Issuu

ИНФОРМАТОР, ОГЛАШКИ, ИНТЕРМЕЦО

ГЛАСНЇК ПО РУСКИ РОК LXXIV ЧИСЛО 52 (3817) НОВИ САД, 28. ДЕЦЕМБЕР 2018.

„ТИДВИК, ДОБРОДУШНИ ЄЛЕНЬ” У ДИҐИТАЛНИМ ВИДАНЮ НВУ „Руске слово” своїм читачом подаровало першу диґитализовану кнїжку Установи котру можеце найсц на правим боку нашого сайту www.ruskeslovo.com. Слово о леґендарней кнїжки на котрей росли ґенерациї руских дзецох, єдней з перших сликовнїцох по руски „Тидвик – добродушни єлень”, америцкого автора Теодора Cус Ґайзела (Dr Seuss) зоз 1953. року, у прекладзе Миколи Кочиша. Тиж и у Заводзе за културу войводянских Руснацох премиєрно, приказана видео приповедка „Тидвик, добродушни єлень”, Др Суса, хтора направена так же на текст зоз кнїжки додати видео компоненти. Видео приповедка „Тидвик, добродушни єлень” реализована у рамикох проєкта „Учме вєдно руски язик: Читай ми” авторкох Александри Живкович и Санї Дивлякович. В. В.

ЦЕНА 30 ДИНАРИ

У ТИМ ЧИШЛЄ МУРОВИ КАЛЕНДАР ЗА 2019. РОК

ЩЕШЛЇВИ ВАМ ШВЕТА!

Фотоґрафия: Фотоґрафия: 0252P-B1044 0485P-B239 оволуєме читачох новинох „Руске слово” же би помогли препознац особи на старих фотоґрафийох. Пре точне идентификованє особох на сликох, хтори маю окремну музейну вредносц, потребна помоц од ширшей явносци. Шицки фотоґрафиї настали у дакедишнєй фотоґрафскей роботнї Бруґошових у Руским Керестуре. Кажду фотоґрафию ше подпише зоз одредзену шифру, та кед же препознаце даєдну, лєбо вецей особи на фотоґрафиї, модлїме Вас же бисце явели до Заводу на число телефона 021/548-421, лєбо на мейл: zavod.rusini@gmail.com. Фотоґрафия: 0198P

ШЛЇДУЮЦЕ „РУСКЕ СЛОВО” ВИДЗЕ 11. ЯНУАРА 2019. РОКУ

Фото: Вероника Вуячич

ОГЛЯД НУ ЦЕ НА ПРЕ ШЛОСЦ

ВИНЧОВАНКА

ЗМИСТ

■ Тижньовнїк

4–5. Меншинска култура и викрок зоз стереотипох

■ Нашо места

8. СО Шид: Вигласани општински буджет за 2019. рок

■ Духовни живот

12–13. У Руским Керестуре прешлавени Крачун

■ Руске словечко 14–15. Пахулька у новосадскей Матки

■ Култура и просвита

16–17. Прекладательство: Думка на другим язику

■ Литературне слово

19–22. Нова творчосц и руски виданя

■ Економия

26-17. Биланс сезони на керестурских рибаловох Фото: В. Вуячич

■ Людзе, роки, живот

30–31. Наша госцинска: Мелания Кулич зоз Вербасу

■ Информатор

32–34. Мали оглашки и In memoriam

■ Спорт

38–39. Треци полчас: Михайло Киш, цали живот зоз коцурску „Искру” Насловни бок: Новорочни амбиєнт у Новим Садзе Авторка фотоґрафиї Вероника Вуячич

Шлїдуюце „Руске слово” видзе 11. януара 2019. року як двочисло * ”РУСКЕ СЛОВО” – гласнїк по руски * Виходзи каждого пиятку * Снователь Национални совит рускей националней меншини * Видава НВУ ”Руске слово”, Нови Сад * Перше число вишло 15. юния 1945. року у Руским Керестуре * Адреса: НВУ ”Руске слово”, Булевар ошлєбодзеня 81/VII, 21000 Нови Сад * Редакция: одвичательни редакторe – Славица Фейса, Ясмина Дюранїн, Микола М. Цап, Микола Шанта * редакторе/ки рубрикох – Мирон Горняк-Кухар, Александар Паланчанин, Мартица Тамаш, Олена Планчак-Сакач, Вероника Вуячич * новинаре/ки – Мария Афич, Влада Дїтко, Ана Маркович, Сандра Саламун, Златко Колєсар, Марина Джуджар * лекторка – Блажена Хома-Цветкович * ґрафична редакторка – Люпка Цвеїч * ґрафични дизайнерки – Мария Гудак, Таня Салонтаї * Телефони: 021/6613-697, 021/6624-708, 021/6623-076; 021/6621-433 * Телефакс 021/528-083 * Предплата за цали рок: у жеми 1 500 динари, а у иножемстве 100 евра * Жиро-рахунок Banca Intesa a.d. Beograd 160-923244-82 * Девизни рахунок 160-0050870024999-53 * Рукописи ше нє враца * Д ру ку є Д ру ка р н я graf” П е т р о ва р а д и н * ”Maxima E-mail: redakcija@ruskeslovo.com * Web site: www.ruskeslovo.com * YU ISSN 0350-4603 * COBISS SR-ID 15915778 * Друковани тираж 2 000 *

Директор др БОРИС ВАРҐА *** Главни одвичательни редактор ИВАН САБАДОШ

2 РУСКЕ СЛОВО

28. ДЕЦЕМБЕР 2018.

ВИНЧОВАНКА

Щешлїви крачунски и новорочни швета шицким Руснацом, нашим дружтвом, орґанизацийом и установом и шицким добрим людзом з хторима жиєме.

Жичиме Вам вельо здравя, успиху и щесца у Новим 2019. року!

28. ДЕЦЕМБЕР 2018.

РУСКЕ СЛОВО 3

ТИЖНЬОВНЇК РУСНАЦИ И ВИКРОК ЗОЗ СТЕРЕОТИПОХ

МЕНШИНСКА КУЛТУРА НЄ ЛЄМ ФОЛКЛОР И ГОСЦИНИ Пише: Славица ФЕЙСА

Три роки за шором Канцелария за людски и меншински права Влади Републики Сербиї у сотруднїцтве з националнима совитами националних меншинох орґанизує манифестацию „Зложни мозаїк Сербиї”. На нїм мешини представяю видавательство, фолклор, танєц и кухню. Маме ми и друге з чим ше можеме представиц, но питанє чи зме на то порихтани, и чи вообще можеме лапиц крочай з тима цо опрез нас

ред трома роками у Беоґрадзе першираз орґанизована манифестация „Мозаїк Сербиї”, повод бул 10. децембер – Медзинародни дзень людских правох, а медзи велїма були и Руснаци. Часц атмосфери Медзинародного дня людских правох нашла ше и на популарней „Жиковей шареници РТС”, (КУД „Тарас Шевченко” з Дюрдьова), а учашнїкох з пригоднима словами привитали директорка Канцелариї за людски и меншински права Сузана Паунович и Александар Вулин, теди министер за роботу, обезпечованє занятосци, борецки и социялни питаня у Влади Сербиї. На дзешатки медиї того дня пренєсли єдну з важних подїйох у Беоґрадзе. О МЕНШИНОХ ЛЄМ КРАШНЄ И ПРИГОДНО О рок, т. є. 2017. року на истим месце отримани тераз „Зложни мозаїк Сербиї”, а Руснаци, точнєйше Дом култури з Руского Керестура ознова мал чесц присуствовац. Сценарий бул подобни, у фокусу меншини и їх права, алє лєм на словох, пригодни слова функционерох Пауновичовей и Вулина исти як и рок пред тим, наглашене добре сотруднїцтво з националнима совитами националних меншинох. На манифестациї була запланована и дискусия як нагода спозориц и на дзепоєдни проблеми у меншинским живоце, алє, нїкому нє було до таких чежких темох и проблемох коло погосценя, доброго винка и гудацох.

4 РУСКЕ СЛОВО

И того року отримани „Зложни мозаїк Сербиї”, алє Руснаци на нїм нє були. Нє були поволани. Канцелария за людски и меншински права тото обгрунтовала досц нєлапшно, же концепция орґанизациї того року нє як потераз. И ознова: Пауновичова, Вулин, танци, шпиванки и кухня. Потримовку дала и ТВ Пинк, та ше Медзинародни дзень людских правох означело и у емисиї „Жикина шареница” хтора ше у медзичаше преселєла на тоту телевизию. И вообще, нє проблем тот чи на нас забули чи нє, та и же нас Жика нє привитал, проблем кус глїбши и випатра як кед би уж длугши час меншини були прикладни „аранжман” за прикрашованє медийней слики и пополньованє „празного”. Ми добре знаме же окрем шпиванки и танцу, маме цо понукнуц, алє, як и дзе тото указац и як висц з рамикох „танцуй танцуй” стереотипох? ЯК НА НАС ПАТРА Одвитуюци на питанє чом то так, фахови сотруднїк Заводу за културу Войводини Мирослав Кевежди трима же форму мултикултурализма у єдней держави вше одредзує державотворни т. є. векшински народ. – Кед векшински народ дацо орґанизує, вец ше звичайно одволуєме як меншинска заєднїца, прето же то єден способ указованя добрей дзеки и указованя лоялносци. Меншином то нє вше муши одвитовац, алє ше зявюю у тим формату хтори векшина вимага, гоч даяки питаня у меншинскей заєднїци можебуц и важнєйши. Тото цо нє барз добре то же ше стваря нєсправедлїву слику о меншини, бо кед сце дахто високу културу, будзе висока, кед сце мац народну, будзе праве така. И кед то народна култура, после одредзеного часу може настац стереотип, наприклад о тим же ми, Руснаци, лєм танцуєме, и вислугуєме етно столи – гвари Кевежди. Длугорочна редакторка култури у рускей редакциї РТВ, и добра познавателька обставинох у култури Олґа Карлаварис твердзи же слику о себе мушиме, насампредз, перше сами превипитац. 28. ДЕЦЕМБЕР 2018.

tiznjovnjik@ruskeslovo.com

Як зме ю правели, и кельо зме ше особнє потрудзели же би тота слика була приблїжна нашим вредносцом и нашей представи о себе. – У тим смислу, МИ мушиме виберац и вимагац форму и способ презентованя, МИ мушиме мац ясну идею цо сцеме и вец тото понукац ширшей заєднїци. Мушиме видзиц и цо нам приоритети! У шоре буц и на саймох фолклору з часу на час, алє ище важнєйше буц присутни на сайме кнїжкох, републичних смотрох, виставох.., з єдним словом, на ширшим културним планє. Нє скаржиц ше кед потребне кус ше и надрильовац и понукац, алє зоз иновативнима и дефинованима идеями. На нас ше стої тиж и же бизме ше и знука орґанизовали, збивали моци, рационално трошели и пенєж, алє и енерґию. Кед о тим, вец мушим и тото спомнуц – нач нашей малочисленей заєднїци дупли фестивали шицких файтох, и музичних и театралних!? Роздумац би ознова о тим – гвари Карлаварисова. ДОБРЕ ПОЗНАТА АДРЕСА О тих и подобних питаньох и проблемох нє лєм у култури, алє и у обласцох образованя, информованя и службеного хаснованя язика и писма, адреса лєм єдна – Национални совит Руснацох хтори ше по слове закона стара о тих штирох обласцох. Нєдавно формоване нове, пияте зволанє Националного совиту, но Мирослав Кевежди ґенерално нє оптимистични кед бешеда о можлївосцох и капацитетох того цела културней автономиї. – Як цо за мултикултурализем вше мож повесц же то векшински мултикултурализем, так и национални совити форматовани на способ хтори одвитує векшини, нє меншином, а їх представителє маю лєм тельо моци кельо им держава да, значи, барз мало. Вибера ше их на таки способ же би ше нє вибрало тих хтори можу дацо зробиц, та велї совити праве таки, полни з людзми котрим гласа нє мож чуц за штири роки. Особнє нє верим до националних совитох, мал сом и особне искуство и видзел сом же то вообще нє функционує. Вони под єдним вельким прициском, з єдного боку требали би охраньовац права котри зоз законом заґарантовани, та аж тоти права и прешириц голєм у тим идеалу хтори дати з медзинародним правом. З другого боку иснує єдна файта прициску од долу, и маме тото же национални совити розподзелюю средства по обласцох, найвецей ше дава за културу, а тота култура заш нє тота за хтору би я поведол же є артикулована, здумана, алє гевта култура хтору зме нашлїдзели и на котру ше патри през систему културно-уметнїцких дружтвох. А Дружтва найчастейше пестую културу котра нє ма свою националну артикулацию. Нєт дискусиї, нєт дебати, барз су заварти, так же видаванє кнїжкох по моїм думаню найвисши 28. ДЕЦЕМБЕР 2018.

уровень котри мож досягнуц – прешвечени Кевежди, хтори наглас роздумує о тим як би могло квалитетнєйше ришиц тот проблем. – Здруженя просвитних, културних и медийских роботнїкох, здруженя котри ше занїмаю зоз службеним хаснованьом язика и писма, могли би дац по даскелїх найкомпетентнєйших, кажде зоз своєй обласци и таке цело, твердзим же би було квалитетне. Пригварка би можебуц була же кажде ма право буц вибрани, алє я ше мушим опитац – чом вец тото право нє ма кажде кед ше, наприклад, вибера и Национални просвитни совит? У нїм нє може буц гоч хто. Таки модел яки там зоз Законом ушорени мнє цалком прилаплїви, бо ше вибера компетентних, мудрих и способних, а так треба же би було и при меншинох. Ми би у нашей заєднїци ище як добре знали хто тоти хтори квалификовани и компетентни же би були у Совиту. СУЩНОСЦ И ФОРМА Обще познати факт хтори ше визначує у каждей пригодней ситуациї, же Сербия припознава и ґарантує широки колективни права меншинох. Но тото цо мож чуц вше кед ше о меншинских правох наисце и дискутує, як найвекши проблем ше наводзи же ше вони нє запровадзую, голєм нє у тей мири як би требало. Ґу тому, Карлаварисова надпомина и розлику медзи сущносцу и голу форму. Як приклад наводзи же би нє любела кед би нашо права були витворйовани формално, чи особна карточка на руским язику, або чи дахто симултано преложи даяке сухе политичне викладанє. – Баржей ме интересує чи можеме з даяку стимулацию потримац и вязац нови ґенерациї за нашу заєднїцу и ту их затримац. На „руку” нам идзе сучасносц, технолоґия, повязованє у „ґлобалним валалє” та, у тим смислу сом заш лєм оптимиста и видзи ше ми же зме ше кус помкли з мертвей точки. Пача ше ми новопорушани семинари и роботнї у Заводзе, затераз то скромно, алє рушело. У обласцох цо нам нєпознати и нє таки блїзки треба питац помоц од других и у шицких подняцох буц максимално професийни. Окреме нам то значне кед у питаню отверанє пред другима, и кед ше того будземе притримовац, вец и други пременя слику о нас – заключує Олґа Карлаварис.■

ПЕРШИ МОЗАЇК На першим „Мозаїку” наша заєднїца ше представела з вецей змистами з вецей местох. Представени НВУ „Руске слово”, Завод за за културу войводянских Руснацох, Основна и штредня школа з домом школярох „Петро Кузмяк” з Руского Керестура и здруженя „Байка” и „Бикичанки” з Бикичу.

РУСКЕ СЛОВО 5

ТИЖНЬОВНЇК З ОКРУГЛОГО СТОЛА ЦЕНТРА ЗА РЕҐИОНАЛИЗЕМ

ЕКОНОМСКИ ФАКТОРИ И МЕНШИНСКИ ПРАВА Пише: Александар ПАЛАНЧАНИН

У Ґалериї Матици Сербскей у Новим Садзе, 5. и 14. децембра отримани два сесиї округлого стола на тему: „Економски фактори и їх уплїв на национални меншини у локалних заєднїцох”. Сходи орґанизовал Центер за реґионализем зоз потримовку Фондациї „Ханс Зайдел”, и Министерства вонкашнїх дїлох Републики Болгарскей

ентер за реґионализем у тим року порушал два проєкти з фокусом на економски рушаня и їх уплїв на интеґрацийни процеси меншинских националних заєднїцох у Сербиї. Тема домерковано одредзена, прето же популация вецей меншинских националних заєднїцох набаржей концентрована у погранїчних подручох хтори часто припадаю найнєрозвитшим часцом Републики Сербиї. Периферне ґеоґрафске положенє ше одражує и на економске положенє и статус припаднїкох конкретних меншинских заєднїцох, як и на демоґрафски рушаня у заєднїци. Значносц розпочатого диялоґа на тоту тему нєсумнїва, насампредз тераз кед ше формує модели будуцого положеня и статусу меншинских заєднїцох у рамикох приступних прегваркох Сербиї и Европскей униї. – Центер за реґионализем постої 20 роки. Потераз зме реализовали вецей як 20 проєкти на рижни теми хтори у вязи зоз меншинами. На тим проєкту зме робели єден рок, а сами виглєдованя тирвали коло пол рока. Значносц тих випитованьох вецейнїста, насампредз же зме явносц спозорели и упознали зоз проблемами економскей природи хтори маю шицки меншини. Лєгко их спатриц през штири значни сеґменти у хторих ше видзи сполньованє меншинских правох – применьованє язика и писма у службеним хаснованю, образованю, култури и медийох. Функционованє спомнутих сеґментох чежко витвориц без пенєжу. З другого боку, кед єст менєй пенєжи, вец присутни и други проблем, а то миґрациї. Вони найвецей чкодза меншином – гварел директор Центра за реґионализем, Александар Попов. На отриманих округлих столох експерти, представителє националних совитох и заєднїцох бешедовали о вецей актуалних темох хтори подкрипени зоз прикладами з каждодньового живота. ВИГЛЄДОВАНЄ Економия ма ключну улогу за живот шицких гражданох єдней держави. Медзитим, вона ище важнєйшу улогу ма кед слово о припаднїкох националних заєднїцох, а окреме кед жию у погранїчних обласцох хтори часто худобни и на хвосце су розвойних програмох конкретних државох. Прето Центер за реґионализем зоз Нового Саду з потримовку Министерства вонкашнїх дїлох Републики Болгарскей у тим року одпочал виглєдованя з цильом же би ше утвердзели уплїв економиї на положенє националних заєднїцох. З виглєдованьом облапени штири меншини – горватска, мадярска, румунска и болгарска, у локалних заєднїцох розличней економскей розвитосци. Слово о општинских местох Бела Црква и Босилеґрад, хтори припадаю до нєрозвитих општинох, и Сента и Таванкут хтори припадаю розвитим подручом. – Статистика гвари же пенєж зоз котрим розполагаю меншински заєднїци без огляду по котрей основи приходзи, чи то

6 РУСКЕ СЛОВО

дотациї, проєктна потримовка, помоц держави матичного народа, досц розлични. Цо векша заєднїца, пенєж по єдним припаднїку менши. Так наприклад, руска заєднїца котра нам нє була цильна ґрупа у виглєдованю, кед у питаню рочна дотация Националному совиту достава 645 динари по єдному Руснакови, цо два раз вецей од мадярскей заєднїци, або штири раз вецей од ромскей и три раз вецей як у бошняцкей заєднїци. Рочна дотация 2016. року НВУ „Руске слово” виношела по єдним припаднїку рускей заєднїци вецей як 2 200 динари, цо наприклад два раз вецей як цо доставала НИУ „Либертатеа” – гварела єдна з авторкох проєкта, Єлена Перкович. Кед слово о випитованих националних заєднїцох, достати податки розлични. Национални совит горватскей националней заєднїци, прешлого року мал 308 динари по припаднїку заєднїци, а Национални совит мадярскей заєднїци 362 динари, Национални совит Болгарох 382 динари, а Национални совит Рунмунох 488 динари по єдному припаднїкови конкретних меншинох. З другого боку, Завод за културу войводянских Мадярох у одношеню на исти институциї у румунскей и горватскей заєднїци вельо заостава по суми пенєжу хтори у одношеню на численосц заєднїци достава зоз державней каси. У цеку виглєдованя дошло ше до заключеня, а на основи податкох котри давали учашнїки у анкети, же без огляду кельо пенєжу меншински заєднїци доставали у виглєдованим перидзе (2015–2017), анї єдна нє зменшовала число манифестацийох, програмских змистох, або редуковала свойо права. Напроцив, при шицких штирох заєднїцох зазначени даяки нови програмски змисти. Тото цо найвецей загрожує меншински заєднїци котри з найвекшей часци жию у погранїчних часцох Сербиї, то масовни миґрациї до державох матичного народу односно до ЕУ. Меншинска популация у Сербиї у остатнєй децениї и пол, три и пол раз швидше щезує од векшинскей популациї. – Кажда заєднїца би требала мац ажуровану базу податкох о шицких ресурсох зоз котрима розполага, од числа припаднїкох, до демоґрафских податкох, образовней структури, економских ресурсох, кадровских ресурсох. Таки бази податкох важни же би кажда заєднїца направела комплексну аналитику власного стану, о проблемох, можлївих 28. ДЕЦЕМБЕР 2018.

tiznjovnjik@ruskeslovo.com

ришеньох. База податкох найлєпши фундамент одкаль ше руша до прегваркох зоз домицилну державу, державу матичного народу, и зоз фондами одкаль ше пита потримовку. Интерсантне же и меншини котри нє маю матичну державу указали интересованє же би ше анализовало и їх економски стан – надпомла Єлена Перкович. Спомнути национални заєднїци маю свойо матични держави хтори у членстве Европскей униї. Од нїх доставаю значну пенєжну помоц, а лєм за румунску заєднїцу нєт податки. Прешлого року Горвати од своєй матичней держави достали 133 000 евра, мадярска заєднїца од своєй матичней держави достала вецей як 4 680 000 евра (то вецей як два раз од того кельо Сербия зоз буджета видвоює за 21 националну меншину), а болгарска национална меншина достала 53 000 евра. ДЕМОҐРАФИЯ И ПРЕЙҐГРАНЇЧНЕ СОТРУДНЇЦТВО Спозорююци податки на тему – Демоґрафия и меншински заєднїци у Сербиї, винєсла Нада Радушки, наукови совитнїк Института за политични студиї у Беоґрадзе. – Податки зоз виглєдованьох указую на неґативни демоґрафски тренди у нашей держави. Тераз ше окончує вецейдисциплинарни виглєдованя податкох, а хтори ше достава зоз попису жительства. Гевто цо заключене, то же нам наталитет стаємно опадує, же нам жительство вше старше и кед ше ґу тому

ЗНАЧНОСЦ ЛОКАЛНИХ БУДЖЕТОХ – Зоз шицких дотацийох, власних приходох, помоци матичней держави и витворених проєктох, мадярска национална заєднїца просеково до рока достава 132 динари по особи, Горватска ма 212 динари, а Румунска заєднїца 336 динари. Богарска национална заєднїца, чий центер у Босилеґраду рочнє зоз локалного бужета просеково достава вецей як 2 200 динари – винєсла податки зоз виглєдованя Єлена Перкович.

дода и миґрациї, достава ше комплетну слику хтора нє оптимистична. Призначени неґативни рочни прирост жительства од 36 000 особи. З другим словами то значи же каждого року у Сербиї скапе єден менши город. У Сербиї по остатнїм попису єст 7, 2 милиони жительох од хторих млади до 15 рокох єст 1 милион, од 15 по 65 роки живота єст 5 милиони, а старших од 65 роки єст 1 милион. Просекова старосц жительства у Сербиї 42,2 роки, а призначени индекс стареня од 1,2, а то три раз вецей од гранїчней вредносци (0,4) – надпомла Нада Радушки. Вона дума же би держава мушела дестимуловац висельованє, а стимуловац наталитет. У тим смислу би требало запровадзиц одредзени економски реформи и цо скорей ше уключиц до Европскей заєднїци. По тот дзень, єден з найважнєйших инструментох, под условийом же ше наменски хаснує, то проєкти прейґгранїчного сотруднїцтва. Кед слово о прейґгранїчним сотруднїцтве, учашнїки округлих столох винєсли дакус позитивнєйши оцени. Експерт у тей обласци др Ґордана Лазаревич у своїм викладаню винєсла вельо можлївосци за писанє проєктох хтори би мали и економски хасен. Источашнє спозорела и на неґативносци хтори ше одноша на нєблагочасне апликованє, велькей бирократскей процедури и подобне. З виповедзеного, а то указую и податки зоз обсяжних випитованьох, мож заключиц же меншини окрем нєдостатку пенєжу за сполньованє правох хтори ґарантує закон, зочени и зоз проблемами емиґрациї, асимилациї и нїзкого наталитету. Тоти проблеми дзеля з векшинским народом, алє ефекти, праве пре малочисленосц, при меншинских заєднїцох видлївши и швидше охабяю пошлїдки.■ 28. ДЕЦЕМБЕР 2018.

STANOVISKA Пише: Лариса ОНОДИ, новинарка

НОВОРОЧНИ ЖАДАНЯ Тото цо ше пред тижньом случело на конференциї на котрей представена анализа о родних стереотипох и родно заснованим насилстве, на Медзинародни дзень солидарносци, представя, по моїм думаню, поражуюци факт и реалну слику о тим яке становиско векшини у нашим околїску о ровноправносци. Як пренєсли медиї, на конференциї представени резултати цо о родних улогох и родно заснованим насилстве думаю дзивки зоз пейцох городох у Сербиї. Податки указали же велька часц дзивкох дума же ше цалком витворя аж док народза дзецко, и же главна улога жени же би ше жертвовала за свойо дзеци. Одредзена урядова особа хлоп - котри як функционер спред министерства бул на тей конференциї, указал тото процив чого ше даєдни державни и орґанизациї цивилного дружтва намагаю бориц – подполнє нєпочитованє женох. Вон вербално увредзовал єдну з присутних женох (а зоз тим и шицки други) – повторйююци єден зоз стереотипох же, ниа, анї єдна жена нє зна добре авто вожиц, а потим ю ище и чапнул по задку зоз паперами котри мал у рукох! Нєвладова орґанизация котра орґанизовала сход такой обвисцела ресорне министерство о його справованю котре нєприлаплїве и потвердзує нєровноправносц хлопох и женох у нашим дружтве. Чи тот чловек котри себе дал за право на таки способ понїжиц жени будзе покарани чи нє, нє знам, алє знам же векшина з хлопох котри так думаю и робя нїґда нє санкционовани, прето же вони твердза же ше вони на таки способ „лєм шаля”. Нє знам як би тоти исти реаґовали кед би ше улоги обрацели – кед би жени хлопом коментаровали яки су пооблєкани або кед би их увредзовали и приповедали понїжуюци вици. Достали би епитети яки ше нє споминаю у новинох. Понеже законченє старого року нагода же би ше пожада ло дацо нове и лєпше у на и ход зацим, жадам шицким женом же би нас нє му шели щициц закони. Най дружтво пременї стано виско и насправди почнє прилапяц жени и хлопох як цалком ровноправних. Най хло пи пре станю тримац жени за свойо власнїц тво, най пре станє насилство над дзивчатми и женами. Дзивком и женом жадам же би се бе пре ста ли доживйовац як особи котри ше му ша жертвовац за других. Най по станю сви доми же ше мушиме закладац за себе. За сво йо права. Нїхто то нє пороби ме сто нас.■ Становиска висловени у тим тексту виключно авторово и нє вше одражую ушорйовацку политику новинох „Руске слово”

РУСКЕ СЛОВО 7

НАШО МЕСТА ОТРИМАНА СХАДЗКА СКУПШТИНИ ОПШТИНИ ШИД

ВИГЛАСАНИ БУДЖЕТ ЗА 2019. РОК На схадзки Скупштини општини Шид прешлого штвартку найзначнєйша точка дньового шорa була предлог одлуки о буджету за 2019.рок. Одборнїки вигласали буджет хтори будзе 1 488 827 400 динари Пише: Владимир ДЇТКО

Спрам одлукох СО Шид, до чечуцей буджетней резерви опредзелєни 30 милиони динари, а до стаємней резерви пейц милиони динари. Як у уводних словох визначела Ядранка Недич, руководителька Оддзелєня за буджет и финансиї, слово о розвойним буджету у хторим окремни средства опредзелєни за капитални инвестициї за хтори ше, як додала, обчекує же найвекша часц средствох сцигнє з висших уровньох власци по конкурсох. У розправи о буджету участвовала лєм Наташа Цвєткович, одборнїца опозицийней СДС и дакедишня предсидателька Општини по 2012. рок, хтора гварела же буджет нєреални и опитала ше же чи є розвойни, або лєм список жаданьох кед слово о капиталних проєктох. На єй заувагу реаґовал Зоран Семенович, заменїк предсидателя Општини, хтори гварел же тото цо обецане на концу 2017. року, сполнєте у 2018. року. ЦО ПОРОБЕНЕ У ТИМ РОКУ – У 2018. року почала дїловац Индустрия меса „Срим”, дзе роботу достали 120 нєзаняти, потим зме вибудовали водоводну мрежу за Бикич и Привину Главу, предлужени роботи на инфраструктурним ушореню

ДРАГША ВОДА И ВИНОШЕНЄ ШМЕЦА Од Нового року у шидскей општини буду звекшани цени комуналних услугох. За пейц одсто будзе драгши кубни метер води. Тиж за пейц одсто будзе драгше виношенє шмеца з обисцох. Директоре „Водоводу” и „Стандарду” на схадзки СО нє бешедовали о звекшаню ценох, алє воно плановане у програмох дїлованя спомнутих комуналних подприємствох за 2019. рок, хтори СО вигласала.

индустрийней зони при Адашевцох, а обновени и школски будинки у Моловину и Беркасове. З висших уровньох власци до нашей општини сцигли коло 150 милиони динари – гварел Зоран Семенович. Вон акцентовал же тото цо обецане на концу 2018. року, будзе сполнєте у 2019. року. Слово о вибудови водоводней мрежи у фрушкогорским валалу Люба, у марцу до индустрийней зони при Адашевцох ма присц переши инвеститор хтори обезпечи роботу 50 роботнїком, а дзекуюци Канцелариї за капитални укладаня будзе ґенерално обновени будинок ОШ „Бранко Радичевич”. Ма буц закончена и друга фаза реконструкциї будинка ОШ „Сримски фронт”. Тиж будзе вибудована драга од Ямени у напряме Рачиновцох у Републики Горватскей, дзе би требало отвориц нови гранїчни преход и скрациц драгу до Берчкей у БиГ за найменєй 50 километри. На яр почнє и ревитализованє авто драги Беоґрад-Заґреб од Батровцох по Кузмин, а у плану и вибудов транспортней обиходнїци коло Шиду. ОДЛУКА О РЕБАЛАНСУ СО тиж принєсла и одлуку о ребалансу буджета за 2018. рок зоз хтору приходи утвердзени на вкупно 1 270 987 400 динари, до чечуцей резерви опредзелєни пейц милиони динари, а до стаємней резерви три милиони динари. Тиж вименєна и одлука о кредитним задлужованю Општини (коло 70 милиони динари при „Комерциялней” банки). Як обгрунтовала Ядранка Недич, руководителька Оддзелєня за буджет и финансиї, то прето же на вибудови водоводу за Бикич и Привину Главу, локална самоуправа участвовала з менєй средствами як цо плановане, а розлика од 5,8 милиони динари будзе з тоту одлуку розподзелєна на други инвестицийни проєкти.

8 РУСКЕ СЛОВО

28. ДЕЦЕМБЕР 2018.

mesta@ruskeslovo.com

Прилапена и одлука о кадрових планох Општинскей управи. Як обгрунтовал Ромко Папуґа, заменїк началнїка Општинскей управи, и у 2019. року на моци будзе одлука о забрани нового обезпечованя роботи. Понеже у 2018. року одредзене число занятих пошло з Општинскей управи, будзе хаснована законска можлївосц же би ше пре звекшанє обсягу роботох, дочасово заняло до 10 одсто нови особи спрам числа вкупного числа занятих. На дньовим шоре були и програми дїлованя явних подприємствох хторим локална самоуправа снователь. Потримани програми дїлованя ЯКП „Водовод”, ЯКП „Стандард”, Заводу за урбанизем як и ЯП за ошвиценє, отримованє и услуги. У „Водоводу” планую же по марец будзе порихтана студня за експлоатованє число 14, потим же би бул вибудовани резервоар за воду на уходзе до Вашици, зоз хторим би вецей нє було проблеми з подмирйованьом з воду Вашици и Илинцох, а планує ше вибудов водовода у Люби, як и реконструованє часци маґистралного цивоводу за хтори порихтана нєобходна документация. У „Стандарду” у 2019. року сцу звекшац обсяг дїлованя, потим предзвидзели купиц нову превозку за одношенє шмеца, вибудов каплїчки на Новим теметове и ушоренє простор за вашарище.

ҐАРАЖИ НА ПРЕДАЙ Одлучене и же ше преда ґаражи хтори у власносци локалней самоуправи. У населєню „Єлица Станивукович” на предай буду 37 ґаражи, а у населєню „Восток” ище 15. Початна цена одредзена на 12 000 динари по квадратним метеру. Одборнїки розришели длужносци директорку Туристичней орґанизациї Кристину Радосавлєвич, хтора початком децембра дала задзекованє на тоту функцию. На место руководителя ТО за окончователя длужносци директора менована Зорица Ґраховац. На предклад Општинскей ради до дньового шору положена и точка о розришеню о. д. директора „Водовода” Александра Йовановича, хтори на тоту длужносц меновани 30. децембра 2017. року. После конкурса Йованович достал потримовку и СО го тераз меновала за директора „Водоводу”.■ 28. ДЕЦЕМБЕР 2018.

У ВЕРБАШЕ ОТРИМАНИ УПРАВНИ ОДБОР РУСКЕЙ МАТКИ

ПЛАНОВАНИ И НАСТУПНИ АКТИВНОСЦИ У вербаским КПД „Карпати”, 22. децембра отримана заєднїцка схадзка Управного одбору Рускей матки и Редакцийного одбору глашнїка Рускей матки „Руснак”. Розпатрени предкладаня за вибор и менованє членох Одбору за

вени филм Стоваришеня Лемкох Акция „Висла”, друга часц, у режиї Андрия Копчу, а у фебруару 2019. року тот филм будзе указани и у КПД „Дюра Киш” у Шиду и Историйним архиву „Срим” у Сримскей Митровици.

образованє, Одбора за културу, Одбору за информованє и Одбору за урядове хаснованє язика и писма у Националним совиту (НС) Руснацох, спред виберанковей лїстини „Млади маю першенство” и Рускей матки, як и догварка о наступних активносцох Рускей матки, месних/городского/реґионалного одбору Рускей матки и Редакцийного одбору глашнїка Рускей матки „Руснак”. Предкладанє кандидатох за вибор и менованє членох до Одборох Националного совиту хторе з тей нагоди дала Руска матка, таке же до Одбору за културу предложели Саню Тиркайла зоз Шиду, до Одбору за информованє предложели Дюру Папуґу з Руского Керестура, за Одбор за образованє же би то була Ксения Медєши зоз Коцура, и до Одбору за урядове хаснованє язика и писма предложели Марию Дорошки. Кед слово о наступних активносцох РМ, 29. децембра у Месним одборе Рускей матки у Руским Керестуре будзе указани ба-

Єден з планох и тематска Скупштина Рускей матки, хтора би мала буц у другей половки януара, а тема будзе о одборох Националного совиту Руснацох, як и роботи НС у цалосци. Окрем того, за другу половку фебруара планована порядна Рочна скупштина Матки. На схадзки промововане и нове число часопису „Руснак” и додатку о стретнуцу поетох, а по законченю урядовей часци, и у просторийох КПД „Карпати” приказани бавени филм Стоваришеня Лемкох Акция „Висла”, друга часц. – У филму слово о висельованю Русинох/Лемок зоз їх териториї Лемковини, а конкретно друга часц филму, гутори о тим же цо було кед вони уж сцигли на одреднїцу, яки проблеми мали, и почали ше занїмац зоз тим на яки способ би ше могли врациц до свойого старого краю – потолковал Дюра Папуґа, хтори и водзел схадзку у Вербаше. А. М.

РУСКЕ СЛОВО 9

НАШО МЕСТА У РУСКИМ КЕРЕСТУРЕ ГУМАНИТАРНИ КОНЦЕРТ „ЗА НАШО ДЗЕЦИ”

ЛЮДЗЕ БУЛИ ЩЕДРИ

На тогорочним другим по шоре, Гуманитарним концерту „За нашо дзеци” 2018, хтори отримани всоботу вечар, 22. децембра, у Велькей сали Дома култури, зоз уходнїцох и добродзечних прилогох нащивительох назберане 58 700 динари. На Концерту участвовали од наймладших зоз Музичней оводи з руководительку Татяну Фейди, по искусних шпивачох, музичарох и рецитаторе зоз Руского Керестура и Нового Саду. Учашнїки були: Яна Варґа, Иван Планчак, Ема Живкович, Душка Йованов и Анамария Регак, Мирослав Малацко, ґрупа „Ариа”, Павле Рац и Жарко Остоїч, Дориян и Дорика Чизмар, та „Пицикато бенд” одн. Саня Дивлякович и Кристиян Няради. Зоз назбераного пенєжу орґанизаторе порихтаю пакецики за коло 40 дзецом зоз Керестура, хторим то потребне, у сотруднїцтве з парохийним Каритасом. Новинско-видавателька установа „Руске слово” зоз Нового Саду, до каждого пакецика дарує дзецинску кнїжку, а креативка Тияна Бандич зоз Керестура медовнїки. Як дознаваме од орґанизаторкох Маї Зазуляк Гарди и Дорики Чизмар, пакецики буду подзелєни тих дньох, а з наго-

ди крачунских и новорочних шветох. – З назбераного пенєжу, попри тим цо подаровали спомнути донаторе, пририхта ше лакотки и бон у єдней керестурскей предавальнї, же би себе сами фамелиї вибрали цо им найпотребнєйше – гварела Гарди Зазулякова. Обидва барз дзекую шицким учашнїком котри ше дзечнє одволали помогнуц, а даєдни ше и сами явели. Бо и у технїчней часци би нє могло без реализатора Саши Палєнкаша, и других младих цо дзечнє помогли у технїки, квеценю и декорациї бини. Дом култури уступел простор за отримованє Концерта, а допринєсли и школяре IV б оддзелєня з учительку Наталию Зазуляк, котри пририхтали ориґинални плакати. – Барз нам мило же нас людзе потримали у тим нашим намаганю помогнуц тим цо маю менєй як други, а видзели зме же того велї анї нє свидоми, же як дахто ма мало. Прето таким наша скоромна помоц и увага барз значи, а нам дава вельку радосц же зме зробели цошка добре – потолковала Чизмарова, з наздаваньом же Концерт постанє традицийни. М. А.

У КОЦУРЕ

НОВИ ДЗВЕРИ НА БУДИНКУ МЕСНЕЙ ЗАЄДНЇЦИ У року котри остава за нами, будинок коцурскей Месней заєднїци обновени и випатра красше. Нєдавно, фасада цалком обилєна, а прешлей соботи, 22. децембра, пременєни и уходни дзери. Стари древени дзвери були подли, дотирвали, нє дихтовали, та ше на схадзкох Совиту Месней заєднїци уж длугши час бешедовало же би ше нашло средства и тот проблем ришело цо скорей. На схадзкох гварене же би требало пременїц и облаки, котри тиж подли, медзитим, затераз нєт достаточно средства же би ше и тото поробело, алє тота робота предвидзена за наиходзаци период, накадзи ше здобудзе условия и средства за тоту роботу. Дзвери пременєло подприємство СЗР „Скло рам” зоз Коцура, а средства обезпечела Месна заєднїца Коцур. З. К.

10 РУСКЕ СЛОВО

28. ДЕЦЕМБЕР 2018.

mesta@ruskeslovo.com

БЕОҐРАД

РУСНАЦИ ЗБОГАЦЕЛИ КУЛТУРНИ ЖИВОТ ГЛАВНОГО ГОРОДУ У Народней библиотеки у Беоґрадзе вовторок, 18. децембра, отримане стретнуце з назву „Дияспора и ґлобализация: руски приклад” котре реализоване у рамикох проєкту „Каламенє руского беоґрадского конара: стари и нови беоґрадски Руснаци”. На стретнуце пришли коло трицец особи заинтересовани за Руснацох и за историйни податки з нашей прешлосци, о чим им през свойо преподаваня бешедовали проф. др Йоаким Стрибер, проф. др Янко Рамач и Михал Рамач. Госцох у Народней библиотеки привитала панї Милена Дьордєвич, а спред Заводу за културу войводянских Руснацох, котри финансийно потримал тот проєкт, директорка Анамария Ранкович. Др Йоаким Стрибер у своїм преподаваню наглашел важносц будованя Катедралней церкви у Руским Керестуре по приселєню до Панонскей ровнїни котра своєродни символ обставаня Руснацох у тих крайох. О тим яки важни язик, школа, алє и упартосц и моцна дзека за отриманьом котри бул моцнєйши од замервених обставинох у прешлосци бешедовал др Янко Рамач. О початкох нашей литератури, чий зачатнїк Гавриїл Костельник, нащивительох упознал Михал Рамач и, наявююци обявйованє Библиї по руски, потверздел же наш кодификовани язик и литература на тот способ положа вельки испит и приключа ше ґу на-

родом швета котри тото богатство маю на своїх язикох. На стретнуцу бул и предсидатель Националного совиту Руснацох Борислав Сакач, члени Желько Ковач и Олена Папуґа, котра и народна посланїца, як и други Беоґрадянє заинтересовани вецей дознац о Руснацох. У музичней часци наступела Ана Римар Симунович зоз Нового Саду, а конферансу водзела Адрияна Надь зоз Руского Керестура, котра студира у Беоґрадзе. Подїю орґанизовала Парохия св. Кирила и Мефтодия у Беоґрадзе зоз финансийну потримовку Заводу за културу войводянских Руснацох. о. В. В.

У КОЦУРЕ

КРАЧУНСКИ ВАШАР И АКЦИЯ У коцурскей парохиї прешлей нєдзелї, 23. децембра, отримани Крачунски вашар, котри з часци бул гуманитарного характеру, а закончена и гуманитарна акция котру орґанизовал коцурски парохийни Каритас, котра того року була под назву „Дар за мойого ближнього”. Акция почала 28. новембра, тирвала пол мешаца и за тот час назберана помоц, углавним у поживи, котра прешлого викенду була подзелєна Коцурцом у потреби. Жени коцурского Каритасу на чолє зоз ш. Михаїлу Воротняк гуманитрну помоц пияток и всоботу однєсли на 36 места у Коцуре. У сали, на тезґох, свойо продукти виложели и предавали коло 15 викладаче за Коцура, Вербасу, Кули и Руского Керестура, а нащивителє могли купиц крачунски прикраски, колачи, суху овоц, маджуни, мед и други продукти котри ше хаснує през крачунски швета. На Крачунским вашаре була по ставена шкатула до котрей ше зберало и добродзечни прилог за лїченє хорого дзецка зоз Коцура. З. К. 28. ДЕЦЕМБЕР 2018.

БАЙКЕРЕ РОЗВЕШЕЛЄЛИ НАЙМЛАДШИХ Члени коцурского Мото клуба „Пеґасус” и того року розвешелєли дзеци у предшколскей установи „Герлїчка” зоз новорочнима пакециками. Вони, уж по традициї, у костимох Дїда Мраза, на моторкох пришли дочекац дзеци на виходзе зоз будинку и подзелєли им дарунки. Еуфория почала од рана, кед дзеци нєсцерпезлїво патрели през облак же чи Дїдове Мразове наисце приду на моторкох и чи им принєшу пакецики. Прави галайк и одушевиє настали кед ше моторки паркирали до двора дзецинскей заградки. Скорей як цо пакецики були подзелєни, дзеци мали кратку програму дзе рецитовали и шпи-

вали новорочни шпиванки и на таки способ „доволали” Дїда Мраза. Байкере у Коцуре подзелєли 140 пакецики котри з часци финансовала и Општина Вербас, а другу часц обезпечел мото клуб „Пеґасус”. З нагоди наиходзацих шветох була и представа „Новорочна дзецинска чародїйносц” котру у конку коцурскей дзецинскей заградки приказали ґлумци зоз театра. З. К.

РУСКЕ СЛОВО 11

ДУХОВНИ ЖИВОТ У РУСКИМ КЕРЕСТУРЕ ПРЕСЛАВЕНИ КРАЧУН

ЧИСТИ ШЕРЦА НАЙ БУДУ ИСУСОВИ ЯШЕЛЬКА Вирни парохиї св. оца Миколая у Руским Керестуре, од 25. по 27. децембер преславели найрадоснєйше християнске швето Рождество Христово – Крачун, у своїх домох и вєдно у катедралним храме на Богослуженьох

рачунски Богослуженя предводзел наш преосвящени владика кир Георгий Джуджар, першираз як владика нєдавно преглашеного владичества Св. Миколая. На Вилїю, 24. децембра, по традицийних обичайох дзеци и млади ходзели по обисцох колядовац и винчовац Крачун, а шицки парохиянє го торжествено витали на Всеночним хторе було на 23 годзин. Предводзел го владика Георгий з трома домашнїма и трома священїками з наших околних парохийох. Шпивачох, попри домашнїх и того року, гоч випатра же менєй, було и з других местох, з Коцура, Вербасу, Кули, як и велї госци з блїжей и зоз далєка, од Нового Саду по Канаду, хтори пришли преславиц швето зоз своїма. На Перши дзень, швето тиж преславене и на окреме шветочней Архиєрейскей Служби Божей хтору владика служел з домашнїма и священїками госцами. Духовней атмосфери зоз своїм шпиваньом окреме допринєсли и два хори – домашнї Мишани хор Катедралней церкви св. оца Миколая и Дому култури под руководзеньом Лидиї Пашо, и госцуюци Камерни хор „Теотокос” Храму рождества Пресвятей Богородици зоз Львова, на чолє з дириґентку Софию Хакавцин. Шпиванє у часцох Служби предводзел и домашнї дзияк Янко Виславки, хтори читал и Апостол, а Євангелию о. Алексий Гудак. Владика у казанї, насампредз, привитал госцох зоз Львова и пожадал им най ше чувствую як медзи своїма.

Вон тиж шицким присутним повинчовал швето Рождества Христового хторому ше, як гварел, радую и ангели на нєбе и людзе на жеми, прето же Исус спаситель пришол на швет и пожадал най нашо шерца буду тоти яшелька хтори го приму. У тим значенє Крачуна, же нам Бог посила одкупенє и так обнавя полноту людского живота. – Тоти яшелька то нашо очисцени шерца же би любов Божого Духа дотхла нашо шерца и пременєла их на нови живот, полни любови до Бога и до СВЯЩЕНЇКИ НА ЛИТУРҐИЇ ближнього. ДзекуєЗоз владиком Георгийом на Литурґиї сослужели ме Господу Богу за парох коцурски о. Владислав Рац, парох шидски дар його приходу, о. Михайло Режак, парох кулски о. Дамян Кича одкупеня, и за шицЧСВВ, парох старовербаски о. Алексий Гудак, па- ки дари у тим року и рох беркасовски о. Владимир Еделински Миколмодлїме за його блака, капелан кулски о. Платон Салак ЧСВВ, та догодатї у наступаюмашнї – парох о. Михайло Малацко и капеланє о. цим. Най мир Божи Владимир Медєши и о. Михайло Шанта. наполнї и ошвици нашо шерца же бизме були ношителє його мира медзи собу и ближнїма – заключел владика. Други дзень Крачуна – Собор Богородици, вирни тиж преславели на Службох Божих на 8 годзин, 10, 11,30, и на 17 годзин у Катедралней церкви и на шицких було и мированє, а Служба того дня на 15 годзин и мированє були и у манастире Исусових малих шестрох. Того вечара на 18 годзин у Велькей сали Дома култури бул и традицийни Крачунски концерт „З нами Бог” хтори вєдно пририхтую парохия и Дом култури. И на Треци дзень швета були три Служби Божо и на шицких ше шпивало коляди.■ М. Афич

12 РУСКЕ СЛОВО

28. ДЕЦЕМБЕР 2018.

duhovni@ruskeslovo.com

ПРЕСЛАВЕНЕ ШВЕТО СВЯТОГО МИКОЛАЯ У ИНДЇЇ

ДЗЕЦИНСКА РАДОСЦ Швето св. Миколая у парохиї у Индїї преславене з Богослуженями хтори служел парох о. Петро Дутка. У церкви Успения Пресвятей Богородици Миколай внєдзелю, 23. децембра подзелєл 25 пакецики – 20 дзецом хтори ходза на годзини українского язика пакецики обезпечел Национални совит українскей националней меншини, а пецеро родичи, дзецом предшколкого возросту. Споведанє у Индїї будзе 30. децембра на 15 годзин, а од пондзелку, 31. децембра, будзе споведанє хорих парохиянох. О. С.

У БАЧИНЦОХ

ПОДЗЕЛЄНИ 37 ПАКЕЦИКИ

По сле Служби Божей, 23. децембра, Миколай под зелєл пакецики дзецом у церкви парохиї св. Луки у Бачинцох. З тей нагоди було вецей дзеци як звичайно, а св. Миколай подзелєл 37 пакецики.

У КУЛИ

ПРОГРАМА ДОБРОДЇЙОВИ

Швето св. оца Миколая 19. децембра преславене и у грекокатолїцкей парохиї св. Йосафата у Кули. Раншу Службу Божу служел капелан о. Платон Салак ЧСВВ, по вечаршей Служби хтору служел парох о. Дамян Кича ЧСВВ було мированє вирних, а потим и програма св. Миколайови. Програму вєдно пририхтали дзеци зоз кулского КУД „Иван Сенюк” зоз Надїю Воротняк по українски, а по руски виронаучни дзеци зоз Коцура з вироучительками Сенку Бесерминї и ш. Михаїлу Воротняк. Потим Миколай подзелєл 80 дарунки, хтори финансовали родичи дзецох, а 20 з нїх парохия. Попри тим, парохия достала и 100 пакецики зоз гуманитарней акциї „Дзеци дзецом”. Петнац з нїх достали школяре котри участвовали у програми св. Миколайови, достали их и други виронаучни дзеци, а векшина будзе подзелєна дзецом зоз загрожених фамелийох. М. А. 28. ДЕЦЕМБЕР 2018.

У НОВИМ САДЗЕ

ГОСЦИ З ВУКОВАРУ И ОСЄКУ

Вирни з Вуковару и Осєку 23. децембра були на Служби Божей у церкви св. апостолох Петра и Павла у Новим Садзе, а потим ше дружели зоз домашнїма у церковней сали, дзе их привитали вирни, парох о. Юлиян Рац и предсидателька Културней ради парохиї Гелена Бабич. Парох новосадски о. Рац бешедовал о историї церкви, парохиї и терашнєй ситуациї зоз констатацию же младих єст мало у церковним живоце, цо, медзи иншим, пошлїдок мишаних малженствох, а госци зоз Горватскей гварели же подобна ситуация и у нїх. – Бориме ше до остатнїх моцох. Виронауку маме каждей нєдзелї, алє ше муша уключиц родичи и послац або привесц дзеци. Лєм заєднїцтво нас ратує. Прето, мили госци, частейше приходзце, и частейше нас волайце – гварел о. Юлиян, цо госци прилапели. М. Г. К.

РУСКЕ СЛОВО 13

h h h h hh h Число 17 h h hh Ушорела: Вeроника Вуячич h h h h h h h h h h

Ï à Õ ÓË Ü Ê À

òðàäèöèéíà äçåöèíñêà êðà÷óíñêî-íîâîðî÷íà ìàíèôåñòàöèÿ „Ïàõóëüêà”, otðèmaía 20. äåöåìáðà, ó Ðóñêèì êóëòóðíèì öåíòðó ó Íîâèì Ñàäçå. Øêîëÿðå õòîðè ó îñíîâíèõ øêîëîõ ó Íîâèì Ñàäçå ó÷à ðóñêè ÿçèê, çîç ïðèãîäíèìà ñòèùêàìè è øïèâàíêàìè îáðàäîâàëè âåëüî÷èñëåíó ïóáëèêó è äî÷åêàëè ä¿äà ìðàçà

h h h h h h

ãîñöîõ ïðèâèòàë äçåöèíñêè õîð Ðóñêîãî êóëòóðíîãî öåíòðó, çîç øïèâàíêó „Ïåðøè øí¿ã”.

h hh

h h h h h h äîáðè âå÷àð! h Âèòàéöå íà

h h h h h h

„ïàõóëüêè”

h h

ïðîãðàìóhâîäçåëà ôèîíà.

h h

Î´íºí íà êëàâèðó îäãðàë êîìïîçèöèþ „Àíäàíòå” (Êðó´åð).

14 РУСКЕ СЛОВО

äçåöè çîç Ïðåäøêîëñêåé óñòàíîâè „Ïàë÷î÷êà”, ïðèðèõòàëà âèõîâàòåëüêà Àëåêñàíäðà Êîëáàñ.

h h

oä êåäè êâåöèìå ÿäëîâåö?

h h h

âèðèâêè ç Èäèëñêîãî âåíöó “Ç ìîéîãî âàëàëà” èíòåðïðåòîâàëè Òåîäîðà è Ìèõàéëî.

h h h

îäâèò çíàëà ñàðà.

28. ДЕЦЕМБЕР 2018.

h h h h h h h h h h h h h h h h h h h h h

h h h h h h h h h h h h h h h h h h h h h h h h h h h h h h h h h h h h h h h h h h h h h h h h h h h h h h h h ãî!ãî!ãî! h h h h h h h h h h h h ùåùë¿âè íîâè 2019. ðîê! h РУСКЕ СЛОВО 15 28. ДЕЦЕМБЕР 2018. h h slovecko@ruskeslovo.com

ïèñíþ „Íîâè ðîê” ðåöèòîâàëà êðèñòèíà.

Ìàòåé ãðàë íà ñàêñîôîíó.

ÿê íàñòàëî êâåöå êðà÷óíñêà ãâèçäà...

îðåõè çäðàâøè ÿê ìåñî!

o îðåõoõ áåøåäîâàëà ßíà.

Ñåð´åé çíà æå øí¿ã íº ìóøè áóö ëºì áèëè.

øèöêè ç óâàãó ñëóõàëè ñàðó.

Íàäÿ è È´íÿò ðåöèòîâàëè ïèñíüî÷êè î áèëèõ øí¿ãîâèõ ãâèçäî÷êîõ.

ÿê Íà äàëºêèì ñèâåðó...

Ìàøà ðåöèòîâàëà î ðîçïóñòó.

î èðâàñîõ ÷èòàëà ñàðà.

ìàøà íà êëàâèðó îäãðàëà êîìïîçèöèþ „Ñèìïë áëóç äâà”.

Фото‫ ׃‬Вероника Вуячич

øèöêî äîáðå ïðåøëî!

Êîíº÷íî ñöèãîë è Ä¿äî Ìðàç.

Î Ä¿äîâè Ìðàçîâè ðåöèòîâàëà Óíà.

äçåöè, áðàâî!

øêîëÿðîõ çà íàñòóï ïîðèõòàëè ó÷èòåëüêè Àíà-Ìàðèÿ Ðàö è Îëÿ ßêîâëºâ, à ìóçè÷íè òî÷êè ïîðèõòàë Âëàäèìèð Ñèâ÷.

éîâàí çíà âåëüî î íîâîðî÷íèõ îáè÷àéîõ.

êåäè øå ïîéäçåìå êîð÷îëüîâàö?

áóëè ñöå äîáðè öàëè ðîê? âðåäíî ñöå øå ó÷åëè? øèöêî ÿ çíàì!

ä¿äî ìðàç êàæäîìó ïîäàðîâàë ïàêåöèê, à íà ïàìÿòêó îñòàíº è òîòà ôîòî´ðàôèÿ.

ïî÷èíà ðîçïóñò!

êîíºö

КУЛТУРА И ПРОСВИТА ПЕЙДЗЕШАТА РОЧНЇЦА ПРЕКЛА ДАТЕЛЬНЕЙ СЛУЖБИ НА ПОКРАЇНСКИМ УРОВНЮ

ТЕХНЇКА ПРЕНОШЕНЯ ДУМКИ ДО ДРУГЕЙ ЯЗИЧНЕЙ СИСТЕМИ

Пише: Олена ПЛАНЧАК-САКАЧ

Без прекладательства и без прекладательох, людска култура би нє була така яка є – универзална. Прекладателє виртуални мости хтори повязую два култури и два цивилизациї РЕМЕСЛО ЧИ СХОПНОСЦ – Нєридко ше поставя питанє: чи прекладанє ремесло, чи схопносц? Питанє вибору прекладателя медзи фаховцом за язик и фаховцом за одвитуюцу наукову обласц вязане за питанє о можлївосцох и гранїцох прекладаня. Як и у шицким цо вязане за прекладательство, одвит, просто, нє єдно або друге. Ремеселнїцки елемент ше манифестує у тим же прекладатель муши добре познац можлївосци виражованя и жридлового и цильного язика – Гелена Медєши.

16 РУСКЕ СЛОВО

рамикох медзинародного Дня людских правох, 10. децембра, означени ище єден, за нашу националну заєднїцу значни ювилей, 50 роки роботи Прекладательней служби на покраїнским уровню. Служба формована 1968. року, кед Покраїнски секретарият за информациї, на основи уставних амандманох зоз предходного року, приял осем прекладательки – два за мадярски, два за словацки, два за румунски и два прекладательки за руски язик. О прекладаню як феномену и людскей потреби за комуникацию од найдавнєйших часох бешедуєме зоз мр Гелену Медєши, длугорочну руководительку покраїнскей Прекладательней служби, нєшка у пензиї и поетесу и писательку Ирину Гарди Ковачевич. – Служба нє остала длуго у составе Секретарияту, бо Руснак Евґениє Джуня, правнїк, прилапел длужносц першого руководителя Прекладательней служби Скупштини САП Войводини 1969. року, а нєшка тота Служба у составе Покраїнского секретарияту за образованє, управу и национални меншини/национални заєднїци. Єй заняти за потреби покраїнских орґанох, а дзекеди и за треци особи, прекладаю на язики меншинских националних заєднїцох и на анґлийски язик и процивнє: предписаня и други акти, акти хтори ше обявює у „Службених новинох АПВ”, билтени и пу-

бликациї Скупштини АП Войводини, Влади АП Войводини и покраїнских орґанох управи, тексти з дньових и тижньових новинох, периодичних часописох, публикацийох, як и други подобни материяли. Тиж так, обезпечує ше симултане прекладанє схадзкох Скупштини АП Войводини и медзинародних сходох, потим консекутивне прекладанє при медзинародних контактох, а роби ше и други студийно-аналитични роботи з дїлокругу тей Служби – упознала нас зоз историятом тей Служби мр Гелена Медєши. КАЖДА ҐЕНЕРАЦИЯ ЧЛОВЕЧЕСТВА МА СВОЙО ИСКУСТВО – О прекладаню кажда ґенерация чловечества ма свойо искуство, а Руснаци добре знаю цо значи знац язик окруженя, бо окруженє, а и ширше, чежко же их порозуми кед останю заварти лєм у своєй бешеди. Виходзи же цо народ числено менши, ма вецей потреби знац вецей язики. Нам цалком природне же познаме литературу вельких народох у прекладзе, и же о нас знаю, кед зосцу, лєм кед им ми понукнєме и, углавним и преложиме. И, нє лєм литературу. Писане слово у прекладзе преноши знанє з науки, технїки, филозофиї, историї, шицких обласцох чловечей творчосци, здо28. ДЕЦЕМБЕР 2018.

kultura@ruskeslovo.com

пречитали, чули. Узко патрене, прекладательство технїка преношеня думки и идеї до другей язичней системи. То може буц менєй, або баржей компликоване и лєм тоти цо ше озбильно лапели до тей роботи знаю яки муки им може задавац тота робота. На округлим столє у Заводзе о прекладательстве линґвисткиня мр Гелена Медєши нє лєм фахово, алє и надихнуто потолковала можлївосци и нєможлївосци думку автора преложиц до другого язика, бо и ориґинал и тот на котрим ше сце змист виповесц ноша у себе нє лєм линґвистични, ґраматични правила, алє и жридлови дух народа у котрим язик витворени, од традициї, историї, по духовни и културолоґийни пасма хтори кажди язик сущно ноши у себе – гвари Ирина Гарди Ковачевич.

стеми, при прекладаню юристичних текстох єст одредзени лексични проблеми хтори очежую запровадзиц семантичну еквивалентносц. У лексики, медзитим, єст опасносци од фалшивих парох хтори условени з форму ґраматичней катеґориї, єй назву и значеньом. Же би ше тото обкеровало, потребна психолоґийна порихтаносц прекладателя на траспонованє єдних ґраматичних єдинкох до других, хторе подрозумює преруцованє єдней ґраматичней єдинки жридлового язика до даякей другей язичней єдинки у язику-цилю – толкує нам Медєшова. – Искуство у прекладательней роботи гутори же прекладатель ноши у себе потенциял преложени текст виказац з максималну точносцу кед глїбоко позна и язик

– Часто ше забува же кажди язик ма свою дистрибуцию функцийох и значеньох по єдинкох своєй системи и же погришне очековац же ше дистрибуция єдного язика „пресликує” до єдинкох з исту назву у другим язику, цо значи же нє будземе вше меновнїк прекладац з меновнїком, прикметнїк з прикметнїком, дїєслово з дїєсловом и так далєй – Гелена Медєши

Прекладателє Ґрупи за руски язик, у Служби були на самим початку у специфичним положеню: словнїки анї правопис у тим чаше нє було, а нє мали их одкаль анї „пожичовац”. Мушели сами правиц и збогацовац лексични фонд так же ше помагали зоз словацкима, польскима, та и зоз русийскима и українскима словнїками. Дзекеди було барз чежко лексему зоз гоч хторого, спомедзи спомнутих язикох, прилагодзиц ґу законїтосцом нашого язика, у чим прекладателє за руски язик тей служби були фундаментователє правней и, нє лєм правней, терминолоґиї, пояшнює Медєшова. – Кед ше почало симултано прекадац схадзки Скупштини, була то нашим прекладательом нєпозната робота хтору мушели звладовац, бо раз виповедзени усни преклад вецей нє мож меняц же би ше го виправело. Схоп-

жридла и язик на котри преклада, цо значи же дух народа з чийого язика преклада муши присподобиц ґу духу народа на чий язик ше преклада. То вец нє може буц буквално точни преклад, алє текст ма буц таки яки би бул кед би го написала особа з язика на котри є преложени, з истим сензибилитетом яки мал його автор, часто аж и попатрунками и його културолоґийну подлогу. Компликоване? Гей, алє з глїбоку сатисфакцию же отвераш читачови капури нового швета у котрим искуства людзох иншаки, а розумлїви. Бо, чловечество єдно, лєм ше його часци на иншаким язику виражую – гвари Гарди Ковачевичова.. Пракса указала же прекладатель часто у подредзеним положеню у одношеню на фаховцох хтори ше занїмаю зоз специялнима обласцами. Технїка, наприклад, облапя

– Як цо сумерска леґенда о Вавилонскей турнї гвари, без спорозумйованя нєт дїлованя. Нє мож задумац яки би то бул швет кед би престало прекладанє и кажде знал лєм тото цо виповедзене, чи написане на його мацеринским язику. Цала система єствованя на тим швецe, од економиї, науки, технїки, здравства, образованя, а о култури най анї нє гуториме, би ше звалєла як Вавилонска турня. Кажди народ би мушел за себе окреме виградзовац систему функционованя у природи и у дружтве – Ирина Гарди Ковачевич

носц думац вєдно з бешеднїком и кодовац и декодовац вислов зошицким автоматски процес, цо подрозумює источашнє слухац и бешедовац. Тоту схопносц ше розвива з вежбаньом – гвари Медєшова. ТРАНСПОНОВАНЄ ЄДНИХ ҐРАМАТИЧНИХ ЄДИНКОХ ДО ДРУГИХ Прекладателє ше розликую по тим цо прекладаю, та єст наукових и фахових прекладательох, и прекладательох литературних текстох. Преклад правних текстох, як файта праґматичного прекладу, муши у першим шоре пренєсц змист вислову. – Роби ше, значи, о проблему семантичней еквивалентносци, а главна предметна обласц описованя семантичних еквивалентних одношеньох то лексика. Понеже фахова терминолоґия правнїцкого язика условена зоз специфичним дружтвено-историйним розвойом правней си28. ДЕЦЕМБЕР 2018.

рижни обласци еґзактних наукох, та є по поняцох похоплївша и, условно поведзене, єдноставнєйша за конкретне прекладанє, маюци у оглядзе же ше зводзи на нєобходну черанку информацийох еґзактней природи. – У правних, економско-комерциялних и гуманистичних наукох проблем кус зложенши, окреме кед у тексту єст вельо шлєбоди у виражованю, нєґраматичносци и нєобовязного, колоквиялного способу виражованя. Прекладатель у тим случаю прави неимар хтори нєпреривно учи и добудовює свойо нє лєм линґвистичне знанє, алє и знанє з найрижнороднєйших обласцох – од технїки, медицини, хемиї, физики, водопривреди итд. по кулинарство, хтори би мал познац на истим уровню як и фаховец цо ше специялизовал лєм за єдну наукову обласц. Чи вец тото положенє нє подредзене? Звичайно ше гвари же у прекладaаню вельо того страцене. Прекладательна служба на своєй пейдзешатрочней драги указала и доказала же у прекладаню ‒ вельо того и достате – визначела Медєшова.■

РУСКЕ СЛОВО 17

КУЛТУРА И ПРОСВИТА ПРЕЗ ШВЕТА У РУСКИМ КЕРЕСТУРЕ

ОТРИМАНИ ТРА ДИЦИЙНИ КРАЧУНСКИ КОНЦЕРТ Крачунски концерт з рока на рок вше богатши, того року є отримани уж по 28-раз. Сала ознова полна, а публика наградзовала виводзачох зоз моцнима аплаузами, окреме госцуюци хор „Теотокос” зоз Львова

а Други дзень Крачуна – Собор Богородици, пред численима Керестурцами и їх госцами, у Велькей сали Дома култури Руски Керестур отримани уж традицийни Крачунски концерт „С нами Бог”. Концерт отворели дзеци з фолклорних ґрупох Дома култури Руски Керестур з коляду „Пречистая Дїва”. З тей нагоди керестурски парох о. Михайло Малацко повинчовал Крачун шицким котри го славя по григориянским календаре и визначел радосц народзеня Исуса Христа сина Божого. – Христос раждаєтся, у мено владики Вам винчуєм Крачун на єден окремни способ прето же кельо зме свидоми, або нє свидоми, же наш еґзархат постал епархия, т. є. владичество, розлика тото же маме мено. Кед патриме на рождество Исуса Христа, воно нє вельке по тим же ше Исус народзел, прето же Бог ше нє народзи у єдним моменту, народзел ше як чловек, алє прето же вжал мено, постал єден од нас же би нам бул блїзки, и же би навики бул медзи нами. И прето ми кед здравкаме, нє здравкаме же Христос ше народзел, алє Христос раждаєтся, т. є. Христос ше народзує. То єден процес у Богови, дзе Бог оцец прето оцец же народзи сина, и прето ми хтори вирнїки знаме же родзенє Исуса Христа у Вифлеєму було историйне лєм прето же Божа любов постала цело, постала конкретне. Прето и ми поволани же бизме жили живого Бога, же бизме ше нє лєм здогадовали на тоту подїю, алє же бизме ю стално жили у своїм шерцу,

18 РУСКЕ СЛОВО

и же бизме на таки способ ишли ґу другим. Же би тот вертеп бул нєпреривно присутни у нас и же би живи Бог прейґ нас жил кажди дзень. Прето у мено живого Бога – Христос раждаєтся – визначел о. Малацко. Дзеци з виронаучней ґрупи виведли интере сантну драмску сличку „Крачунска приповедка” котра розвила проблематику модерного часу – прейґмирного и нєадекватного хаснованя интернету, и одшпивали коляду „Пахняце шено”. Потим наступели дзеци зоз Школи за основне музичне образованє, перше ше у дуету гармоникох представели Стефан и Марко Колошняйово котри одграли „Пречистая Дїва”, а Камерни со став „Три коляди”. Мишани хор Дома култури наступел зоз трома крачунскима писнями, а госцуюци младежски Камерни хор „Теотокос” Храму рождества пресвятей Богородици зоз Львова з України виведол аж пейц коляди. Концерт закончени зоз коляду „Вифлєми новина” котру вєдно одшпивали домашнї и госцински хор, а на инициятиву госцуюцей дириґентки Софиї Хакавцин, придружела ше и публика. Наступ госцуюцого Хора реализовани на инициятиву шестри Авґустини Илюк, котра потим була и їх домашня. Орґанизатор тогорочного концерта бул Дом култури, а програму пририхтали Сашо Палєнкаш, ш. Авґустина, Оленка Живкович, Мирон Сивч и Лидия Пашо. Авторка конферанси була Мария Стрибер, а водителька програми Ребека Семан.■ М. Джуджар 28. ДЕЦЕМБЕР 2018.

ДЕЦЕМБЕР 2018. рок

ЧИСЛО 12

Татяна БЕУК ЛАТЯК

ЖИМА И Я За кого то жима з тресацу руку по облакох ноцами рисує? Кому прекрасни квитки над раном покрадзме охабя? И прецо ми нє шме до оч попатриц, кед сом єй нїч нє зробела?

ГОРОД ШПИ Задихана молга заквачела шал за мойо руки и цага ме до шивидла булевара котри шпи. Лєм по даєден авто розпаре цихосц зоз скалпелом шкрипаня штирох колєсох. Жима ше ми уцагує до поспаних очох, змарзли ше ми павучайки. Док город шпи у остатнїх годзинох ноци, як кралїца ґажим тротоари, з високо дзвигнуту главу.

ШКРИПЯ КРОЧАЇ Пахнє на шнїг з далєка, витор нагнївано лярма, обецуюци жиму. Оголєни древа модля за покровец, мокра жем доволує шкрипанє крочайох. Хто перши доруши хмару, предзирави ю, вилєца пахульки, прекрию город. Забилї ше шнїг, а жима знова пожнї, наздаваюци ше же останє длужей.

28. ДЕЦЕМБЕР 2018.

РУСКЕ СЛОВО 19

literaturne@ruskeslovo.com

ПРЕДСТАВЯМЕ ВАМ

Сашо САБАДОШ Сунчица РАДУЛОВИЧ ТОРБИЦА Сунчица Радулович Торбица народзена 1965. року у Оджаку. Факултетске образованє здобула на Универзитету у Новим Садзе, дзе жиє и роби. Уж вельо роки пише поезию и прозу за дзеци и старших. Обявйовала у литературних часописох „Траґ”, „Бденє”, „Свитак”, „Суштина поетике”, „Єсенїн”, як и на електронских бокох за културу и уметносц ПУЛСЕ, „Књижевне вертикале”, „Кутија љубави”. Писнї и приповедки єй обявйовани у вецей заєднїцких зборнїкох: „Ґарави сокак”, „Кипријанов кладенац” Зборнїку Медзинародного сабору духовней поезиї у Раковици, „Бешеновачка приношења”, „Тителтека”... Збирку писньох „Николайовски ноктурно” обявела того року, и то єй перша поетска збирка. Добитнїца є другей награди на Собору духовней поезиї „Бешеновачка приношења” за писню „Ґрачанички типик”. Була и финалисткиня тогорочней Медзинародней поетскей манифестациї „Смедеревска поетска єшень”.

ВРАЦАНЄ Там ше сцем врациц, до гевтей улїци у хторей ноц ноши одгук тайни, до гевтей хижи у котрей мац днями чекала заход слунка и чувала бишалми лєм за мнє... И док шушoци шаш под ногами, вона чека най подзелїме ознова цинї зоз старим лампашом, та най ше скриєме од швицацого шедлача хтори дринґаюци освоює нєбо бежаци през час. Церпню ми пальци дорушиц єй єдзенє, же би жренка ознова позберали цеплоту огнїска на прагу жими. Най зогреєм премарзнути дланї понад огень хтори пука, а пахнє на хлєб и радосц. Сцем ше врациц до гевтого заходу слунка кед мац понука вечеру нам шицким.

ЯК ЛЮБОВ У ТОСКАНИ Заруц на мнє мегки фарби шветлих видоглядох у Тоскани, понад води Арна, док ше траци бляди мешац як боляца жена зоз попатрунку Црнянского. Заруц на мнє наймилшу кошулю своїх жаданьох, же би ме єй пах одпочинул од блуканьох нємирних думкох под панциром нєбесного дзвона. Окупай ме з поглядом котри ноши тайну улїву, та пущ вец най ше страсци и ганьба злїваю по скори до сладкого млазу, до жовтей спеки и лїпню под пальцами як сок дозретого грозна, охабяюци пахняци шлїд у погляду, у котрим бреги танцую у молги, зоз жаданьом же би ше дзень загойсал як церковни дзвони здалєка. (Зоз сербского преложела Олена Планчак-Сакач)

20 РУСКЕ СЛОВО

НИКОЛАЙОВСКИ НОКТУРНО Же ю ма, знал ище док ю нє стретнул и док птица у порти николайовскей нє виписала ґрунтовнїцу на удихнуце до дзвонїци под крижом. У молги зоз пирком заорани бразди, з крочаями длугима як стихи любеней поеми, шлїзкал ше ґу Икони Трандафилових, дзе викукую помишани епохи и якиш нєстварни людзе. Препознату боль свойого цела, хтору по истей дражки ношели Лаза и Йова помедзи сон и яву, зоз дзвончками музох, подвойнїсцела кошмарни спокуси и розголєни сни, познати у єдним лєгким ходзеню зоз котрим одпочало путовнє з огньову каруцу. Же ю вон ма у себе, знала по гласних струнох и церпнуцу, цеменку хторе пече док ше лєгучко шлїзкала по улїци, и кошулї мокрей на першох под котру дзвонї и сциха бринї острожка нєбесного пеґаза. 28. ДЕЦЕМБЕР 2018.

НЄЗАИНТЕРЕСОВАНОСЦ Патрим на це и видзим нєзаинтересованосц. Правдиву, автентичну и од шерца щиру Нєзаинтересованосц. Любим ю Любим тоту подполну ровнодушносц Тото виполнєте з страсцу инсистованє на одсустве каждого жаданя и за найменшим, найдробнєйшим флертом. Индиференция тота, иґнорованє тото вельо векше жридло инспирациї поетовей як гоч хторе и гоч яке клїпканє свойствене даякей нєдозретей дзивочки. Прето, любим тоту святу Нєзаинтересованосц! Любим ю баржей як цо и тебе любим, а поправдзе, и нє любим це. Марш!

Мирон ДЖУНЯ

МЛА ДИ ДУХИ ВАРОШУ Нєзвичайни/автентични способи на котри стретам младу нєзаняту новосадску глумицу, закончену студентку сараєвскей Академиї - Миряну Дян (презвиско исте як и при нашей радийней працовнїци Вирки, румунского походзеня, гоч Мира гвари же нє зна по румунски). Окрем у винїмково сензибилней поезиї новей и дакедишнєй редакторки ЛС, замеркованей нєдавно на ФБ-у, пошлїдково як цо ю велї согражданє маю нагоду послухац у єй сценских наступох, найзвичайнєйше, на углє Змай Йововей и Дунайскей, при городскей библиотеки. Нєпоштреднєйше стретнуце з Миру сом мал влонї на Баш-чаршиї. У цеку театралного фестивала МЕСС. Миряна добегла до места своїх студийох на авдицию за улогу у єдним фалаце, на сцени театра САРТР, якбачу. Я праве пренашол якиш звязки/шнурки у єдней ремеселнїцкей шмикнї, цо сом их глєдал. Дотля зме ше релативно рендом, буквално, ту и там стретали „на блиц”, а мнє забавяла фонетска пременка у єй бешеди, зависно дзе ше єй 28. ДЕЦЕМБЕР 2018.

трафяло чежиско биваня/пребуваня, медзи Лиманом и Сарайом на Миляцки. Упознали зме ше ище у цеку єй студийох, у марцу ‘13.-ого, на Сараєвских ранох поезиї, у Кафе ґалериї „Борис Смоє”, котри водзел, и з часци орґанизовал, мой пайташ Нешо. Представяюци, медзи иншим, мою нєпоштредно пред тим обявену збирку, котрей вон бул донайпосле и рецензент. Миряна одрецитовала преклади моїх даскелїх писньох з кнїжочки цо ю аґилни Кирил Шокец обявел док ище ушорйовал Мак. И так ше вец наша млада ґлумица учитала вецейнїсто до нєофицийней, културней, тканї простору, вароша, улїци, та и руского язика. Прето думам и верим, обачуюци заокружетосц такого єдного циклуса, и же тота ту нєформална литературна обява способ же би ше єй идентитет препознало и припознало, медзи нами, котрим твори красши и автентичнєйши бок наших варошских животох, а вочи 2021-му року. (Сараєво, децембер 2018.)

РУСКЕ СЛОВО 21

literaturne@ruskeslovo.com

ПРЕДСТАВЯМЕ ВАМ

20 РУСКЕ СЛОВО

Мирон ДЖУНЯ

РУСКЕ СЛОВО 21

ЛИТЕРАТУРНА КРИТИКА * ЛИТЕРАТУРНА КРИТИКА * ЛИТЕРАТУРНА КРИТИКА

ЧАСЦ ЧУДА И ЧАСЦ ТРУДА (Тамара Хрин „Колїба страху”, НВУ „Руске слово” Нови Сад 2012, Тамара Хрин „Седма боја неба”, Фестивал поезије младих, Врбас, 2015. и найновши рукопис „Капка на концу нохца”) „Формую ше єства моцнєйши од витра. А на Жеми дує. Дзвигаю ше бразди понад нашеня. Ознова глєдаю дом.”

наслову за тот текст парафразуєм думку Марини Цветаєвей же творчосц то „часц чуда и часц труда”. Чуда, бо поета тот хтори як дзецко зачудовани над красу и смислом живота, а часц труду то тото цо уклада, як часц своєй енерґиї и мриї же би чудо преточел до стиху, до метафорики, до символу, до алузиї зоз хтору сце повесц даяки правди о нашим тирваню, о нашим роздумованю, о нашим чувствованю, о смислу живота, у тей краткей хвильки нашей еґзистенциї, хтора нам дата у чаше и просторе, хтора нам дата у вичносци. Тамара Хрин Рончевич млада, елоквентна, перспективна и плодна руска поетеса, хтора свою поезию витворела праве на тих двох поняцох, поняцу чуда и поняцу труда. Вона уж така млада витворела власну поетику, обявела даскельо збирки поезиї и на руским и на сербским язику, и указала же ше у обидвох язикох зна добре висловиц. Єй творчосц обачена и уж вельо раз и наградзена. Найновши поетски рукопис Тамари Хрин Рончевич „Капка на концу нохца” указує же вона дозрета поетеса, єй дожице швета глїбоке, пoезия субєктивна, интимна и интроспективна, бо є запатрена до преживйованя власней дущи, до цеку своїх власних думкох, фасцинована зоз природу и єй трансформациями, вона свой нукашнї швет витирвало проєктує до природи. Єй поезия и дескриптивна, перцептивна и рефлексивна, бо єй чувство

осаменосци контемплативне и вона вецей роздумує як цо ше споведа у своїх стихох. У єй поезиї ридки, алє заш лєм присутни и реторични питаня. Цит: / Цо чежше, / Буц у цихосци, чи остац випросцени? / Єй вислов асоциятивни, а упечатки, здогадованя, замеркованя, роздумованя и чувства фраґментарно описани, наглашена индивидуалносц и запатреносц до свойого нукашнього швета зоз окремним власним становиском, дзе дакеди присутна и лоґика парадоксу. Цит: / Нє будзем зберац (со)чувства / як лїсце нєбесну воду. Шицко цо / чече випари / пре смертельну красоту / Слунка /. Єй поезия преткана з моцну емоцию, дзе час и простор лєм парциялни и субєктивни, алє и подполно нєобчековани, нєзвичайни и цалком нови ракурс патреня на щвет коло себе. Цит: / Нагнївала це яр. Герлїчка знова нарушела / совершену голоту нєба. // Теди одлучела – Дзецко нє будзе Ева. И нє будзе / ховац яблука гадом. / Сам наслов найновшей збирки поезиї „Капка на концу нохца” суптилно указує на нєматериялносц того ту жемского живота, указує на цошка цо нє видлїве и нє присутне тїлесно у нашей еґзистенциї, указує метафорично на безтїлесносц, на воздух, на рух и рушанє, алє єй рушанє нє тїлесне, алє флуидне, єй рушанє през витор, а єй дотик лєм з верхом пальца або нохца, бо тактилне дожице швета дава глїбшу димензию дожитого, дополнює естетичну визию швета. Тамари слова чечу лєгко, лєгучко, з нїх склада власни мозаїк своєй души, як и ниянси своїх амбивалентних чувствох и превипитує їх значенє, дзепоєдни писнї обдумани и вишпивана зоз кратку анеґдоту, стихи вельораз звуча ґномски як у присловкох, єй виниянсована слика ноши моцну емоцию, а зоз остатнїм стихом поетеса часто зна заключиц и заокружиц писню. Тамара пише у шлєбодним стиху у новшей фази, без рими, алє з єдним нукашнїм ритмом, хтори ше руша раз помалши, раз швидше, а дакеди тот ритем цалком пошвидшани и рошнє вєдно зоз писню, по свой крешендо, дзе ше шицко розпиршнє до слики, чи фарби, чи гласу, чи поетесовей думки хтора як зоз ключом одомкнє значенє писнї. Кед бим нє познала Тамару, читаюци єй стихи, подумала бим же то написала поетеса зоз вельо длугшим и поетским и животним искуством, бо стихи звуча так моцно, так прежито, так емотивно и так прешвечлїво за цо потребна и дозретосц и роки. И прето заключим тот текст же пред младу поетесу перспективна и плодна поетска будучносц. О. П-С.

Число ушорела Олена Планчак-Сакач, подобово прилоги Соня Папуґа

kultura@ruskeslovo.com

СХАДЗКА ШКОЛСКОГО ОДБОРУ У РУСКИМ КЕРЕСТУРЕ

ХЕЛЕНА ПАШО ПАВЛОВИЧ ОЗНОВА ДИРЕКТОРКА ШКОЛИ Кандидатка Хелена Пашо Павлович спомедзи трох кандидаткох за директора Основней и штреднєй школи зоз домом школярох „Петро Кузмяк” до стала потримовку на схадзки Школского одбору хтора отримана 26. децембра у про сторийох Школи. Їх предкладанє будзе по слате министрови про свити на конєчну одлуку о директорови. Дзевецчлени Школски одбор Пашо Павловичовей, котра була и потерашня директорка, з тайним гласаньом дал осем гласи док кандидатка Саня Тиркайла до стала єден глас. Треца кандидатка Любица Няради нє до стала гласи. Хелена Пашо Павлович, попри потримовки Школского одбору, перше достала потримовку од колектива Школи на схадзки Наставнїцкей ради дзе достала 48,19 одсто од числа занятих, Саня Тиркайла достала 31,32 одсто, а Любица Няради 16,06 одсто од членох колективу. Позитивне думанє шицки три кандидатки за функцию директора достали тих дньох и од Националного совиту рускей националенй меншини цо законска обовязка прето же керестурска Школа од окремного значеня за руску заєднїцу.

Як поведзене на схадзки Школского одбору, їх предкладанє же би за директора Школи була вибрана Хелена Пашо Павлович будзе послате до Покраїнского секретарияту за образованє, предписаня, управу и национални меншини-национални заєднїци, а отамаль до Министерства просвити, науки и технолоґийного розвою чий министер ма принєсц конєчну одлуку у чаше од 30 дньох. М. А.

У ШКОЛИ „ПЕТРО КУЗМЯК” УСПИШНИ НОВОРОЧНИ ВАШАР

КРЕАТИВНИ И ГУМАНИ

У Основней и штреднєй школи „Петро Кузмяк” 21. децембра отримани традицийни Новорочни вашар на хторим школяре предавали новорочни прикраски хтори сами направели. З тей нагоди назберане 61 000 динари, цо вельо вецей як влонї, кед були назберани 38 000.

28. ДЕЦЕМБЕР 2018.

Назберани пенєж ше кажди рок дарує по потребох у локалней заєднїци, а того року є наменєни школяром самей керестурскей школи хторим то найпотребнєйше, и такой бул и подзелєни. Иншак вашар у континуитету уж штварти раз орґанизовани, а иницияторка такей идеї була професорка математики мр Наталия Будински. — На тот способ Школа шветочно закончує перше полрочє и з тим, зоз креативносцу и гуманосцу пестуєме и дух заєднїцтва и позитивного одношеня ґу своєй школскей заєднїци — виявела професорка Будинскова. У уметнїцкей часци наступели матуранти рускей ґимназиї Жарко Остоїч и Павле Рац на ґитарох, а присутни бул и Дїдо Мраз зоз хторим ше могло висликовац. Шицки присутни на вашаре були понукнути зоз малим дарунком – бомбону и новорочним порученьом. На вашаре участвовали шицки класи школярох од першей класи у основней школи по матурантох штредньошколцох вєдно зоз своїма наставнїками. Вашар нащивели родичи и други заинтересовани, а були и госци зоз Ґимназиї у Вербаше. Треба спомнуц и же Новорочни вашар Школи „Петро Кузмяк” похвалєни и ширше замерковани, понеже є того року, медзи другима на уровню цалей Сербиї, учишлєни до прикладох добрей пракси у звонканаставних активносцох, а по оцени Заводу за унапредзенє образованя и воспитаня з Беоґраду. М. А.

РУСКЕ СЛОВО 23

ЕКОНОМИЯ ПРОДУКЦИЯ РИБИ НА РИБАЛОВОХ У РУСКИМ КЕРЕСТУРЕ

СЕЗОНА ВИЛОВУ ПРИ КОНЦУ Пише: Марина ДЖУДЖАР

Риба котру ше найвецей глєда праве под час крачунского посту то потька, а виловйовац ше почало ище док було цепло, у новембру. Од швета св. Миколая, та по крачунски швета по юлиянским календаре, шицка риба будзе виловена и попредана

РИБУ ШЕ НАЙВЕЦЕЙ Є У ПОСЦЕ Просекови чловек у нашей держави рочнє поє коло шейсц килограми риби, а граждан ЕУ и коло 20. Найвецей риби ше поє у крачунским посце. Виглєдованя гваря же ше за швето св. Миколая по юлиянским календаре, вецей поє як през цали рок. Та заш лєм продукцийни капацитети нє задоволюю потреби нашого жительства, понеже ше одредзене количество риби увожи, найвецей морскей, котра ма и вигоднєйшу цену.

24 РУСКЕ СЛОВО

родукцийни рок за рибарох нє бул лєгки, подобни як прешли, бо заш було вирусни охореня, а зазначена и велька суша и прето ше кобурело зоз воду у озерох. Но, то обставини з котрима ше стретали шицки рибалови у нашей держави и нє мож повесц же то индивидуални проблеми, або тоти на котри могло директно вплївовац. Медзи 120 реґистрованима рибаловами у Сербиї, на ефективней поверхносци коло 8 300 гектарох дзе ше продукує потька, два ше находза у Руским Керестуре. „Русин” дакедишнї рибалов котри бул у рамикох польопривредного комбинату „Перши май”, чия ефективна поверхносц у Руским Керестуре коло 100 гектари, а попри тим маю свойо рибалови у Идьошу и у Банату, и менши рибалов у власнїцтве Мирка Еделинския котри нї по чим нє заостава за велькима. На рибалове „Русин” толкую же єден зоз вельких проблемох то вода котрей того року було мало пре нїзки водостай у беґелю одкаль полня свойо озера. Було ту и охореня риби, алє з длугорочним искуством шицко ришене благочасово. − Рок приблїжно исти як и прешли, з яри ше зявели вирусни охореня, алє накеди оцеплєло и зоз нашу реакцию дезинфикованя зоз вапном, шицко зме ришели. Ми мали иншаки бриґи, пре цепли период вяри, пожнєли зме зоз насадзованьом рибаловох, то зме закончели аж концом априла. Мали зме проблеми и зоз нєдостатком дворочней мла-

дей риби котру требало насадзиц. Пробовали зме з єднорочну, алє ше нє указало як добре бо то була дробнєйша риба котра чежко поднєсла вируси, сушу и други обставини. Но, цо ше дотика дворочней риби, ту твердзим же утрати наисце минимални − гвари дипломовани маґистер рибарства Златимир Рамач, руководитель рибалова „Русин”, котри за собу ма 37-рочне искуство на рибалове. Концом яри мали бриґи зоз беґельску траву котра ше вола мресняк, а котрей того року було барз вельо. Вона преквитла у маю, и потим лєм гнїла, цо и була єдна з причинох перших проблемох зоз єднорочну рибу. Мирко Еделински у розгварки визначел специфичносц тей продукцийней сезони по жимним периодзе початком лєта, прецо ше праве теди стретнул зоз проблемами котри ше на рибалове обчековало вяри. − Жимна и дижджовна хвиля початком юлия резултовала зоз зявеньом вирусних охореньох риби, за хтори нєт лїки, алє лєм хаснованє вапна за дезинфекцию води и подзвигованє имунитета насадзених єдинкох. О тим яка чкода, точно ше будзе знац на концу сезони, алє думам же нє страшне − гвари Мирко Еделински. РИБА КВАЛИТЕТНА, А ПЛАСМАН СИҐУРНИ Риби з обидвох рибаловох вивожа до Босней, медзитим ту и домашнє тарґовище, 28. ДЕЦЕМБЕР 2018.

ekonomija@ruskeslovo.com

дзе ше рибу глєда починаюци од швета св. Миколая, та по крачунски швета по юлиянским календаре. Праве то и период кед шицка риба будзе виловена и попредана, а на руководительох рибаловох останє пририхтованє за наступну сезону. − Можеме повесц же зме задовольни, просекова чежина нашей риби коло штири килограми. Скоро шицко зме виловели за два тижнї у новембру, маме охабени минимални количества цо наручене за Крачун по юлиянским календаре. Риба, котру ше виловює муши буц старосци ткв. два плус, односно у трецим року, у интензивнєйшей продукциї мож то робиц и за два роки, алє вец и покарма и други условия муша буц иншаки. Ми кармиме зоз зарном и думам же квалитет котри ше так посцигує, познєйше сам преда продукт, а дзекуюци тому роками вивожиме до Босней − толкує Рамач. Вибор квалитеней и адекватней покарми як основне предусловиє за успишни рок, визначє и Мирко Еделински чия риба тиж уж скоро шицка попредана. − Зоз виловом зме дакус пожнєли, початком децембра, дакус ше нам одлужело пре жимни период, алє з векшого зме уж шицко поробели. Охабели зме наручени количества риби за потреби стаємних купцох, верим же шицко будзе попредане по Крачун по юлиянским календаре, тє. по Новим року. Ту и наша рибарня у валалє, дзе зме ше потрудзели обезпечиц стаємни количества под час шветох. Просекова чежина тогорочней риби нам вишла дацо менєй як штири килограми, а предавали зме ю до южней Сербиї дзе маме длугорочних купцох. Маме стаємних купцох у Новим Садзе и Суботици, а почали зме и вивожиц до Босней − токує Еделински. ВОДУ ШЕ ПЛАЦИ ГОЧ ЯК Єдине жридло води за рибалов „Русин” то вода зоз беґелю, алє бриґа зоз полнєньом озерох за нїх уж роками иснує, а ту и надополнєнє у висини од 1,8 милиони динари рочнє, цо ше плаци паушално, без огляду чи єст досц води за рибало чи нє. Прешлого лєта було периоди кед до рибалова вошло тельо води кельо дньово и випарело. У нормалних хвильових обставинох векша часц води котра войдзе до рибалова, враца ше оплеменєна зоз вапном назад до беґелю. Ситуация на Еделинскийовим рибалове знова иншака, а заш лєм ма и проблеми, подобни як на рибалове „Русин”. Вони маю власни студнї з котрих полня озера, ту дополнююци трошки за струю, алє и трошки за надополнєня за тото же звишок во28. ДЕЦЕМБЕР 2018.

ди випущую до беґельскей води, хтора у инґеренцийох ЯП „Води Войводини”. − Ми врацаме квалитетну воду до їх системи, а на то нїхто нє патри. То наисце интере сантне, єдни плаца воду котру беру и исту врацаю, а други лєм за тоту цо випущую – скаржи ше Еделински. ОПЕРАЮ ШЕ ЛЄМ НА СВОЙО МОЦИ Субвенциї котри ресорне министерство видвоює за продукцию риби минималЗлатимир Рамач ни, перспективу у нїх нє видза анї на єдним рибалове, а як толкую, за доставанє субвенциї треба вельо кончиц, а по килограму випродукованей, односно предатей риби мож достац 10 динари. Як гваря, то барз мало спрам того цо доставаю продукователє у Европскей униї, дзе тоти субвенциї коло 50 до 60 евро центи. У таких условийох, продукователє зоз териториї ЕУ можу буц конкурентнєйши понеже, як гваря нашо собешеднїки, така субвенция достаточна же би бул векши чисти заробок, бо рибу вец мож попредац по продукцийней цени. Мирко Еделински раз хасновал потримовку держави, теди кед будовал рибалов, за цо му врацени одредзени процент уложеного пенєжу, алє надпомнул же то субвенциї лєм за нови рибалови и же нє мож найсц потримовку за ревитализацию иснуюцих. − Цена риби на тарґовищу на велько менша у одношеню на прешли рок, а цена продукциї сиґурно же нє зменшана. Но, патрене на вецейрочни просек то задоволююца цена, понеже паметаме даскельо роки и вельо нїзшу − толкує вон. Попри шицким, на обидвох рибаловох ше стретаю зоз упартима крадошами, котрих єст вше менєй пре активне анґажованє чуварох на каждим озеру, алє обидвоме нашо собешеднїки визначели же чежко знац яка чкода так настава. Ґу тому, и кед ше влапело крадошох, чкоду ше нє могло наплациц.■

РУСКЕ СЛОВО 25

ЕКОНОМИЯ ВЕРБАС – ГОРОД З ДОБРИМ ДЇЛОВНИМ АМБИЄНТОМ

СУЧАСНА УПРАВА СИҐУРНА ЗА ИНВЕСТИТОРОХ

Општина Вербас успишно прешла през реґионалну програму сертификациї локалних самоуправох зоз вигодним дїловним амбиєнтом (околїском) – BFC SEE, у юговосточней Европи, хтори порушали Национална алиянса за локални економски розвой – НАЛЕД и Реґионални совит за вигодне околїско у Юговосточней Европи. То значи же од тераз ґу сертификатом 9001 и 50001 приключени и сертификат BFC SEE, хтори потвердзую

же локална самоуправа, спрам официйней формулациї, „сущно и длугорочно акцент дава на розвой привреди, и дзекуюци коензистентним реформом локалней самоуправи, удало ше єй витвориц условия хтори одвитую розвою бизнису и инвеститором”. – Успишно зме прешли през реґионалну програму хтору ше запровадзує у Босни и Герцеґовини, Горватскей, Македониї и Сербиї. Достали зме нагоду у пракси запровадзиц ясни напрямки о тим як креировац добру дїловну климу, як можеме звекшац конкурентносц и войсц до вибраней ґрупи локалних заєднїцох хтори сущно пошвецени розвою. Зоз сертификацию зме ше квалификовали за континуовану потримовку з боку НАЛЕД-у, УСИД-у, Министерства економиї и реґионалного розвою и Аґенциї СИЕПА у комуникациї зоз потенциялнима инвеститорами – визначел предсидатель општини Вербас Милан Ґлушац после представяня резултатох процесу сертификациї, и додал же од першого дня циль бул сучасна управа хтора обезпечує сиґурносц инвеститором. vrbas.net/А. М.

ПРЕДЛУЖЕНЄ ПРЕЙҐГРАНЇЧНОГО ПРОЄКТА

У КАЛОЧИ ВИКЛА ДАЛИ КЕРЕСТУРЦИ ИПА ИНТЕРЕҐ прейґгранїчни проєкт општинох Кула и мадярскей Калочи, реализує ше вєдно под назву „Стари звикнуца у новим облєчиве” до котрого уключени и орґанизациї зоз општини Кула, а медзи иншим, з тим проєктом потримана и тогорочна орґанизация манифестациї „Днї керестурскей паприґи” У рамикох спомнутого проєкта котри ше реализує у сотруднїцтве Општини Кула и мадярскей Калочи, прешлого тижня у Калочи отримани саям на котрим ше представели и поднїмателє и здруженя зоз општини Кула, а зоз Руского Керестура члени Здруженя паприґарох „Капсикум анум”, понеже часц того проєкта була и тогорочна манифестация „Днї керестурскей паприґи”. На роботньох котри отримани у рамикох сайма, з општини Кула участвовали Здруженє „Непкер” зоз ручнима роботами, подприємство „Сиґма” зоз Червинки, и два фамелиї зоз Руского Керестура – Михайло Фейди представел

26 РУСКЕ СЛОВО

свой айвар, а Микола Винаї млєту паприґу. Домашнї зоз Калочи госцом оможлївели нащиву тамтейшого музею котри пошвецени паприґи, а орґанизовали и роботню на котрей була тема – писанє проєктох при фондох Европскей униї. У мено локалней самоуправи, до Калочи путовали и предсидатель Дочасового орґану Општини Кула Велибор Милоїчич, як и його заменїк Кароль Валка. У рамикох того госцованя, було орґанизоване и рукометне змаганє медзи сивецким Рукометним клубом „Сивец 69” и домашнїма з Калочи, а победзели Сивчанє з резултатом 23:37. М. Дж. 28. ДЕЦЕМБЕР 2018.

ekonomija@ruskeslovo.com

З ПРИВРЕДНЕЙ КОМОРИ ВОЙВОДИНИ

ПОТРИМОВКА ЖЕНОМ У РУРАЛНИХ ШТРЕДКОХ У 2018. року скоро 600 жени ношителє Реґистрованих польопривредних ґаздовствох витворели право на субвенциї або кредитни средства Покраїнского секретарияту за польопривреду, водопривреду и лєсарство

ривредна комора Войводини (ПКВ), Система польопривредних информацийох „Инфо тим лоґистика” ДОО и „ДневникПольопривредник” АД Нови Сад пияток, 21. децембра, орґанизовали у ПКВ сход на тему „Финансийна потримовка женом у руралних штредкох”. На сходзе представени можлївосци финансованя економских активносцох женох у руралних подручох у Войводини у 2019. року, на хторим присуствовали вецей як 100 жени з Войводини. Предсидатель ПКВ Бошко Вучуревич на отвераню схода визначел же статус и положенє женох у руралних штредкох треба же би було у фокусу шицких институцийох, хтори можу допринєсц злєпшаню їх статуса. − Спрам катеґоризациї Орґанизациї за економске сотруднїцтво и розвой, 90 одсто Войводини руралне подруче, та розвой руралних штредкох барз важни за розвой войводянскей привреди и ПКВ ту може помогнуц. Кед ше вежнє же жена слуп каждого обисца, рахуєме и вериме же валалски жени можу буц и порушовач розвою наших руралних штредкох − гварел Вучуревич. ЄСТ ВЕЦЕЙ ЯК 300 ЗДРУЖЕНЯ

На сходзе визначене же циль отримованя таких сходох порушованє инициятивох и потримованє намири же би ше положенє женох у руралних штредкох значно унапредзело. − То посцигнєме зоз умрежованьом, чераньом искуствох, медзисобним инспированьом на инициятиви, повязованьом зоз покраїнскима институциями, едукацию и велїма крочаями на хтори зме порихтани вєдно з вами – гварела Єлена Дробняк, секретар Здруженя польопривреднїкох. По словох Оливери Радованович, координаторки Женскей руралней мрежи Войводини, хтора ма 17 членїци, потребна векша потримовка на локалним, покраїнским и републичним уровню. − Женски здруженя и вообще женска робота препозната од найнїзшого уровня власци по найвисши, и то барз добре. У Войводини єст вецей як 300 здруженя женох, даєдни барз добре робя, а проблеми розлични: нє маю адекватни простор, интернет, свою компютерску опрему хтора им барз потребна бо муша мац информациї о брендираню, маркетинґу, тарґовищу, а позитивне тото 28. ДЕЦЕМБЕР 2018.

же у буджету АПВ за 2019. рок предвидзени средства и за тоту обласц – гварела Радовановичова. Помоцнїк покраїнского секретара за польопривреду, водопривреду и лєсарство Марко Ровчанин, у вияви за медиї визначел же тот секретарият препознал жени у шицких конкурсох и же праве вони достали потримовку дзекуюци заєднїцкому анґажованю Покраїнскей влади, фондох и других институцийох. ПОТРИМАНИ ПРОЄКТИ − За розлику од прешлого, того року зме видвоєли 200 милиони динари за младих польопривреднїкох до 40 роки, з тим же за средства у вельким чишлє конкуровали жени до 40 роки, за розлику од предходних рокох. У 2018. року скоро 600 жени ношителє Реґистрованих польопривредних ґаздовствох витворели право на субвенциї або кредитни средства Покраїнского секретарияту за польопривреду, водопривреду и лєсарство. Ми уж маме прилапени буджет од 6,38 милиярди динари за 2019. рок и наздаваме ше же и наиходзаци рок будзе успишни як и тот – гварел Ровчанин. На сходзе участвовали и директорка „Дневник-Польопривредник” АД др Ґордана Радович, директорка Системи польопривредних информацийох „Инфо тим лоґистика” ДОО Аракси Микаелиян, заменїца покраїнского секретара за социялну политику, демоґрафию и родну ровноправносц Милка Будаков, представнїк Розвойного фонду АПВ „Кредитни линиї Развойного фонду Войводини” Єлена Тренкич, директор Покраїнского фонду за розвой польопривреди Александар Боґданович, директор Ґаранцийного фонда АП Войводини Дьордє Ракович, директор Фонда за даванє помоци вибеженцом, вигнатим и розселєним особом Душко Чутило, а медийни покровителє, новини „Польопривредник” и часопис „Топ Сербия”.■ М.Тамаш

РУСКЕ СЛОВО 27

ЛЮДЗЕ, РОКИ, ЖИВОТ СТРЕТНУЦЕ ЗОЗ ПАТРИЦИЮ ПАСТОВНЇЦКИ ЗОЗ ТОРОНТА

ДО ЕВРОПИ ЗА ВИКЕНД, ДО СЕРБИЇ ПО СЕДМИ РАЗ Пише: Марина ДЖУДЖАР

САМА И НА КОНЄЦ ШВЕТА – Могла бим повесц же то якашик канадска шмелосц, сущна розлика од тутейшей системи живота. Там ше подрозумює же дзеци, односно млади на 18 роки треба же би були самостойни. Так и я, почала сом робиц на 16 роки, алє лєм часточно, потим було цалком нормалне цошка заробиц и под час студийох, жиц сама и креирац свой живот. Мойо родичи жию у Кичинеру, а я у Торонту, ту сом пришла студирац, та сом и остала. Мам шмелосци пойсц гоч дзе, нормално, меркуюци на себе. Нє обавам ше анї од змесценя у хостелох – толкує Патриция.

28 РУСКЕ СЛОВО

Млада, амбицийна, школована, ситуирана и авантуристичного духу, пре котри нїґда нє ма мира. Нєпреривно виглєдує цошка нове, опробує свойо можлївосци и схопносци, а ґу шицкому тому чува свойо, насампредз идентитет, и за себе гордо гвари же є Рускиня

євироятно кельо сцелосци и шмелосци у єдней особи як цо то Патриция Пастовнїцкова, хтора тих дньох препровадзує свой рочни одпочивок у родним Руским Керестуре. Пришла нащивиц бабу, бачика, другу родзину, пайташки з котрима закончела основну школу, а попри тим найдзе часу и же би обишла и родзину з мацерового боку котра зоз Бездану. Пред тим як прилєтла до Сербиї, вона нащивела Прагу, о котрей длуго шнїла, а як нам гварела, анї сама нє знала же прецо так длуго одцаговала тоту нащиву. – Одушевела ме Прага, вше ме прицаговал тот историйни город и наисце нє знам чом сом так длуго чекала. Накадзи сом там сцигла, такой сом го почала обиходзиц, и за тоти даскельо днї, думам же сом видзела шицко, кажди будинок, улїчку, церкву, памятнїк, музей и др. Нєвироятне ми же тоти улїци з каменя були таки исти и пред даскельома виками, и же по нїх ишли кочи

бо нє було инше – приповеда Патриция котра надалєй шнїє о путованю до Непалу и Бутану, од котрого ше ище вше обава, насапредз пре цалком иншаку и нєзвичайну културу, алє ю пребарз и прицагує, та як нагадує, то випатра будзе шлїдуюца дестинация. У Канади є уж полни 12 роки, як гвари, перши рок за ню бул наисце чежки, требало ше пренайсц у цалком иншаким штредку и култури, цо за єдну теди штернацрочну тинейджерку було вельке. Тераз ше уж звикла на Канаду, дзечнє приходзи до Керестура, по седми раз є ту. – Наш одход виселєня бул плановани перше до Кичинеру, ґу бачикови, оцовому братови, а потим зме требали предлужиц на сивер, медзитим, ми там и остали. Паметам свой початок у школи, достала сом мапу школи, и ти ше гайд знайдз медзи 2 000 школярами, а система скроз иншака, кажда годзина у другей учальнї зоз другима особа28. ДЕЦЕМБЕР 2018.

ljudze@ruskeslovo.com

ми, но тераз ше голєм мам з чого нашмеяц – гвари наша собешеднїца, а памета же єй Канада теди випатрала подобно як швет у виртуелним бависку „the Sims”, окреме прето же у варошу були хижи котри здабали єдна на другу, у цалком иншаким стилу яки бул у Керестуре. ОД ЛИТЕРАТУРИ ПО ЕКОНОМИЮ После штреднєй школи предлужела школованє на факултету, дзе дипломовала на напряме историї, а попри историї вибрала и русийску и италиянску литературу и язик. Мало повесц же зна и тоти два язики, вона попри тим бешедує и по мадярски, понеже єй мац Мадярка, а нє забула анї по сербски. Вироятно же и тоти обласци з єй образованя уплївовали на жаданє за путованями, дзечне одходзи до музейох, у каждим видзи цошка специфичне, интересує ше за нове, а виглєдує историю. Медзитим, мушиме наглашиц же є стаємно занята як економиста, задовольна зоз своїм роботним местом, позицию и компанию, и за тераз нє ма намиру меняц, та гоч єй то нє фах за яки ше першобутно школовала. – Цалком случайно сом почала робиц як економиста, єдного лєта сом ше там приявела за студентску роботу, попачело ше ми, потим ше компания реорґанизовала и глєдали особу котра би ше прилапела роботи дошколовйованя. Явела сом ше як наймладша, понеже векшина занятих були одо мнє старши и по 30 роки, так сом през роки напредовала и постала прави економиста – дознаваме од Патрициї, хтора медзи иншим наглашує же наисце люби литературу, алє же з того нєт живота, односно

Зоз найвирнєйшима товаришами

28. ДЕЦЕМБЕР 2018.

же чежко зарабяц, и то вшелїяк нє останє поциснуте.

Патриция зоз родичами

НА ПУТОВАНЄ ЗА КАЖДИ РОДЗЕНИ ДЗЕНЬ Остатнї роки, одкеди є цалком самостойна, вше самей себе да на волю, та за свой родзени дзень – одпутує, сама вона, єй селфи палїчка и сликерня з котру зазначує хвильки котри єй после вельо знача. – Того року сом саму себе за родзени дзень одведла до Ню Йорку. Якошик ше поскладали коцочки же сом нїґда нє була у Америки, а така нам є блїзка, релативно блїзка. Но, то нє значи же нє путуєм и инкадзи, можем видвоїц кед сом того лєта нащивела Исланд. Шнїла сом о тамтейшей природи и о нєвироятних сликох окреме кед ше виґуґла Исланд, алє нє шицко то таке як на слики. Було то за єден предлужени викенд, штири днї одпочивку за очи и душу, у тим периодзе природа була досц депресивна, нєпреривно падали дижджи, город пусти, жительох мало, а цо ше дотика Рейкявику, випатрало ми же є менши и од Керестура, алє вшелїяк же вредзело, понеже скоро шицко у викиншским стилу, цо нє мож видзиц так часто и гоч дзе – гвари Патриция. Кед ма нагоду та путує далєй, а кед нє ту вше вец околни городи и музеї. Люби пойсц до Квебеку, Манитоби або Монтреалу, а история и школа ю одведли ище давного 2014. року до Италиї, дзе обишла Венецию, Рим, Ватикан... Опатранє фотоґрафийох зоз скорейших путованьох ю виполнює, прето нїґдзе нє идзе без своєй сликернї, бо як потолковала, часто треба влапиц праве тоту хвильку, котра єй познєйше вецей значи як гоч котри слова.■

ТОВАРИШЕ ЯК ПОТРИМОВКА Найволї ше дружиц зоз троїма парняками – Русиянка зоз Израїлу котра тиж емиґрантка у Канади, Югославянка котрей мац Горваткиня и оцец Чарногорец, алє нє бешедує по сербски, и зоз єдним товаришом котри Индиєц. Вони штверо єдно другому барз велька потримовка, вєдно виходза, нащивюю и сербски журки, танцую фолклор у єдним сербским културноуметнїцким дружтве, аж були и на концерту Лепей Брени, гоч то нє музика котра їх перши вибор.

РУСКЕ СЛОВО 29

ЛЮДЗЕ, РОКИ, ЖИВОТ НАША ГОСЦИНСКА: МЕЛАНИЯ КУЛИЧ ЗОЗ ВЕРБАСУ

СМИСЕЛ НАШЛА У ПОМАГАНЮ

Пише: Ана МАРКОВИЧ

Найлєпше ше чувствує теди кед дава, кед старшим людзом, або кед олєгча тим цо у потреби . Кед даґдзе одпутує, як поведзме до Нємецкей, и там роздумує кому и як помогнуц. У церкви и молитви находзи свой мир

елания народзена 1953. року у Коцуре у фамелиї дзе оцец робел у Електровойводини, а мац була шивачка. Бивали на концу валала, нєдалєко од пажици, и памета веселе дзецинство, бависка з младшим братом, лапанє заяцох, а вжиме шлїзканє на лядзе у долїни. – Кед сом закончела основну школу, почала сом ше учиц скравац у тедишнєй Школи школярох у привреди. Ходзели зме єден дзень до школи, други дзень на праксу. На праксу сом ходзела до єдного майстра у валалє и то тирвало два роки. У медзичаше сом упознала и мойого супруга Янка – приповеда Мелания о своєй младосци и школованю. НА РОБОТУ НЄ ЧЕКАЛА Накадзи закончела ремесло, вишла оглашка же до вербаскей „Трикотажи” беру роботнїкох, та наша собешеднїца такой достала роботу. – Без огляду же зме под час школованя на праксу нє ходзели до „Трикотажи”, прияли на роботу и тих цо закончели скравецке ремесло. Янко закончел за електричара, та вон почал робиц у вербаскей цукровнї. Теди зме ше и побрали и одлучели присц жиц до Вербасу, понеже зме обидвойо путовали на роботу – памета Мелания. Року 1975. почали будовац и свою хижу, а теди ше народзели и їх дзеци – син Здравко хтори жиє у Америки, а потим и дзивка Зденка хтора роби у Нємецкей. До свойого обисца прешли 1978. року. – Дзеведзешатих рокох, медзи першима фабриками препадла „Трикотажа”, та сом

30 РУСКЕ СЛОВО

теди остала без роботи. Знаходзела сом ше, робела сом перше у Кули у єдней приватней фабрики, потим и у Вербаше. Понеже мойо роботне место подрозумйовало нєпреривно стац на ногох коло велькей преси, з часом ми було вше чежше, та сом ше приватно анґажовала у Каритасу – гвари Куличова. АНҐАЖОВАНЄ У КАРИТАСУ – У першей фамелиї до хторей сом ходзела найчастейше сом варела, и то тирвало осем роки. У тей истей фамелиї сом на концу чувала и єдно дзецко, а после того сом почала допатрац старих. То було 2006. року кед сом мала щесца же у Каритасу робели по єдним проєкту, та ми предлужени и роботни стаж. У церковним Каритасу було вецей активних, а я була задлужена за Стари Вербас, док ище єдна жена обиходзела обисца у Новим Вербаше – приповеда Мелания и гвари же ше теди допатрало нє лєм старих з рускей парохиї, алє и других хтори у потреби. Вона и нєшка обиходзи дзепоєдни фамелиї хтори нащивйовала ище теди кед починала робиц. – Було и тих хтори нє мали справену здравствену кнїжочку, та моя робота була покончиц шицко коло паперох. Одходзела сом до дохтора по лїки, одвожела их там 28. ДЕЦЕМБЕР 2018.

ljudze@ruskeslovo.com

дзе требало. Даєдним сом помагала коло купаня, даєдним заш було потребне попораїц у обисцу и у дворе – гвари вона. Мелания ходзела до 15 обисцох, а нє мушело ше кажди дзень ходзиц до шицких, бо велї хаснователє були рухоми, та раз або два раз до тижня було досц покончиц тото найважнєйше. Ґу даєдним наша собешеднїца мушела пойсц кажди дзень, так же цали тидзень бул виполнєти. Хаснователє були задовольни, а Менда ше пренашла у тей роботи. И попри тим же проєкт закончени, вона предлужела ходзиц до векшини тих обисцох. Даєдни єй заплацели за услуги, други нє мали з чого, та Куличова помагала и без надополнєня. И добре ше чувствовала. Окреме патрела помагац през жиму, кед дзепоєдним хибело огриви, та часто орґанизовала людзох зоз заєднїци за помоц. Нєшка анї нє памета до келїх фамелийох ходзела за шицки тоти 20 роки, а тоту роботу кончи и тераз кед є уж пейц роки у пензиї. Людзе ю сами находза, розпитую ше, або дознаю од других, и глєдаю помоц у вареню, пораєню, шицким тим цо и по тераз кончела. ДЗИЯКУЄ У ЦЕРКВИ – У тей роботи ше наисце пренаходзим, и чувствуєм ше добре кед дакому помогнєм. Волїм я помогнуц, як да мнє помагаю – гвари Мелания, хтора каждей нєдзелї и на швета ходзи до церкви, а и там є вше порихтана помогнуц цо треба. – Остатнї роки мам вецей часу, та сом ходзела и кажди дзень, прето сом и була и уключена до спомнутого проєкту, алє и тераз людзом однєшем пакецик, окреме кед знам же нє маю вельо динари, або дацо ин-

Зоз приятелями

28. ДЕЦЕМБЕР 2018.

ше цо им найпотребнєйше до обисца. Вони ше барз щиро зрадую – приповеда Мелания хторей то и найвекша сатисфакция. А Менда у старовербаскей церкви кединєкеди, и дзиякує, бо зна напамят цалу Службу Божу. Ґу тому, за вельки швета кед ше цекрву пораї, вона порядна медзи женми хтори оквица крачун, поумиваю вазни, понамесцаю квеце коло олтара... – Тоти роботи любим, и дзекуєм Господу Богу и Дїви Мариї на шицким цо мам, цо ми дали и помогли у моїм живоце. Треба лєм мац тварду виру – гвари Мелания.

Вєдно з другима женми попорая церкву, оквица Крачун...

НА ПАЛОМНЇЦТВЕ У ЛУРДУ Того року у априлу була на паломнїцтве у Лурду. Уписала ю дзивка Зденка, а праве тото Менди було животне жаданє. Гвари же би там любела пойсц ище раз. – За перши май того року, у Лурду у пещери, була Служба Божа и то ми було найкрасше першомайске швитанє у живоце – приповеда наша собешеднїца хторей ище єдна любов у живоце – квеце з хторим полни кажди куцик у єй обисце. Нє мож анї почитац кельо там черепки. А каждодньово єй дружтво прави и єй мачка Цица, з хотру и поприповеда, дружи ше. Люби дружтвовац и з єдну ґрупу женох зоз Старого Вербасу, а кед ма кеди, дзечнє пред вечаром прешейта. Кед є шлєбодна опатри руски емисиї, добри филми, а окреме документарци зоз живота. Того року була у госцох у Нємецкей, та „нє мала мира”, алє и там помагала старим людзом у потреби. Супруг Янко, нажаль влонї умар. – Нє штудирам на таки способ же сом осамена, мам дзеци, мам ше кому радовац и о чим роздумовац. Нє треба роздумовац неґативно, може чловек вше себе добре орґанизовац живот – заключує Мелания. З гуману роботу, з хтору ше занїма уж децениями, Малания барз задовольна, а вшелїяк же то велька помоц и заєднїци у хторей жиє. Можебуц же дахто надума рушиц праве по єй шлїдох. ■

НЄ ВИСТАЛА Нєшка Мелания анї нє памета до келїх фамелийох ходзела за шицки тоти 20 роки, а тоту роботу кончи и тераз кед є уж пейц роки у пензиї. Людзе ю сами находза, розпитую ше, або дознаю од других, и глєдаю помоц у вареню, пораєню, шицким тим цо и по тераз кончела.

РУСКЕ СЛОВО 31

informator@ruskeslovo.com ОСТАТНЇ ПОЗДРАВ Дня 19. децембра 2018. року занавше ме зохабела моя мила супруга

ОСТАТНЇ ПОЗДРАВ Дня 19. децембра 2018. року занавше нас зохабела наша мила дзивка, шестра и тета

СОНЯ КОЛОШНЯЇ народзена Дудаш (1971–2018) з Руского Керестура

СОНЯ КОЛОШНЯЇ народзена Дудаш (1971–2018) з Коцура, народзена у Руским Керестуре З любову и почитованьом памятку на ню навики будзе чувац єй супруг Дзвонко. Похована є 20. децембра на коцурским (мадярским) теметове. Дзекуєме шицким цо ю пришли випровадзиц на єй остатню драгу до вичносци. Спочивай у мире Божим! ОСТАТНЇ ПОЗДРАВ Дня 19. децембра занавше нас напущела наша мила

СОНЯ КОЛОШНЯЇ народзена Дудаш (1971–2018) з Коцура, на родзена у Руским Кересту-

Пошла ши сциха и нєсподзивано. Тей ноци и нєбо плакало зоз нами. Сцели зме ище тельо того повесц, а нє сцигли зме. Наздаваме ше же знаш як зме це любели. Дзекуєме ци за шицко, дзекуєме ци за хвильки препровадзени з нами. Наша любов ґу тебе нїґда нє престанє и вше будзеш мац окремне место у наших шерцох. Твойо наймилши, мац Гелена, шестра Наташа зоз супругом Педьом, и дзецми Стефаном, Яну и малу Ивону Спочивай у мире Божим!

ОСТАТНЇ ПОЗДРАВ

СОНЯ КОЛОШНЯЇ народзена Дудаш (1971–2018) з Коцура

ре У вельким болю и смутку, красни памятки на тебе буду чувац нина Сена зоз Червинки, як и шестринїци Лїляна, Биляна и Ванеса зоз своїма фамелиями

Ожалосцени нина Етела Планчакова зоз супругом и дзецми, нина Ганя Ковачова зоз дзецми, и нина Ирина Ковачевичова зоз супругом и дзецми Спочивай у мире Божим!

НА ЗДОГАДОВАНЄ З любову и почитованьом и зоз смутком здогадуєме ше на наших милих

СМУТНЕ ЗДОГАДОВАНЄ Дня 1. януара 2019. наполня У марцу ше наполня седем ше два роки як нас занавше роки як нас занавше зохабела зохабел наш мили наша мила

ЕУҐЕН НАДЬ (16. IV 1990)

з Нового Саду

МАРИЯ НАДЬ народзена Макаї (1. I 2017)

Син Славко зоз нєвесту Ружицу, унуками Снежану и Ивану зоз фамелиями Най спочиваю у мире Божим! НА ЗДОГАДОВАНЄ Дня 28. децембра 2018. року наполнюю ше штернац жалосни роки як нас занавше, после чежкей хороти, зохабел наш наймилши

ЙОВҐЕН ПАПУҐА (1957–2004) зоз Бачинцох З вельку любову и почитованьом вично будземе паметац твою милу подобу и доброту. Твойо: синове Ярослав и Иґор, супруга Геленка, шестра Мартица Taмаш зоз супругом Владимиром и дзецми Спочивай у мире Божим и най це ангели чуваю!

32 РУСКЕ СЛОВО

МИРОНЬ ТАКАЧ

СЕРАФИНА ТАКАЧ

з Руского Керестура

З любову и почитованьом паметац их буду дзивки Мелания и Ксения зоз фамелиями Спочивайце у мире Божим! СМУТНЕ ЗДОГАДОВАНЄ Дня 23. януара наполня ше 20 роки Дня 31. децембра наполня ше 20 як нас занавше зохабел наш мили роки як нас занавше зохабела оцец, дїдо и прадїдо наша мила мац, баба и прабаба

МЕЛАНИЯ ЮГАС ЛУКА ЮГАС народзена Паплацко (1914–1999) (1919–1998) з Руского Керестура Найкрасши памятки на их любов и доброту навики буду чувац син Янко зоз супругу Наталию, унука Татяна и єй супруг Михайло, праунуки Исидора, Милица и Александар, унук Владимир зоз супругу Зорану и праунук Лука, унука Александра и єй супруг Ґоран Спочивайце у мире Божим!

28. ДЕЦЕМБЕР 2018.

informator@ruskeslovo.com

СМУТНЕ ЗДОГАДОВАНЄ Дня 1. януара 2019. року наполнї ше рок як вецей нє з нами наш мили син, супруг, оцец и дїдо

ОСТАТНЇ ПОЗДРАВ Дня 15. децембра занавше нас зохабел и преселєл ше до вичносци

инж. МИРОСЛАВ ПЕТКОВИЧ (1960–2018) з Вербасу У вельким смутку Вас чуваме у наших шерцох, Фемка Папуґова зоз Канади и єй дзеци зоз фамелиями зоз Америки и Канади Спочивай у мире Божим! СМУТНЕ ЗДОГАДОВАНЄ Дня. 2. януара наполня ше шейсц жалосни мешаци як нас зохабел наш мили супруг, оцец и дїдо

ЛЮБОСЛАВ ЕДЕЛИНСКИ – Славче (1956–2018) з Руского Керестура Хибиш нам барз, и зоз вельким больом жиєме без тебе. Зоз любову и почитованьом це споминаме, и у наших шерцох чуваме. Твойо наймилши, мац Фема, супруга Геленка, син Мирко, нєвеста Весна и унуки Дарко и Марко Спочивай у мире Божим!

ЙОАКИМ БУЧКО (1942–2018) з Руского Керестура Зоз почитованьом и любову навики це будземе паметац. Супруга Ксения, дзивка Славица, жец Владимир, унукове Иґор и Дарко зоз супругу Оксану Рацово. Дзивка Оленка, жец Михайло и унукове Ваньо и Кристиян Колошняйово Най це ангели чуваю!

ОСТАТНЇ ПОЗДРАВ Дня 28. марца 2018. року наполнєли ше 20 жалосни роки як нас занавше зохабела наша мила мац и швекра

ЮЛА ОРОС народзена Канюх (1916–1998)

Дня 10. януара 2019. року наполня ше 19 жалосни роки як нас занавше зохабел наш мили и єдини син

Дня 18. септембра 2018. року наполнєли ше 20 жалосни роки як нас зохабел наш мили оцец и швекор

ЯНКО ОРОС (1915–1998)

ЯКИМ ДЖУДЖАР (1960–2000)

з Руского Керестура У надїї воскресеня, памятку на вас чуваю вашо наймилши

Спочивайце у мире Божим!

СМУТНЕ ЗДОГАДОВАНЄ З нагоди шветох, през молитви и думки здогаднїме ше на наших наймилших ЯНКО ГАРВИЛЬЧАК МЕЛАНА ГАРВИЛЬЧАК МАРЧА ГАРВИЛЬЧАК ЙОВҐЕН СТАНОЄВИЧ ВАЛЕНТИНА СТАНОЄВИЧ фамелия ДЖУНЬОВА Зоз любову и почитованьом, памятки на нїх у своїх шерцох чува фамелия Гарвильчакова зоз дзецми Спочивайце у мире Божим!

СМУТНЕ ЗДОГАДОВАНЄ На наших милих

МИХАЛ КАНЮХ МАРИЯ КАНЮХ (1915–1998) народзена Дудаш (1919–2003) з Руского Керестура Чежко вериц же сце вецей нє з нами. Вашу любов и старанє навики будземе чувац на окремни способ тераз под час крачунских шветох, гоч Вас Господь Бог поволал ґу себе Спочивайце у мире Божим! МИХАЙЛО РАЦ (1948–2015)

28. ДЕЦЕМБЕР 2018.

ЯНКО КАНЮХ (1947–2009)

РУСКЕ СЛОВО 33

СМУТНЕ ЗДОГАДОВАНЄ Дня 27. децембра наполнєл ше рок як нє з нами наша мила мац, супруга и шестра

ВЕСНА ВИНАЇ народзена Маґдаленич (1976–2017) з Руского Керестура Час преходзи, алє велька пражнїна и боль оставаю у наших шерцох. З любову и почитованьом твойо наймилши, син Роберт, супруг Кимо, шестра и брат зоз фамелиями Спочивай у мире Божим!

СМУТНЕ ЗДОГАДОВАНЄ Дня 21. децембра наполнєли ше Дня 22. децембра наполнєл ше два роки и штири мешаци як верок як вецей нє з нами наша цей нє з нами наш мили оцец, мила мац, швекра, баба и прашвекор, дїдо и прадїдо баба

МЕЛАНА ГЕРБУТ ЯКИМ ГЕРБУТ народзена Сопка (1931–2016) (1932–2017) з Руского Керестура

Памятки на їх любов и почитованє навики чуваю дзивка Ната зоз супругом Кирилом, унука Соня зоз супругом Момиром, и праунукове Василиє, Лука и Лазар Спочивайце у мире Божим!

СМУТНЕ ЗДОГАДОВАНЄ Дня 1. януара 2019. року наполня ше пейц жалосни роки як нас занавше зохабел наш любени супруг, оцец и дїдо

ДЮРА НАДЬ – Митьов (1958–2014) з Руского Керестура Остали нам лєм красни памятки на наш щешлїви заєднїцки живот. Занавше ожалосцена супруга Геленка, дзивка Наташа зоз супругом Ярославом дзецми Иваном и Даниелом Фейдийово, и дзивка Весна зоз супругом Деяном и дзивочку Катарину Медєшово Спочивай у мире Божим! РЕПУБЛИКА СЕРБИЯ АВТОНОМНА ПОКРАЇНА ВОЙВОДИНА ГОРОД НОВИ САД Городска управа за комунални роботи Улїца Жарка Зренянина чс. 2 21000 Нови Сад Телефон:021/488-2987

ОБВИСЦЕНЄ

о обявйованю Явного конкурса за пополньованє окончуюцих роботних местох на нєодредзени час у Городскей управи за комунални роботи Городу Нового Саду Роботне место: окочователь за роботи кнїжководителя, контиста-билансиста у Оддїлу за финансийски роботи -1 окончователь висши референт и роботне место: окончователь за роботи зоз обласци явних набавкох и контроли наплацованя локалней комуналней такси у Ґрупи за явни набавки и контролу наплати локалней комуналней такси-1 окончователь, на роботним месце совитнїка. Текст явного конкурса за пополньованє наведзених роботних местох мож превжац на интернет презентациї Городу Нового Саду: http://www.novisad.rs/. Городска управа за комунални роботи Городу Нового Саду.

34 РУСКЕ СЛОВО

РЕПУБЛИКА СЕРБИЯ АВТОНОМНА ПОКРАЇНА ВОЙВОДИНА ГОРОД НОВИ САД Городска управа за маєток и маєтно-правни роботи Улїца Жарка Зренянина чс. 2 21000 Нови Сад Телефон:021/4890034

ОБВИСЦЕНЄ

о обявйованю Явного конкурса за пополньованє окончуюцого роботного места на нєодредзени час у Городскей управи за маєток и маєтно-правни роботи Городу Нового Саду: Роботне место: окочователь за роботи евиденциї и контроли хаснованя роботного про стора у Сектору дїловного про стора, Оддїл за контролу и евиденцию роботного простора– 1 окончователь висши референт. Текст явного конкурса за пополньованє наведзених роботних местох мож превжац на интернет презентациї Городу Нового Саду: http://www.novisad.rs/. Городска управа за маєток и маєтно-правни роботи.

СМУТНЕ ЗДОГАДОВАНЄ Дня 22. децембра наполнєл ше жалосни рок од кеди нє з нами наша мила андя

МЕЛАНА ГЕРБУТ народзена Сопка (1932–2017) з Руского Керестура У красних памяткох и молитвох Вас чува Оля Гербутова зоз фамелию Спочивайце у мире Божим!

Городска управа за защиту животного штредку Городу Нового Саду, на основи члена 29. Закона о преценьованю вплїву на животни штредок („Службени глашнїк Републики Сербиї”, число 135/04 и 36/09) обявює

ОБВИСЦЕНЄ

о принєшеним ришеню з хторим дата согласносц на Студию о преценьованю вплїву застатого стану на животни штредок проєкта базней станїци мобилней телефониї „НС Адамовичово населєнє 2” Ношитель проєкта „Тelenor Common Operation”, Оддїл Беоґрад – Нови Беоґрад по овласценю ношителя Проєкта „ТЕЛЕНОР” д.о.о. Младежских бриґадох 90, Нови Беоґрад, поднєсол вимогу за даванє согласносци на Студию о преценьованю вплїву застатого стану на животни штредок проєкта базней станїци мобилней телефониї „НС Адамовичово населєнє 2” у Улїци Цара Душана число 42, у Новим Садзе, на катастерскей парцели число 2968, К. О. Нови Сад II, Город Нови Сад. После запровадзеного поступку, Городска управа за защиту животного штредку дня 26. децембра 2018. року принєсла ришенє число VI-501-688/18 з хторим дата согласносц на предметну Студию. Увид до предметного ришеня мож окончиц у просторийох Городскей управи за защиту животного штредку, Руменацка 110 а, Нови Сад, роботни днї у чаше од 10 до 15 годзин, на сайту Городскей управи за защиту животного штредку www. environovisad.org.rs. Заинтересована явносц може виявиц жалбу процив того ришеня у чаше 30 днї од дня його обявйованя у средствох явного информованя, по тим орґану.

МАЛИ ОГЛАШКИ ДИХТОВАНЄ облакох и дзверох з неопрен ґуму. Щици од витру, жими, праху и шпорує на зогриваню. Монтираме и оправяме ролетни, гармониково дзвери, пантлїково фиронґи, мрежи од суньоґох. 060/5088-433 и 025/5827-710 28. ДЕЦЕМБЕР 2018.

informator@ruskeslovo.com

РУСКИ ХРИСТИЯНСКИ КАЛЕНДАР ЗА 2019. РОК

Тогорочни Календар мож купиц за 500 динари у просторийох „Руского слова” у Новим Садзе, у нашей онлайн кнїжкарнї и при заступнїкох „Руского слова” – у Руским Керестуре у дописовательстве и при Ксениї Оросовей (025/703-757, 064/0666-884); у Коцуре при Меланиї Шантовей (Петефи Шандора 47, 021/727-049); у Дюрдьове при Звонкови Салаґови (Светозара Милетича 25, 021 838 055); у Вербаше при Миронови Нярадийови (Сивч Йовґена 86, 064/1202607); у Кули при Елемирови Мудрого (025/721-404) у Новим Орахове при Любомирови Рацови (Руски дом, 024/723-584); у Шидзе (Беркасово, Бачинци, Бикич Дол) при Владимирови Гарвильчакови (062/440-974); у Петровцох, при Желькови Гаргайови (Матиї Ґубца 1, 00385-32-554152).

ВИШОЛ ДЕЦЕМБЕРСКИ МАК

ОБВИСЦЕНЄ

28. ДЕЦЕМБЕР 2018.

Вишло остатнє число часопису за младих МАК за тот рок, а „У фокусу” того, децемберского числа 8. Литературни вечар младих у Дюрдьове, як и Михайло Планкош зоз Суботици, аудио-визуални уметнїк и студент историї уметносци. „МАК-ов колаж” пише о тим як настал музични проєкт „Час любови”, а „Упечатки” о промоциї мастер роботи Биляни Дражович. „Швет науки и технолоґиї” представя Николу Сивча зоз Крущичу, студента мехатоники, роботики и аутоматизациї, радийского водителя, фриленсера, а „Спорт и рекреация” танєчнїка латино-америцких танцох Славка Колошняя з Керестура. У рубрики „Упознай себе” совити о шминканю, а „Власни печац” понука поезию двох младих авторкох. Кед ше сцеце предплациц на МАК у 2019. року, пошлїце мено, презвиско и адресу на mak.magazine@gmail.com, на Фейсбук – MAK MAGAZINE, лєбо Инстаґрам – mak.magazine. Рочна предплата 1 000 динари. М. З. Г.

РУСКЕ СЛОВО 35

СПОРТ РОЧНА СКУПШТИНА СПОРТСКИХ БАВИСКОХ „ЯША БАКОВ”

УСПИШНО ЗАКОНЧЕНИ ТУРНИРСКИ РОК У просторийох Руского културного центру внєдзелю, 23. децембра, отримана Рочна скупштина Спортских бавискох „Яша Баков”. На схадзки, хторей присуствовали дзевец члени Скупштини, констатоване же турнирски рок успишно закончени Пише: Александар ПАЛАНЧАНИН

пре шлим ро ку отри ма ни ше снац екип ни и осем по є ди нєч ни тур ни ри. На тур ни рох, по ви нє ше них подат кох уча ство ва ли 90 еки пи, 118 зма гате лє у по є ди нєч ней кон ку рен циї, а вкуп но, у ро ку хто ри уж пома ли ви це ка, на тур ни рох уча ство ва ли 382 зма гате лє. ОТРИ МА НИ 16 ТУР НИ РИ

Як по рад зе не на пре шлей схад зки Скуп шти ни Спорт ских Ба ви скох, со о рґ а ни зато ре тур ни рох були седем орґ а ни за циї з на ших ме стох – КУД „Пе тро Ку змяк” зоз Но во го Ора хо ва, дзе отри ма не зма га нє ве те ра нох у ма лим фод ба лу, КПД „Дю ра Киш” зоз Ши ду бул дома шнї тур ни ру у ша ху за се ни о рох, Ру ски кул тур ни цен тер зоз Но во го Са ду бул со о рґ а ни затор шти ром ту ни ром у: би ли я ру, пи ка ду за хлоп ску, жен ску и ми ша ну кон ку рен цию, дюрдь овски КУД „Та рас Шевчен ко” бул дома шнї зма га нь ом у ко шар ки „3 на 3” и у лапа ню ри би, СД „Ру син” зоз Ру ско го Ке ре сту ра бул дома шнї тур ни ром у ма лим фод ба лу „3 на 3” и ве ль ким фод ба лу за пи о ни рох. Тра ди ци й но, на Па ли чу, Дружтво Ру сна цох зоз Суботи ци було дома шнї тур ни ру у од бо й ки на пи ску, а ФК „Искра” зоз Ко цу ра на сво їм те ре ну була дома шнї тур ни ру у ве ль ким фод ба лу за се ни о рох. През рок ви на шло ше ри ше ня и за отри мо ва нє шти рох тур ни рох – зма га нє у стол ним те ни су отри ма не у Бачин цох дзе дома шнї бул КПД „Дра ґ у тин Дра ґ ен Колє сар”. ФК „Искра” бул дома шнї зма га нь -

36 РУСКЕ СЛОВО

ом у од бойки, а верабски „Папивинґ” д.о.о. ознова орґанизовал турнир у ґуґланю и штреляцтве у Вербаше. Першираз у рамикох Бавискох, 16. юния, отримане змаганє у вареню хторе отримане штредком юния у Дюрдьове. З тей нагоди варело ше пасулю. Змагательни, турнирски рок Спортски бависка „Яша Баков” почали 25. фебруара, у Новим Садзе, кед отримани турнир у билияру, а закончени є 2. децембра зоз турниром у пикаду. Найвецей екипи на змаганьох мал Руски културни центер зоз Нового Саду – 17, „Папивинґ” д.о.о. зоз Вербасу – 14, а по 13 екипи мали КУД „Тарас Шевченко” и ФК „Бачка 1923” зоз Дюрдьова и СД „Русин”, ФК „Русин” и ЗСР „Коляк” зоз Руского Керестура. ДОБРЕ ФИНАНСИЙНЕ ҐАЗДОВАНЄ Кед слово о финансийох, за отримованє турнирох на 27. Спортских бавискох „Яша Баков” у каси було 261 тисяча, а потрошене 207 тисячи динари. Цо значи же Бависка на рахунку маю ище коло 50 тисячи. Биланс указує же зоз прешлого року (2017) було пренєшене коло 38 000 динари. Важне надпомнуц же од мая по новембер того року, Национални совит Рускей националней меншини уплацел штири транши на рахунок бавискох у вкупней суми од 200 тисячи динари. Позитивни салдо на рахунку тиж резултат котизациї и донацийох. За змаганє у вареню, кажда екипа плацела котизацию – 1 200 динари по екипи, а предсидатель Спортских бавискох на два заводи донирал за Бависка 8 900 динари. Кед слово о трошкох найвекши були за друкарски трошки (друкованє припознаньох) и на турнирох дзе було векше число змагательох (турнири у вельким и малим фодбалу). Пенєж хтори остал будзе похасновани за докупйованє нєобходней лоґистики. 28. ДЕЦЕМБЕР 2018.

sport@ruskeslovo.com

Кед слово о шлїдуюцим турнирским року на схадзки надпомнуте же Бависка очекую исту суму пенєжу (200 000 динари) зоз буджету Националного совиту Рускей националней меншини. Надпатраюци одбор Спортских бавискох „Яша Баков” єдногласно прилапел звити. ВИЗНАЧЕНИ ПРОБЛЕМИ Присутни члени Скупштини Спортских бавискох „Яша Баков” у дискусийох винєсли вецей заувги. Найвекши проблем Бавискох, як и потераз, у тим року бул же ше на турнирох нє заявюю екипи зоз РКУД „Др Гавриїл Костелник” зоз Кули и Дружтва Руснацох зоз Сримскей Митровици. На вецей заводи бешедоване зоз предствителями спомнутих здруженьох, а єдини одвит хтори достати бул же вони насампредз опредзелєни за културну дїялносц. Проблем нєучаствованя на турнирох призначени и у вербаским КПД „Карпати”, хтори дакеди були порядни учашнїки змаганьох на Бавискох. Їх одвит на поволанки за бависка бул же ше нє плаца драгово трошки! Члени Скупштини з тим у вязи надпомли же анї єдно дружтво хторе поряднє участвує на турнирох нє достава надополнєнє за драгово трошки и же то нє причина їх нєодволаню хторе тирва рок и пол.

УТВЕРДЗЕНИ РОЗПОРЯДОК ТУРНИРОХ 28. БАВИСКОХ Першираз Скупштина Спортских бавискох „Яша Баков” на схадзки мала догварени места дзе буду отримани турнири у идуцим року на 28. Спортских бавискох „Яша Баков”. Перши турнир у билияру будзе отримани у Новим Садзе концом фебруара, лєбо початком марца. Розпорядок терминох отримованя турнирох направени так же би по єден бул каждого мешаца у року. До календара учишлєне и змаганє у вареню, хторе идуцого року будзе отримане у Коцуре у юлию. Же би тото змаганє у схопносци мало и спортску часц, заплановане же би ше на Бавискох першираз отримало и турнир у балотаню (ботяню).

Кед слово о медийней заступено сци активно сцох Спортских бавискох „Яша Баков”, члени Скупштини були нєзадовольни з нєпровадзеньом и нєзаступеносцу у наших емисийох на телевизиї. Гоч ше поволанки и обвисценя о турнирох на Бавискох поряднє посила на адресу Рускей редакциї РТВ, и далєй су нє присутни же би зазначели спортски змаганя и посцигнути резултати нашей найвекшей спортскей манифестациї.

На схадзки було и предкладанє же би ше до турнирского календару Бавискох учишлєло и участвованє КУД „Жатва” зоз Коцура. Члени Скупштини мали позитивне думанє о тим предкладу, медзитим, визначене же би ше представителє КУД „Жатва” и ФК „Искра”, хтори потераз були ношителє активносцох кед слово о Бавискох, медзи собу порадзели. Спрам прилапених Статутарних одлукох, хтори прилапени на Скупштини Бавискох пред двома роками, кажде место може мац єдну екипу. Позарядово домашнї змаганьох може мац два екипи. Така Статутарна одряднїца теди вигласана же би ше у орґанизациї и отримованю Бавискох направело шора, праве пре Коцур хтори на Бавискох мал вецей ношительох спортских активносцох (пензионере, огньогасци КПД „Док”, школа...). У тим року, соорґанизатор Бавискох у Коцуре будзе ФК „Искра”, а за идуцу схадзку Скупштини бавискох би ше требало догвариц, прецизно одредзиц правила и розуми ше, КУД „Жатва” би требала випочитовац процедуру хтора одредзена зоз Статутом СБ „Яша Баков”.■

ВЕРБАСКИ ЦЕНТЕР ЗА ФИЗИЧНУ КУЛТУРУ „ДРАҐО ЙОВОВИЧ”

ПОДПИСАНИ КОНТРАКТ ЗА НОВИ РЕКВИЗИТИ Покраїнски секретар за спорт и младеж, Владимир Батез и предсидатель општини Вербас Милан Ґлушац подписали контракт о финансованю набавки спортских реквизитох за Центер за физичну културу „Драґо Йовович”. Тота донация вредзи 425 тисячи динари, а средства додзелєни на конкурсу за финансованє окремних програмох – проєктох вибудови, отримованя и опреманя спортских обєктох у АП Войводини. Як визначел предсидатель општини Вербас Милан Ґлушац, обєкт Центра за физичну културу за општину 28. ДЕЦЕМБЕР 2018.

од найвекшей значносци и хасную кажду нагоду зоз своїма средствами, або средствами з покраїнских и републичних орґанох, унапредзиц його функционалносц, випатрунок, змисти и услуги хтори тота установа обезпечує. Вон здогаднул и же вєшенї поробени вецей значни роботи коло обєкту, а Покраїнскей влади и ресорному секретерияту подзековал на континуованей потримовки у проєктох и вимогох з вербаскей локалней самоуправи. А. М.

РУСКЕ СЛОВО 37

СПОРТ ТРЕЦИ ПОЛЧАС: МИХАЙЛО КИШ, ДАКЕДИШНЇ ФОДБАЛЕР И РУКОМЕТАШ

У МЛАДОСЦИ СПОРТИСТА, ТЕРАЗ НАЙСТАРШИ НАВИЯЧ „ИСКРИ” Пише: Златко КОЛЄСАР

ПРЕД ТИМ БУЛА „КАТЮША” Михайло Киш памета и як „Искра” достала мено, понеже ше скорей волала „Катюша”. – Бул сом присутни кед мено пременєне зоз „Катюши” до Искри. Теди зме, як перши у Войводини у вельким рукомету, пошли до Горватскей, до Опатиї, а требало нас дакус вирекламовац и направиц плакат. Якошик ше теди Тито и Сталїн „повадзели”, та кед зме поведли же ше воламе „Катюша”, им нє було анї на концу розума рекламовац русийску „Катюшу” и тот їх главни на плакати написал место „Катюша” Искра. Та вец и на схадзки у Коцуре одлучене же фодбалски клуб и клуб у вельким рукомету ше одтераз буду волац „Искра”.

38 РУСКЕ СЛОВО

У Коцуре нє остало вельо людзох котри паметаю яки бул спортски живот у валалє по законченю Другей шветовей войни, а окреме як направени нєшкайши „Искров” стадион. Теди терен за фодбал бул вельо чежши, опрема нє була присподобена як нєшка, алє у спорту уживали и тоти цо бавели, и гевти цо патрели. Михайло Киш ма 87 роки и поряднє провадзи спорт як шветови, так и домашнї, а часто ше здогаднє як випатрали його перши крочаї на швижим фодбалским терену, а котри нєшка „Искров” стадион

ихайло Киш зоз Коцура памета фодбал яки ше у Коцуре бавело пред вецей як осем децениями кед нє було правого терену, ровно покошеней трави, копачки и дреси. СТАДИОН НА ДАКЕДИШНЇМ РОЗСАДНЇКУ Ище кед ходзел до основней школи почало ше правиц нєшкайши фодбалски терен, а вон плєцо попри плєцу зоз старшима од себе помагал розкерчовац розсаднїк и ровнац терен. Нє була то анї кус лєгка робота, алє було вельо дзеки же би ше справело терен за змаганя. – Кед сом бул дзеци фодбал ше бавело на пажици, екипи ше формовало спонтано и нє було школованого тренера, або догварени тренинґи. Паметам же на месце дзе нєшкайши стадион бул розсаднїк и шпиталь. То було давно, а по войни, концом 1945. року кед ше розкерчело розсаднїк и почало ше орац и шулькац, та помали наставал фодбалски терен яки нєшка хасную фодбалере „Искри”. Паметам же там було таки вельки баґрени яки сом одтеди за свойо, ниа, скоро 90 роки вецей нє видзел. Зоз звалєних салашох зме

приношели цегли зоз котрих направена трибина, можебуц и векша як тота нєшка. Перше змаганє одбавене дас о рок як ше почало правиц терен, кед коцурски фодбалере бавели процив екипи зоз Польскей, котра ту була на пририхтованю. Резултат нє паметамм, алє паметамм же ше бавело по оранїни, бо трави ище нє було – здогадує ше Киш. Михал попри фодбалу бавел и вельки рукомет, спорт котри нєшка нєт у Коцуре, а дакеди бул барз популарни и нащивени. – Нємец Барон, котри теди бул предсидатель коцурскей младежи, з оглядом на тото ше вельки рукомет бавело на фодбалским терену, одлучел же би и ми котри зме бавели фодбал почали бавиц и рукомет. Теди зме правила анї нє знали, а перше змаганє зме одбавели у Суботици без анї єдного тренинґу. Там нам Барон под час турнира, док зме патрели на жени як бавя, толковал цо ше шме и цо ше нє шме робиц на терену, та так зме учели правила. Перше змаганє зме одбавели процив женскей екипи и страцели зме. По сле зме на тренинґох були вше лєпши и лєпши, на концу зме 28. ДЕЦЕМБЕР 2018.

sport@ruskeslovo.com

були и шампионє Войводини. Здогадуєм ше же зме у финалу победзели Качарево и пошли до Опатиї бавиц процив екипи котра була перша у Горватскей – гвари Михайло Киш. Фодбалска драга Михайла Киша тиж була барз интересантна. Бавиц почал на пажици, а потим як роснул почал вше частайше бавиц и за першу екипу. Фодбал бавел и у войску. ФОДБАЛ МЕ ДАЛЄКО ОДВЕДОЛ – Почал сом бавиц як „полутка”, бул сом швидки и знал сом добре контроловац лабду, та ме бачи Костан Фейса котри нас тренирал, найчастейше кладол на тоту позицию. У войску у Сараєве сом почал бранїц и то цалком случайно. Почало так же сом бул на якимшик препатрунку у шпиталю, та кед сом закончел було ище предполаднє, а понеже сом мал дошлєбодзенє за одсуство зоз касарнї на цали дзень, нє сцел сом ше врацац такой, алє сом пошол на воєни терен „22. децембер” дзе фодбалска екипа мала тренинґ. Там були даскельо репрезентативци тедишнєй Югославиї, як цо то Марко Валок зоз „Партизану” и Йосип Шикич зоз „Динама”, котри бавел и за Австрию, за екипу зоз Салцбурґу, а кед сом ше лєпше запатрел видзел сом и нашого Силву Виславского зоз Дюрдьова, котри бавел у другей лиґи за „Кристал” зоз Зренянину. Я ше припатрал и кед нараз а вони надумали бавиц на два ґоли, и хибел им єден бавяч, та ме волали же чи бим бранєл. Станул сом на ґол и понеже сом бавел и вельки рукомет знал сом добре

лапац лабду, та сом ше указал вельо лєпше од ґолмана котри теди бранєл за нїх. По законченю тренинґа майор Сарич ме поволал и опитал ше ми чи бим нє бранєл за нїх. Виславски му погуторел же у котрей сом єдинки и кед раз, нашол сом ше у фодбалскей екипи зоз котру сом обишол цалу Седму воєну обласц, од Мостара по Баня Луку. Дружел сом ше и зоз Валоком котри и нєшка єден зоз найлєпших центарфорох котри бавел у „Партизану”. Вон ми и препоручел же бим пошол на пробу до „Партизану”, медзитим оцец ми нє дал, бо дома було вельо роботи и требало робиц на полю – гвари Михайло Киш. ЛЄМ РАЗ БРАНЄЛ „ИСКРОВ” ҐОЛ Кед пришол зоз войска Михайло Киш за Искру бранєл лєм на єдним змаганю на котрим бул покалїчени, та одлучел заш лєм бавиц, а нє бранїц. Михайло Киш, котрому скоро 89 роки, ище вше ходзи на стадион одпатриц „Искрово” змаганє. – Жиєм прейґ драги стадиона, та ми нє далєко пойсц одпатриц „Искрово” змаганє. Любим кед Искра добра и кед победзує як тераз, гоч думам же и попри тим же тераз фодбал можебуц красши на око, бо ше швидше бави, дакеди ше вецей бавело зоз душу и зоз любови. Спорт любим одмалючка, та го провадзим и на телевизору – заключує найстарши „Искров” навияч, Михайло Киш зоз Коцура.■

ВЕЛЬКИ СПОРТСКИ МЕНА Познате же и наш атлетичар Яша Баков у єдним периодзе живота жил у Сараєве. Михайло Киш праве теди бул там у войску, та понеже и Силва Виславски котри зоз нїм бавел фодбал бул зоз Дюрдьова як и Баков, вон прейґ Силви упознал и Яшу Бакова и часто ше зоз нїм дружел, а Баков и тренинґи тримал вєдно з нїма.

Екипа у войску

28. ДЕЦЕМБЕР 2018.

РУСКЕ СЛОВО 39

ИНФОРМАТОР, ОГЛАШКИ, ИНТЕРМЕЦО

ГЛАСНЇК ПО РУСКИ РОК LXXIV ЧИСЛО 52 (3817) НОВИ САД, 28. ДЕЦЕМБЕР 2018.

ЦЕНА 30 ДИНАРИ

У ТИМ ЧИШЛЄ МУРОВИ КАЛЕНДАР ЗА 2019. РОК

ЩЕШЛЇВИ ВАМ ШВЕТА!

ШЛЇДУЮЦЕ „РУСКЕ СЛОВО” ВИДЗЕ 11. ЯНУАРА 2019. РОКУ

Фото: Вероника Вуячич

ОГЛЯД НУ ЦЕ НА ПРЕ ШЛОСЦ