ува гу, оста ва за на ви ки виков. Окрем проф. др Людмили Попович, хтора порядни профе­ сор за узшу наукову обласц Українски язик и литература, проф. др Яков Кишюгас, доцент за предмет Методика настави руского язика и литератури, проф. др Ставан Константинович, останє запаметани по своїх пре пода вань ох з усменей литерату­ ри и литератури за дзеци, алє и велїм другим. Шиц ки во ни пре но ше ли свой фах на младши ґенерациї з чиїх шорох уж давно видно шлїди 18. ФЕБРУАР 2022.

БИБЛИОТЕКА Оддзелєнє за русинистику ма богату русинистичну и славистичну библиотеку, коло 5 000 кнїжки. Библиотека векши фонд кнїжкох достала од Руского КУД з Нового Саду, даєдни кнїжки (коло 200) купени од писателя Михайла Ковача, а єй фонд найвецей збогацени кед ше одкупело кнїжки од фамелиї професора з Коцура, Гавриїла Г. Надя и цалей його библиотеки (коло 2 500 кнїжки). Фонд ма єден леґат од етнолоґа Любомира Медєша, и нєпреривно ше збогацує. У нїм ше чува кнїжки хтори права ридкосц, а значни су за русинистику и славистику, велї часописи.... Часц фонда то и кнїжки з українистики, з добрей часци да­ рунок Амбасади України у Републики Сербиї. Семинарска библиотека на нашей катедри наисце велька помоц студентом, а наставнїки и студенти маю хасновиту и вредну литературу.

у нашей заєднїци, у култури просвити и науки, духовним и дружтвеним живоце. НА МЛАДИХ ШВЕТ Шведкове зме же ше и наука и образованє розвиваю, и же пред дзверми Оддзелєня за русинистику нови задатки и нови виволаня. Штерацец роки нє мало. То и ве лька обовязка зачувац Оддзелєнє, нашу Катедру, зачувац образованє по руски на таки способ же ше понукню и нови иновативни и иншаки програми и курси. И то уж з часци зажило. Иншак нє мож. Кажде хто зосце прежиц будзе мушиц пробовац одвитовац на вимоги модерного информатичного дружтва и науки у тим чаше у хторим жи єме. Будуци млади професоре на Катедри за тото маю потенциял, а вшелїяк же би им оддало кед би ше зявели нови млади моци, ришени предлужиц по драги у науки. ■ (Конєц)

РУСКЕ СЛОВО 27

ДУХОВНИ ЖИВОТ НА КИРБАЮ У ЛУРДЕСКЕЙ КАПЛЇЦИ У РУСКИМ КЕРЕСТУРЕ

НА ХОРИХ МИЛОСЕРДНО ВИДЗИЦ ТВАР ХРИСТОВУ У каплїци пошвеценей Лурдескей Мариї у старим Манастире шестрох служебнїцох на Капущаним шоре, преславени Кирбай и означени Шветови дзень хорих. На дзень указаня Богородици у Лурду у Французкей, 11. фебруара 1858. року, у цалим католїцким швеце то нєзаповедане швето, та так и у керестурскей каплїци. Бу­ ли три Служби Божо, на 10, 15 и 17 годзин, служело ше Молебени до Богородици и модлєло молитву Ружанца. Служели и споведали троме домашнї священїки - парох о. Владислав Варґа, капеланє о. Владимир Медєши и о. Михайло Шанта, и зоз Кули єромонахи Дамян Кича ЧСВВ и Платон Салак ЧСВВ, як и о. Алексий Гудак зоз Старого Вербасу. Пред кажду Службу парох о. Варґа надпомнул же тот дзень пред 30 роками як Шветови дзень хорих, установел папа Йоан Павло II. Парох поволал присутних же би ше вєдно модлєли и за шицких душевно и тїлесно и ду­ ховно хорих у своєй фамелиї, у тим валалє и на цалим швеце, а тиж и за тих цо хорих лїча и служа им. На концу Служби вон ище пречитал и молитву за хорих хтору за тоту нагоду зложел папа Йоан Павло II. У казанї о. Ва­ рґа здогаднул же ше указанє Богородици у Лурду случело у историйним чаше кед ше людзе барз одбивали од вири и од Церкви и сам папа Пий Дзевяти гуторел же кед ше дацо нє случи препаднє Церква, та поволал вирних модлїц ше до Мариї. И случело ше же Мария обновела виру и зоз своїм указаньом у Лурду. - На твари брата хтори церпи видзиме твар Христову хтори прейґ церпеня спашел швет. Порученє нєшкайшого папи за Дзень хорих: „Будзце милосердни як и ваш Оцец милосердни”. Прето и ми мушиме мац милосер-

диє ґу ближнїм, поготов ґу хорим. - заключел о. Варґа. О Марийовим прикладу як служиц ближнїм, и о Дню хорих и тих цо им служа, наказовал тиж так и о. Шанта, а вон здогаднул же того року 95-рочнїца як почала вибудов тей каплїци шестрох служебнїцох котри теди збудовали и свой перши манастир у валалє. У вечаршей Слу­ жби наказовал о. Платон ЧСВВ. - Бог сце и нас обдаровац з рижнима дарами як цо ро­ би за своїх святих, алє ми часто преполнєти зоз своїма бриґами и Бог нє ма дзе нам дац свою благодать. Прето модлїме Пречисту Дїву Марию же би нам вимодлєла ла­ ску най ше можеме одорвец од шветових поглядох и на­ ших роздумованьох котри нам спераю же би ше и у нас населєло царство нєбесне - наглашел о. Платон. На шицких Службох було красне число вирних, а велї вихасновали нагоду и за одпустову св. Споведз и Причасц. М. А.

ПОВОЛАНКА НА ЕКУМЕНСКУ МОЛИТВУ У НОВИМ САДЗЕ

ЗА ЛЄПШУ БУДУЧНОСЦ И НОВУ НАДЇЮ И того року Екуменска гуманитарна орґанизация орґанизує заєднїцку екуменску молитву за Шветови молитвови дзень, хто­ ра будзе на пияток, 4. марца, у Словацкей евагелистичней а. в. церкви у Новим Садзе. Тогорочну молитву вєдно написали шестри зоз Анґлиї, Велса и Сиверней Ирскей. Тема молитви - „Дам вам будучносц и надїю”, а єй фундамент на стиху зоз кнїжки пророка Єремиї 29:11. През приповедку о прегнанстве и рабстве юдейского народу у Вавилону, задумаме ше над сучаснима формами рабства, герештанства, виключносци. Феномен експлоатациї, расного нєцерпеня и фамелийного насилства присутни и у сучасним британским дружтве. Жени ширцом швета, на пияток, 4. марца, ше буду модлїц за Вельку Британию,

28 РУСКЕ СЛОВО

алє и за цали швет у хторим би любели видзиц вецей правдивосци, вецей радосци и надїї. Будземе ше модлїц и за будучносц нашей планети хтору вше баржей експлоатуєме и знїщуєме єй богатства. Гоч нє знаме цо приходзи у будучносци, нє способни зме контроловац и твардо ше операме на Бога и його обецанє же „Вон зна намири хтори ма з нами и шветом” и то нам да надїю до будучносци, мира, а нє нєволї. Жени зоз ШМД зоз Нового Саду сердеч­ но поволую на пияток, 4. марца 2022, на 17. годзин, до Словацкей евангелистичней а. в. церкви, Улїца Вука Караджича 8, у Новим Садзе, же бизме ше заєднїцки зоз милиони женми того дня модлєли за лєпшу будучносц и нову надїю. Одбор ШМД, Нови Сад

КАЛЕНДАР ПОДЇЙОХ

ПОЧИНАЮ ЗАДУШНИ СОБОТИ У Парохиї св. оца Миколая у Руским Керестуре почина тогорочни циклус Заду­ шних со ботох, ли ту рґийних молитвох за по ко й них. Пер ша будзе 19. фебруара и Служба Божа буд зе рано на 8 годзин у катедралней церкви. Пияток пред тим, на 16,30 г. будзе и параї стос за шицких покойних записаних до грамоталней кнїжки. М. А. 18. ФЕБРУАР 2022.

сІиИоупі@ги5ке5Іоуо.сот

ОБРАЗ ВОДИЦОВЕЙ ИКОНИ ПОШОЛ ДО ВЕРШЦУ

ДОМАШ НЇ ГО КРАШНЄ ПРИВИТАЛИ Образ (копия) першей Водицовей икони, хтори з нагоди єй 160-рочнїци нащивює нашо парохиї, всоботу, 5. фебруара, однєшени до грекокатолїцкей румунскей парохиї у Вершцу, а будзе однєшени и до Марковцу. Седмеро представителє керестурскей парохиї на чолє зоз ш. Михаїлу Воротняк, предсидательом и членом Церковного одбору и вирнима, по­ шли до Дюрдьова дзе потеди образ пребувал у нашей грекокатолїцкей церкви, и после Служби Божей и Мо­ ле бену до Бо городи ци го однє сли до Вершцу. У Вершцу их дочекал парох о. Михаль Ґерґель зоз панїматку и ґрупу вирних, привитал и благословел и госцох и Водицов образ, а домашнї вирни одшпивали єдну мариянску писню на румунским язику. Образ Водицовей Марийовей икони, як гварел о. Ґерґ ель, будзе однєшени и до грекокатолїцкей церкви у окол-

ним месце Марковец дзе вон тиж парох. О. Ґерґель здогаднул же вон и його парохиянє з єдней нагоди були у нашей Водици и отамаль маю барз красни памятки. Зоз Вершцу и Марковцу дзе тиж грекокатолїцка румунска парохия, образ предлужи обиходзиц нашо парохиї, найвироятнєйше у Беоґрадзе, Сримскей Митровици и дру­ гих сримских парохийох, а потераз уж бул у коло 11 парохийох. Циль тих нащивох же би ше шицким вирним нашого владичества приблїжело нашо святилїще Водицу и його богату историю, алє и терашньосц. По словох ш. Михаїли котра єдна з иницияторкох тей идеї, велї духовни плоди видно и на тих вирних котри участвую у преношеню образу з парохиї до парохиї, а вери же плоди єст и при вирних у наших парохийох. М. А.

У БЕОҐРАДЗЕ

НОВИ САД - СТРИТЕНИЄ ГОСПОДНЄ

СЛУЖБА БОЖА И ПОШВЕЦЕНИ ОБИСЦА

ШВЕТО И РАДОСЦИ И ЖАЛОСЦИ

У Беоґрадзе внєдзелю, 13. фебруара, парох о. Иґор Вовк служел Службу Божу, на хторей було 23 особи и пецеро дзеци, а причащали ше 22 особи. Отец Иґор принєсол пошвецену воду хтору парохиянє вжали и однєсли до своїх домох. Апостол читал Алекї сей Стаменич. У казанї на руским, українским и сербским язику, о. Вовк наглашел важносц молитви и заєднїцтва. По його словох, треба ше чувац од того же нєшка чловек постал центер за себе и осамени у своєй еґзистенциї. Нє добре то обрациц ше од Бога и нє комуниковац з нїм. Пред Службу о. Вовк пошвецел обисца Кахановей фа­ мелиї у Добановцох, а после Служби обисце Олґици Стаменич (дзивоцке Канюх). О. Л. Р.

18. ФЕБРУАР 2022.

У новосадскей Церкви св. апостолох Петра и Павла на швето Стритениє Господнє, 15. фебруара, пошвецени швички. Зоз тим шветом ше припомина євангелска подїя стретнуца Мацери Божей зоз Нєбесним Оцом, кед принєсла Исуса до храму. Новосадски парох о. Юлиян Рац гварел же Стритениє Господнє нє случайне швето, бо є помишане и зоз радосцу и зоз жалосцу и зоз вельку надїю же кажде хто приме Исуса Христа, до свойого шерца, хто приме його шветло хторе прошвицує чловека, чека го блажена кон­ чина у живоце. Парох Рац ище потолковал же то остатнє швето у крачунским циклусу, а закончує ше зоз швеценьом швичкох, хтори нам при руки през цали рок, найпер­ ше през наиходзаци Вельки пост, аж до Воскресеня Господнього. В. В.

РУСКЕ СЛОВО 29

іггїогтаІог@ги5ке5Іоуо.сот ОСТАТНЇ ПОЗДРАВ Дня 8. фебруара 2022. року занавше нас зохабела наша мац, швекра и баба

АНА САБАДОШ народзена Бучко (1929-2022) з Руского Керестура

СМУТНЕ ЗДОГАДОВАНЄ Дня 19. фебруара 2022. року наполня ше 40 жалосни днї як нє з нами наш мили супруг, оцец и дщо

МИРОН ЧИЗМАР (1954-2022) з Руского Керестура

Памятку на ню зоз любову буду чувац син Славко, нєвеста Гелена, унука Кристина зоз супругом Иваном и унука Лидия зоз заручнїком Драженом Вичная памят!

Час преходзи, а боль остава, и вше баржей нам хибиш. Твойо наймилши: супруга, дзивчата, жецове и унучата Спочивай у мире Божим! Ангели най це чуваю!

ОСТАТНЇ ПОЗДРАВ Дня 8. фебруара 2022. року упокоєла ше моя мила мац, баба и прабаба

ОСТАТНЇ ПОЗДРАВ Дня 8. фебруара 2022. року преселєла ше до вичносци наша мила

АНА САБАДОШ народзена Бучко (1929-2022) з Руского Керестура Памятку на ню буду чувац дзивка Златка зоз дзецми: Михаелу, Мижом, Борисом и Желяну зоз супругом Милошом и їх дзецми Софию и Ленку Спочивайце у мире Божим!

СМУТНЕ ЗДОГАДОВАНЄ Дня 21. фебруара 2022. руку наполня ше два роки як ше преселєла до вичносци моя мила, єдина и нїґда нєпрежалєна

АНА САБАДОШ народзена Бучко (1929-2022) з Руского Керестура

Дзекуєм вам же сце ми виховали жеца. Сват Славо Спочивайце у мире Божим! СМУТНЕ ЗДОГАДОВАНЄ Дня 14. фебруара 2022. року наполнєли ше два роки як нас занавше зохабела мила шестра

ЛЕОНА САБАДОШ народзена Балоґ (1948-2020) з Руского Керестура У наших шерцох и думкох остава нам вельки боль и пражнїна. Ожалосцени: шестра Ана зоз Янком и дзецми з Дюрдьова и шестра Сена з Михалом и дзецми з Руского Керестура Спочивай у мире Божим! СМУТНЕ ЗДОГАДОВАНЄ Дня 14. фебруара 2022. року наполнєли ше 10 роки як ше упокоєла наша мила мац и баба

ОЛЯ ДЖУДЖАР народзена Боклаганич (1950-2020) з Руского Керестура Мила моя, час преходзи, а ти и надалєй зо мну, у моїх думкох и шерцу, у моїх снох и у моєй каждодньовосци. У надії до воскрешеня и до нового стретнуца у вичносци. Твой супруг Янко Спочивай у мире Божим!

30 РУСКЕ СЛОВО

ЕУФЕМИЯ КЕРЕШИ народзена Малацко (1946-2021) з Руского Керестура

У своїм шерцу и у красних памяткох навики ю чува дзивка Славица, Андрей и Зиґи, зоз Нємецкей Спочивай у мире Божим!

18. ФЕБРУАР 2022.

іггїогтаІог@ги5ке5Іоуо.сот СМУТНЕ ЗДОГАДОВАНЄ

СМУТНЕ ЗДОГАДОВАНЄ Дня 23. фебруара 2022. року наполня ше 40 днї як нас занавше зохабел наш любени

ЗВОНИМИР ПАВЛОВИЧ (1955-2022) Прешли 40 жалосни и боляци днї як ши нас занавше зохабел. Шерцо полне жалосци и болю. Чежко ше звикнуц на тото же ше вецей нїґда нє увидзиме и облапиме и же вецей нє учуєм твой глас. У моїм шерцу и моєй души огромна пражнїна. Боля здогадованя, боля сни до хторих ми приходзиш и шицко гевто цо сом ци нє сцигла виприповедац, алє я ци заш лєм бешедуєм, можебуц ме и чуєш. Знам же ме вше будзеш чувац зоз места на хторим ши тераз. Дзекуєм ци за шицку любов и увагу, за шицко цо ши зробел за мнє и же ши вше бул ту за мнє. Занавше це будзем чувац у своїм шерцу, тату мой! Твоя дзивка Соня СМУТНЕ ЗДОГАДОВАНЄ Дня 16. фебруара 2022. року Дня 20. фебруара 2022. року наполнаполнєли ше пейц мешаци як нє ня ше 29 роки як нє з нами наша з нами наш мили оцец, дїдо и прамила мац, баба и прабаба дїдо

ЗВОНИМИР ПАВЛОВИЧ (1955-2022) Барз нам хибиш. Нашо шерца полни з больом и жалосцу. Хиби нам твой глас, шмих, твойо совити и нашо заєднїцки хвильки. Занавше це будземе чувац у наших шерцох и паметац шицко цо ши нас научел. Нїґда це нє забудземе. Твоя супруга Вукица, син Неманя, дзивка Соня, унуки Ана и Уна Спомин ше отрима 23. фебруара 2022. року на 11 годзин на Городским теметове у Новим Садзе, а Служба на 17 годзин у Грекокатолїцкей церкви св. апостолох Петра и Павла у Новим Садзе Городска управа за защиту животного штредку на основи члена 20. Закона о преценьованю вплїву на животни штредок („Службени глашнїк Републики Сербиї” число 135/04 и 36/09), обявює

ОБВИСЦЕНЄ о явним увиду, явней презентациї и явней розправи о Студиї о преценьованю вплїву на животни штредок Ношитель проєкта „ЬАВГМО” Б О О ” зоз Беоґраду по овласценю ношителя проєкта „А1 8гЬі]а гї.о.о. Веодгагї”, Милутина Миланковича 1ж, Нови Беоґрад поднєсол вимогу за даванє согласносци на Студию о преценьованю вплїву на животни штредок проєкта радио базней станїци мобилней „НС2379_01 НС_Н ови_Сад_Душ ана_Даниловича”, у улїци Булевар Йована Дучича число 22, у Новим Садзе, на катастарскей парцели число 10732/2, К.О. Нови Сад I, Город Нови Сад. Податки и документация зоз вимоги ношител проєкта мож достац на увид у просторийох Городскей управи за защиту животного штредку Городу Нового Саду, роботнима днями у чаше од 10 до 15 годзин, по 22. марец 2022. року. У складзе зоз членом 6. Правилнїка о поступ­ ку явного увиду, презентациї и явней розправи о студиї о преценьовню вплїву на животни штредок („Службени глашнїк РС”, 69/05) заинтересованих орґанох, орґанизацийох и явносц под час тирваня явного увиду можу поднєсц зауваги и думаня на студиї о преценьованю вплїву у писаней форми Городскей управи за защиту животного штредку. Явну розправу и презентацию ше отрима 23. марца 2022. року, у просторийох Городскей управи за защиту животного штредку Городу Нового Саду, Руменацка 110 а, Нови Сад, на 11 годзин.

ЛЮБОМИР ВАРҐА НАТАЛИЯ ВАРҐА (1926-2021) (1929-1993) з Руского Керестура Красни памятки на Вас чуваю синове Янко, о. Владислав и Яким зоз фамелиями Спочивайце у мире Божим!

Городска управа за защ иту ж ивотного штредку на основи члена 20. Закона о преценьованю вплїву на ж ивотни ш тредок („Службени глашнїк Републики Сербиї” число 135/04 и 36/09), обявює

ОБВИСЦЕНЄ о явним увиду, явней презентациї и явней розправи о Студиї о преценьованю вплїву на животни ш тредок Н ош итель проєкта „Ь А В Ш О ” Б О О ” зоз Беоґраду по овласценю нош ителя проєкта „А1 8гЬі]а гї.о.о. Веодгагї”, М илутина М иланковича 1ж, Нови Беоґрад поднєсол вимогу за даванє согласносци на Студию о преценьованю вплїву на животни штредок проєкта радио базней станїци мобилней „НС2189_03 НС_Булевар_войводи_Степи”, у на катастарскей парцели число 703/8, К.О. Нови Сад IV, Город Нови Сад. Податки и документация зоз вимоги ношител проєкта мож достац на увид у просторийох Городскей управи за защ иту животного штредку Городу Нового Саду, роботнима днями у чаше од 10 до 15 годзин, по 22. марец 2022. року. У складзе зоз членом 6. П равилнїка о поступку явного увиду, презентациї и явней розправи о студиї о преценьовню вплїву на животни ш тредок („Службени глашнїк РС”, 69/05) заинтересованих орґанох, орґанизацийох и явносц под час тирваня явного увиду можу поднєсц зауваги и думаня на студиї о преценьованю вплїву у писаней форми Городскей управи за защиту животного штредку. Явну розправу и презентацию ше отрима 22. марца 2022. року, у просторийох Городскей управи за защиту животного штредку Городу Нового Саду, Руменацка 110 а, Нови Сад, на 11,30 годзин.

■\

Городска управа за защиту ж ивотного ш тредку Городу Нового Саду на основи члена 10. Закона о преценьованю вплїву на ж ивотни ш тредок („Службени глашнїк Републики С ербиї”, число 135/04 и 36/09) обявює

ОБВИСЦЕНЄ о поднєшеней вимоги за одлучованє о потреби преценьованя вплїву на животни ш тредок проєкта Н ош итель проєкта „Телеком Сербия” а.д. Таковска 2, Беоґрад поднєсол вимогу за одлучованє о потреби пеценьованя вплїву на животни штредок проєкта базней станїци мобилней телефониї „Н С У 281, НСЛ 281, НСО281 НС-ЛИСЄ”, у улїци Руменацка драга число 65, на катастарскей парцели число 896/1, К.О. Нови Сад IV, Город Нови Сад. Податки и документацию зоз вимоги нош ителя проєкта мож видзиц у просторийох Городскей управи за защ иту ж ивотного ш тредку Городу Нового Саду, Улїца Руменацка 110а, Нови Сад, роботни днї од 10 до 15 годзин. Ш ицки заи н тересован и , у чаше 10 днї од дня обявйованя того обвисценя, можу дац свойо дум анє у писаней форми на адресу Городскей управи за защ и ту ж ивотного ш тредку Городу Нового Саду

ч __________________________________ / 18. ФЕБРУАР 2022.

РУСКЕ СЛОВО 31

ИНФОРМАТОР

ДЗЕ МОЖ КУПИЦ КНЇЖКИ „РУСКОГО СЛОВА”

У РУСКИМ КЕРЕСТУРЕ у будинку дакедишнєй Друкарнї на 2. поверху, пондзелок пияток од 9 по 13 годзин и на телефон: 025 703 311. У НОВИМ САДЗЕ на новей адреси Футожска 2, на 3. поверху, пондзе­ лок - пияток од 9 по 14 годзин и на телефон: 021 6613 697. На киоску Грекокатолїцкей церкви „Петра и Павла”, на углє Милетичовей и Йована Суботича у Новим Садзе. У ДЮРДЬОВЕ

У КОЦУРЕ при Милки Фейса у Кнїжкарнї „Анни”, на адреси Ошлєбодзеня 5б (прейґ драги Школи) и на телефон моб: 062 85 1о 341.

при колпортерови Якимови Гардийови на телефон моб: 064 36 99 673.

У ШИДЗЕ при колпортерови Владимирови Гарвильчакови, на адреси Саве Шумановича 129а и на телефон моб: 062 44 09 74.

На нашим сайту находзи ше и Каталоґ зоз шицкима кнїжками и ценами. Кнїжки „Руского слова” мож наручиц прейґ сайту НІІр8 ://кпіІ2кіроги8 кі.сот/.

М АЛ И О Г Л А Ш К И Д И Х Т О В А Н Є облакох и д з в е р о х . Щ и ц и од ви тр у, ж и м и , п раху, га л а й к у , и нсектох. М О Н Т И РАМ Е: ■ РОЛЕТНИ ■ ГАРМОНИКОВО ДЗВЕРИ

32 РУСКЕ СЛОВО

■ ПАНТЛЇКОВО ДЗВЕРИ ■ МРЕЖИ ОД СУНЬОҐОХ ■ ВЕНЕЦИЯНЕРИ ■ ОПРАВКИ

Телефон: 025/5827-710 060/5088-433

Ґ

Городска управа за зашиту животного штредку на основи члена 20. Закона о преценьованю вплїву на животни штредок („Службени глашнїк Републики Сербиї” число 135/04 и 36/09), обявює

ОБВИСЦЕНЄ о явним увиду, явней презентациї и явней розправи о Студиї о преценьованю вплїву на животни штредок Ношитель проєкта „ЬАВГМС” Б О О ” зоз Беоґраду по овласценю ношителя проєкта „А1 8гЬі]а гї.о.о. Веодгагї”, Милутина Миланковича 1ж, Нови Беоґрад поднєсол вимогу за даванє согласносци на Студию о преценьованю вплїву на животни штредок проєкта радио базней станїци мобилней „НС2459_01 НС_Нови Сад_Булевар_Слободана_Йовановича”, у улїци Булевар Слободана Йовановича число 35. у Новим Садзе, на катастарскей парцели число 10708/2, К.О. Нови Сад I, Город Нови Сад. Податки и документация зоз вимоги ношител проєкта мож достац на увид у просторийох Городскей управи за зашиту животного штредку Гораду Нового Саду, роботнима днями у чаше од 10 до 15 годзин, по 22. марец 2022. року. У складзе зоз членом 6. Правилнїка о поступку явного увиду, презентациї и явней розправи о студиї о преценьовню вплїву на животни штредок („Службени глашнїк РС”, 69/05) заинтерсованих орґанох, орґанизацийох и явносц под час тирваня явного увиду можу поднєсц зауваги и думаня на студиї о преценьованю вплїву у писаней форми Городскей управи за зашиту животного штредку. Явну розправу и презентацию ше отрима 23. марца 2022. року, у просторийох Городскей управи за зашиту животного штредку Городу Нового Саду, Руменацка 110 а, Нови Сад, на 12 годзин.

Ц ЕН И ОГЛАСНОГО ПРОСТОРУ Од 11. фебруара 2021. року применює ше нови ценовнїк за простор за оглашованє у новинох „Руске слово”. - мала оглашка (до 20 слова) 300 дина­ ри, - посмертна оглашка на 1 полю (66х45 мм) 800 динари, - посмертна оглашка на 2 поля (91х66 мм) 1600 динари. Цену жаданей оглашки треба уплациц на рахунок: 160-923244-82 (Банка Интеза). Текст оглашки и фотоґрафиї (за посмертни оглашки) посилац на имейл: іпґогтаіог@гшке§1оуо.сот лєбо видиктовац на телефон 069 673328 лєбо 069 673318 од пондзелку по пияток од 9 до 15 годзин. За обявйованє у актуалним тижню, оглашку найпознєйше придац по стреду до 10 годзин. У рамикох преширйованя огласного простору Установи, оглашки обявени по нових ценох у новинох „Руске слово”, предлужиме обявйовац и на сайту, дзе су єднакей велькосци и мож их видзиц два тижнї.

18. ФЕБРУАР 2022.

іггїогтаІог@гизке5Іоуо.сот

5рогІ@гизке5Іоуо.сот

ПРИРИХТОВАНЄ ФК „РУСИН”

ПРОБЛЕМ ИНСПИРАЦИЯ, А НЄ КВАЛИТЕТ ФК „ОФК” (Оджак) - ФК „Русин” 1:3 (0:1)

Русин наступел у составе: Деян Кронич, Стефан Тома, Боян Голик, Андрей Малацко (Деян Чернок), Владан Вуйович, Деян Павлович (Боян Бранкович), Филип Вуйович, Оґнєн Маркович, Янко Кулич (Александар Тома), Неманя Кулич (Дарко Сушич), Матей Саянкович (Деян Будински). Ґоли за Русин дали - Матей Саянкович, Филип Вуйович и Дарко Сушич.

Пририхтуюци ше за предлуженє ярнєй часци Першенства, фодбалере Русина, внєдзелю, 13. фебруара, госцовали у Оджаку дзе одбавели приятельске змаганє процив екипи з исту назву, а хтора член Медзиопштинскей фодбалскей лиґи Зомбор, 1. класа. Домашні, после єшеньскей часци Першенства, дзеля 1. односно 2. место на таблїчки зоз фодбалерами ФК „Кула”, хтори за єдну лиґу нїжей од русиновцох. За розлику од прешлонєдзельового дебакла од Кулянцох, тей нєдзелї слика у Оджаку була цалком иншака. На терену фодбалере Русина надбавели домашніх у шицких фазох змаганя. То уж, обачлїво, убавена екипа, кажде зна менєй-вецей свою улогу, розлика лєм як их инспирує процивнїк.

Екипу творя, тераз уж видно, добре порихтани и талантовани младши, а окреме старши поєдинци. Можебуц претенциозно повесц, но, таки состав Русина би сиґурно могол водзиц „главне слово” у своєй лиґи, лєм кед би русиновци кус озбильнєйше тренирали и мали лєпши приступ ґу бависку. На нєдзельовим змаганю у Оджаку треба визначиц ґол младого Саянковича хтори перши затресол мрежу домашнїх, а од хторого ше якош нєреално вельо обчекує на каждим змаганю, гоч є єден од наймладших у першей постави екипи. Други ґол дал Филип Вуйович, безкомпромисни борец, хтори оправдано хибел на першим стретнуцу процив Кулянцох, а од хторого ше найвецей обчекує добре бависко на штредку терена. На концу, серию ґолох закончел Дарко Сушич хтори ше помали враца до старей форми. Уж на нєдзелю, 20. фебруара, планує ше стретнуце зоз ФК „Гайдук” Кула, дакедишнїм першолиґашом, зоз тераз подмладзену екипу хтора у формованю, а наступа за два лиґи висше од Русина. Змаганє на керестурским Ярашу почнє на 14 годзин. Ан. М.

* Ьуецо буд^е* Ьуецо будзе* БАЛ ШИРОКИХ СУКНЬОХ У ДЮРДЬОВЕ На соботу, 5 марца 2022. року, у Дюрдьове у простори­ йох КУД „Тарас Шевченко” будзе Бал широки сукньох. Бал ше отрима у складзе зоз епидемийнима мирами. Грац будзе Тамбурови оркестер зоз Коцура „Коцурски бетяре”. Уходнїца 2000 динари зоз вечеру и пицом, а дзивки и жени хтори приду облєчени до святочней рускей сукні ю нє плаца. Контакт телефони: Влада 064/2780235 и Мирослав 064/3385267. V_________________________________________________ > 18.ФЕБРУАР 2022.

РУСКЕ СЛОВО 33

СПОРТ ПРИЯТЕЛЬСКЕ СТРЕТНУЦЕ КОГУЦИКОХ ФК „РУСИН” - ФК „ЦФК”

ХИБИ ВЕЦЕЙ ДИНАМИКИ Приятельске стретнуце пионирох и когуцикох Фодбалского клубу (ФК) „Русин” процив ФК „ЦФК” з Вербасу, отримане пондзелок, 14. фебруара, у Спортскей гали у Руским Керестуре на хторим одбавени штири змаганя першим змаганю младша ґрупа когу­ цикох, дзеци народзени 2013. и 2014. року, од Вербащанох страцела з резултатом 8:0, а у другим змаганю наступ ели дзеци народзени 2011. и 2012. року, хтори страцели зоз 5:4.

У

___ ОСЛАБЕНИ СОСТАВ ПРЕ ДЗЕНЬ ____________ЗАЛЮБЕНИХ Младша екипа пионирох, хтора була составена зоз дзецох народзених 2010. року, однєсла побиду з резултатом 3:2, док старша ґрупа пионирох, дзеци народзени 2009. року, поражена зоз 6:1. На терен перше вишла младша ґрупа когуцикох, дзеци народзени 2013/2014, хтора наступела у зменшаним составе, понеже велї дзеци хибели, найвироянтєйше пре Дзень залюбених хтори ше того дня преславйовало. Од Вербащанох, хтори ше указали як схопнєйши, були поражени з резултатом 8:0 (3:0), а за свою екипу наступели - Давид Колошняї, Иван Надь, Тони Надь, Радош Селич, Лука Зелич, Йован Бошкович, Дарко Еделински и Давид Гарди. Лєпше бависко, як и звичайно, указали кус старши, дзеци народзени 2011/2012, хтори процивнїком по сам конєц нє дали превжац водство. По сам конєц змаганя була резултатска „гомбалка” дзе ґоли давала раз єдна, раз друга екипа, же би у остатнїх минутох Русиново пионире достали 5. ґол, и так побиду препущели госцом. И у тим змаганю визначел ше одлични Никола Планчак хтори вше баржей заслужни за добри резултат своєй екипи, та з тей нагоди, з посцигнутима шицкима

34 РУСКЕ СЛОВО

штирома ґолами, бул и найлєпши бавяч и капитен змаганя. Старша ґрупа когуцикох наступела у составе Алексей Виславски, Єлисей Пап, Алекс Цвайґ, Лазар Плавшич, Дюла Фаркаш, Андрей Виславски, Никола Планчак и Мартин Пашо. РЕЗУЛТАТСКА ГОМБАЛКА, А ПОТИМ ПОБИДА У шлїдуюцим змаганю наступела младша ґрупа пио­ нирох, дзеци народзени 2010. року, хторим ше удало звладац моцного процивнїка, з резултатом 3:2 (0:0). И вони, як и їх рок младши парняки, водзели резултатску „гомбалку” з Вербащанами, дзе перши ґол, аж у другим полчасу, дали госци, а потим резултат виєдначел Стефан Настасич. Госци потим почали водзиц зоз 2:1, кед нєодлуга Тадей Виславски виєдначел на 2:2. Кед ше уж дума­ ло же по сам конєц останє нєришено, у остатнїх минутох Андрей Провчи за свой тим дава 3. ґол, зоз чим млади пионире одноша побиду. И попри зазначеней побиди, мож повесц же млади русиновци до нєй дошли зоз вельку трапезу, упартосцу и усиловносцу. Нє було ше им лєгко ношиц зоз убавену екипу з Вербасу, чийо бавяче були вельо швидши, верткейши и схопнєйши у контролованю лабди, бавели координовано, а мали и вецей нагоди дац ґол. Интересантне визначиц же госцуюца екипа мала аж три дзивчата у своїм сос­ таве, хтори ше на терену указали лєпше од велїх наших хлапцох. Зоз аж полєтним рушаньом по паркету, фодбалским знаньом и технїку, баз проблему надвладовали процивнїкох. 18. ФЕБРУАР 2022.

5рогІ@гизке5Іоуо.сот

У ШИДЗЕ ПРЕГЛАШЕНИ СПОРТИСТИ РОКА

МИХАЙЛО И БОЯНА НАЙЛЄПШИ На святочносци, з тей нагоди, за позарядово резултати наградзени числени спортисти, спортски клуби, тренере, як и дїяче у спорту. Од числених успихох хтори у прешлим року призначени видвоїме пласованє до висшого ранґу змаганя екипи ФК „Раднички” решлого штвартку у сали Скупштини општини Шид преглашени найлєпши спортисти за прешли рок. Як визначене на почат­ ку святочносци, у општини Шид исную вецей як 50 спортски клуби и орґанизациї, а у прешлим, тиж чежким року пре пандемию вируса корона, клуби и поєдинци посциговали замерковани резултати на домашнїх и иножемних змаганьох.

П

Младша ґрупа пионирох наступела у составе - Тони Орос, Марко Драґутинович, Тадей Виславски, Лука Стойков, Марко Колошняї, Стефан Настасич, Матей Макаї, Андрей Провчи, Алекса Сопка и Хана Будински. Рок старша ґрупа фодбалерох, наступела остатня и прецерпела пораженє з резултатом 6:1 (3:0). За розлику од прешлого стретнуца, кед русиновци процив истей екипи бавели кед госцовали и однєсли прешвечлїву побиду з 15:1, на стретнуцу хторе отримане того пондзелку, до керестурскей Спортскей гали госци пришли вельо порихтанши. Помоцнєни зоз лєпшима и кус старшима бавячами, хтори ше єднак добре указали як и їх рок младши парняки, надвладали русиновцох зоз 6:1, а єдини ґол за Русин дал Филип Ноґо. Исти проблем як и при младших пионирох Русина, хибело вецей физичней схопносци, швидшо­ го и точнєйшого додаваня. За старшу ґрупу пионирох наступели дзеци народзени 2009. року, у составе - Теодор Фаркаш, Филип Ноґо, Кристиян Малацко, Даниєл Надь, Давид Джуня, Лука Фа, Андрей Чизмар, Теодор Штранґар, а ґолман бул Марко Драґутинович. Шицки штири змаганя судзели Деян Штранґар и Янко Планчак, а тренере були Зденко Шомодї, Деян Йолич и Сани Колошняї.^ Ан. Медєши 18. ФЕБРУАР 2022.

ПОМОЦ ЛОКАЛНЕЙ САМОУПРАВИ ВАЖНА Фодбалере Радничкого зоз Шиду були перши у Срисмкей лиґи и тераз ше буду змагац у Войводянакей лиґи, ґрупа „Юг”, рукометаше Радничкого успишни у

юниорох найлєпши були Лазар Миланович и Владана Пешич, члени КК „Филип Вишнїч”, а при кадетох боксер Неманя Котараш зоз БК „Пикасо” и бициґлистка Дуня Чобанович зоз БК „Єднота”. За найуспишнєйшого тренера преглашена Зорица Стоянович зоз КК „Филип Вишнїч”, а у катеґориї пионирох найлєпши були бициґлисти Михайло Ракич и Лука Стоянович зоз БК „Єднота” и одбойкашка Єлена Смилянич зоз ЖОК „Макс” зоз Шиду. ЗЛАТНИ ЮВИЛЕЙ ФОДБАЛСКОГО СУДИЇ

Рукометней лиґи Войводини, а замерковани були и столнотенисере, бициґлисти, одбойкаше, каякаше и др. За лєпши розвой спорту у Вишнїчеве нєодлуга на хаснованє будзе дата спортска сала. Заменїк предсидателя општини Дьордє Томич повинчовал наградзеним на успи­ хох хтори посциговали и додал же локална самоуправа и надалєй будзе финансийно помагац спорт. А награди наградзеним придали Милош Милошевич и Ґоран Ковачевич, члени Општинскей ради. За найлєпшпого спортисту преглашени Михайло Медич, рукометаш РК „Раднички” зоз Шиду, а за спортистку Бояна Йованович, бициґлистку БК „Шид”. Найлєпша хлопска сениорска екипа бул ФК „Раднички”, а женска КК „Филип Вишнїч” з Вишнїчева. При

И того року додзелєна и награда за животне дїло, а достал ю фодбалски судия Бранимир Дюричич хтори вецей як 50 роки у фодбалу. Як и прешлого, та так и того року додзелєни и плакети, а достали их Лена Крстанович, Лена Стойшич, Ленка Йованович и Лана Йованович зоз Карате клуба „Шид”, потим Марко Терзич зоз Тениского клуба „СОЛ 022” зоз Шиду, Рукометни клуб „Раднички 1958”, Фодбалски клуб „Раднички” - ґенерация 2006, Бициґлистични клуб „Єднота”, Женски одбойкашски клуб „Макс” зоз Шиду и Карате клуб „Шид” - ката тим. Орґанизаторе вибору найлєпших спортистох Општински спортски союз и РТВ „Коперникус” Шид, а под покровительством Општини Шид.^ Вл. Дїтко

РУСКЕ СЛОВО 35

СПОРТ РОЧНА СКУПШТИНА КОНЇЦКОГО КЛУБУ „РУСИН” У РУСКИМ КЕРЕСТУРЕ

ДОБРЕ ДЇЛОВАЛИ, ТА И ПЛАНИ ДОСЦ ОЗБИЛЬНИ Члени Конїцкого клубу „Русин” прешлей соботи у просторийох Добродзечного огньогасного дружтва, после рока прерви, отримали порядну Рочну скуштину, на котрей поднєшени Звит о роботи и финансийох клуба, а направени и План роботи за тот рок Пише: Марина ДЖУДЖАР луб ма коло 30 членох углавним зоз валалу, алє и зоз Коцура и Лалитю, а на Скупштини членство преширене зоз двома новима членами з Липару. Векшина чле­ нох релативно млади, а важне повесц же шицки участвую у роботи Клубу, нє лєм як поєдинци, алє як цали фамелиї, вєдно зоз супругами и дзецми. Звити и План поднєсол уж искусни предсидатель Конїцкого клубу Желько Папуґа, по котрим Клуб прешлого року дїловал позитивно, и красну суму приходох пренєсли до буджету за тот рок. Праве прето и плани за роботу у наиходзацим периодзе можу буц озбильни. Шицко, насампредз, дзекуюци донацийом и нєсебичному анґажованю членох и других поєдинцох котри вше порихтани за роботну акцию. Найзначнєйше у їх роботи то орґанизовац дринґацки конїцки обегованя, прешлого лєта су отримани початком юлия, а участвовали змагателє зоз цалей Войводини, та и ширше зоз других часцох держави; мож повесц же були винїмково нащивени, та орґанизаторе озбильно роздумую о наиходзацих котри наявени за 3. юлий того року. Уж ше вельо змагателє интересую за тогорочне змаганє, цо значи же ше добри глас о орґанизациї пречул надалєко. Конїцки дринґацки обегованя прешлого року отримани под покровительством Општини Кула, з помоцу керестурских ремеселнїкох, поднїмательох, привреднїкох и числених поєдинцох, так повесц - хто ґод могол помогнуц, та ше уключел. Домашнї на тот завод пририх-

К

36 РУСКЕ СЛОВО

тали богату програму на хторей, попри осем дринґацких обегованьох, нащивителє мали нагоду видзиц и дефиле парадних запрагох, як и интересантни бависка за дзеци и старших. Попри тим, наисце вельо ше пририхтовало за сам дзень обегованя. Предсидатель Папуґа похвалєл Добродзечне огньогасне дружтво котре полївало дражку за обегованє же би задоволєла високи критериюми. Надалєй потолковал же члени Клубу ушорйовали и судийску трибину, а на концу ю Тамара Надьова украшела зоз малюнками.

18. ФЕБРУАР 2022.

5рогІ@гизке5Іоуо.сот

Источашнє визначел и нєсебичних гражданох котри дзечнє помагаю, понеже Клуб обрабя и польопривредну жем, подзековал Михалови Рацовому Фунзийови котри вше зоз минималним надополнєньом витлачи житарки, як и Мироньови Будинскийови котри под истима условиями ороби тоту жем. РОБОТИ НА ГИПОДРОМЕ ПРИОРИТЕТ Найважнєйше медзи планами то роботи на гиподроме, як потолковал предсидатель Клубу Желько Папуґа, приоритет будзе прешириц дражку за обегованє, бо є на єдним месце досц зужена и оброснута зоз древами, та би анґажовац дакого же би ше то розчисцело з баґером, а потим и поровнало же би дражка була стандардней ширини през цалу длужину. Папуґа визначел и же Клуб ма озбильну намиру насипац подлогу дражки зоз адекватним материялом, по його словох найвироятнєйше же найтуньши драпани асфалт, алє у догварки зоз фаховцами и зоз членами Клубу увидзи ше чи то и найлєпше ришенє, понеже дискутабилне же як то будзе випатрац и служиц на слунку и високих температурох. То нєобходне поробиц же би дражка за обегованє була порихтана и вжиме кед керестурски члени нє маю дзе тренирац конї, цо у тим спорту єден зоз ключних факторох за отримованє кондициї. Знова би реновирац и хижку на гиподроме, пред обегованями найвироятнєйше же защица древени часци, а после би було добре омалтеровац и вибетоновац нукашньосц. ПОТРИМОВКА ОБЕЦАНА На Скупштини присуствовал секретар Месней заєднїци Михайло Пашо котри похвалєл шицки активносци

Конїцкого клубу, як и предсидатель Дочасового орґану Општини Кула Дамян Милянич котри обецал три раз векшу потримовку. - Мой особни упечаток же шицки збуваня котри я попровадзим ту у Руским Керестуре, роботи здруженьох, Церковного одбору и клубох, же то шицко указує на вельку злагоду у валалє. На шицких сходох обачуєм вше вельо людзох, и видзи ше ми же то главна характе­ ристика того валалу, на котру би ше требали спатриц и други места. Гей, бешедовали зме и коло дражки за обегованє, увидзиме кельо то кошта же би ше зробело так як треба, гоч будзе драгше, алє най будзе так як треба, же би ше нє направела гришка зоз драпаним асфалтом. Мушим вам повесц же сом скоро шицко зрозумел, та понеже добре руководзице з буджетом, локална самоупрви вам того року помогнє з три раз векшим буджетом як прешлого року. Так же потримовка з Општини нє виостанє, а ви у вашим месце лєм зачувайце шицко зоз вельку злагоду - визначел Милянич. Секретар Месней заєднїци Михайло Пашо визначел же Месна заєднїца дзечнє потримує роботи и активносци шицких здруженьох и клубох кельо то у єй можлївосцох, МЗ вше отворена и порихтана за сотруднїцтво, бо то шицко позитивно дїйствує на красну промоцию нашого валалу. - Конїцки клуб нам барз важни, бо то єдна наша традиция оддавна у нашим валалє, на коньох збудовани велї маєтки, давно конї, як роботна моц, заменєни зоз тракторами, имтераз су, уж мож повесц, луксуз. Наздавам ше же будземе препознатлїви и надалєй по роботи Конїцкого клубу, видзиме же руководство барз добре, и же медзи вами єст младих и подростку котри активни - гварел Михайло Пашо. По законченю урядовей часци Рочней скупштини домашнї за своїх госцох, любительох того спорту, порихтали вечеру, а потим ше вешелєли зоз музику. ■

СПОРТ ЗВОНКО ГНАТКО ЗОЗ ШИДУ РЕКРЕАТИВНО УЧАСТВУЄ НА МАРАТОНОХ

ПЕШО У ПРИРОДИ И НА СКИЙОХ оками ше у Шидзе на Нови рок по юлиянским календаре, 14. януара, отримує Новорочни маратон, а промотер єдней такей спортскей манифестациї др Слободан Лалич. Медзи учашнїками того маратона и Звонко Гнатко зоз Шиду. Гоч є по своєй професиї и роботи нєпреривно у природи у овоцнїкох и на швижим воздуху, заш лєм люби участвовац и на рижних маратонох. У 2019. и 2020. року участвовал на рути хтора виношела 35 километри. Влонї пре пандемию вируса крона маратон нє отримани, алє є того року отримани 14. януара. - На предходних двох маратонох сом ше одважел исц по дражки длугей 35 километри. Руша ше од Спортскей гали и идзе на познате место за вилєт, Лїповачу, а потим по манастир Привина Глава, вец до Соту и Сотского озера, предлужує до Моловину, идзе до манастира Свята Петка и назад пред Спортску галу. Треба коло шейсц годзини же би ше прешла рута. Дражка означена и кажде крача спрам свойого жаданя и моци, дахто же би победзел, а дахто же би участвовал и бул з товариша­ ми у природи - приповеда Звонко Гнатко. Того року вибрал дражку од 16,9 километри и требало коло три годзини же би ше ю прешло. Окрем же ходзел на маратонох у околїску Шида, на даскельо заводи участвовал и на Фрушкогорским маратону кед ше руша­ ло з Поповици по дражкох од 52, 32 и 25 километри. Велька рекреативна спортска любов му, ище од младих дньох, и скиянє. Гнатко нам гвари же научел скияц ище на 19 роки и додава же то як кед ше научи вожиц бициґлу - хто ше раз научи скияц, нїґда нє забудзе, лєм ше пред скияньом дакус муши пририхтац, односно „зограц”.

Р

38 РУСКЕ СЛОВО

Скиял ше на Яхорини, на Слємену, потим на Копаонику, вец у Австриї, Словацкей и Польскей, а у Италиї бул у местох Пасо Тонале и Ливиньо. - На щесце, у скияню сом нє мал даяки калїченя и уживам скияц ше. И мой унук Оґнєн ше научел скияц, та ше наздавам же даґдзе пойдземе вєдно скияц ше - гварел нам на концу Звонко Гнатко. Вл. Дїтко

18. ФЕБРУАР 2022.

ГОРУЦИ» ТЕПЦІМ Люпка Цвеїч

Здрави лакотки

Смачни колач и раз-два ше го справи, а окреме є здрави, бо є без муки, олєю и цукру. За шицких тих хтори ше сцу здраво костирац, лєбо тримаю диєту, а маю жажду за сладким, тот рецепт прави вибор. Аж и початнїки у кухні' можу справиц тоту лакотку Поступок: Поджамиц банану и зоз миксером ю добре витрепац, додац мед, йоґурт, какао, венелию, пращок за печенє и брусници. Окреме витрепац два вайца и усипац до банановей мишанїни. Зоз маслом намасциц тепшу димензиї Потребне: ■ ■ ■ ■ ■ ■ ■ ■ ■ ■

2 банани 2 ложки меду 50 милилитри йоґурту ложка какаа 80 ґрами кокосу ванелийов цукер пращок за печенє гарсц брусницох 2 вайца 100 ґрами чоколади за варенє ■ 70 милилитри млєка

І

20 зоз 30 центи, лєбо кед маце меншу длуговасту. Печиц на 200 ступні 25 минути. Чоколаду за варенє и млєко розпущиц и преляц колач. Од горе можеце посипац зоз пошеканима лїсковцами, лєбо мандулями.

Колачики на швидко зоз йоґуртом хтори можеце єсц без чувства вини. Єдноставно ше правя, без печеня, вайцох, муки, млєка. Кед маце електрични млїнчох, колачики буду готови за 5 минути Поступок: Кикирики положиц до блендера и охабиц най ше добре зомелю. Тиж зоПотребне: млєц и лїсковци, алє нє допущиц же би ше барз на дробно зомлєли, алє ■ 300 ґрами так же би остали векши фалаточки. Додац гречески йоґурт, (єст го зоз нєслани кикирики смаком мандульох и писта■ лїсковци 100 ґрами ча), а кед нє маце тот йоґурт, ■ 2 ложки меду може и обични. Додац бру­ ■ какао 50 ґрами сници, а место того може исц ■ 250 милилитри и сухе грозно. На концу до­ греческого йоґурту дац мед и какао и шицко вєд­ ■ гарсц брусницох но розмишац. Правиц окру­ ■ кокосу гли колачики, так же би вам мера була - єдна ложка єден колачик. Охабиц направени колачики пол годзини у фрижидеру и охладзени оваляц у кокосу. Од того количества достанєце 10 колачики, кед же вам треба вецей, вец подуплуйце мери. 18. ФЕБРУАР 2022.

РУСКЕ СЛОВО

39

ШИДСКА КОЛБАСИЯДА Всоботу отримана традицийна привредно-туристична манифестация „Шидска колбасияда”. На манифестациї було штанди зоз колбасами, месовима продуктами, палєнку, вином, колачами и ремеселнїцкима продуктами.

Штанди мали и 15 здруженя женох, медзи хторима и Здруженє женох „Маря“ зоз Шиду, „Бикичанки“ з Бикичу, „Жридло" з Беркасова и други. Вл. Дї.