RUSKE SLOVO 06

Фото: Мария Афич

ЗДОГАДОВАНЄ - ОКРЕМНЕ ЦЕЛО ЗНУКА РОЗУМА Пише: Микола Шанта, одвичательни редактор Видавательного оддзелєня Здогадованє и имаґинация, то два цела хтори ше подупе- нєшка означує и седемдзешати роки прешлого вику кед раю, док ше нє дзвигню, випросца и руша до швета. Дзе- Остер писал тоту кнїжку, як и час у хторим жиєм тераз, кеди ше злуча до єдного цела, а вец ше знова розлуча. та подрозумює и тото жимске рано. Вообще, за цали Прешвечлївши су у своїм постояню од гевтого цо дефи- двацети вик, як и початок двацец и першого, мож похануєме як терашнї час и стварносц. Ту и тераз кед шедзим сновац поняце нєшка, кед ше ма на розуме двацец преза роботним столом и пишем з клайбасом белавей фарби шли вики у хторих Цицерон у свидомосцох дзепоєдних до своєй теки з твардима рамиками. Супруга ище шпи людзох жил. Чи Цицерон могол буц свидоми же на папирусу записує думки хтори нєдалєко одо мнє, звикнута зацикавя когошик у будучнона мойо вчасни будзеня, на сци? Його думка прежила риПрепознавам у себе чувство же приблїжованє палєнє столней лампи, читажни технолоґийни иновациї и нє и писанє. Дзекеди єй виЦицерона, Остера и мнє, през гевто о чим приповедам о чим сом з рана пишеме и роздумуєме условене з имаґинацию пременки. И остала и обстала. Можебуц и моя думка або даписал, алє, частейше нє. даякого висшого духовного єства, хторому єдна емоция прежиє тельо ви­ у тей нагоди давам мено - Смисел Вонка ище вше цма, чуц суки и можебуц постанє грудка шедово когути хтори наязлата на шитку даякого будуцовюю нови дзень. У моїх думго виглєдовача хтори вимива думки през вики. Так як цо кох вше менєй терашньосци, а вше вецей гевтого цо бу­ то робиме Остер и я нєшка. А можебуц єдноставно прело вчера, або пред даскельома днями, а вец ше думка паднє през шитко и страци ше у материялу од хторого розцагнє до прешлосци, та и до найвчаснєйшого дзецин- дакеди дахто дацо направи, а можебуц ше то шицко єд­ ства дзе ше здогадованє преплєта зоз имаґинацию, бо, ноставно потраци и забудзе. єдноставно, чого ше нє можем здогаднуц, а примушени сом створиц цалосц слики або думки, додумам и „вима- Ц о повязує Цицерона, Пола Остера и мнє, особи хтори штам”. Же ше то так роби, научел сом од єврейского пи- припадаю розличним часом и простором, розличним способом живота, розличним амбиєнтом и язичним трасателя Амоса Оза. дицийом у хторих зме жили, або жиєме? Можебуц людИ дея, здогадованє и имаґинация три слупи хтори три­ ска любопитлївосц у одношеню на феномени чловековомаю будовню моєй свидомосци. А вец ше до тих проце- го постояня? Одвит - гей! сох уключую сон, подсвидомосц, инстинкт, уродзени характер, нашлїдзени психолоґийни скрипт и ище вельо М ожебуц нас зблїжує чувство же чловеков живот велїтого цо дефинує мою свидомосц, та и писанє у конєч- чезни, єдинствени и же треба виражиц подзековносц ґу ней инстанци, як фраґмент свидомосци хтори забера тому хто нам тот живот даровал? Знова одвит - гей! З то­ одредзену форму и будзе предодредзени же би „дожил ту свидомосцу же праве тото чувство возвишеносци жи­ милосц оформйованя”, як гутори Данило Киш и забера вота и подзековносци же сом го достал на дар уж зача­ одредзени простор зоз своїм постояньом. З початку тот ток релиґийней димензиї у чловекови. фраґмент функционує як часц мойого нукашнього шве­ Ч и нас, можебуц приблїжує чувство же постоя висши та, а познєйше ше претвори до окремного имаґинатив- духовни єства хтори вирастаю зоз нашей свидомосци и ного цела хторе воламе кнїжка и вона як така руша до знова ше чиряю до нєй, хтори ше нєпреривно припашвета як цо рушел на драгу, дзешка початком 18. вику, траю на нас и уплївую на нашо думки и нашо животи? у чаше присельованя Русинох до тих крайох, українски, Знова одвит - гей! руски филозоф Григорий Сковорода по України припо- П репознавам у себе чувство же приблїжованє Цицеро­ ведац людзом о живоце и божих правдох, та з тим оха- на, Остера и мнє, през гевто о чим пишеме и роздумує­ бял шлїд своєй приповедки за собу. Так и кнїжка хтору ме условене з имаґинацию даякого висшого духовного напишеме охабя шлїд у свидомосцох тих цо ю пречи- єства хторому у тей нагоди давам мено - Смисел. Мнє таю. Так як цо у моєй души и у моєй свидомосци свой ше видзи же поняца яґод цо Доброта, Милосердиє, Нїшлїд охабя запис Кнїжка здогадованя Пола Остера у жносц, Правда, Морал и велї други подобни, у ствари хторим автор описує чувство же його здогадованє функ­ мена висших духовних єствох хтори провадза нашо дум­ ционує як окремне цело знука розума. Мой запис єдна ки и нашо дїлованє и на одредзени способ паную з нами. файта розрабяня тей теми о хторей автор роздумовал Кельо єст квитки на розквитнутим древу шлївки, тельо концом седемдзешатих рокох прешлого вику кед писал єст очи духовних єствох хтори ше на нас нєпреривно тоту кнїжку. У своїх роздумованьох вон ше поволовал припатраю, дзешкаль сом пречитал. Сама свидомосц о на вецей авторох, та и на Цицерона, хторого цитирал, а иснованю тих духовних єствох и їх припатраню на нас, хтори, як знаме жил пред вецей як два тисячи роками, а нам суґерує глїбши смисел нашого постояня. Кладзе на­ фраґменти його свидомосци, його думкох жию и нєшка, шо особне иснованє до контексту ширшого постояня як у свидомосци Пола Остера, та так и у моєй. Слово хторе наволуєме Живот.^

2 РУСКЕ СЛОВО

11. ФЕБРУАР 2022.

УВОДНЇК

ЗМИСТ

РУСКЕ СЛОВО ■ Тиж ньовнїк 4. Положенє националних меншинох и родна ровноправносц

■ Н аш о места 8. Весело було и на Паприґарским балу

■ Економия 10-11. Заградкарска продукция у Коцуре

■ М озаїк 14-15. Авторска шпиванка Наташи Боянович

■ Култура и просвита 18. У Шидзе почина робиц Дзецинска фолклорна секция

■ Руснаци и швет 20-21. Студиранє як задовольство и гоби

■ Людзе, роки, живот 24-25. Штерацец роки Оддзелєня за русинистику на Филозофским факултету у Новим Садзе

■ Д уховни живот 26. Виронаука за першопричашнїкох

■ Информатор 28-33. Мали оілашки и Іп тетогіат

■ Спорт 38. Жимска олимпияда „Пекинг 2022”

■ И нтермецо 39. Горуци тепши Насловни бок: Мала шестра Мартина Авторка фотоґрафиї: Мария Афич

Пише: Олена ПЛАНЧАК-САКАЧ, главна и одвичательна редакторка

ОД НОВОГО РОКУ НОВА РУБРИКА Од Нового року до наших тижньових новинох уведли зме нову рубри­ ку под назву „Руснаци и швет” у хторей будземе представяц младих, алє и шицких талантованих и успишних Руснацох, хтори жию розошати ширцом по швеце, хтори ше знашли и маю успишни кариєри. З оглядом на тото же нам нєшка сучасни способи комуникациї оможлївюю швидки контакти на цалей планети Жеми, вони нам оможлївюю и реализацию тей нашей задумки. Идея уж длугши час присутна у Редакциї „Руского слова”, бо зме, з ча­ су на час, писали о людзох хтори жию даґдзе далєко у швеце, як напри­ клад у Канади, Австралиї, Анґлиї... Намира нам витвориц и отримовац контакти, нє забуц нї на кого. На Националним швету Руснацох, на Шветочней академиї, публики представени тройо етабловани музичаре, хтори маю успишни кариєри у иножемстве. Вони нє могли припутовац пре пандемию, пре свойо професийни и фамелийни обовязки, алє прейґ сучасних медийох заш лєм були з нами, повинчовали Швето на руским язику и указали красоту свойого таланту през часточку власного музичного репертоару. Руска заєднїца так указала же дзба о шицких, же єй шицки важни, же ше повязуєме планетарно прейґ сучасних медийох, же тримаюци фокус на тих младших ґенерацийох, наша интенция же бизме их нє страцели з рускей заєднїци зоз їх одходом до швета, же бизме их интеґровали на таки способ, же би вони и там далєко знали цо ше случує дома, а ми, же бизме знали о тим як ше вони знашли у вельким швеце, як то випатра жиц у иножемстве. У тих контактох нам найважнєйше же би Руснаци зачували свой руски идентитет, же би нє забували на свойо походзенє, язик, и край зоз хторого пошли, а же би читаче „Руского” могли провадзиц и їх успихи през нашо новини. Рубрика ище лєм на початку, помали ше формує, ушорює ю редакторка Мая Зазуляк Гарди, хтора уж ма искуства у кон­ тактох зоз младима през ушорйованє младежского часопису МАК. Вшелїяк, шицки читаче хтори познаю дакого у иножемстве, або маю родзину, можу нам явиц до Редакциї, та так дойдземе до людских ресурсох и прешириме мрежу контактох, та будземе писац о шицких Руснацох до хторих зме годни дойсц. Контакт мож витвориц лєм кед обидва боки заинтересовани и сцу сотрудзовац. Най бизме и на таки способ цо длужей чували и ширели наш руски идентитет. Ище стари Латинє мали присловку же „Рег акрега ай акіга - По церню ґу гвиздом”, бо за кажди успих потребни вельки труд и робота. Прето о тих, цо з нашей заєднїци „долапели гвизди”, маме намиру писац, же би були парадиґма ґенерацийом цо приходза. гшке.геДакіогка@8таі1.сот

РУСКЕ СЛОВО

* „РУСКЕ СЛОВО” - гласнїк по руски * Виходзи каждого пиятку * Снователь Национални совит рускей националней меншини * Видава НВУ „Руске слово”, Нови Сад * Перше число вишло др БОРИС ВАРҐА 15. юния 194-5. року у Руским Керестуре * Адреса: НВУ *** „Руске слово”, Футожска 2/ІІІ, 21000 Нови Сад * Редакция: одвичательни редакторе/ки - Иван Сабадош, Ясмина Главна и одвичательна редакторка Дюранїн, Микола М. Цап, Микола Шанта * редакторе/ки ОЛЕНА ПЛАНЧАК-САКАЧ рубрикох - Мирон Горняк-Кухар, Александар Паланчанин, Мартица Тамаш, Славица Ф ейса, Вероника Вуячич * новинаре/ки - Мария Афич, Влада Дїтко, Андреа Медєши, Оля Русковски * лекторка - Блажена Хома-Цветкович * ґрафична редакторка - Люпка Цвеїч * ґрафични дизайнерки - М ария Гудак, Таня Салонтаї * Телефон: 021/6613-697 * П редплата за цали рок: у жеми 2 000 динари, а у иножемстве 100 евра * Жиро-рахунок Вапса Іпїеза а.гї. Веодгагї 160-923244-82 * Девизни рахунок 160-0050870024999-53 * Рукописи ше нє враца * Друкує Друкарня ,,М ах іта дгаГ’ Петроварадин * Е-таі1: гегїаксі|а@ги$ке$1оуо.сот * ^ еЬ $іїе: тегете.ги$ке$1оуо.сот * I88N 0350-4603 * СОВІ88 8К-ГО 15915778 * Друковани тираж 2 000 *

Директор

11. ФЕБРУАР 2022.

Новини „Руске слово” одликовани зоз Орденом братства и єдинства зоз стриберним венцом 1970. року.

РУСКЕ СЛОВО 3

ТИЖНЬОВНЇК КОНФЕРЕНЦИЯ „ВОЙВОДИНА У 2022”

КОВИД 19

ПОЛОЖЕНЄ НАЦИОНАЛНИХ МЕНШИНОХ НЄОПТИМИСТИЧНИ ПОДАТКИ И РОДНА РОВНОПРАВНОСЦ Предсидатель Влади АП Войводини, Иґор Мирович, прешлого штвартку, 3. фебруара, у будинку Скупштини АП Войводини, отворел Конференцию „Войводина у 2022”. Циль сходу бул же би ше понукло одвити на питанє - цо у найзначнєйших обласцох дружтвеного живота буду теми и задатки Покраїни у тим року. Медзи начишлєнима була и тема о положеню националних меншинох и родна ровноправносц На Конференциї участвовали члени Покраїнскей Влади, амбасадоре, економисти и привреднїки хтори у рамикох пейцох панел дискусийох вичерали искуства и идеї хтори маю вельке значенє за розвой Войводини. Зоз вельким оптимизмом уходзиме до 2022. року. Насампредз дзекуюци моцному одвиту на зявенє пандемиї удало нам ше врациц на добру драгу и тренд у одношеню на 2019. рок. Дзекуюци таким рушаньом, нєшка маме одлични економски резултати гварел предсидатель Влади АП Войводини Иґор Мирович. На тей Конференциї бешедоване о „желєней економиї” и защити животного штредку, вельких инфраструктурних проєктох, ур-

банизациї и очуваню културно историйного скарбу, як и положеню националних меншинох и родней ровноправносци. Тот рок, як надпомнул предсидатель Мирович, означи вельки инфраструктурни обєкти. Насампредз вибудов швидкей гайзи-

4 РУСКЕ СЛОВО

банскей драги Беоґрад - Нови Сад. Окрем того, будзе предлужене будованє вельких индустрийних зонох хтори значни за приход странских инвеститорох. Як єдно з найзначнєйших питаньох, кед слово о Войводини, предсидатель Мирович спомнул питанє вкупней дружтвеней клими и медзинационалних одношеньох. З тей нагоди визначел же од 2016. року, одкеди вон на чолє Влади АП Войводини, на тих просторох нє призначени анї єден медзинационални инцидент. По тераз вельо усиловносци було уложене до твореня ище моцнєйшого довирия медзи векшинским народом и меншинскима заєднїцами. Праве така дружтвена клима, клима заєднїцтва у Войводини, та и Сербиї, резултовала зоз сотруднїцтвом на вельких проєктох. Така пракса будзе предлужена и на далєй. П редсидатель Влади АП Войводини надпомнул же Войводина до нового ро­ ку вошла зоз буджетом од 90 милиярди динари, цо за 30 милиярди динари вецей як 2016. року. Таки рост витворени насампредз дзекуюци привреди Войводини. То фундамент за вкупни розвой, а векшина средствох будзе унапрямена до польопривреди и еколоґиї. А. П.

Од початку епидемиї у Републики Сербиї реґистровани 1 768 343 хори особи од вируса корона. Потераз (спрам податкох кед писани текст) 13 991 хора особа умарла. Смертельносц виноши 0,79 одсто, обявене на сайту ковид 19

Спомнути податки указую же ше епидемийни обставини на тих просторох нє змирюю. Евидентне же предлужене пороснуце пациєнтох у ковид шпитальох хтори приключени на респиратори, а звекшує ше и число умартих. СТАРИ ОСОБИ НАЙЗАГРОЖЕНШИ На лїченю у шпитальох найвецей осо­ би хтори старши од 70 рокох. Зоз благшу клинїчну слику вше вецей єст хори дзеци. При наймладших нє детектовани анї симптоми хороти. По остатніх податкох, хорота реґистрована при 10 602 особи од 22 013 хтори випитовани. Од пошлїдкох инфекциї (спрам тих податкох) умарли 63 особи. У шпитальох на лїченю було 4 295 особи, од хторих 154 на респираторох. Пре чежки епидемийни стан, школи буду робиц ище тот тидзень, бо почина предлужени розпуст и будзе тирвац по 21. фебруар. Настава ше одвива по ста­ рим моделу - нїзши класи основней 11. ФЕБРУАР 2022.

ІІ2піоупіік@ ги5кезІоуо.сот

школи маю нєпоштредну наставу у школских лавкох, а старши школяре основней школи и штреднєй школи маю наставу по комбинованей методи. У державох Европскей униї од почат­ ку фебруара применює ше правило зоз хторим ше диґитални ковид сертификат о вакцинованю прилапює у периодзе од дзевец мешаци од комплетованя примарней вакцинациї. ОБСТАВИНИ У ЗАХОДНОБАЧКИМ ОКРУГУ Общи стан у цалей Републики указує же примарна здравствена система преобтерхована. У Суботици, лєм у ковид амбулантох у прешлим тижню дньово препатрени од 450 до 500 пациєнти. У заходнобачким округу вецей як 2 500 особи позитивни на корона вирус. У Зомборе єст найвецей хорих од вируса коро­ на - 1 195 особа, у Апатину 409, у Кули 505 особи и у Оджаку 460 особи. На ковид оддзелєню у шпиталю у Зомборе (кед писани текст) було 53 пациєнти. Як сообщели компетентни особи у тим шпиталю, остатнї дзешец днї, каждо дньово мали 100 позитивни особи на хороту, а на препатрунок ше каждодньово явели од 25 до 300 особи. Тестирани 126 дзеци од 7 по 17 роки, од хторих 77 були хори. Тиж так тестирани и 33 дзеци младши од шейсц рокох од хторих 18 були позитивни на хороту. Симптоми на хтори ше поносовали младши були горучка од 38,5 ступнї, та прейґ 39 ступнї, цо характеристичне за вирус ґрипи. Односно, нє така висока горучка, хтора тирва два-три днї, каше­ ль, натха и боль гарла углавним симп­ томи на хтори ше младши пациєнти по­ носовали. Клинїчна слика хороти при одроснутих дакус иншака - боль у гла­ ви, гарлу, горучка хтора кратко тирва, обща слабосц и вичерпаносц. Карантин за хорих, як познате, од початку рока зменшани зоз 10 на седем днї. Но, и по­ сле законченого карантину, векшина особох предлужує хорованє. Ище вше вшадзи, та и шпиталю и Дому здравя у Зомборе, вельки проблем ширенє хоро­ ти на медицинских роботнїкох. На Оддзелєню общей медицини у Зомборе од 46 дохторох, у тей хвильки, робя 30 дохторе. За тераз, после седем дньох карантину, лєм медицински роботнїки длужни повториц ПСР тест и кед є неґативни такой починаю робиц. На вакциналним пункту у Зомборе дотераз подзелєни вецей як 90 000 тисячи вакцини. А. П. 11. ФЕБРУАР 2022.

СТАНОВИСКА Пише: Александар САВАНОВИЧ, новинар

НАШ ДЬОЛЕ Того дня ми бул дзень як и звичайно - полни обовязкох. Пришол сом на роботу, до Деску Дневнику дзе сом мал „войни розпорядок” наоштрени да кажди бок новинох добре препатрим, да до друку нє пойдзе даяка гришка, да нам нє премкнє даяка вистка, лєбо да ше исти вистки нє зявя на двох местох у двох рубрикох. У найкратшим, на тим месце два раз найменєй пречитаце новинку котра ше ютре найдзе на рафу киоскох и прето потребна окремна увага. У тей уваги сцекла ми єдна вистка з розума же пре запалєнє плюцох пошол до шпиталю Дьоле. Медиї явяли же є у чежким стану, алє Дьоле рок и кушчик скорей предрилял инфаркт. Та ше пошвидко врацел на бину и тримал концерти по бувшей Югославиї котра у його духовней ґеоґрафиї нїґда нє престала исновац. Просто, нє було роздумованя же би даяки иншаки виход могол буц у тей борби ко­ тра нє випатрала як гевта борба на кардиолоґиї у новембру 2019. року. И, вец ми зоз Сараєва сцигло порученє редакторки аґенциї Анадолия, зоз котру сотрудзуєм, зоз питаньом: „Цо ше то збува у Новим Садзе? Точно же Дьоле умар?” Охабел сом новинки у наставаню зоз рукох, запатрел ше до телефона, а вец поопатрал вистки и наволал гевтих котри би ми таку информацию могли потвердзиц, лєбо демантовац. Нажаль, демантия нє було. Гей, умар Дьоле. Послал сом порученє до Сараєва, догварели цо буд­ земе робиц, охабел сом телефон. Вжал бок ютрейших новинох же бим предлужел опатрац змист, и видзел же є оквацкани зоз двома мокрима джобками. Положел сом руку на лїцо и постал свидоми же ше зоз мо­ їх очох злїваю слизи. За мнє то дацо нове, бо кед сом на дацо тварди, то слизи. Просто, нє звикнул сом на таки способ реаґовац. А ту сом буквално нїч нє могол зробиц най престанє. У каждей тей слизи була єдна думка, здогадованє, емоция, концерт, розгварка, друженє з ґитару.... Ма, шицко цо сом зоз нїм прешол у живоце. Гоч сом го нє познал, век­ шу часц живота. Алє вон, його музика, лирика, сентимент, були уплєцени до мойого живота так барз же сом того постал свидоми аж кед ше слизи почали злївац по твари, а же сом абсолутно нїч, алє нїч нє могол зробиц же би то престало. Бо, превельо сом живота уплєтол зоз його стихами, у нїх були живи гевти котрих уж давно нєт, и велї красни и менєй красни под'її котри були таки мойо и особни, а таки живи кед чу­ єм дзепоєдну його писню. И, вец, пошол вон, котри вишпивал зоз сло­ вами таки рижни животи у котрих зме ше велї пренашли. И велї пла­ кали тих дньох. И єдни другим виявйовали сочувствиє, бо зоз Дьолетом пошло и дацо цо поправдзе була „лозинка свих нас” як гутори єден його стих зоз писнї „Жиц шлєбодно”. Мал сом привилеґию упознац го, приповедац зоз нїм, за бину на його новосадских концертох, дзе новинаре нє уходза. Мал сом и усмену согласносц автора грац Балашевичово писнї на ґитари кед ше дружтво позбера. Вихасновал сом ю кед автор умар, дзе зме ше позберали и цали вечар грали його писнї и путовали през дзецинство, вибляднути слики, младосц и рижни дожица. Яку ґод зме музику слухали, Дьоле нам бул вше ту, звонка жанра. З його одходом пошла и тота єдна жем котра исновала у велїх душох, бо ше од нього одпитали од Триґлава до Дєвдєлиї. И того 19. януара сом бул окреме у сентименту, бо нас Дьоле звикнул на кон церт на Богоявлєнє на Спенсу. Перши рок як хиби. А того 19. фебру­ ара будзе рок як пошол. Як докончел „портрет живота свойого”, най зоз „дїдом оре нєбесни поля” . Знам же ше того дня Дьоле будзе слухац вецей як звичайно. Алє вон нє пошол нїґдзе, лєм ше преселєл до наших здогадованьох, ґу гевтим подїйом котри зме положели до його писньох. Наш Дьоле! Становиска еислоеени у тим тексту виключно аетороео и нє вше одражую ушорйовацку политику новинох „Руске слово”

РУСКЕ СЛОВО 5

НАШО МЕСТА МЕНОВАНИ ДОЧАСОВИ ОРҐАН ОПШТИНИ КУЛА

МИХАЙЛО ПАШО ЄДЕН СПОМЕДЗИ ЧЛЕНОХ Пондзелок отримана перша схадзка Дочасового орґану Општини Кула котри будзе на чолє Општини по формованє новей власци после локалних виберанкох котри буду отримани 3. априла вєд но зоз ре публич ни ма. Дочасови орґан творя штверо члени - Михай­ ло Пашо, Ливия Козма, Дьордьо Перуничич и Предраґ Баланджич, и предсидатель Дамян Милянич. На схадзки принєшени одлуки з котрима мандат престава предсидательови Општини Ку­ ла Дамянови Миляничови, його заменїкови Карольови Валкови и секретарови Скупштини Милорадови Вуксанови. Дочасови орґан по Закону о локалней самоу­ прави меновала Влада Сербиї, а шицко на осно­ ви предходного задзекованя потерашнього предсидателя Општини Кула. Причини задзекованя по словох Милянича формални, з цильом же би ше виберанки отримали у истим термину, понеже би по конєц рока гражданє требали виберац и ло кал ну власц. Предсидатель Дочасового органу Дамян Млянич за локални медиї визначел же капитални инвести циї, инфраструктурни проєкти и конкурси котри розпи сани буду реализовани по плану.

За идуци тидзень наявена и перша роботна схадзка Дочасового орґану. М. Дж.

У ОПШТИНИ ВЕРБАС

ДРУЖТВЕНЕ СТАРАНЄ О ДЗЕЦОХ Оддзелєнє за дружтвени дїялносци Општини Вербас обявело Информатор о правох з обласци дружтвеного стараня о дзецох, преноши општински сайт. Сло­ во о друкованим и диґиталним водзачу котри родичом треба же би помогнул же би швидко и ефикасно витворели шицки права котри припадаю їх дзецом по рижних основох, од народзеня по конєц школованя. По словох членїци Општинскей ради задлуженей за социялни питаня Даниєли Илич, основи Информатора у новей Одлуки о финансийней потримовки фамелийом з дзецми и буджету за 2022. рок, котри нєдавно прилапени на схадзкох Скупштини општини Вербас.

6 РУСКЕ СЛОВО

- Принєшени вецей нови мири о популацийней по­ ли ти ки и Ин фор матор служи же би ше на й шир ша яв носц упознала з нїма и почала их хасновац - гварела Иличова. Попри сету тих мирох, представени и сет нових мирох котри од 1. януара дава держава, як ви значела, з идею же би шицки тоти информациї на єдним месце були доступни фамелийом, же би лєгко мо­ гли дознац цо шицко можу витвориц за перше, друге, треце и кажде шлїдуюце дзецко, за дзеци зоз завадзанями у розвою, за школярох и студентох и шицки други катеґориї. Информатор упознава хаснователя цо потребне приложиц за витворйованє одредзеного пра­ ва, на котрим месце ше придава вимоги и шицко друге. Информатор о правох з обласци дружтвено го ста ра ня о дзе цох до ступ ни у ди ґ итал ней форми, пошвид ко буд зе и у дру ко ва ней, а як з Оп штин скей ра ди за длуже ней за со ци ял ни питаня сообщене, подзелєни будзе шицким уста но вом и ме сним за єд нї цом, а до ступ ни будзе и на явних местох. Информатор з правох обласци дружтвеного стараня о дзецох доступни на сайту општини Вербас, у часци е-управа/ плани и доку­ менти. О. Р. 11. ФЕБРУАР 2022.

те5Іа@ гизке5Іоуо.сот

ДОМ ЗДРАВЯ ОПШТИНИ КУЛА

ПРЕМЕСЦЕНИ ПУНКТ ЗА ВАКЦИНОВАНЄ Пре потребу же би ше будинок Дома здравя Кула дефиновал до порядного функционованя, пункт за вакцинованє котри донєдавна бул у самим обєкту, тераз премесцени до будинку Месней заєднїци Долнї город, у улїци Петра Драпшина 128. Вакцинованє гражданох кулскей општини процив вирусу корона од того тижня, до дальшого, премесцене до

МЗ Долнї город. У тей хвильки, а и длугши час у Кули доступни лєм два вакцини - Файзер Бийонтек и китайска Синофарм. Пункт за вакцинованє през роботни днї роби од 8 до 13 годзин, а соботами од 8 до 12 годзин. За вакцину ше нє треба приявйовац, достанє ю кажде хто заинтересовани, а зоз пункту надпоминаю лєм же тоти котри планую прияц Файзерову вакцину треба же би пришли такой рано на 8 годзин, пре планованє пре розподзельованя дозох, док за китайску вакцину мож присц гоч кеди. Цо ше дотика ковид ситуациї на териториї општини Кула вона ше благо злєпшує, та до прешлого тижня чи­ сло позитивних на 100 тестираних гражданох було медзи 50 и 60 особи, а того тижня обачлїве опаданє числа по зи тив них, так же и ме нєй гра жда нє при ходза до ковид амбуланти, а на 100 тестираних єст менєй як 30 позитив­ ни особи. Конкретно, пондзелок 7. фебруара тестирани 92 особи, з котрих були позитивни 27, а ютредзень вовторок, 8. фебруара, тестирани лєм 72 особи, а позитивни були ше сна це це ро. Ковид амбуланта од 11. фебруара роби скрацено, од 9 до 19 годзин у будинку кулского Дома здравя. М. Дж.

ДРУЖТВО ДИЯБЕТИЧАРОХ ОПШТИНИ ШИД

ВИРУС СПОМАЛШЕЛ АКТИВНОСЦИ На подручу Општини Шид єст реґиЖе би ше базари отримали потримовку дава и Министерство здравя, а стровано коло 3 000 диябетичарох з хторих 700 доставаю инзулин. А окрем тиж и локална самоуправа хтора дохторох, помогнуц особом зоз тоту опредзелює порядни средства за ро­ хороту стара ше и Дружтво диябетича­ боту Дружтва, а представнїк диябетирох Општини Шид. Яки активносци чарох ше находзи и у Општинским спомнутого дружтва у нєлєгких обстасовиту за здравє. Значни сеґмент ак­ тив но сци пред пан де мию було и фа винох, кед уж два роки панує пандемия вируса корона, побешедовали зме зоз хо во пре подава ня о пре вен циї ди я бе секретаром Дружтва Венямином Бультеса, цо тераз виостало. Бульчик дочиком. Наш собешеднїк на початку рода ва же отри мо ва ни и та квола ни еду згварки надпомина же пандемия вирукативни школи, наприклад у тирваню са корона активносци Дружтва значно од пейц по седем днї у Врднику, алє у прешлим року значно спомалшела. тераз нєт пенєжи за таки хасновити И попри почежкосцох и надалєй едукациї. маме успишне сотруднїцтво зоз Домом Тото цо ище баржей бриґує то здравя и зоз Червеним крижом. Вєдно звекшанє числа особох хтори доста­ орґанизуєме такволани базари здравя. ли диябетес, а насампредз слово о Венямин Бульчик Намагаме ше голєм раз у трох мешацох мла дих осо бох. На й ча сте й ша при чи отримац єден базар у Шидзе, або у даєдним з валалох на то нєздраве костиранє, односоно хаснованє швидопштини. Прешлого року нам ше удало отримац три ба­ кей пожи ви и нє до статоч но фи зич ней актив но сци, ше зари. Мали зме два у Шидзе и єден у Ердевику. Тоти ба­ йтаня и пребуваня у природи... А цо мож обчековац од зари ше указали як барз добри, бо гражданє без заказо- рока хтори почал? ваня и процедурох могли вимерац кревов прицисок и од- Було би добре кед бизме голєм затримали активно­ редзиц уровень цукру у креви, а тиж достац и совити од сци хтори зме мали у прешлим року. Шицки ше наздавадохтора - гвари Венямин Бульчик, хтори уж треци ман­ ме же пандемия вируса корона конєчно престанє и же дат секретар Дружтва и визначує барз добре сотруднїц­ вец и нашо активносоци буду численши - гвари Веня­ тво зоз предсидательом Дружтва Душком Крчмаром. мин Бульчик. Вл. Дї. 11. ФЕБРУАР 2022.

РУСКЕ СЛОВО 7

НАШО МЕСТА СЕЗОНА БАЛОВАНЬОХ У РУСКИМ КЕРЕСТУРЕ

ВЕСЕЛО БУЛО И НА ПАПРИҐАРСКИМ БАЛУ У ресторану ,Дервена ружа”, всоботу, 5. фебруара, по­ сле рока прерви, ознова отримани Паприґарски бал, те­ раз уж шеснасти по шоре. У пополадньових годзинох вешелєли ше преважно паприґаре з валалу, алє и околних местох и їх госци з Коцура, Кули, та аж и з далєкей Канади. Орґанизаторе ба­ лу того року обдумали вешелє без за­ бав них ба ви скох пре огранїченє зоз ча­ сом, алє вшелїяк же томбола була богата як и скорейших рокох. Пер ше ме сто на том боли бу­ ли 400 килогра ми штуч но го гною 16-16­ 16 котри достал Михайло Джуджар, а друге место 200 килограми уреи достали Сандра и Александар Бучково. Попри тих двох наградох, котри окреме вредни у нєшкайшим чаше, додзелєни и кавч и други тапетарски продукти, професийни влагомер, фурик, рижни спонзорски том боли зоз на ше нь ских хи жох и компа ни й ох котри предаваю защитни средства. Спонзоре були и локални подприємства, та и сами паприґаре и други польопри-

вреднїки з валалу котри даровали услуги и свойо про­ дукти. Госци ше вешелєли до самого конца, а за музику бул задлужени „Пицикато бенд”. М. Дж.

ЗДРУЖЕНЄ ЖЕНОХ „БАЙКА” ЗОЗ РУСКОГО КЕРЕСТУРА

ОТРИМАНА ПЕРША ЧАСЦ ПРОЄКТУ Здруженє женох „Байка” зоз Руского Керестура, всо­ боту, 29. януара, у Майсторским доме отримало першу од трох часцох проєкту под назву „Креируйме културни образци”.

8 РУСКЕ СЛОВО

Окрем членїцох Байки, у реализациї проєкту участвовали координаторка проєкту Зорица Ачански зоз Кули, психолоґ Ярослава Еделински, як и числени нащивительки. У першей часци Еделинскова отримала преподаванє о способох очуваня менталного здравя, хторе, як визначела, у тей хвильки барз загрожене пре ище вше актуалну пандемию, а потим ше формовало ґрупи за предвидзени роботнї - тканя, гекланя и мальованя на склу. Як предсидателька Здруженя, Славица Катона, на тот завод визначела, шицки членїци Байки приємно нєсподзивала велька одволаносц женох, окреме младих, же би участвовали у роботньох, та з тей нагоди поволала и других заинтересованих хтори ше жадаю приключиц, понеже проєкт будзе тирвац ище два днї, а роботнї - покля будзе интересованє за нїх. Место и час реализациї другей и трецей фази проєкту буду благочасово обявени. Ан. М. 11. ФЕБРУАР 2022.

те 5Іа@ ги зке5 Іо у о .со т

„КАПУШНЇК-ФЕСТ” У КОЦУРЕ

РУСКЕ ЄДЛО КОТРЕ ПОВЯЗУЄ ШИЦКИХ ВАЛАЛЧАНОХ На площи опрез Дома култури у Коцуре всоботу, 5. фебруара, отримана перша манифестация „Капушнїк-фест”, у орґанизациї Туристичней орґанизациї општини Вербас рамикох манифестациї, скорей святочного отвераня, шицки заинтересовани могли нащивиц Етно клуб „Одняте од забуца” и опатриц богатство скарбу народох котри жию у Коцуре, а котре ту зачуване и виложене. По словох предсидательки Етно клубу Аранки Медєши, ве­ лї госци, хторих було и з Голандиї и Америки, учашнїки „Капушнїк-фесту”, як и пастор Євангелскей церкви Александар Суботин з ґрупу дзецох обишли їх просториї, а Медєшова нащивительом подзековала на словох хвали и потримовки. Площи опрез Дома култури, шицких присутних привитала директорка Туристичней орґанизациї општини Вербас Мария Златович Арсениєвич, котра зоз даскелїма словами представела манифестацию „Капушнїкфест” и идею за єй отримованє. По єй словох, у Коцуре жию людзе розличней вири и националносци, алє их повязує єдна нїтка - велї обисца у Коцуре правя и любя капушнїки. Тиж, подзековала и локалней самоуправи Оп­ штини Вербас же потримала тоту манифестацию.

У

дзецми бавели и сликовали. Тиж, манифестация мала и гуманитарни характер, була поставена шкатула до котрей могло положиц добродзечни прилог за лїченє познатого коцурского параолимпийца Милана Шолаї зоз Коцура, а того дня за ньго назберани значни средства.

АКТИВ ЖЕНОХ ВЕЛЬО ЗРОБЕЛ ДОБРЕ РОЗПОЛОЖЕНЄ И СМАЧНЕ ЄДЗЕНЄ Заменїца предсидателя Општини Вербас Тияна Алексич, з тей нагоди, привитала нащивительох и подзековала шицким на вредним труду з котрим указали же чуваю богатство народней традициї општини Вербас, и наглашела же розличносц у язикох и култури праве тото цо треба пестовац и чувац. З тима словами Алексичова отворела перши „Капушнїк-фест” и пожадала орґанизатором же би вон постал традицийна манифестация. Директорка Туристичней орґанизациї Мария Златович Арсениєвич додзелєла окремне припознанє найстаршей членїци Активу женох КУД „Жатва” Серафини Зубич, а добре познате же ше жени з Активу роками представяю на рижних манифестацийох, нє лєм у валалє, алє и у других местох у Войводини. Зубичова кухарка, задлужена за капушнїки и по єй рецепту тото єдло рихтаю и други жени. На манифестациї за наймладших нащивительох були задлужени аниматоре, Мики и Мини Маус, котри ше з

'і [ і '-

За добре розположенє числених нащивительох остарал ше добре познати тамбурови оркестер „Коцурски бетяре”, а найвекшу увагу нащивительох прицагла часи валалскей площи дзе членїци Активу женох нєпреривно рихтали и пражели капушнїки. Шицки заинтересовани могли задармо коштовац тото характеристичне руске єдло. До пополадньових годзинох, покля тирвала менифестация, жени приготовели и подзелєли коло 2 000 ка­ пушнїки. Тиж, жени з Активу женох КУД „Завичайне врело” пририхтали столи зоз рижнима лакотками за деґустацию, а же би ше нащивителє кус зограли, орґанизаторе обезпечели цепли чай и варене вино. На площи опрез Дома култури того дня були поставени числени штанди, на котрих ше зоз рижнима лакотками представело и Здруженє женох зоз Воґню, а свойо продукти, ручни роботи виложели, окрем домашнїх, и госци з Нового Саду, Вербасу и других околних местох. У орґанизованю, окрем компетентних зоз Туристич­ ней орґанизациї, участвовали и Општина Вербас, Месна заєднїца Коцур, КУД „Жатва”, КУД „Завичайне врело”, як и Актив женох. По законченю першей манифестациї „Капушнїкфест”, шицки нащивителє з валалу, алє и з околних ме­ стох, як и сами орґанизаторе и учашнїки, розишли ше з приємнима упечатками. Ошмихи на тварох того соботового пополадня були знак же перши „Капушнїк-фест” бул винїмково успишни и же ше нарок перши викенд у фебруару будзе з нєсцерпеньом обчековац праве пре то­ ту манифестацию у Коцуре.■ Оля Русковски

РУСКЕ СЛОВО

9

ЕКОНОМИЯ ЗАГРАДКАРСКА ПРОДУКЦИЯ У КОЦУРЕ

СИҐУРНОСЦ НЄ МАМЕ, АЛЄ ШЕ БОРИМЕ Пише: Оля РУСКОВСКИ

ВЕЦЕЙ ПЛАСТЕНЇКИ Продуковане желєняви у наших крайох ше остатнї роки значно унапредзує, окреме зоз ширеньом сучасних системох продукованя рижних културох у пластенїкох и склєняних заградох, котри нєшка у Сербиї забераю поверхносц од блїзко два и пол тисячи гектари, наводзи Розвойна аґенция Сербиї

/

10 РУСКЕ СЛОВО

У наших крайох ше од желєняви продукує паприґу, капусту, парадичи, а вше заступенша и продукция огуркох, кромпльох и шалати. Продукция капусти у нас друга по значносци, а квашена капуста, окреме футожска, то прави деликатес у тих крайох, та ше ю през жиму наисце вельо хаснує

оч ше, як и у других конарох польопривреди, зявюю рижни проблеми, велї заградкаре ше заш лєм виборя зоз шицким и нє одуставаю од заградкарства. О актуалним стану, планох за будуци период и свойо упечатки о прешлим року, виприповедал нам заградкар Йовґен Дудаш Ґено зоз Коцура, котри ше з тоту рошлїнску продукцию занїма вецей як 15 роки. - Тераз у пластенїкох мам шалати, понеже през жиму без зогриваня рошню лєм шалата, млада цибулька и шпинат, алє я младу цибульку и шпинат нє пестуєм. Базовал сом ше лєм на желєну шалату, то ми найлєгчейше, понеже сом у тих водох 15, 20 роки и то знам добре випродуковац. Ду­ мам же и найлєпши заробок зоз шалати, найменши укладаня, а красни пенєж од предаваня шалати придзе у януару, фебруару и марцу. Пластенїки през жиму нє празни, а зароби ше пенєж котри покриє тро­ шки отримованя пластенїкох, а останє и за ярнї укладаня. На концу, вжиме, кед нєт нїякого заробку, вше ше зда кажди динар почина Дудаш приповедку. Пракса при заградкарох така же ше вєг шенї вичисцує пластенїки од желєняви, а же би през жиму нє були празни, до нїх ше садзи шалату, лєбо други култури котри родза у тим периодзе. Шалату ше садзи у новембру, децембру, два, три мешаци ро-

Г

шнє, завиши од хвилї, а у януару ше ю по­ чина резац и предавац. Мам коло 15 тисячи главки у трох пла­ стенїкох. Дакеди сом шицко рихтал за марец и вец ми нараз сцигло вельке количество шалати котре сом за мешац нє могол анї порихгац, анї попредац. Тераз робим так же бим мал шалати од януара по април, и каждого мешаца ми у єдним пластенїку сцигує шалата. У януару сом єден пластенїк вичисцел, тераз сцигує други пластенїк за фе­ бруар и марец и треци будзе у априлу. Так же за тоти штири мешаци мам шалати за своїх купцох з валалу, пиячарох з Вербасу и Кули, а предавам ю и до пар предавальньох у Вербаше - предлужує наш собешеднїк. НЄПРЕРИВНО ШЕ ЗОЧУЄ З РИЖНИМА ПРОБЛЕМАМИ Продукция желєняви важна, бо рошлїни нєобходни у каждодньовим костираню людзох, алє заградкаре ше у продукциї рошлїнских културох нєпреривно зочую з рижнима проблемами. Йовґен прешлого року мал гольт кром­ пльох, пол гольта ярнєй капусти, гольт єшеньскей капусти и карфиолу, парадичи, як и паприґи - бабуру и червену рогову. По його словох, капуста и кромплї вєшенї мали до­ бру цену, лєпшу як скорей, алє урожаї бул 11. ФЕБРУАР 2022.

■

екопотуа@ ги5ке5Іоуо.сот

слабши, та нє бул даяки заробок. Заробок бул исти як и потераз, заградкаре ше нє збогацели, лєм купци плацели вецей, бо менєй зродзело. - Бабуру ше оберало од лєта, червену рогову у септембру, а урожай бул досц добри, гоч була велька суша и вельо ше залївало. Цена була добра, алє вельо динари ше потрошело на нафту, чия цена була окреме висока. Штучни гної и прикарми вєшенї ище були по старей цени, алє нафта и наднїци були найвекши видаток, оберанє ше досц плацело, а вше присутна и борба за наднїчарох. Кромплї менєй зродзели, а пре вельку сушу урожай преполовени при шицких заградкарох. Цена им тераз 50, 60 динари, а то праве же покрива нашо трошки, нє будземе у минусу, алє нє будземе анї у даяким вельким плусу - щири Ґено. Ярня капуста була добра, гвари, нє залапела ю суша, алє проблем бул з єшеньску капусту, бо после пресадзованя пришла суша. Од велькей горучави пресада нє зишла добре у цалей Войводини, нє було єй досц, та людзе зменшали поверхносци з капусту. Хто и пресадзел, нє прияло му ше шицко, 20,30 одсто препадло такой пер ших дньох пре сушу и цеплоту. Кому ше прияло, тото цо остало требало вельо залївац, вельо уложиц за нафту, а до конца ше капуста анї нє виглавкала, прето же кед бул час за формованє главкох, у юлию и авґусту, ознова бу­ ли горучави. Урожай зменшани на поли, а так було и з карфиолом, цо могло вєшенї почувствовац по цени, ко­ тра була векша. На лаґеру ма ище дакус жимскей капу­ сти котру тиж садзи, а и цена єй ище вше 50, 60 динари цо, як гвари, добре.

при карму ха снує у ве ль ких коли че ствох у продук циї велїх културох. - Од гевтого року цена АН-у и Уреи пошла горе скоро 300 одсто. Обецую же цена спаднє, алє и кед будзе так, вироятно заш лєм останє дупло векша. АН бул 40 динари, годзен буц 80, цена Уреи, тиж, була 40 динари, а годна буц и 110, 120 динари. Комплексни штучни гной (петнацка) бул 4 000 дин, тераз є 8 000, а то нам будзе вельки про­ блем. За нафту ше, тиж, нє зна яка будзе цена, була 170 динари, нєшка є уж скоро 180 динари, а нафта вельо ноши у продукциї. А на концу, нам нїхто нє ґарантує цену наших продуктох. Ми мушиме уложиц, по тих високих ценох купуєме шицко, а нє знаме яку цену достанєме на одкупу на єшень. Нормалне би було кед би ми мали даяку ґарантовану цену и ґарантовани одкуп, та бизме могли ТРОШКИ РОСЛИ, ЦЕНА ШАЛАТИ ИСТА прераховац чи вредзи укладац, чи нє - заключує Дудаш. Йовґен Дудаш Ґено зоз пластенїками почал робиц На яр ше планує садзиц вельо капусти, бо ше рахує же 2006. року и цена шалати теди була 25 динари. будзе добра цена. То може буц добре, гвари вон, а може - Тераз 2022. рок, цена шалати и далей 25, 30 дина­ буц и подле, прето же будзе вельке понукнуце, а кед епири, а од теди ше пременели велї условия за роботу. демийна ситуация останє така же и надалєй нє будзе теЦена нашеня пошла голем штири раз, пейц раз горе, льо преслави и свадзби, слабе будзе поглєдованє и шицнафта подрагшела, штучни гної, прикарми, защита, ки би могли препаднуц, а то ше нїґда нє зна, праве прехемия, дньовнїци за наднїчарох, шицко подрагшело то же нєт заґарантованей цени. голем дупло, а и вецей раз, лем цена шалати остала - Проблем и же нє доставаме нїяки попуст на нафту. иста. Вельки проблем у заградкарстве же нашо про­ За продукцию нам треба вельки количества, а державу дукти маю 15 роки исту цену. А на концу, щешлїви то нє интересує, за таки ствари вообще нє ма слуха. Нє зме кед их попредаме и по тих ценох, гоч щиро - тремаме анї нїяки окремни субвенциї, тото цо даваю за плабала би буц вельо векша цена, з оглядом на тото же стенїки то скоро нєможлїве достац, знаме шицки як то яки укладаня вельки. функционує. Тиж, проблем маме и зоз хемию, понеже ше у нас забранює хасновац даяки пестициди, тоти ко­ - Тераз мам у пластенїку порихтану пресаду парадичох, три допущени вельо драгши, а нам то автоматски звекхтори добре зишли, а мам порихтану и бабуру за пласте- шує укладаня. Парадокс же кед придзе яр, Сербия з Алнїк. Шал сом уж и капусту, єдну часц за вонка, у марцу же баниї, Македониї увожи парадичи котри пирскани праве би ше виношело на польо, а рихтал сом и нашеньски з тима истима пестицидами котри нам забранєни, а людкромплї до ґайбох же би попущали ключки, же би ше их зе их заш лєм купую, прето же су туньши. Цо держава початком марца могло садзиц. Нашеньски кромплї маме роби? - щиро приповеда наш собешеднїк. свойо, нашенє гибридней капусти купуєме, а мушим поЗа конєц розгварки, Ґено би мал порученє же би треба­ хвалїц же нашенє за парадичи, паприґу и капусту нє вельо ло попатриц дакус и на продуковательох на валалє и ма­ подрагшело. Можебуц лєм даяки 10 одсто, алє то занєд- ли ґаздовства, на заградкарох, и помогнуц им, понеже збаюце спрам того як шицко инше подрагшело. єст перспективи за добру продукцию желєняви. - Углавним, ми робиме, гоч даяку сиґурносц нє маме, УКЛАДАНЯ ВЕЛЬКИ, ЗАҐАРАНТОВАНЕЙ ЦЕНИ НЄТ алє ше бориме. Добре би було кед би нафта була туньша, штучни гної, нашенє, и кед би нє було увозу шицкого того Вельки проблем у наиходзацей сезони, як визначел цо ми продукуєме, вец би и ми могли нормално обставац, Ґено, тот же ище вше заградкаре нє знаю яка будзе робиц и мали бизме лєм здраву поживу у Войводини - зацена штучного гною, Уреи, як и АН-у, котри ше за ключел на концу коцурски заградкар Йовґен Дудаш Ґено.^ 11. ФЕБРУАР 2022.

РУСКЕ СЛОВО 11

ЕКОНОМИЯ ИЛИЯ ЦВЕТКОВИЧ, ЄДЕН З НАЙВЕКШИХ ПРОДУКОВАТЕЛЬОХ ПАЛЄНКИ У ОПШТИНИ ШИД

У ПОНУКНУЦУ РИЖНИ ФАЙТИ НАПОЮ Пише: Владимир ДЇТКО

Пече зоз грозна, шлївки, кайси, яблука, брескинї, грушки и бишалми. Зоз своєй винїци у Ердевику обезпечує грозно гамбурґ, райнски ризлиґ и племенку, з овоцнїка шлївки и яблука, а другу овоц купує

ПРАВИ И ЛИКЕРИ До роботи и помоци ше дала и Илийова супруга Лепосава. Вона задлужена за продукцию ликерох. У понукнуцу позната ореховача, потим ликер з малини, чернїци и кайси, а продукує и компот и маджуни. Тиж понука и домашнї виски зоз шлївки хтори одстал 20 роки у старим гордове.

12 РУСКЕ СЛОВО

олни три децениї Илия Цветкович ЗОЗ Шиду пече палєнку. Роками, углавним за свойо потреби, а остатнї даскельо роки продукция палєнки му постала бизнис. Пред шейсцома роками купел ка­ зань од 200 литри вредносци 6 000 еври и

П

од теди пече палєнку навелько, а окреме одкеди пошол до пензиї з места вожача у Општинскей управи. Гвари же у сезони през казань прейдзе медзи 30 и 40 тони овоци. Найвецей продукує палєнку з гро­ зна, потим зоз шлївкох, кайсох, яблукох, брескиньох, грушкох и бишалмох. Зоз своєй винїци на пол гольта у Ердевику обезпечує грозно гамбурґ, райнски ризлиг и племенку, а з овоцнїка шлївки и яблука, а другу овоц купує. - Окреме треба мац сцерпеня кед слово о палєнки з бишалми. Бишалму купуєм у Моровичу. Овоц перше треба добре умиц, кажди плод пререзац на поли, повиберац маґочки и аж вец ше бишалму мелє. Овоц нє варим, кед добре прероби ком, вец го печем. З 200-литрового казаню мож достац од двацец по двацец два литри палєнки, а кед у питаню бишалма, вец лєм коло осем литри. И зоз шлївкох виберам маґочки, та вец ком швидше превре. Ком голєм раз дньово премишам же би ше посцигло ровномирносц алкоголного вреня - гвари Илия Цветкович. 11. ФЕБРУАР 2022.

екопотуа@ ги5ке5Іоуо.сот

Палєнку пече найчастейше у Ердевику, дзе ма три гольти жеми и хижу, а тиж и у Беркасове, дзе му син Боян паноцец Сербскей православней парохиї. На питанє кельо му треба часу же би шиц­ ко постарчел, Илия одвитує же важне добре ше орґанизовац и же аж коло 99 одсто робо­ ти сам пороби кед пред тим шицко добре порихта, та вец нє траци час и енерґию. Прерви у сезони печеня палєнки скоро же нєт, бо нєшка лєгко гоч хтору овоц купиц од овоцарох зоз хладзальнї и вец випродуковац палєнку. Наш собешеднїк додава и же зоз своїм казаньом услужно пече палєнку за других дробних продуковательох. Вони ком приноша до ньго, а кед треба, вон и превожи ком до свойого казаня. Значне количество палєнки треба попредац, а и у тим тиж треба буц досц схопни. - Палєнку предавам на пияцох у Беоґрадзе, Врнячкей Банї, Бачкей Паланки, а бул сом и у Руским Керестуре. Часто вожим же­ ни зоз здруженьох женох з општини Шид на рижни манифестациї, та вше зоз собу но-

КРАСНА И А М Б А Л А Ж А Илия добре похопел же окрем самого квалитета палєнкох, значна и амабалажа у хторей ше предава. - Наручуєм склєняни фляши зоз Фа­ брики скла у Панчеве. Тиж важне и яку етикету положице на фляшу и яки диза­ йн ма - гвари Илия. шим и свою палєнку хтору викладам на окремним штанду. Купци найвецей купую палєнку зоз шлївки, а хто ма вецей пенєжи купує палєнку з бишалми и з кайси хтору предавам по 1 200 динари. Прешли рок бул вигодни, плоди були квалитетнєйши, бо бу­ ло надосц слунка, алє овоц менєй зродзела. Дньово печем по 10, 11 казанї, а печенє па­ лєнки з єдного казаня трива два годзини гвари Илия Цветкович.^ 11. ФЕБРУАР 2022.

У КЕРЕСТУРСКИМ ХОТАРЕ

ПЛАНОВАНЕ УШОРИЦ УХОДИ ДО ВАЛАЛУ Нєадекватни виходи з дильовох до валалу длугорочни проблем. Парасти треба же би пошли на свойо поля, алє то нє вше єдноставно, та цалком оправдани вимоги гражданох же би ше адекватно ришело про­ блем виходох з дильовох, понеже на вецей уходох зоз хотара до ва­ лалу барз єст вельо блата котре ше винєше на тракторох и польопривредних машинох. У Месней заєднїци Руски Керестур зме дознали же ше уж длугши час планує ришовац шицки виходи з дильовох до валалу, насампредз то уход до Трецей улїчки на Новим населєню, уход до Войводянскей улїчки, уход до Сивч Йовґена, уход на малим Селищу, а потим ище три уходи котри охарактеровани як другорядни. Як дознаваме од секретара МЗ Михайла Пашу, тераз, накадзи ше вихвилї, у догварки з локалну самоуправу у Кули, будзе виляте перше такв. отресище за блато на дильове котри ше уключує на Трецу улїчку на Но­ вим населєню.

хотара през пажицу споза Нового населєня, та на Беґельску улїчку. Слово о дильове насипаним зоз каменьчом, дзе ше блато отресло, медзитим, конєц тей драги ше находзи на приватней парцели ко­ тра нєдавно предана, и на нєй ви­ будована хижа, та вшелїяк же нє мож обчековац же ше будзе комушик преходзиц през двор. ДИЛЬОВИ БУДУ ПОРОВНАНИ

Ознова наявене ровнанє дильовох, у планє санирац преважно главни дильови после єшеньских роботох, а по потреби, зависно од ситуациї на терену, будзе ше ровнац и дильови цо нє таки приоритет, тоти котри нє таки фреквенти. Як дознаваме у Месней заєднїСЕДЕМ ОТРЕСИЩА ЗА БЛАТО ци, инициятор ровнаня дильовох - У сотруднїцтве Месней заєд­ Звонко Рац того року уж розпочал нїци зоз гражданами, а з потри- ровнац дильови, понеже условия мовку локалней самоуправи Оп- тераз релативно добри, дильови штини Кула котра и финансиєр, нє блатни, а анї су нє запечени, та будземе реализовац вецей про- би добре було поробиц векшу єкти, а перши на Новим населє- часц цо скорей, найвироятнєйше ню. Маме проєкти за седем уж тих дньох. Плановане цо скоотресища у валалає, хтори ше рей зволац схадзку зоз векшима буду ришовоц єдно по єдно, у польопривреднїками и членами зависносци од прилїву сред- Здруженя продуковательох паствох и од покраїнских конкур- приґи „Капсикум анум”. - Чим ше догвариме о точним сох. Тераз поробиме отресище на Новим населєню на Трецей датуму кеди ше почнє ровнац улїчки, там вельки проблем. дильови, такой ше будзе и збеТрактори иду з поля и виноша рац средства за нафту, а обчекублато на калдерму, а гражданє єме же и того року єдну часц найвецей пригваряю праве пре средствох за нафту обезпечи Општина Кула, яка була пракса тото - толкує Михайло Пашо. Донєдавна, велї польопривред- и прешлого року - визначел се­ нїки хасновали алтернативни кретар Михайло Пашо. М. Джуджар уход до валалу, односно виход зоз

РУСКЕ СЛОВО 13

МОЗАЇК АВТОРСКА ШПИВАНКА НАТАШИ БОЯНОВИЧ

ВИДЕО СПОТ ПЛАСОВАНИ НА Ю'ТЮБ

Пише: Лидия КОСТЕЛНИК идео-спот зоз назву на анґлийским Тигп іі ир , пласовани на Ю'тюб канал ище влонї, 1. септембра. Текст за шпиванку написала Наташа Боянович, а тиж є и актер у споту. Текст шпиванки приповеда найвецей о тим же би людзе напредовали, робели на себе, тиж и зарабяли як цо ше и у самим рефрену спомина. Мотивация тексту у шпиванки и порученє же би ше ишло напредок и же би ше нє оглядало. З векшей часци є унапрямена ґу женом, же би ше медзисобно потримовали, цо мож видзиц и у споту, дзе Наташа ма даскельо танцошки и дзе, як гвари, указує свой моцнєйши бок дзе нєт ганьби. Цо ше дотика костимох, то ми, танцошка ґрупа, вєдно обдумали, члени ґрупи ми вельо помогли коло обдумованя дробнїцох. Власи сом сама надумала же будзем мац белави, бо любим белаву фарбу и вше сом сцела мац даяки длугоки варґочики, та сом то и вихасновала за тоту нагоду. Хореоґрафию обдумал ґор Савин, вон хореоґраф З зоз Нового Саду и на тей Х( хореоґрафиї зме робели дас два мешаци - толкує Наташа.

В

%

І

ЕМИТОВАНЄ И НА ТЕЛЕВИЗИІ *

\

Спот ше знїмало у Беоґрадзе, єдна часц знїмана на рики Сави, а друга часц на мосце на Ади. Видео заквачени на

14 РУСКЕ СЛОВО

Наташа Боянович зоз Руского Керестура видала авторску писню зоз видео-спотом Тигп іі ир, хтора пласовани на иножемним Ю’тюб каналу Словацким каналу, а мож го найсц и на Наташовим Фейсбук и Инстаґрам профилу. - Такой после двох дньох ми ше явели телевизиї Тохіс гар , то у составе зоз МТ8-ом и ЗирегМоуа, так же ше тераз писня и спот приказую и на їх програмох. Коментари єст и позитивни, и неґативни. Обачела сом же у Сербиї людзе досц процив того же би жена шпивала, або аж нє дай Боже, и реповала о даяких темох так як цо то робим я. Нє сиґурна сом же прецо ше им таке нє пачи, алє пре тото маме и неґативни коментари. Кажде ма иншаки смак, алє з другого боку єст и потримовки, праве прето же женска особа таке дацо роби, гоч то у нас и нєзвичайне - заключує Наташа. Бояновичова вибрала шпивац по анґлийски, бо закончела анґлийски язик и литературу на Филозофским факултету у

*

Новим Садзе. Прето, як гвари, понеже на студийох анализовала вельо поезиї и прозни тексти анґлийского типа, лєгчейше єй було писац тексти и римовац их на анґлийским, алє ма плани за убудуце видац композицию и по сербски. ТАНЄЦ И МУЗИКУ ЛЮБИ ОДМАЛЮЧКА Наташа планує закончиц писню и по сербски, жада перше добре випромововац тоту уж пласовану по анґлийски, а цо ше дотика продукциї, то єй будзе идуци проєкт. Мам тим, ище нє цалком оформени и нїч нє официйне, и маме ище вше нє афирмоване уметнїцке мено МАТ. Плануєм, алє єст нас коло дзешецеро, тоти цо робя на музики, я пишем тексти, а тераз сом уключела ище даскелїх людзох, хтори ми помагаю коло текстох по сербски - гвари Наташа. 11. ФЕБРУАР 2022.

то2а]ік@ги5ке5Іоуо.сот

Наташу одмалючка интересовал танєц, одвше любела музику, а як гвари, и єй дома шицки тиж музикални. Дзешец роки ходзела на фолклор, през шмих спомина же то у Руским Керестуре була традиция. Вец у штреднєй школи почала танцовац латино танци, гип-гоп.., и кед почала на факултет прешла на дапсе іїоі и ітвгк и ту ше застановела. Тераз у споту за нову композицию танцовали ітвгк мишани зоз гип-гопом. - Поправдзе, скорей ми нє було шицко єдно, чувствовала сом ше яґод же ме осудзую кед робим цошка иншак як други, алє думам же тераз уж людзе прилапели и тот мой бок и же похопели же сом якош иншака и же тото часц мнє.

То нїч нє нароком, просто, така сом ше народзела, у тим ше видзим и так ше добре чувствуєм - закончує Наташа. Буц замерковани у тим вельким швеце нє так лєгко, но як видзиме, и то можлїве. Наташи жадаме ище вельо добри тексти, нови видео-споти и анґажмани, и най би була витирвала у тим цо роби.^ 11. ФЕБРУАР 2022.

НОВИ САД 2022

ПРЕД НАМИ ИНТЕРЕСАНТНИ СЛУЧОВАНЯ ж ? Селїдби, друга програмска етапа Европскей престолнїци култури почала 1. фебруара, и уж тирва представянє мултикултуралносци Нового Саду. Програмска цалосц облапя вецей як дзешец вистави и вецей як трицец кон­ церти за кажди смак и возрост. Годно нащивиц мултимедиялни вистави, видзиц танєчни, музични и драмски перформанси, програми, семинари, дебати чия тема праве миґрациї дружтва. Програма Селїдби подзелєна до штирох цалосцох: Миґрациї у уметносци - уметносц то миґрация У Ґалериї Матици сербскей 18. фебруара будзе отворена вистава сербских и европских уметнїкох. Приказани будзе уплїв миґрациї на националну, европску и шветову уметносц, алє и актуална миґрантска криза. Така вистава на хторей буду приказани дїла сучасних шветових и домашнїх авторох, вшелїяк дава можлївосц и младим же би преучели особни дружтвени становиска, а и цивилизацийни виволаня през уметносц. Селїдба души - Нови Сад през кнїжку Будзе тирвац од 3. по 13. марец на Новосадским сайме и будзе повязана зоз традицийним Медзинародним саймом кнїжкох у Новим Садзе. Слово о мултимедиялней вистави хтора облапя синерґию аналоґного и диґиталного медия, а циль єй приблїжиц кнїжку ґу каждеи ґенерациї. Музична програма на Сайме Музична програма у рамику програмскей цалосци Селїдба души будзе у Гали 1 на Новосадским сайме. Очекує ше 6. марца наступ Багсвіопа Оірзу ОгсЬезІга, хтори у виводзеню злучує джез, ромску, клезмер и други файти музики. Попри тим, 13. марца будзе и кон­ церт Огідіпаі Епідта Уоісвз и Сатегаіа Асаіїетіа Моуі Заії тиж у Гали 1. На дзень женох, 8. марца сучасна танцошка японского походзеня, Каори Ито виведзе свой перформанс провадзени зоз тонами Лпзатіа Еіпоіогца Боґдан Ранкович, хтори у своєй музики затримує идентитет музичного нашлїдства сербского, алє и других народох, хтори жию на тих просторох, док ше у композициї преплєтаю и мегки тони джеза з акцентом на музичне нашлїдство у хторим ше спатра мултикултуралносц Нового Саду. Караван у мрежи Културних станїцох У мрежи Културних станїцох прикаже ше и ґастрономске нашлїд­ ство восточней, заходней, сиверней и южней Европи попровадзени з музичнима концертами. Годно ше уживац у специялитетох хтори буду рихтац познати кухаре з розличних реґийох. Интересантни будзе наступ ЗЬогірагіз русийскей екперименталней ґрупи основаней у Сант Петерсбурґу, хтора свойо нумери виводзи на французким, анґлийским и русийским язику. Италиянски бенд Тіїе Зійії интерпретує интензивну електо-келтску музику, а окремни су у тим же граю на традицийних инструментох, док Етно-фолк бенд Идіїі Іп БаЬуіоп зоз Истанбулу основани 2010. року, на найлєпши способ приказує вплїв европских музичних елементох на восточно-медитеранску музику. Л. Костелник

• *

РУСКЕ СЛОВО 15

КУЛТУРА И ПРОСВИТА ПОЧАЛО ПРИРИХТОВАНЄ ЗА СМОТРИ РЕЦИТАТОРОХ

НЄОБХОДНЕ НАСТУПАЦ ПРЕД ПУБЛИКУ Онлайн-смотри рецитаторох були лєм примушуюце ришенє, и цо скорей ше треба врациц на узвичаєни модел їх отримованя. Фаховци зоз богатим рецитаторским искуством маю становиско же рецитаторе вельо вецей даваю од себе кед маю живи наступ, и же ше зоз рецитованьом до камери траци автентичносц уметнїцкого виразу нагоди наиходзацих Месних и Општинских смотрох рецитаторох хтори би по календаре манифестацийох за 2022. рок требали буц отримани у марцу, Културно-просвитна заєднїца општини Кула концом януара отримала схадзку на хторей утвердзени розпо­ рядок рецитаторских змаганьох у кулскей општини, а дискутоване и о проблематики отримованя смотрох прейґ интернету. На схадзки присуствовало руководство Заєднїци зоз директорами Домох култури нашей општини и фахово сотруднїки смотрох, та утвердзене же Месна смотра у Руским Керестуре будзе 3. марца, док Општинска смотра „Максим Єкнич” запланована за 14. марец. Зоз Союзу уметнїцкого творчества аматерох Войводини (СУТАВ) препоручене же би ше Месни смотри, пре нєвигодну епидемийну ситуацию отрима­ ло без публики, зоз чим ше фахово сотруднїки и дирек­ торе Домох култури на схадзки нє зложели. Вони маю становиско же рецитаторе вельо вецей даваю од себе кед маю живи наступ, и же ше зоз рецитованьом до камери траци автентничносц уметнїцкого виразу, та

З

ни напрямки котри дал СУТАВ, та прето було чежко одлучиц яки квалитет самих рецитаторох. Попри тим, обачене же рецитаторе нє дали свой максимум пред камерами, понеже нє було публики, хибела єй реакция и прето рецитаторе були ощербени. Каждому аматеро-

АМАЛИЯ КОВАЧ ТОГО РОКУ СЕЛЕКТОР Пре нєвигодну епидемийну ситуацию, длугорочни селектор на месних смотрох рецитаторох у кулскей општини Слободанка Настасич одказала участвованє у тей сезони. Место нєй, селектор на Месних смотрох будзе Амалия Ковач, котра будзе у жирию вєдно зоз секретаром КПЗ Кула, Савом Прерадовичом и консултантами за язики националних меншинох.

ви реакция публики и єй аплауз велька награда и спонукнуце за дальши наступи. Тиж, тото цо я як фахови сотруднїк обачела, же през тоти два роки одкеди панує пандемия корона вирусу, а з оглядом же нє були стретнуца, та аж и пририхтованя рецитаторох уживо, же ше часто робело прейґ скайпу односно прейґ интернету, онлайн. Велї аматере котри рецитовали, прешлих двох рокох пренашли даяки други интересованя и тераз потребне ознова обновиц рецитаторски рух котри през два роки скоро вимар. Явни наступ наисце значни за аматерску дїялносц, котри при спортских змаганьох бул оможлївени, док при културних манифестацийох вельо менєй, або скоро нїяк. - визначує Оленка Живкович. Попри Живковичовей, рецитаторох у Руским Керестуре буду пририхтовац и Наталия Зазуляк у нїзших класох ОШ „Петро Кузмяк”, а того року по першираз у улоги ментора будзе и Мирослав предложели же би публика заш лєм була присутна, Малацко, побиднїк Републичней смотри рецитованя, вшелїяк, зоз притримованьом предвидзених епиде- зоз рецитаторским стажом длугоким коло 20 роки. мийних мирох. Зложели зме ше зоз Оленку Живковичову и Окрем способу орґанизованя смотрох, на схадзки Владимиром Надьом же бим за тогорочни смотри дискутоване и о других проблемох котри ше пре епи- рецитованя пририхтал даскельо дзеци зоз штреднього демию зявюю у рецитаторским и аматерским руху, цо и старшого возросту. Будзе ми то першираз же рецита­ потолковала длугорочна фахова сотруднїца Оленка торох будзем рихтац од самого початку. Понеже ше як Живкович, хтора єдна з тих цо пририхтую нову ґенера- побиднїк на Републичней смотри вецей нє мам право змагац, жадам прейсц до улоги менторства понеже сом цию керестурских рецитаторох. - Як перше, обачене же квалитети знїмкох дзепоєд- у тим уж наисце длуго, и верим же можем помогнуц и них учашнїкох на шицких уровньох смотри нє були на на тот способ - гварел Мирослав Малацко.^ одвитуюцим уровню. Нє були випочитовани анї основАн. Медєши

16 РУСКЕ СЛОВО

11. ФЕБРУАР 2022.

киІІига@ гизке5Іоуо.сот

НОВИ САД, ЕВРОПСКА ПРЕСТОЛНЇЦА КУЛТУРИ 2022.

МОСТ ПОВЯЗУЄ ДВА ВИСТАВИ У ДВОХ МУЗЕЙОХ Програмни лук Селїдби започал 1. фебруара зоз отвераньом двох виставох „Там дзе селїдба закончує - од римскей Панониї по нєшкайшу Войводину” у Музею Войводини, и „Акценти Нови Сад” у Музею Городу Нового Саду. На тот способ означени и Дзень Городу Нового Саду Друга часц програмного моста Шлєбода наволана Селїдби, зоз хтору проєкт Европска престолнїца култури (ЕПК) порушує тему миґрацийох, а тота часц почала 1. фебруара и будзе тирвац по 30. април. На Дзень Городу, 1. фебруара, направени символични и физични мост хтори повязал два Музеї, два вистави, два часи до єдней новосадскей приповедки. Источашнє отворени два виста­ ви: „Там дзе селїдба закончує од римскей Панониї по нєшкайшу Войводину” у организациї Музея Войводини и „Акценти Нови Сад” хторей орґанизатор Музей Городу Нового Саду у Збирки странскей уметносци. Вистава у Музею Войводини обдумана иновативно, на способ яки до тераз нє бул у музейней пракси у нас, а представени найвреднєйши експонати - три позлацени позноантични шлеми зоз 4. вику. Окрем виложених шлемох вистава облапя и монодраму „Крев и блато” у режисерскей адаптациї приповедки „Дизонова драга” Зорана Суботицкого, а у режиї Радослава Миленковича, хтора будзе мац 16 виводзеня у Музею Войводини док тирва вистава. Монодрама, заправо, фикция о судьби римского офи-

цира Дизона, Трачана, хтори зоз свою схопносцу и храбросцу жадал заслужиц угляд яки приноши ношенє позлаценого официрского шлема. Ту и филмски есей „Шлїди селїдбох”, а приповеда о глєданю места на хторим найдзени два позла­ цени шлеми з Беркасова и єден зоз Хртковцох. Авторово путованє постава шведоченє о шлїдох селїдбох хтори на тих просторох були виками. А компо­ нована и ориґинална музика хтору подписує гарфисткиня София Сибинович - Нагр Ьайу. Вистава тиж уключує и апликацию еИзложба, и интерактивни диґитални стрип през хтори ше мож упознац зоз приповедку о познатих шлемох зоз римского часу. Вистава „Акценти Нови Сад” у Музею Городу Нового Саду, депанданс Збирка стран­ скей уметносци (Дунайска 29) представя хронолоґийнотематски концепт. На вистави виложени репрезентативни предмети зоз фонду Музея городу, як и интересантни мултимедиялни змисти хтори базовани на ориґиналней историйней градзи. Вистави у обидвох Музейох мож нащивиц до 30. марца. В. В.

ФОЛКЛОРАШЕ РКЦ У ПРОЄКТУ НОЦ КУД-ОХ Фолклорна секция ветеранох зоз Руского културного центра Нови Сад през викенд участвовала у проєкту Ноц КУД-ох, зоз назву „Селїдби през традицию”, а у рамикох програмного лука Селїдби, хтори часц програ­ ми ЕПК Нови Сад 2022. Члени РКЦ участвовали у часци наволаней „КУД-и у городзе” у форми нєсподзиваного наступу (йазЬ шоЬ) и

11. ФЕБРУАР 2022.

танцовали у Тарґовинским центру БИҐ пияток, штвартого фебруара на 18 и на 19 годзин и всоботу, пиятого фебруара на 19 и на 20 годзин. Окрем фолклорашох РКЦ на вецей явних локацийох участвовали и представнїки дру­ гих фолклорних дружтвох з Нового Саду. Тиж и внєдзелю, шестого фебруара од 18 годзин, у своїх просторийох на адреси Йована Суботича 8, фолклораше отримали и явну пробу, з чим заинтересованим гражданом отворели дзвери свойого Дружтва и участво­ вали у проєкту Ноц КУД-ох. Орґанизатор манифестациї АКУДУНС „Соня Маринкович”, єдно з найпознатших новосадских културно-уметнїцких дружтвох, а наступели, и дзвери отво­ рели, вецей КУД зоз Нового Саду и Зони 021, з цильом же би ше гражданє прешпацирали през нашлїдство и припатрали ше на селїдби през традицийни фолклорни, танєчни и музични вирази розличних народох хтори жию на тим просторе. В. Вуячич

РУСКЕ СЛОВО 17

КУЛТУРА И ПРОСВИТА КУЛТУРНО-ПРОСВИТНЕ ДРУЖТВО „ДЮРА КИШ” У ШИДЗЕ

ПОЧИНА РОБИЦ ДЗЕЦИНСКА ФОЛКЛОРНА СЕКЦИЯ У Културно-просвитним дружтве „Дюра Киш” у Шидзе у новей сезони, як було и плановане, порушана робота дзецинскей фолклорней секциї. Як нависцовал предсидатель Дружтва Златко Манько ище на початку єшенї прешлого року, одлучене же би дзеци приходзели до Руского дому на друженя, а вец ше помали уключовали и до секцийох. На таки способ после длугшей павзи порушана робота дзецинскей фолклорней ґрупи. - Тераз маме коло дзешецеро дзеци у тей секциї и барз зме задоволь­ ни же порушана єй робота. З дзецми робя Милица Миклош и Александар Радин. Медзи малима танєчнїками и брат и шестри Цирбово, Лука, Маруся и Анамария. Дзеци мали перши наступ у тим року на означованю Националного швета Руснацох 17. януара на пригодней академиї, а публики ше то барз пачело и танєчнїки достали моцни аплаузи - гвари Златко Манько. Красни приєм попачел ше и другим родичом, та у Дружтве обчекую же ше до фолклорней секциї уключа ище вецей дзеци. Тиж, и надалєй остава план же би ше два раз до тижня орґнизовало роботнї дзе дзеци буду рисовац и учиц руски язик, а за тото буду задлужени о. Владимир Еделински Миколка и Мирослав Цирба. Тоти роботнї буду запровадзени чим ше ублага пандемия корони, и док оцеплєє. Предсидатель КПД „Дюра Киш” Златко Манько ище додава же єст идеї и жаданя же би була порушана и робота старшей фолклорней секциї, алє остава видзиц чи то будзе и витворне.

У медзичаше, Старша и Младша шпивацка ґрупа пририхтую шпи­ ванки, бо ше одскорей планує видац нови албум на компакт-диску. Понеже пре пандемию у предходним периодзе, як и у других секцийох Дружтва, була прерва у активносцох шпивацких ґрупох, тераз треба надополнїц препущени час. Кед слово о финансийних средствох за роботу Дружтва, Златко Манько гвари же кажди початок рока финансийно чежки: - На щесце, маме средства за основну роботу и плаценє комуналних обовязкох. Огриви, односно древа, зме порихтали достаточно прешлей єшенї, и зоз зогриваньом нє маме проблеми. Звичайно же перши средства, односно уплати доставаме у марцу, и то од нашого Националного совиту, а тиж рахуєме и на средства зоз локалней само­ управи за порядну роботу Дружтва, а з проєктами будземе участвовац и на рижних конкурсох - потолковал тогорочну финансийну конструкцию Златко Манько. Вл. Дї.

18 РУСКЕ СЛОВО

У ОШ „БРАТСТВО

ПРИЄМНЄЙШЕ ШКОЛЯРОМ Тих дньох закончени значни будовательни роботи у школским будинку коцурскей Основней школи „Брат­ ство єдинство” - обновени санитарни просториї, зоз нову керамику и санитариями, а поставене и нове ошвиценє. Ошвиценє у обєкту Основней школи у Коцуре длугши час було проблем, понеже школски просториї були слабо ошвицени. Нове ришенє подрозумйовало же би ше комплетно заменєло старе ошвиценє и же би ше поставело найновше ЛЕД ошви­ ценє. Так, концом прешлого рока закончени роботи поставяня нового ошвиценя у шицких просторийох школи, тиж и у физкултурней сали, односно поставени ЛЕД грушочки чий вик 50 000 роботни годзини. Часц средствох за нове ошвиценє зоз ЛЕД жридлом шветлосци обезпечел Покраїнски секретарият за енерґетику, будовательство и транс­ порт, дзе коцурска школа конкуровала зоз проєктом „Шпоруюце ошвиценє” . Покраїнски секретарият обезпечел 70 одсто средствох од вкупней вредносци реконструкциї, односно суму од 2 057 324 динари, а остаток потребних средствох за реконструкцию вредносци 3 369 864 динари, обезпечела локална самоуп­ рава. 11. ФЕБРУАР 2022.

киІІига@ гизке5Іоуо.сот

ҐИМНАЗИЯ „ЖАРКО ЗРЕНЯНИН” ВЕРБАС

ДОБИТНЇКИ ВУКОВЕЙ НАГРАДИ

ЄДИНСТВО” У КОЦУРЕ

ПРЕБУВАНЄ И ЗАНЯТИМ По словох директорки Основней школи у Коцуре Сенки Мученски, зоз хаснованьом ЛЕД жридлох шветлосци достава ше значни предносци. Предносци такого ошвиценя то насампредз кед слово о фотометрийних резултатох, а окрем того, и у трошеню електричней енерґиї и зменшаня трошкох отримованя котри ше зводза на минимум. Додатно, з розвойом нових ґенерацийох ЛЕД ошвиценя, зменшує ше емисия С 02, зоз чим ше значно доприноши очуваню животного стредку, а то вшелїяк єден з главних, як ґлобалних, так и локалних цильох - визначела Мученскова. Окрем ошвиценя, друга значна часц будовательних роботох у школским будинку коцурскей Школи то обновени санитарни просториї, зоз нову керамику и санитариями. Дзекуюци Здруженю особох зоз инвалидитетом Вербасу и Министерству за роботу и социялни питаня, Основна школа „Братство єдинство” у Коцуре достала финансийни средства 3 995 941 динари за реновиранє санитарних ґузлох, уводзенє цеплей води и оспособйованє окремних тоалетох за школярох зоз инвалидитетом, у тоалетох и за дзивчата и за хлапцох. На концу, як заключела директорка Школи Сенка Мученски, цала реконструкция ошвиценя и санитарних просторийох, вкупней вредносци коло 7 милиони динари, допринєше приємнєйшому пребуваню у будинку як школяром, так и просвитним роботнїком занятим у тей школи. О. Р. 11. ФЕБРУАР 2022.

Тих дньох до Ґимназиї „Жарко Зренянин” у Вербаше сцигла информация же Културно-просвитна заєднїца Сербиї принєсла одлуку тей вербаскей ґимназиї додзелїц визначну Вукову награду за 2021. рок, за окремни резултати витворени у творительней роботи на ширеню култури, образованя и науки у Републики Сербиї и на свесербским културним подручю. Вукову награду ше додзелює 58. раз, а святочне урученє припознаня будзе орґанизоване у Предсидательстве Републики Сербиї початком фебруара. Тиж, у Ґимназиї у Вербаше закончене опреманє информатичного кабинету зоз нову рахункарску опрему. Рахункари и провадзаца опрема, проєктори и проєктне платно обезпечени прейг конкурса Министерства правди за додзельованє средствох назбераних по основи одкладаня виновного судзеня, и додзелєни средства у суми од скоро 1,9 милиони динари. По словох директорки Ґимназиї „Жарко Зренянин” Тат'яни Кажич, опремени обидва кабинети информатики, зоз по 15 рахункарами за школярох и єдним рахункаром за професора у кабинету, цо вкупно 32 рахункари. Тиж, концом 2021. року вербаска ґимназия достала од Министерства просвити ище 32 рахункари котри, як гварела директорка Кажич, предвидзени за реализованє ПИСА тестираня за котре тота школа вибрана и будзе участвовац у тим виглєдованю Министерства просвити, а рахункари останю вербаским ґимназиялцом и професором на хаснованє, зоз чим ше злєпша квалитет вкупней настави.

директорка, исновали одредзени проблеми цо ше дотика функционованя гидроинсталацийох концом прешлого року, и у тей хвильки ше одвиваю роботи на ушорйованю тоалетох за школярох, як и комплетни инсталацийни роботи у цалим будинку. - Школа тераз єдно мале будовалїще, ту велька екипа роботнїкох котра вибрана по конкурсу за окончованє комплетних инсталацийних роботох у будинку Ґимназиї. Роботи чечу у предвидзених рокох, почитує ше шицки догварени условия, а остатня фаза у цалей тей роботи будзе и приключованє на городску канализацийну мрежу, а вец ше шицки гимназиялци и професоре враца на наставу до того будинку - визначела на концу директорка вербаскей Ґимназиї Тат'яна Кажич. О. Р.

РУСКЕ СЛОВО 19

АЛЕКСАНДРА ДУДАШ ЗОЗ ШВЕДСКЕЙ ФЕБРУАР 2022. число 2 Ушорела: Мая ЗАЗУЛЯК ГАРДИ

СТУДИРАНЄ ЯК ЗАДОВОЛЬСТВО И ГОБИ

Александра Дудаш у Сербиї закончела мастер студи)' анґлийского язика и даскельо роки робела у фаху у керестурскей Школи. Жадала ше преселїц до Канади, алє ше познєйше заш лєм становела у держави у хторей нїґда анї нє подумала же раз будзе жиц, а то Шведска. Лєгко ше прилагодзела на нови способ живота, нєпреривно усовершує свойо знанє, та ше и после даскелїх факултетох нє планує ту застановиц лександри ше пред скоро дзешец ро­ ками указала нагода пойсц жиц до Шведскей, и гоч тота держава нїґда нє бу­ ла на єй лїстини жаданьох, як гва ри, почув ство ва ла же нє треба препущиц таку нагоду, та пошла перше до нащиви. Так ше єй отворели дзвери же би после рока и пол остала там и жиц. - То було цалком нєплановано. Можем повесц же сом ше швидко прилагодзела на тот штредок и менталитет, понеже думам же сом подобна Шведяном. Нє було ми таке важне такой постац часц дружтва, як може буц да єд ним дру гим при селєнцом. Тераз жиєм у месце Борос. Думам же стереотип же Шведянє жимни и цихи, бо мойо искуство процивне. Но, нє значи же искуство других людзох хтори ше ту приселєли нє цалком иншаке од мойого, у тим, алє и у даєдних других стварох о хторих бешедуєм толкує Александра.

А

Причина була и тота же сом видзела же ту уходзи и пракса, хтора би ми вельо значела. Я пошла як формовани наставнїк, нє требало ме учиц од початку, алє же бим шицко тото цо сом знала могла виражиц по шведски, и то було виволанє. Испити сом вше положела зоз найвисшу оцену и була сом барз за до воль на же во ни за до вольни зо мну. Гоч сом достала одвит же то­ то цо я студирала у Сербиї реципрочне зоз тим цо мастер у Шведскей, розлика же кажди наставнїк у Шведскей ма два предме­ ти, нє лєм єден, та сом знала же кед будзем мац два предмети, будзем мац и лєпши и век ши на годи на йсц и до стац ста єм ну ро боту, та сом одлучела студирац и шведски як други язик. Шведска вельо уклада до того же би мала добрих наставнїкох, важне им же би то було на високим уровню, же би були едуковани и же би ше и далєй сцели едуковац - приповеда Дудашова. Александри на факултету остало ище закончиц ступень зоз хторим годна буц наставнїк шведского як другого язика и на штредньошколским уровню.

УСОВЕРШОВАНЄ НА ДВОХ ФАКУЛТЕТОХ Накадзи закончела шицки уровнї шведского язика хтори потребни же би могла студирац, уписала ше аж на два розлични факултети. - Кед сом ше приселєла ту, нє мала сом лиценцу за наставнїка, та сом студирала педаґоґию же бим дополнєла педаґоґийни предмети. Було чежко и компликоване одредзиц хтори испити мам покладац, хтори ми минус-плус боди, и наисце сом нє ма­ ла моци теди ше зоз тим занїмац, та сом одлучела же будзем студирац шицко.

20 РУСКЕ СЛОВО

11. ФЕБРУАР 2022.

г5и5Уесе@гизке5Іоуо.сот

жаданє ми було же бим у такей єдней школи раз була наставнїк и тераз ше ми тото жаданє и виполнєло. Робела сом и пред тим, паралелно зоз студиями, алє то нє було у фаху, алє як замена у оводох - гвари Александра. ЦАЛОЖИВОТНЕ УЧЕНЄ Наша собешеднїца припознава же дума­ ла же кед раз закончи школу, же ше до нєй нїґда вецей нє враци, а познєйше ю шицки драги водзели праве тамаль. У медзичаше похопела же нє жада же би єй драга за знаньом мала конєц. - Єдна од ключних хвилькох кед ше ми то потвердзело була кед ше ми оцец опитал же чом себе нє найдзем даяки гоби. Шлїдуюци раз кед зме ше чули, гварел ми же похопел же я у ствари мам гоби, а то ученє, студиранє. Перше сом думала же то цошка цо мушим, алє понеже сом видзела же ми то барз добре идзе, можем повесц же оцец мал пра­ УПЛЇВ РУСКОГО во, же то тераз мой гоби, зоз хторим жадам предлужиц и далєй. Без огляду на тото же НА ШВЕДСКИ ЯЗИК ро бим, думам же вше будзем да цо студи У даскелїх роботох на факултету, Алек­ рац. Ту и таки менталитет, єст якаш, най так сандра писала и о руским язику. Кед сом почала ту ходзиц до школи, повем, култура студираня, у смислу же кед дахто закончи факултет, ма фамелию и завше зме ше представяли и вец вше було питанє одкаль приходзиш и хтори язики няти є, то нє значи же вон вецей нє студира. знаш и потераз ше ище нїґда нє случело Бо, велька векшина вец ище студира саможе кед повем же знам по руски, же дахто стойни предмети, понеже ту факултети дазна яки то язик, и то им було цикаве. Швеваю можлївосц же ше нє муши студирац цадянє хторих я познам вше дацо сцу наулу програму, алє лєм, наприклад, єден пред­ чиц и интересую их нєзвичайни ствари. Глєдала сом чи и по шведски єст дацо о мет. Познам особи хтори маю по 800 ЕСПБ Руснацох, та сом нашла же постої єден боди. То ми нєвироянте - наглашує Дудапрофесор на стокхолским универзитету, шова и додава же кед предлужи студиранє, тераз уж покойни, хтори виглєдовал о Ру­ найвироятнєйше то будзе дацо вязане за снацох. Вон ше занїмал зоз националнима анґлийски язик, шведски язик и литературу, меншинами, медзи иншим и зоз Руснацами, а о тим познєйше писала и єдна про­ а тиж так и польо вецейязичносци тото цо фесорка, зоз хтору сом ше и чула по мейжада учиц и далєй. лу. На моїх студийох ше вельо бешедує о У Шведскей за державянох Европскей тим як дахто хто вецейязични учи шведуниї студиї безплатни, а понеже Алексан­ ски як други язик, односно яки уплїв на ньго ма перши язик, лєбо вецей перши дра ма и мадярске державянство, тото пра­ язики. Медзитим, мойо пробованє же бим вило важело и за ню. писала у своїх роботох о руским язику на- Моя мац ма мадярски коренї. Ище пред ишло на бариєру, бо барз мало фаховей тим як сом ше преселєла до Шведскей, пол литератури по руски єст доступней онлайн, рока сом интензивно учела мадярски язик. та сом нє мала жридла, так же сом руски язик споминала лєм у даскелїх роботох Преробело у мнє озда, и як упрекосц, же приповеда Александра о своїм искустве. баш научим и тот язик. Учела сом кажди дзень, алє наисце кажди дзень. А чом кажди - Уж сом закончела за предосновношкол- дзень? З єдней нагоди мой дїдо бешедовал о ски и основношколски уровень и прешлого єдней особи хтора гварела же студира и же року сом почала робиц як наставнїк анґлий- закончи шицко у року прето же ше учи аж и ского и шведского як другого язика. Мойо на Крачун. Мнє то було барз упечатлїве, школяре академци зоз розличних жемох, отворело ми очи же, наисце, чом би чловек хтори пришли до Шведскей, и маю медзи 20 нє учел и на Крачун. Од теди ше вше учим и 50 роки, уча язик од початку. План и про­ и на тото швето, аж и кажди перши януар, грам нє таки детальни як у Сербиї и дава кед нїч инше, вец голєм єдно нове слово, можлївосц наставнїкови же би наставу ве­ або єдно дацо нове - визначує на концу цей сам обдумовал, значи дава и шлєбоду, Александра, чий стил живота вше исц по алє и векшу одвичательносц. Кед сом при- чежшей драги и победзиц саму себе, и прешла и кед я була тота хтора учела язик, то велїм може буц инспирация. ■

Пред даскельома роками Александра отворела свой блоґ (гігаНароггіга^е. жееЬіу.сот), и то на руским язику, хтори ше волал Драга по здравє. Познєйше мала и свою рубрику у часопису МАК, з исту назву. - Тераз нє мам часу за писанє, алє нє заварла сом цалком дзвери. Медзитим, провадзим цо ше случує у нашей заєднїци и кед у даякей статистики видзице же дахто зоз Шведскей кажди дзень отвера Рускословски сайт, знайце же то я з ошмихом гвари вона.

11. ФЕБРУАР 2022.

РУСКЕ СЛОВО 21

БЛОҐ ПО РУСКИ

ЛЮДЗЕ, РОКИ, ЖИВОТ І

НАША ГОСЦИНСКА: МАЛА ШЕСТРА МАРТИНА ЗОЗ РУСКОГО КЕРЕСТУРА

ТУ ШЕ ЧУВСТВУЄ ЯК ДОМА Пише: Мария АФИЧ

Прешлей єшенї почало путованє малого образу першей икони Мариї Водицовей по наших парохийох. Мали образ намальовала Исусова мала шестра Мартина, хтора ма и мено Анєс, зоз Руского Керестура. То нагода же бизме ю представели и нашим читачом естра Мартина Анєс у керестурским манастире Малих шестрох жиє уж вецей як 39 роки и валалчанє ю тримаю як свою, блїзку, милу, нашмеяну, вше готову прияц каждого хто лєм отвори їх капурку, дзе до влонї жили вєд но зоз сто роч ну ш. Кристину. Чи то млади, чи стари особи у рижних потребох, або зоз марґинох дружтва, пут нї ки и пре ходнїки, там кажде найдзе цепле сло во, пора ду, ноц нїк и почувствує ше при лапени.

Ш

РУШЕЛА З РОДНЕЙ ФРАНЦУЗКЕЙ Народзела сом ше у малим валалє, Шампаню, у Французкей 1951. року. Було нас шесцеро дзеци, оцец бул тарґовец зоз древом, а коло нас бул огромни храстови лєс и пажици, та зме ше як дзеци там бавели и ужи­ вали у велькей шлєбоди. Оцец и мац були глїбоки християнє, вельо ше модлєли, а и ми зоз нїма. Родичи були барз активни у тедишнїм церковним руху Католїцка акКед шестра Мартина була у Япону ция, и сиґурна сом же сом прейґ нїх прияла мою вельку виру - приповеда нам ш. Марти на. До зна ва ме же єй ни на, оцо ва шестра, була мала шестра у Кореї, дзе жиє и нєшка. Вона малей Мар­ тини тиж була добри приклад. пу то ва ло, алє да кеди нас нащивели У Риме на пришаги, при Папови Павлови VI мали шестри зоз

22 РУСКЕ СЛОВО

Кореї. Мала сом 10 ро ки кед ота ма ль до мо єй ба би при шла єд на ма ла ше стра и те ди зме пер ши раз вид зе ли да ко го зоз Азиї, а потим и зоз Япону, Африки... Теди ше у мої м шерцу уж усад зе ла дум ка, же сцем и я буц така як и вони. Були красни, добри, нашмеяни, иншаки, нє знали барз наш язик, було дакеди и шмишно. Алє тота ин тер на ци о нал носц доме була ми барз ин те ре сан та, при ца гуюца и то остало у мнє. Родичи и наш дом були вше отворени, госцолюбиви и часто зме мали госцох, а ми, дзеци, учели ше отвориц шерцо шицким людзом нє ви ключу ю ци нї ко го - шведочи ше стра. После студийох робела два роки у шко­ ли, а понеже у шерцу вше мала барз вель­ ку любов ґу Исусови, на концу ище студира ла и те оло ґ ию. БЕЗИНТЕРЕСНА ЛЮБОВ На питанє як єй було вибрац духовне поволанє хторе на перши попатрунок вимага вельку жертву, одвитує: Правда же ше треба одлучиц за тот крочай, тре ба зоха биц фа ме лию, свой штредок, оцо вщ ину, бе ше ду, оби чаї, мен талитет, шицко тото цо любиш и за цо ши вязана, а пре єдну особу т. є. Исуса и його Еван ге лию. Барз на мнє уплї во ва ла и кнїжка о Шарлови де Фукови, хтори у мо­ їм жи во це мал барз вель ке значе нє.ше Вон Теди ридко зоз своїм монашеским животом шведочел єден нови способ похопйованя вирского жи вота и хри сти ян скей ду хов но сци, а 11. ФЕБРУАР 2022.

УисІ2е@ги5ке5Іоуо.сот

так, же би одвитовал на вимоги нового ХХ вику, кеди жил. Монахи ше намагали жиц интернационалносц и у єдинстве медзи людзми, примац каждого чловека без розлики, а особено тих на марґинох дружтва. Кед постала шестра, рок була у Риме, а вец до новицияту на формацию пошла до Япону. Там ю чекала велька пременка и цалком нови швет, велька школа, дзе як мале дзецко нїч нє знала. - Нам барз важне прилапйовац других, таки яки су. У Япону зме вєдно жили: три шестри з Япону, три з Кореї, єдна з Нємецкей и я з Французкей. То пре шведоченє же можеме жиц вєдно, гоч Япон и Корея були дараз вельки нєприятелє, исто як и Французка и Нємецка. Робели зме у фа­ брики, и там сом була три роки. ЦАГАЛО Ю ДО МАРКСИСТИЧНИХ ЖЕМОХ Драга ш. Мартину далєй одведла до Австриї, бо у сво­ їм шерцу вше мала жаданє жиц у тих жемох дзе вира бу­ ла забранєна. У Австриї була гранїца зоз тим шветом, и там була седем роки, робела на єдней фарми, и з часу на час путовали до околних жемох. Отамаль пошла до Ри­ му закончиц теолоґию, а вец на два мешаци одходзи до пустинї, цо обовязне искуство пред даваньом вичних обитох, т. є. пришаги. - Там под гвиздовим нєбом похопиш яка ши барз мала, нїч, и кед ци Бог нє помага, нє мож прежиц. То ми була велька школа, жиц под шатрами як номади, у Африки у Сахари, дзе барз чежки условия - гвари шестра Мартина. Вични обити дала у базилики св. Петра у Риме, вєдно було 11 шестри з 9 народох, а була и їх снователька ш. Мадлен и други. - Вше сом думала же нє найбиднєйши тот чловек цо нє ма пенєжи, алє тот цо нє ма Бога. Цагало ме там жиц мою виру, нє прето же бим их обрацела, алє же бим любела Исуса там дзе го нє припознаваю. Прето ме з Риму послали до Югославиї, и такой до Керестура. То було 1983. року, и то за мнє було подобне искуство як и у

Шестра Мартина, широке шерцо ґу каждому

11. ФЕБРУАР 2022.

Икона хтору намальовала, представена у Дюрдьове

БЕШЕДУЄ И ЧИТА ПО РУСКИ - Я не пришла ту правиц кариеру, але стретнуц людзох, витвориц приятельства и то сом ту нашла. Барз ту любим жиц и тото же мам контакт зоз при­ роду, любим робиц у загради, любим квеце, овоци... Я ше не видзим у варошу, але за мне ту живот, як ма­ ли рай - гвари вона. Научела сом по руски и през на­ шо „Руске слово”, и „Дзвони”. И цешим ше же мож мац и кнїжку по руски, а барз ме интересуе история - гвари вона. За шицки роки не було тей „Ружи”, и шицки други културни програми, а же би их и ш. Мартина не нащивела. - Найвекши комплимент ми кед людзе поведза же сом ваша, и тераз кед сом винчовала Дзень Руснацох, наймилше ми було кед и вони мне винчовали же то и мой дзень. Наисце бим барз любела буц и Рускиня, гоч ше не одрекам свойого идентитету, праве прето же ви мали народ, але драгоцини, и то феномен же сце ше ту тельо отримали - заключуе ш. Мартина. Япону. Нїч сом нє знала, анї язик, анї обряд, шицко було початок. Алє паметам и нєшка, кед сом путовала з Беоґраду, уж пред самим Керестуром, нараз у автобусу загра­ ла писня по французки, барз красна. Гоч коло мнє були нови людзе и нови язик, то ми було як привит - здогадує ше шестра и предлужує. - Накадзи сом ту пришла такой сом ше почувствовала як дома и такой сом любела ту буц. Ту ми шицко барз одвитовало, и у Керестуре сом одкрила велї свойо таланти. Нє знала сом же можем пейц роки робиц и на полю на наднїци, вец у старецким доме у Кули дзе сом робела як пораячка, и зоз старима, а стретла сом и дру­ ги народи, цо за мнє було барз фине искуство - гвари шестра Мартина. У Керестуре, на спонуканє їх сновательки ш. Мадлени, почала и икони мальовац, бо требало на иконостас до каплїци у їх манастире. Гоч є ту цалком самоука, а учела з кнїжкох, од єдней шестри и од о. М. Холошняя, шестра розвила крашнє тот свой талант. З нїм ше и нє­ шка служи - и кед ше у парохиї обнавя числени крижи, и у Водици, и вшадзи дзе треба.^

РУСКЕ СЛОВО 23

ЛЮДЗЕ, РОКИ, ЖИВОТ ШТЕРАЦЕЦ РОКИ ОДДЗЕЛЄНЯ ЗА РУСИНИСТИКУ НА ФИЛОЗОФСКИМ ФАКУЛТЕТУ У НОВИМ САДЗЕ (8)

ЗАВАРТА ВЕРТИКАЛА ОБРАЗОВАНЯ ПО РУСКИ Пише: Славица ФЕЙСА

Кажда рочнїца то и нагода здогаднуц ше на прейдзену драгу од самих початкох, та по нєшка. У тим случаю то розвойна драга нашей рускей Катедри. Же вона нє була лєгка и єдноставна, потвердзую тоти цо на нєй робя и робели. Нєшка младши ґенерациї пребераю тото цо пред штирома децениями розпочали їх старши колеґове, професоре, а єдна з нїх и Ана Римар Симунович

очнїци значни и прето же нєшкайшим студентом и младим професором оможлївюю спатриц кеди, як и прецо зробене тото цо нєшка маю на розполаганю. Стар­ шим професором будзе значиц же вредную їх роботу, успихи и намаганя же би РОБОТА У НАУКИ ше науку унапредзело. А у науки ше пренашла и млада Ана Римар Симунович, нє­ Участвовала сом на шка асистент на Оддзелєню за русинистишицких пейцох руских ку на Филозофским факултету у Новим наукових конференцийох Садзе, нєодлуга и доктор наукох, хтора ше за студентох, младих науковцох и фаховцох, на основни студиї уписала 2010. року. а на першей, хтора - Интересовали ме шицки предмети, як з отримана 2 0 1 2 .року язика, историї, зоз психолоґиї и педаґоґиї, сом була на другим року славянски язики и странски язик, алє од по­ студийох. Мушим чатку сом почувствовала окремну прихильповесц же идея за носц ґу предметом з литератури. Думам же отримованє таких то препознал и проф. др Юлиян Тамаш хто­ конференцийох барз ри вше бул порихтани одвитовац на шицки добра, бо то нагода за студентох же би видзели мойо питаня - почина Ана о перших крочаяк випатра цали процес йох на рускей Катедри, студийох и упису на наставаня єдней мастер. Було то 2014. року кед достала и науковей роботи, достаНаграду за найлєпшого студента Филозофваю представу о тим ского факултету, а на штвартим року и стикельо тот процес тирва, пендию Доситея, Фонду за млади таланти же то нє мож зробиц за Републики Сербиї. И стипендия Националтидзень-два, алє же тот ного совиту Руснацох була єй источашнє и процес дараз тирва и вецей мешаци, а маю припознанє и потримовка од професорох, нагоду пробовац хтори були ище векши мотив за дальше представиц резултати усовершованє. свойого виглєдованя и - На мастер студийох сом ше унапрямевидзиц свою роботу ла на предмети з литератури. И нєшка паобявену у науковим метам дзень кед сом мала консултациї при зборнїку. То барз важне менторови, проф. Тамашови, на хторих младим хтори зме ше порадзели же у мастер роботи будроздумую крочиц до швета науки. Окрем на зем виучовац литературу Михайла Ковача, тих, участвовала сом нє знаюци же дїло того писателя ище вена медзинародних льо роки потим будзем виучовац. Проф. наукових конференцийТамаш ми уж на мастер студийох предлоох у України, Словацкей жел же бим ше уписала на докторски стуи Сербиї, а обявела сом диї и тото сом и зробела, гоч то нє була вецей як 20 роботи у лєгка одлука, бо то значело же треба учиц наукових часописох и ище найменєй пейц-шейсц роки. Положезборнїкох з конференцийох ла сом петнац испити на докторских сту­ - гвари Ана Римар дийох, а предо мну ище придаванє дисерСимунович. тациї до формалней процедури хтора може

Р

24 РУСКЕ СЛОВО

мср Ана Римар Симунович

тирвац и до шейсц мешаци - гвари Римарова Симуновичова, хтора после упису такой почала тримац вежби зоз предметох з литератури. Припознава же нє було лєгко, требало єй вельо часу порихтац годзини за студентох, та памета и велї нєпреспани но ци. ВЕЛЬКИ ТРУД, АЛЄ И МОТИВАЦИЯ - Студенти на мастер, або на дохторских студийох можу буц вибрани за демонстраторох, цо значи же тримаю вежби студен­ том на основних студийох. Но, я мала щесца же сом достала стипендию хтору Министерство просвити, науки и технолоґийного розвою Републики Сербиї додзелює студентом на першим року докторских студийох, так же сом тоту сти пен дию доживйовала як плацу. Мож ю доставац штири роки под условийом же студент нє обнавя рок и же ма просек понад 9. Мушим припознац же ми то була велька мотивация 11. ФЕБРУАР 2022.

УисІ2е@ги5ке5Іоуо.сот

за дальше усовершованє, бо ми стипендия помогла у виплацованю школарини за докторски студиї, а познєйше сом ше дзекуюци стипендиї могла и осамостоїц - гвари вона. Як стипендиста такой була розпоредзена на єден з наукових проєктох на Филозофским факултету, мушела поряднє обявйовац науково роботи у рамикох того проєкта, и гвари же то барз добра нагода же би докторанди видзели як наисце випатра робота професорох на факултету, хтора окрем ро­ боти зоз студентами, подрозумює и роботу у науки. Академского 2019/20. року почала и урядово робиц, як асистент за узшу нау­ кову обласц Русинистика. По теди уж три­ мала вежби зоз шицких осем предметох з литератури за хтори є и нєшка задлужена. - Тото искуство ми було барз значне и видзела сом же ше виплацело дараз лєм єдну годзину рихтац по даскельо днї або аж и тидзень, бо тераз шицко идзе вельо лєгчейше. Тераз тримам вежби з теориї литератури, рускей усней литератури, литератури за дзеци, рускей поезиї, прози, драми, критики и науки о литератури, як и з українскей литера­ тури. Велька мотивация за роботу зоз студентами праве студенти. Кед су заинтересовани, кед пречитаю шицко цо им задам, кед ше маю цо опитац, вец мам ище векшу дзеку рихтац идуцу годзину. Ана Римар Симунович мастеровала на тему Уплїв українских писательох на Михайла Ковача, видзела же ту єст ище вельо простору за виглєдованє, та у поради з ментором, проф. Тамашом, одлучела же єй дисертация будзе преширене виглєдованє на тоту тему. Медзитим, кед професор мушел пойсц до пензиї, Ана мушела пременїц ментора. - Достала сом нову менторку, проф. др Людмилу По­ пович зоз Филолоґийного факултету у Беоґрадзе. З но­ вим ментором пришла и пременка методолоґиї виглєдованя, цо вимагало читанє велїх кнїжкох и упознаванє з роботами визначних українистох, славистох, як и з робо­ тами структуралистох и науковцох з обласци психолоґиї, хтори ми по теди нє були познати. Тераз видзим же то

було барз добре ришенє, бо ше у дисертациї вшелїяк операм на резултати виглєдованя хторе о Ковачовим дїлу дал проф. Тамаш, а дзекуюци напрямком хтори ми да­ ва проф. Попович, преширюєм методолоґийни рамик свойого виглєдованя. Мой докторат у закончуюцей фази, у тей хвильки ше зоз менторку радзим коло остатнїх виправкох и дополнєнь ох хтори тре ба унєсц. НОВИ ПРОГРАМИ И НОВЕ ВИВОЛАНЄ - Кед сом ше уписала на перши рок, думам же нас бу­ ло шесцеро, а до конца остали лєм ми, тройо. Тераз єст менєй студентох, а така ситуация и на велїх других напрямох у обласци дружтвених и гуманистичних наукох, лєм же нашо оддзелєнє мале, та тото баржей обачиц. Александар Мудри, Анамария Рамач Фурман и я рихтали зоз студентами програми за конєц школского рока, або за означованє одредзених датумох, алє одкеди коро­ на, шицко тото вецей нє мож отримовац на таки способ, алє ше их, як и наставу, муши отримовац онлайн. Думам же таки програми барз важни, бо студенти ище баржей можу чувствовац нашу потримовку. Оддзелєнє за русинистику ма и свой бок на Фе йс буку - Ру си ни сти ка, та ше и на таки способ намагаме свою роботу приблїжиц ґу младим, алє и ширшей заєднїци - гвари наша собешеднїца хтора трима же капиталне дїло за виучованє рускей литератури вшелїяк ,,История рускей литерату­ ри” академика Юлияна Тамаша, а значне доприношенє у обласци ру­ скей усней литератури дал Стеван Константинович. На питанє цо зме достали зоз Катедру, гвари же з ню заварта вертикала образованя на руским язику, зоз чим оможлївене школованє наставнїкох руского язика, алє и гевтих хтори робя у руских медийох и других руских институцийох. ■ (Предлужи ше)

РУСКЕ СЛОВО 25

ДУХОВНИ ЖИВОТ ^

ш

ЗОЗ ПАРОХИЇ У ШИДЗЕ

ЗВИТ О АКТИВНОСЦОХ Ище на швето Обрезанє Исуса Христа и святого Василия Велького, Богослуженє була нагода и же би о. Режак вирним поднєсол звит о активносцох парохиялней заєднїци у прешлим року, як и яки бул стан у церков­ них кнїжкох, односно матрикулох. Паноцец Режак визначел же у прешлим року єдна малженска пара повинчана, а було и два кресценя. Покресцене єдно єднорочне дзецко и особа од 18 роки. Тиж у прешлим року було и 13 поховани особи. Рок за нами оценєл як чежки рок, насампредз пре познату пандемию вируса корона кед призначени и менєй активносци. Без огляду на почежкосци, вирни назберали пенєж за помоц тих цо настрадали у трешеню жеми на Баниї у Републики Горватскей, а пенєжна помоц послата и загро-

женим од вилївох у Нємецкей. Робело ше и на ушореню будинку Лєтней владическей резиденциї. Пременєти главни уходни дзевери до будинку, а окрем вонкашнїх дзверох до загради, шицки дзвери и облаки нови.

Опрез церкви положени бехатон коцки, як и два лавки за шедзенє од хторих єдну подаровал парохиян, а друга заплацена зоз церковних пенєжох. - У прешлим року три нови жени ше придружели ґу Старшим шестром у пораєню, т. є. ушореню и прикрашованю церкви и у тей хвильки єст штири ґрупи женох хтори ше о тим стараю. Вирни подаровали и ризи з провадзацу опрему, як и облєчиво за олтар и места хтори ше у церкви на тот способ прикрашує. Отримани и Духовни вежби за

З МАТРИКУЛОХ У БЕРКАСОВЕ И БИКИЧУ По словох пароха о. Владимира Еделинския Миколки, у Парохиї у Беркасове у прешлим року нє було винчаних и кресцених, а два особи поховани. Цо ше дотика Филияли у Бикичу, тиж нє було винчаних анї кресцених, а штири особи поховани. У нашей церкви у Бачинцох парох о. Дарко Рац сообщел же у прешлим року нє було повинчаних и крес­ цених, а пейц особи поховани. Бачинска парохия ма 52 обисца и 115 вирних грекокатолїкох.

священїкох зоз нашого владичества, а нащивели нас и представнїки Каритасу зоз Италиї. Тиж зме отримали и стретнуце паноцох Сримского деканату - гварел о. Режак и додал же торжествено у прешлим року преславени Крачун, Велька ноц и Кирбай, а при коцну рока отримана и схадзка вирних на тему Синодалного ходу. На концу о. Михайло Режак заключел же ше можебуц могло и вецей зробиц, алє маюци у оглядзе яки були обставини, вон гвари же є задовольни. Вл. Дї.

У РУСКИМ КЕРЕСТУРЕ

ВИРОНАУКА ЗА ПЕРШОПРИЧАШНЇКОХ У парохиї св. оца Миколая у Руским Керестуре, прешлєй нєдзелї, 6. фебруара, почала виронаука за будуцих першопричашнїкох, школярох другей класи основней школи. Виронаука надалєй будзе каждей нєдзелї на 10,30 годзин у просторийох Каритасу, а водзиц ю будзе ш. Михаїла Воротняк. Порада о початку виронауки отримана тидзень пред тим зоз родичами першопричашнїкох, хтори уписали свойо дзецко пририхтовац ше за тоти св. Тайни. На родительскей схадзки були присутни и парох о. Владислав Варґа и капелан о. Михайло Шанта, хтори потримую родичох у тей важней духовней події.

26 РУСКЕ СЛОВО

- Дзеци такой достаню и молитвенїки, а велька привилеґия же молитви маю и на мацеринским язику, тиж и Службу Божу, и то вельо значи - толкує ш. Михаїла и предлужує же ше буду намагац злєпшац условия за виронауку, и у церкви, нє лєм у виронаучней сали.

Як плановане, после виронауки шко­ ляре пойду на Службу Божу на 11,30 годзин, вєдно зоз своїма родичами. - Барз важне же би родичи тим дзецом були добри приклад, бо кед ше родитель прежегна, прежегна ше и дзецко. Ґу тому, у духовним смислу тиж вельке кед ше фамелия вєдно збера коло литурґиї, т. є. на Служби Божей у церкви заключує ш. Михаїла. На дзецинскей Служби однєдавна активни и швичкаре котри служа коло олтара, а сходза ше у нєдавно основаним Дружтве св. Миколая, дзе их водзи ш. Авґустина и богослов Ярослав Варґа. М. А. 11. ФЕБРУАР 2022.

сІиИоупі@ги5ке5Іоуо.сот

ПАРОХИЙНИ КАРИТАС У РУСКИМ КЕРЕСТУРЕ

ОБНОВЕНА И НОВА ГУМАНИТАРНА АКЦИЯ Вецейрочна гуманитарна акция „Каритасова кошарка” збераня намирнїцох за людзох у потреби парохийного Каритасу св. оца Миколая зоз Руского Керестура, у сотруднїцтве з керестурскима предавальнями мишаней роби, тих дньох преширена на ище даскельо предавальнї. Нєдавно иницирована и акция наволана „Цепла жима” у хторей мож даровац огриву и домашнї намирнїци. Акция дарованя намирнїцох и средствох за гиґиєну порушана ище початком 2019. року, тирва през цали рок, и указала же керестурски жителє дзечнє подаровали дацо з то­ го цо купели, спочатку у двох, а вец у єдней керестурскей предавальнї у самоуслуги „Фреш” на месце дакедишнєй „Юарбисовей”, на Вельким шоре. Тих дньох до акциї ше уключели ище и предавальнї, „Лав” на Русинскей улїци, при Ловарским доме и друга спрам Крущичу, потим дутян „Сашка 2” у улїци Владимира Гнатюка, як и СТР „ТрендБи” у улї­ ци ЮНА т. є. на Збегньове. У тих дутянох ше находза окремни кошар-

ки зоз лоґом Каритасу и на нїх випи­ дзе до обисцох дзе наисце потребне, сане же то за людзох у потреби. и то вельке дїло милосердия - наглаВолонтере Каритасу на чолє з шує Каритасова координаторка Соня наших парохом о. Варґом барз по- Алексич. дзековни шицким Керестурцом котНєдавно парохийни Каритас инири до тих кошаркох нєпреривно и цировал и акцию наволану „Цепла щиро дарую. Най знаю же тото пой - жима” у хторей вирни, а и шицки други гумани валалчанє можу даровац огриву и поживу котру мож найсц у домашнїм шпайзу. Шицки цо жадаю участвовац у тей акциї и помогнуц, намирнїци и огрива муша буц виключно у мехох, бо иншак нє мож лаґеровац/розношиц, а мож принєсц кажди вовторок и пияток од 20 г. до просторийох Каритасу, або на парохию. Хто жада, акцию може потримац и з пенєжним прилогом. Каритас акцию „Цепла жима” орґанизує з євангелским мотом ,,Бо цо сце зробели єдному з тих наймен­ ших, мнє сце зробели” (Мт 25,45) потолковала координаторка. Подобни акциї орґанизовани з часу на час у найдлугших жимских мешацох, а тераз су преширени и буду тирвац цали рок. М. А.

У КОЦУРЕ

У РУСКИМ КЕРЕСТУРЕ

МОЛИТВА ЛУРДЕСКЕЙ МАРИЇ

З А К О Н Ч Е Н А А К Ц И Я „Д О Б Р Е З А Д О Б Р О ”

У грекокатолїцкей церкви Успения пресвятей Богородици у Коцуре того тижня, 10. фебруара, закончена побожносц модлєня Лурдескей дзевятнїци котру ше числени парохиянє модля каждого року. Вирни у коцурскей парохиї ше и предходни роки през дзевец днї модлєли пацерки и молебен у церковней сали. Лурдеску дзевятнїцу ше модлї пред нєзаповеданим шветом Лурдескей Мариї котре пада 11. фебруара. Тоти днї молитви и побожносци нагода же би ше парохиянє здогадли на дзень кед ше у Лурду Бернадети указала Мария. Пияток, 11. фебруара, у раншей Служби Божей була и преслава Лурдескей Мариї. По законченю Лурдескей дзевятнїци, Вечарши Служби Божо у грекокатолїцкей церкви у Коцуре ше ознова будзе служиц на 18 годзин. О. Р. 11. ФЕБРУАР 2022.

Зоз благодарну Службу Божу за шицких учашнїкох акциї „Добре за добро” у януаре закончена тота акция. Центер „Йосафата” ище пред двома мешацами у децембре, бул активни, а дзеци з Керестура вредно робели же би закончели проект зоз котрим жадали помогнуц чежко хорим дзецом. У Центру правели прикраски, виши­ вали ґомбулї зоз перлочками, а направене потим предали на Крачунским вашаре. Зоз тим проєктом назберани пенєж котри подзелєни на два часци и подаровани двом фамелийом у котрих єст хори дзеци и потребна им финансийна помоц. Упечатки дзецох окремни, похопели же тот проєкт важни за дїло служеня, и пачело ше им же на таки способ помагаю, же су як предлужена Божа рука зоз котру Бог роби добре. Мали и нови идеї, та пожадали участовавац у новей акциї у котрей би правели и предавали дробни колачи, вєдно зоз ш. Авґустину, волонтерками у Центру и з родичами. Ол. Ж.

РУСКЕ СЛОВО 27

іггїогтаІог@ ги5ке5Іоуо.сот ОСТАТНЇ ПОЗДРАВ Дня 4. фебруара несподзивано нас занавше зохабел наш мили оцец и дїдо

ОСТАТНЇ ПОЗДРАВ Наймилшому дїдови

ЙОВО ЖЕҐАРАЦ

Мой тату! Нїґда ци не було чежко буц ту кед ши ми бул потребни. Не було важне яка хвиля, кельо годзин, хтори дзень, вше ши бул ту. Научел ши ме жиц од своей роботи. Най не завишим од других. Знам же дзешка стоїш з боку, и чуваш нас шицких цо це любиме и почитуєме. Занавше останеш у наших шерцох и будзеш през нас жиц. Твой син Кичо, невеста Дея и унука Кика

Рано, 7 годзин. Чуєм мили глас: „Дідова”. То мой дїдо. Пришол ище було цма, кед мама и тато пошли на роботу. Пришол ме пребудзиц и одвесц до школи. Помогнул ми облечиц ше, зачесац, вжал ташку, положел до авта, а я ше му питам, чи можем напредок шеднуц, гоч бим не шмела. Вше ме пущел. Кед сом внедзелю пришла до тебе и баби вше ши ше зо мну бавел, чи домини, чи мацурки, чи зме складали пузли. Будзем ше вредно учиц, слухац тату и маму, як цо вони тебе слухали. И будзем з поцешеньом ношиц твойо презвиско. Занавше останем твоя „дїдова”. Твоя унука Кика

ОСТАТНЇ ПОЗДРАВ Дня 4. фебруара несподзивано нас занавше зохабел наш мили оцец, супруг и дїдо

ОСТАТНЇ ПОЗДРАВ Дня 4. фебруара несподзивано нас занавше зохабел наш мили оцец и дїдо

ЙОВО ЖЕҐАРАЦ (1949-2022) з Руского Керестура

ЙОВО ЖЕҐАРАЦ (1949-2022) з Руского Керестура

ЙОВО ЖЕҐАРАЦ (1949-2022) з Руского Керестура

У доме нашим цихосц. У шерцу и души боль. Дзе ґод попатриме, шицко здогадуе на тебе. Чом ши нам нїч не гварел за твой боль у шерцу? Слова поцешеня нет. Барз нам хибиш, и вше хибиц будзеш. Навики споминац це будземе. Зоз твоїма ділами будзеш вше зоз нами. Твою доброту нїґда не забудземе. Вше це у шерцу ношиц будземе. Супруга Ирина, зоз любову твойо наймилши Спочивай у мире Божим!

Дзекуем ци же ши ми бул оцец. Дзекуем ци за несебичну любов. Дзекуем ци за шицки сурово-реални розгварки, хтори лем ти знал вигвариц на найнїжнейши способ. Дзекуем ци же ши вше мал кеди за нас. Дзекуем ци же ши мал розуменя за кажди мой недозрети момент. Тату, тих „дзекуем” ест ище милион у моей души. Лем ци обецуем же ми штверо будземе добре, найлепше. Будзеш ше цешиц у нас. Будзем це занавше ношиц у себе, бо то ти. Путуй зоз ангелами, мой добри тату. Твоя дзивка Кристина, жец Раде и унуки Анастасия и Неманя

28 РУСКЕ СЛОВО

11. ФЕБРУАР 2022.

іггїогтаІог@ ги5ке5Іоуо.сот ОСТАТНЇ ПОЗДРАВ Наймилшому дїдови

ЙОВО ЖЕҐАРАЦ Кажди нови крочай цо направим и кажду животну пузлу цо зложим, ти дїду занавше будзеш у моїм шерцу. Ти ми указал же бим була сцерпезлїва, и нїґда не одустала од того цо сцем у живоце. Дзекуєм ци же ши нас любел безконєчно, и же ши вше бул ту за нас. Діду, спочивай у мире Божим. Люби це твоя Аница ОСТАТНІ ПОЗДРАВ Моей милей шестри

МАРИЯ ДЖУНЯ (1937-2022) з Вербасу У красних памяткох и молитвох нам оставаш. Шестра Амала Рацова зоз дзецми Спочивай у мире Божим! ОСТАТНІ ПОЗДРАВ Нашей милей кресней куми

МАРИЯ ДЖУНЯ (1937-2022) з Вербасу З почитованьом и подзековносцу буду вас паметац Виславсково, Ковачевичово и Нярадийово зоз Руского Керестура Вичная памят!

11. ФЕБРУАР 2022.

ОСТАТНЇ ПОЗДРАВ Наймилшому дїдови

ЙОВО ЖЕҐАРАЦ Вше ши ми ше питал чи сом „дедино”, а я у франти одвитовал же я Неманя. Але сцем най знаш же я занавше останем „дедино”. Дзекуем ци же ши ми указал най будзем упарти, моцни и чесни. Дзекуем за шицко цо ши поробел за нас. Ти ми занавше останеш у шерцу. Любим це діду! Спочивай у мире Божим! Люби це твой Неманя ОСТАТНІ ПОЗДРАВ Дня 31. януара 2022. року, занавше нас зохабел наш супруг, оцец, швекор и д'що

РАФАИЛ РУСКОВСКИ (1961-2022) з Коцура Памятку на ньго, зоз любову буду чувац супруга Снежана, дзивки Оля зоз Срдяном, Ивана зоз Далибором, син Иґор зоз Йовану и унукове Йован и Петар Най це ангели чуваю! ОСТАТНІ ПОЗДРАВ Дня 31. януара 2022. року, престало дуркац шерцо нашого шовґра и жеца

СМУТНЕ ЗДОГАДОВАНЄ Дня 14. фебруара наполнюю ше 2 роки як вецей не з нами наша мац и баба

РАФАИЛ РУСКОВСКИ (1961-2022) з Коцура Ожалосцени: шовґор Мирослав зоз дзецми и швекра Серафина Зубич Спочивай у мире Божим!

ЛЕОНА САБАДОШ народзена Балоґ (1948-2020) з Руского Керестура Красни памятки на ню чуваю син Желько зоз супругу Терезку и унук Матей Спочивайце у мире Божим!

РУСКЕ СЛОВО 29

іггїогтаІог@ ги5ке5Іоуо.сот ОСТАТНЇ ПОЗДРАВ Дня 1. фебруара 2022. року умарла моя мила мац и швекра

СМУТНЕ ЗДОГАДОВАНЄ Дня 11. фебруара наполнюю ше 6 мешаци як нє з нами наша мац, супруга и баба

ЗЛАТА ТАКАЧ народзена Киш (1940-2022) Твою любов и доброту нїґда нє забудземе. Занавше ожалосцени єй син Славко зоз супругу Снежану Вична єй памят! СМУТНЕ ЗДОГАДОВАНЄ Дня 18. фебруара наполня ше 40 днї вичного болю як ше до вичносци преселєла наша мила мац и баба

ОЛЕНА ПАЛАНЧАІ народзена Бучко (1963-2021) з Руского Керестура

КСЕНИЯ РОМАН народзена Орос (1949-2022) з Руского Керестура З вельку любову и почитованьом памятку на ню чуваю єй наймилши. Спочивай у мире царства нєбесного...

Навики у своїх думкох и памяткох буду ю чувац: су пруг Янко, син Желько, дзивка Ванеса зоз супругом Жельком и унуки Кяра, Хана и Зара Будинсково Спочивай у мире Божим!

СМУТНЕ ЗДОГАДОВАНЄ Того року наполня ше 22 роки як Дня 8. фебруара наполнєли ше 40 днї вецей нє з нами наш оцец, дїдо и брат якнасзохабеланашамац, бабаи шестра

СМУТНЕ ЗДОГАДОВАНЄ Дня 15. фебруара 2022. року наполнї ше єден смутни рок як нас занавше нєсподзивано напущел наш мили супруг, оцец и дїдо

ИРИНЕИ НАДЬ (1950-2000)

МАРИЯ НАДЬ народзена Орос (1956-2021)

ЮЛИЯН ПАПУҐА (1954-2021) з Коцура

з Руского Керестура З любову и почитованьом памятки на нїх чува син Дадо Надь, дзивчата Оля Виславски, Таня Няради и Мая Медєши зоз фамелиями, шестра Ксения Пап зоз Андрейом и брат Юлиян Надь Спочивайце у мире Божим!

Памятку на тебе, твою любов и доброту, будземе чувац у наших шерцох. Супруга Мария, син Юлиян, нєвеста Моника и унука Валентина Спочивай у мире Божим!

СМУТНЕ ЗДОГАДОВАНЄ Дня 9. фебруара наполнєли ше 20 роки як на свою остатню драгу пошол наш мили супруг, оцец и дїдо

СМУТНЕ ЗДОГАДОВАНЄ Дня 26. марца 2022. року наполня ше 5 роки як нас занавше зохабела наша мила мац и баба

СИМА ПАП (1956-2002) Пошол ши на драгу зоз хторей нєт врацаня. Днї преходза, а жалосц и смуток оставаю навики. Памятку занавше буду чувац супруга Живка, син Александар зоз фамелию и дзивка Вера зоз фамелию Спочивай у мире Божим!

30 РУСКЕ СЛОВО

Дня 29. януара 2022. року нєсподзивано нас занавше зохабела наша мила шестра

Дня 9. априла 2022. року наполня ше 10 роки як нас занавше зохабел наш мили оцец и дїдо

МАРИЯ БУДИНСКИ народзена Сопка (1952-2022)

ЕУФЕМИЯ СОПКА ИОВҐЕН СОПКА народзена Русковски (1926-2012) (1930-2017) з Руского Керестура З любову и почитованьом памятку на вас навики буду чувац браца и синове, Владо и Ґено зоз фамелиями Спочивайце у мире Божим!

11. ФЕБРУАР 2022.

іггїогтаІог@ ги5ке5Іоуо.сот НА ЗДОГАДОВАНЄ Дня 8. фебруара 2019. року, кед слунко зашло и гвизди и мешачок ошвицели небо, пошол на вичну драгу наш мили оцец, швекор и дїдо

СМУТНЕ ЗДОГАДОВАНЄ Дня 10. фебруара наполнели ше три роки як нас зохабела моя мила мац и любена швекра

ВАСИЛИЄ ВАСА ИВАНОВ (17. II 1927 - 8. II 2019) з Ґосподїнцох ЄЛЕНА БЕСЕРМИНІ народзена Шимко (2019-2022) з Руского Керестура

Теди кед зме ше рихтали з тобу преславиц твой 92. родзени дзень ти нас напущел одходзаци на далеку драгу од того швета най без нас у вичносци зоз своїма милима котри уж упокоени то преславиш. И кед ши тераз не з нами ми будземе чувац красни памятки на тебе яки ши бул добри, вредни и побожни чловек. Занавше ожалосцени твойо наймилши: син Мирослав, дзивка Оля Мудрова з Дюрдьова зоз супругом Мирославом и унукове Марко, Иван и Василие Вичная памят!

Наздавам ше же твоя благосц и доброта заслужели часточку небесней загради, и же там твоя мила душа, у мире Божим ... одпочива. З надїю до конечного стретнуца, з любову и почитованьом, ожалосцени дзивка Снежана и жец Мома.

СМУТНЕ ЗДОГАДОВАНЄ Дня 10. фебруара наполнели ше 4 роки як ше преселєла до вичносци наша мила

СМУТНЕ ЗДОГАДОВАНЄ Дня 10. фебруара наполнели ше 10 роки як не з нами наш мили дїдо и прадщо

АМАЛИЯ ГАРДИ (1949-2018) з Руского Керестура У обчекованю воскреснуца умартих и живота вичного, памятку на ню и на ей добороту чуваю супруг Яким, син Иван, и дзивка Сенка зоз супругом Миодраґом Спочивай у мире Божим! СМУТНЕ ЗДОГАДОВАНЄ Прешли 28 смутни и боляци роки як вецей не з нами наша мила

ЯСМИНКА ОРОС (1974-1994) з Руского Керестура Час преходзи, але нашо думки и молитви занавше оставаю з тобу. Твойо родичи и шестра зоз фамелию Спочивай у мире Божим!

11. ФЕБРУАР 2022.

ВЛАДИМИР БАРНА (1931-2012) з Руского Керестура Красни памятки на ньго чуваю унуки Зденка зоз Миколом, Терезка зоз Златком, Ясминка зоз Кимом, Таня зоз Борисом, и праунучата Даяна, Валентина, Лидия, Кристиян, Тияна, Матей, Матея, Алек и Алексея, и невеста Марча

ЦЕНИ ОГЛАСНОГО ПРОСТОРУ Од 11. фебруара 2021. року применює ше нови ценовнїк за простор за оглашованє у новинох „Руске слово”. - мала оглашка (до 20 слова) 300 динари, - посмертна оглашка на 1 полю (66х45 мм) 800 динари, - посмертна оглашка на 2 поля (91х66 мм) 1600 динари. Цену жаданей оглашки треба уплациц на рахунок: 160-923244-82 (Банка Интеза). Текст оглашки и фотоґраф иї (за посмертни оглашки) посилац на имейл: іпґогтаІог@гц8ке8Іоуо.сош лєбо видиктовац на телефон 069 673328 лєбо 069 673318 од пондзелку по пияток од 9 до 15 годзин. За обявйованє у актуалним тижню, оглашку найпознєйше придац по стреду до 10 годзин. У рамикох преширйованя огласного простору Установи, оглашки обявени по нових ценох у новинох „Руске слово”, предлужиме обявйовац и на сайту, дзе су єднакей велькосци и мож их видзиц два тижнї.

РУСКЕ СЛОВО 31

іггїогтаІог@ ги5ке5Іоуо.сот

ЦЕНОВНЇК КНЇЖКОХ НВУ „РУСКЕ СЛОВО” Владо Няради: ДРАМСКИ КОЛАЖИ......................... 300 дин. Янко Павлович: ПРИПОВЕДКИ ............................... 300 дин. Кристина Афич: ШВЕТ БЕЗ СНА/СВЕТ БЕЗ СНА . . . . 300 дин Олена Планчак-Сакач: МЕДЗИ ДВОМА ПОБРЕЖЯМИ. . 300 дин. Мирон Жирош: БАЧВАНСКО-СРИМСКИ РУСНАЦИ ДОМА И У ШВЕЦЕ СТАТЇ И ЕСЕЇ (тварди рамики) . . . . 350 дин. РУСКИ ХРИСТИЯНСКИ КАЛЕНДАР 2022 ............... 500 дин. Ґрупа авторох: КУХНЯ (кнїжка розпредата).................. 300 дин. Ирина Гарди Ковачевич: ТРАВА, ПРАХ ............................ 300 дин. Блажена Хома Цветкович: ЯЗИЧНИ АЛАРМ .................... 300 дин. Мирон Жирош: БАЧВАНСКО-СРИМСКИ РУСНАЦИ ДОМА И У ШВЕЦЕ (СТАТЇ И ЕС ЕЇ)............... 300 дин. Ксения Варґа, Яна Варґа, Агнета Бучко Папгаргаї:...................... КАРУСЕЛ (кнїжка розпредата)............. 400 дин. Мелания Римар: ХТО ЯК СЦЕ........................................ 300 дин. Ясмина Дюранїн: ЖЕНОБл Оґ И Я ................................... 300 дин. Михал Рамач: ПЕРЛИ ШВЕТОВЕЙ ПОЕЗИЇ................ 300 дин. Янко Сабадош РОЗВАЛЯНИ САЛАШ (кнїжка розпредата)__ 300 дин. Дюра Латяк: РУСКЕ СЛОВО 1945-2020 ....................... 300 д и н . ДНЬОВКА 2 Зборнїк литературних и визуелних творох ............. ........................................................................................... 300 дин. Славко Роман Рондо: З ВИДЛАМИ ДО ШИЇ ................ 300 дин. Славко Винаї: УРОВНЇ СВИДОМОСЦИ ...................... 300 дин. Оленка Живкович: ТАНЬОВ ШВЕТ ............................... 300 дин. Даниела Тамаш: СТРАШИДЛА, НЄ ЗАШМЕЮЙЦЕ МЕ ........... ........................................................................................... 300 дин. Ґрупа авторох: РОДЗИНИ (кнїжка розпредата) ............. 300 дин. Ґрупа авторох: ФАРБИ (кнїжка розпредата) .................. 300 дин. Сашо Палєнкаш: ВСЕЛЕНСКИ КОРАБЕЛЬ .................. 300 дин. РУСКИ ХРИСТИЯНСКИ КАЛЕНДАР 2021 ................ 500 дин. Мирон Жирош: ГОРНЇЦА БАЧВАНСКО-СРИМСКИХ РУСНАЦОХ (Ш/1 том) ........................................ 300 дин. Юлиян Тамаш: ТРИСКИ З ВЕЛЬКЕЙ Д У Ш И .............. 300 дин. Гавриїл Костельник: ЧЛОВЕК И ШВЕТ ........................ 500 дин. Анамария Фурман и др Борис Варґа: БУКВАР.............. 300 дин. ГУМНО 2 Дзеци з дружтвених мрежох ......................... 300 дин. Дюра Латяк: РУСнАцИ (II том) .................................... 500 д и н . Любица Фа-Гарди: ЯК ШЕ ТРОЙО ПРАШАТКА РИХТАЛИ ЗА ЖИМУ ................ 300 дин. Юлиян Тамаш: ЇЖИК ГОЛИК ........................................ 300 дин. Силвестер Д. Макаї: БОСИ ПО ПРАХУ......................... 300 дин. Ирина Гарди-Ковачевич: ЗА ГЛАВКИ У ЛАВКИ ....... 300 дин. РУСКИ ХРИСТИЯНСКИ КАЛЕНДАР 2020 ................ 500 дин. Славко Роман Рондо: ОДНЯТИ ОД ПСОХ ....................... 300 дин Звонимир Павлович: ЗАЗБЕРОВАЧЕ ТРУПЛОХ ........... 500 дин. Олена Планчак-Сакач: ВЕЦЕЙ ОД БЕШЕДИ................ 500 дин. РУСКИ ХРИСТИЯНСКИ КАЛЕНДАР 2019 ................ 500 дин. Мелания Римар (вибрала и пририхтала): ДРАГА ДО ШВЕТА......................... 300 дин. Агнета Бучко Папгаргаї: ТАМ ДЗЕ СЛУНКО ВИХОДЗИ .................................. 300 дин Яким Чапко: ЦЕРЕНЬ СПОД НОХЦА ........................... 300 дин. Тамара Хрин Рончевич: КАПКА НА КОНЦУ НОХЦА ........................................................................................... 300 дин. Михал Рамач: ДУГА НАД ДУНАЙОМ ......................... 300 дин. Владимир Ґарянски: КОНЬ ЗОЗ ЧУДЕСНЕЙ НОЦИ . . . 400 дин. Дюра Латяк: РУСНАЦИ (I том) ...................................... 500 д и н . Мелания Римар (вибрала и пририхтала): КОГУЦИК ЯРАБИК ................ 200 дин. Юлиян Тамаш: СКЛАДАНЄ ИДЕНТИТЕТОХ ............. 500 дин. Себастиян Няради: ИНИСУР - РИКА КНЯЗА ............. 300 дин. Саша Сабадош: ДАРМОЄДИ ..........................................200 дин. Гавриїл Костельник: РОСА И СЛУНКО ......................... 500 дин. Микола Мушинка: ОД УСНЕЙ ПО ПИСАНУ ЛИТЕРАТУРУ ................ 400 дин. Олена Планчак-Сакач: ШИТКО ...................................... 300 дин.

\ _________________________________________________ /

32 РУСКЕ СЛОВО

БАЛ ШИРОКИХ СУКНЬОХ У ДЮРДЬОВЕ На соботу, 5 марца 2022. року, у Дюрдьове у просторийох КУД „Тарас Шевченко” будзе Бал широ­ ких сукньох. Бал ше отрима у складзе зоз епидемийнима мирами. Грац будзе Тамбурови оркестер зоз Коцура „Коцурски бетяре”. Уходнїца 2000 динари зоз вечеру и пицом, а дзивки и жени хтори приду облєчени до святочней рускей сукнї ю нє плаца. Контакт телефони: Влада 064/2780235 и Мирослав 064/3385267.

МАЛИ ОГЛАШКИ

^

ДИХТОВАНЄ облакох и дзверох. Щ ици од витру, жими, праху, галайку, инсектох. М ОНТИРАМ Е: ■ РО Л ЕТН И ■ ГАРМОНИКОВО ДЗВЕРИ ■ ПАНТЛЇКОВО ДЗВЕРИ ■ МРЕЖИ ОД СУНЬОҐОХ ■ В ЕН ЕЦ И Я Н ЕРИ ■ ОПРАВКИ

Телефон: 025/5827-710, 060/5088-433

0ГЛАШ0ВАНЄ НовиСад021/6613-697, 069/673328 РускиКерестур025/703-311, 069/673318

е-маил: ш(огтаІог@гшке$1оуо,сот у 11. ФЕБРУАР 2022.

іггїогтаІог@ ги5ке5Іоуо.сот Република Сербия Автономна Покраїна Войводина

Покраїнски секретарият за образованє, предписаня, управу и национални меншини - национални заєднїци Булевар Михайла Пупина 16, 21000 Нови Сад Тел.: +381 21 456 217, 487 4604 Факс: +381 21 456 217 0ип2@У0.]У0дта.80У.Г5 ЧИСЛО: 128-90-131/2022-05

ДАТУМ: 9.2.2022.

На основи члена 24. пасус 2. Покраїнскей скупштинскей одлуки о покраїнскей управи («Службени новини АПВ», число 37/2014, 54/2014 - др. предписанє, 37/2016, 29/2017, 24/2019, 66/2020 и 38/2021) у вязи зоз членом 11. и 23. Покраїнскей скупштинскей одлуки о буджету Автономней Покраїни Войводини за 2022. рок («Службени новини АПВ“, число 54/2021 и 7/2022 - ребаланс), а у вязи зоз Покраїнску скупштинску одлуку о додзельованю буджетних средствох за унапредзенє положеня националних меншинох - националних заєднїцох и розвой мултикултурализма и толеранциї («Службени новини АПВ», число 8/2019), у рамикох проєкту «Афирмация мултикултурализма и толеранциї у Войводини», Покраїнски сек­ ретарият за образованє, предписаня, управу и национални меншини - национални заєднїци, розписує

ЯВНИ КОНКУРС ЗА СОФИНАНСОВАНЄ ПОДПРОЄКТУ «МУЛТИКУЛТУРАЛИЗЕМ НА КЛИК» Явни конкурс ше розписує за додзельованє дотацийох Покраїнского секретарияту за образованє, предписаня, управу и национални меншини - национални заєднїци, реґистрованим правним особом (здруженьом, асоцияцийом и другим субєктом зоз шедзиском на териториї Автономней Покраїни Войводини) за орґанизованє 8 наградних конкурсох од общого явного интереса, за школярох основних и штреднїх школох зоз АП Войводини и то у обласци мултикултурализма, толеранциї и очуваня и промовованя етнїчней рижнородносци и културного идентитету националних меншинох - националних заєднїцох Войводини. Явни конкурс ше розписує на вкупну суму 700.000,00 динари. I ОБЩИ УСЛОВИЯ КОНКУРСА Средства ше додзелює єдному вибраному хасновательови за орґанизованє 8 наградних явних конкурсох у 2022. року. II УСЛОВИЯ КОНКУРСА • На явни конкурс ше можу приявиц лєм реґистровани правни особи орґанизациї, здруженя, асоцияциї и други субєкти зоз шедзиском на териториї Автономней Покраїни Войводини. • На явни конкурс ше нє можу приявйовац директни и индиректни буджетни хаснователє, привредни дружтва и национални совити националних меншинох. • На явним конкурсу ше додзелює средства за орґанизованє 8 наградних явних конкурсох у складзе зоз тима условиями: ◦ наградни конкурси ше розписує за подношенє роботох на вибрани теми з обласци мултикултурализма, толеранциї и очуваня и промовованя етнїчней рижнородносци и културного идентитету националних меншинох - националних заєднїцох Войводини; ◦ наградни конкурси наменєни школяром основних и штреднїх школох зоз АП Войводини, з хторих 4 наменєни школяром основних школох а 4 школяром штреднїх школох; ◦ наградни конкурси явни з обовязку вибраного хаснователя же би у писаней форми (або по електронскей пошти) обвисцел шицки установи основного и штреднього образованя у АП Войводини о условийох и терминох конкурса; ◦ наградни конкурси ше муши реализовац у 2022. року. • Подношителє прияви на явни конкурс, ґу прияви, обовязно подноша и: ◦ детально розробени план подпроєкту и опис активносцох; ◦ предкладанє динамики реализациї активносцох у 2022. року; ◦ предкладанє темох и форми роботох хтори буду предмет наградних конкурсох; ◦ предкладанє наградного фонду и форми наградзованя; ◦ предкладанє буджету подпроєкту; ◦ предкладанє моделу сотруднїцтва зоз Секретариятом у реализациї подпроєкту; ◦ урядови доказ о реґистрациї подношителя прияви (фотокопию). III ОКРЕМНИ УСЛОВИЯ Явни набавки Кед хаснователь средствох зоз того конкурса подпада под реґулацию Закона о явних набавкох, односно кед ше средства яки витворени по тим конкурсу буду хасновац за набавку роботох, доброх або услугох, а учасц явних средствох твори вецей як 50% вредносци набавки, хаснователя средствох ше будзе тримац за наручителя и вон ма обовязку применьовац Закон о явних набавкох.

11. ФЕБРУАР 2022.

IV СПОСОБ АПЛИКОВАНЯ • Прияви на конкурс ше подноши у єдним прикладнїку, лєм на конкур­ сних формуларох Секретарияту; • Конкурсну документацию мож превжац од 9. фебруара 2022. року у просторийох Секретарияту або на ^еЬ-адреси ’^шш.рита.уо^іуосііпа.доу.гз; • Подношитель прияви може поднєсц лєм єдну прияву на Конкурс; • Прияви на конкурс ше подноши на сербским язику або на язику националней заєднїци хтори ше службено хаснує у Автономней Покраїни Войводини; • Прияви ше подноши особнє, з придаваньом на писарнїци покраїнских орґанох управи у Новим Садзе (будинок Покраїнскей влади) або ше их посила по пошти на адресу: Покраїнски секретарият за образованє, предписаня, управу и национални меншини - национални заєднїци 21000 Нови Сад Булевар Михайла Пупина 16 З назначеньом: ЯВНИ КОНКУРС ЗА СОФИНАНСОВАНЄ ПОДПРОЄКТУ «МУЛТИКУЛТУРАЛИЗЕМ НА КЛИК» • Конкурс отворени по 25. фебруар 2022. року. V ОЦЕНЬОВАНЄ ПРОЄКТОХ И ОДЛУЧОВАНЄ О ДОДЗЕЛЬОВАНЮ СРЕДСТВОХ • Поднєшени прияви розпатра Комисия хтору менує покраїнски секре­ тар за образованє, предписаня, управу и национални меншини национални заєднїци. • Комисия нє будзе розпатрац нєблагочасни и нєподполни або нєправилно виполнєни прияви, прияви хтори поднєсли особи хтори нє овласцени, прияви хтори виписани нєчитко або з ґрафитним клайбасом, як анї прияви хтори нє предмет Конкурса. • Критериюми хтори ше будзе применьовац при одлучованю о виборе орґанизаторох змаганьох: ◦ предкладанє форми роботох и темох наградних конкурсох; ◦ квалитет предкладаня активносцох, оценьованя ефикасносци и можлївосци подполней реализациї циля и теми конкурса; ◦ предкладанє динамики реализациї наградних конкурсох у 2022. року; ◦ предкладанє форми наградзованя и буджету подпроєкту; ◦ предкладанє моделу сотруднїцтва зоз Секретариятом у реализациї подпроєкту; ◦ предходни активносци подношителя прияви у вязи з обласцами на хтори ше одноша наградни конкурси. • Комисия нє будзе розпатрац прияви подношительох хторим додзелєни средства по основи предходних конкурсох Секретарияту, а хтори нє вимирели превжати обовязки по тих конкурсох; • Секретарият затримує право од подношителя прияви питац, по потреби, додатну документацию и информациї або висц на саме место, односно за додзельованє средствох одредзиц виполньованє додатних условийох; • Ришенє о додзельованю средствох приноши покраїнски секретар, на основи предкладаня конкурсней комисиї; • Прияви и приложену документацию ше подношительом нє враца; • Зоз подношительом прияви хторому одобрени средства, Покраїнски секретарият за образованє, предписаня, управу и национални мен­ шини - национални заєднїци заключує контракт о софинансованю активносцох по основи хторого ше средства виплацує; • Резултати явного конкурса ше обявює на урядовей ^еЬ-адреси Секретарияту по законченю Конкурса. Додатни информациї о явним конкурсу мож достац у Секретарияту, на число телефона: 021/ 487 4604, або по е-пошти Ьо^ап.§^е§и^іс@Vо^VоСіпа.§оV.^5. Покраїнски секретар, Жолт Сакалаш, с.р.

РУСКЕ СЛОВО 33

СПОРТ ПОЧАЛИ ПРИРИХТОВАНЯ ЗА ЯРНЮ ЧАСЦ СЕЗОНИ

РУСИН ОДБАВЕЛ ДВА РОЗЛИЧНИ ПОЛЧАСИ ФК „Русин” - ФК „Кула” 1:5 (1:0)

і Пише: Андреа МЕДЄШИ

После єшеньскей часци Першенства, за фодбалерох Русина ушлїдзела павза хтора тирвала по початок фебруара кед почали перши тренинґи. Жимску павзу активно вихасновали лєм даскельо поєдинци зоз Русиновей екипи, хтори участвовали на турнирох малого фодбалу у Оджаку и Червинки, а тиж и рекреативно бавели фодбал у керестурскей Спортскей гали усиновци потераз отримали 8 тренинґи на хторих були присутни 16 бавяче, а на хторих рахує їх тренер Златко Саянкович. Вони тренираю штири раз до тижня, у Спортскей гали и на Ярашу, а по початок другей часци Першенства планую одбавиц ище три приятельски стретнуца.

Р

П О Д М Л А Д ЗЕ Н А Е К И П А Цо ше дотика бавяцкого кадру, у одношеню на єшеньску часц сезони, Русин достал помоцнєнє, Неманю Кулича зоз Кули, хтори по­ тераз бавел за кулски ФК „Гайдук”, а хтори ше пре моцну конкуренцию у своїм потедишнїм клубу одлучел опробовац и у Русину.

34 РУСКЕ СЛОВО

,Челїченє” у першим тиму буду мац и млади бавяче Русинового подростку, но, як гвари тренер Саянкович, будзе потребни час же би млади бавяче вошли до процесу тренираня и бавеня фодбалу. - На 4. зме месце на таблїчки, и за 4 боди заоставаме за другим местом хторе уходзи до баражу за Войводянску лиґу. Шицко завиши од того яки буду резултати на самим початку. Думам же оставанє обезпечене, же нє випаднєме, е тераз, чи ше порадзиме так же будземе вецей форсирац младих бавячох же би вони здобули цо вецей искуства, а резултати яки буду, чи будземе оганяц резултат, то ище увидзиме после одбавених двох, трох колох - визначує тренер Саянкович.

11. ФЕБРУАР 2022.

5рогІ@ гизке5Іоуо.сот

Тренер русиновцох додава и тото же нам нє идзе на хасен и ситуация зоз корону пре хтору дзепоєдни бавяче нє тренираю, а ту и їх приватни обовязки. Русиновци планую же би на контролних стретнуцох злєпшовали кондицию и витримовносц. Л А В О ЧК А БЕЗ ИСКУСТВА, АЛЄ СОЛИДНА Перше стретнуце отримане внєдзелю, 6. фебруара, кед русиновци на керестурским Ярашу бавели процив бавячох ФК „Кула”, од хторих страцели з резултатом 5:1. Госци тераз пласовани за єдну лиґу н'їжей од фодбалерох Русина и змагаю ше у Медзиопштинскей лиґи Зомбор, 1. класа, а у хторей су лидере на таблїчки, и циль им войсц до лиґи дзе ше змагаю и нашо бавяче. После першого стретнуца, конєчни резултат од 5:1 на хасен госцох указал на одношенє моцох на тим приятельским стретнуцу. У першим полчасу витворени даскельо красни акциї, а лєм єдну од нїх вихасновал Сушич. Госци у тей часци змаганя яґод же длужей тримали лабду у ногох,

ЗАКОНЧЕНА ПЕРША ЧАСЦ РЕКОНСТРУКЦИЇ ТРИБИНОХ Перша фаза реконструкциї трибинох на фодбалским стадиону ФК „Русин” закончена, вибудовани квалитетнєйши бетонски трибини, а у наиходзацим периодзе, найвироятнєйше наяр, планує ше поставиц закрица, як и шедзиска за навиячох. Реконструкциї трибинох финансовани з општинского буджету за финансованє спортских клубох.

11. ФЕБРУАР 2022.

док русиновци були вельо конкретнєйши и опаснєйши за мрежу госцуюцих. Другу часц змаганя започа­ ли млади бавяче Русина „зоз лавочки” и то ше очивисно одражело на резултат и превагу на терену. Бавячом на першим змаганю после жимскей павзи вше гуторим же резултат нє сущни, понеже после такей длугш ей павзи зна присц до калїченьох. Було нам важне вибегац ше, почувствовац лабду. Нажаль, у другим полчаше зме достали аж 5 ґоли, цо нє оправдуєм, алє можебуц и то добре за наук за убудуце, же бизме робели дакус озбильнєйше. Но, заш лєм, думам же резултат нє меродавни за тото цо нам ш лїдзи надалєй - гвари тренер Златко Саянкович. На нєдзельовим стретнуцу Русин наступел у соста­ ве - Деян Кронич (Филип Тома), Стефан Тома, Андрей Малацко, Владан Вуйович, Боян Бранкович, Оґнєн Маркович (Деян Павлович), Неманя Кулич (Де­ ян Будински), Дарко Сушич, Ненад Медич, Янко Ку­ лич, Матей Саянкович. Ґол дал Дарко Сушич, а за Ру­ син, на тим змаганю, по першираз на правим кридлу наступел Неманя Кулич, док лївого бека бавел Александар Зорич и обидвоме свойо улоги одбавели солидно. Ш лїдую це приятельске стретнуце Русин одбави 13. фебруара як госц у Оджаку, а процив ОФК „О дж ак”, хтори тиж лиґу нїжей од Русина, а хтори ше зоз исту екипу з Кули бори за 1. место на та блїчки. После стретнуца у Оджаку ушлїдза ище два приятельски стретнуца - єдна будзе 20. фебруара процив екипи Гайдук з Кули, а 27. фебруара мерац моци на терену будзе Русин и коцурска Искра. ■

РУСКЕ СЛОВО 35

СПОРТ ЖИМСКИ СПОРТСКИ АКТИВНОСЦИ У РУСКИМ КЕРЕСТУРЕ

ГАЛА МАКСИМАЛНО ВИХАСНОВАНА Пишу: Андреа МЕДЄШИ и Марина ДЖУДЖАР

„Нїч так нє черпа и нє знїщує чловека, як длугорочна физична нєактивносц”, гваря учени людзе. З каждодньовим оганяньом за роботу и заробком викладаме ше рижним усиловносцом хтори з часом охабяю озбильни здравствени пошлїдки на наш орґанизем. Свидоми важносци физичного благостану, у Руским Керестуре вше вецей ше интересую за рижни активносци хтори ше у Спортскей гали понука ельку страсц ґу спорту, алє и потребу за ошлєбодзованьом од напартосци, стресу и звишку килох, под истим кровом дзеля числени спорти сти и рекреативци, як з Керестура, так и з других околних ме­ стох, а интересантне визначиц же найстар­ ша рекреативка ма полни 82 роки. Но, у га­ ли першенство заш лєм маю наймладши, як и спортски клуби, а остаток шлєбодних терминох ше розподзелює другим интересентом, односно рекреативцом. Керестурска гала понука услуги високо­ го уровня, и у комфору, и кед слово о рижно род них спорт ских актив но сцох, а у своїм составе ма вельку салу з паркетом и попри нєй ище три менши сали за други спортски актив­ носци. У єдней од трох салох отримує ше лєм столни тенис, друга предвидзена за карате и єдну ґрупу женох хтори тренираю рекреативно, док ше

В

у трецей сали отримує аикидо, йоґа и тре­ нинґи ище єдней рекреативней женскей ґрупи. Ґу тому, Спортска гала ма зоблєкальнї, туши, зогриванє на ґаз, а хаснователє єдино обовязни мац обуй за пребуванє и шицко охабиц у таким шоре яки нашли. Кед слово о спортох на паркету, у гали тренинґи и змаганя отримую Русиново фодбалере од когуцикох по перши тим, рукомета ше, од бо йка ше, та и кошар ка ше зоз Червинки. Месна заєднїца, хтора и достала галу на хаснованє, у поради зоз локалну самоупра­ ву, ма предвидзени ценовнїк хтори випатра

так - єден термин мешачно, у тирваню од 90 минути, кошта 1 000 динари. Штири терми ни ме шач но, од но сно по раз ти жнь о во, коштаю 2 500 динари, осем термини за цали мешац коштаю 3 500 динари, док 12 термини на мешачним уровню виноша 5 000 динари. Тот ценовнїк важи за рекреативцох, понеже Спортски клуби и дзеци хаснованє гали нє плаца нїч. СТОЛНИ ТЕНИС СП ОРТ ЗО З ТРА Д И Ц И Ю История столного тенису у валалє досц богата и ма длугоку традицию, у рамикох Спортского дружтва „Русин” функционує и Столнотениски клуб „Русин”. Обставини у Клубу роками чежки, медзитим, дзекуюци

36 РУСКЕ СЛОВО

11. ФЕБРУАР 2022.

5рогІ@ гизке5Іоуо.сот

ентузиястом котрим тот спорт прироснул ґу шер­ цу, и з минималнима средствами, Русин ма представнїкох у штирох катеґорийох хтори ходза на шицки бодовни турнири по цалей Сербиї. Предсидатель и тренер Клубу Драґан Ковачевич гвари же до Клубу нєобходни нови тренер, бо вон уж досц физично огранїчени, и наисце би любел кед би тоту роботу превжал дахто младши. - Остатнї два роки зме нє уписовали анї нових членох, нажаль, маме вельки проблем бо нам хиби тренер, а вше кед дакого найдземе и видзи ше нам же то ришене, тренер одустанє пре даяки свойо причини. Маме осем бавячох, од котрих шейсцме нєпреривно активни и посцигую солидни, та аж и барз добри резултати. Маме младших кадетох, юниорох и сениорох котри бавя у Южнобачкей ли­ ґи. Нєдавно ше нам до Клубу врацел Деян Надь ко­ три тераз тренира бавячох, вон барз добре роби, бавел за велї клуби и за собу ма значни резултати. Кед же би ше случело же ше вон ту затрима длужей, ми би вец на єшень мали условия уписац нови дзеци и так прешириц членство - потолковал нам Драґан Ковачевич. Приповедка о столним тенису у Руским Керестуре ше нє закончує у клубу, дакедишнї Русиново бавяче и дзепоєдни рекреативци котри полюбели тот спорт, бавя го и тераз два раз до тижня. Кажди вовторок и штварток од 19 до 21 годзин, у столнотенискей сали под трибинами на штирох столох ше бави столни тенис котри после телїх рокох искуства здабе на змаганє озбильних спортистох. Позбераю ше рекреативци, углавним их єст осемцме, дакеди менєй, а дакеди вецей, та гваря же треба и дочекац свой шор на бависко. На ширше, о условийох и можлївосцох за бависко, нам виприповедал длугорочни рекреативец Борис Казак, котри под час нашей нащиви бул єдини шлєбодни, бо чекал процивнїка. - Условия барз добри, зогриванє и шицки условия за столни тенис одлични. Столи хаснуєме од СТК „Русин” котри вони купели, а рекети приноши кажде зоз собу. Єст штири столи, значи места за осем бавячох. Два раз до тижня ходзиме бавиц, и то уж тирва сиґурно пейц ро­ ки, вироятнє и длужей, точнєйше, одкеди ше за тото здо­ були условия у гали. Медзи нами єст и тих котри тренираю петнац, та и двацец роки - гвари Казак, а потим зме дознали же ище нїґда потераз нє були бавиц на турниру у рамикох Спортских бавискох „Яша Баков”, гоч их домашнї Клубу уж роками нагваря. Потим нам на концу наш собешеднїк наглашел же места за нових собавячох

11. ФЕБРУАР 2022.

вше єст, и кед же єст заинтересованих, шлєбодно ше им можу придружиц у їх термину. Ф ОД Б А Л БА В Я А Ж ПЕЙ Ц ПА РИ ЕКИПОХ У цесним розпорядку терминох у Спортскей гали єст велї спорти, и клубски, а єст и тих котри приходза бавиц рекреативно. През тидзень у велькей сали рекреативно фодбал бавя аж пейц пари екипох, односно дзешец екипи. Сиґурно то и найпопуларнєйши спорт, а медзи бавячами єст рижни ґенерациї, мож повесц од штредньошколцох, та по сениорох котри у пиятей децениї живота. Так три термини за фодбал у гали записани Керестурцом, перши два екипи то „Керестурски поднїмателє”, преважно тапетаре, потим бавя ище два екипи, ґенерацийно младши, екипа ветеранох „Тополї керестурски”, зоз нїма вєдно и екипа зоз Коцура, а як треца домашня пара фодбалских екипох то сушедство зоз Капущаного котри наймладши по стажу. Попри тим, рекреативно фодбал бавя и два пари екипох зоз Кули, у першей пари углавним наставнїки зоз ОШ „Иса Баїч”, а другу пару екипох предводзи кулски паноцец Сербскей православней церкви. Нащивели зме змаганє Керестурских поднїмательох котри уж роками бавя у гали, мож повесц одкеди є отворена. З тей нагоди зме ше презнали цо их то отримало же би нєпреривно бавели телї роки, и як су задовольни зоз условиями. - Углавним нас єст од 12 до 15 порядних бавячох, кеди як хто може, алє вше ше назбераме. Тренираме уж шейсц роки. Єдино у юлию правиме павзу, теди наисце досц цепло, та нє бавиме, а нєт анї други тренинґи. Условия у га­ ли барз добри, одкеди єст зогриванє, та нєт анї цо пригвариц, гала барз добре опремена, мож повесц, подобнє як и гали у векших городох. До термину за тренинґ наисце чежко дойсц, треба го чувац и нїяк нє препущовац, бо вечарши термини нєт нїґда шлєбодни - толкує Владимир Олеяр котри уж шейсц роки бави фодбал зоз Керестурскима поднїмателями. Шицки тренинґи фодбалу им як розвага, кед ше витвори нагода одбавя и даєдно приятельске змаганє, алє спорт и друженє им на першим месце. ■ Предлужи ше...

РУСКЕ СЛОВО 37

СПОРТ

Ж И М С К А О Л И М П И Я Д А „П ЕК И Н Ґ 2 0 2 2 ”

НАША РЕПРЕЗЕНТАТИВКА ИЩЕ МА НАГОДУ ЗА МЕДАЛЮ Н аш н а й л є п ш и а л п с к и с к и я ш М ар к о В у к и ч е в и ч о с т а л б е з п л а с м а н у у за к о н ч у ю ц и х зм ага н ь о х н а О л и м п и яд и . П ер ш е зм а га н є у спущ ованю , н ай ш ви д ш ей скияш скей д и с ц и п л и н и , н є з а к о н ч е л , б о с п а д н у л у го р н єй ч а с ц и д р а ж к и . П о н д з е л о к в ч а с р а н о у зм аган ю у другей ал п ск ей ди сц и п ли н и с у п е р в е л е с л а л о м , за в ж а л 34 м есто дисциплини спущованє, Вукичевич стратовал 33. по шоре од вкупно 43, кельо були приявени на змага­ ню. Дражка була чежка и вельо вимагала. Була длугша як три километри, а було и часци на хторих ше ишло и швидше од 135 километри на годзину.

У

П Е Р Ш И Д В А П У Н К Т И Я К О Ш И К , А Л Є ... На першим пункту дзе ше мерало час, тоту часц драж­ ки прешол за 16,95 секунди, а швидкосц була 108 кило­ метри на годзину. У одношеню на найлєпши посцигнути заоставал 1,36 секунди. У другей часци олимпийскей дражки „Стина” заоставал ище вецей од першопласованого скияша - 4,30 секунди. Други преходни час бул 36,51 секунди. После того, нашому змагательови нє уда­ ло ше предлужиц спущованє прето же на тей часци после єдней оштрей круцини дзе дражка була узша, страцел контролу на ски й ох и спад нул. Як пояшнєл по законченю змаганя, контролу страцел прето же дражка була швидша, пре вецей ляду и сухого шнїгу Можебуц же дражка була вишлїзкана прето же ше ту отримовало и тренинґи. Но, нє мал лєм вон про­ блеми на дражки. И други змагателє мали досц почежкосци звладац дражку до конца. Важне надпомнуц же тото змаганє отрима­ не зоз запожнєньом од 24 годзини, бо була одложена прето же дул моцни витор. Побиднїк того змаганя бул репрезентативец Швайцарскей Беат Фойз хтори после фантастичного спущованя за собу охабел Иохана Кларея зоз Французкей (стирберна медаля) и Матияса Маєра зоз Австриї (бронзова медаля). Без сумнїву, вони були и фаворити у тей дисципли­ ни, а першопласовани Фойз дражку прешол за 1,42,69, Кларей бул 10 стотинки спорши и Маєр 16 стотинки. Л Є П Ш И РЕЗУЛТАТ У СУ ПЕРВЕЛЕСЛА ЛО М У У другей дисциплини, супервелеслалом, у хторей ше змагал наш репрезентативец Марко Вукичевич, одвожел цалу дражку зоз часом 1,29,45. З таким резултатом завжал, остатнє, 34 место на таблїчки. И тота дражка була чежка, бо аж тринац скияше одустали од змаганя, нє закончели го и остали без пласману.

38 РУСКЕ СЛОВО

Наш репрезентативец одвожел цалу дражку у часу, алє од першопласованого Матияса Маєра, заоставал 10 се­ кунди. Маєр одбранєл Олимпийске злато прето же бул побиднїк и на Олимпияди у Пйонґчанги пред штирома роками. Його час бул 1,19, 94. Бул швидши 4 стотинки од другопласованого репрезентативца ЗАД Раяна КохранЗиґла, хтори освоєл стриблову медалю, а бронзову медалю освоєл Александар Омот Килде зоз Норвежскей. Так за нашого змагателя Олимпияда у Пекинґу закон­ чена. После змаганьох Вукичевич гварел же сполнєл циль з хторим ше змагал у Пекинґу, а то же бул учашнїк найвейшей сортскей смотри швета - Жимскей олимпияди. Тото друге змаганє закончел и посцигнул яки-таки резултат. Бул медзи шветову спортску скияшску елиту.

Но, за нашу репрезентативку на Олимпияди у Пеки­ нґу, тераз лєм починаю змаганя. Найлєпша сербска репрезентативка у скияню Невена Иґнятович плановала наступиц у трох дисциплинох, алє пре покалїченє хторе мала у пририхтуюцим периодзе, мушела пременїц пла­ ни. Так же одлучела же пре вельки ризик нє наступи у велеслалому, алє лєм у спущованю и алпскей комбинациї. Наздаваме ше же медзи найлєпшима у тих дисци­ плинох у женскей конкуренциї охаби добри упечаток и посцигнє добри резултати. ■ А. П. 11. ФЕБРУАР 2022.

ГОРУЦИ ТЕПШИ Прири, ририхтали: П Лю. Цвеїч и Т. Салонтаї

Потребне: ■ 2 цибулї ■ мархва ■ 2 кромплї ■ 50 милилитри олєю ■ 500 ґрами швиньского меса ■ ложка веґети, кус солї ■ ложка мелкей паприґи ■ 2 ловорово лїсца ■ 700 милилитри води ■ 500 ґрами змарзнутого гращку ■ ложка муки ■ ложичка мелкого попру ■ швиже лїсце зоз петрушки, лєбо копру

Поступок: "І Порезац цибульку на менши коцочки, динстовац на олєю, додац очисцену и порезану мархву и — кромплї на коцочки месо и доляц ровно зоз месом горуцей води та на цихим огню вариц. Додац шицки начишлєни присмачки соль, веґету, мелку паприґу, ловорово лїсце. Кед месо уварене, усипац змарзнути гращок, и доляц ище кус води же би було ровно зоз гращком. Окреме у шольки розмишац муку и кус води же би ше достало гладку мишанїну и покущичко додавац води же би було таке густе як за палачинки, и усипац до гарчка. Аж на концу положиц пошекане петрушково лїсце " а хто волї може и пошекани копер.

п гт

То декоративни полудзенок, та го прето мож зготовиц ■и и п м и кед вам приходза госци і \ Поступок: Шицки состойки за фашири загнєсц и направиц дас 7 лабдочки. Кажду лабдочку формовац так же зоз пальцами у штредку направице ,,гнїздо”, бо кед ше фашири уж упечу у релни, до того ,,гнїзда” треба по­ ложиц справени пире зоз кромпльох. До пиреа положиц сира, млєка, посолїц и повеґетовац. Додац и мускатни орещок хтори дава специфични смак. На верх пиреа положце натарти трапист и посипце шицко зоз парадичанку, а вец ознова врацце кущичко до релни же би ше трапист розпущел. Служиц цепле. 11. ФЕБРУАР

2022.

по і ребне за фашири: ■ 300 ґрами млєтого меса ■ 150 ґрами пошеканей капусти ■ вайцо ■ менша цибулька порезана на коцочки ■ 2 струча цеску ■ кус олєю ■ 3 ложки муки ■ присмачки попер, веґета, соль, мелка паприґа и лїсце зоз петрушки Потребне за пире: ■ 4 векши кромплї ■ 50-100 ґрами сира по жаданю (ґауда, моцарела, ементалер...) ■ 3 ложки млєка ■ кус солї, веґети и мускатного орещка ■ трапист сир ■ шольку парадичанки

РУСКЕ СЛОВО

39

Фото: О. Русковски

ПЕРШИ „КАПУШНЇК-ФЕСТ” У КОЦУРЕ