Ruske slovo 06

ГЛАСНЇК ПО РУСКИ

ТРИ БАЛИ ПРЕШЛОГО ВИКЕНДУ

РОК LXXII ЧИСЛО 6 (3667) НОВИ САД, 12. ФЕБРУАР 2016. РОКУ

ПАПРИҐАРСКИ, ЖАТВОВ, И БАЛ У ШИРОКИХ СУКНЬОХ ДЮРДЬОВ

■ ПУТОВАНЄ НЄВИДЛЇВЕЙ КНЇЖКИ

Прешлого викенду отримани три бали у наших местох – Дюрдьове, Керестуре и Коцуре. Вшадзи було весело, танцовало ше до билого рана, алє... кажди ма и свою специфичносц. На дюрдьовским Балу у широких сукньох голєм єдна дзивка або жена облєчени до народного облєчива, на Паприґарски ходза паприґаре котри того дня нє думаю о паприґи, а на Жатвовим, столи були полни зоз традицийнима єдлами.

ЦЕНА 30 ДИНАРИ

Дю. В.

РУСКИ КЕРЕСТУР КОЦУР

Фото: Любомир Дудаш

ОГЛЯДНУЦЕ НА ПРЕШЛОСЦ еб редакция „Руского слова”, у сотруднїцтве зоз Заводом за културу войводянских Руснацох, Музейом Войводини и Покраїнским В заводом за защиту памятнїкох, поволує читачох новинох „Руске слово” и нащивительох сайта (www.ruskeslovo.com) же би помогли препознац особи на старих фотоґрафийох. Фотоґрафиї хтори ше будзе обявйовац на сайту и у новинох диґитализовани, а пре точне идентификованє особох на сликох, хтори маю окремну музейну вредносц, потребна помоц од ширшей явносци. Шицки фотоґрафиї настали у дакедишнєй фотоґрафскей роботнї Бруґошових у Руским Керестуре. Кажду фотоґрафию ше подпише зоз одредзену шифру, та кед же препознаце даєдну, лєбо вецей особи на фотоґрафиї, модлїме Вас же бисце явели до Заводу на число телефона 021/548-421, лєбо на мейл: zavod.rusini@gmail.com. Фотоґрафиї ше будзе обявйовац длугши часови период, а на сайту буду пошоровани на окремним месце, так як виходза у новинох.

ПОМОГНЇЦЕ, РОЗПИТАЙЦЕ ШЕ, ПРЕПОЗНАЙЦЕ!

■ КОЛО КОНЬОХ ДУША ОДПОЧИВА Фотоґрафия: K006a_0136P

РУРАЛНИ ТУРИЗЕМ У ОПШТИНИ ЗОМБОР Пише: Весна БАЛЇНТ, мастер менаджер (модул – туризем) Концом септембра 2015. року мастеровала сом на Природ- зеня природних вредносцох. Тиж так, од природних турино-математичним факултету у Новим Садзе на тему „Рурал- стичних вредносцох на тим подручу треба видвоїц як найни туризем як часц туристичного понукнуца општини Зом- значайнєйши рику Дунай, Мостонґу, Вельки бачки канал, бор”. През мастер роботу сом преучовала поняце руралного Байски канал, рику Плазович. туризмa, рурални туризем на подручу општини Зомбор, по- Зомбор город котри ма богате културно-историйне нашлїднукнуце зомборскей општини, а часц моєй роботи облапяло ство: Ґрашалковичева палата, Крушперова хижа, Городска и анкетне виглєдованє. хижа, Кронич-палата, Сербска читальня... Понеже нови тренди у туризме преунапрямую увагу зоз ма- За подруче Зомбора характеристичне вельке число, коло совного туризма на алтернативни форми, рурални туризем тисяч, салаши. У прешлосци салаши були символ парастдостава вше векшу значносц и прицагує вше векшу увагу кого живота, док су нєшка значна туристична атракция, нащивительох котри жадаю же би свой одпочивок препро- прикмета войводянскей ровнїни. Вельку увагу нащивитевадзели у мире и цихосци, у льох вше прицаговал кадруженю зоз локалним житеМултиетнїчносц и мултикултуралносц, односно ждодньови салашарски жильством и упознаваню їх оби- богатство розличносци обичайох, култури и традициї вот, плодни поля, вельочичайох, култури и традициї и у слени файти животиньох, то велька предносц котру треба максимално уживаню у очуваних природ- вихасновац зоз цильом уподполньованя туристичного нєпреглядна панонска нїних предїлох. Способ живота жина. Найинтере сантнєйпонукнуца тей општини у велїх валалох у Сербиї остал ши за нащиву туристох Динєпременєти, за розлику од да Горняков салаш, Арт самодерного способу живота, и прето є барз интересантни ту- лаш „Вишинка”, „Наш салаш”, Стапарски салаши. ристом. Хижи зоз вкупну економию, вибудовани у традицийним Туристичне понукнуце зомборскей општини рижнородне и стилу народного будовательства сербского и жительства облапя вельке природне и културне богатство, валали, сала- словацкей, румунскей, бунєвацкей, горватскей и других наши, числени манифестациї, стари ремесла, фолклорне на- ционалносцох у Сербиї наволую ше етно хижи. На подрушлїдство велїх етнїчних ґрупох и др. Розвой туризма у оп- чу зомборскей општини за нащиву туристох адаптовани: штини Зомбор, окреме руралного, у будучносци будзе пред- eтно хижа „Єлена”, етно хижа „Мали Бодроґ”, етно хижа ставяц значни привредни конар того краю. Медзитим, нєоб- „Кувелїч”, етно хижа у Чоноплї и етно хижа „Ево”. ходне превжац одредзени мири хтори ше дотикаю презента- Вшелїяк, тото цо характеристичне за зомборску општину циї и промоциї понукнуца того подруча же би його потен- то и вельке число традицийних манифестацийох розличноцияли були вихасновани на найлєпши можлїви способ. го характеру котри каждого року збераю вше векше число Општина Зомбор облапя сам город и 15 населєни места, од- учашнїкох и нащивительох: Подобова колония у Кляїчеве, носно валали. Подруче општини Зомбор ма вельки тури- Еко-музични фестивал „Реґенерация Дунаю”, Фестивал стични потенциял. Єдна од предносцох вшелїяк вигодне „Лемешки кулен”, Ravangrad wine fest, Бунєвацка Дуґеостратеґийне положенє и блїзкосц сушедних жемох котри жиянца, Бодроґ фест у Бачким Моноштору, Зомборске лєпредставяю значни емитивни подруча. то... Мултиетнїчносц и мултикултуралносц, односно богатство Ґастрономске понукнуце, тиж так, значна часц туристичнорозличносци обичайох, култури и традициї то велька пред- го понукнуца Зомбора. Традицийну, домашню кухню мож, носц котру треба максимално вихасновац зоз цильом упод- у правим смислу, дожиц на Дида Горняковим салашу, „Наполньованя туристичного понукнуца тей општини. У зом- шем салашу”, Етно хижи „Ево”, етно ресторанох... борскей општини жию припаднїки 21 националносци, мед- Як єден од нєдостаткох треба спомнуц нєдостаточни и нєзи котрима и рускей. Мож заключиц же на териториї города адекватни, як и нєкатеґоризовани капацитети за змесценє. Зомбора заступена виражена рижнородносц народних оби- Тиж так, нєобходне превжац одредзени мири у обласци чайох, фолклорного нашлїдства, народного облєчива, ґас- маркетинґа и звекшац укладаня до промоциї и презентациї трономиї и других етно елементох. Народна музика и танци туристичного понукнуца того краю же би ше прицагло векнародох и народносцох општини Зомбор пестує ше у рами- ше число туристох. Вшелїяк, єден од найчастейших прокох културно-уметнїцких дружтвох. У каждим месце оп- блемох у нашей жеми, та так и у тей општини, нєдостаток штини иснує културно-уметнїцке дружтво, а у Зомборе их финансийских средствох у обласци туризма, нєдостаточне єст три. укладанє до розвою инфраструктури и подобне. Вельку важносц за тото подруче ма и Специялни резерват Рурални туризем на подручу општини Зомбор файта туриприроди „Горнє Подунавє” котри состойна часц потенциял- зма котри ище у зачатку, алє ше пошвидшано розвива и у ного резервату биосфери „Драва – Мура” и находзи ше на будуцим периодзе як примарни циль треба поставиц творесписку потенцийних влажних подручох за уписованє на лї- нє препознатлївого туристичного продукту котри би областину Рамсарскей конвенциї. „Горнє Подунавє” ма огромну пял вецей сеґменти обєдинєних у туристичним понукнуцу еколоґийну значносц у функциї очуваня, защити и унапред- того простору.■

2 РУСКЕ СЛОВО

12. ФЕБРУАР 2016.

ЗМИСТ

УВОДНЇК Борис ВАРҐА, одвичательни редактор

■ Тижньовнїк 4–5. Улога и можлївосци месних заєднїцох 6–7. Роботна схадзка штирох Маткох у Бачким Петровцу

■ Нашо места 9. Жимски бали по наших местох 12–13. Наша тема – старанє о дзецох з улїци

■ Економия 14. Формованє Локалней акцийней ґрупи за рурални розвой у Вербаше

■ Култура и просвита 16. У вербаскей ґалериї – наїва зоз Ковачици 18–19. Розгварка зоз уметнїцу Наталию Рибович

■ Мозаїк 20. У Дюрдьове млади орґанизую рижни роботнї

■ Людзе, роки, живот 22–23. Парастски приповедки Якима Чижмара з Керестура 24–25. Наш госц – др Слободан Митрович з Нового Саду

■ Духовни живот 26–27. Зоз парохиялних матрикулох

■ Информатор

28–31. Оглашки и In memoriam

■ Спорт 32–33. Активносци керестурского Здруженя спортских рибарох „Коляк” 34–35. Треци полчас – Алексей Будински, любитель псох зоз Коцура На насловним боку – Конї. Автор фотоґрафиї – Любомир Дудаш.

ШПОРОВАНЄ И БРАТИМЕНЄ Зменшанє дотацийох и мири шпорованя у 2016. року значно потрафя сектор култури и медиї котри на буджету. Вшелїяк, таку ситуацию скорей треба спатрац як початок єдного длугшечасового зацагованя ременя, як дочасово мири. Найвецей ту страдаю културни институциї, манифестациї и медиї котри цалком завиша од средствох републики Сербиї, односно АП Войводини. Таки руски институциї и манифестациї скоро зошицким завиша од державней потримовки. Чесц волонтерским акцийом. Но, праве ту шанса же би тоти котри у каждим другим виреченю споминаю европски фонди, же би на тим плану дацо конкретно и зробели. Особнє знам же други национални заєднїци у Войводини доставаю нє малку финансийну помоц од своїх матичних державох, окреме кед су у Европскей униї як Словацка, Мадярска... Руска заєднїца ше може цешиц же ма Горнїцу, а рижни национални опциї у рускей заєднїци маю рижни приступ питаню матичней жеми. Сущносц тота же без огляду хто за котру матичну жем, руским орґанизацийом скоро нїяки средстава од нїх нє сцигую. Україна у стану конфликта, економскей кризи и зоз вше чувствительнєйшим толкованьом руснацтва, а гевти други держави Горнїци з ЕУ маю свойо ясно декларовани меншини и за финансованє Руснацох у Войводини мушели би додатно потолковац своїм порцийним обвезнїком прецо то робя. Виход би бул – сотруднїцтво зоз шицкима державами на Горнїци (и з Горватску), алє по конкретних прейґгранїчних проєктох з обласци култури и медийох. Други войводянски етнїчни заєднїци таки средства активно хасную. Значи, без звади, преволованя, а кажде на свой бок и треба глєдац союзнїкох медзи тима, зоз котрима им будзе милше сотрудзовац. Хтошка то у нєформалней бешеди наволал „руски национални екуменизем”. Гоч як, алє час же би ше зоз емоцийох и братименя прешло на конкретни крочаї, котри охабя тирвацши шлїд у наших одношеньох и културох. Пишце нам – ruske.redaktor@gmail.com

* ”РУСКЕ СЛОВО” – гласнїк по руски * Виходзи каждого пиятку * Снователь Национални совит рускей националней меншини * Видава НВУ ”Руске слово”, Нови Сад * Перше число вишло 15. юния 1945. року у Руским Керестуре * Адреса: НВУ ”Руске слово”, Булевар ошлєбодзеня 81/7, 21000 Нови Сад * Редакция: заменїк одвичательного редактора Иван Сабадош – редакторе/ки – Дюра Винаї, Мирон Горняк-Кухар, Михайло Зазуляк, Александар Паланчанин, Олена Планчак-Сакач, Славица Фейса; новинаре/ки – Мария Афич, Влада Дїтко, Сенка Надь, Сандра Барань, Ана Маркович, Танита Ходак * Язична редакторка – Блажена Хома-Цветкович * Лекторка – Ясмина Дюранїн * Технїчна редакторка – Люпка Цвеїч; компютерски обробок – Вероника Вуячич, Мария Гудак, Таня Салонтаї * Телефони: 021/6613-697, 021/6624-708, 021/6623-076; 021/6621-433 * Телефакс 021/528-083 * Предплата за цали рок: у жеми 1 500 динари, а у иножемстве 100 евра * Жиро-рахунок Banca Intesa a.d. Beograd 160-923244-82 * Девизни рахунок 160-0050870024999-53 * Рукописи ше нє враца * Друкує Друкарня ” Maxima graf” Пет роварадин * E-mail: ruske.redakcija@gmail.com * Web site: www.ruskeslovo.com * YU ISSN 0350-4603 * COBISS SR-ID 15915778 * Друковани тираж 2 300 *

Direktorka MARTICA TAMA[ *** Odvi~atelqni redaktor dr BORIS VAR]A

12. ФЕБРУАР 2016.

РУСКЕ СЛОВО 3

ТИЖНЬОВНЇК УЛОГА И МОЖЛЇВОСЦИ МЕСНИХ ЗАЄДНЇЦОХ

РОБОТИ ВЕЛЬО, А ПЕНЄЖУ ПОЦЕНКО Пишу: Танита ХОДАК Ана МАРКОВИЧ

Сучасна державна орґанизация би требала буц така же би кажди граждан могол уплївовац на политични одлуки хтори ше дотикаю їх каждодньового живота, алє таки идеални модел нє лєгко витвориц у пракси

С

ербия ище вше слови за високо централизовану державу у хторей локална самоуправа ма досц огранїчени овласценя. А кед слово о идуцому, нїзшому, уровню – месних заєднїцох, питанє їх правох и задлуженьох векше число општинох и городох у своїх статутох анї нє ушорює, а менше число локалних самоуправох права и длужносци МЗ евентуално огранїчує на старанє о дзецох и старих особох, ушорйованє и отримованє населєня и желєних поверхносцох, комуналней инфраструктури, отримованє културних и спортских манифестацийох, орґанизованє процивогньовей защити и подобни компетенциї. Скромни компетенциї месних заєднїцох провадза и тиж таки, скоро символични, буджетски даваня. А значенє месних заєднїцох вецейнїсте, окреме у валалских населєньох дзе доприношеня Совитох МЗ, хтори найлєпше упознати з потребами и можлївосцами конкретного

ОДБОРНЇКИ МОЖУ ПОРУШАЦ ИНИЦИЯТИВУ Одборнїк у Скупштини Општини Вербас з Коцура и предсидатель Коцурского здруженя младих Стеван Самочета толкує же єден општински одборнїк нє ма вельки уплїв на розподзельованє општинского буджета, алє може порушац инициятиву за ришованє даякого проблему. – Мнє, як представнїкови странки пензионерох, найвекши приоритет було пренайсц ришеня за просториї пензионерского дому у Коцуре. На доставанє средствох сом могол уплївовац лєм зоз порушованьом инициятиви у нашей посланїцкей ґрупи, и якош нам ше поспишело достац часц пенєжу за просториї за пензионерох и за младих у Коцуре – гвари Самочета.

4 РУСКЕ СЛОВО

штредку, можу буц у активносцох вязаних за инфраструктуру, комуналиї, розвой фамелийних бизнисох, а остатнї роки доприноша и розвою валалского туризма. З ВЕРБАСКОГО БУДЖЕТА 32 МИЛИОНИ ЗА ВАЛАЛСКИ КАСИ На подручу Општини Вербас функционую осем месни заєднїци – пейц валалски и три у городзе. З општинского буджета, хтори у тим року „чежки” коло милиярду и 200 милиони динари, за їх роботу наменєни коло 53 милиони. Месни заєднїци на порядних схадзкох своїх совитох на концу каждого календарского рока правя свойо финансийни плани за наступни рок, же би ше тоти плани, зависно од доступних средствох, могло учишлїц до буджета кровней локалней самоуправи. – Углавним тоти средства опредзелєни за специялизовани услуги по основи контракту, за чечуци оправки и отримованє, машини и опрему, и подобне. А кед Совит принєсол таку одлуку, средства можу буц потрошени и за вибудов и капитални укладаня до обєктох, кед на буджетскей позициї єст предвидзени средства – визначела членїца вербаскей Општинскей ради за координацию з меснима заєднїцами Йована Вуйтович и потолковала же потреби месних заєднїцох вельки, бо су перша адреса дзе каждодньово приходза гражданє зоз вимогами и молбами за ришованє актуалних проблемох, од комуналних по вимоги материялней природи за реализованє културних манифестацийох, алє, нажаль и тих социялного характеру. – Чежко висц вочи шицким потребом, бо у ситуациї кед маме прилапени буджет хтори анї нє виключно социялни, анї розвойни, потреби и намири по шоре приоритетох хтори вигласаю Совити месних заєднїцох. А вони ше у сотруднїцтве з локалну самоуправу намагаю же би було цо менєй нєзадовольних 12. ФЕБРУАР 2016.

ТИЖНЬОВНЇК согражданох и же би проблеми и потреби були ришени у цо кратших рокох, у согласносци з можлївосцами – гварела Вуйтовичова и визначела же з буджетом за 2016. рок за валалски каси предвидзене коло 32 милиони динари, док за три месни заєднїци у самим городзе наменєни 21 милион динари. – Од того, за месну заєднїцу у Коцуре 6 897 852 динари, дзе средства углавним опредзелєни за кладзенє цивох до уж прекопаного каналу, за вибудов ґаражи Добродзечного огньогасного дружтва и за вибудов хижи за священїка Сербскей православней церкви, алє и за други намени – гварела Вуйтовичова. ПРИОРИТЕТИ И РЕЗУЛТАТИ Предсидатель совиту Месней заєднїци Коцур Желько Бєлан визначел же ше у 2015. року нє удало витвориц шицко цо заплановане, та часц проєктох мушела буц пренєшена до планох за 2016. рок. Медзитим, у валалє ше досц поробело, и МЗ ше и попри чежкей финансийней ситуациї, заш лєм, ма зоз чим похвалїц. – Правда же опредзелєни средства нашому валалу були зменшани, та и можлївосци Месней заєднїци нє таки же би ше реализовало проєкти хтори вимагаю векши укладаня. И попри тим, у 2015. року у Коцуре закончена и опремена капела, окончена реконструкция мура на обєкту ДОД хтори лєм цо ше нє звалєл. Викопани канал хтори риши проблем поджемних водох у єдней часци валалу, а поставени и єден дзецински парк – гвари Бєлан. Вон начишлєл и менши инвестициї коло ушорйованя валалу и отримованя постояцей инфраструктури. У реализациї тих проєктох, попри Месней заєднїци Коцур участвовали и други субєкти, як цо Општина Вербас, ЯП „Води Войводини”, „Каритас Сербиї”, а дзецински парк ше финансовало зоз пенєжу од предатих кирбайских местох. Єден з бувших предсидательох Општини Рафаил Русковски, хтори єден час бул и предсидатель Месней заєднїци, праве у периодзе кед финансиї було тиж поценко, критичнєйше коментарує нєшкайши стан. – У општинским буджету єст милиярду и двасто милиони динари. Кельо я упознати, Коцур од того питал 22 милиони цо коло 1.85 одсто од буджету и нє могли зме их достац, гоч, ниа, у Коцуре жиє 10 одсто жительох тей Општини. У периодзе кед я бул предсидатель МЗ, а познєйше и Општини, вельо ше робело, цо було барз важне. Пенєжи ше трошело же би ше у валалох ушорело еґзистеницялни питаня, як цо то асфалтованє драгох, водовод и виєдначена струя. Остала нам лєм канализация хтора анї нєшка нє поробена. Теди було и средства зоз самодоприносу, конкуровали зме и до Покраїни, а поспишело нам ше, праве у МЗ Коцур достац средства од Америцкей фондациї за розвой, зоз хтору у валалє асфалтовани драги, ушорени и ошвицени центер валала, ушорени Дом култури, як и зубарска ординация – толкує Русковски и гвари же руководзаци у Месней заєднїци муша уложиц вецей труду же би достали средства голєм за ришованє найважнєйших проблемох у валалє. ПИРАМИДАЛНИ ПРОБЛЕМ По своєй улоги, месни заєднїци нєшка скоро „технїчни орґан” хтори у найблїзшим окруженю запровадзує часц роботох з компетенцийох локалней самоуправи. Єй задаток утвердзиц локални потреби и потим ше за их сполньованє закладац на першим висшим уровню власци хтори ма реални законски компетенциї и финансийни можлївосци витвориц их. Кед випатра же месни заєднїци оставаю занєдзбани од општинских и городских власцох, треба мац на розу12. ФЕБРУАР 2016.

ме же ше исти проблем пресцера през цалу гиєрархию ушореня власци. Городи и општини, нєшка у нєзавидней ситуациї, кед слово о даваньох з державного уровня, насампредз пре нєизвесни випатрунок нових законских ришеньох у тей обласци. Министерство финансийох концом прешлого року обявело Нарис закона о финансованю локалних самоуправох, а вон предвидзує же општини убудуце буду доставац 50, место дотерашнїх 80 одсто, од порцийох на заробки, зоз чим ше значно зменша локални, а звекша републични буджет. Як спозорела Стаємна конференция городох и општинох, „за городи и општини Сербиї ришеня предочени у Нарису закона о финансованю локалних самоуправох нє прилаплїви, бо ше з предложеним зменшаньом приходох городох и општинох у суми осем милиярди динари функционованє локалних самоуправох и финансованє основних потребох гражданох загрожує”. Конференция з тей нагоди спозорела же городи и општини анї тераз нє маю досц пенєжу за финансованє шицких компетенцийох,

КЕЛЬО ДОПРИНОШИ САМОДОПРИНОС Єден з найзначнєйших инструментох нєзависносци локалних штредкох децениями бул институт самодоприносу. Медзитим, нєшка за велїх траци свой смисел, пре парадокс же месни заєднїци дзе є вигласани, праве прето же є вигласани оставали без финансийних „инєкцийох” з висших уровньох. Праве Вербас таки приклад. Под час 2000-тих рокох, Перша городска МЗ вигласала самодопринос, а други два нє. З часом ше указало же ше шицки три розвиваю подєднак – перша з власного динара, а други два зоз городского. Нєзадовольство спричинєло аж же дзепоєдни жителє Першей МЗ, фиктивно премесцали свойо адреси на територию других двох МЗ, же би ше ментовали даваньох до самодоприносу. У медзичаше, остатнє вдеренє самодоприносу задали безроботносц и чежка економска ситуация – Кед слово о месним самодоприносу хтори у чечуцим циклусу нє вигласани анї у єдней нашей месней заєднїци, чежко очековац же у чаше кед вельке число занятих остало без роботи и кед каждодньово маме зоченє з людзми хтори поставю технолоґинйи звишок, можеме ознова вигласац же би ше одбивало процент од приманьох за тоти намени. То були драгоцини средства, бо то були особни приходи хтори МЗ розподзельовали без согласносци снователя, и так Совити месних заєднїцох мали векши инґеренциї. Алє винїмково мала вироятносц же би ше самодопринос ознова запровадзело на териториї месних заєднїцох у вербаскей општини – визначела Йована Вуйтович. бо роками назадок держава на локални уровень преруцує додатни обовязки, а нє звекшує количество доступного пенєжу. Зоз предвидзеним ростом того розкроку, тот проблем будзе ескаловац. Кед ше питанє децентрализациї спатра обєктивно, без политичних лєбо идеолоґийних предрозсудкох, указує же як сущни процес за розвой демократского дружтва. Векше число центрох у хторих ше одлучує, нє лєм же ма векши и обсяжнєйши резултати як диктат з верху, алє тиж рошнє и уровень участвованя гражданох у явним живоце, бо маю право самостойно одлучовац по потребох свойого штредку. А народ гвари же вецей глави знаю вецей як єдна.■

РУСКЕ СЛОВО

5

ТИЖНЬОВНЇК ВИВЕРШНИ ОДБОР НАЦИОНАЛНОГО СОВИТУ

РУСКИ СКАРБ ПРЕД БЕОҐРАДСКУ ПУБЛИКУ На седмей схадзки Вивершного одбору Националного совиту Руснацох хтора отримана вовторок у просторийох Заводу за културу войводянских Руснацох у Новим Садзе, прилапени план активносцох у 2016. року. Слово о проєктох и активносцох значних за руску заєднїцу чий оперативни ношитель Вивершни одбор, вєдно з релевантнима институциями и орґанизациями. Медзи иншим, планована Лєтня школа руского язика у Словацкей, активносци коло снованя „Рутен радия”, ришованє формалного статуса школярох з Гор-

нїци у керестурскей Ґимназиї. У плану отримованє округлого стола о Националней стратеґиї Руснацох, насампредз у контексту Поглавя 23 у чечуцих прегваркох о приступаню Сербиї до Европскей униї. Требали би участвовац водзаци особи нашей заєднїци, а як рамикови термин сходу, хтори ма и символичне значенє, предложени Дзень Европи, 9. май. Пред тим, по вельконоцни швета, будзе розписана явна набавка за купованє комби-превозки рускей заєднїци у Сриме. Окрем членох Одбору, на схадзки присуствовали и Любица Отич з Музею Войводини и Миряна Дєкич зоз Покраїнского заводу за защиту памятнїкох култури, як и директор Заводу Серґей Тамаш, авторки и орґа-

6 РУСКЕ СЛОВО

низаторе запланованей вистави руского културного скарбу у Етноґрафским музею у Беоґрадзе. Як презентоване, централна постановка вистави хтора би по рамиковим плану требала буц у авґусту, буду склєняни плочи фото-неґативи з Бруґошовей збирки хтора ше чува на керестурскей Парохиї, а коло того плановани и други етнолоґийни змисти – фолклор, народне облєчиво, литература, хтори нашу националну заєднїцу представя ширшей публики. То будзе и нагода же би ше державни институциї заинтересовало за вецей розпочати и плановани капитални проєкти у обласци защити руского културного скарбу. У тей обласци, у 2016. року би конєчно требала буц одкупена стара руска хижа у Керестуре, и формована Фондация Музейней збирки Одлучене же Вивершни одбор препоручи Националному совиту Руснацох же би ше зоз сообщеньом релевантни домашнї и медзинародни институциї спозорело на нєвигодну перспективу Видавательней дїялносци НВУ „Руске слово”, понеже буджетски даваня за обявйованє кнїжкох по руски драстично зменшани. На схадзки Вивершного одбору розпатрана можлївосц же би Национални совит формовал свойо Роботне цело за родну ровноправносц, чий би задаток бул афирмованє векшого уключованя припаднїцох рускей националней заєднїци до явного и дружтвеного живота. Иншак, релевантни институциї оценюю же руски Национални совит и заєднїца вообще, медзи ридкима хтори дзбаю о принципох и вредносцох родней ровноправносци. И. Сабадош

РОБОТНА СХАДЗКА ШТИРОХ МАТКОХ У БАЧКИМ ПЕТРОВЦУ

ТЕРАШНЇ СТАТУС ЗНЄВАЖЕНИ У просторийох Матки словацкей у Бачким Петровцу 4. фебруара отримана роботна схадзка штирох маткох – словацкей, бунєвскей, рускей и сербскей. Сход отримани на инициятиву Рускей матки, а после схадзки з руководительством Матици сербскей у децембру прешлого року

У

мено Рускей матки на роботней схадзки у Бачким Петровцу участвовали єй предсидатель Дюра Папуґа и заменїк предсидателя Миломир Шайтош, домашня сходу була предсидателька Матки словацкей Катарина Мелеґова, Бунєвску матку представял єй предсидатель Иван Седлак, а Матицу сербску ґенерални секретар Дьордє Дюрич. Як сообщене з Рускей матки, на схадзки найвецей бешедоване о превозиходзеню нєзадоволююцого статусного положеня маткох и їх нєадекватного финансованя, та винєшене нєзадовольство зоз Законом о националних меншинох, за хтори поведзене же „финансийно фаворизує парадержавни институциї”, а же ше автентичним, як цо то матки, оможлївює финансованє лєм на основи проєктох. Як поведзене, и тото проєктне финансованє завиши од националних совитох националних меншинох хтори, як гварене, политизовани, и часто нє препознаваю квалитет проєктох маткох и їх значносц за националну меншину. – Думаме же заслужуєме иншаки статус прето же ше, пред тим як формовани национални совити, Матки уж борели за витворенє националних правох меншинох. Но, одредзене статусне положенє Маткох, хтори мож повесц же були ношителє очуваня националного идентитету єдней националней заєднїци, нє страцене зоз снованьом националних совитох, алє зме 2011. преведзени до здруженьох гражданох, и ту починаю проблеми. Потамаль зме мали статус дружтвеней орґанизациї, а вец зме зведзени на найнїзши уровень и нє до ставаме нїяки средства, окрем тих хтори витвориме по проєктох – гвари предсидатель Матки Дюра Папуґа. 12. ФЕБРУАР 2016.

ТИЖНЬОВНЇК – Тераз кед их маме, национални совити би нам мушели помогнуц, а нє одмагац. Од 2011. року ше по истих моделох знєважує роботу шицких маткох и проблем то нє лєм Рускей, алє и других – же Совити нє даваю препоруки же би покраїнски секретарияти, на чийо конкурси конкуруєме, опредзельовали средства за проєкти Маткох. Ми пишеме проєкти, алє средства нє доставаме. Поведзме, РМ уж 12 роки орґанизує Подобову колонию у Коцуре, а проєкт анї раз нє потримани, прешлого року нам нє препоручени проєкт одходу на Шветови конґрес РРЛ – виноши свойо становиско Дюра Папуґа.

Прето ше, як поведзене у звиту зоз схадзки, од Матици сербскей обчекує же би зоз своїм авторитетом и интелектуалнима, науковима и културнима капацитетами и ре сурсами помогла матком у їх намаганьох зачувац национални идентитет без уплїву дньовей политики. Тиж поведзене же Матки нє можу прилапиц уровень же су лєм здруженя гражданох, понеже таки статус нє оможлївює їх функционованє у обласцох хтори облапяю. На сходзе у Бачким Петровцу бешедоване и о отвераню поглавйох 23. и 24. за прегварки у приступаню ґу Европскей униї и винєшене заєднїцке становиско же би и Матки мали буц уключени до того процесу, як и обаванє же национални совити, пре политизацию, нє годни дац обєктивне и подполне доприношенє тому процесу. Матки застарани и пре барз вельке зменшанє числа дзецох котри виучую свой мацерински язик, при шицких меншинох, цо остатнї час барз вельки проблем, а на концу заключене же шлїдуюца заєднїцка схадзка штирох Маткох будзе отримана у Новим Садзе 10. марца, у просторийох Матици сербскей. На ню буду поволани представителє городскей, покраїнскей и републичней власци и институцийох, як и медиї. М. Зазуляк 12. ФЕБРУАР 2016.

STANOVISKA

Пише: Мирослав ЗАДРЕПКО, новинар

МИНИСТЕР, НОВИНАРЕ И ДРУГИ ПРЕХОДНИ СТВАРИ Братислав Ґашич прешлого пиятку розришени з функциї министра одбрани. За його змену гласали и посланїки власци и опозициї у републичней Скупштини. Змену предложел предсидатель Влади Александар Вучич, а причина була Ґашичова сексистична виява опред двома мешацами, кед єдней новинарки хтора була на задатку, гварел же „люби новинарки котри лєгко клєкню”. Тото увредзованє нє перше, а нажаль, вироятно анї нє остатнє з хторим политичаре „почасца” даєдну новинарку, лєбо новинара, алє була єдна зоз ридких котра зєдинєла велїх зоз фаху коло порученя „новинаре нє клєча”! Єдна зоз нательо ридких, же ше лєдво можем здогаднуц даєдней подобней нагоди кед нас политичаре понїжовали, а ми наисце и реаґовали. Єдноставно, новинаре, окрем чесних винїмкох, од давна клєча. Нє раз ше чека дакого же би ше достало вияву, а тот дахто лєм прейдзе коло новинарох яґод да су анї нє ту, придзе даяки портпарол и лєм пове же нєт питаня. Лєбо, приклад други, исти тот портпарол пове же питаня мож поставяц лєм у вязи зоз тему конференциї лєбо даякого случованя, котре важне политичаром же би ше хвалєли, а звичайним людзом и медийней публики анї нє значи бог зна кельо. И знова, векшина останє цихо, идзе ше далєй. Приклад треци, горе спомнути портпарол пове же мож поставиц лєм, поведзме, три питаня и вец ше новинаре порадза котри то три питаня, найчастейше су дньово актуални, до ютра ше забуду и на тим останє. Могло би чишлїц и далєй, алє сущносц у тим же велї новинаре нє маю шмелосци же би ше „моцовали” зоз тима портпаролами, лєбо политичарами, же би завжали становиско и же би робели свою роботу як ше спада: одвичательно, критично и, цо найважнєйше, у интересу явносци. Даґдзе то пре ушорйовацку политику хтора подрозумює же ше „даяки” питаня нє поставя, при дакого пре автоцензуру, лєбо пре страх за роботу, при дакого пре особни интерес лєбо афинитет, алє без огляду на причину, факт же то нєшка векшинска слика нашого новинарства и же зме сами пре ню виновати. И тераз, после шицкого горе написаного, врацим ше ознова на „случай Ґашич”. Реално, у „зредзених” дружтвох и державох би ше така виява озбильному и одвичательному политичарови на явней функциї анї нє могла случиц, алє понеже ми ту дзе зме, у жеми у якей зме, ниа, случела ше. Закончело ше зоз змену, алє останьме реални: нє зменєни є прето же новинаре нє клєча, алє єдноставно прето же Вучич так ришел. И кед би бул упарти же го нє зменї, яґод цо го пред тим нє сцел, вєдно зоз министром здравства, зменїц пре погинутих у геликоптеру, нє зменєл би го. И живот би ше предлужел яґод кед би ше нїч нє случело, и шицки би забули же новинаре кедишик нє сцели клєчац.

РУСКЕ СЛОВО

7

НАШО МЕСТА СИНДИКАТИ У БОРБИ ЗА ПРАВА ЗАНЯТИХ

ШТРАЙК СПОЗОРЕНЯ И У ВЕРБАШЕ Шицки три Синдикати занятих у Доме здравя „Велько Влахович” у Вербаше стреду отримали єдногодзинови штрайк спозореня, а уж всоботу, на стретнуцу синдикалцох и чолнїкох Влади Сербиї посцигнута догварка о спорних членох Закона о плацох Шицки три репрезентативни синдикати занятих у Доме здравя „Велько Влахович” у Вербаше прешлей стреди отримали єдногодзинови штрайк спозореня, и на тот способ ше приключели ґу занятим у явним секторе у цалей держави, котри нєзадовольни пре нєдостати ґаранциї же їх вимоги буду уключени до Закона о системи плацох занятих у явним секторе. Под час штрайку почитовани минимум процеса роботи, та пациєнти котри були нагли случаї нє церпели пре штрайк. Служба швидкей помоци и Педиятрийна служба поряднє робели. Заняти у Шпиталю потримую инициятиву за витворйованє вимогох и кед будзе орґанизовани штрайк векших розмирох – приключа ше. Як поведзене, у тей здравственей установи уж постої дефицит занятих. З републичного руководства синдикалних орґанизацийох прешлого тижня сообщене же нє пристаню на „дальше зменшованє правох занятих”, а министер здравя Златибор Лончар ви-

Здравствени роботнїки у Вербаше нє приставаю на зменшанє правох занятих

явел же „шицки проблеми мож ришиц з диялоґом”. Прето, всоботу, з тей нагоди и отримана розгварка-диялоґ синдикалцох и предсидателя Влади Александра Вучича на хторей посцигнута догварка о спорних членох Закона о плацох. Соботова схадзка Социялно-економского совиту мала лєм єдну точку дньового шора, Нарис закона о системи плацох у явним секторе.

Як гварене на конференциї за пресу, права занятих у явним секторе нє зменшани з тим Законом, алє су у дзепоєдних сеґментох и звекшани. Подпредсидателька Влади Кори Удовички визначела же Влада на першей идуцей схадзки прилапи Нарис закона, а после того, вироятно уж концом того тижня, Предкладанє закона будзе упутене Скупштини Сербиї. А. Маркович

АКТИВНОСЦИ МЕСНЕЙ ЗАЄДНЇЦИ У ШИДЗЕ

КОМУНАЛНЕ УШОРЕНЄ ГОРОДУ У тим року Месна заєднїца у Шидзе планує предлужиц вибудов дражкох, колектора за одцеканє атмосферскей води, мобилияру на желєних поверхносцох, точнєйше лавкох у паркох, теренох на хторих ше бавя дзеци, почало ше од населєня „Восток” О тим цо ше будзе робиц у Шидзе, кед у питаню комуналне ушоренє городу, нєдавно бешедованє на схадзки Совиту МЗ Шид, кед принєшена одлука о финансийним плану МЗ за 2016.рок. Як нам гварел др Крсто Куреш, предсидатель Совиту, у чечуцим року плановане предлуженє вибудови дражкох, а єдна зоз значних инвестицийох мало би буц предлуженє роботох на вибудови колектора за одцеканє атмосферскей води од дакедишнєй фабрики статковей покарми у улїци Янка Веселиновича по часц населєня Шидяньом познатше як Врачар.

8

РУСКЕ СЛОВО

– По тераз у Шидзе збудовани числени километри дражкох за преходнїкох, а остало ище роботи коло того, так же плануєме вибудов и у тим року. Тиж значна и охрана од атмосферских водох же би нє загрожовали маєток гражданох и правних особох, та праве прето плановане предлужиц вибудов спомнутого колектора – гвари предсидатель Куреш. У МЗ тиж наглашую же єдна од значних активносцох и ушоренє потока Шидини през город. Концом прешлого року ше ушорйовало побрежє, а тераз би ше ушорело сподок потоку, односно „вимульовало” дно. Прешлей єшенї почало ше ушорйовац терен на хторих ше бавя дзеци, почало ше ушорйовац населєнє „Восток”, а ушорело би ше шицки терени за дзеци. У МЗ нє забуваю анї на ушоренє мобилияру у городских желєних поверхносцох, точнєйше лавкох у паркох. Нажаль, нєодвичательни поєдинци часто ламу и руйную лавки, та, и прето их треба обновиц, а на хасен гражданом. Вл. Дї. 12. ФЕБРУАР 2016.

НАШО МЕСТА БАЛ ШИРОКИХ СУКНЬОХ У ДЮРДЬОВЕ

ТАНЦИ ЗА ШИЦКИ СМАКИ Сезона балованя прешлей соботи предлужена и у Дюрдьове – члени КУД „Тарас Шевченко” орґанизовали традицийни Бал широких сукньох, госци були зоз Жаблю, Нового Саду, Бачкого Петровцу, Вуковару, а на балу була лєм єдна панї у широкей сукнї. Баловали ше вецей як сто особи шицких ґенерацийох и вешелєли ше до рана. Замерковани остали атрактивни дзивоцки танци и гопак. Томбола на дюрдьовским балу традицийно богата и рижнородна, а орґанизаторе обезпечели вецей як сто осемдзешат награди. Главна награда, бициґла, остала у валалє и припадла Михайлови Горнякови, а вон нарок ма принєсц печене праше. Члени „Томас бенда” з Руского Керестура, котри грали на балє, як томболу достали печене праше. Дюрдьовски бал того року петнасти раз отримани у просторийох Дружтва и вше є першого викенду у фебруаре. Два днї пред балом, штварток, вше ше орґанизує забивачку же би ше мало з чого порихтац богату вечеру госцом. С. Барань

БАЛ КУД „ЖАТВА” У КОЦУРЕ

Бал у широких сукньох голєм по мену

ПАПРИҐАРСКИ БАЛ У РУСКИМ КЕРЕСТУРЕ

НАЙЩЕШЛЇВШИМ ЖИМОВАНЄ Як ше и обчековало, популарни Паприґарски бал, хтори того року у рускокерестурским Ресторанє „Червена ружа” отримани всоботу, бул окреме весели и барз добре нащивени, понеже було вецей як 200 госцох, найвецей Керестурцох, алє и з Коцура, Дюрдьова и Вербасу. Веселей атмосфери допринєсол и керестурски оркестер „Микс бенд”, та рижни забавни бависка, як и бога-

Добра музика до танцу нагнала шицки ґенерациї

ВЕСЕЛО И БОГАТО Културно-уметнїцке дружтво „Жатва” всоботу отримало свой традицийни „Жатвов бал”. На балу було коло двасто госцох зоз Коцура, Руского Керестура, Савиного Села, Бечею и Нового Саду, розличних возростох. Вечера на балу була прави дисновтор – госци ше госцели зоз шкварками, колбасами, месом... На столє були и рейтеши, а свойо щесце велї опробовали у томболи и рулет танцу. Медзи численима наградами на томболи була и бициґла хтору даровали орґанизаторе, а тота награда пошла до Нового Саду. За музику бул задлужени тамбурови оркестер „Коцурски бетяре”, а зоз звуками валцерох и чардашох пари ше викруцали до ранших годзинох. З. К 12. ФЕБРУАР 2016.

Бависка на Паприґарским балу вше атрактивни и весели

та томбола, вредносци коло 400 000 динари, хтору обезпечели орґанизаторе и спонзоре Балу. Главна награда, пейц полупансиони на Златиборе и плацена драга остала у Керестуре, друга по вредносци – телевизор, пошла до Дюрдьова, а трецу награду на томболи – вельки моторчок за залїванє достал єден керестурски паприґар. М. З.

РУСКЕ СЛОВО

9

НАШО МЕСТА КАПАЦИТЕТИ У ВЕРБАСКИМ ДОЧАСНИМ ЗМЕСЦЕНЮ ЗА ПСОХ ПОЛНИ

ОДВИЧАТЕЛЬНЄЙШЕ СПРАВОВАНЄ ВЛАСНЇКОХ У Вербаше у каждей хвильки у змесценю за псох блукачох Явней аґенциї за зоогиґиєну и польопривреду (ЯЗИП) єст 150 пси, а на улїцох 100 – кед ше отвори даєдно шлєбодне место екипи виходза на терен и позбераю нови. У Аґенциї апелую на одвичательне справованє власнїкох псох

Н

а вербаских улїцох остатнї час векше число псох блукачох, а з Явней аґенциї за зоогиґиєну и польопривреду (ЯЗИП) спозорюю же капацитети за змесценє дочасового змесценя за пси пополнєти до остатнього места, и док ше „пристановени” пси нє удоми до обисцох заинтересованих гражданох – псох блукачох нє годно склонїц з городских улїчкох.

– Нє шме ше дошлєбодзиц псови же би вишол зоз двора и врацел ше о даскельо днї, окреме кед є нє стерилизовани. Планска стерилизация вихабена, а мира чипованя нє витворена до конца. Лєм дзепоєден пес хторого лапиме чиповани, а векшина нє чипована. То значи же ше або вельо накоцели, або їх дахто „уруцує” з боку. Нашо спознаня гуторя же и того

Преширенє капацитетох нє ришенє

– У каждей хвильки зме полни, зоз 150 пси у лєтнїм периодзе и 120 у жимским. Нови пси можеме прилапиц лєм кед ше даєдного пса удоми и так функционуєме уж длугши час. Такой кед єст шлєбодне место нашо екипи виходза на терен и позбераю нови пси, алє єден або два пси хторих ше склонї у одношеню на число хторе ше у тей хвильки находзи на улїчкох – вообще нє досц. Наша прецена же у тей хвильки на улїчкох єст вецей як 100 псох блукачох – визначел о.д. директора ЯЗИП-у Марко Дюркович и додал же преширенє капацитетох дочасового змесценя нє риши проблем, бо вон, у найвекшей мири настал пре нєодвичательне одношенє власнїкох псох ґу своїм любимцом. А єст и други причини.

10 РУСКЕ СЛОВО

ДРУГИ АКЦИЇ ЯВНЕЙ АҐЕНЦИЇ У планох вербаскей Аґенциї и вибудов трансфер станїци за анимални одпад хтора би таки одпад требала зазберовац нє лєм з вербаскей, алє и сушедних општинох. А понеже вербаски ЯЗИП ма вецей сектори, у тим периодзе у Секторе за польопривреду и лєсарство актуалне полєшованє, алє и предаванє саднїцох, младих овоцох – кайси, шлївки, вишнї, черешнї и грушки, як и лєсових древох, та у розсадїнку маю саднїци платану, явор, брезу, гестинї, целтис, тополю – хтори шицки гражданє можу купиц.

О.д. директора ЯЗИП-у Марко Дюркович

можебуц єст, бо лапаме и пси хтори чиповани у Темерину, Апатину, Србобрану и других општинох – гварел Дюркович. Вон спозорел же власнїки псох муша мерковац дзе ше рушаю, нє шму их пущац же би ше шлєбодно шейтали звонка двора, бо то шицко спричинює нєконтроловани рост популациї. – Преширенє капацитетох нє ришенє. З нєодвичательним справованьом вше будземе мац пси на улїчкох, и гоч их кельо „пристановиме” – будземе на вдереню явносци бо вше сцигую нови. У тих чежких часох чежко обезпечиц додатни средства за поживу, лїки и други потребни средства за пси – додал Дюркович. Заш лєм, єдна велька акция пристановйованя псох штварток орґанизована у Новим Садзе, а вона голєм на кратко ошлєбодзи капацитет вербаского дочасного змесценя. – Нєшка коло двацец пси придаме новим власнїком, младим паром хтори у акциї Влади Войводини достали средства за купованє хижи на валалє. Їх нови двори од нєшка буду чувац пси з нашого дочасового змесценя – визначел Дюркович и апеловал и на других гражданох же би нащивели ЯЗИП и вибрали пса за свойо ґаздовство и так зоз гуманим ґестом помогли заєднїци же би ше виборела з проблемом псох блукачох. ■ Ана Маркович 12. ФЕБРУАР 2016.

НАШО МЕСТА ЗОЗ СКУПШТИНИ ЗДРУЖЕНЯ ЖЕНОХ „БАЙКА” З РУСКОГО КЕРЕСТУРА

ОБДУМАЦ АВТЕНТИЧНИ ВАЛАЛСКИ СУВЕНИРИ „Байка” у прешлим року вельо поробела же би витворела автентични сувенири Руского Керестура, а у 2016. року и далєй планує представяц руску културу и традицию, стародавни єдла, ручни виробки своїх членїцох, а з проєктами ше будзе конкуровац за цо вецей средства ручни виробки своїх члеПотерашня предсидателька нїцох, а досц поробене и Здруженя женох „Байка” з Рускоже би ше витворело автенго Керестура, Славица Катона, тични сувенири Руского вибрана за предсидательку на ноКере стура. Подобни акви штиророчни мандат – одлучетивносци „Байка” планує ли членїци Здруженя 8. фебруара, и у 2016. року, а як нове на своєй пиятей порядней рочней предкладанє прилапене Скупштини. За заменїцу предсиже би ше пробовало з продательки ознова вибрана Ксения єктами конкуровац и на Йованович. други уровнї попри, нє Як презентоване у звитох о ролєм до покраїнских секреботи и финансийох Здруженє и у тариятох, як було по тераз. прешлим року було активне, Стара и нова предсидателька и єй заменїца – На Скупштини при су средства достало на трох покраїнСлавица Катона и Ксения Йованович ствовали и представителє ских конкурсох як соорґанизатор дзепоєдних других валалвалалских манифестацийох и за свойо власни проєкти на чуваню старих ремеслох, а ви- ских здруженьох, секретар Ме сней заєднїци Михайло творело и позитивни финансийни биланс. Як сообщела Сабадош хтори потвердзел же Совит МЗ и у тим року секретарка Здруженя Наталия Емейди, по финансийним финансийно потрима роботу „Байки”, як и других вазвиту Здруженє влонї прейґ проєктох обезпечело 295 000, лалских здруженьох. На Скупштини бул и предсидатесредства зоз членарини, и пенєж зоз предатей заєднїцкей ль Вивершного одбору Националного совиту Желько роби були достаточни за шицки трошки у рижних актив- Ковач, хтори членїци „Байки” поинформовал же НС носцох, а вецей як 13 000 динари пренєшени до того року. пребера крочаї же би стара руска хижа до конца рока За „Байку” барз важне представяц руску културу и тра- була одкупена, понеже за єй „оживйованє” як туридицию, а поготов руски стародавни єдла цо и витворює на стичного понуканя заинтере сована и „Байка”. М. Афич манифестацийох у валалє и ширше, дзе тиж презентує и

СОВИТ МЕСНЕЙ ЗАЄДНЇЦИ РУСКИ КЕРЕСТУР

УШОРЙОВАНЄ ДОЛЇНОХ Понеже на инициятиву Месней заєднїци локална самоуправа безплатно роздриляла дзиву депонию опрез теметова у Руским Керестуре, у Ризничовей долїни, дзе Керестурци руцали рижни одпад, на схадзки Совиту Месней заєднїци 3. фебруара порадзене же, пре завоженє долїни, убудуце там годно руцац лєм глїну и будовательни одпад. Совит на истей схадзки принєсол Одлуку о звонкасудским намирйованю длуства за квартелїну за простор МЗ хтори закупец хасновал за предавальню на Вельким шоре, так же го ма виплациц у 10 мешачних ратох. Прилапене и задзекованє Владимира Югика, пензионера, на членство у Совиту, и после писменого приставаня, член Совиту постанє шлїдуюци кандидат хтори на виберанкох достал найвецей гласи. 12. ФЕБРУАР 2016.

Бешедоване и о проблему же ше у Буячей долїни (на заградох Ленїновей улїци), а и у других, зявели лїшки, а пре одредзени законски огранїченя, нє мож их потаманїц. Заключене же ше будзе глєдац совит од ЯП „Завод за вибудов” Кула за ришованє того проблему, а як єдно з ришеньох предложене викерчованє долїнох од наду и їх завоженє. М. З.

РУСКЕ СЛОВО 11

НАШО МЕСТА НАША ТЕМА: СТАРАНЄ О ДЗЕЦОХ З УЛЇЦИ

ЗОГРАЦ ШЕ, НАЄСЦ И ДАЦО НАУЧИЦ Город Нови Сад од 1. новембра превжал на себе старац ше о „Притульним доме” („Свратиште”), месту дзе ше збераю дзеци котри блукали по новосадских улїцох. Там ше можу ограц, дацо заєсц, бавиц ше на компютеру и медзи собу, алє и научиц буц чисти, културни, толерантни, и почитовац своїх товаришох. Дзецом з улїци то нє нови дом, бо ту можу буц од осем рано до дзевец вечар, алє голєм на хвильку можу забуц на свой, та и наш заєднїцки и вельки дружтвени проблем

Пише: Дюра ВИНАЇ

П

ред пейц и пол роками ЕГО – Екуменска гуманитарна орґанизация, як нєвладова волонтерска орґанизация, обачела як вельки проблем дзецох и младежи котри блукаю по ново садских улїцох и орґанизовала за нїх про стор дзе би могли ограц и препровадзиц даскельо годзини. З часом ше звекшовало

ДАКЕДИ ПОЛ ТАНЄРА, ДАКЕДИ РЕПЕТЕ „Радосне дзецинство” випоручує 25 опорциї, алє ше их нє вше розподзелює и на тельо танєри. Понеже дзеци нє приходза кажди дзень, цо тиж так вельки проблем, дакеди Полудзенок за дзеци зоз улїци достаню менєй у танєру, а дакеди и репете. Пред тим як шедню за стол обовязне умиц щиту ознова реновирани про сториї на Булевару ошлєруки. Дзепоєдни ше аж и тушираю. бодзеня, число 39, про сто драги старого обєкта, тераз Евидентує ше кажди приход и одход, и пробує ше на вельо векшей поверхно сци, зоз потребнима гиґиєндознац и прецо дахто нє пришол. Вжиме дзеци прискима условиями, видео надпатрунком... ходза вецей, а влєце менєй, бо ше нє муша нїґдзе – Локация барз добра, блїзко Автобусна и Гайзибанограц.

число дзецох, про стор на Булевару ошлєбодзеня 28 бул за нїх мали, ширели ше потреби за ко стираньом, шматами, гиґиєну... алє и за надпатраньом и воспитаньом. ЗБЕРАНЄ СРЕДСТВОХ Волонтере зоз ЕГО нє мали вельо средства и ровно ше трапели даяк дойсц до нїх. Було хвильки кед ше думало же ше „Притульни дом” и загаши, алє вше ше якош виплївало зоз кризи. – До средствох зме чежко доходзели, бо вше зме вецей мали дзеци котри питали од нас помоц, а спонзоре помагали кельо могли, и по сле одредзеного часу одуставали. Припознавали нам же и вони вецей нє маю средства. Вец зме ше здогадли средства глєдац од городу, поволали зме городоначальнїка Нового Саду Милоша Вучевича же би ше прешвечел до того цо робиме и од теди ше ствари злєпшали – приповеда руководитель „Притульного дому” Далиборка Батрнек Антонич. Прейґ Городскей управи за социялну и дзецинску за-

12 РУСКЕ СЛОВО

ска станїца, тадзи преходза велї городски и пригородски автобуси, дзеци нас швидко пренаходза, блїзко Социялне, та и Полицийна станїца, гоч и потераз нїґда нє було нїяки проблеми. Медзитим, и то треба мац на розуме – гвари Далиборка Батрнек Антонич. УКЛЮЧОВАНЄ ДЗЕЦОХ ДО ДРУЖТВА

– Основни циль „Притульного дома” же би дзецом з улїци, котри виключени зоз дружтвеного живота и котри нє ходза до школи, обезпечел основни потреби за живот, за поживу, шмати, особну гиґиєну, ученє животних схопно сцох, до ставанє розличних информацийох, психо социялну потримовку. На щесце Нови Сад ма добрих людзох и институциї котри сцу помогнуц, окреме младим согражданом котри ше на улїци сами знаходзи, церпя, и часто приходзи до нємилих ситуацийох – гутори Ненад Драшкович, директор Центра за социялну роботу городу Нови Сад. Гоч город у цало сци финансує „Притульни дом”, дзепоєдни активно сци нє предвидзени. До збераня средствох уключени сами заняти и волонтере. 12. ФЕБРУАР 2016.

НАШО МЕСТА АКТИВНОСЦИ МЗ БЕРКАСОВО

БУДУЮ КАНАЛИЗАЦИЮ, А У ПЛАНУ И ВИНОТЕКА

По вед зме, порихтана новорочна про гра ма и назберани дарунки за дзеци, а тераз ше помали рихта програма и дарунки за дзень женох.

Друга фаза вибудови канализациї у Шидскей улїци и Солунских добровольцох закончена влонї, того року ше роботи предлужа, а плановане и асфалтовац Партизанску, Сримску и Планинску улїцу Без огляду на економску кризу у Беркасове досц зробене же би ше комунално ушорело валал хтори ма коло 1 400 жительох. На концу 2015. року закончена друга фаза вибудови кана-

– Плануєме предлужиц вибудов канализациї и у 2016. року. Слово о роботох тиж у Шидскей улїци алє на парним боку, по окруцину. И тоти роботи би мали коштац коло 3,7 милиони ди-

ВЕЛЬКА ПОМОЦ ВОЛОНТЕРОХ Попри пецерих занятих, барз помагаю волонтере, штредньошколци и студенти, углавним зоз Педаґоґийней академиї и Медицинского факултету, котри у „Притульниим доме” здобуваю окремне искуство котре им будзе на хасен док почню робиц у профе сийних установох. Понеже у „Притульним доме” препровадзую, так повесц, цали дзень, през роботнї, алє тиж так

ПРИЛАПЮЮЦИ ДОМ НА КЛИСИ Тих дньох на новосадским населєню Клиса, односно Месней заєднїци Слана бара, почала вибудов прилапююцого дома за дзеци з поремеценями у справованю. Капацитет би бул за 500 дзеци котри мали проблеми зоз законом, старосци до 18 рокох, и ту би требали найсц защиту и учиц ше, прилагодзиц ше ґу новому способу живота. Дом би требал буц отвореного типу. Сам початок будованя виволал вельке нєзадовольство гражданох котри жию у тим краю, за котри гваря же є мирне сушедство. Коло 2 000 гражданох подписали петицию процив вибудови того обєкту, На трибини, котра орґанизована прешлого тижня, компетентни пробовали прешвечиц гражданох же тот прилапююци дом будзе добре функциновац и же нє будзе нїяки проблеми.

и през комуникацию, уча ше буц толерантни, меняц звикнуца, свойо одношенє ґу людзом и вредно сцом дружтва. „Притульни дом” ше влапел до наисце нє лєгкей алє гуманитарней роботи – же би дзеци з улїци, чийо родичи звичайно нєзаняти, без приманьох, котри лєбо ходзели до школи лєбо нє, нєсиґурних до себе, без психо социялней потримовки, врацел до дружтва.■ 12. ФЕБРУАР 2016.

Джон Файфрич, предсидатель и Зоран Видович, член Совиту МЗ Беркасово

лизациї длужини коло километер у Шидскей улїци (нєпарни числа) и Солунских добровольцох, а инвестиция виноши вецей як пейц милиони динари. Джон Файфрич, предсидатель и Зоран Видович, член Совиту Месней заєднїци Беркасово напоминаю же у 2014. року почала вибудов першей фази канализацийней мрежи, длужини 300 метери, на хтору ше по конєц 2015. року прикапчало коло 20 обисца. Средства обезпечени зоз буджету општини Шид и АП Войводина доложела ище 3,7 милиони динари. Средства на подобни способ обезпечени и кед слово о финансованю другей фази на хтору ше ма прикапчац коло 60 обисца.

нари. Тиж плануєме асфалтовац Партизанску, Сримску и Планинску улїцу, як и каплїчку на православним теметове – толкує Файфрич и Видович. Нашо собешеднїки додаваю же Беркаксово познате по винїцох и добрих винох и же єден з планох и розвой туризма. У центре валала уж роками „стирча” фундаменти будинку хтори нїґда нє збудовани, а на тим месце би требала буц винотека. Проєкт кошта коло 15 милиони динари и треба обезпечиц жридла финансованя. У винотеки би стаємно були виложени вина, хтори би туристи могли коштовац и куповац и на тот способ би хасен мали и винїцаре, и валал пре розвой туризма. Вл. Дї.

РУСКЕ СЛОВО 13

ЕКОНОМИЯ ФОРМОВАНЄ ЛОКАЛНЕЙ АКЦИЙНЕЙ ҐРУПИ ЗА РУРАЛНИ РОЗВОЙ У ВЕРБАШЕ

ОСНОВ КОНКУРОВАНЯ ЗА ПРОЄКТИ

У Општини Вербас прешлого пиятку порушани поступок за снованє Локалней акцийней ґрупи за рурални розвой (ЛАҐ). Проєкт порушали Оддзелєнє за польопривреду Општини Вербас и Реґионална розвойна аґенция Бачка. Як визначел помоцнїк предсидателя Општини Милан Милич, Вербас єдна з локалних самоуправох хтора ма найвецей условия за конкурованє за проєкти ИПАРД програми, а формованє ЛАҐ помогнє лєгчейшому доходзеню до средствох з фондох Европскей униї. Координаторка проєкта „Локални инициятиви за рурални розвой Бачкей” Ивана Паїч з Европского центру Нови Сад визначела же циль Ґрупи будзе виробок Локалней стратеґиї руралного розвою и упознаванє приватного, явного и цивилного сектора з можлївосцами финансованя дїловних активносцох з хаснованьом ИПАРД програми за Сербию. – Локални акцийни ґрупи териториялни партнерства, хтори творя актере руралного розвою зоз трох секторох – цивилного, приватного и явного. Тоти партнере формую териториялне партнерство хторе далєй приноши и вирабя локалну Стратеґию руралного розвою. ЛАҐ потребне формовац прето же през ИПАРД програму мож финансовац шейсц мири, а тот проєкт ше одноши кон-

кретно на пияту. Слово о 17 милионох евра хтори буду на розполаганю од идуцого, та по 2020. рок, а за тоту миру, хтора ше вола ЛИДЕР, годни конкуровац лєм Локални акцийни ґрупи, и то за проєкти хтори у согласносци з Локалну стратеґию руралного розвою. Значи, два основни условия за конкурованє то же би постоял ЛАҐ и Стратеґия руралного розвою – визначела Паїчова. Ношитель проєкта Европски рух Нови Сад, партнере на проєкту осем општини з териториї Бачкей, медзи нїма и Вербас, а проєкт финансує Швайцарска розвойна аґенция. Активносци формованя тих двох целох муша буц окончени пред отвераньом фондох, односно по 2017. рок. Прето значне почац на час и пририхтац општини як найлєпше мож. – Же би ше участвовало, потребне подписац Спорозуменє о сотруднїцтве и участвованю на проєкту. ЛАҐ ище вше нє мож формално реґистровац, прето же нє принєшена законска реґулатива, та за тераз Спорозуменє буд зе файта правного основа за функционованє. После подписованя спомнутого, шицки заинтересовани буду розпоредзени до роботних ґрупох и почню схадзки на тему Стратеґиї. Од вас очекуєме же би сце нам указали на локални проблеми и на

У КОЦУРЕ

КАЖДИ ТИДЗЕНЬ СОВИТОВАНЄ Коцурски парасти у фебруару маю нагоду нащивиц вецей репрезентативни и едукативни польопривредни преподаваня. Так на пияток, 12. фебруара, представи ше новосадске „НС семе”, и „Аґромаркет” зоз Краґуєвцу. Потим, 19. фебруара презентую ше „Синджента”, 22. фебруара „Пионир”, док 29. фебруара преподаванє отрима Польопривредна фахова служба зоз Вербасу. Шицки спомнути преподаваня буду отримани у сали Месней заєднїци, на 18 годзин, а компания „Еликсир ґруп” преподаванє отрима у Пелетовей сали, 26. фебруара, тиж на 18 годзин. Т. Х.

14 РУСКЕ СЛОВО

приоритети локалного розвою. После законченя проєкта, вашо партнерство би требало предлужиц – потолковала Ивана Паїч. У мено Оддзелєня за польопривреду присутних привитала Миряна Дюрич, а схадзку нащивела и адвокатка Дина Байрамович з Компаньонского адвокат ского дружтва „Ґуцуня” з Нового Саду, хторе задлужене за обезпечованє правней потримовки на проєкту и олєгчованє комуникациї з державнима орґанами, потим були члени Општинскей ради Ливиа Боґанч Андрияшевич и Душко Чутило, представителє ПП „Сава Ковачевич”, АД „Карнекс”, Польопривредней фаховей служби Вербас, Явней аґенциї за зоогиґиєну и польопривреду, Еколоґийного руху Вербас, польопривреднїки, як и други заинтересовани поєдинци. А. Маркович

РУСКИ КЕРЕСТУР

ЖИМСКА ШКОЛА ЗА ПОЛЬОПРИВРЕДНЇКОХ

У рамикох Жимскей школи за польопривреднїкох подприємства „Юарбис” д.о.о. у Руским Керестуре, на пияток, 12. фебруара, на 10 годзин преподаваня отримаю представнїки Института за землєдїлство и заградарство Нови Сад „НС семе”, Института за кукурицу Земун полє „ЗП гибриди” кукурици и „Екопатeнт” д.о.о. Вербас о своїх продуктох „еко бустер 1”, „еко бустер 2”, „еко фриз” и „еко витал”. На пияток, 19. фебруара, подприємство „Синджента” представи свойо пестициди у польопривреди, нашенє кукурици, слунечнїку и други продукти, а „Аґроуник” д.о.о. зоз Земуну свой бренд микробиолоґийни гной „славол”. Тиж на пияток, 26. фебруара, подприємство „Дупонт” з Беоґраду представи хаснованє „кораґена” и „аваунта” у паприґи, „Райфайзен” з Беоґраду представи свойо шаце кукурици, сої и слунечнїку, а „Аґротех” з Вишнїчева механїзацию за польопривреду. Шицки преподаваня отримую ше у просторийох „Юарбис” од 10 годзин. М. Т. 12. ФЕБРУАР 2016.

ЕКОНОМИЯ ПРЕПОДАВАНЯ У РУСКИМ КЕРЕСТУРЕ

ПОЛЬОПРИВРЕДНЇКИ З ОПШТИНИ ЖАБЕЛЬ У ВЕРОНИ НА САЙМЕ

ИНТЕРЕСОВАНЄ ЗА КУКУРИЦУ И СОЮ

КОНТРАКТ З ЕВРОПСКУ АСОЦИЯЦИЮ

Зоз представяньом асортиманох компанийох „Синджента”, „Ґаленика фитофармация”, „Райфайзен аґро” и „Аґротех”, прешлого тижня у Руским Керестуре почали преподаваня за парастох у орґанизациї кере стурского Продукцийно-тарґовинского дружтва „Аґрохома”. Представителє „Райфайзен аґро” польопривреднїком понукли нашеня гибридох кукурици, слунечнїку, сої и жита. Винєсли податок же остатнї роки зазначене векше поглєдованє кукурици и сої, та акцент презентациї бул на продукциї кукурици. „Ґаленика фитофармация” представела средства за за-

ЄСТ ИЩЕ ПРЕЗЕНТАЦИЇ У Керестуре ше пиятками од 10 годзин отримує ище и „Юарбисова” жимска школа у просторийох того подприємства, а вовторками и штвартками на 17 годзин у ресторану „Червена ружа” преподаваня за продуковательох паприґи и других заградкових рошлїнох у орґанизациї здруженя „Капсикум анум”.

щиту жита, кукурици и сої, а „Синджента” нашенє и средства за защиту польодїлских културох. О новосцох у обласци польопривредней механїзациї парастом бешедовали представителє компаниї „Аґротех”, а ОТП банка винєсла понукнуца за кредити за польопривреднїкох. Того тижня, 11. фебруара, представени „Еликсир”, „Декалб”, „Басф” и „Еко патент”, а за 18. фебруар наявени пре зентациї компанийох „Пионир”, „Аґромаркет”, „KВС”, „Аґроґлобе” и „Анави”. На презентациї приходза и представителє банкох, котри парастом понукаю кредити за польопривредну продукцию. Затераз мож обачиц же вельке одволанє парастох на преподаваня у орґанизациї подприємства „Аґрохома”, а як орґанизаторе наявели, будзе ше их отримовац по конєц фебруара, штвартками на 11 годзин у Ресторану „Червена ружа”. С. Надь 12. ФЕБРУАР 2016.

Студенти польопривреди, роботнїки, руководителє и власнїки ґаздовствох зоз шицких штирох местох Општини Жабель дзекуюци орґанизацї Фонда за розвой польопривреди и того року нащивели Медзинародни саям „Фиерааґрикола” у Верони у Италиї На польопривредним Сайме у Верони були коло 1 200 викладаче зоз 35 жемох, хтори представели механїзацию, опрему и статок. – Треба упознац сучасну продукцию, медзитим, механїзация барз драга за нашо условия, та би конкурси котри понукаю векши средства, вигодни кредити, або безповретни средства помогли польопривреднїком у одлуки инвестовац – гварел Владимир Балїнт зоз Дюрдьова, котри першираз участвовал у нащиви польопривредного сайма котру орґанизовал општински фонд. – Саям нагода же бизме опатрели нову технолоґию, поинформовац ше о тим же як мож подзвигнуц бруто продукцию на наших польох и на котри способ треба помогнуц малим ґаздовством же би применєли нову технолоґию – гварел Радомир Пударич, предсидатель Управного одбору Фонда. На сайме у Верони, предсидатель Општини Жабель Чедомир Божич и предсидатель Асоцияциї европских привреднїкох зоз Варезеа Стефано Ґусони подписал спорозуменє о сотруднїцтве. – Як подписнїки будземе робиц на сотруднїцтве у обласци економиї и култури, як и на запровадзованю координованих активносцох у реализациї партнерских проєктох у складзе зоз политику и програму Европскей униї. Витворюєме предусловиє за инве стованє италиянских подприємствох на териториї Општини Жабель, з цильом пласованя продуктох на локалним тарґовищу, на Балкану и Кавказу, як и на италиянским тарґовищу. Сцеме потримовац розвой партнерских одношеньох медзи

локалнима привреднїками у Жаблю и италиянскима подприємствами – гварел Ґусони. По сле подписованя контракту предсидатель Божич акцентовал же преношенє знаня и искуствох у обласци розвою и доброго управяня, унапредзенє аґропоживового сектора и економских потенциялох, валоризация, защита природи, културних ре сурсох, розвой туристичного потеницялу, заєднїцке участвованє и партнерски

одношеня у локалних, националних и програмох ЕУ, лєм даєдни зоз програмох на котрих ше будзе робиц з италиянскима партнерами. Вон тиж визначел же нащиви саймох буду орґанизовани и убудуце, бо барз важне же би польопривреднїки провадзели шветово цеки. Польопривреднїки зоз жабельскей општини нащивели и Венецию, а то им бул и єдини трошок на тим путованю, бо два ноцованя, костиранє у готелу и уходнїци на Саям за шицких сто путнїкох обезпечела Општина. То седми рок за шором як Фонд орґанизує нащиву польопривредному сайму у иножемстве. С. Барань

РУСКЕ СЛОВО 15

КУЛТУРА И ПРОСВИТА У ВЕРБАСКЕЙ ҐАЛЕРИЇ – НАЇВА ЗОЗ КОВАЧИЦИ

МАЛЮНКИ ПОЛНИ ЖИВОТА И ШВЕТЛОСЦИ

Вистава малюнкох, вецей як 30 роботи родоначалнїкох наївней уметносци у Сербиї – наївцох зоз Ковачици, першираз була доступна и вербаскей подобовей публики, у Ґалериї Културного центру Вербас. – У Вербаше зме представели часц богатого фонда малюнкох наїви з нашей Ґалериї, на хторих намальовани людзе з народу, валалчанє, парасти, а мальовали их людзе з души, з емоциї – визначела директорка Ґалериї зоз Ковачици Мария Распир и здогадла на слова познатого критичара Ота Бихалїя Мерина хтори своєчасно гварел же ше Ковачица дзекуюци тим малюнком нашла на значним месце медзи шветовима метрополами на шветовей карти уметносци наїви. На отвераню вистави, кустос Ґалериї у Ковачици Ана Жолнай Барца гуторела о наставаню наївней уметносци у нас, од 1939. року, та по снованє Ґалериї у Ковачици 1959. року.

– У Вербаше презентуєме и роботи шветово познатих наївцох Зузани Галуповей и Мартина Йонаша, хтори 1978. року за свойо малюнки достал Златну медалю у Милану и чийо роботи, вєдно зоз дїлами Галуповей, крашели мури шветових ґалерийох – визначела Барца. Вербаска подобова публика по 5. фебруар наисце мала винїмкову нагоду поопатрац позарядово роботи наївних малярох зоз Ковачици. Виставу малюнкох з яснима, чистима фарбами, фарбами зоз обичного живота, з веселима тонами народного облєчива Словакох, малюнки полни живота и шветлосци – хтори вшелїяк вредзело поопатрац. – Як зме чули на отвераню, Ґалерию у Ковачици на виставох под час рока просеково нащиви помедзи 19 и 23 тисячи нащивительох, цо звучи импозантно. А як и нє, кед ше зна же Ковачица постала културни бренд у жеми и иножемстве, праве дзекуюци подобовей уметносци – гварела вербаска ґалеристка Силвиа Єлачич. А. М.

АКТИВНОСЦИ КПД „ИВАН КОТЛЯРЕВСКИ” У БИКИЧУ

ПРИРИХТОВАНЯ ЗА БАЛ

У Културно-просвитним дружтве „Иван Котляревски” у Бикичу, отримана схадзка Вивершного одбору Дружтва на хторей розпатрени наиходзаци активносци. Бикичаньох нєодлуго чека промоция ЦД хтори концом прешлого року зняла Шпивацка ґрупа Дружтва и на хторим вибрани найкрасши шпиванки хтори на репертоаре женскей як и мишаней шпивацкей ґрупи. Слово о шпиванкох хтори ше традицийно виводза на тих просторох, а даскельо шпиванки хтори зняти и зоз „старого краю”. – Плануєме же у фебруару отримаме промоцию ЦД у Доме култури у Бикичу, а тиж порадзене же би промоцию мали и у Новим Садзе. Тиж о даскельо днї почню и проби фолклорней секциї. Хореоґраф Борислав Барна зоз Шиду ознова будзе водзиц

16 РУСКЕ СЛОВО

младшу и старшу танєчну ґрупу и буду ше пририхтовац за општиску смотру фолклору – гвари Деян Бобаль, предсидатель КПД „Иван Котляревски” Бикичанє ше тиж пририхтую и за традицийни бал хтори ше отрима по 21-раз, а заказани є за 5. марец у Доме култури на 19 годзин. Предсидатель Бобаль додава же по традициї госцом будзе порихтана богата и смачна вечера и напой, а за добре розположенє ше остара „Микс бенд” зоз Руского Керестура. Будзе порихтана и богата томбола, як и „танєц шерца”. Уходнїца по особи кошта 1 000 динари. До Бикичу на бал уж роками приходза госци нє лєм зоз околних местох, алє и зоз оддалєнших. На схадзки заключене же почню актив но сци коло при рихто ва ня

цен трал ней шве точ но сци на ци о нал но го шве та Ру сна цох, хто ра 2017. року будзе отримана праве у Бикичу. О тей значней подїї обвисцени руководзаци у локалней самоуправи, од хторей ше тиж обчекує финансийна помоц. Бикичанє з на годи шве та пла ную по шо риц Дом култури. Як гвари Деян Бобаль, плановане пременїц облаки и дзве ри, потим ушо риц кух ню и обилїц салу. А Бикичанє того викенду буду домашнї делеґациї зоз Бардейова зоз Словацкей Републики на чолє з началнїком Миро славом Буйдом, хтори приду на традицийну манифе стациї „Сримска забивачка и колбасияда”, хтору орґанизує словацке КУД „Єднота” зоз Шиду. Вл. Дї. 12.ФЕБРУАР 2016.

КУЛТУРА И ПРОСВИТА ДОМ КУЛТУРИ РУСКИ КЕРЕСТУР

РЕЗУЛТАТИ ЛЄПШИ ЯК БУДЖЕТ У Звиту о роботи Дома култури Руски Керестур начишлєни 45 рижни програмни активносци секцийох (и други) хтори Дом култури бул обовязни витвориц у прешлим року, дзе 14 реализовани и понад планованого, а у звиту хронолоґийно начишлєни и 75 рижни програми, наступи и резултати вецей як 360 аматерох тей нашей установи од окремного значеня

У

правни одбор Дома култури Руски Керестур, у новим составе, под предшедованьом Биляни Ковачевич, 4. фебруара прилапел Звит о роботи тей установи за 2015. рок, у хторим поведзене же вецей фолклорни секциї дзецох, старших и ветеранох, два хорски секциї, драмски, рецитаторска, вецей жридлово и други шпивацки ґрупи, оркестер, та други обовязни програми, Дом култури сполнєл у подполносци, дзепоєдни и понад планованого. Так, место седем, витворени 10 репризи дзецинскей представи, дзевец наступи рецитаторох, аж 14 наступи Мишаного хору, а були плановани 4. Надалєй, оркестер мал плановани 8, а зазначел 22 наступи, а найвекше „преруценє” плану витворене при шпивацких и фолклорних секцийох. Бо, наступи ґрупох шпивачох були плановани на штири, а витворени аж 29, а на початку прешлого рока були предвидзени 10, а витворени 25 наступи фолклорних секцийох. Тому звекшаню допринєсли и пласмани секцийох на висши змаганя после Општинскей смотри, алє и витворени госцованя ансамблу Дому култури у Польскей и Румуниї, концерти у Керестуре, а после длугшого часу, ансамбл Дому култури прешлого року знова госцовал у Дюрдьове. Прешлого року предлужене орґанизованє трох наших найзначнєйших фестивалох – Драмского мемориялу Петра Ризнича Дядї, Фестивалу рускей култури „Червена ружа” и Културней манифестациї „Костельникова єшень”, так же у рамикох їх програмох, алє и окреме, Дом култури бул домашнї театралним, музично-фолклорним ансамблом и оркестром, як з наших местох, так и з иножемства, алє и подобовим уметнїком и писательом. З тей нагоди треба здогаднуц же прешлого року на Мемориялє госцовал Театер Александра Духновича з Прешова зоз Словацкей и драмски аматере з Петровцох, з Горватскей, госцовали у Керестуре и нашо Руснаци з Миклошевцох, а влєце окреме и Ансамбл „Євшан” з Канади, на „Костельниковей єшенї” и познати Суботицки тамбурови оркестер, нашо визначни писателє и подобово уметнїки, як и познати сербски писатель Светислав Басара. Найвекши досяг прешлого року посцигли танєчнїки-ветеранє, Хлопска жридлова шпивацка ґрупа и Тамбурови

12. ФЕБРУАР 2016.

ПРИЛАПЕНИ ПРАВИЛНЇК УО 4. фебруара з векшину гласох прилапел и Правилнїк о Фестивалє рускей култури „Червена ружа”, зоз хторим одредзени состав и компетенциї Орґанизацийного одбору, цилї, способ роботи, пропозициї и други питаня вязани за орґанизованє и отримованє Фестивалу. На схадзки найвецей розправяне о способе вибору предсидателя Орґанизацийного одбору – чи го будзе меновац Управни одбор Дома култури, чи виберац сам Орґанизацийни одбор Фестивалу, и остало же то будзе на Орґанизацийним одборе. Одбор, як и дотераз, будзе меновани по представительним принципе, а заключене же подобни правилнїки пошвидко треба виробиц и за други два фестивали – за Драмски мемориял и „Костельникову єшень”.

оркестер, котри участвовал на Републичним фестивалє у Петровцу на Млави, найвисшим у жридловей музичнофолклорней обласци у держави, а рецитатор Мирослав Малацко и прешлого року дошол по Републичну смотру у Валєве. На Покраїнскей смотри рецитаторох Дом култури мал шесцерих представительох, театрална представа Драмского студия АРТ „Врацим ше по вашо души” участвовала на Младежским театралним фестивалє Войводини у Кули, дзецинска представа АРТ-у „Як настали бридки слова” дошла по Зонску смотру, покля и дзецински танєчни ансамбл, док на Покраїнским фестивалє музичнофолклорних ансамблох у Вербаше участвовали Хлопска жридлова шпивацка ґрупа, Дзивоцка шпивацка ґрупа, фолклорни ансамбл и Тамбурови оркестер. На Покраїну ше пласовала и Женска жридлова шпивацка ґрупа, алє пре одредзени обєктивни причини, на Фестивалє нє наступела. У звиту наведзене и же у дзецинских секцийох єст 216 аматерох, у секцийох старших 69 младих и 76 других одроснутих, а попри занятих у Доме култури, з аматерами робели и ище шесцеро фахово сотруднїки за рижни обласци. Пред Управним одбором пошвидко будзе и Финансийни звит за прешли рок, а вязано за финансованє у тим року, окончователь длужносци директора Яким Рац членох УО упознал з нєвигодну ситуацию у финансованю фестивалох з покраїнских жридлох пре наявене вельке зменшанє буджетних средствох за конкурси у обласци култури. На УО визначене же снователь, Општина Кула порядно финансовала Дом култури. Так би мало буц и того року, а за орґанизованє фестивалох затераз бизовни лєм средства з Општини Кула и з керестурского самодоприносу (з Месней заєднїци), за „Червену ружу”.■ М. Зазуляк

РУСКЕ СЛОВО 17

КУЛТУРА И ПРОСВИТА НОВА „НЄВИДЛЇВА” КНЇЖКА НАТАЛИЇ РИБОВИЧ

СЛОВО ШЕ ПРЕТВОРЕЛО ДО СМУЖКИ Пише: Олена ПЛАНЧАК-САКАЧ

„Sundance“ нєсподзиваюци нови крочай, фасцинантна и вшелїяк нєзвичайна уметнїцка кнїжка. Вона попри своєй библиофилней окремносци дїйствує нє лєм як престижни обєкт лєбо (кино), вона ше одкрива аж у шветлє осторожного диялоґу зоз читательом – Томас Елсен

оз Наталию Рибович стретла сом ше у центру города Нового Саду, пополадню, кед слунко було НВУ „Руске слово” видало три кнїжки на заходзе и з його остатнїма зарярисункох, писньох и ми у тим дню, вєдно з авторку, поприповедкох зоз опатрала єй нову „нєвидлїву” авторским подписом кнїжку „Sundance” або „Танєц Наталиї Рибович слунка”. Док опатраме кнїжку, На– рисовану поезию талия Рибович надихнуто гвари: „Триолоґия” (2006, – Перше було слово, як пише у вєдно зоз Иваном Медєшом и Славком Библиї, после того воно ше преВинайом) и илустровану творело до смужки, смужка до прозу „Чарни усаґи” перформансу, а перформанс до (2010, зоз Тору Фудїта). инсталациї, инсталация до рисунНВУ „Руске слово” 2007. ку, а рисунок на концу до конклуроку конкуровало зиї, резиме шицкого... и достало литературну „Sundance” експериментални проєкт єднаграду „Александра Духновича” за заєднїцке ней интересантней кнїжки Наталиї Рибовиданє „Триолоґия”. вич, на чиїм твореню и наставаню уметнїца робела два роки. Кед отворице празни, били боки кнїжки на нїх ше зявя 19 написани и нарисовани писнї хтори реаґую на слунково зарї, або точнєйше на УВ зарї. Лєм так у їх директним дїйствованю

МЕТАФОРИЧНО И ФИЗИЧНО – Цали тот поетични склоп, авторка оформює нє лєм метафорично, алє и цалком физично, без диґиталних, електронских трикох и манипулованьом. Вона твори зоз єдноставнима и стародавнима средствами. Бешедовац о поезиї єй писньох и уметнїцкей формулациї спроцивйовали би ше интенциї и способу дїйствованя самого проєкта. Хто ше жада упознац з нїм, муши го одкриц особнє – видзиц, читац и прейґ власней интенциї. (Written with invisible colour, visible in the sun) Писане зоз нєвидлїву фарбу, видлїву на слунку Рибовичова свойо власни космични фиґури убудовала до приповедкох, хтори уж роками творчо и уметнїцки розвива и у класичним жанру рисунка, перформансох, як и у видео медийох – гварел рецензент др Томас Елсен, директор Музею за подобову уметносц „H2” зоз Аузбурґу.

18 РУСКЕ СЛОВО

Фото: В. Вуячич

З

КНЇЖКИ

мож видзиц тото цо потамаль було нєвидлїве и скрите. – Початок початку була „Палїчка” инспирована зоз Японом, (опать з бокох), а вона ше розвила до новей кнїжки до „Sundance” – „Танєц слунка”, понеже ше ю чита лєм на слунку, на трох язикох, на италиянским, нємецким и анґлийским язику. През живот, каждодньовосц, през визию, а у тей комбинациї наставаю смужки, смужки оформюю цалосци... И так настава конкретни уметнїцки продукт, у тим случаю кнїжка, а у даєдним другим и дацо инше – гварела Рибовичова. Тот ефект посцигнути дзекуюци окремней файти паперу, фарби и окремного способу друкованя. У такей комбинациї – слунковей шветлосци и бавеньом зоз видлївим и нєвидлївим, и зоз нєобачлївима преходами, цо нє лєм символика, алє и нєпреривна тема у уметносци. Шветлосни блїск слунка при Рибовичовей нєзвичайно 12. ФЕБРУАР 2016.

КУЛТУРА И ПРОСВИТА моцни, алє нє одкрива лєм фарбу, алє и його субстанцу, цо значи же одкрива сущносц ствари, визначує єй рецензент Томас Елсен. ПОЕТИЧНИ СЛИКИ ЯК МАРҐИНАЛНА ПРИЗНАЧКА ЄДНОГО УНИВЕРЗУМА Могло би поставиц питанє же цо евокую рисунки и поезия Наталиї Рибович? На так поставене питанє одвит нам дал у рецензиї Валтер Сайдл, по фаху кустос: – Евокую симбиозу медзи задумку и предпоставку. Деталї стретнуца, чувство за блїзкосц. Буц вєдно. Виглєдованє реалносци през бависко, буц одроснути, час одрастаня, або после одрастаня. Нєт потреби панїчиц. Моменти чувства котри пренєшени на папер тирваю длугше, а дакеди кратше. Вони ше меняю з бока на бок, з папера на папер и нараз нєставаю. Мистични фиґури ше виразно пребиваю до центру замеркованя єства зоз космосу уметнїци, котри стоя як питанє за можлїву реалносц – наука и технолоґия котри ше у нєй пробую виглєдац – визначел Сайдл. Редукция форми у слики и тексту охабя простор за новим, за нєпредвидлївим, дава ясну присутносц индивидума, и його потвердзенє. Без критики идеолоґиї и политичного условйованя. Тото цо дава значенє шицкому, гвари Сайдл, то медзилюдски стретнуца у єй безбрижносци. Жажда за совершеним иснованьом без завадзаня и без насилней интервенциї. Проблематичне постава нєвидлїве – пущиц шицко зоз чаривну палїчку, як гвари Рибовичова. ТЕХНОЛОҐИЯ ДОМИНУЄ – У тим чаше у хторим жиєме технолоґия пребера вельо, доминантна є, а през єй швидкосц дух и природа занєдзбани, дрилє-

КРАТКА БИОҐРАФИЯ Народзена у Новим Садзе 1976. року, у бувшей Югославиї. Жиє и роби медзи Нємецку, Австрию и Японом. Закончела студиї на Universität für Angewandte Kunst у Бечу при проф. Brigitte Kowanz. Закочела штредню уметнїцку школу „Боґдан Шупут” у Новим Садзе. Инициятор є проєкта Earth Platform POWWOW-aeaa/7 Nature Usagi у Токию. Роботи представяла у Япону, Нємецкей, Австриї, Италиї, Анґлиї, Шпаниї, Кореї, Индиї, Мароку и на Исланду. 12. ФЕБРУАР 2016.

ЗЛОЖЕНА ЄДНОСТАВНОСЦ... ЛЄБО? – Медзи першима у швеце маме чесц, алє и задовольство тримац у рукох тоти два нєзвичайни артефакти дзекуюци нашей (и нє лєм нашей) уметнїци. Можебуц зме у тей хвильки анї нє свидоми їх значносци, алє най би то оценєл час пред нами. Тото цо би ше могло препоручиц читачом то най би зоз ошлєбодзеним духом, чувствами и осетами вичитовали стихи на бокох тих кнїжкох. За видвоєни час и мали ритуал котри подрозумює слунко буду покус нєсподзивани, покус збунєти, алє и „розоружани”, праве так як то и авторка жадала. Ту нє слово о нїякей мистификациї. Єдноставносц и намаганє на ню указац сама сущносц тих стихох (а и рисункох котри их провадза), а моц и прешвеченосц уметнїци така велька же бизме єй требали вериц – гварела Олґа Карлаварис.

ни до другого плану. Нє даваме им достаточно увагу, знїщуєме природу, а зоз тоту кнїжку читатель може ступиц до контакту зоз слунком, слунко зоз творчосцу и фотохроматску фарбу (то уж технолоґия). Так читатель путує до нового швета, а тот швет повязани зоз часом, а то значи же читатель достава свой час, свой власни час, свой нови час же би нє остал у каждодньовосци. На тот способ даваме хвильки слунку, нашо чуло вида ше активує и слика сцигує до нас. Настава подполно нови час, путуєме до нового часу и през тото шицко ми приходзиме до нових спознаньох, до нових уровньох, до нових сферох дзе нашо чула починаю чувствовац. То пробованє котре ше, най так повем, „пробує пробовац”, без сиґурносного пасу, воно ше поспиши, лєбо ше нє поспиши – акцентує Наталия. Як гвари Рибовичова, вельо того цо робиме у живоце то дацо цо сиґурне, чувство сиґурносци то линия познатого, а и дзецко хторе почина ходзиц глєда свою ориєнтацию у просторе, глєда свою сиґурносц и воно тото бере инклузивно, нє роздумує о тим. Як гвари, велї нє були порихтани обявиц таку кнїжку, бо зоз таким нє мали контакт, то було за нїх цошка цалком нове и нє виглєдане, нє випитане на тарґовищу. Було як нєсиґурна инвестиция. Алє дакеди заш лєм треба рескирац, треба пробовац и дацо нове, треба рушиц у новим нєвиглєданим просторе, же би ше гранїци помкли, же би ше рушело напредок. Шансу єй дали тоти цо верели и кнїжка пренашла своїх спонзорох. Видаватель бул Revolver Publishing з Берлину (Нємецка).■

„ПАЛЇЧКА” Кнїжка Наталиї Рибович „Пущиц шицко з чаривну палїчку” на руским, сербским - горватским и нємецким язику друкована зоз фотохроматску фарбу у виданю „Руского слова”, односно часописа МАК концом 2013.

РУСКЕ СЛОВО 19

МОЗАЇК У КУД „ТАРАС ШЕВЧЕНКО” У ДЮРДЬОВЕ

МЛАДИ ОРҐАНИЗУЮ РИЖНИ РОБОТНЇ на нїх. Декупаж технїку оботнї прешлого Креативни тим младих зоз КУД „Тарас Шевченко” наволїм, лєгко ше ю року водзела Р у Дюрдьове уж даскельо роки орґанизує креативни применює, а финални Мария Хромиш котра

роботнї. Нєвичерпни су з идеями и сцелосцу, вєдно зоз Борисом продукт барз красни − бо и того року, пияти рок зашором планую Цапом у Роботним гварела Даря Хромиш. целу за младеж орґанизовац циклус роботньох за вецей возрости − О темох за роботнї Националного совиту ше вєдно радзиме. и на вецей теми. Дзекуюци потримовки Руснацох заступа Управного одбору Дружтва, роботнї уж почали Пачи ми ше же шицко младих Дюрдьовчанох цо научим на роботньох, и їх потреби. можем и дома направиц, − Прешлого року зме алє, заш лєм у Дружтве мали вельо интересантнєйше робиц роботнї на рижни у дружтве. Часто виклатеми. Початок и конєц даме нашо продукти, рока нам вше резерволюдзе на нїх позитивно вани за новорочни реаґую − гварела Весна роботнї котри орґаниБалїнт, котра участвує у зуєме и за наймладших. каждей роботнї. Вяри, углавним, праНа роботньох правя и виме рижни прикраски рижни продукти з за обисце, рижни рециклажного материялу, фиґурки и рамики з з новинох, картонских ґипсу, шкатули з шкатулох и пластичних рижних материялох, фляшох. Тиж так, пред або их лєм прикрашицкима подїями хтори шуєме. Влєце найчасмлади орґанизую у тейше правиме КУД-у, пририхтую вше прикраски, ґумки за иншаку декорацию. власи, чати, миндюши, Нїч нє купую готове, бо ланцущки, персценї − би вец мушели видвоїц Вше пририхтую иншаку декорацию за „Гаваї парти”, гварела Мария вельо вецей средства. „Пижама парти”, як и за Литературни вечар младих Хромиш. На роботнї, як млади Идеї за роботнї находза у специягваря, вше шицки поволани, КРЕАТИВНИ ВИКЛАДАЮ лизованих часописох и на интерод найстарших по наймладших. нету. На початку им нє було лєгко СВОЙО ПРОДУКТИ Потераз орґанизовали вецей як орґанизовац роботнї, бо нїхто од сто роботнї. Продукти нїх нє мал искуства, анї з таку найчастейше орґанизацию, анї представу о тим викладаю у же дзе єст купиц материяли хтори Дюрдьове на им треба. Тераз им уж вельо кирбаю дзе лєгчейше. представяю мла− З початку нам нє було лєгко дих креативцох пренайсц шицко цо нам требало, зоз КУД „Тарас а тераз ше уж добре знаходзиме. Шевченко”, Найволїм кед правиме дацо нове, алє и пред бо зме вец шицки зацикавени як Фестивалом то будзе випатрац − гварела Оля жридлового Балїнт котра часто помага Мариї Од самого початку, креативни шпиваня „Най ше нє забудзе” коло роботньох и єдна з найактивроботнї потримує Национални и на Вельконоцним концерту. нєйших у младежскей орґанизациї. Викладали и у Руским Керестуре, совит Руснацох, з початку Одбор за На роботньох ше намагаю правиц младеж и спорт, а потим Роботне у Жаблю и Новим Садзе. Свойо хасновити предмети, а цело за младеж котре прешлого продукти поряднє дарую за найнащивенши роботнї на тему року обявело конкурс за томболу на дюрдьовским Балу новорочних шветох и роботнї з широких сукньох, а любели би их сoфинансованє проєктох за младих, декупаж технїку. частейше викладац у других наших дзе млади креативци конкуровали з − Любим ше дружиц у нашим местох, на кирбайох, фестивалох планом роботи креативних Дружтве, а тоти роботнї барз або манифестацийох. роботньох за чечуци рок. ■ креативни, та барз любим ходзиц Сaндра Барань 20 РУСКЕ СЛОВО

12. ФЕБРУАР 2016.

МОЗАЇК МЛАДИ НАУКОВЦИ

ЛИДИЯ ФОДОР, АСИСТЕНТКА НА ПМФ-у

ВАЖНЕ МAЦ ТВАРДУ ДЗЕКУ Лидия Фодор зоз Бачкей Тополї ше прешлого року уписала на треци рок докторских студийох информатики, на Природно-математичним факултету у Новим Садзе, дзе роби як асистентка онеже математику люби одмалючка, по законченей штреднєй школи, Лидия ше уписала праве на Природно-математични факултет у Новим Садзе. – Длуго сом нє знала за хтори напрям ше опредзелїц, бо ме прицаговала и математика и информатика. Програмованє ме почало вше баржей цикавиц, та сом на концу вибрала студиї информатики. Нїґда сом нє побановала пре вибор студийох. Програма на тим напряме наисце интересантна и креативна, нїґда нє було допито – гвари Лидия. Гоч закончела ґимназию общого напряму и нє мала таку моцну основу як дзепоєдни єй колеґове хтори закончели фахово штреднї школи, Фодорова нїґда нє одступала од планох, та швидко здогонєла колеґох. – Початок нє бул лєгки, алє сом була дисциплинована, поряднє сом ходзела

П

на шицки преподаваня и вежби, поряднє учела и покладала испити. То було цалком досц, нє требали ми дополнююци годзини, гоч сом рушела од „нули” – толкує вона. Лидия була винїмкови студент, а пред тим як закончела мастер студиї, понукнута єй робота на факултету. Перше була виглєдовач сотруднїк, а од фебруара прешлого року є асистентка на Катедри за информацийни технолоґиї и системи на ПМФ-у. Трима вежби студентом основних и мастер студийох. – На початку ми було покус чудне. Дакеди сом шедзела у тих лавкох, а вец сом нараз була у улоги асистента. Вецей нє мам трему, любим тоту роботу, наисце є красна – студенти заинтересовани, слухаю, лєгко з нїма робиц, вредзи им помагац. Видзим смисел роботи – гвари Фодорова.

Мено и презвиско: Лидия Фодор Датум народзеня и место одрастаня: 25. юлий 1989. року, Бачка Тополя Основна школа: Основна школа „Чаки Лайош”, Бачка Тополя Штредня школа: Ґимназия „Доситей Обрадович”, Бачка Тополя Основни и мастер студиї: Универзитет у Новим Садзе, Природно-математични факултет, Департман за математику и информатику, напрям – информацийни технолоґиї. Дипломовала 2011, мастеровала 2013. року Докторски студиї: Универзитет у Новим Садзе, Природно-математични факултет, Департман за математику и информатику, модул: информатика, на хтори ше уписала 2013. року Награди и стипендиї: Награда Природно-математичного факултета и новосадского универзитета за закончени основни студиї, Награда за закончени мастер студиї информатики „Александар Саша Попович”, стипендия Фонда за млади таланти, стипендия Министерства просвити, науки и технолоґийного розвою Науково конференциї: Медзинародна конференция информатики BCI (Balkan Conference on Informatics) у Новим Садзе, 2012. року, Медзинародна конференция информацийних технолоґийох ICIST 2015 (International Conference on Information Society and Techology) на Копаонику, у марцу 2015. року Роботне место: Асистентка на Катедри за информацийни технолоґиї и системи, Департман за математику и информатику, Природно-математични факултeт, Нови Сад. Професорка у Ґимназиї „Йован Йованович Змай”, Нови Сад

12. ФЕБРУАР 2016.

Окрем роботи на факултету, Лидия роби и у Ґимназиї „Йован Йованович Змай” у Нови Сад, дзе преподава програмованє и програмски язики. Нє ма вельо шлєбодного часу, алє нє занєдзбала гобиї. Поряднє ходзи до терховнї, а люби и читац. Найбаржей ю потримовали родичи и леґинь, хтори, як гвари, мали вельо порозуменя и були сцерпезлїви. Найважнєйше єй цо скорей закончиц докторски студиї, за хтори практичну часц роботи пририхтує на тему „Паралелне програмованє и домен: специфични язики”. У тиму зоз другима програмерами, у сотруднїцтве зоз EPFL факултетом у Швайцарскей, роби на проєкту за злєпшованє програмских язикох, конкретно язика „R”, хтори служи за статистику и обрабянє податкох. – Совитуєм шицким хтори ориєнтовани на природни науки и маю аналитични способ роздумованя же би ше опредзелєли за информатику. Медзитим, нє муши ше буц окремни, нє треба нїч винїмкове, лєм мац тварду дзеку. Треба поряднє окончовац свойо обовязки и вец мож посцигнуц шицко – прешвечує Лидия Фодор. ■ Ася Папуґа

РУСКЕ СЛОВО 21

ЛЮДЗЕ, РОКИ, ЖИВОТ ПАРАСТСКИ ПРИПОВЕДКИ ЯКИМА ЧИЖМАРА РУСА З РУСКОГО КЕРЕСТУРА

КОЛО КОНЬОХ ДУШУ ОДПОЧИВА

Пишe: Любомир ДУДАШ

Яким, Кимо, Рус, од вше Чижмаров, та и дїдо и дїдов дїдо то були... Чукундїдо за хлєбом пошол до Сентомашу, нєшкайшого Србобрану, до єдного зоз ґаздох Дундєрских и там чесно робел шицко цо поєднане. Там му и „залїпели” назвиско Рус, лєгчейше як Руснак. Раз до истого ґазду пошол зоз дружтвом, и шицки прилапели же є Рус, а потим то остало и численим потомком, приповеда Кимо Рус, а Чижмаров, жимского вечара на рускокерестурским Циґлашоре

К

има Руса найлєгчейше видзиц кед швето, у церкви, и коло нєй, ша и одборнїк бул полни седем роки. На Дньох паприґи, валалскому швету Кимо попрага свою пиху – обидва конї липицанери, та зоз унуками лєбо и супругу Меланку, и вони часц „колони красоти”. – Роснул сом на Медєшу, на салашу хтори оцец справел кед пре черанку жеми стари салаш нє бул вецей наш. Тераз, гвари, анї салаша у цалим хотаре, лєдво дватри, а дакеди их було же ше на докричованє могло радзиц и то вшадзи, на Билей, Косцелїску, Брестовцу, на Селищу, Медєшу, Червинским... Зоз салашу Кимо на бициґли ходзел до школи, та так, у драже учел и математику и цо требало напамят, з єдним словом – на двох колєсох и домашня задача була звладана. По войску. Вец пошол до валалу. – Валал пременєти, анї майстрох нєт кельо их було у валалє, лєм ми вше старши, сциха бешедує Кимо. Пришли унучата: Лука и Марко од дзивки Наташи, та Катарина, Анита и Андрей од сина Михала...

22 РУСКЕ СЛОВО

Шицко щесце же и унучата любя и бабу и дїда, та обисце на валалє, и розуми ше – конї. – Тото им лєм можем и зохабиц, гвари Кимо. Праве лєм таку любов, прето же коренї и шицко цо за нами нє шмеме забуц нїяким концом. А и дїдо ше озда ма у чим цешиц кед запрагнє, а дєпловки прида младшим, калап положи на бок, и веже ше валалом най го видза же люби тото цо ма и цо сам створел. Потераз ше му и удавало пренєсц тоту любов на наймладших. И дзивка Наташа и жец Иґор, та и син Михал и супруга Илона заняти у здравстве у Вербаше, та одход до дїда велька радосц. ВШЕ ИМ ГРИВИ ЗАПЛЄТАНИ, ВИЧЕСАНИ... А двор и обисце на Циґлашоре, приповедка за себе. У хлїве, од рогатого статку, дзеветнац гарла, цо крави дойки, цо буяци... Два конї, расни, зоз ерґелох у Бечею и Келебиї – приповедки котри мож слухац до стоєдней. Нє 12. ФЕБРУАР 2016.

ЛЮДЗЕ, РОКИ, ЖИВОТ роботни су конї, алє аж на страх красни. Гриви вичесани, розбавени, скоро же сцу прегвариц, а ґазда зна и цо би поведли... Жима наклада кеди-нєкеди випущиц их най ше вибегаю, кед уж нєт шнїгу за санканє. То вредзи видзиц! Душу и чловек коло нїх одпочива. Цали аколь у загради пирска од тото кус шнїгу и силней моци у копитох. У оборе овци, вельки, расни, Берґамо. Треба уж крев ошвижиц, приповеда Кимо, та и баран будзе нови, Ил Де Франс, пре злєпшанє раси и квалитету меса. Заш лєм, конї вше на першим месце. – Тоти мойо маю три и штири роки и аж тераз уходза до полней моци. У валалє єст конї, дринґачи, коло дзешец пари и пейц, шейсц пари липицанери, и коло двацец нониуси. Орем домашнїх, видзи ше ми же з роками будзе вше вецей расни гарла. И треба. Трактори одробя поля, а конї оставаю як цошка найкрасше, и за потїху и на радосц, гоч тот спорт, лєбо гоби, анї кус нє тунї. А кед зрахуєш, та шицких нас лєм тоти конї и жем наша виховали – гвари Кимо. ПАРАСТСКИ ЖИВОТ Супруга Меланка дараз робела у Штофари, 15 роки. Кимо у кулскей „Слоґи” вецей як 22 роки. Вец пришли часи кед плаца спадла на пол марки, а дзеци дорастали, требало им вше вецей дац. Роздумали, и превладало тото же буду шорово робиц єдну роботу. Од теди су парасти котри добре попровадза коло 35 гольи жеми и статок, а остава и часу за радосци унучатох хтори рошню. – Парастом два и два нє вше штири – наглас Кимо приповеда о каждодньовим живоце... Шицко цо робиш, робиш зоз напредок нєпознатима ценами, нєпознату хвилю, пияцом... Раз достанєш, два раз, три раз страциш. Алє, шулькаме якош тот живот. А и валал аж на страх пременєти, нє думам пре Канаду. Огляднї ше, анї єдного шнайдера, ковача, тишлїра, столара, а майстрох було на каждим шоре и шицким було добре, и им и нам. Хижи у валалє на предай кельо сцеш, а младих парастох

ДАКЕДИ И НЄШКА – Паметам док зме лєм хлапци були, же зоз валалу три раз до тижня швинї вивожели, а найменєй раз буяци... Тераз нєт статку и, хто го хова – хова лєм за себе, лєбо лєм дакус поверх того. Дакеди Задруґа одкупйовала и маковину, вайца, руменєц и хто зна цо... И шицки були виплацени и шорово, и на час. Тераз, хто кого поспреведа. Дакеди од трох обисцох у двох ше тримало крави, а тераз на пальци и длугоки крочай розчиташ кельо их єст у валалє – скаржи ше Кимо, Яким Рус, а Чижмаров зоз Циґлашора. 12. ФЕБРУАР 2016.

нєт. Я и моя медзи младшима у валалє, а у рокох пред пензию... Обисце Меланки и Кима Русових допатране, чисте и ушорене и функционалне. У нїм руски, модерни парастски пец, у котрим мож упечиц и кромплю и мачанку, и цо ґод ци душа зажада. А направени є, зоз швабских изолацийних цеглох зоз лївальнї у Истри. Греє як шалєни, кед лєм кус вецей наруцаш до ньго, мушиш облаки отверац. ЛЮБОВ НЄ НА ПРЕДАЙ – Жаль ми же з наших ґенерацийох правих парастох анї нє було. Єден, двоме, а и вони радше одходзели до мулярох и койдзи. Знаш, гвари Кимо, кед Борови Отичови приповедал єден Сримец же му за прекрасни липицанери Шваб понукнул Мерцедес, Сримец ше шмеял. Пошол гевтот зоз автом – ша озда ше любов нє предава, то ци як фамелия, чи нє? – Кед попрагам конї и кед видзим же як ше дзвига прах на дильове, гриви пирхаю, а мнє ше видзи же озда нєт красше, ознова Кимо. А, вер ми, ище красше кед их унуки гоня, вец наисце цали швет мой. Кед би ше ми дахто опитал якого ту хасну єст, могли би зме и прегвариц. Та яки це векши хасен може найсц од щесца и радосци... Хто нє слухал лопот копитох, нє може знац анї як пахнє шено, анї як це слунко дочека на полю, нє може похопиц анї же нє шицко у пенєжу. А ту и сушедство, приятелє и пайташе... Ище дакус, та и пензия будзе, така полупарастка, полу шоферска. А людзе и далєй буду ходзиц и по млєко, та од каждого мож чуц цо нове, хто одпутовал, хто ше бере, лєбо дзе у валалє дацо туньше, а дзе ше нє заходзи. У Русових будзе и млєка и меса по потреби, будзе го и за дзеци и унучата, а чловек кед зна цо сце, ма дзеку и розум, то и створи... – Нє шицко у понагляню. Трактор анї нє зрегочи, анї му штверци нє треба, а и так краса у дробних стварох хтори лєм пополнюю даскельо вельки збуваня у живоце – родзеня новей ґенерациї, кресцини, свадзби, новей хижи, лєбо успихи у школи. Краса ту, лєм ю треба знац препознац, та є и у коньскей гриви, и у целятох, и у безчислених других стварох коло нас.■

РУСКЕ СЛОВО 23

ЛЮДЗЕ, РОКИ, ЖИВОТ НАШ ГОСЦ: ДР СЛОБОДАН МИТРОВИЧ З НОВОГО СА ДУ

ВЕЛЬКА ДЗЕКА ЗНА ЧУДА СПРАВИЦ

Пише: Владимир ДЇТКО

Дзеведзешатих рокох прешлого вику Слободан Митрович робел як кореоґраф сербских танцох у КПД ,,Дюра Киш” у Шидзе. Прето у тим сримским месце нєшка ма приятельох Руснацох. После велїх рокох паузи у фолклору, ознова ше врацел ґу танцом

Н

овосадян Слободан Митрович родом зоз Шиду – лїкар оториноларинґолоґ и фониятер на Клинїки за ухо, гарло и нос Клинїчного центру Войводини. Митрович и позарядови професор на Медицинским факултету у Новим Садзе, алє ми на тот завод нє будземе писац о його фаху и роботи, алє о його гобию. Слободан барз люби танци и вообще, фолклор. Прето му нє було лєгко кед пре здравствени причини єден час нє могол танцовац. После петнац рокох ше ознова „влапел до кола”. Було то у октобре прешлого року кед у Новим Садзе у ,,Вельким колу,” за Ґиниса танцовали вецей як 12 000 танцоше. – Ище од юния прешлого року сом ше почал рихтац на пробох. После длугокей паузи, була то за мнє велька спокуса. Алє жажда була векша. Сцел сом ознова затан-

24 РУСКЕ СЛОВО

цовац и себе доказац же ,,велька дзека чуда справи,” – почина бешеду др Слободан Митрович и припознава же му спочатку наисце було чежко, алє з упартим каждодньовим вежбаньом достал кондицию и мотив предлужиц далєй. Ходзел и на плїванє, бо гвари же у септембре проби були интензивнєйши. – Цо ше баржей приблїжовал дзень наступу, я нє могол лєм дочекац. Придружел сом ше и ґу другим учашнїком на такволаних явних пробох – гвари Митрович, хтори народне облєчиво достал зоз СКУД ,,Свети Сава,” зоз Шиду. – Свидоми сом же то нє було совершене танцованє, алє сом бул задовольни бо „мойо шерцо” нєпреривно було и остало у фолклору и теди кед сом нє танцовал. Аж о 24 годзини после наступу, чувствовал 12. ФЕБРУАР 2016.

ЛЮДЗЕ, РОКИ, ЖИВОТ танцоше нє так часто наступали. О даскельо роки, дас 1996. року, почал сом робиц з младшима танєчнїками. Паметам же теди зоз України пришли кореоґраф и музичар хтори грал баяну (українску гармониБУЛ ТАНЦОШ АКУД ку). Пребували у Шидзе дзешец днї. Я им „СОНЯ МАРИНКОВИЧ” помагал у роботи, а бул сом по потреби и Його перши танєчни крочаї почали пра- прекладатель, бо сом знал по русийски – ве у Шидзе ище у основней школи, а нау- приповеда Слободан. Кед слово о Русначел их од учительки Соцох, Митрович добре фиї Сонї Перишич. У памета и одход на гоперших двох класох сцованє до України штреднєй школи танцо1997. року до Ужгороду. вац го учела професорка Здогадує ше же КПД Зора Йовичич. ,,Дюра Киш,” мал цало– Кед сом пошол студивечарши концерт ,,на рац до Нового Саду, нєоотвореним” з нагоди длуга основане КУД Дня городу. ,,Хемпро”. Було то у де– Госцованє у Ужгоцембре 1985. року. Як хороду ми остало у памереоґраф до валалу пританю по нашим удатним ходзел Миле Падежанин концерту, и добрим приз Борова, а проби зме маєму. Мой труд похвалєли през викенд и вежбали ли и други кореоґрафоу єдней з векших простове, та сом ше наисце церийох фабрики ,,Хемшел. про”. Там сом препроУ Ужгороду зме нащвадзел єден рок – памета ивели город, грекокатоМитрович. лїцку церкву, були зме З оглядом на тото же на Служби Божей, постудирал у Новим Садзе, шли до Мукачова... Кед нє лєгко було приходзиц требало танєчнїком сом през викенди на проби, помагал и коло шпивата Слободан одлучел тання, а на тей далєкей драцовац у Новим Сад зе. ги сом мал и улогу лїкаПоложел авдицию у ра – памета наш соАКУД ,,Соня Маринбешеднїк. кович” и там танцоВЯЗА З РУСНАЦАМИ Мед зитим, живал вецей як три роки. Хореґраф бул поГоч нє так часто одходзи до Шиду як вотни и професийзнати етно-кореолоґ дакеди, др Слободан Митрович ше ни околносци часто Милорад Лонич хто- щиро зрадує кед там стретнє дакого знаю помервиц члори тераз руководзи з од Руснацох, або приятельох зоз КПД веково жаданя и ансамблом ,,Вила”, а ,,Дюра Киш,”. Гвари же по руски барз плани, та так було и уметнїцки руководи- добре розуми, та з часу на час у шлє- у случаю др Митротель бул Милован бодних хвилькох на интеренту опатри вича и його анґажоОґнянович. Без огля- и ,,Руске слово”. У своєй ординациї ваня у КПД ,,Дюра ду на анґажман у стрета пациєнтох Руснацох, нє лєм з Киш”. Памета же на ,,Сонї”, Слободана Нового Саду ґу хторим ше вше озве, початку 1998. року прервал успишне вше цагало до Шиду побешедує, велїх порозбера. сотруднїцтво пре дзе мал тиж уплїв на надосц обовязки кофолклорни збуваня. ло пририхтованя специялистичного испиту, а за свою роботу у руским дружтве з наАНҐАЖМАН У КПД „ДЮРА КИШ” годи означованя єдней рочнїци, достал и – Було то 1992. року кед сом почал робиц подзекованє. Нажаль, єден час нєсподзияк кореоґраф у КПД ,,Дюра Киш,”. Робел вано пришла и хорота з хтору ше после весом зоз виводзацким ансамблом, поставял цей рокох успишно виборел. И як зме гватанци зоз Войводини з хторима танцоше рели, врацел ше ґу танцом. У такей намири велька потримовка му наступали на подручу општини Шид и на манифестацийох. Були то чежки роки пре була супруга Санела, оперска шпивачка, и войново обставини и економску кризу, та їх дзеци, Оливера и Катарина.■

сом же мойо ноги на асфалту и же танцуєм – приповеда наш собешеднїк – наисце сом бул щешлїви.

12. ФЕБРУАР 2016.

РУСКЕ СЛОВО 25

ДУХОВНИ ЖИВОТ ЗОЗ ПАРОХИЙНИХ МАТРИКУЛОХ – ЦО НАМ ГУТОРИ СТАТИСТИКА

СУЧАСНИ ТРЕНДИ МЕНЯЮ ТРА ДИЦИЮ Пишe: Редакция и мрежа дописовательох

У парохийох у нашим Еґзархату, влонї було коло 130 кресценя, 50 винчаня, а поховани 280 особи, зоз чого видно демоґрафску неґативну слику. По словох паноцох, очиглядне и же сучасни дружтвени тренди у швеце и у Сербиї уплївую на пременки у церковним живоце и пестованє традициї у нашим народзе

П

о податкох з матрикулох нашей найвекшей парохиї св. оца Миколая у Руским Керестуре, у 2015. року, покресцени 32 дзеци, повинчани 17 пари, а поховани 92 особи. Керестур ма свойо специфичносци о хторих парох о. Михайло Малацко гвари же тоти статистични числа треба брац з одредзеним толкованьом, бо скоро кажди рок облапяю и особи хтори у тим чаше нє жили у Керестуре. Вон констатовал зменшанє особох хтори практикую каждодньово Служби Божи, бо то углавним були старши особи, а младши пре нєшкайши темпо живота и роботи нє вше можу посцигнуц и на Службу. БЕОҐРАДЯНЄ ШЕ ЛЮБЯ ДРУЖИЦ По остатнїм попису, у Беоґрадзе ше вияшнєли вецей як 400 Українци и 200 Руснаци. Медзи нїма єст и вирних зоз православну свидомосцу, алє векшина ище вше нє у контакту зоз парохийну заєднїцу. Мишани малженства очежую контакти. До Беоґраду пришли особи у прешлих часох, кед була векша можлївосц достац роботу, зоз скоро шицких валалох у Бачкей и Сриме, окреме школованим людзом. Тиж и нєшка студенти ту дзекеди оставаю и починаю свой нови живот. У прешлим року у тей парохиї покресцени двойо дзеци и поховани єден парохиян. У остатнїм чаше ше зявюю дзепоєдни українски фамелиї котри ту пришли зоз України, пре роботу. На Службох у каплїци у Вишеґрадскей 23 поряднє єст коло 15-20 особи. Вирни досц оддалєни од церкви и дзепоєдни траца и по 23 годзини же би сцигли и врацели ше дому. После Служби вирни маю потребу дакус ше затримац и дружиц зоз своїма, побешедовац по руски, чи українски, понеже векшина дома то нє можу. Єст и вирних котри православней вири и поряднє ходза на нашо богослуженя, а приходза дзекеди и римокатолїки.

26 РУСКЕ СЛОВО

– Кере стурски фамелиї углавним дзечнє примаю священїка же би им пошвецел обисце, а з другого боку, виронаука за младих и школярох чежко идзе, прето же при младих шицко чежко идзе, и нє мож буц цошка поза шветом – потолковал о. Михайло. Як дознаваме тиж од о. Малацка, у 2015. року у Суботици покре сцени тройо дзеци, а два особи поховани. Поцешенє же ше за нарок тройо дзеци рихтаю прияц першу св. Причасц. У Суботици на Службу Божу, хтора каждей остатнєй нєдзелї у мешацу, приходза коло 25 особи, а 12 обисца ше пошвеца, и то углавним стандарни числа уж вецей роки. У коцурскей грекокатолїцкей парохиї Успения Пресвятей Богородици, по податкох пароха о. Владислава Раца, у 2015. року покресцени 26 дзеци. Повинчани 6 пари, а поховани 32 особи. Оглядаюци ше на 2014. рок, податки гуторя же того року покресцене двойо вецей дзеци, док повинчани штири менєй пари, як позалоньским. У прешлим року поховани два особи вецей як у року пред тим. У ЦЕРКВИ ПОРЯДНИ СТАРШИ Специфичносц у Кули то же у прешлим року повинчани аж 6 пари млодятох, а рок пред тим, анї єдна. Покресцени 11 особи, од того 4 дзеци у першим року живота, 6 од рока по седем роки, а покресцена и єдна одроснута особа. Покойних и у тей нашей парохиї у прешлим року було вецей, понеже поховани 28 особи. То заш лєм менєй як рок пред тим, кед ше, по числу покресцених (11) и похованих (32), парохия зменшала за 21 душу. По словох пароха о. Виталия Лотоцкого ЧСВВ, на богослуженя поряднє баржей ходза старши вирни, а особи

штреднїх рокох углавним на векши швета, або можебуц два раз мешачно. – Младих маме таких цо як дзеци ходзели на виронауку, та и тераз приду до церкви, гоч обачлїве же млади окупировани зоз бриґами глєданя роботи, студиями и подобне. За виронауку у школи нє таке интересованє яке би могло буц, а дакус є векше при парохийней, и обачлїве же маме вельо дзеци цо су лєм покресцени – оценєл о. Виталий. Бешедуюци о трендох у дружтве и церковним живоце, декан бачки и парох дюрдьовски о. Йоаким Холошняй указал на пременку у пестованю традициї. – Мож обачиц же нас єст вше менєй, а так и членох парохиї, та вше менєй єст и присутних на богослуженьох. Таки стан и прето же велїм церковни живот нє предствя нїч. Лєм тот хто ма дар вири трима ше церкви, за ньго присц до храму нє лєм форма. Дзеци хтори ходза на виронауку у дюрдьовскей ОШ од початку прешлого школского року учи и пририхтує за першу причасц вироучитель Данил Задрепко. – Того, 2016. року будземе мац дванац першопричашнїкох, а на виронауку ходза шицки руски дзеци од першей по осму класу – гварел Задрепко. 12. ФЕБРУАР 2016.

ДУХОВНИ ЖИВОТ Внєдзелю, кед нє швето, у церкви про секово єст до шейдзешат особи, цо коло 5 одсто жительох. На векши швета єст и до двасто вирнїкох. Влонї у Дюрдьове покре сцени 11 особи, цо штири особи вецей як 2014. року и 6 особи вецей як 2013. року. Повинчани 5 малженски пари, як и рок пред тим, а 2013. року єдна пара менєй. Поховани 25 особи, єдна особа вецей як рок пред тим и исте число як 2013. року. – Число присутних на богослуженьох барз пременлїве, завиши чи обична нєдзеля, чи векше швето, з тим же нащивеносц досц константна, або як людзе скорей ходзели, так ходза и тераз – потолковал парох ґосподїнски и капелан дюрдьовски о. Михаил Холошняй. – На прешлорочней преслави Кирбаю було барз вельо вирнїкох на Служби, найвецей у остатнїх петнац рокох, од кеди водзиме евиденцию. Прешлого року у Ґосподїнцох 9 особи покресцени, од того штири страшого возросту. То седем особи вецей як 2014. и 2013. року. Нє повинчана анї єдна малженска пара, док 2014. року повинчани 3, а 2013. року 2 пари. Поховани 5 особи, а 2014. и 2013. року єдна особа менєй. ПРИЦАГНУЦ ОДДАЛЄНИХ По статистики за прешли рок, у новосадскей грекокатолїцкей парохиї було осем кресценя (троме хлапци и пейц дзивчата), цо за 10 менєй як 2014. року. Парох о. Юлиян Рац гварел же повинчани пейц пари, за єдну вецей як рок пред тим, а поховани 17 особи, цо штири менєй як 2014. року. Причащали ше 9 073 особи, цо за 30 вецей як прешлого року. По податкох пароха о. Алексия Гудака у старовербаскей парохиї влонї було 13 похованих, цо за 5 менєй як 2014. року. Покресцени 3 особи, єдна менєй як 2014. року, а єдна пара повинчана, док у 2014. повинчани 3 пари. У нововербаскей парохиї, по призначкох пароха о. Иґора Вовка, у 2015. року було 12 умартих, цо за 10 менєй як 2014. року. У тей парохиї прешлого року покресцени 6 особи, цо єдна особа вецей як 2014. року, а повинчани 2 пари – як и 2014. року. – Мали зме 175 обисца того року за пошвецанє и людзе нас вшадзи дзечнє дочекали и розпитовали ше за случованя у парохиї. Виронауку маме од фебруара и думам же люд зе жадаю присц. Маме коло 5 нови обисца, а мой нови задаток то прицагнуц особи 12. ФЕБРУАР 2016.

ПОДАТКИ ЗОЗ НАШИХ ПАРОХИЙОХ ПАРОХИЇ У 2015. РОКУ

ПОКРЕСЦЕНИ ПОХОВАНИ ВИНЧАНИ

РУСКИ КЕРЕСТУР

32

92

17

КОЦУР

26

32

6

ДЮРДЬОВ

11

25

5

НОВИ САД

8

17

5

СТАРИ ВЕРБАС

3

13

1

НОВИ ВЕРБАС

6

12

2

БЕОҐРАД

2

1

0

ШИД

0

11

2

БЕРКАСОВО

0

3

0

БИКИЧ

2

2

0

БАЧИНЦИ

0

5

0

СРИМСКА МИТРОВИЦА

17

18

8

ИНДЇЯ

2

5

0

ҐОСПОДЇНЦИ

9

5

0

КУЛА

11

28

6

НОВЕ ОРАХОВО

0

6

0

МАРКОВАЦ

2

4

0

ВКУПНО

131

279

52

хтори ше з часом оддалєли од церкви – визначел парох о. Иґор. НЄПОДЗЕКОВНО ПРОҐНОЗОВАЦ У Шидзе у 2015. року повинчани два малженски пари, кресценя нє було, а поховани аж 11 особи. Декан сримски и парох о. Михайло Режак констатовал же винчаня и кресеня на тим подручу вше ридши, а же умартих єст вше вецей. Вон поволал вирних же би ше тримали своєй Церкви, же би ше у нєй винчали, кресцели свойо дзеци, и кед придзе час, посилали их на годзини виронауки и же би ше на Церкву и паноца нє думало лєм теди кед дакого треба поховац. У Бачинцох, по податкох пароха о. Дарка Раца, винчаних и кресцених нє було у прешлим року, а пейц особи поховани. Подобни статистични стан и у парохиї у Беркасове. По словох пароха

о. Владимира Еделинского Миколки, у Беркасове винчаня и кресценя нє було, а три особи поховани. У Бикичу тиж винчаня нє було, з тим же двойо дзеци покресцени, а було и два хованя. За Сримску Митровицу характеристичне же 2015. року покресцени 17 особи, а рок пред тим 8. Винчаня було 8, з тим же 2014. року було 6. Поховани 18 ососби, а рок пред тим 21 особа. По статистики єст коло 350 обисца. Дзепоєдни обисца з єдним членом, после шмерци загашени. Того року пошвецени нови 4 обисца. По словох пароха о. Владислава Варґи, грекокатолїцкей виронауки у школи нєт роками, односно дзепоєдни ходза на православну, дзепоєдни на католїцку, а векшина нїґдзе. У Индїї прешлого року покресцени 2 особи, поховани 5, а винчани нє було. Парох о. Петро Дутка нам гварел же у остатнїх дзешец рокох число парохиянох углавним уровноважене, з тим же ше дзепоєдни одселєли. – Того року сом пошвецел коло сто обисца у Индїї, Бешкей, Люкове и Земун Полю. Нєподзековно проґнозовац будучносц и кельо будзе парохиянох, алє сиґурне тото же ше чувствує худоба и велька нєзанятосц. Обачуєм и же у остатнїх трох рокох менєй ошвицени и оквицени обисца пред Новим роком и Крачуном. Випатра же людзе менєй розположени за вешелє, та ше менєй слави, али ше и вецей роби у приватнїка на швета – потолковал о. Дутка. НОВИ КВАЛИТЕТ ДУХОВНОСЦИ Криза, нови способ живота, алє и демоґрафски тренди меняю одношеня поєдинца зоз духовносцу и ту видно рижни приклади. – Мож замерковац же вира нє тельо присутна у каждодньовосци, нажаль, то нє лєм у нас у Керестуре, алє по цалим швеце. Медзитим, маме и духовносци, та єст вше вецей людзох хтори ше цалком дарую у єдним опредзелєню за виру и активни вирски живот, цо можебуц скорей нє було. Позитивни приклад наш Каритас, дзе маме волонтерох хтори ше раз у тижню сходза и роздумую на яки способ можу помогнуц другим. Ту красни приклад же приходза и особи хтори сцу дацо добре зробиц, а гоч маю и иншаки прешвеченя. Тиж, видзиме же ше тоти особи дзечнє анґажую и у пестованю културного живота. Тото зме нє мали скорей, и то треба припознац и почитовац – гварел парох карестурски о. Михайло Малацко. ■

РУСКЕ СЛОВО 27

ОСТАТНЇ ПОЗДРАВ Дня 3. фебруара 2016. року занавше нас зохабела наша мила мац, баба и швекра

ОСТАТНЇ ПОЗДРАВ Дня 1. фебруара до вичносци ше преселєла наша кума

ОСТАТНЇ ПОЗДРАВ Дня 1. фебруара 2016. року занавше нас зохабела моя мила супруга, мац, швекра и баба

НАТАЛИЯ РЕГАК народзена Ґовля (1947–2016) з Вербасу

НЕВЕНКА ДЇТКО народзена МИТРОВ (25. X 1933 – 3. II 2016) з Вуковару Занавше ю у своїх шерцох и памяткох буду чувац синове Звонко и Микола, нєвеста Оксана и унуки Желько, Микола и Павлина

НАТАЛИЯ РЕГАК з Вербасу Пошла ши сциха, без поздраву. Будземе це навики чувац у своїх молитвох и памяткох. Кумово Томислав и Мария Регаково зоз дзецми Жельком з фамелию зоз Канади и Златко з фамелию зоз Словениї Спочивай у мире Божим!

СМУТНЕ ЗДОГАДОВАНЄ

ВЛАДИМИР ПАП (1951–2015) з Дюрдьова Наполнєли ше шейсц мешаци як ши пошол без словох и поздраву, а у моїм шерцу охабел боль и терху. Вично ожалосцена супруга Марча Спочивай у мире Божим! СМУТНЕ ЗДОГАДОВАНЄ Дня 11. фебруара наполнєли ше шейсц мешаци як нас занавше зохабел наш оцец и дїдо

СМУТНЕ ЗДОГАДОВАНЄ Дня 11. фебруара наполнєли ше шейсц мешаци як нас занавше зохабел наш оцец и дїдо

ВЛАДИМИР ПАП (1951–2015) з Дюрдьова Днї преходза, а боль остава навики, памятку на ньго чуваю дзивка Виолета, жец Деян и унучата Андреа, Сара и Михайло Мушицково Спочивай у мире Божим!

ВЛАДИМИР ПАП (1951–2015) з Дюрдьова Днї преходза, а боль остава навики, памятку на ньго чуваю син Янко, нєвеста Таня и унучата Оливера и Серґей Папово Спочивай у мире Божим!

СМУТНЕ ЗДОГАДОВАНЄ Дня 16. фебруара 2016. року наполня ше 22 роки як нас занавше зохабела наша мила дзивочка и шестра

ЯСМИНКА ОРОС (1974–1994) з Руского Керестура Памятку на тебе, твою любов и доброту навики чуваме у своїх думкох и шерцох. Твойо наймилши, родичи и шестра зоз фамелию Спочивай у мире Божим!

28 РУСКЕ СЛОВО

Мила супруго, мамо, швекро и бабо! После чежкей хороти пошла ши зоз свойого милого дому, анї ши ше нє сцигла одпитац од нас, своїх наймилших. Дзекуєме ци за шицко добре цо ши нам подаровала и виведла нас на добру драгу. Горди зме же зме це мали. Ожалосцени: супруг Яким, синове Звонко и Златко, нєвеста Лепосава и унуки Дарко, Марина, Даниєла и Никола, хтори ци на шицким дзекую. Шицки будземе чувац памятки на тебе и твойо дїла. Спочивай у мире Божим!

СМУТНЕ ЗДОГАДОВАНЄ Дня 11. фебруара наполнєли ше шейсц мешаци як вецей нє з нами наш мили оцец и дїдо

СМУТНЕ ЗДОГАДОВАНЄ Дня 11. фебруара наполнєли ше шейсц мешаци як нас зохабел наш мили оцец, швекор и дїдо

ВЛАДО ФА (1932–2015) з Руского Керестура Ожалосцени син Владо и унуки Светланка и Сашка Спочивайце у мире Божим!

ВЛАДИМИР ФА (1932–2015) з Руского Керестура Памятку на ньго навики буду чувац дзивка Златка зоз супругом Славом, унуки Ванеса и Марина зоз супругом Владаном и сином Вукашином Спочивай у мире Божим!

НА ЗДОГАДОВАНЄ Дня 11. фебруара 2016. рoку наполнєли ше пейц смутни роки як нас занавше зохабел наш мили супруг и оцец

НА ЗДОГАДОВАНЄ Дня 11. фебруара 2016. року наполнєли ше пейц смутни роки як нас занавше зохабел наш мили оцец и дїдо

СИЛВИ МОЛНАР (1930–2011) з Дюрдьова Памятку на ньго у своїх шерцох вично буду чувац супруга Маря и син Славомир Молнарово Спочивайце у мире Божим!

СИЛВИ МОЛНАР (1930–2011) з Дюрдьова Памятку на ньго у своїх шерцох вично буду чувац дзивка Зденка, жец Дюра и унуки Весна и Оля Балїнтово Спочивайце у мире Божим!

СМУТНЕ ЗДОГАДОВАНЄ Наполнєли ше 15 роки як вецей нє з нами наша мила супруга, мац и баба

МАРИЯ БУЧКО народзена Будински (1944–2001) з Руского Керестура

Найкрасши памятки на єй любов и доброту чуваю єй наймилши Спочивай у мире Божим!

12. ФЕБРУАР 2016.

ОСТАТНЇ ПОЗДРАВ Дня 7. фебруара, после чежкей хороти ше до вичносци преселєла моя мила супруга

МАРИЯ КОВАЧ народзена Рац (1951–2016) з Руского Керестура З любову и почитованьом памятку на ню будзе чувац ожалосцени супруг Владимир Спочивай у мире Божим! ОСТАТНЇ ПОЗДРАВ Дня 7. фебруара занавше нас зохабела наша мила

МАРИЯ КОВАЧ народзена Рац (1951–2016) з Руского Керестура Памятку на ню буду чувац бачи Яким Янчийов и Натка и Оленка зоз фамелиями, а окреме єй Мая Спочивай у мире Божим! НА ЗДОГАДОВАНЄ Дня 14. фебруара 2016. року, наполня ше осем роки як вецей нє з нами наш мили супруг, оцец, швекор и дїдо

ЯНКО БЕСЕРМЕНЇ (1945–2008) з Бачкей Тополї Памятку на це чуваю супруга Маря, дзивка Весна, жец Роберт и унуки Дуня и Маша Спочивай у мире Божим!

12. ФЕБРУАР 2016.

ОСТАТНЇ ПОЗДРАВ Моєй милей мацери котра пошла од нас 7. фебруара

МАРИЯ КОВАЧ народзена Рац (1951–2016) з Руского Керестура З вельки больом у шерцу, з любову и подзековносцу, у своїх памяткох навики будземе чувац твою вельку любов и потримовку Ожалосцени син Дарко и Бояна Спочивай у мире Божим! ОСТАТНЇ ПОЗДРАВ Дня 7. фебруара 2016. року занавше ше преселєла до вичносци наша мила

МАРИЯ КОВАЧ (1951–2016) з Руского Керестура Нїґда нє забудземе твою нєсебичну любов и доброту. Ожалосцени: братняк Дюра Хомов зоз супругу Марчу, Ясминка зоз супругом Славком и дзецми Деяном и Андрейом Дудашово и Соня зоз супругом Сашом Спочивай у мире Божим! НА ЗДОГАДОВАНЄ Дня 13. фебруара 2016. року наполнєли ше 50 роки як нас зохабел наш мили оцец, дипломовани правнїк и економиста

ЙОВҐЕН ПАПУҐА (1920–1966) дакедишнї предсидатель Општинского суду у Шидзе Памятки на ньго чуваю синове Ириней и Ромко зоз своїма фамелиями

ОСТАТНЇ ПОЗДРАВ Дня 7. фебруара занавше ме зохабела моя мила шестринїца

МАРИЯ КОВАЧ народзена Рац (1951–2016) з Руского Керестура Красни памятки на єй любов и доброту навики будзе чувац шестринїца Меланка зоз супругом Якимом и дзецми Спочивай у мире Божим!

РУСКЕ СЛОВО 29

ОСТАТНЇ ПОЗДРАВ Дня 23. януара 2016. року наполнєли ше 24 смутни роки як нас занавше напущел наш мили оцец, швекор и дїдо

Дня 7. фебруара 2016. року после чежкей хороти занавше нас охабела наша мила мац, швекра и баба

СЕРАФИНА ДОРОҐХАЗИ МИКОЛА ДОРОҐХАЗИ народзена Салонски (1935–1992) (1941–2016) з Дюрдьова Мили нашо, вично будземе жаловац же сце нє знами и занавше у наших думкох будземе чувац красни хвильки препровадзени зоз вами. Вично ожалосцени дзивка Славица, жец Владимир, унука Сандра и унук Борис Бараново

СМУТНЕ ЗДОГАДОВАНЄ Дня 14. фебруара 2016. року наполнї ше рок як вецей нє з нами наша мила

СЛАВКА ШОЛТИ (1964–2015) з Нового Орахова Найкрасши памятки на єй доброту и милу подобу навики буду чувац єй наймилши Спочивай у мире Божим! СМУТНЕ ЗДОГАДОВАНЄ Дня 14. фебруара 2016. року наполнї ше єден рок як вецей нє з нами наша мила

Городска управа за защиту животного штредку Городу Нового Саду на основу члена 20. Закона о преценьованю вплїву на животни штредок („Службени глашнїк Републики Сербиї”, число 135/04 и 36/09) обявює

ОБВИСЦЕНЄ

СЛАВКА ШОЛТИ (1964–2015) з Нового Орахова З любову и почитованьом памятку на ню у своїм шерцу будзе чувац шестринїца Марча зоз супругом Любом Сабадошово Спочивай у мире Божим!

30 РУСКЕ СЛОВО

о явним увиду, явней презентациї и явней розправи Студиї о преценьованю вплїву проєкта на животни штредок Ношитель проєкта „Teлеком Сербия” а.д. Таковска 2, Беоґрад, поднєсол вимогу за даванє согласносци на Студию о преценьованю вплїву на животни штредок проєкта базней станїци мобилней телефониї - „НСУ102 НС Маркатор УМТС Нови Сад” и „НСМ15 НС Меркатор”, у улїци Булевар ошлєбодзеня 102, у Новим Садзе, на катастерскей парцели число 3922/16 К.О. Нови Сад II, Город Нови Сад. Податки и документацию зоз вимоги ношителя проєкта мож видзиц у просторийох Городскей управи за защиту животного штредку Городу Нового Саду, Улїца Руменацка 110, Нови Сад, под час роботних дньох од 10 до 15 годзин по 7. марец 2016. року. У складзе зоз членом 6. Правилнїка о поступку явного увиду, презентациї и явней розправи о студиї о преценьовню вплїву на животни штредок („Службени глашнїк РС”, 69/05) заинтерсованих орґанох, орґанизацийох и явносц под час тирваня явного увиду можу поднєсц зауваги и думаня на студиї о преценьованю вплїву у писаней форми Городскей управи за защиту животного штредку. Явну розправу и презентацию ше отрима 8. марца 2016. року, у просторийох Городскей управи за защиту животного штредку Городу Нового Саду, Руменацка 110, Нови Сад, на 12 годзин.

Городска управа за защиту животного штредку на основи члена 29. Закона о преценьованю вплїву на животни штредок („Службени глашнїк Републики Сербиї” число 135/04 и 36/09), обявює

ОБВИСЦЕНЄ

о принєшеним ришеню з хторим дата согласносц на Студию о преценьованю вплїву на животни штредок проєкта – базней станїци мобилней телефониї – „НСУ221 НС-Булевар Йована Дучича УМТС” Ношитель проєкта „Телеком Сербия” а.д. Таковска 2, Беоґрад, поднєсол вимогу за даванє согласносци на Студию о преценьованю вплїву на животни штредок проєкта – базней станїци мобилней телефониї „НСУ221 НС-Булевар Йована Дучича УМТС” у улїци -Булевар Йована Дучича 26, у Новим Садзе, на катастерскей парцели число 10730/3, К.О. Нови Сад I, Город Нови Сад. После запровадзеного поступку и предлогу Технїчней комисиї, Городска управа за защиту животного штредку дня 5. фебруара 2016. року принєсла ришенє число VI-501-1230/15, зоз хторим дата согласносц на предметну Студию. З цильом обвисцованя заинтересованей явносци текст ришеня обявює ше у цалосци: Городска управа за защиту животного штредку, на основи члена 24. Закона о преценьованю вплїву на животни штредок („Службени глашнїк РС”, чс. 135/04 и 36/09) и члена 192 пасус 1 Закона о общим управним поступку („Службени новини СРЮ” число 33/97 и 31/01 и „Службени глашнїк РС” число 30/10) и члена 11., 34. и 36. Одлуки о Городских управох Городу Нового Саду („Службени новини Городу Нового Саду”, число 52/08, 55/09, 11/10, 39/10, 60/10 и 69/13), поступаюци по вимоги ношителя проєкта „Телеком Сербия” а.д. Таковска 2, Беоґрад, у поступку одлучованя о даваню согласносци на Студию о преценьованю вплїву застатого стану на животни штредок проєкта базней станїци мобилней телефониї – „НСУ221 НС-Булевар Йована Дучича УМТС” после запровадзеного поступку и звиту технїчней комисиї, приноши

РИШЕНЄ

1. Дава ше согласносц на Студию о преценьованю вплїву на животни штредок за проєкт базней станїци мобилней телефониї „НСУ221 НС-Булевар Йована Дучича УМТС” у улїци -Булевар Йована Дучича 26, у Новим Садзе, на катастерскей парцели число 10730/3, К.О. Нови Сад I, Город Нови Сад 2. Обовязує ше Ношитель проєкта же: – проєкт виведзе у складзе зоз приложену документацию и условиями и мирами защити хтори утвердзели други овласцени орґани и орґанизациї, а дати су у прилогу Студиї; – обезпечи условия и запровадзи мири за зоперанє, зменшованє лєбо одклоньованє чкодлївих вплївох на животни штредок, хторих єст у Студию, поглавє 8. „Опис мирох з цильом зопераня, зменшованя лєбо одклоньованє каждого значнєйшого чкодлївого вплїву на животни штредок”; 3. Ношитель проєкта длужни обезпечиц вивершованє програми нєпреривного провадзеня у складзе зоз важацима предписанями хтори дефиновани зоз поглавйом 9. „Програма провадзеня вплїву на животни штредок ” и же податки достати зоз мониторинґом доручує Аґенциї за защиту животного штредку, Городскей управи за защиту животного штредку Городу Нового Саду и Городскей управи за инспекцийни роботи – Обласц инспекциї за защиту животного штредку; 4. Наклада ше ношительови проєкта же у случаю реконструкциї и пременки технїчних характеристикох базней станїци зоз точки 1. того ришеня, поднєше вимогу компетентоно-

му орґану за одлучованє о потреби преценьованє вплїву на животни штредок.

ОБГРУНТОВАНЄ

Ношитель проєкта „Телеком Сербия” а.д. Таковска 2, Беоґрад, поднєсол вимогу за даванє согласносци на Студию о преценьованю вплїву на животни штредок проєкта – базней станїци мобилней телефониї „НСУ221 НС-Булевар Йована Дучича УМТС” у улїци -Булевар Йована Дучича 26, у Новим Садзе, на катастерскей парцели число 10730/3, К.О. Нови Сад I, Город Нови Сад. Проєкт предвидзує поставянє тросекторней антенскей системи UMTS зоз три панел антени Каthrein K80010505 по єдна за кади сектор. За систему UMTS азимути 110 ступнї, 200 ступнї и 310 ступнї. Конфиґурация примодавача базней станїци за систему UMTS 3+3+3. У складзе зоз Законом о преценьованю вплїву на животни штредок и Правилнїком о поступку явного увида, презентациї и явней розправи о студиї о преценьованю вплїву на животни штредок („Службени глашнїк РС”, число 69/05) запровадзени поступок преценьованя вплїву на животни штредок и обезпечене участвованє заинтересованих орґанох и орґанизацийох и явносци. У законским термину, хтори предвидзени за явни увид, Студия о преценьованю вплїву проєкта на животни штредок була виложена у просторийох Городскей управи за защиту животного штредку по 25. януар 2016. року. Под час тирваня явного увиду нє доручени думаня и зауваги у писаней форми на Студию о преценьованю вплїву проєкта на животни штредок з боку заинтересованих орґанох, орґанизацийох и явносци анї нє було винєшених думаньох заинтересованєй явносци под час презентациї и явней розправи хтора отримана 26. януара 2016. року цо константоване у записнїку число VI-501-1230/15 од 26. януара 2015. року. Зоз ришеньом о образованю и менованю предсидателя и членох технїчней комисиї за оцену Студиї о преценьованю вплїву на животни штредок проєкта базней станїци мобилней теефониї „НСУ221 НС-Булевар Йована Дучича УМТС” у улїци -Булевар Йована Дучича 26, у Новим Садзе, на катастерскей парцели число 10730/3, К.О. Нови Сад I, Город Нови Са, число VI-5011230/15 од 4. януара 2016. року, формована Технїчна комисия за оценьованє Студиї о преценьованю вплїву на животни штредок проєкта, хтора випитала Студию о преценьованю вплїву и после запровадзеного, зоз законом утвердзеним поступком, о своєй роботи тому орґану доручела звит число VI-501-1230/15 од 2. фебруара 2016. року зоз оцену предметней Студиї о преценьованю вплїву и зоз предлогом же ше на исту да согласносц. Зоз увидом до комплетней документациї, после запровадзеного поступку и звиту технїчней комисиї константоване же Студия зробена у складзе зоз Законом о преценьованю вплїву на животни штредок, Правилнїком о змисту студиї о преценьованю вплїву на животни штредок („Службени глашнїк РС”, число 69/05) и Ришеньом о потреби преценьованя вплїву и о одредзованю обсягу и змисту студиї число VI501-1047/15 од 12. новембра 2015. року, хтору принєсла Городска управа за защиту животного штредку Городу Нового Саду. Кед ше Проєкт виведзе у складзе зоз технїчну документацию и кед ше випочитує шицки предвидзени мири за зменшованє лєбо зоперанє чкодлївих вплївох на животни штредок зоз точки 2. и 3. того ришеня, робота обєкта нє будзе значнєйше загрожовац животни штредок. На основи горе наведзеного ришене як у дипозитиве. Поука о правним лїку: Тото ришенє конєчне у управним поступку. Процив того ришеня ношитель Проєкта може порушац управни спор пред Управним судом 30 днї од дня приманя ришеня, а заинтересована явносц 30 днї од дня обявйованя обвисценя о принєшеним ришеню у средствох явного информованя.

12. ФЕБРУАР 2016.

Городска управа за защиту животного штредку на основи члена 29. Закона о преценьованю вплїву на животни штредок („Службени глашнїк Републики Сербиї” число 135/04 и 36/09), обявює

ОБВИСЦЕНЄ

о принєшеним ришеню з хторим дата согласносц на Студию о преценьованю вплїву на животни штредок проєкта – базней станїци мобилней телефониї – „НС-Лиман 2-НС69, НСХ 69, НСУ69, НСЛ69” Ношитель проєкта „Телеком Сербия” а.д. Таковска 2, Беоґрад, поднєсол вимогу за даванє согласносци на Студию о преценьованю вплїву на животни штредок проєкта – базней станїци мобилней телефониї „НС-Лиман 2-НС69, НСХ 69, НСУ69, НСЛ69” у улїци –ДР Илиї Дюричича число 1, у Новим Садзе, на катастерскей парцели число 3653/3, К.О. Нови Сад II, Город Нови Сад. После запровадзеного поступку и предлогу Технїчней комисиї, Городска управа за защиту животного штредку дня 3. фебруара 2016. року принєсла ришенє число VI-501-1025/15, зоз хторим дата согласносц на предметну Студию. З цильом обвисцованя заинтересованей явносци текст ришеня обявює ше у цалосци: Городска управа за защиту животного штредку, на основи члена 24. Закона о преценьованю вплїву на животни штредок („Службени глашнїк РС”, чс. 135/04 и 36/09) и члена 192 пасус 1 Закона о общим управним поступку („Службени новини СРЮ” число 33/97 и 31/01 и „Службени глашнїк РС” число 30/10) и члена 11., 34. и 36. Одлуки о Городских управох Городу Нового Саду („Службени новини Городу Нового Саду”, число 52/08, 55/09, 11/10, 39/10, 60/10 и 69/13), поступаюци по вимоги ношителя проєкта „Телеком Сербия” а.д. Таковска 2, Беоґрад, у поступку одлучованя о даваню согласносци на Студию о преценьованю вплїву застатого стану на животни штредок проєкта базней станїци мобилней телефониї – „НС-Лиман 2-НС69, НСХ 69, НСУ69, НСЛ69” после запровадзеного поступку и звиту технїчней комисиї, приноши

РИШЕНЄ

1. Дава ше согласносц на Студию о преценьованю вплїву на животни штредок за проєкт базней станїци мобилней телефониї „НС-Лиман 2-НС69, НСХ 69, НСУ69, НСЛ69” у улїци –ДР Илиї Дюричича число 1, у Новим Садзе, на катастерскей парцели число 3653/3, К.О. Нови Сад II, Город Нови Сад. 2. Обовязує ше Ношитель проєкта же: – проєкт виведзе у складзе зоз приложену документацию и условиями и мирами защити хтори утвердзели други овласцени орґани и орґанизациї, а дати су у прилогу Студиї; – обезпечи условия и запровадзи мири за зоперанє, зменшованє лєбо одклоньованє чкодлївих вплївох на животни штредок, хторих єст у Студию, поглавє 8. „Опис мирох з цильом зопераня, зменшованя лєбо одклоньованє каждого значнєйшого чкодлївого вплїву на животни штредок”; 3. Ношитель проєкта длужни обезпечиц вивершованє програми нєпреривного провадзеня у складзе зоз важацима предписанями хтори дефиновани зоз поглавйом 9. „Програма провадзеня вплїву на животни штредок ” и же податки достати зоз мониторинґом доручує Аґенциї за защиту животного штредку, Городскей управи за защиту животного штредку Городу Нового Саду и Городскей управи за инспекцийни роботи – Обласц инспекциї за защиту животного штредку; 4. Наклада ше ношительови проєкта же у случаю реконструкциї и пременки технїчних характеристикох базней станїци зоз точки 1. того ришеня, поднєше вимогу компетентоному орґану за одлучованє о потреби преценьованє вплїву на животни штредок.

ОБГРУНТОВАНЄ

12. ФЕБРУАР 2016.

Ношитель проєкта „Телеком Сербия” а.д. Таковска 2, Беоґрад, поднєсол вимогу за даванє согласносци на Студию о преценьованю вплїву на животни штредок проєкта – базней станїци мобилней телефониї „НС-Лиман 2-НС69, НСХ 69, НСУ69, НСЛ69” у улїци –ДР Илиї Дюричича число 1, у Новим Садзе, на катастерскей парцели число 3653/3, К.О. Нови Сад II, Город Нови Сад. Проєкт предвидзує поставянє тросекторней антенскей системи зоз три панел антени типа К80010892 за систему GSM900, GSM 1800, UMTS и LTE. Антени ориєнтовани по азимутох 110 ступнї, 240 ступнї и 350 ступнї. Конфиґурация примодавача базней станїци за систему GSM900 2+2+2, за GSM 1800 2+2+2, за UMTS 3+3+3 и за LTE 1+1+1. У складзе зоз Законом о преценьованю вплїву на животни штредок и Правилнїком о поступку явного увида, презентациї и явней розправи о студиї о преценьованю вплїву на животни штредок („Службени глашнїк РС”, число 69/05) запровадзени поступок преценьованя вплїву на животни штредок и обезпечене участвованє заинтересованих орґанох и орґанизацийох и явносци. У законским термину, хтори предвидзени за явни увид, Студия о преценьованю вплїву проєкта на животни штредок була виложена у просторийох Городскей управи за защиту животного штредку по 9. новембер 2015. року. Под час тирваня явного увиду нє доручени думаня и зауваги у писаней форми на Студию о преценьованю вплїву проєкта на животни штредок з боку заинтересованих орґанох, орґанизацийох и явносци анї нє було винєшених думаньох заинтересованєй явносци под час презентациї и явней розправи хтора отримана 13. октобра 2015. року цо константоване у записнїку число VI-501-1025/15 од 10. новембра 2015. року. Зоз ришеньом о образованю и менованю предсидателя и членох технїчней комисиї за оцену Студиї о преценьованю вплїву на животни штредок проєкта базней станїци мобилней теефониї „НСЛиман 2-НС69, НСХ 69, НСУ69, НСЛ69” у улїци –ДР Илиї Дюричича число 1, у Новим Садзе, на катастерскей парцели число 3653/3, К.О. Нови Сад II, Город Нови Сад, число VI-501-1025/15 од 15. октобра 2016. року, формована Технїчна комисия за оценьованє Студиї о преценьованю вплїву на животни штредок проєкта, хтора випитала Студию о преценьованю вплїву и после запровадзеного, зоз законом утвердзеним поступком, о своєй роботи тому орґану доручела звит число VI-501-1025/15 од 27. юлия 2015. року зоз оцену предметней Студиї о преценьованю вплїву и зоз предлогом же ше на исту да согласносц. Зоз увидом до комплетней документациї, после запровадзеного поступку и звиту технїчней комисиї константоване же Студия зробена у складзе зоз Законом о преценьованю вплїву на животни штредок, Правилнїком о змисту студиї о преценьованю вплїву на животни штредок („Службени глашнїк РС”, число 69/05) и Ришеньом о потреби преценьованя вплїву и о одредзованю обсягу и змисту студиї число VI-501-1025/15 од 27. юлия 2015. року, хтору принєсла Городска управа за защиту животного штредку Городу Нового Саду. Кед ше Проєкт виведзе у складзе зоз технїчну документацию и кед ше випочитує шицки предвидзени мири за зменшованє лєбо зоперанє чкодлївих вплївох на животни штредок зоз точки 2. и 3. того ришеня, робота обєкта нє будзе значнєйше загрожовац животни штредок. На основи горе наведзеного ришене як у дипозитиве. Поука о правним лїку: Тото ришенє конєчне у управним поступку. Процив того ришеня ношитель Проєкта може порушац управни спор пред Управним судом 30 днї од дня приманя ришеня, а заинтересована явносц 30 днї од дня обявйованя обвисценя о принєшеним ришеню у средствох явного информованя.

ИНФОРМАТОР * дзе цо будзе *

ОЗНАЧОВАНЄ ДНЯ ДВОХ СВЯТИХ На нєдзелю, 14. фебруара 2016. року, на 19 годзин, з нагоди дня св. Трифуна и св. Валентина, у просторийох коцурскей библиотеки, будзе представене 19. число Часописа за културу „Ерато над Куцуром/Коцуром”. Поволую ше литературни кре ативци, насампредз любовней поезиї (на чесц св. Валентина), тих просторох же би пришли вжац учасц. По литературним вечару учаснїки и госци буду коштовац вино (на чесц св. Трифуна). Нєобявени литературни роботи буду публиковани у ювилейним, 20. числу. ***

СКУПШТИНА РКУД „ДР ГАВРИЇЛ КОСТЕЛЬНИК”

У Кули на вовторок, 16. фебруара, будзе отримана Рочна скупштина Руского Културно-уметнїцкого дружтва „Др Гавриїл Костельник”. Скупштина будзе у про сторийох КУД на 18

годзин, а поволани шицки члени и симпатизере Дружтва. ***

РОЧНА СКУПШТИНА РКЦ

Порядна рочна Скупштина Руского културного центру будзе на штварток, 25. фебруара 2016. року, на 19,30 годзин у просторийох Центра, Йована Суботича 8, у Новим Садзе. Дньови шор мож опатриц на огласней табли у РКЦ. ***

БАЛ КПД „КАРПАТИ” У ВЕРБАШЕ

На соботу, 27. фебруара у готелу „Бачка” у Вербаше будзе Бал КПД „Карпати”, на хторим будзе грац оркестер „Стари Вербас”. Госцох очекує богата вечера, томбола, нєспод зиваня... Бал почнє на 20 годзин, а уходнїци мож купиц у просторийох КПД „Карпати”, Нєґошева 21. Уходнїца 1 000 динари, а шицки информациї мож до стац на телефон 021 706-257, роботни днї медзи 18 и 22 годзин.

BUDZEME PATRIC NA TV VOJVODINA 2 ТВ МАҐАЗИН, нєдзеля 14. фебруар 2016. року на 20 годзин – Пририхтованє представох у РКЦ и РНТ „Петро Ризнич Дядя”; – О реституциї по наших местох; – Актуалносци зоз польопривреди; – Украшованє амбиєнта зоз мозаїком; – Акценти зоз акцийного плану Националного совиту Руснацох за 2016. рок. *** ДОБРИ ВЕЧАР, ВОЙВОДИНО штварток, 11. фебруар, на 20 годзин На штварток у найновшей емисиї „Добри вечар, Войводино”, з госцом у студию будземе бешедовац о Акцийним плану Националного совиту Руснацох за 2016. рок. Годни сце опатриц и репортажу о вину и винским туризме на Фрушкей гори.

MALI OGLA[KI ПРЕДАВАМЕ намесцени двохижови квартель у Новим Садзе, велькосци 55 квадратни метери. Квартель ше находзи на Новим населєню. Цена вигодна, за вецей информациї ше явиц на число 064/209-35-74 *** ДИХТУЄМЕ облаки и ДЗВЕРИ зоз неопрен-ґуму. Правиме ГАРМОНИКА ДЗВЕРИ и РОЛЕТНИ. Обявиц ше на телефони: 025/5827-710 и 060/5088-433 *** ВЛАГА? Изолуєме влажни хижи. 063/440-470; 063/10241-14.

РУСКЕ СЛОВО 31

СПОРТ КЕРЕСТУРСКЕ ЗДРУЖЕНЄ СПОРТСКИХ РИБАРОХ „КОЛЯК”

И ДАЛЄЙ БУДУ ЧУВАЦ БЕҐЕЛЬ И ВОДУ Пише: Михайло ЗАЗУЛЯК

Концом прешлого року, дотерашнї предсидатель Здруженя спортских рибарох „Коляк” на преширеней схадзки Совиту Месней заєднїци песимистично виявел же робота того здруженя будзе загашена, медзитим, концом януара того року отримана Рочна скупштина, на хторей поведзене же ше роботу предлужи, а за нового предсидателя вибрани Михайло Мичо Пашо

Н

асампредз пре финанийни пола, та вишло же достати пенєж за чежкосци, алє и прето же ше 2014. рок нє оправдали и страцели нїхто нє сцел прилапиц водзиц право конкуровац за средства за Здруженє, Янко Джуджар Цуки, прешли рок. дотерашнї предсидатель Здруженя – Општина нам давала 50 000 диспортских рибарох „Коляк” з Рунари рочнє за порядну дїялносц, ского Керестура концом 2015. року медзитим, вец ше то пременєло и нагадовал же Здруженє будзе загамушело ше правдац участвованє на шене. Як єден з найзначнєйших змаганьох. Як гварим, пре нєможлїпроблемох бул, а и надалєй є, же восц одходу на лиґашски змаганя, Општина Кула преставала финанми участвовали на рижних куп-змасовац Здруженє, часточно и Меснa ганьох, а орґанизовали зме и свойо заєднїцa Руски Керестур, пре, як клубски змаганя, медзитим, тоти гвари Джуджар, правни формалнонам нє припознаваю за правданє сци, до хторих, по його думаню, нє средствох. Слово о половки цалей мож класц и поровновац риболов, рочней дотациї, о 25 000 динарох як специфичну спортску обласц. хтори зме достали у другей половки – Рибарство то специфични 2014. рока. Пред тим, за першу поМихайло Мичо Пашо спорт, нє мож го финансовац як ловку нам припознали правданє 25 и Янко Джуджар Цуки други спорти хтори маю свойо ли000 динарох за порядну дїялносц, а ґи од найнїзших по найвисши потрошели зме их за одходи на змауровнї. Службени змаганя у риболовстве за дзеци постоя ганє рибарох у Миклошевцох, як и и на змаганя у рамикох лєм на покраїнским, а за старших лєм на републичним Спортских бавискох „Яша Баков”. Другу половку дотациї уровню. Ми на нїх нє можеме участвовац, за нас то барз зме тиж правдали з одходом на „Чукияду” у Вербаше, як драге пре вельки трошки хтори бизме мали за путованя. Бо, куп-змаганє, медзитим, тераз гварели же куп-змаганя прина основи дотацийох яки зме доставали, могли бизме одпу- познаваю кед их прави Союз риболовцох, а у рибарским товац на єдно-два урядово змаганє – гвари Янко Джуджар, спорту Союз куп-змаганя, нє орґанизує, орґанизую их лєм котри на чоло Здруженя пришол 2006. року и 10 роки бул здруженя. Я уплатнїци на цо пенєж потрошени придал, а його предсидатель. понеже то нє припознате, поведзене же бизме врацели тоти 25 000. То зме нє могли, бо су потрошени на спомнути змаНА СУД ПРЕ ПРАВДАНЄ СРЕДСТВОХ ганя и тераз нас тужа, так же 3. марца мам пойсцсц на суд до Вербасу, та увидзиме як ше то закончи – гвари Джуджар Пре таку систему змаганьох, пришло и до одредзеного и додава же за простор хтори хасную у Старей школи Опнєспорозуменя з финансиєрами, насампредз з Општину Ку- штини Кула плаца закупнїну, цо ше тиж нє припознава до трошкох. ДОЗВОЛИ Пре становиско же средства нє оправдани, 2015. року нє могли конкуровац за доставанє нових, a у кулскей општини Як гварел Янко Джуджар, на основи записох Здрувони таки нє були єдини. Велї спортски клуби хтори нє женє рибарох у Керестуре постої од 1948. року, а оправдали достати пенєж, лєбо нє вкупно, без огляду на виостатнє пререґистрованє було 1999. року, но Здруженє сину средствох – по новей системи проєктного финансованєпреривно постояло. У нїм од 120 до 200 члени, завиня мушели их врациц и з тим здобули право конкуровац сно од цени рибиловней дозволи, а менєй як 125 их нє oзнова. При Општини основана и окремна комисия за пробуло. То шицки котри купую дозволи, без дзецох. Члевадзенє трошеня средствох и їх правданє, а як за „Руске нарина у Здруженю 500 динари рочнє, а як гварели слово” гварела началнїца Оддзелєня за дружтвени дїялнобувши и терашнї предсидатель, риболовни дозволи сци Драґана Потпара, єдино кед „Коляк” уплаци пенєж почню предавац док ше их достанє, a теди ше будзе хтори ше вимага – будзе ше го ознова финансовац. Як знац и цену. гварела, тото совитує и шицким другим клубом.

32 РУСКЕ СЛОВО

12. ФЕБРУАР 2016.

СПОРТ Попри з Општини, Здруженє спортских рибарох, як и други керестурски здруженя, пенєж достава и з месного самодприносу, по одлуки Совиту Месней заєднїци. Медзитим, як нам гварел предсидатель Совиту МЗ Владимир Олеяр, понеже Здруженє тиж нє оправдало достати 35 000 динари за 2014. рок, прешлого року средства нє достали. Пре тот формални проблем, 180 000 динари хтори Совит наменєл Новонапревене надкрице на базену

рибаром, за надкрице (лєтнїковец) цо го на базену правя уж даскельо роки уплацени Спортскому дружтву и з того пенєжу є закрити, а положени и нови драбинки до базену. Як тераз стоя ствари, Здруженє од МЗ вироятно нє достанє пенєж анї того року. ОКРЕМНИ АКТИВНОСЦИ НА ПЛАНЄ ЕКОЛОҐИЇ – У децембру 2015, кед зме розподзельовали средства за дотациї здруженьом, предсидатель Здруженя рибарох ми гварел же воно будзе загашене, та зме тоти средства, 35 000, порозподзельовали другим здруженьом – гварел Олеяр, а як гвари Джуджар, концом рока ше так и указовало. – Мушим припознац же ми остатнї два роки було уж вельо чежше робиц, нє мам вецей сам моци за тото, думам же 10 роки досц. Медзитим, нїхто ше нє сцел прилапиц тей функциї, Управни одбор нє могол найсц чловека котри би водзел Здруженє, по отримованє Рочней скупштини – гварел Янко, котри з тей нагоди наглашує и тото найзначнєйше цо поробене за остатнї 10 роки: – И пред тим, а и за остатнї 10 роки, рибаре зохабели свой печац у Керестуре, окреме у обласци еколоґиї. Чували зме и чуваме наш беґель и воду и гац. 12. ФЕБРУАР 2016.

Кажди рок зме правели 4-5 роботни акциї на вичисцованю беґелю, кошеню амброзиї, корова, зберали зме пластики на чамцох по беґелю и боме, вше ше назберало єдeн прикоч рижного пластичного одпаду. Вше зме медзи першима спозорйовали и на заґадзованє беґелю и беґельчикох, на тровенє риби, орґанизовали зме рижни свойо змаганя, змаганя у рамикох СБ „Яша Баков”, три роки зме орґанизовали и Школу за малих рибарох, почало будованє надкрица, як одредзеного рибарского еко-кампу. То наисце красни простор за коло 70 особи нє лєм за нашо потреби, алє є задумани же би служел и за одредзени едукациї дзецох, за школи у природи, и правели зме го даскельо роки, цо з власних средствох, з членарини, цо поштредно зоз средствох МЗ, а у тим нам помогол и Ротари клуб... Вообще, думам же будзе хасновити шицким котри буду орґанизовац даяки активносци у природи – гварел Джуджар. Рочна скупштина Здруженя рибарох отримана 31. януара, присуствовали на нєй вецей як 90 члени, за предсидателя єдногласно бул предложени Михайло Пашо, чий вибор 2. фебруара потвердзени на Управним одборе. Вшелїяк, новому предсидательови познати почежкосци, насампредз финансийни, так же їх ришованє буду перши наступни задатки. – Функция и робота одвичательни и основне опредзелєнє отримац Здруженє и предлужиц з роботу. Ище зме ше конкретно нє радзели як наступиме у ришованю того спору з Општину, алє сиґурно так же би ше добре закончело, же би нє ишол даяки подли глас о Здруженю. Будземе о дальшей роботи бешедовац и у Месну заєднїцу, з „Русином”, чий зме и надалєй колективни член, будзем дуркац на шицки дзвери... Дотерашнї проєкти би предлужиц, увесц и дзепоєдни нови, попровадзиц конкурси за проєкти. Увидзиме цо годно и кельо то будзе у моєй моци, понеже мам досц роботи и у своєй Друкарнї, алє наздавам ше же оправдам довириє членох Здруженя – гварел на концу тей розгварки Михайло Мичо Пашо, нови предсидатель Здруженя спортских рибарох „Коляк”.■

СПОРТСКИ СОЮЗ ОПШТИНИ ЖАБЕЛЬ

КОНКУРС ЗА ДОБРИ РЕЗУЛТАТИ Спортски союз општини Жабель и того року отворел конкурс за найлєпших спортистох у општини у 2015. року. Предкладаня, зоз обгрунтованьом и ясно визначену катеґорию, можу придац спортски орґанизациї, гражданє, здруженя и члени союза. Награди будзе додзельовац окремна комисия котру менує Управни одбор СС. Катеґориї – найлєпши спортиста, спортска екипа, спортски фаховци – тренере, спортски роботнїки, фаховци у спорту, спортисти зоз инвалидитетом, спортска акция и животне дїло у спорту. – Тогорочни конкурс преширени, та предкладац и придавац годни гражданє и здруженя. Награди ше як и потераз, будзе додзельовац на святочней схадзки Скупштини општини котра би требала буц 27. фебруара, гварели Предраґ Топич у мено Спортского союзу општини Жабель. Конкурс будзе тирвац по 15. фебруар, предкладаня мож придац на писарнїци у будинку општини у Жаблю, з назначеньом „За награди Спортского союзу oпштини Жабель” – за Предраґа Топича лєбо послац по мейлу на sso za balj@g mail.com. Вецей информациї и общи критериюми мож опатриц на урядовим сайту Спортского союзу, або Општини Жабель. С. Барань

РУСКЕ СЛОВО 33

СПОРТ АЛЕКСЕЙ БУДИНСКИ, ЛЮБИТЕЛЬ ПСОХ ЗОЗ КОЦУРА

КОЦУРСКИ МАЙК, ШАМПИОН СЕРБИЇ Любов чловека ґу псови стара кельо история постояня чловека. Тота повязаносц хтора тирва през милениюми преросла до своєродней любови хтора корунована зоз окремним науковим конаром – кинолоґию. Слово кинолоґия старогреческого походзеня и у прекладзе означує науку о псох. Но, на першим месце, могло би повесц же слово о фаталней любови хтору мож третировац и як спорт

Пише: Танита ХОДАК

К

ед лєпше роздумам, вше сом барз любел пси. После осемнастого родзеного дня шицки пайтше куповали мобилни телефони, компютери, лєбо подобне. Мнє то нє було цикаве. Я жадал купиц велького пса, и наисце так и було. Майк, наш булмастиф до нас сцигол за осми марец. Шалєли зме ше же то мацери за дзень женох, а на концу зме го шицки дома барз полюбели. Потим сом надумал же го одведзем на виставу... Так почина свою приповедку Алексей Будински, студент зоз Коцура. Нєшка Майк ма штири роки, и осемдзешат кили, и на змаганьох у красоти освоєл вельки припознаня и титули младого, як и дозретого шампиона Сербиї. Кед Алексей купел Майка, вон мал лєм три мешаци, а уж му ноги вишели аж по жем кед ше го тримало на рукох. А прецо праве булмастиф – за тим ше скрива цикава приповедка. – Пачела ми ше така раса псох ищe одскорей. Патрел сом филм „Роки”, и пачело ми ше же Роки боксовал. Роки у тим филму мал пса хтори ше волал Буткуш и вон бул булмастиф. Прето и я пожадал такого истого пса – гвари Алексей. Алексей зоз Майком почал ходзиц на вистави такой кед мал штири мешаци. На медзинародну виставу до Оджаку вон, и його пайташ Марко, хтори бул „гендлер” односно водзел Майкия, пошли праве же би видзeли як ше укаже. Такой на першей вистави, освоєл свою першу награду – найкрасшого пса на вистави. Теди почали їх авантури. ЯК ПОРИХТАЦ ПСА ЗА ВИСТАВУ? На виставох псох єст два основни катеґориї. У єдней ше оценуює лєм красота, а у другей пси прескакую препреченя и преходза през рижни полиґони. Алексейов Майк ше змагал у першей катеґориї, алє и за таку оцену було потребне вельо тренинґи. – Же би пес бул успишни на виставох, муши вельо вежбац. Мой пайташ Марко теди уж мал досц искуства зоз виставами понеже ходзел зоз своїма псами, та прето сом зоз нїм тото шицко розпочал. З Майком зме ходзели тренирац на стадион. Ту зме вежбали шицко цо було потребне випочитовац на вистави. Бегали зме до кругу, учели зме го же би знал стануц до преписаного положеня, и най ше нє бої указац судийом зуби, на цо досц чежко пса звикнуц – бешедує Марко. Спомнута Майкова перша вистава була кед бул ещи щенє, и ту нє було даяки вельки критериюми. Перше ше змагал у ґрупи медзи свою расу, вец у ґрупи медзи подобнима расами, и потим за найлєпшого пса на вистави, то ше вола БИС, лєбо „бест ин шоу”. Вистави, як Алексей

34 РУСКЕ СЛОВО

толкує, єст од фебруара по новембер каждого викенду, а змагатель може вибрац же на хтору пойдзе, лєм ше муши напредок приявиц и плациц котизацию. – Як награду, Майк на виставох доставал погари и припознаня. Кед освоєл и БИС, вец достал и мех покарми за пси. Праве зоз тим сом го вше и кармел. Нє могло го кармиц з остатками од полудзенку лєбо гоч з чим, бо му то мало, а з другого боку у ґранулох вше ма шицко потребне – гвари Алексей. Тиж так, дзекуюци виставoм Майкови росла и репутация и угляд. Кед вецей ма титули, вец вецей мож глєдац пенєжи при парованю того пса зоз даяким другим, а и вон сам барз вельо кошта. Медзитим, после даякого часу, Майкови вистави престали буц цикави. ДОСЦ МИ, ВОДЗЦЕ МЕ ДОМУ Майк наисце бул красни пес, и заслужено освойовал шицки тоти погари хтори и нєшка украшую Алексейово обисце. Медзитим, йому то нїґда нє було интересантне. Часто знал буц нєзаинтересовани, и, як би млади поведли „сморени” на виставох, цо иритировало судийох. 12. ФЕБРУАР 2016.

СПОРТ З єдней нагоди, Алексея колеґа посовитовал же би зоз Майком нащивел шветову виставу у Будaпешту. Дакус роздумовал, а вец Алексей, Марко, Алексейов оцец и Майк ше позберали на драгу до Будaпешту. Праве пре Майково справованє на драгу рушели дзень скорей, же би ше пес могол наспац пред виставу. – Були зме у єдним готелу дзе нам допущели же би пес бул з нами у хижи. Того дня ми троме обишли дакус Будaпешт, а Майк остал спац у хижи. Преспали зме шлїдуюцу ноц, и ютре рано була вистава. Конкуренция у раси булмастифох була досц велька, було двацец шейсц пси, цо поровнуюци зоз пейцома-шейсцома, кельо их єст на виставох у Сербиї, барз моцнa. Велька чесц була вообще зявиц ше на такей вистави – толкує Алексей и предлужує – Майк бул цали час барз нєзаинтересовани и випатрало як кед би сцел повесц

ПРИЯТЕЛЬСКЕ ФОДБАЛСКЕ ЗМАГАНЄ

ПЕРША КОНТРОЛА ФК „Русин” – ФК „Кула” 1:2 (0:2) Руски Керестур: стадион ФК „Русин”, патрачох 100 РУСИН: Павлинї (Ж. Орос), Чапко (Ламош), Голик, Кочиш (Малацко), Й. Гарди, Орсаґ, М. Кулич, Будински (С. Бранкович), Б. Орос, Чизмар, Я. Кулич, Д. Гарди (Дюрич)

НЇЖНИ ДЖИН Кед видза Майка, велї людзе ше боя, бо є барз вельки. Медзитим, Алексей ше шме ставиц же би вон нїґда нїкого нє покусал. – То и преверене з нашим домашнїм псом Бобийом. Раз мац чула галайк вонка, и кед вишла, Майк лєжал на Бобийови з прекриженима ногами, а крев му капкала з устох. Думала же Бобия найдзе покалїченого, алє кед их розрепела, и кед Боби вишол махаюци з хвосциком, похопела же Боби Майка покусал по ґамбох, а вон ше винервирал, та на ньго лєгнул. Так и з людзми, евентуално би могол дакого звалїц и стац над нїм, покля му ґазда нє пове же би ше склонєл – бешедує Алексей.

же „досц ми, водзце ме дому”. Но, упрекосц тому, бул найлєпши у своєй раси, потим у ґрупи подобних расох, и сцигол аж по топ пейсц найкрасши пси на швеце. Медзитим, гоч ше судийки барз пачел, превагло його розположенє и закончел пияти на шветовей вистави. Гоч як обрацим, я цалком задовольни зоз тоту награду. Праве прето же го то вецей нє интересовало, Алексей з Майком вецей нє ходзи на вистави. Тераз Майк ужива у вилєгованю по куцикох Бидинскового обисца. МИМИ Влонї, Алексей купел нового любимца, и дал єй мено Мими. Мими раси французки булдоґ, и цалком є иншака од Майка. Окрем того же є мала, вона стално радосна и розбавена. Мими тиж почала шоровац успихи на виставох. – Мими ше з початку тиж добре указала, и вона освоєла БИС на єй першей вистави, державней, у Кули. Барз добре же вона одросла з Майком, та є звикнута на вельки пси и нє бої ше од нїх. На виставох єст пси хтори би ю буквално могли розтаргац, а вона ше заш лєм, шейта, полна себе нє обрацаюци увагу на нїх, и обачел сом же ше то судийом барз пачи, а и єй – видно же наисце ужива у виставох – толкує Алексей. Пре хороту, Мими єден час нє ходзела на вистави, и нє поспишело ше єй ище указац ше цалком. Алє єст часу, можебуц и вона познєйше будзе пес шампионскей краси. Дотля є Алексейовей фамелиї уж найкрасша, бо ю швидко, як и Майка, барз полюбели. ■ 12. ФЕБРУАР 2016.

Фодбалере Русина одбавели перше контролне змаганє за початок ярнєй часци першенства у Подручней фодбалскей лиґи Зомбор. Внєдзелю на Ярашу указане интересантне бависко дзе вецей щесца мали госци зоз Кули. Русин обидва ґоли приял после гришкох охрани, ґол котри дал бул плод добрей Дюричовей и Куличовей акциї котри звладал доброго ґолмана зоз Кули. Важне надпомнуц же „фонд” бавячох Русина котри приходза на тренинґи и на змаганя вельки. Векши як прешлого року, а то опробована метода хтора обецує успишну фодбалску яр за Русин. На нєдзелю Русин на своїм терену будзе бавиц друге копнтролне змаганє зоз екипу зоз Бачу. В. Сеґеди

ФК „ИСКРА”

ПОЧАЛИ ПРИРИХТОВАНЯ ЗА ЯРНЮ ПОЛУСЕЗОНУ Фодбалере коцурского фодбалского клубу „Искра” прешлого викенду ше почали пририхтовац за другу часц сезони у фодбалскей лиґи Вербас–Жабель–Титель. Искра єшеньску часц закончела як першопласована на таблїчки, та управа клуба тоту позицию жада отримац до конца сезони. На тренинґ ше одволали 20 бавяче, за тераз нїхто нє пошол зоз клубу, а до клубу ше зоз Вербасу врацел Тони Иван. Тренер Здравко Бабич зочел ше зоз проблемом на котри нє раховал, а то наява трох бавячох же одходза робиц до Словацкей на три мешаци, та будзе потребне за кратки час пренайсц одвитуюци замени. Тренинґи буду комбиновани, будзе ше их отримовац на стадиону и у школскей сали, завиши якa будзе хвиля, а у планє же би ше одбавело голєм 8 пририхтуюци змаганя до початку сезони. Ярня часц першенства у Медзиопштинскей лиґи Вербас–Жабель–Титель почина концом марца. З. Колєсар

РУСКЕ СЛОВО 35

ГЛАСНЇК ПО РУСКИ

ТРИ БАЛИ ПРЕШЛОГО ВИКЕНДУ

РОК LXXII ЧИСЛО 6 (3667) НОВИ САД, 12. ФЕБРУАР 2016. РОКУ

ПАПРИҐАРСКИ, ЖАТВОВ, И БАЛ У ШИРОКИХ СУКНЬОХ ДЮРДЬОВ

■ ПУТОВАНЄ НЄВИДЛЇВЕЙ КНЇЖКИ

Прешлого викенду отримани три бали у наших местох – Дюрдьове, Керестуре и Коцуре. Вшадзи було весело, танцовало ше до билого рана, алє... кажди ма и свою специфичносц. На дюрдьовским Балу у широких сукньох голєм єдна дзивка або жена облєчени до народного облєчива, на Паприґарски ходза паприґаре котри того дня нє думаю о паприґи, а на Жатвовим, столи були полни зоз традицийнима єдлами.

ЦЕНА 30 ДИНАРИ

Дю. В.

РУСКИ КЕРЕСТУР КОЦУР

Фото: Любомир Дудаш

ОГЛЯДНУЦЕ НА ПРЕШЛОСЦ еб редакция „Руского слова”, у сотруднїцтве зоз Заводом за културу войводянских Руснацох, Музейом Войводини и Покраїнским В заводом за защиту памятнїкох, поволує читачох новинох „Руске слово” и нащивительох сайта (www.ruskeslovo.com) же би помогли препознац особи на старих фотоґрафийох. Фотоґрафиї хтори ше будзе обявйовац на сайту и у новинох диґитализовани, а пре точне идентификованє особох на сликох, хтори маю окремну музейну вредносц, потребна помоц од ширшей явносци. Шицки фотоґрафиї настали у дакедишнєй фотоґрафскей роботнї Бруґошових у Руским Керестуре. Кажду фотоґрафию ше подпише зоз одредзену шифру, та кед же препознаце даєдну, лєбо вецей особи на фотоґрафиї, модлїме Вас же бисце явели до Заводу на число телефона 021/548-421, лєбо на мейл: zavod.rusini@gmail.com. Фотоґрафиї ше будзе обявйовац длугши часови период, а на сайту буду пошоровани на окремним месце, так як виходза у новинох.

ПОМОГНЇЦЕ, РОЗПИТАЙЦЕ ШЕ, ПРЕПОЗНАЙЦЕ!

■ КОЛО КОНЬОХ ДУША ОДПОЧИВА Фотоґрафия: K006a_0136P