RUSKE SLOVO 52 by Руске слово

ИНФОРМАТОР, ОГЛАШКИ, ИНТЕРМЕЦО

ГЛАСНЇК ПО РУСКИ

Ó ÐÊÖ îòðèìàíà „Ïàõóëüêà” Школяре хтори уча руски язик з елементами националней култури у новосадских основних школох, вовторок, 22. децембра, у Руским културним центру у Новим Садзе отримали Крачунско-новорочну програму Пахулька. Тогорочна Пахулька була цалком иншака як прешлих рокох. Новосадски учительки Оля Яковлєв и Ана-Мария Рац зоз дзецми отримали роботнї зоз жимску и новорочну тематику. Школяре на креативних роботньох вифарбйовали рукавички, шапочки, правели пахульки и Шнїжка, лїпкали, штригали. У тим шицким придружел ше ґу нїм и Дїдо Мраз, хтори каждому дзецку на одходзе даровал пакецик. Тогорочна програма була прилагодзена епидемиолоґийним миром котри запровадзени пре ширенє вурусу корона, та и дзеци приходзели у двох терминох и по догварки. Програму потримала Городска управа за културу – Нови Сад. В. В.

РОК LXXVI ЧИСЛО 52 (3921) НОВИ САД, 25. ДЕЦЕМБЕР 2020.

ЦЕНА 30 ДИНАРИ

У ТИМ ЧИШЛЄ МУРОВИ КАЛЕНДАР ЗА 2021. РОК

Фото: ш. М. Воротняк

Швето Святого Миколая, хторе ше у вецей наших местох слави по юлиянским календаре, означене всоботу, 19. децембра. Пре епидемиолоґийну ситуацию, того року даґдзе ше Миколая дочекало зоз пригодну програмку и дарунками, а даґдзе лєм зоз молитву, док узвичаєне дзелєнє пакецикох одложене по вигоднєйши здравствени условия. У грекокатолїцкей парохиї святого Йосафата у Кули 19. децембра, Службу Божу на швето Миколая служел парох кулски

о. Дамян Кича ЧСВВ. Такой по Служби пришол св. Миколай, а привитал го школяр зоз винчованку. Потим Миколай подзелєл дзецом дарунки котри финансовали родичи (36), алє и кулска парохия и достали их виронаучни дзеци хтори провадзели Миколая облєчени як ангелки, а пририхтала их вироучителька ш. Михаила Воротняк. У Митровици и Беоґрадзе, церква ше притримовала правилох огранїченого числа особох и дзецох котри пришли до церкви и то зоз Мартинцох, Лачарку, Руми и Митровици,

а други дзеци пакецики од Миколая прияли лєм онлайн, ґу нїм ше приключели и дзеци зоз беоґрадскей парохиї Кирила и Методия и других местох котри припадаю парохиї у Митровици и Беоґраду. Прето и програма була часово огранїчена, та Миколаяйови шпивали и рецитовали лєм тройо дзеци, Молнарово и Петровичово, а после заєднїцкей слики дзеци ше розишли до своїх обисцох. Окрем порядних дарункох, парохиянє назберали и помоц за 20 пакецики котри подзелєни тром фамелийом котри маю по штверо дзеци и шейсц фамелийом дзе ше о дзецох стара лєм сама мац. Окрем старших, свой дарунок у каритасових шкатулкох даровали и дзеци котри пришли до церкви. Швето означене и у церкви Христа Цара у Новим Орахове внєдзелю, 20. децембра. Парох новоораховски о. Владислав

Рац служел Служу Божу. По законченю Служби Божей була пригодна програма котру пририхтали школяре котри виучую руски язик з елементами националней култури у ОШ „18. октобер” у Новим Орахове и ОШ „Чаки Лайош” у Бачкей Тополї. Святи Миколай того року дзецом подзелєл 24 пакецики. На швето св. Миколая, у дюрдьовскей грекокатолїцкей церкви Рождества Пресвятей Богородици всоботу, 19. децембра була Велька Служба Божа. А преславене є и у грекокатолїцкей церкви Святого архангела Михаїла у Ґосподїнцох зоз Вельку Службу Божу котру тиж служел о. Михаил Холошняй. У тих двох парохийох на Миколая того року нє дзелєни пакецики, алє ше члени Одборох и священїк о. Михаил Холошняй порадзели же кед годно, пакецики дзецом буду подаровали на лєтнього Миколая шлїдуюцого року. М. А. / o. В. В./ С. С.

Фото: Мария Афич

ПРЕСЛАВЕНЕ ШВЕТО МИКОЛАЯ

ЩЕШЛЇВИ ШВЕТА!

ВИНЧОВАНКА

ЗМИСТ

■ Тижньовнїк 5. Инициятива Националного совиту Руснацох за Виртуални музей

■ Нашо места 8. Роботи у будинку дюрдьовского КУД „Тарас Шевченко”

■ Економия Рутенп

реС

10–13. Продукция и предаванє риби у наших валалох

■ Духовни живот 14. Преславени Крачун по григориянским календаре

Щешлїви крачунски швета и Нови 2021. рок, вельо здравя и особного щесца жичи Вам Новинско-видавательна установа „Руске слово”

■ Култура и просвита 16–17. Закончена виртуална „Костельникова єшень”

■ Литературне слово 19–22. Нова творчосц, розгварки и прикази

■ Людзе, роки, живот 26–27. Стретнуце: Мелана Бодянцова зоз Руского Керестура

■ Информатор

28–36. Мали оглашки и In memoriam

■ Спорт 37. Успишни рок за керестурски АК „Русин”

■ Интермецо 38–39. Горуци тепши Насловни бок꞉ Крачунски мотив Авторка фотоґрафиї꞉ Мария Афич

Шлїдуюце число „Руского слова” видзе 5. януара

* ”РУСКЕ СЛОВО” – гласнїк по руски * Виходзи каждого пиятку * Снователь Национални совит рускей националней меншини * Видава НВУ ”Руске слово”, Нови Сад * Перше число вишло 15. юния 1945. року у Руским Керестуре * Адреса: НВУ ”Руске слово”, Футожска 2/III, 21000 Нови Сад * Редакция: одвичательни редакторe/ки – Олена Планчак-Сакач, Ясмина Дюранїн, Микола М. Цап, Микола Шанта * редакторе/ки рубрикох – Мирон ГорнякКухар, Александар Паланчанин, Мартица Тамаш, Славица Фейса, Вероника Вуячич * новинаре/ки – Мария Афич, Влада Дїтко, Лидия Кухар, Андреа Медєши, Оля Русковски, Сандра Саламун * лекторка – Блажена Хома-Цветкович * ґрафична редакторка – Люпка Цвеїч * ґрафични дизайнерки – Мария Гудак, Таня Салонтаї * Телефон: 021/6613-697 * Предплата за цали рок: у жеми 1 500 динари, а у иножемстве 100 евра * Жиро-рахунок Banca Intesa a.d. Beograd 160-923244-82 * Девизни рахунок 160-0050870024999-53 * Рукописи ше нє враца * Друкує Друкарня ”Maxima graf” Петроварадин * E-mail: redakcija@ruskeslovo.com * Web site: www.ruskeslovo.com * YU ISSN 0350-4603 * COBISS SR-ID 15915778 * Друковани тираж 2 000 *

Директор др БОРИС ВАРҐА *** Главни одвичательни редактор ИВАН САБАДОШ

2 РУСКЕ СЛОВО

25. ДЕЦЕМБЕР 2020.

ВИНЧОВАНКА

Щешлїви крачунски и новорочни швета шицким Руснацом и шицким добрим людзом з хторима жиєме. Жичиме вам вельо здравя, успиху и щесца у Новим 2021. року.

Национални совит Руснацох

25. ДЕЦЕМБЕР 2020.

РУСКЕ СЛОВО 3

ОЧУВАНЄ ВЛАСНОГО ИДЕНТИТЕТА РУСНАЦОХ Пише: Дюра ПАПУҐА, предсидатель Рускей матки

Руска матка, нєшка урядово реґистроване здружене гражданох

цилї. Потерашнї резултати активносци членох Рускей матки, зоз основнима задатками за витворйованє шлїдуюцих цильох: орґанизованих у месних одборох у Руским Керестуре, Кули, пестованє, розвиванє и популаризация руского (руснацкого/русин- Коцуре, Вербаше, городским одборе у Новим Садзе и реґиоского) язика, писма, култури, науки, литератури, образованя, налним одборе за Срим у Шиду, потвердзую потребу єй уметносци и традицийох, бувша дружтвена орґанизация бачван- постояня и роботи и у наступним периодзе. ско-сримских Руснацох, нєвладова, нєстранкова, нєполитична Руска матка у марцу 2005. року пририхтала и видала перше орґанизация, 28. децембра того року наполнї трицец роки число глашнїка Рускей матки „Руснак” на 16 бокох друкарского стаємней роботи и 75 роки од єй першого снованя. формату А-4, зоз насловнима боками у фарбох. По конєц того Руска матка oснована у чаше кед ше за свой идентитет Руснаци року, видати вєдно 32 числа глашнїка Рускей матки „Руснак” и 10 додатки глашнїка друкарского мушели ознова почац бориц на найозбильнєйши способ. Кед нас за витво- Основни цилї и задатки Рускей матки були формату А-5. Попри „Руснака” и його рйованє националних правох за очуванє и остали очуванє идентитета Руснацох и додаткох, Руска матка обявела и и розвой власного идентитета почали и витворйованє правох и интересох у обласци даскельо кнїжки уметнїкей литератури. пробовали гамовац зоз шицких бокох. пестованя и розвою власного руского язика, Од 2016. року Руска матка каждорочКед нас загрожовали и починали нас у образованю, науки, култури, у информованю, но орґанизує Стретнуце поетох, литепреглашовац за своїх припаднїкох и за у литератури и уметносцох. У прешлих ратурних и музичних творительох їх субетноси. Нажаль, тоти и таки Рускей матки. Потераз отримани 5 таки трицец рокох, у зложених, дзекеди и активносци предводзели, и теди и нєприємних часових периодох, Руска матка Стретнуца, а каждого року видати и нєшка, чудни двойни людзе, „двойняки”, каталоґ презентованих литературних витворйовала свойо основни цилї. пре свойо власни интереси, лєбо пре роботох на тих стретнуцох у форми Потерашнї резултати, потвердзую потребу дачийо директиви. єй постояня и роботи и у наступним периодзе додат ку гла шнї ка Ру скей мат ки „Руснак”. Треба надпомнуц и факт же Руска матка першираз основана 1945. року, понеже ше уж теди похопело У маю 2017. року Руска матка достала Припознанє Културноже найвекша и основна духовна вредносц нашого руского народу просвитного центру „Сербска коруна” з Краґуєвцу за окремни то заш лєм, наш язик, нєпоштредни и подполни вираз народного резултати витворени у обласци гражданских услугох, на спомин духа, наш розконарени, благородни, моцни народни язик. Наша и очуванє култури, духа, найлєпших майсторских витвореньох, руска национална заєднїца ище 1919. року ришела же свой обичайох, язика, думкох, красоти, племенїтосци и єдинства у бешедни народни язик подзвигнє на уровень литературного язика, добрих дїлох. Припознанє „Сербскей коруни” Рускей матки цо и вигласане на Пeршим руским народним сходу 1919. року додзелєне за почитованє предкох и потомком на знанє. зоз Рeзолуцию о руским язику. Народни язик бачванско-срим- Од 2019. року Руска матка орґанизує Подобову колонию у ских Руснацох кодификовал др Гавриїл Костельник 1923. року. безпоштредней орґанизациї Месного одбору Рускей матки у Инициятива за снованє Рускей матки обновена початком 1990. Руским Керестуре. Тогорочна, II Подобова колония у Руским року. Инициятивни одбор за снованє Рускей матки, оформени у Керестуре отримана под меном покойней подобовей уметнїци и Руским Керестуре 25. априла 1990. року, а у нїм були: Дюра Па- педаґоґинї Еуфемиї Гарди. И зоз подобових колонийох отримапуґа (предсидатель), Михайло Варґа, Яков Фейса, Дюра Папгар- них у безпоштредней орґанизациї Месного одбору Рускей матки гаї и Владимир Сабо Дайко. у Руским Керестуре, Руска матка видала каталоґи, у форми Сновательна скупштина Рускей матки отримана 28. децембра додатку глашнїка Рускей матки „Руснак”, у хторих обявени 1990. року у велькей сали Дома култури у Руским Кересту- шицки малюнки намальовани на тих подобових колонийох. ре. Була преполна сала присутних. Було и гамовачох, контрашох, Того року Руска матка иницировала оспособйованє просторийох процивнїкох. Мото Сновательней Скупштини Рускей матки бул: за Ґалерию подобових роботох у Руским Керестуре, дзе би малюнки зоз подобових колонийох у Руским Керестуре требали Дом там дзе розум. За першого предсидателя Рускей матки на Сновательней буц стаємно виложени и дзе би ше могло пририхтовац вистави скупштини вибрани Любомир Медєши, теди директор НВУ малюнкох числених авторох подобових роботох зоз Руского Керестура и зоз других местох у нашей жеми у хторих жию „Руске слово” у Новим Садзе. На Сновательней скупштини Руснаци, як и зоз других державох. прилапени Статут Рускей матки и вибрани єй Управни одбор, Р уска матка од 2005. року ма барз добре сотруднїцтво зоз а предкладанє Програмских задаткох и цильох Рускей матки Бунєвацку матицу зоз Суботици, Словацку матицу зоз Бачкого унапрямени на розправу на Тематскей скупштини Рускей матки, Петровцу и Матицу сербску зоз Нового Саду. дзе су и принєшени. Предсидателє Рускей матки од єй снованя 28. децембра 1990. року по нєшка були: Любомир Медєши, Руска матка була снователь и учашнїк на шицких потерашнїх Михайло Варґа, Наталия Дудаш, Михайло Катона, др Юлиян петнац Шветових конґресох Русинох/Руснацох/Лемкох, зоз хторих III Шветови конґрес РРЛ 1995. року и X Шветови конґрес Рамач и Дюра Папуґа. РРЛ 2009. року отримани у Руским Керестуре, у безпоштредней Основни цилї и задатки Рускей матки були и остали очуванє орґанизациї Рускей матки. идентитета Руснацох и витворйованє правох и интересох у обласци пестованя и розвою власного руского язика, у образованю, И у наступним периодзе наш основни задаток будзе очуванє науки, култури, у информованю, у литератури и уметносцох. власного руского идентитета.■ У прешлих трицец рокох, у зложених, дзекеди и нєприємних Становиска висловени у тим тексту виключно авторово и нє часових периодох, Руска матка витворйовала свойо основни вше одражую ушорйовацку политику новинох „Руске слово”

4 РУСКЕ СЛОВО

25. ДЕЦЕМБЕР 2020.

tiznjovnjik@ruskeslovo.com

СХАДЗКА У ЗАВОДЗЕ ЗА КУЛТУРУ ВОЙВОДЯНСКИХ РУСНАЦОХ

ВИРТУАЛНИ МУЗЕЙ ЯК СПОСОБ ЧУВАНЯ НАЦИОНАЛНОГО СКАРБУ

У просторийох Заводу за културу войводянских Руснацох, пондзелок, 21. децембра, отримана перша роботна схадзка зоз тему – формованє виртуaлного музею. На сходзе участвовали предсидатель Националного совиту Руснацох Борислав Сакач, предсидателька Националного совиту Бунєвцох Сузана Куюнджич Остоїч, директорка Заводу за културу войводянских Руснацох Анамария Ранкович и о.д. директорка Основней школи и Ґимназиї „Петро Кузмяк” у Руским Керестуре Наталия Будински. Предсидатель руского Совиту Борислав Сакач, хтори и орґанизовал тоту схадзку, потолковал же основна идея же пре евидентни материялни обставини нє можеме направиц прави Музей, а маме потребу охранїц нашу традицию и музейни вредносци хтори з часом препадню кед ше дахто нє будзе о нїх старац. Єдна од можлївосцох у 21. вику то диґитализация, односно направиц диґитални музей, дзе артефакти зоз хторима розполагаме останю зазначени на одредзеним уровню, од початнїцкого школярского по фахови. На основи тей бази, далєй ше годно намагац гевто цо найквалитетнєйше и цо поробене на фахови способ орґанизовац до презентациї, хтора би представяла цалосц, односно – виртуални музей. – У тей хвильки анґажовани лєм два национални совити прето же зме досц подобни, затераз ше третираме як дахто

хто нє ма матичну державу, та нє маме окремни жридла за финансованє, прето чераме искуства зоз рижних обласцох же бизме були цо ефикаснєйши – потолковал Сакач. Тему представела директорка Наталия Будински, понеже є активна у виртуалней заєднїци Майкрософт наставнїкох и зоз школярами уж участвовала у рижних подобних активносцох. Вона и предложела идеї за початок, односно же би ше то могло поробиц през образовну систему дзе би школяре були анґажовани през орґанизованє рижних роботньох зоз менторством фаховцох. Директорка Заводу Анамария Ранкович визначела же цо дотераз у ЗК войводянских Руснацох поробене же би ше зачувало и каталоґизовало артефакти значни за нашу заєднїцу. Завод уж орґанизовал едукацию за каталоґизованє артефактох за музей и єдна ґрупа людзох почала на тим робиц, алє з тоту роботу ше з часом стануло. Предсидателька бунєвцкого Совиту Сузана Куюнджич Остоїч ше после краткого викладаня о стану у бунєвацкей заєднїци зложела же би и вони могли таки идеї реализовац, алє медзи иншим, гварела и же єст ище досц того о чим би требало роздумовац, як цо то и самоотриманосц, окреме же анї вони, а анї руска заєднїца, нє маю адекватни простор дзе би таки предмети чували. В. Вуячич 25. ДЕЦЕМБЕР 2020.

STANOVISKA Пише: Mирон ДЖУНЯ, публициста

ЧУВСТВО ЗА ПРОТОКОЛ

Констатуєм же тогорочна „Костельникова єшень” релативно удатно покончела бай-пас вимесцованя до виртуалного простору/на дружтвени мрежи – поготов у поровнаню з другима (нашима) манифестациями одкеди запровадзени карантински режим. И попри тим же слово о збуваню з дияґнозу благей анемиї, цо би ше дало замерковац за ище даєдни ивенти, озда пре всеобщу кризу култури и читаня. Правда же пре чечуци обставини нє бул привитани нїхто од го сцох, алє зато змист покомпензовал то, як и оправдал, потребу и лоґичносц отримованя и нужносц континуитету; очивисна кампаня продукциї виданьох за наймладших, означени ювилеї младежскей „Дньовки” як одличне (литературне и феноменолоґийне) дополнєнє за студию феномена „Гумно”, як и инвентивни поцаг ре прин ту (фототип ске ви да нє) ори ґ и на ла пер шо го Календара по руски, на сторочнїцу його виход зеня, у актуалним календаре за 2021. рок. Далєй, ту актуалносци з творчо сци академика Тамаша, историйни прилоги о Руснацох Мирона Жироша, як и нови збирки писньох Славкох – Виная Винка, и Романа Ронду. Музичну часц ефектно пополнєл Мирко Преґун на клавиру. Вельке ошвиженє аж, повед бим. Идейни орґанизатор (и водитель) „Ко стельниковей єшенї” од самих початкох, Микола Шанта и з тей нагоди схопно окончел презентацию нових насловох, прилагодзуюци медийом задлуженим шведочиц подїї, камерни контекст у присподобених условийох. Попровадзеносц збуваня, по моєй субєктивней прецени, цалком задоволююца, понеже при Руснацох кед же и дискутабилне читанє (на мацеринскей бешеди), по стої якаш протоколарна прихильносц буц „у цеку”, так же випадло же праве таки медийни рамик може збуваню обезпечиц нову еволутивну етапу и смисел. Кед бим взагально подцаг културну смугу за рок за нами, абсолутни фаворит ми ретроспективна вистава Марини Абра мо вич „По ра яч” (Чи стач) у МСУ у Бе о ґ рад зе з початку рока, кед о представи слово то октоберска премиєра „Сребреница – кед ми позабивани поставаме” у ЦзКД у Беоґрадзе, авторске дїло Златка Паковича (онлайн одпатрене), а цо ше литератури дотика, ту ми препатрунок нє комплетовани, гоч ми симпатиї цагаю на бок Приєдорского автора Дарка Цвиєтича, з його чечуцим опусом з яким ше зявює у периодики. Од видавательства по руски, подїя рока ми нови Павловичово драми (промоция прешлoго мешаца). Найвекши премах (обєктивно) карантинизована вистава майстра фотоґрафиї Петра Дешича у керестурскей Школи – наздавам ше же слики нє законча у архиви, алє ше найдзе способ их виставиц ширшей публики. Од руского швета ище векше цикавенє ми виволала перша режия Штайнфелдовей у Америки, як и нєдавно видати животопис Ирини Колєсар, зложел Владо Балащак. Препоручуєм ше презнац за першонаградзену, урядову плакату за ЛҐБТ фестивал „Мерлинка” Керестурца Ярослава Планчака. Становиска висловени у тим тексту виключно авторово и нє вше одражую ушорйовацку политику новинох „Руске слово”

РУСКЕ СЛОВО 5

НАШО МЕСТА УРУЧЕНИ НАГРА ДИ И ПРИПОЗНАНЯ ОПШТИНИ КУЛА

НАЙЗАСЛУЖНЄЙШИ У БОРБИ З ЕПИДЕМИЮ Фото: Општина Кула

На пригодней шветочно сци, 18. децембра, предсидатель Општини Кула Дамян Милянич уручел припознаня и награди привредним дружтвом, явним установом и здруженьом як знак явного и окремного дружтвеного припознаня за доказани заслуги под час епидемиї корона вирусу и успишне функционованє Општини под час позарядового стану. Шветочносц пририхтана прето же того року пре нєвигодну епидемийну ситуацию нє отримана шветочна схадзка Скупштини Општини Кула з нагоди 16. новембра, Дня Оп-

штини, кеди ше звичайно додзелює припознаня и награди. Того року рочни награди у форми повельох достали: АД „Червинкаˮ Фабрика цукру Червинка, ДОО „Яфаˮ Фабрика бисквитох Червинка, Доо „Сиґмаˮ Кула, Родич МБ „Еurotrade” доо Кула, Дом здравя Кула, МУП Републики Сербиї – ПУ Сомбор – Полицийна станїца Кула, полицай Александар Дьордєвич за вельке доприношенє и нєсебичне помаганє гражданом под час епидемиї и позарядового стану, и Здруженю за помоц МНРО „Белава птицаˮ Кула. М. А.

ОПШТИНА ЖАБЕЛЬ

ДЇДО МРАЗ НАЩИВЕЛ НАЙМЛАДШИХ

Фото: М. Сабадош

Општина Жабель и того року обезпечела безплатни новорочни пакецики наймладшим у шицких штирох општинских предшколских установох, алє и хасновательом и членом Здруженя родичох и виховательох дзецох и младежи зоз завадзанями у розвою „Алтруист” Жабель. Вукупно подзелєни дзевецсто пакецики. У ПУ „Дзецинство” оддзелєнє „Дюрдєвак” у Дюрдьове, 18. децембра, Дїдо Мраз шицким дзецом подзелєл 141 пакецик у дворе ПУ.

– Прикрашели зме шицки просториї у нашей ПУ так же шицко у духу шветох. Дзецом пакецики подаровал єден од родичох котри жадал помогнуц же бизме обрадовали дзеци – гварела Бранислава Макитан Данґубич, главна воспитачка у ПУ „Дюрдєвак” у Дюрдьове. Же би на дворе бул ядловец, остарали ше родичи дзецох зоз предшколскей ґрупи. Родичи го купели, а дзеци прикрашели. Ядловец познєйше будзе поС. С. садзени у дворе ПУ.

У ЗАХОДНОБАЧКИМ ОКРУГУ

СИТУАЦИЯ И ДАЛЄЙ НЄВИГОДНА Епидемиолоґийна ситуация у заходно-бачким округу и далєй нєвигодна, як оценюю у Заводу за явне здравє Зомбор, и наводза же по остатнїх податкох з вирусом корона инфицировани 2 415 особи. Звекшане число хорих у дзепоєдних општинох, та у Зомборе 737, у Апатину 390, док у кулскей звекшанє на 814, а у оджацкей на 474. Треба наглашиц же у тих статистикох нє прецизоване за хтори период ше рахує число позитиних особох, т. є. вироятнє за длугши период, пенеже нпр. по нєурядових податкох о те стованих особох у кулскей ковид амбуланти, у прешлим тижню зменшане число позитивних у одношеню на прешли тидзень, понеже було 94, а зоз Кере стура 3 новоинфицировани особи. М. А.

6 РУСКЕ СЛОВО

ДОМ ЗДРАВЯ ЖАБЕЛЬ

ЄСТ ВЕЛЬО ГОСПИТАЛИЗОВАНИХ У тижню за нами у општини Жабель опадло число новоинфицированих, алє их ище вше єст вельо и єст думаня здравствених роботнїкох же кед би ше шицки тестирали котри маю симптоми, число инфицированих би було штири раз, та и пейц раз векше. У прешлим тижню просеково на дзень було по двацец новоинфицировани тестирани особи. – Маме вельо госпитализованих пациєнтох, вони найчежши случаї и можем повесц же таки случаї маме кажди дзень. Нєт правила кед слово о рокох и чежких случайох – гварел директор Дома здравя Жабель Никола Якшич. Вон тиж гварел же ше госпитализує тих хтори маю запалєнє плюцох на обидвох бокох и потребна им оксиґенска терапия, а даєдним и вецей од того. Препоручує ше же бизме шицки були совисни, ношели маску, тримали одстоянє и нє дружели ше у векших ґрупох, а найлєпше лєм у кругу найузшей фамелиї. Ковид амбуланта Дома здравя Жабель роби кажди роботни дзень од седем рано до дзеветнац годзин вечар, медзитим, медицински роботнїки часто оставаю робиц длужей, та и до пол ноци, зависно од потреби. Всоботу робя од седем рано по тринац годзин пополадню. Число телефона ковид амбуланти на котре мож достац совит 64/805-72-36. Тота амбуланта будзе робиц у истим роботним чаше и за Нови рок, на Вилїю и Крачун. С. С. 25. ДЕЦЕМБЕР 2020.

mesta@ruskeslovo.com

У БЕОҐРАДЗЕ

НАТАША ҐАЙДОШ ГОСЦОВАЛА НА ТВ ГЕПИ

У Раншей програми „Вчас рано” у студию ТВ Гепи у Беоґрадзе прешлого пиятку, 18. децембра, госцовали Александра Чубра спред Гуманитарней фондациї „Будз гумани – Александар Шапич” и Наташа Ґайдош зоз Коцура, котра хаснователь спомнутей Фондациї. По словох представнїци Гуманитарней фондациї Александри Чубра, од 2014. року одкеди постої тота фондация, помоц ше зберала за 900 хасновательох. Тераз активни 530 хаснователє, од того 350 дзеци. – Же би дахто постал хаснователь тей Гуманитарней фондациї, треба пополнїц вимогу, придац шицку потребну документацию дзе ясно видно о котрей дияґнози слово, окончи ше преверйованє чи сполнєти шицки условия, подписує ше контракти и порушує акцию. Думам же ше людзом врацело довириє до гуманитарней роботи, а то найважнєйше. Способ роботи нашей Гуманитарней фондациї єдинствени по тим же на єдноставни способ оможлївюєме хасновательом же би дошли до потребних средствох, а донаторе и шицки котри даваю помоц у каждей хвильки можу видзиц як чече акция и кельо пенєжу назберане на интернет боку фондациї – визначела Александра. Наташа Ґайдош однєдавна хаснователь Гуманитарней фондациї, кед и достала свойо число. З нагоди госцованя у емисиї бешедовала о транспортним нєщесцу у котрим була чежко покалїчена кед остала без ноги. По єй словох, протеза хтору тераз ма, онєможлївює єй нормални живот, огранїчує ю у ходзеню и каждодньових активносцох.

– Тераз ше збера средства за протезу котра ми потребна зоз микропроцесорним колєном, котра би ми олєгчала каждодньови живот. Цали час моя фамелия, приятелє и людзе коло мнє ме потримую и помагаю ми, и шицким сом барз подзековна. А дзецом и тим котри ше боря з даяку хороту лєбо покалїченьом як и я, бим поручела лєм най патра напредок и най нє одуставаю – гварела Наташа. Людзе котри жадаю помогнуц Наташи можу послац число 911 у СМС порученю на 3030 (цена порученя 200 динари), а можу и уплациц средства на динарски рахунок 160-6000000795186-12, лєбо девизни EUR 160600000079553920 О. Р.

ОПШТИНА ВЕРБАС

АПЕЛ НА ОДВИЧАТЕЛЬНОСЦ У општини Вербас вецей як мешац на моци позарядова ситуация пре вельке число инфицированих зоз Ковидом19. По податкох Институту за явне здравє Войводини, на териториї вербаскей општини було 1 100 активни случаї хорих од того вирусу. По словох директора Общого шпиталю Вербас др Милана Попова, здравствени капацитети за змесценє хорих тераз максимално пополнєти. У ковид-шпиталю змесцени 74 пациєнти, а у червеней зони Общого шпиталю змесцени ище 43 пациєнти. – Ми шицки тоти числа повторюєме остатнї 50 днї, кельо тирва тота остатня габа, и тоти числа очиглядно нє знача, прето же кед би значели, людзе би ше иншак справовали. Шицки заняти робя на гранїцох моци. Остатнї тидзень, можем повесц, каждодньово одпущиме од 12 до 15 пациєнтох, дакеди и менєй, а приблїжно тельо и примеме до шпиталю. За остатнї 50 днї препатрени 6 500 людзе у пулмолоґийней амбуланти, зробени 5 500 знїмки, нє рахуюци препатрунки у ковид-амбуланти у Доме здравя. Шицки з окруженя котрих нє можеме прияц, одходза до околних шпитальох. Постараме ше за шицких пациєнтох, лєм людзох нїяк нє мож доволац ґу розуму – визначел др Попов. 25. ДЕЦЕМБЕР 2020.

У вербаским шпиталю було инфицированих пациєнтох од 18 по 93 роки старосци а, як гварел др Попов, найвекши ризик за тих од 50 роки и старших. Шицки пациєнти котри госпитализовани у Вербаше у чежким и барз чежким стану. Як додал директор Общого шпиталю, барз є нєзадовольни зоз справованьом гражданох ґу епидемиолоґийней ситуациї. Цала ситуация алармантна и забриґуюца, а здравствени роботнїки и здравствена система под вельким прициском. – Лєм тот хто бул у шпиталю и лєжал у нїм зна як здравственим роботнїком котри ту робя. Нам єдна пиятина людзох хиби з роботи, а робиме на пейц пунктох. Ми нє одступиме зоз фронту, лєм питанє же до хторого моменту нашо заняти витримаю робиц под таким обтерхованьом. Нє сцекаме од роботи, кажде з нїх роби зоз 300 одсто моци, лєм сущносц у тим же би гражданє похопели же нє треба форсирац здравствену систему. Мушиме прилапиц же ше мушиме иншак справовац голєм єден час, покля нє почнє вакцинованє и покля вакцина нє да резултати – визначел др Милан Попов. О. Р.

РУСКЕ СЛОВО

НАШО МЕСТА КУЛТУРНО-УМЕТНЇЦКЕ ДРУЖТВО „ТАРАС ШЕВЧЕНКО” ДЮРДЬОВ

ЗЛЄПШУЄ ШЕ ИНФРАСТРУКТУРУ Члени и симпатизере Културно-уметнїцкого дружтва „Тарас Шевченко” у Дюрдьове активни през цали рок. З финансийну потримовку Општини Жабель и Националного совиту Руснацох почала обнова просторийох и злєпшанє инфраструктури

пштина Жабель у фебруару того року розписала конкурс за финансованє и/або софинансованє проєктох/програмох котри ше реализую у култури и уметносци у тим року, медзитим, пре ситуацию з вирусом Ковид-19, Општина одлучела пренаменїц средства. Прето початком октобра обновени конкурс, за укладаня до народного облєчива, обуї, инструментох, авдио и видео опреми, як и за будовательни роботи. Чольнїки КУД „Тарас Шевченко” ознова послали свойо проєкти, хтори потримани. Тота пренамена средствох допринєсла же би ше здруженя и дружтва котри пестую културу и уметносц на териториї Општини Жабель уложели до гевтого до чого децениями нє укладани векши средства, понеже за нїх требало векшу инвестицию. НАЙВЕЦЕЙ ШЕ УКЛАДАЛО ДО ПОРЯДНЕЙ ДЇЯЛНОСЦИ Потераз ше, углавним, укладало до порядней дїялносци, а вельо менєй до инфраструктури и инвентару котри тиж барз значни за їх функционованє. Так у прешлим тижню у дюрдьовским Дружтве орґанизована велька роботна акция, а планує ше же би ше у тим року, алє и початком шлїдуюцого, отримало ище даскельо таки роботни акциї у котрих ше предлужи укладац до инфраструктури, односно будинку, лєпшей изолациї та будзе и лєпше зогриванє, алє ше зашпорує и пенєжи за зогриванє.

РОБОТИ ЗА ЦО ЛЄПШУ ИЗОЛАЦИЮ Средства котри од Националного совиту Руснацох за роботу Подручней канцелариї, штиристо тисячи динари, буду унапрямени за инфраструктурни роботи, односно за лєпшу изолацию обєкта дюрдьовского Дружтва. – Знєєме стару и положиме нову ламперию на повали у сали Дружтва. У тей часци положиме нову изолацию, грубу склєняну волну и по шоре шицко як треба. Ґу тому купиме и материял за правенє капури опрез Дружтва. За пенєжи ше мушиме сами остарац. Тоту роботу плануєме почац док оцеплєє – гварел предсидатель Културно-уметнїцкого дружтва „Тарас Шевченко” Мирослав Такач.

8 РУСКЕ СЛОВО

Пияток, 18. децембра, отримана роботна акция у котрей майстрове дзешец стари древени облаки розличних велькосцох заменєли зоз новима пвц облаками. Заменєни и єдни вельки бочни, вонкашнї дзвери. Тоти дзвери и облаки покладзени пред двацец роками, кед ше ушорйовало и добудовйовало обєкт того дюрдьовского Дружтва. БУДЗЕ ЦЕПЛЄЙШЕ – През стари облаки и дзвери предувало, так же тераз сиґурно будзе цеплєйше. Тота пренамена средствох нам обезпечела ушориц нашо Дружтво. Порядни средства нам браз значни, значне нам же ше потримує нашо орґанизациї, алє и путованя до иножемства за котри наисце треба вельо пенєжи – гварел предсидатель Културноуметнїцкого дружтва „Тарас Шевченко” Мирослав Такач. Тота инвестиция єдна з векших укладаньох до инфраструктури одкеди Дружтво у тих просторийох, однодно остатнї двацец роки. Облаки и дзвери заменєи дзекуюци финансийней потримовки Општини Жабель. Дюрдьовске Дружтво и у тим року по конкурсу достало 350 тисячи динари. Векшина уложена до заменьованя облакох и дзверох, алє купени и нови монитор, змоцньовач за музику, осемнац пари скоряни плєцени бочкори за танцошох, а по законченю роботох у нукашнїх просторийох обилї ше цалу нукашньосц обєкта. – До општини зме послали проєкти за средства за орґанизацию Фестивала жридлового шпиваня „Най ше нє забудзе” и за путованє до иножемства котре, як и Фестивал, мало буц влєце. Понеже ше таке нє могло витвориц, средства дзекуюци Општини унапрямени на друге, та адаптуєме наш обєкт. Дзекуюци тому будземе мац лєпшу енерґетску ефикасносц. Ґу тому, обєкт естетски випатра красше, понеже пвц столария нова и красша як стара – гварел заменїк предсидателя КУД „Тарас Шевченко” Микола Кухар. Попри тим, по одлуки Управного одбору Дружтва, у тим, або на початку шлїдуюцого року буду заменєни ище єдни вонкашнї дзвери до кухнї на їх обєкту, цо буду сами финансовац, понеже им за тото нє останє зоз средствох котри достали.■ С. Саламун 25. ДЕЦЕМБЕР 2020.

mesta@ruskeslovo.com

СХАДЗКА СКУПШТИНИ ОПШТИНИ ШИД

ВИГЛАСАНИ БУДЖЕТ ЗА 2021. РОК Прешлого пиятку на вимогу Општинскей ради, по швидким поступку отримана схадзка Скупштини општини Шид, на хторей одборнїки вигласали одлуку о буджету за 2021. рок. З тоту одлуку утвердзени приход 1 265 726 500 динари, з хторих до чечуцей буджетней резерви опредзелєни 20 милиони динари, а до стаємней резерви три милиони динари. Одборнїком предлог буджету представел Зоран Семенович, предсидатель Општини Шид, надпоминаюци же слово о рестриктивним буджету хтори за 500 милиони динари менши як буджет за 2020. рок. – Кед зме рихтали предлог буджета, патрели зме на реални жридла приходох, як цо то порциї на заробки, порциї на маєСО прилапела и Кадровски план Општинскей управи, опток и други и спрам реалних жридлох спатрали зме бок за трошки. И далєй ше будземе старац о роботних зонох за инвести- штинского правобранїтеля и фахових службох општини. Тиж торох, подмирйованє з воду, будземе ше старац о локалних вигласани и буджетни фонд за защиту и унапредзованє животдрагох, а окреме о образованю, у дзецинскей заградки, основ- ного штредку, дзе опредзелєни 6,2 милиони динари. Одборнїки дали согласносц же би зоз явного маєтку општиней и штреднєй школи, же би шицки мали єднаки условия за ни були предати три гектари у Вишнїчеве за МТР „Млїн Боїобразованє – визначел предсидатель Семенович. чич” зоз Дуваништа хтора ма Вон ше ознова огляднул на намиру будовац маґазин за одПредшколску установу „Єлица ҐАЛЕРИЯ ДОСТАВА СРЕДСТВА куп житаркох, а початна тарґоСтанивукович Шиля”, хтора з општиснкого буджету на рочЗвонка дньового шору на схадзки СО слова було и о об- вищна цена хтору утвердзели ним уровню достава вецей як ставинох у Ґалериї малюнкох Сави Шумановича пре нєпо- компетентни орґани 1 950 000 200 милиони динари. Додал же розуменє и погришни интерпретованя же локална самоу- динари. Одборнїки розришели потеу тей установи вецей нє будзе права нє водзи досц старосц о тей найзначнєйшей установи рашнього директора Културножимски и лєтнї розпуст, алє же култури. Зоран Семенович, предсидатель општини, гварел же пла- образовного центру Срдяна установа муши буц на хасен ци и шицки други финансийни обовязки, општина сполнює Малешевича, а потим го ознова дзецом и їх родичом, а заняти и же му нє ясне прецо погришни информациї прешлїдзени меновали на тоту функцию на буду мац одпочивки и други министерки култури Маї Ґойкович. Додал же нєт бешеди права так як предписане зоз за- же би ше приводзело до питаня сновательни права над штири роки. Окрем Малешевиконом. установу, бо малярова мац Персида Шуманович з леґатом ча на явни конкурс ше приявел Семенович визначел и же ло- општини зверела малюнки, як и нєрухомосци, же би ше и режисер Цветин Аничич, заняти у КОЦ, а после розгварки кална самоуправа будзе финан- отворело ґалерию Сави Шумановича. Оштрейша була одборнїца и покраїнска посланїца Деяна з кандидатми, Управни одбор сийно потримовац роботу месних заєднїцох, установи кул- Крсманович, хтора глєдала полну информацию о цалим установи препоручел же би СО тури, а туризем означени як ро- случаю и же би требало утвердзиц евентуалну одвичатель- меновала Малешевича за диносц гевтих хтори цали случай виволали. ректора. Вл. Дї. звойна шанса.

НОВИ САД – КОВИД-19

У СРИМE

УСИЛОВНОСЦИ ЖЕ БИ ШЕ ОТРИМАЛО СИСТЕМУ

ЗМЕНШАНЕ ЧИСЛО ПОЗИТИВНИХ НА ВИРУС

По податкох Института за явне здравє Войводини, у покраїни на початку того тижня реґистровани коло 780 нови случаї позитивних на вирус корона, а найвецей зазначени у Новим Садзе – 210. Реґистровани активни случаї у АПВ було 42 240, а найвекше число у Новим Садзе – коло 12 000. З Института сообщене же ше у здравству уклада максимални усиловносци же би ше отримало функционованє системи. На гра25. ДЕЦЕМБЕР 2020.

жданох ше нєпреривно апелує же би отримовали мири защити. З тей нагоди координаторка Интензивней ковид єдинки КЦВ др Наташа Ґоцич Перич за РТВ виявела же виздравенє пациєнтох после того як були приключени на респиратор, то чувствительни период хтори ше запровадзує у етапох и хтори вимага окремне здравствене пестованє. Важне же би пациєнти були змирени, а у тим помага и тим психолоґох и психиятрох. М. Г. К.

Як сообщела др Нада Зец, директорка Заводу за явне здравє у Сримскей Митровици, на подручу Сриму призначене благе зменшанє числа позитивних особох на вирuс корона, алє воно и далєй високе. Вкупно позитивни 4 584 особи на подручу Сриму. Найвецей єст у Сримскей Митровици, 1 048 особи, а 28 нови случаї за 24 годзини, у Старей Пазови 964 (16), Руми 1 118 (30), Индїї 640 (7), Ириґу 81 (єдна особа за 24 годзини), Шидзе 276 (5), и Печинцох 457 (6). На подручу општини Шид 280 особи у самоизолациї, а волонтере Општинского штабу за позарядово ситуациї поряднє дезинфикую улїци и явни поверхносоци. Вл. Дї.

РУСКЕ СЛОВО

ЕКОНОМИЯ ПРОДУКЦИЯ И ПРЕДАВАНЄ РИБИ У РУСКИМ КЕРЕСТУРЕ

КОРОНА ПРЕПОЛОВЕЛА ТАРҐОВИНУ Пише: Андреа МЕДЄШИ

Зоз приходом пандемиї, и рибарство як и рижни други привредни конари, прецерпело вельки финансийни утрати. Пред концом рока, у сезони шветох и посних славох, кед би предаванє риби требало буц на найвисшим ступню, поглєдованє риби зменшане за коло 50 одсто. Причина тому то скрацени роботни час ресторанох и чардох, як и пребарз зменшане число госцох на посних славох

рибу предава на велько, а ласнїк рибалова у Рухтора була наисце мала. ским Керестуре, Мирко Власнїки рибаловох рибу Еделински, на 20 гектарох порихтали рибарньом, а найвецей пестує потьку, корибарнї ю нє одкупйовало 95 одсто, и у менших коли пре мали обток. личествох амур, харчу и шуля. За продукцийни рок гваПОЧАЛИ ПРЕДАВАЦ ри же бул досц добри, а о ОД ЛЄТА уплїву епидемиї на продукцию риби у Сербиї у тим нє– Понеже корона рузвичайним 2020. року гвари꞉ шела вяри, видзели зме – Того року и хвиля и темже робота нє будзе исц пература були за рибу добри, так лєгко, а нє могли зме алє найвекши проблем бул анї знац яка ситуация з пласман. Окреме тераз през епи де мию буд зе пред жиму, пре корону, кед би конєц рока, та зме прето требало предавац найвекши ри бу поча ли преда вац количе ства риби, пласман ище од лєта. През лєто зменшани. Скрацени роботцена векша, за даяки 30ни час ресторанох, чардох, Мирко Еделински 50 одсто, лєм же влєце дзе ґод ше пласує рибу, а славу ше слави лєм у кругу найблїзших. У од- єст вецей трошки и чежша манипулация з ношеню на прешли рок, пласман за коло рибу понеже високи температури, та риба нє шме длуго стац, нє шме ше ю длуго 50 одсто зменшани – гвари Еделински. Главни проблем у тим року, як наводзи транспортовац, муши ше ю очисциц од наш собешеднїк, була цена, по хторей ше єдзеня даскельо днї и подобне. Нє ишло

10 РУСКЕ СЛОВО

25. ДЕЦЕМБЕР 2020.

ekonomija@ruskeslovo.com

преда ва нє так лєг ко анї през лєто и єшень, алє по децембер шицко ишло релативно добре, док нє руше ло по ну ка нє, кед це на почала драстично падац – приповеда Мирко. По сле шве тох Свя то го Ми ко лая и Крачу на по обидвох ка лендарох, у Руским Ке ре сту ре яґок кед би ше кон зумо ва нє ри би закончова ло по шлїдуюце век ше шве то, та ше и се зона предаваня у рибарньох закончує. Предаванє на вель ко оста ва за сла ву Йован дан, кед ше пре да векши количе ства до Сербиї. НЄТ ЗВИКНУЦЕ ЄСЦ РИБИ ЦАЛИ РОК – Векшина людзох нє ма звикнуце єсц риби. Хто ю люби єсц вон ше знайдзе. Лєбо ю налапа на беґелю, лєбо купи од рибарох, а мож и у нас директно на рибалове купиц, алє таких єст барз мало. На концу, вельо векши городи нє маю рибарнї, бо ше им нє виплаци, окрем у тих кус богатших городох и крайох хтори коло Дунаю. Там иншаки звикнуца. Но, у Сербиї заш лєм главне тарґовище – приповеда з вецейрочного искуства Еделински. После шветох, од фебруара на рибаловох починаю пририхтованя за нову сезону. Пражня ше озера, дезин-

фикую, подриваю, рихтаю за нову продукцию, ремонтую ше пумпи, студнї, превозки, а власнїки рибаловох хтори нє попредали шицку рибу през жиму, маю нагоду вихасновац пост пред Вельку ноцу. – Пред Вельконоцним постом, углавним векша цена, лєм ше муши чувац рибу цо вимага вельки трошок, та прето и цена векша. Но, питанє чи того року будзе векша, понеже на велїх рибаловох остало надосц риби, а поглєдованє хто зна яке будзе пре корону. Ми за яр у рибаловох нє охабяме нїч, и роками так функционуєме. Вец зме швидши зоз нову продукцию бо нам празни озера, та на час рушаме з роботу и патриме же бизме почали предавац уж од лєта – гвари Еделински.

ЗАГРОЖЕНИ ЦАЛИ СЕКТОР РИБАРСТВА Конєц рока, кед у питаню купованє риби, того року вельо иншаки, як звичайно, прето же пандемия преполовела поглєдованє швижей риби, сообщую зоз Привредней комори Сербиї (ПКС). Предсидатель ґрупациї за рибарство ПКС и директор рибалову „Капетански рит” Крум Анастасов, гварел же ше потьку понука на велько по цени за менєй як 200 динари по килограму, цо спод цени продукциї. – Ковид загрожує цали сектор. Рибаром, власнїком рибаловох, добре би пришло зменшанє надополнєня за хаснованє води за 50 одсто, або кед би ше тоту обовязку цалком утаргло. Требало би и одписац длуства по тей основи и звекшац субвенциї по килограму випродукованей риби – визначел Крум. По податкох Завода за статистику, вивоз риби и преробкох з риби у 2019. року, у одношеню на роки пред тим, пороснул за 130 одсто, а увоз звекшани за 10 одсто. У перших осем мешацох 2020. року зазначени и вивозу и увозу риби и продуктох з риби. 25. ДЕЦЕМБЕР 2020.

Миряна Мишчевич зоз Здруженя за стоткарство и преробок стоткарских продуктох ПКС, визначела же рибарство ма вельку шансу за розвой и то нє лєм през отверанє нових рибаловох, алє и у преробйовацкей индустриї. По єй словох, обєкти за преробйованє риби, затераз, прерабяю морску рибу, алє зоз ошлєбодзованьом рибаловох од плаценя доприношеньох за воду, интензивовало би ше примарну продукцию у рибарстве и створело сировину за преробок. Сербия увеже 3,8 раз вецей риби як цо випродукує, та ше так влонї увезло 35 707 тони риби и преробкох з риби за 93,4 милиони еври а вивезло ше 2 659 тони риби и рибово продукти за 18,2 милиони еври. Рибу и рибово продукти зме найвецей увожели зоз Норвежскей, Шпаниї и зоз Тайланду, а найвецей зме вивожели до Италиї, Босни и Герцеґовини и Нємецкей, наводзи ше у сообщеню Привредней комори Сербиї. М.Т.

ВЕЛЬКИ ПРОБЛЕМ КРАДОШЕ Окрем проблемох пласману, власнїки рибаловох зочую ше и зоз крадошами хтори нє раз загрожую и безпечносц чуварох. Добре орґанизовани ґрупи порихтани на шицко, а полицийни инспекторе после приявйованя крадзи, прейду на вишлїдзованє, алє нє зробя нїч конкретне, бо им як доказ потребне влапиц виновнїка у хвильки крадзи, цо практично нєможлїве пре швидкосц и схопносцу зоз хтору крадоше вицагую рибу. – Цо ше крадзох дотика, ту нє мож нїч. Того року зме аж мали и єден напад на чувара, а реакция полициї була така же перше поведза же нє маю патролу же би вишли, понеже крадоша муша лапиц у тей хвильки кед краднє, и у сущносци нє мож нїч конкретне зробиц. Система єдноставно нє функционує, а ти як власнїк, єдине цо можеш зробиц то положиц чувара хтори достанє комплетну опрему – камери, добру лампу да можу видзиц надалєко по ноци, алє законски нє мож нїч – закончує наш собешеднїк.■

РУСКЕ СЛОВО 11

ЕКОНОМИЯ РИБАЛОВ И РИБАРНЯ „РИБОТРЕЙД” ДОО ЖАБЕЛЬ

НАЙВЕЦЕЙ ПРЕДАВАЮ У ПОСТУ Позно вєшенї и пред Крачунским постом, у Дюрдьове рибу мож купиц на вецей местох. Найчастейше од накупцох на пияцу стреду и соботу, як и у центру валала, углавним кажди дзень

Фото: Бранко Воґаняц

Пише: Сандра САЛАМУН

едзитим, швижу рибу зоз базену мож купиц найблїжей у Жаблю у рибарнї „Риботрейд” ДОО Жабель. Дїялносц Риботрейду унапрямена на виховйованє и предаванє сладководней риби, преважно потьки котрей у рибаловох маю найвецей. Їх рибалови, три комплекси на поверхносци од шейдзешат пейц гектарох, котри ше находза у жабельским хотаре. Гоч тоти рибалови исную коло пейдзешат роки, Воґаньцова фамелия их хаснує остатнї седем. У нїх пестую вецей файти: потьку, амура, харчу, шуля, як и бабушку и америцку харчу. Пестую и файту толстолобика, медзитим, вон тераз ище вше млади, та го планую предавац од шлїдуюцого року. Рибу з рибаловох мож купиц у Жаблю у їх рибарнї котра ше находзи у їх обисцу, у улїци Войводи Мишича 124/а. НАЙВЕЦЕЙ ШЕ КУПУЄ ПОТЬКУ Роботни час їх рибарнї у Жаблю од седем рано по осем, та и дзевец вечар, шицко завиши од поради и потреби купцох. Свойо продукти нє виноша на пияц, бо чежко виполнїц законски предписаня и условия за предаванє риби. Та гоч маю комплетну документацию же риба вихована у їх рибалове и же є здрава, на пияцох ю нє можу предавац, анї зоз базенох. Рибу

12 РУСКЕ СЛОВО

мож предавац лєм у окремних условийох котри можу обезпечиц установи котри отримую пияци, алє то ридко дзе єст, углавним лєм у векших городох. Понеже ше рибу найвецей купує од конца октобра по конєц Вельконоцного посту и на Вельки пияток, у тим периодзе ю лєм и предаваю. Так економичнєйше, лєпше ю мож надпатрац и провадзиц єй численосц. – Найвецей ше глєда потьку. Прето од вкупней риби котру кармиме аж дзеведзешат дзевец одсто потька. Просеково, купци найвецей глєдаю потьку од два килограми и тристо ґрами. У периодзе кед ше слави Святи Миколай, теди ше купує векшу рибу за Славу. Док ше на Вилїю и Вельки пияток купує риба за фамелию, та ше углавним глєда меншу, алє и то завиши яка велька фамелия. Углавним двокилово риби найпредаванши, а понеже так вимага тарґовище и я так темпирам же бизме за тоти датуми мали найвецей на предай – гварел власнїк рибаловох „Риботрейд” ДОО Жабель Бранко Воґаняц. НЄ СЛАВИ ШЕ СЛАВИ, ТА ШЕ РИБУ СЛАБШЕ ПРЕДАВА Медзитим, гоч почала сезона кед ше найвецей купує рибу, пре епидемиолоґийну ситуацию того року вельо того застанове25. ДЕЦЕМБЕР 2020.

ekonomija@ruskeslovo.com

не, а обток опаднул у шицких тарґовинских ланцох, та и у купованю риби. – Кажде хто прешлих рокох славел Славу, на хторей були до штерацец або пейдзешат людзе, того року славел або будзе славиц з углавним даскельома особами. Тота ситуация уплївує и на нас, продуковательох. Рахунок таки же, за єдну особу ше рахує коло пол килограма риби живей ваги, та мож лєгко вираховац кельо зменшана потреба за рибу. Вукупно, поглєдованє опадло за седемдзешат одсто – гварел Бранко Воґаняц. Пре таку ситуацию власнїки рибаловох, як цо Бранко Воґаняц, виход зоз ситуациї глєдаю и у зменшаню цени свогоч рибу треба єсц, бо є їх продуктох, алє то водзначна и за здравє наших зи лєм у єдним напряму, гражданох. Субвенциї мали. а то тот же ше после тей Мож повесц же до ставаме сезони будзе мац вельо менєй як двацец динари по менєй средства за уклакилограму потьки, алє маме данє до продукциї за превельки трошок кед слошлїдуюцу сезону. Рибу во о документациї. Увоз котру нє преда може зобарз вельки проблем. Нє хабиц и за розмножоваможеме парирац трґовцом нє и продукцию младих, Бранко Воґаняц котри увожа рибу, понеже алє му то нє циль, гоч потьку хова од лїчинки, по крайнї продукт, продукователє риби у иножемстве до ставаю вельо векши субвенциї, та ю можу односно по конзумну рибу. Гевто цо тоту ситуацию прави ище траґ- предавац по меншей цени. Наприклад, ичнєйшу у тим року, алє и иншак, же на- субвенциї за продукцию риби у Горваткупци, котри рибу предаваю на чарно, скей и Мадярскей за тристо одсто векши углавним ю купую од рибокрадошох и пре- як у Сербиї – гварел Бранко Воґаняц. Вон обачели и же нашо державянє воля даваю по нїзшей цени. Праве вони найвекша конкуренция рибарньом котри рибу куповац увозну рибу и од векших продупредаваю леґално и цо ище важнєйше – ковательох як од наших домашнїх, менших продуковательох. швижу, живу и пред вами виняту з води. – Нє ясне ми анї чом воля купиц замарзЦена швижей риби зоз рибаловох „Риботрейд” Жабель: потька на мало тристо пе- нуту як швижу рибу. Ми нашу рибу пе йдзешат динари, на велько двасто шейдзе- стуєме совисно, и мойо дзеци ю єдза, цашат, односно кед купуєце трицец килогра- ла наша фамелия. Нє жадам ше виселїц ми и вецей. Швижи амур на мало двасто зоз Жаблю, жадам ту остац жиц и продуковац рибу, як нєшка, так и ютре, и у бутрицец динари, на велько сто осемдзешат. У продкуциї риби на наших просторих дучно сци, прето ми циль добре робиц – ище вше барз вельки проблем рибокрадо- гварел власнїк риба ловох „Риботрейд” ше. Ґу тому и нєпорозуменє компетентних ДОО Жабель Бранко Воґаняц. Най здогаднєме, риба здрава намирнїзоз висших державних институцийох и установох за помоц нє лєм кед слово о суб- ца, богата є зоз протеинами, витаминавенцийох, алє и кед слово о дистрибуциї ми, минера лами и здравима омеґа-3 машвижей риби на пияцох. Увоз риби буква- снима квашнїнами. Дохторе спозорюю ло знїщує отримованє рибарньох у нашей же барз важне же би ше ю пе стова ло у чистим подручу, у чистей води и да лєко держави. од фабрикох. Омеґа-3 масни квашнїни од сладководних рибох найвецей єст у ПОТРЕБНИ ВЕКШИ СУБВЕНЦИЇ пе струшки, толстолобику, потьки и харЗА РИБАРСТВО чи. Препоручує ше же би ше рибу єдло – Рибарство у Сербиї спод марґини. Тот голєм два раз до тижня, найменєй двасто конар польопривреди цалком занєдзбани, ґра ми по порциї. ■ 25. ДЕЦЕМБЕР 2020.

РУСКЕ СЛОВО 13

ДУХОВНИ ЖИВОТ Фото: www.vaticannews.va

ПАПОВА КРАЧУНСКА ВИНЧОВАНКА

ДАРУНОК ЦАЛЕЙ ЛЮДСКЕЙ ФАМЕЛИЇ

У своїм традицийним крачунским порученю Городу и швету, папа Франциско здогаднул на держави и народи у швеце хтори витрапени з траґедиями и зраженями. Бешедуюци о пандемиї вируса корона, вон наглашел же вакцина треба же би була доступна шицким, а окреме найзагроженшим. Як обявела аґенция „Ватикан нюз”, окреме бешедовал фамелийом хтори на Крачун нє могли буц вєдно пре окремни здравствени мири. – Исус народзени за нас, без гранїцох, без привилеґийох и виключованьох. Вон Син хторого Бог дал цалей

людскей фамелиї. Дзекуюци тому дзецку, можеме повесц Богу „Оцец” и „Тато”, и шицки наисце буц браца и шестри, зоз шицких континентох – гварел папа. М. Г. К.

У РУСКИМ КЕРЕСТУРЕ ПРЕСЛАВЕНЕ РОЖДЕСТВО ХРИСТОВО

РА ДОСЦ НАГОДИ ЗА ЖИВОТ ВИЧНИ Вирни парохиї св. оца Миколая у Руским Керестуре, хтори ше притримую григориянского календара, од 25. по 27. децембер преславели найрадоснєйше християнске швето Рождество Исуса Христа – Крачун. Пре епидемиолоґийну ситуацию, нє могло випочитовац шицки крачунски обичаї, и нє бул присутни наш епарх владика кир Георгий. Заш лєм, як вирним швето повинчовал парох керестурски о. Михайло Малацко, и то була нагода освидомиц ше же нам Исусов приход на швет приноши нагоду за живот вични и же нагода Исусови духовно ше народзиц у каждим шерцу. През дзевец остатнї днї до швета, у церкви ше кажди вечар модлєло Крачунску дзевятнїцу, а окремни печац того року єй дали наймладши, ґрупа школярох хтори ходза до пасторалного центру Блажена Йосафата. Там их ш. Авґустина пририхтала же би кажди вечар, вєдно з дзияком Янком Виславскийом предвод зели шпив дзевятнїци, а могло ше ю директно провадзиц и на Фейсбук профилу Парохиї. На Вилїю, рано була служба Василия Велького, а потим, уж од вчас пополадню, наймладшим ше препоручело ходзиц по шпиваню и винчовац Крачун. Нє було тельо анї шпивачох зоз страни, а велї Керестурци уж од зацменя позаверали свойо обисца. Всеночне було на 20 годзин, место на 23 годзин як то традиция, було крашнє нащивене, а було и госцох цо пришли до своїх найблїзших. Зоз домашнїма священїками парохом о. Михайлом Малацком и капеланом о. Михайлом Шантом, крачунску радосц возвелїчали и нашо священїки з других парохийох, з Кули о. Дамян Кича ЧСВВ и о. Платон Салак ЧСВВ, з Бачинцох о. Дарко Рац, з Беркасова о. Влади-

14 РУСКЕ СЛОВО

мир Еделински Миколка, а зоз Вербасу о. Алексий Гудак. Остатнї двоме паноцове служели шпивану Службу Божу на Перши дзень Крачуна, а о. Еделински Миколка тиж здогаднул прецо и историйно велька подїя Исусового Рождества, од котрей ше почало раховац и нову еру, а потим пречитал крачунску винчованку владики Георгия. Владика потолковал таємносц подїї Исусового народзеня та винчуюци Крачун наглашел же гоч го славиме на нєобични способ, „нїч нас нє може зопрец же би ше у нас народзел Христос Спаситель и провадзел нас до живота вичного.ˮ И попри шицкого, Христос Раждаєтся! Славите єго! На Други дзень Крачуна на трох Литургийох ше преславело и швето Собор Богородици и Осифа заручнїка, а на Треци дзень здогадованє и на першого християнского мученїка Штефана. Треци дзень служена и читана Служба Божа, у шицких ше и мировало, а окреме було вельо младих, дзеци и родичох. У Доме култури нє бул Крачунски концерт, алє була вистава крачунских винчованкох у просторийох Каритасу, а орґанизовала ю ш. Михаїла з виронаучнима дзецми. М. А. 25. ДЕЦЕМБЕР 2020.

duhovni@ruskeslovo.com

У НОВИМ САДЗЕ

На швето св. Миколая, 19. децембра, у Церкви св. апостолох Петра и Павла у Новим Садзе, пришагал нови Церковни одбор, на шпиваней Служби Божей хтору служел парох о. Юлиян Рац, протопрезвитер ставрофор. Пред тим, наш епарх кир Георгий Джуджар потвердзел представених членох Церковного одбору Парохиї св. верховних апостолох Петра и Павла на пейцрочни мандат, а то: Йоаким Канюх, Владимир Колошняї, Дюра Канюх, Михайло Монар, Дюра Рац, Йоаким Грубеня, Мирослав Рудакевич, Славко Бучко, Бранислав Вовчук, Дарко Деметер, Хелена Бабич и Мелания Кривикуча. Владика Георгий Джуджар подзековал дотерашньому Церковному одбору на совисним окончованю роботи, а нововибраному Одбору вимодлєл Божи благослов у окончованю повереней им длужносци. – За прешли пейц роки зме ше намагали сполнїц цо зме пришагали и наздавам ше же то и видно, цо и, як

Фото: В. Вуячич

ПРИШАГАЛ НОВИ ЦЕРКОВНИ ОДБОР

гварел наш парох о. Рац, записане на Нєбе – гварел з тей нагоди предсидатель дотерашнього Церковного одбору Борислав Сакач. М. Г. К.

У КОЦУРЕ

У НАШИХ ЦЕРКВОХ У ОПШТИНИ ШИД

З МОЛИТВУ ОЗНАЧЕНЕ ШВЕТО СВЯТОГО ДОБРОДЇЯ

МИКОЛАЙ НЄ ДЗЕЛЄЛ ПАКЕЦИКИ

Пре епидемиолоґийну ситуацию, того року у коцурскей церкви 19. децембра нє були дзелєни Миколайово пакецики дзецом. Парох коцурски о. Владислав Рац у казанї здогаднул на доброту, милосердиє, любезносц, доприношенє шведоченю Христовей Церкви святого оца Миколая. – Як святи, велїм помогнул, велїх виздравйовал, бул живи святи котри ходзел по швеце. Вше кед ше швето Миколая слави, вше ше приволує нїжну, циху радосц, почитованє, доброту, любов, цо найблїзше каждей фамелиї. Дзе єст любови медзи родичами, будзе любови и у дзецох. Святи Миколай най будзе праве угляд, приклад, мено котре славиме, велїчаме, же бизме прияли на подобни способ тоти прикмети и цо вецей их зачували у живоце, же би и найменши росли у тим амбиєнту. Же би спознали доброту, прето же Господь Бог добри и любезни, а кед Божа благодать пребува у доме и у фамелиї, єй ше буду радовац и родичи, а и нашо мили дзеци – визначел о. Рац. Того дня шицки вирни возвелїчали Святого Миколая зоз молитву и писнями у Службох Божих и на таки способ означели його швето. О. Р. 25. ДЕЦЕМБЕР 2020.

Пре епидемиолоґийну ситуацию, того року Миколай нє дзелєл пакецики дзецом з нагоди швета у церквох у Шидзе, Беркасове и Бикичу. Як нам гварел о. Михайло Режак, парох у Шидзе и декан сримски, оценєте же би зберанє дзецох и їх родичох у векшим чишлє, як и бабох и дїдох, було процивне епидемиолоґийним миром хтори предписала держава и прето порадзене же би того року дзелєнє пакецикох нє було.

Цо ше дотика пририхтованя за Крачун, о. Режак гварел же отримана крачунска споведз, а помагал му парох з Беркасова о. Владимир Еделински Миколка. Истого дня пополадню двоме парохове споведали вирних у Бикичу. Як нам гварел о. мр Дарко Рац, парох у Бачинцох, анї у бачинскей церкви Миколай нє дзелєл пакецики, а у тим валалє крачунска споведз будзе на нєдзелю, 3. януара 2021. року. Вл. Дї.

АКТИВНОСЦИ КАРИТАСУ

ПРИКРАШЕНИ КУЦИК ЗА МИҐРАНТОХ Новорочни и крачунски швета нагода же би ше прикрашело простор у обисцох з рижнима прикрасками, а свойо место пребуваня прикрашели и миґранти хтори ше находза у Прилапююцим центре „Принциповац” при Шидзе. На роботньох хтори за нїх орґанизовани, а хтори водза вєдно Каритас за грекокатолїкох Сербиї и Каритас за Срим, вони вирабяли рижни прикраски. Як нам гварела Даница Гирйоватий, модераторка у Каритасу за грекокатолїкох, вирабяни прикраски з паперу, стиропору и старих лабдочкох за тенис хтори обмотани з волну и посипани зоз швицацу материю.

Тоти прикраски були достаточни же би ше украшело ядловец. За миґрантох, спрам околносцох, орґанизує ше и годзини анґлийского и сербского язика, як и спортски активносци. Орґанизовани и роботнї за преправянє облєчива, зошиванє плахиткох и защитних маскох, а миґранти ше едукую и о защити од вируса корона. Даница Гирйоватий гвари же ше почитує превентивни епидемиолоґийни мири так же у просториї єст менєй особи як цо було звичйно пред пандемию, просторию ше луфтира, отримує дистанцу медзи миґрантами и окончує дезинфекцию простору. Вл. Дї.

РУСКЕ СЛОВО 15

КУЛТУРА И ПРОСВИТА ЗАКОНЧЕНА ХXVII КУЛТУРНА МАНИФЕСТАЦИЯ „КОСТЕЛЬНИКОВА ЄШЕНЬ”

ПРЕДСТАВЕНА ЛИТЕРАТУРА ЗА СТАРШИХ После промоциї кнїжкох за дзеци, у Доме култури у Руским Керестуре, пияток, 18. децембра, отримана и промоция кнїжкох за старших, Новинско-видавательней установи „Руске словоˮ, а такой шлїдуюцого дня, всоботу, 19. децембра, представени и „Филм о Дньовкиˮ, шицко у рамикох 27. Културней манифестациї „Костельникова єшеньˮ Пише: Андреа МЕДЄШИ

анифе стацию хтора отримана пияток, отворел одвичательни редактор „Руского словаˮ и модератор програми, Микола Шанта, хтори на самим початку привитал академика Юлияна Тамаша, зоз чию кнїжку приповедкох „Триски з велькей душиˮ, започата тогорочна видавательна сезона. Кнїжка ма коло 50 приповедки, зоз поднасловом „Апокрифи з Бачки и дияспориˮ, а же би присутним приблїжел авторово дїло, о Тамашовей кнїжки, редактор Шанта у улоги рецензента, на тот завод визначел: – У приповедкох описани ситуациї и подоби, акцентовани зоз тамашовскима поентами, хтори виходза зоз їх животох, вицагнути зоз характерних прикметох описаних подобох, цо потвердзує Костельникову тезу же наш характер условює нашу судьбу. Писатель оштри спрам людских слабосцох як цо – дволичносц, глупосц, властолюбиє, а полни є порозуменя за подоби хтори пре свою доброту або скромносц поставаю жертви. Док читаме тоти приповедки, нє можеме ше отаргнуц упечатку же ше тоти подїї случую ту дзешка коло нас. Яґод же нам добре познати тоти подоби, бо то, у ствари ми!ˮ. Академик Тамаш потим присутним представел и 5. том позбераних творох Гавриїла Костельника под насловом „Чловек и швет, филозофия и социолоґияˮ у хторим обявени два окремни Костельниково кнїжки, перша – „Три розправи о спознаню”, зоз филозофскима розправами док друга кнїжка, под насловом „Гранїци демократизма”, составена зоз социолоґийних розправох. За Ко-

16 РУСКЕ СЛОВО

стельников 5. том, редактор Микола Шанта з тей нагоди гварел: – То кнїжка на хторей сом, робяци, уживал найвецей у своєй видавательней кариєри. Шицки розправи у нєй, актуални и нєшка, интересантни су и виволуюци, и треба же бизме мали мисию нашим Руснацом приблїжиц и тоти Костельниково кнїжки, же би го Руснаци нє доживйовали лєм прейґ „Идилского венцаˮ и Ґраматики – визначел Шанта, зоз чим ше зложел и Тамаш, и додал же Костельник бул найвекши филозоф свойого часу, и же по його думаню, Україна ище и нєшка нє ма озбильнєйшого филозофа од Костельника. О першей самостойней и длугочеканей кнїжки поезиї Славка Виная „Уровнї свидомосциˮ, окрем автора, бе-

25. ДЕЦЕМБЕР 2020.

kultura@ruskeslovo.com

ЗАКОНЧЕНА ХXVII КУЛТУРНА МАНИФЕСТАЦИЯ „КОСТЕЛЬНИКОВА ЄШЕНЬ”

НА КОНЦУ „ФИЛМ О ДНЬОВКИˮ Тогорочна 23. Мултимедиялна манифестация младих „Дньовкаˮ, отримана онлайн, на хторей бул премиєрно приказани „Филм о Дньовкиˮ, хтори приказани всоботу, 19. децембра, на МАК-овим Ют’юб каналу, а источашнє отримана и промоция зборнїка „Дньовка – два декати 1998. – 2017.” У Зборнїку литературних и визуалних творох од 1998. по 2017. позберана поезия, проза и тексти шпиванкох коло 40 авторох виведзених на 20 „Дньовкохˮ, як и фотоґрафиї, рисунки, промотивни материял и податки о тей манифестациї младих. шедовали и рецензент Миронь Джуня, вєдно зоз модератором Шантом, док Адриана Надь пречитала рецензию Ивана Сабадоша. Винаї присутним приблїжел свойо початки у твореню поезиї, приповедал о инспирациї, поривами и потребу за писаньом и вообще уметносцу, о глєданю правди през ню, та и о рижних реалносцох хтори доживює у каждодньовим живоце, а хтори „ключни же би ше уровень свидомосци пременєлˮ, як гварел автор. Остатнє представянє, прейґ видео биму зоз Канади, було резервоване за Славка Романа Ронду, автора трецей по шоре збирки поезиї „З видлами до шиїˮ, за хтору рецензию написала Каролина Джуджар, а пречитала ю тиж Адриана Надь. За розлику од перших двох збиркох поезиї „Катаклизмаˮ и „Одняти од псохˮ хтори, патраци з нєшкайшого боку, ак гварел автор, „читательови були чежши за розуменєˮ, у кнїжки „З видлами до шиїˮ Рондо ше намагал поєдноставиц тото цо жада виповесц... – Цо ше дотика тей трецей збирки, ту нєт нїч цо нє розумлїве, а то бизовно же ма вязи и з роками, бо тераз уж з другого угла приступам ґу писаню. Тота збирка писньох ше одноши на носталґию 70-их и 80-их рокох, бо сом найлєпши роки свойого живота препровадзел праве у Руским Керестуре – гварел Салвко Роман, а окрем носталґиї, порущуюци мотиви му були и политични збуваня у швеце, криза штреднїх рокох и вшелїяк любов, та и шмерц його оца хтора на ньго охабела моцни шлїд. Окрем спомнутих кнїжкох, редактор Шанта представел и моноґрафске виданє „Руске слово 1945–2020” хтору пририхтал Дюра Латяк, а хтора обявена з нагоди 75-рочнїци тей Установи, як и Руски християнски календар за 2021. рок зоз хторим означена и 100-рочнїца друкованя першого Руского календара. На концу, у даскельо словох представена и кнїжка Мирона Жироша „Бачванско-сримски Руснаци дома и у швеце, III\1 томˮ, а окрем представяня авторох и їх дїлох, Манифестацию збогацел и маґистер дириґованя Мирко Преґун, хтори на клавиру виведол три композициї класичней музики. 25. ДЕЦЕМБЕР 2020.

САШО ПАЛЄНКАШ ДОСТАЛ ПРИПОЗНАНЄ Орґанизаторе того року Сашови Палєнкашови додзелєли и окремне припознанє „За шицки його Дньовкиˮ, єдному спомедзи найзаслуженших, вецейрочних орґанизаторох и учашнїкох тей манифестациї за младих.

Продуценти „Филма о Дньовкиˮ Мултимедиялни часопис за младих МАК и младежске здруженє Пакт Рутенорум, монтажу слики и дизайн звука поробел Йован Живкович, а ре а лизовани є з финансийну потримовку Роботного цела за младих Националного совиту Руснацох. Тогорочна „Костельникова єшеньˮ, як уж визначоване, преношена онлайн прейґ Фейсбук ґрупи Дома култури и Ют’юбу, а у плану, вимонтировани знїмок зоз представяня нових кнїжкох за дзеци, дистрибуовац до предшколскей установи як и до основней школи, же би ше дзецом, на годзинох руского язика, пренєсла часц атмосфери презентациї кнїжкох хтори праве им наменєни. ■

РУСКЕ СЛОВО 17

КУЛТУРА И ПРОСВИТА ОТРИМАНА ПРОМОЦИЯ КНЇЖКОХ АКА ДЕМИКА ЮЛИЯНА ТАМАША

ПЕРША ВИОЛИНА У РУСКЕЙ ЛИТЕРАТУРИ Промововани три виданя академика Юлияна Тамаша – Методолоґийни ориєнтациї у виучованю литератури (Алма, Беоґрад, 2020), Индивидуална поетика Владимира Кирди Болхорвеса (Прометей, Нови Сад, 2020) и Триски з велькей души (Руске слово, Нови Сад, 2020) и означени його ювилей, 70 роки од народзеня

вяточна промоция трох авторских кнїжкох академика Юлияна Тамаша, хтори обявени при розличних видавательох у 2020. року, отримана пондзелок, 21. децембра, у новосадским Ресторану „Фонтана”. О кнїжкох, алє и о авторови, на промоциї бешедовали дописни член САНУ Йован Делич, директор Городскей библиотеки у Новим Садзе Драґан Коїч, редактор видавательней дїялносци у НВУ „Руске слово” Микола Шанта и автор Юлиян Тамаш. Присутних на промоциї привитал директор Городскей библиотеки у Новим Садзе Драґан Коїч зоз словами же ше 70 роки од народзеня академика Тамаша означує зоз тоту промоцию його трох авторских кнїжкох, хтори обявени при розличних видавательох у тим 2020. року. – Запитайме ше о вредносней системи у хторей жиєме, и чи ше до приоритетох кладзе кнїжку, хтора друге мено за знанє, трудолюбиє, пошвеценосц каждей файти. Велї замерковали же литературна творчосц Юлияна Тамаша заснована на филозофиї. Професор Йожа Поґачник замерковал же ше Юлиянова творчосц фундаментує на принципу надїї. Дошлєбодзце ми най повем же у основи його творчосци филозофска зачудованосц. Прецо велька и висока творительна будовня Юлияна Тамаша? Кед ше здогаднєме же слово о вецей як тисяч библиоґрафски єдинки, за тим науковцом и литературним творительом, же робел на вецей факултетох и универзитетох, же є снователь и шеф Катедри за руску литературу у Новим Садзе, преподавал на Педаґоґийним факултету у Зомборе, госцовал и на Филолоґийним факултету у Беоґрадзе, през семестрални преподаваня и курси як и на велїх факултетох ширцом бувшей Югославиї, тиж и на українских и америцких факултетох, шицко тото подупера тоту слику – визначел Драґан Коїч. О Тамашовей прозней творчосци и кнїжки „Триски з велькей души”, бешедовал редактор видавательней дїялносци у НВУ „Руске слово” Микола Шанта.

18 РУСКЕ СЛОВО

– Роздумуюци о тим як його дїло уплївує на читателя, автор оценєл же його роман „Дереґля з мрийох”, хтора видрукована 2010. року, барз обсяжни и же би було хасновите кед би ше приповедки хтори маю форму цалосци обявело у окремней кнїжки. Кнїжка почина зоз Уводом у хторим автор толкує значенє апокрифа. Вон гвари же апокрифи приказую обичних людзох як исторйни особи хторих ше нє спомина у писаних историйох, алє їх характери лєбо судьби нєзвичайни и поучни и заслужую паметанє – гварел Микола Шанта. Дописни член САНУ Йован Делич бешедуюци гварел же Юлиян Тамаш ма медзинародну кариєру, понеже є у славянским швеце наисце познати чловек: – И як поета и як прозни писатель, алє и як автор теорийних кнїжкох, литературно историйних прецо є перши чловек, лєбо най так повем перша виолина у рускей литератури. Тото нє значи же велї други, хтори думаю иншак як Юлиян Тамаш, нє важни и значни. Вон направел кнїжку о рускей литератури цо барз важне, алє источашнє провадзел шицки южнославянски литератури, так же тота кнїжка пререз його роботи. По моїм, найзначнєйша треца часц, а то поставянє проблему малих и реґионалних литературох и у тей часци ше дава методолоґийни нарис за тото як студирац мали литератури малих народох. А то предлуженє тото цо започате у кнїжки о рускей литератури зоз 1984. року. Тераз ше тото преширює на вельки спектер шветовей литератури, лєбо на мали литератури у шветовим контексту – гварел о писательови и о кнїжки Йован Делич. Промоция почала на 12 годзин, а урядова часц закончена зоз шпиванку хтору виведла Ана Римар Симунович. Друженє було предлуженє зоз послуженьом и дискретну музичну програму. ■ В. Вуячич 25. ДЕЦЕМБЕР 2020.

ДЕЦЕМБЕР 2020. рок

ЧИСЛО 12 Саша САБА ДОШ

УАУАГААА (Тетралоґия о поезиї) І Остатнї моменти пред придаванє „Литературного слова”. Нє сцигує анї єдна писня. Анї єден стищок. ІІ Випатра же стихи вецей нє можу буц подзелєни з людзми. Вони оставаю духовна пожива лєм тим цо их и пишу. Можебуц зме анї нє заслужели анї найсладши анї найквашнєйши плоди творчей души. ІІІ Лєм сом раз нє дал писню на обявйованє. Вецей ю анї нє мам при себе. А стихи – стихи чежко повториц, ознова исте чувство виражиц, аж и кед ище вше бива у це. Тельо о тим. ІV Роками уж глєдам одвит на питанє: чом ше часто у шпиванкох хасную койяки вокализми? УАУАГААА, ОООООООООО, лєбо УОУООУОУ. Цо тото просте струянє воздуху прави приємнєйшим од словох правих правучких, продуктох автентичних емоцийох? 25. ДЕЦЕМБЕР 2020.

РУСКЕ СЛОВО 19

literaturne@ruskeslovo.com

РОЗГВАРКА: СЛАВКО РОМАН РОНДО

ОБИЧНИ ВИЗНАЧНИ ПОЕТ З МАКОВСКОГО ШОРА Славко Роман Рондо ше после трох деценийох „видавательней павзи” зявел з двома збирками поезиї. З нагоди обявйованя його трецей кнїжки под назву „З видлами до шиї” окончена онлайн-розгварка з тим познатим керестурско-канадским поетом, музичаром и бунтовнїком. ЛС: Могли бисце читачом потолковац символику назви збирки поезиї „З видлами до шиї”? Чи тота синтаґма уткана до каждей писнї у тей кнїжки? С.Р.Р: Як визначни керестурски писатель з Маковского шора я мушим у першим шоре зацикавиц читачох такой на першу лабду. Прето и назва кнїжки хтора прицагує публику такой на рамику. Прекрасна фотоґрафия хтору поробела Марияна Павлович и дизайн рамикох за хтори заслужни Иґор Орсаґ виволую окремну увагу. Думам же сама назва такой корци велїх – Цо там нука написане? Одвит глаши – Правда! Вельо раз и боляца, алє то нєшкайша сирова реалносц и ми можеме од нєй сцекац вонконцом гонох, алє вона нас вше сцигнє. Синтаґма назви кнїжки нє уткана до каждей писнї. Збирку поезиї З видлами до шиї краши велька рижнородносц темох. Понайвецей то носталґия за старима, добрима часами, криза штреднїх рокох, любов хтора нас вше спреведзе, наша зависц ґу другим людзом, политични розчарованя итд. Медзитим, иснує тота повязаносц помедзи одредзенима писнями як превидна нїтка хтора твори тоту, покус провокативну, назву кнїжки. Наздавам ше же публика пренайдзе у кнїжки тото цо ше єй насправди будзе пачиц. Єст за каждого по дакус. ЛС: Руски Керестур очивисно централна координата Вашей поетики. Годни сце задумац свой литературни швет без свойого валалу? Чи би Вашо писнї без Керестура були ощербени, чи можебуц аж и нєиснуюци? С.Р.Р: Мало нас єст Керестурцох хторим треба дзвигнуц памятнїк, лєбо дац назву улїчки пре окремни заслуги. Велї ше пошпоцели и зрадзели на одредзени способ власни валал. Я тиж медзи нїма. Позберал сом зайду и пошол до швета. Медзитим, нє можеме висцерац памятки. Можеме буц слугове седем розличним кральом и дзеветнац розличним политичним ушореньом, алє паметанє о родзеним валалу пойдзе аж теди, кед положа швичку на нашу труну.

20 РУСКЕ СЛОВО

Мой валал то Руски Керестур. Я нє можем писац о Бикич Долу, або Пишкуревцох, прето же сом нїґда нє нащивел тоти нашо прекрасни места. Я вше жил лєм у Керестуре. Вон урезани у моїх венох. Цо баржей стареєм тота носталґия вше моцнєйша. Прето нє можем задумац мой литературни швет без Керестура. Най ми пребача други валали же сом их зрадзел у своєй творчосци. Кед би ютре спаднул метеор на Керестур и занавше го висцерал зоз мапи швета, то би нє пременєло вельо. Я мам ище тельо теми хтори сом нє написал о моїм валалє же ми нєдосц будзе и три животи же бим то закончел. На щесце, вельо записуєм идеї, так же инспирациї нє понєстава. ЛС: Поборнїк сце рими у стиху и прето Вашо писнї лєгчейше мож задумац як шпивани твори. Чи сце пробовали за даєдну зоз писньох облєчиц до „музичних шматох”?

гнїв, лєбо страсц. Чи мам право у тей констатациї? Чи рокенрол тиж єдна з нєзаобиходних компонентох вашого „творчого ДНК”? С.Р.Р: Ро кен рол по е ти ка ма ла свой бунт при велїх авторох 60-тих и 70-тих рокох прешлого вику. И то теди бул якиш защитни знак при рокерох. Я свой револт, як рокер у 80-тих, нїґда нє кладол до текстох за шпиванки. А Ґрош, Шерцо з каме ня, Злат ни ка ру ци то шиц ко шпиванки хтори маю любовну тему. Свойо нєзадовольство сом виражовал у поезиї и ту мож найсц бунт, гнїв, лєбо страсц. Прето сом и за видаванє своєй другей збирки поезиї чекал 30 роки. Було людзох хтори ше барз трудзели же би мой оштри язик пре стал брехац. Но, вше єст людзох хтори сцу помогнуц. Во ни знаю, та ше пре по знаю... ЛС: Дзе себе видзице у сучасней рускей литератури, чи ю читаце и чи исную нашо писателє старшей лєбо младшей ґенерациї хтори Вас цикавя як читача?

С.Р.Р: Поезия то писнї, а шпиванки маю тексти за шпиванє. Шпиванки маю пер шу стро фу, та дру гу, предре френ, ре френ хто ри ше лєгко памета, треца строфа итд. як автора служи инспирация. Поезия дава шлєбоду виражовац ше яґод лєм сцеш. Я, як дакедишнї музичар хтори нє зна грац (так ми гварела єдна особа), мам совершене чувство за ритем и то мож обачиц и у моїх творох. Приблїжно исте число складох и рима отримую совершени ритем. Кед дацо нашишем и закончим, вец гласно читам, як кед бим читал пред публику. Теди обачуєм чи треба даґдзе додац, чи одняц склади. У тим моя поезия, пре ритмику, здабе на тексти за шпиванє. Док сом бул член ґрупи АРМИТОН, та зме на знїманю у Радио Новим Садзе, зоз збирки „Катаклизма” вжали писню Пребачце ми товарише и облєкли ю до музики. Теди и нїґда вецей... Од теди, та по нєшка, кед слово о шпиванкох вец напишем текст за шпиванє. Поезия то друга димензия. ЛС: Читач у кнїжки може обачиц велї прикмети рокенрол поетики як цо то бунт,

С.Р.Р: Окрем Юлияна Надя зоз старшей ґенерациї, сцел бим спомнуц и тих зоз младшей (гоч и вони уж нє таки млади) банди бунтовнїкох. Мирко Горняк – Коле добре рушел, алє вец яґод кед би го вдерела блїскавка. Чкода же уцихнул. Знал добре плювац до витру. Тераз чекам же би ми до рукох пришла кнїжка од Славка Виная. Барз ме корци. Як дакедишнї бунтовнїк, верим же му творчосц интересантна. И на концу треци, хтори вельо одскакує од своїх парнякох то Иван Медєши. Думам же є талант о хторим нє треба трошиц слова. Велї то знаю, лєм су цихо. И на концу... Я насправди нїґда нє патрим на себе як: Дзе мойо место у сучасней рускей литератури? Я лєм обични визначни керестурски писатель зоз Маковского шора. Брешем и кусам лєм у своїм дворе. Нє ґурам ше зоз шицкима на валов. З тей нагоди бим поздравел шицких читательох наших руских виданьох и пожадал шицко найлєпше з нагоди крачунских и новорочних шветох! Будзце ми здрави по конєц швета! 25. ДЕЦЕМБЕР 2020.

25. ДЕЦЕМБЕР 2020.

Златка ЧИЗМАР

ГАД НЄ ГАД

Дакеди давно, вельо скорей пред корчолями, ролерами, телевизорами, компютерами и компютерскима бависками, наса предз, скорей часу такого яки є тераз, швет нє здабал на себе. Анї людзе, анї рошлїни, та анї животинї. Теди ше миши бали од слонох, кури були огромни, а лїшки нє мали хвости. Да чловек нє вери. Аж анї приповедки нє були тото цо су тераз. Єдна приповедка, а досц длугока, гвари же ше давно нїхто, алє нїхто, нє бал од гадох. Цо, наисце чудне. Даєдни жителє планети, анї нє видзели гада. Теди, як ше приповеда, гади ше гнїздзели у досц вельких гнїздох, и то на найвисших древох. Сиґурно же нє ясне як ше вони там могли попендрац. Но, гади були птици, и то нє гоч яки. Птици селїдбенїци. Здабали на себе, лєм главка и цело гадове, и на концу, як вони теди то волали-черкотка. Понеже нє мали кридла, их було цалком чежко обачиц на нєбе. Поготов тоти швидки гади цо жили у пралєсох, а и тоти у пустиньох. Тоти гади ше нє селєли. Вони прерипали нєбо и часто ше знало удесиц же єдна другу збиє бо ше нє видзели на час. Прето з тима черкотками на концу хвоста давали звучни сигнали и точно знали преценїц кеди ше треба становиц, або кеди треба пошвидшац. А и сами гади ридко кеди лєцели. Лєм теди кед єдзеня нє мали. И часом го нашли, бо були рошлїноєди. У гнїздзе єдней фамелиї жили мама и тато з мандима. Кед манди научели сами єсц, пиц и лєциц, правели себе нове гнїздо за свойо, окремни фамелиї. Тоти гади у наших крайох нє мали черкотки, бо нє були таки барз швидки. Вони ше, кед єшень пришла, зишли до ята и рушели до цеплих крайох. Там прежимовали и вец ше врацели на исте древо и справели нове гнїздо. Нє завадзали нїкому, и нїхто нє завадзал им. И то так роками було, виками. Єдного позного лєта, кед требало рушиц на драгу, заходзели фамелиярно єдни по других и так, у яту, рушели на юг. Понеже нє мали черкотки, лєцели помали. Того року, збула ше, мож повесц и траґедия, а и комендия. Ято ше помервело, єден медзи другого и заґужлєли ше. Така велька мерва попреплєтаних гадох-птицох спадла на жем. Було и покалїчених, а було и цалком здравих. Тоти цо мали даяке покалїченє, нє шмели ше рушиц на драгу, бо ше бали же нє годни витримац по циль, други заш, остали водзиц бриґу о покалїчених. Явна порада була же ше уцискаю под жем и там дочекаю яр. Понеже природа уж була досц худобна зоз рошлїнами, пре жиму, гади єдли хлїсти, хробаки и койяки инсекти цо, як и вони сами, жимовали у жеми. Кед пришла яр, вишли на поверхносц, алє були брудни од тей жеми. Поохабяли свойо кошульки и мали нови, красни, блїщаци. Настал проблем кед требало лєциц. Тоти покалїчени ше бали, бо цо кед заш так попадаю, та вецей у живоце нїґда нє полєцели. Остали на жеми. И покарму пременєли. И навики, шицко. То ше пречуло и у гевтих крайох дзе жили черкоткарки. И вони зишли на жем и так жили як и тоти нашо ту. Бо и вони, гади. Бриґа була лєм тота же там нєт барз вельо инсекти, а и гади муша дацо єсц. И цо ту иншаке, ша кажди гад, так, шмикаюци ше шущал по лїсцох, и дал ше обачиц. Тоти цо нїґда гада нє видзели, та ше злєкли, бо таке чудо першираз видзели, а нє зато же вони опасни. З рока на рок, и з колєна на колєно, до модерного часу вошол страх од гадох. Нє зато же вони опасни, алє зато же их людзе нє познали, лєм як птици. Можебуц би иншак було, кед би тота приповедка, цо нам тото потолковала, нє остала дзешка у гнїздзе на високим древе прачасу.

РУСКЕ СЛОВО 21

literaturne@ruskeslovo.com

РОЗГВАРКА: СЛАВКО РОМАН РОНДО

20 РУСКЕ СЛОВО

25. ДЕЦЕМБЕР 2020.

Златка ЧИЗМАР

ГАД НЄ ГАД

РУСКЕ СЛОВО 21

КРИТИКИ, РЕЦЕНЗИЇ, ОГЛЯДНУЦА

Олена ПЛАНЧАК-САКАЧ

ЗМЕРК ЯК СКЛОНЇСКО (Славко Винаї, Уровнї свидомосци, писнї, Руске слово, Нови Сад, 2020)

найновшей кнїжки по е зиї „Уровнї свидомосци” Славка Виная, поведла бим, або то я так чувствуєм читаюци тоти стихи, же ше ту роби о уровньох подсвидомосци. Слово о першей збирки писньох того автора, хтора вишпивана зоз позициї сучасного чловека страценого у вельким урбаним штредку до хторого є „руцени”, або з нїм зочени, пре рижни причини, а дзе ше смисел цалком траци. Писнї орґанизовани до трох циклусох: Писнї зоз забутих дньох, Цернє и Розпяце и Арияднова нїтка, хтори у самим наслове ноша символику тей поезиї, а то давни днї безбрижного дзецинства и младосци, потим проблеми зоз хторима ше поет стретол през живот, бо живот у своєй цалосци и боль, а збирку заокружує зоз розпяцом як символом, алє и Арияднову нїтку хтора би на символични способ мала нагаднуц виход и спашенє зоз безсмисла того швета. Перша, уводна писня у збирки „У цмих круцинох” могла би буц Винайова програмска писня, хтора нагадує атмосферу тей збирки, дзе нє треба обчековац лєгке читанє за розвагу, алє роздумованє о: „цмих круцинох лоповика мойого” дзе: поезия / моя особна маґия / швети мойо / хтори справел я / у мигельох своїх / на способи свойо /. У першим циклусу писнї писани на два гласи, подсвидоме и свидоме ше ту преплєта, а тото и ортоґрафски, през италик окреме визначене. Кед же смисел страцени, вец у таким швету чежко витвориц еґзистенцию, прилаплївосц и стабилносц. Даяки утрати през живот нє мож надополнїц, а швет постава место нєщесца и без траґичней одвичательносци, як цо ше то случовало у миту, або епу. Церпенє у сучасним швеце иснує без пояшнєня, прето кажде паданє до очаяня, шивидла и нихилизма, гоч тоти чувства анї нє мож до конца виражиц и виповесц през стихи, у Винайовей поезиї сцигую по резиґнацию и спознанє шицких людских огранїченьох, а коруна шицкого того то наша краткотирвацосц и преходносц. Допитосц, жажда прекрочиц задати гранїци искуства, нєдостаточне намаганє и труд у власних моцох, и нєпреривне поетово превипитованє власного искуства, чечу през тоти стихи, єдноставни у виразу, хтори ясни, концизни, кратки, розумлїви, без компликованей метафорики. Вираз пречисцени до елементарносци и щиросци, зведзени по безнадїйносц хвильки: Змерк як склонїско /

од поглядох / од подшмиху / од себе самого / од прициску / од шивидла / лєпша цмота / цихосц / цверчки./ У тей поезиї преовладую особни хвильки каждодньового живота, од страшних фантазмаґоричних снох, раншого ставаня, страценей любови, по слуханє галайку у сушедстве, та раншу кафу и циґаретли. Винайов найчастейши амбиєнт то ноц, бо ноц вше цошка скрива, обвита є зоз ауру таїнственосци, дзе припадаю шицки його цми сили, чорти, босорки, чудни єства о хторих слухал у дзецинстве, хтори остали у його подсвидомосци, зявюю ше у снох, та чувство страху часте у його стихох, а будзенє, заправо, ошлєбодзенє, шветлосц дня понїщує страшидла зоз цмоти. Винайов стих углавном кратки, вельо раз и лєм єдно слово у стиху, гоч му велї писнї наративни, цали мали есеї каждодньового искуства, обичного, видлївого, єдноставного и обчекованого, руша ше помедзи мали ствари особного живота. Його Итака то власна хижа, улїца, родими валал и його особне нєпоштредне власне искуство, вибране зоз епизодох дзецинства и живота вообще, єдине автентичне, а ту и простор власних ритуалох, спаня, ставаня, писаня... Винаї по топониму Руского Керестура и його крижох на Папгаргайовим шлїду, як и у хаснованю велїх архаїчних словох, алє без барокно розкошного вислову яки хасновал Папгаргаї у своєй поезиї. Винаї дотика и социялни теми, кратко, лєм як кроки, у рисох, а мотив хтори ше повторює то путованє, од реалного, задуманого у дзецинстве, та по путованє през живот як напр. у писньох „Безнадїйне путованє”, „Кораблї”, „Як сом постал погляднїца”. Шицко ше злїва до шивидла, обичносци, гришносци, оцудзеносци од смисла, оцудзеносци од простору, прето Винаї поет хвильки, хвилькового розположеня и його приватносц роштує ше през стихи и през щиру емоцию: Озда думам / озда чекам / озда верим / озда слухам. / Озда гришим / озда блукам / озда, озда, озда / хто зна / и нїч предо мну / од рана по вечар / котуля ше лєто / два тисячи треце /. Винайова поезия то глас осаменей єдинки хторей у дезинтеґрованим швеце нє остало нїч инше лєм власни глас, глас поети хтори шпива и кед го нїхто нє слуха, и кед го нїхто нє чита, по гевтей Гелдерлиновей думки же: „гевто цо тирваце сную поетове”.■

Число ушорел Сашa Сабадош, фотоґрафиї Лука Вуячич

22 РУСКЕ СЛОВО

25. ДЕЦЕМБЕР 2020.

kultura@ruskeslovo.com

ВИСТИ ЗОЗ ШКОЛИ „ПЕТРО КУЗМЯКˮ У РУСКИМ КЕРЕСТУРЕ

НАГРА ДИ ШКОЛИ И ДИРЕКТОРКИ БУДИНСКОВЕЙ

Мр Наталия Будински наградзена зоз першу награду Европскей електронскей платформи за ученє одроснутих особох, а Штредня школа „Петро Кузмякˮ тиж участвовала и вигласана за найуспишнєйшу у проєкту „CIRCLE” хтори пошвецени циркуларней економиї р Наталия Будински наградзена зоз першу награду Европскей електронскей платформи за ученє одроснутих особох (Electronic Platform for Adult Learning in Europe) на хторей обявела текст – огляднуце о знаходзеню наставнїкох и професорох у онлайн настави вообще, а на прикладу Основней и штреднєй школи зоз домом школярох „Петро Кузмяк” дзе и вона викладала предмет математику. Будинскова нєшка о. д. директора Школи, пред тим була єдна з тих цо у своєй школи водзели обуку за наставни кадер за лєпше применьованє диґиталней технолоґиї, понеже ше вони прейґ ноци мушели знайсц у новим способе настави и окреме, оценьованя. У наградзеним огляднуцу Будинскова розпатрела шицки аспекти того нєпланованого процесу и оценєла його успишносц, зоз заключеньом же гоч є и примушуюца, то тиж нагода же би ше настава пременєла у напряме хтори одвитує и школяром, и наставнїком. По єй думаню то и нагода же би ше поставели моцни фундаменти образованя на шицких уровньох у диґиталним окруженю, хтору нє треба опущиц.

ОНЛАЙН САЯМ ТУРИЗМА Традицийни 6. Саям туризма у школи „Петро Кузмяк” того року отримани онлайн. Орґанизовали го школяре туристично-готелиєрного напряму штреднєй школи зоз потримовку и координацию професоркох фахових предметох Бояну Милянич, Єлену Миркович, Ренату Зорич, Анику Войчена и Веселинку Бачич. Школяре закончуюцого року направели туристични аранжмани у рамикох предмета Аґенцийне и готелиєрске дїлованє, а школяре трецого року зоз предмета Маркетинґ у туризме направели промотивни материял. Саям того року потримал Покраїнски секретарият за образованє, управу и национални меншини у рамикох Конкурса за финансованє и софинансованє програмох и проєктох у обласци основного и штреднього образованя у АП Войводини. Зоз средствох хтори достати од Секратарияту набавени пулти, рол-апи и видруковани туристични аранжмани хтори виложени на виртуалним сайме, а хтори отримани у Ґуґл учальнї. Того року нащивителє виртуалного сайма, односно школяре шицких класох туристично готелиєрского напряму мали нагоду упознац туристични потенциял општини Кула, а свойо думанє о аранжманох виражовали прейґ гласаня за найлєпши аранжман. Циль таких активносцох розвивац школярску креативносц, подзвиговац їх мотивацию, и применьовац научену теорию у пракси. ШТРЕДНЯ ШКОЛА ПЕРША У ПРОЄКТУ „CIRCLE” Штредня школа „Петро Кузмякˮ тиж участвовала и вигласана за найуспишнєйшу у проєкту „CIRCLE” хто25. ДЕЦЕМБЕР 2020.

ри пошвецени циркуларней економиї. На Закончуюцей онлайн конференциї 10. децембра, презентована робота школярох на тему циркуларней економиї „Отримуюци розвой у руралним штредкуˮ, а координатор була професорка биолоґиї Тереза Катона. Роботу спред керестурскей Школи презентовала Мария Горняк, школярка II-1 оддзелєня Ґимназиї на руским язику. У проєкту участвовали осем школи з рижних городох Войводини и Сербиї, а орґанизовал го Департмант за инжинєрство защити животного штредку и защити на роботи, Факултету технїчних наукох у Новим Садзе, з потримовку америцкей Амбасади. Ґимназиялци школи „Петро Кузмяк” участвовали на виртуалним сайме науки „Наук ниje баук” хтрои орґанизує нишска Ґимназия „Светозар Маркович”. Кере стурци ше представели зоз приказом Еуклидовей ґеометриї на сучасни спо соб през призму дружтвених мре жох. Ро бота ке ре стур ских школя рох ше вола „Еуклид вше у моди”, а участвовали Мария Горняк, Мая Ерделї, Валентина Новта. ГУМАНИТАРНИ КРАЧУНСКИ ВАШАР На концу першого полрочя и того року Школа орґанизовала традицийни гуманитарни Крачунско-новорочни вашар. Того року пре пандемию є орґанизовани и витворени у двох часцох, и з максималним почитованьом мирох. Перша часц отримана у школи за школярох нїзших класох хтори ходзели и на наставу, дзе зоз учительками виробели рижни прикраски, а предавали их у школским дворе. Друга часц ручних прикраскох хтори он лайн робели школяре висших класох и штредньошколци, предавало ше на керестурским пияцу. Там представителє школярох зоз професорками Терезу Катона и Маю Колошняї предавали виробени прикраски за хтори материял обезпечени зоз Проєкту СТЕМ учальня толеранциї. На цалим крачунско-новорочним вашаре назберане коло 50 000 динари, а понеже вашар гуманитарни, пенєж наменєни школяром керестурскей Школи.■ М. Афич

РУСКЕ СЛОВО 23

КУЛТУРА И ПРОСВИТА ПРОЄКТ „ИРЕНА КОЛЕСАР – ПАРА ДИҐМА ПРАВДИВЕЙ УМЕТНОСЦИ”

ПАМЯТКА НА ПЕРШУ ГЕРОЇНУ ЮГОСЛАВЯНСКОГО ФИЛМА Зачувац здогадованє на Ирину Колесар, котра зоз улогу Славици у истоменним филму почала кариєру у седмей уметносци и, од теди, та у шлїдуюцих деценийох, будовала свою успишну уметнїцку кариєру, углавном, у театру. У Пули 1983. року достала Златну арену за вкупне доприношенє филмскей уметносци Пише: Олена ПЛАНЧАК-САКАЧ

ОРДЕНИ ЗА УЧАСТВОВАНЄ У НОВ Явносци, окреме терашнєй, мало познате же Ирина Колесар за свойо воєни и мирнодопски доприношеня концом новембра 1949. року зоз ришеньом Президиюма Народней скупштини ФНРЮ, а спрам Закону о орденох и медальох, на предклад команданта Оружийних моцох ФНРЮ, одликована зоз Орденом за храбросц и истого дня є одликована зоз Орденом заслугох за народ III шора.

24 РУСКЕ СЛОВО

друженє гражданох „Дружтво Руснацох” зоз Сримскей Митровици, у сотруднїцтве зоз Новинарску асоцияцию Руснацох, штредком децембра того року закончело єднорочни проєкт „Ирена Колесар –парадиґма правдивей уметно сци”. Циль проєкту бул ожиц и зачувац здогадованє на Ирину Колесар, котра зоз улогу Славици у истоменним филму почала кариєру у седмей уметносци. Премиєра филма „Славица” була у априлу 1947. року, и ǲ\ ǲ \ËËËWW \ ǲ\ËW од теди, та у шлїдуюцих деценийох, āāƔĄƞĖ[µ]ČZË āƔ ƔƔĄĄĄƞƞƞĖ ƞĖ[µ]ČZ ĖĖ[[[µµµ]]]ČČČZZË ZË млада ґлумица Ирина Колесар будоÕXÖcĄXðU ÕX Õ X XÖ Ö Öc cĄ c Ą ĄXðU ĄX X Xð ðU ð U вала свою успишну уметнїцку кариєру. Гоч єй улога Славици принєсла IRENA K KOLESAR OLESAR славу першей югославянскей филмскей диви, вона була прихильнєйша ґу театру, односно ґлумиц на сцени Горватского народного театра у Заґребе, познєйше, вецей як два децениї, у Югослаянским драмским театру у Беоґрадзе, одкаль поряднє одходзела на Дубровацки лєтни бависка, у чиїм снова- досц причини же би ше ю паметало и о ню и сама участвовала. На дубровацким нєй, як о позарядовей особи, написало гоЛоврєнцу петнац роки толковала найзнач- лєм єдну кнїжку. нєйши Шекспирово женски улоги од коЗАБУЦА НЄТ – ПАМЕТАНЄ ВИЧНЕ трих даєдни, по думаню єй колеґВладимир Ба лащак, ґлуох, маю антолоґимец и предсидатель „Друйну вредносц. жтва Руснацох” зоз СримИрена Колесар рескей Митровици вецей як лативно вчас подва децениї бул осамени шла до пензиї, у борец у борби очувац пасвоїм 47. року жиметанє на мено и дїло Иривота, алє єй уметни Коле саровей, як ю по нїцки шлїди зазнаруски памета ли у ва ла лє єй чени у каждей исоца, Беркасове. Зачувал єй ториї юго славянособну архиву, у чим му ского филма и теаВладимир Балащак по могла Мира Шувар, Иритра, а нєзаобидзена є анї у енциклопедийних виданьох ви- нова приятелька. За тоти вецей як двазначних особох югослвянского простору. цец роки зазначел и розгварки зоз велїКед ше ґу тому доложи податок же Ирина ма єй колеґинями и колеґами, або их зана нєполни 18 роки пошла до партиза- модлєл же би то сами зробели праве за нох, до XIII пролетерскей удерней бриґа- кнїжку котра на концу и видрукована ди „Раде Кончар”, ясне же наисце єст на- тих дньох. 25. ДЕЦЕМБЕР 2020.

kultura@ruskeslovo.com

– Ирина Колесар, людски цепла, позарядова, нєпоштредна и харизматична, вибудовала нєрозлучуюце и вичне приятельство зоз почитователями филма и театру. Вона була поток прекрасних тонох и емоцийох, и кед нам ше уж видзело же можебуц будзе забута, спреведли зме ше – гвари Владимир Балащак, пририхтовач кнїжки о Ирини Колесар. – Єй колеґове и колеґинї, тим котри робели на кнїжки, я котри сом децениями, у чежких часох за културу, зберал шицко цо ма вязи зоз роботу и животом Ирини Колесар, шицки вєдно зме потвердзели же забуца нєт и же здогадованє вичне. Кнїжка о нєй злучує прешлосц и терашньосц, бо иншак анї нє може буц, а анї нє швечи – гварел Балащак. „Ошмих порцоловей фиґурини” мале доприношенє ґу почитованю Ирини Колесар котре вона, без сумнї, заслужела. Тото почитованє указала нє лєм руска заєднїца, ґу котрей по народзеню припада, алє и шицки други котри на рижни способи потримали тот проєкт. Кнїжка троязична, понеже тексти у нєй так друковани як их авторе писали: по сербски, горватски и руски. Пририхтовач Балащак и редакторИрина Гарди Ковачевич ка виданя Ирина Гарди Ковачевич мали нє лєгки задаток вибрац фотоґрафиї, документи, писемка и тексти зоз новинох и зложиц до єдней цалосци. – Велька була спокуса лапиц ше до тей роботи, материяли рижнородни, жридла нєдоступни, а амбициї прерастали нашо схопносци. Голєм зме так чувствовали. Кнїжка нє може буц моноґрафия, бо у нєй нє шицко цо релевантне за животну и професийну биоґрафию. То муши зробиц єден други тим. Наприклад, виглєдовац у тонскей архиви Радио Беоґраду, та хто зна ище хторих радио станїцох бо знаме, цо у виявох даєдних анкетованих и видно, вона вельо радио драми знїмала. Нє маме анї єдну критику зоз представох у котрих участвовала, а лоґичне предпоставиц же у новинох кажда представа таких значних театерских хижох як Горватски народни театер, Югославянски драмски театер, та и други, голєм премиєри, и у других театрох у хторих ше завйовала, а окреме представи на Дубровацких лєтних бавискох, були приказани у новинох, и на радию. Ми лєм одкруцели

ФИНАНСИЙНЕ ДОПРИНОШЕНЄ ДАЛИ Найвекше нєсподзиванє за проєктни тим була потримовка поєдинцох. Свойо особне финансийне доприношенє дали ИН ВЕТ ДОО Мирослав Бесерминї зоз Сримскей Митровици, кнїжкарня БУК БАР Александри Кртинич зоз Сримскей Митровици, Борислав Црноєвич зоз Сримских Карловцох, Мирослав и Бранислава Балащак зоз Сримскей Митровици, Слободан Рибич зоз Сримскей Митровици, Любица Лендєр зоз Руского Керестура и Вуков Марица зоз Суботишта. 25. ДЕЦЕМБЕР 2020.

тоту швицацу пантлїку на котрей записани живот и дїло велькей ґлумици – гвари редакторка виданя Ирина Грди Ковачевич. ПОТРИМОВКА ЗОЗ ШИЦКИХ БОКОХ Проєкт „Ирена Колесар – парадиґма правдивей уметносци” ше одвивал у зложених условийох. Вон достал потримовку зоз вецей жридлох. Буджетски фонд за национали меншини дал потримовку, општинска управа Сримскей Митровици, Покраїнски секретарият за образованє, предписаня, управу и национални меншини, Завод за културу войводянских Руснацох, Национални совит рускей националней меншини, Руска редакция РТ Войводини. Финансийна потримовка обезпечована „на рати”, та по конєц нє було сиґурне же чи ше уда направиц кїжку по високих естетских, професийних и технїчних стандардох. А проєктни тим ше дал на то же за Колєсарову муши буц найлєпше цо мож. Зочело ше и з проблемом на котри ше нє могло уплївовац – то пандемия вируса Ковид-19, котра спомалшела, або и зопарла плани проєктного тима у динамики отримованя промоцийох зоз присутну публику. Же би ше на достоїнствени способ означело 95-рочнїцу од народзеня Ирени Колесар и законченє кнїжки, своєфайтову промоцию оможлївела Руска редакция РТВ котра дала вельку лоґистичну помоц у креїрованю промоциї проєкта, односно кнїжки „Ошмих порцоловей фиґурини”. У єдногодзиновей емисиї емитовани и окремни видео запис авторки Олґи Карлаварис: „У здогадованю”, у котрим хасновани и архивски знїмки Владимира Кирди. Тиж у емисиї були пригодни вияви Светлани Бойкович и Бранки Петрич, уж тераз ридких живих колеґиньох Ирини Колесар, котри обезпечели Ирина Гарди Ковачевич и Златко Рамач. – Тераз кед уж шицко закончене и мож спатриц тот творительни рок за нами, помали починаме буц свидоми цо зме шицки вєдно поробели. Проєкт бул нєзвичайни, бо го у партнерстве робели два т е р и то р и я л н о роздвоєни здруженя, пенєж ше обезпечовало з рижних бокох, нє знало ше чи одобрени средства буду и реализовани, з оглядом на чежку ситуацию пре Єлена Перкович корону. Алє тим нє одуставал. Мнє, як координаторки проєкта ясне же зме нє лєм зачували паметанє на Ирену Колесар, алє и часц историї югославянского културного простору и верим же з тей кнїжки и други то так зрозумя – гварела координаторка проєкту Єлена Перкович. У тиму проєкта участвовали Владимир Балащак, Мартица Тамаш, Ирина Гарди Ковачевич, Гелена Медєши, Блаженка Хома Цветкович, Мария Ковачевич, Желимир Тот, Даниєл Пап, Єлена Перкович, Олґа Карлаварис.■

РУСКЕ СЛОВО 25

ЛЮДЗЕ, РОКИ, ЖИВОТ СТРЕТНУЦЕ꞉ МЕЛАНА БОДЯНЦОВА З РУСКОГО КЕРЕСТУРА

ЦАЛИ ВАЛАЛ ОД ШПИВАНЯ ГУЧАЛ

Пише: Любомир ДУДАШ

КОЛЯДОВАНЄ ПРЕД ОТВОРЕНИМ ОБЛАКОМ – Крачунски швета нам наисце найвекша радосц, цо пре саме Рождество, цо пре приход унукох, приповеда Мелана Бодянцова. А паметам як ми ходзели по шпиваню, лєм то други часи и други роки були. Озда лєм радосц иста. Док зме були мали, ишло ше зоз оцом, пешо, од хижи до хижи, по сушедох, а вец по родзинох. После шпиваня шлїдзело Саночне. Аж так Рождество було наисце велїке и радосне. На саму Вилїю вечерало ше рибу и цо було, а аж потим ше ишло радосц дзелїц зоз шицкима. А радосц нам була и єдно яблуко, суха грушка лєбо шлївка. Чоколади и помаранчата теди анї нє було, часи були вельо, вельо, худобнєйши. Нє раховал нїхто кельо зашпивал, алє келїм шпивал и винчовал. Шпивали зме на драже, пред отвореним облаком, як ми, так и шицки, и можеш задумац, гвари Мелана, яке то було кед по шицких улїцох и шорох коляда гучала як рика моцна, а шветочна и благословена...

26 РУСКЕ СЛОВО

Пожадаш, так, дакеди розмервиц давни памятки, зачириц ше до нїх и найсц дацо давно забуте, лєбо нє, можебуц лєм скрите под терху другей громади памяткох и числених рокох... Пожадаш, дабоме, найсц лєм красни памятки, алє вони нїґда нє сами, було их шицких файтох, алє тераз будземе о красших...

догаднєш ше и як, дакеди, на вельки швета, чаривно до обисца сцигло нове облєчиво, а пред тим нє було анї за хлєб. Затанцую памятки чаривни круг, та ше зоз забуца нараз зявя и одходи до платняри, та до шнайдера на проби и, вшелїяк и виход з дому, такой мацери под руку, паску швециц, лєбо по шпиваню. Прекрасни памятки скрити у рокох. Єдна зоз тих котра вам у хвильки могла препоручиц праве тото прецо сце до платняри и пришли була Мелана, перше Паплацкова, а вец, уж роками Бодянцова, Кевеждийова. Тераз уж давно у пензиї, чистого паметаня и ясней думки може о своєй роботи, од школованя та по пензионерски днї, приповедац кельо лєм ви порихтани слухац. Вше зоз другого боку патрено, до дробнїцох котри виучела у Зомборе вєдно зоз ище осмерима зоз Руского Керестура. Були то, нажаль, и остатнї прави тарґовци. Окрем перфектного знаня о платну, а тарґовци ше теди школовали за напрям од першого дня, чи то було за роботу у желєзари, древари, платняри, будовательним материялу... Так ше и могло научиц праве найпотребнєйше, та и психолоґию купца, красне справованє, услужносц и шицко цо тому припада. – Народзена сом у Керестуре, приповеда Мелана. Оцец Миронь бул кушнїр, мац Феброна ґаздиня, а бивали зме на дакедишнєй Дубровацкей, як Керестурци то воля повесц, на Водицовей улїчки. Дзеци на шоре, було праве тельо кельо було достаточно же би шицки були любени. Були мили и порихтани бавиц ше на Буячей долїни зоз шицкима, алє и помогнуц и подзелїц зоз найблїзшима шицко цо требало, од бриґох по бомбони. – Гей, зоз дакус смутку у гласу котри одразу щезнул, ми були остатнї прави тарґовци.

Тедишня „Слоґа” у Кули, а було то вельке подприємство за тарґовину зоз шицким, од огриви по вули за вишиванє, нас препознавала перше по успиху у школи и дзеки за роботу. Так, нам шицким штверим зоз Керестура школованє плацели праве вони, а после того, такой поставели за тезґу робиц. Анї нє знам чи зме на бироу и були приявйовани, гвари наша собешеднїца.

УЧЕЛО ШЕ И ЗОЗ СТАВАНЬОМ ПО ПАЛЬЦОХ – Трицец седем роки сом по два раз на дзень, стала за тезґу у платняри на Куртим шоре. Коло и попри нас, у Бобика, бул тиж Слоґа, дутян за колониял робу, и древара. Знали зме же зме єден колектив, та кед затребало, а було того ище кельо, помагац ше рушало без роздумованя. Шеф нам бул Емил Папгаргаї, алє його робота вецей була у паперох, набавки и орґанизованю зменох. Найвецей сом научела од Слави Пештиковей, одатей Дудаш, кед сом лєм подумала дацо нє так як требало, уж ми станула на пальци... Нє завадзало, алє ше так и научело шицко цо ше нє учело у школи. 25. ДЕЦЕМБЕР 2020.

ljudze@ruskeslovo.com

А на роботи ше нє шедзело, сохрань боже, муштерию на шедзаци дочекац. Нє як нєшка. После даскелїх рокох зме уж знали и цо хтора муштерия купи, лєбо лєм поопатрац пришла, або можебуц лєм на дакус бешеди зашла. Психолоґия тарґовини озда и тераз наука. – Дружтво сом любела озда од родзеня, виросла сом як єдине дзецко у оца и мацери, алє там ми вше помоц бул братняк Дюра, роками у Швайцарскей, та зме одросли як найблїзши. Нє лєм же сом любела дружтво, алє вше, наисце вше, и писню, франту и танєц... Свашка сом була, кед добре паметам, найменєй на трицец свадзбох. Дом култури нам бул важни у одрастаню, танцовала сом у фолклору ище док го Силво Ґача водзел.

ПОМОЖ КАЖДОМУ, КЕЛЬО ЛЄМ МОЖЕШ Вец пришла одаванка, фамелия, дзеци, а тераз, а оддавна, слава Богу, и унуки. – Мушиш ше прилагодзиц ґу шицкому, нє мож швет оправяц спрам себе, наглас думка вимкла з души. Пришли роки кед зме свойо, вєдно зоз супругом Владом, котри роками бул у Церковним одборе, поробели и одробели, а пражнїни нє шмело буц. Ратунок бул у Каритасу. Седемнац сом роки була волонтер, а и тераз кед треба, скоро напамят знам хто у валалє у потреби, у кого єст шицкого, а ради су то подаровац, та и така робота твори радосц у души и можеш и заспац и будзиц ше мирней души и

чистого шерца – приповеда, як кед би судьбу власну вишивала, Мелана. То озда од родичох ище як чисти и справедлїви тал нашлїд зела. Помож шицким кельо лєм можеш, а шицко ци ше, кеди-теди и враци, так живот устроєни, так треба же би було, а так нам наклада и християнски живот и наука. – Друженє ми, озда, найсвятше у живоце. Сушеди ци вше потребни и нужни, и мушиш их и любиц, и почитовац. То зме зоз моїм Владом, алє и синами, Владом и Славком, мали вше, и на Збегньове при Владових родичох док зме бивали, а и ту, на старей Вашарскей улїци дзе зме ше становели и будова ли Мелана зоз унуком Тадейом дальши живот – припона пошвецаню паски веда Мелана. – Думам, а так то наисце, же и кед дакому подаруєш, та бул то лєм щири ошмих лєбо даяка дробнїца без пенєжнй вредносци, иншак дихаш. Живот достава прави смисел и радосц ма места у власним и живоце блїзких особох, алє и шицких других котри нам, можлїве, лєм дакеди блїзко, а вец щезню за свою судьбу. ■

ПОТЇХА У УНУКОХ – Синове давно повирастали и маю свой хлєб. Од Владка маме и двойо унучата, кед би и вони уж нє були скоро свойо людзе. Теодора мастеровала дефектолоґию и уж зарабя свой хлєб, а Тадей при концу штреднєй школи, на информатики у Кули, а добре му идзе и у фодбалу у Русину – приповеда Мелана, вецей за себе. Фамелийна слика у баби Мелани и дїда Владу Кевеждийових

25. ДЕЦЕМБЕР 2020.

РУСКЕ СЛОВО 27

informator@ruskeslovo.com ОСТАТНЇ ПОЗДРАВ Дня 19. децембра преселєла ше до вичносци моя мила супруга

МАРИЯ ХОМА народзена Семан (1953–2020) з Руского Керестура Дзекуєм ци за твою любов и прекрасни хвильки хтори зме препровадзели вєдно. Твой Владимир ОСТАТНЇ ПОЗДРАВ Дня 19. децембра преселєла ше до вичносци моя наймилша мац

МАРИЯ ХОМА народзена Семан (1953–2020) Дзекуєм ци мамо на твоєй любови хтору ши ми указовала у каждим ошмиху, у каждим поцилунку, у каждей хвильки... Будзем це ношиц вично у шерцу и вше ше будзем цешиц же сом мал таку мацер. Твой син Мижо зоз супругу Наташу и дзецми Димитрийом и Амелию Спочивай у мире Божим!

28 РУСКЕ СЛОВО

Спочивай у мире Божим!

ОСТАТНЇ ПОЗДРАВ Дня 19. децембра преселєла ше до вичносци моя мила мама

МАРИЯ ХОМА (1953–2020) з Руского Керестура Мамо, дзекуєм ци за нєсебичну любов хтору ши ми давала. Дзекуєм же ши ме научела цо то любов и доброта и як да их примам, алє и як да их давам. Благословена сом же сом мала таку маму. Обецуєм ци же будзем жиц так як ме ти и тато учели. За кажди твой ошмих, поцилунок и совит дзекуєме шицки – твоя дзивка Марияна, жец Иґор и унучата Еван и Леана Спочивай у мире Божим! 25. ДЕЦЕМБЕР 2020.

informator@ruskeslovo.com ОСТАТНЇ ПОЗДРАВ Дня 19. децембра преселєла ше до вичносци моя мила нина

МАРИЯ ХОМА народзена Семан (1953–2020) з Руского Керестура

ОСТАТНЇ ПОЗДРАВ Дня 19. децембра преселєла ше до вичносци моя мила шестра

МАРИЯ ХОМА (1953–2020) з Руского Керестура

Дзекуєм Вам нино на вашей велькей любови, доброти и потримовки. Ваша Софийка Спочивайце у мире Божим!

Дзекуєм ци на пожертвовносци. Твой ошмих, доброту и любов вично будзем чувац у своїм шерцу. Твой брат Мижо зоз супругу Терезку Спочивай у мире Божим!

ОСТАТНЇ ПОЗДРАВ Дня 19. децембра 2020. року занавше нас зохабела наша мила андя Марча

ОСТАТНЇ ПОЗДРАВ Дня 19. децембра 2020. року занавше нас зохабела наша мила тета Мая

др МАРИЯ ХОМА (1953–2020) з Руского Керестура Тето Майо, красни памятки на твою любов и весели ошмих буду паметац – Юлинко зоз фамелию, Марча Бруґошова, Дадо зоз фамелию, Мирко зоз фамелию, Санела зоз фамелию, Ваньо зоз фамелию, Таня зоз фамелию, Марина зоз фамелию, Тамара и Дея, и Михаела Спочивай у мире Божим! ОСТАТНЇ ПОЗДРАВ Дня 19. децембра нєсподзивано нас зохабела наша мила сушеда

СМУТНЕ ЗДОГАДОВАНЄ Дня 22. децембра наполнєли ше 5 роки як нас занавше зохабел наш мили супруг, дїдо и прадїдо

др МАРИЯ ХОМА (1953–2020) з Руского Керестура Марчо, пошла ши сциха и нєсподзивано. Твой одход до вичносци глїбоко потресол шицких нас хтори зме це щиро любели. Дзекуєме ци за любов и доброту хтору ши нам даровала. Ожалосцени – Велимир зоз фамелию, Славка зоз фамелию, Марика зоз фамелию, Дюри зоз фамелию, и Яни зоз Миму Спочивай у мире Божим! 25. ДЕЦЕМБЕР 2020.

др МАРИЯ ХОМА народзена Семан (1953–2020) з Руского Керестура Сушедо наша, нїґда це нє забуду сушедово Паплацково Спочивай у мире Божим!

ДЮРА ВИНАЇ (1940–2015) з Руского Керестура З любову и почитованьом памятку на ньго занавше буду чувац супруга Веруна, и унуки – Деян зоз фамелию, Марияна зоз фамелию и Сладяна Най спочива у мире Божим!

РУСКЕ СЛОВО 29

informator@ruskeslovo.com ОСТАТНЇ ПОЗДРАВ Дня 17. децембра преселєл ше до вичносци мой мили супруг

ВЛАДИМИР САЯНКОВИЧ (1947–2020) з Руского Керестура

ОСТАТНЇ ПОЗДРАВ Дня 17. децембра преселєл ше до вичносци наш мили оцец и дїдо

ВЛАДИМИР САЯНКОВИЧ (1947–2020) з Руского Керестура

Дзекуєм ци за нєсебичну любов и потримовку през 52 роки заєднїцкого малженского живота. Вично будзеш у моїм шерцу. Твоя супруга Натала Спочивай у мире Божим! ОСТАТНЇ ПОЗДРАВ Дня 17. децембра преселєл ше до вичносци наш мили оцец и дїдо

ВЛАДИМИР САЯНКОВИЧ (1947–2020) з Руского Керестура

Твою любов, доброту, пораду и франту нїґда нє забудземе. Твойо наймилши – син Златко, нєвеста Ґабриєла, и унуки Филип и Матей Спочивай у мире Божим! ОСТАТНЇ ПОЗДРАВ Дня 19. децембра преселєла ше до вичносци моя мила сушеда у своїм 68. року живота

др МАРИЯ ХОМА (1953–2020) з Руского Керестура

Твою любов и потримовку нє заменї нїч, навики будзеш у наших шерцох. Твойо наймилши – дзивка Зденка зоз супругом Златком, унука Кристина зоз Кендалом и унука Мартина Ковачово зоз Канади Спочивай у мире Божим! ОСТАТНЇ ПОЗДРАВ Дня 17. децембра преселєл ше до вичносци наш мили брат и шовґор

ВЛАДИМИР САЯНКОВИЧ (1947–2020) з Руского Керестура Красни памятки на це вично будземе чувац у наших шерцох, думкох и молитвох. Твоя шестра Сенка и шовґор Юлин Штранґарово, як и Таня, Борис и Сандра зоз фамелиями зоз Нємецкей Спочивай у мире Божим!

Пошли сце сциха и нєсподзивано, а ваша доброта и красни слова оставаю у моїх памяткох. Ваша сушеда Ната Спочивайце у мире Божим! НА ЗДОГАДОВАНЄ У децембру на Миколая наполнє- На Нови рок будзе 2 роки як од ли ше 8 смутни роки як ше занав- нас занавше пошла наша мила ше одпитал од нас наш мили суп- мац, баба, прабаба, швекра руг, оцец, брат, бачи, дїдо

ЛЕОНА ХОМА ЯНКО ХОМА (1926–2018) (1953–2012) Мили нашо, час преходзи, алє памятки на вас навики будземе чувац у своїх шерцох. Анка, Блаженка, Моника и Марина зоз фамелиями Най вас чуваю ангели Божо! Спочивайце у мире!

СМУТНЕ ЗДОГАДОВАНЄ

МИХАЙЛО РАЦ (1948–2015)

ЯНКО КАНЮХ (1947–2009)

Красни памятки на Вас навики чуваю Вашо наймилши

30 РУСКЕ СЛОВО

МАРИЯ КАНЮХ (1919–2003)

МИХАЛ КАНЮХ (1915–1998)

Спочивайце у мире Божим!

25. ДЕЦЕМБЕР 2020.

informator@ruskeslovo.com ОСТАТНЇ ПОЗДРАВ Дня 16. децембра 2020. року нєщесце на океану на Новим Зеланду однєсло занавше млади живот нашого сина

ЗВОНКО ЯКИМ (1984–2020) з Коцура Остали смуток и боль, нєвиповедзени слова, нєвитворени плани... любов. Пошол ши од нас, алє у наших шерцох и душох занавше останєш. Най це ангели чуваю. Вично ожалосцени оцец Микола и мац Ана Спочивай у мире Божим! ОСТАТНЇ ПОЗДРАВ Дня 16. децембра 2020. преселєл ше до вичносци мой мили брат

ЗВОНКО ЯКИМ (1984–2020) з Коцура Нєщесце на океану однєсло твой млади живот, алє я навики будзем чувац час препровадзени зоз тобу. Занавше будзеш у моїм шерцу, думкох и молитвох. Най це ангели чуваю! Навики ожалосцена шестра Татяна Макаї зоз супругом Желимиром Спочивай у мире Божим! 25. ДЕЦЕМБЕР 2020.

РУСКЕ СЛОВО 31

informator@ruskeslovo.com ОСТАТНЇ ПОЗДРАВ Дня 18. децембра преселєл ше до вичносци мой мили супруг

ОСТАТНЇ ПОЗДРАВ Дня 16. децембра 2020. року преселєл ше до вичносци

МИХАЛ ЧАКАН (19. I 1951 – 16. XII 2020) з Дюрдьовa Ожалосцени фамeлиї: Витез, Гарди, Стойшин, Крстич, Мудри, Раґаї и Уйфалуши Спочивай у мире Божим!

ОСТАТНЇ ПОЗДРАВ Дня 18. децембра преселєл ше до вичносци наш мили оцец, швекор и дїдо

ЮЛИЯН СЕМАН (1945–2020) з Руского Керестура Дзекуєм ци за любов и потримовку през 50 роки заєднїцкого малженского живота. Вично будзеш у моїм шерцу. Твоя супруга Анкица Спочивай у мире Божим! ОСТАТНЇ ПОЗДРАВ Дня 18. децембра преселєл ше до вичносци наш мили оцец, швекор и дїдо

ЮЛИЯН СЕМАН (1945–2020) з Руского Керестура Твою доброту и любов ґу нам вично будземе чувац и паметац у наших шерцох. Твоя дзивка Даниєла зоз супругом Деяном, и унучата Алекса, Ана Мария и София Сопково Спочивай у мире Божим! ОСТАТНЇ ПОЗДРАВ Дня 18. децембра занавше нас зохабел наш бачи

ЮЛИЯН СЕМАН (1945–2020) з Руского Керестура Твою доброту и любов ґу нам вично будземе чувац и паметац у наших шерцох. Твоя дзивка Оливера зоз супругом Любомиром, и унуки Даниєл и Никола Спочивайце у мире Божим!

32 РУСКЕ СЛОВО

ЮЛИЯН СЕМАНОВ (1945–2020) з Руского Керестура З любову и почитованьом памятку на ньго навики буду чувац – андя Маря, Владо и Сашо Семаново зоз своїма фамелиями Спочивай у мире Божим!

25. ДЕЦЕМБЕР 2020.

informator@ruskeslovo.com ОСТАТНЇ ПОЗДРАВ Дня 15. децембра 2020. року зохабел нас наш мили супруг и оцец

ОСТАТНЇ ПОЗДРАВ

ЛЮБОМИР БУДИНСКИ (1933–2020) зоз Австралиї Ожалосцени фамелиї Будински и Мадяр зоз Австралиї

ЛЮБОМИР БУДИНСКИ (1933–2020) зоз Австралиї Бачикови од Мариї, Бати, Зокия Уґринчич зоз Joanna Chen зоз Австралиї

ОСТАТНЇ ПОЗДРАВ

СМУТНЕ ЗДОГАДОВАНЄ Дня 26. децембра наполнює ше рок як нас занавше зохабел наш мили супруг, тато и жец

ЗЛАТКО РЕГАК (1965–2019) з Руского Керестура ЛЮБОМИР БУДИНСКИ (1933–2020) зоз Австралиї Дїдови-уйови од Наташи зоз фамелию Шкондрич

Найрадоснєйше швето преходзи, алє нажаль без тебе. Хибиш нам барз. Красни памятки на це навики чуваю – супруга Сенка, дзивка Кристинка и швекра Мелана Спочивай у мире Божим!

НА ЗДОГАДОВАНЄ Дня 14. мая 2020. року наполнєли ше двацецдва роки як нас зохабел наш мили

СМУТНЕ ЗДОГАДОВАНЄ Дня 26. децембра наполнює ше рок як нас занавше зохабел наш мили син и брат

ЛЮБОМИР БУДИНСКИ (1933–2020) зоз Австралиї Бачикови и дїдови-уйови од фамелийох Рамач и Ковач

Дня 17. децембра 2020. року наполнєли ше седем смутни роки як нас зохабела наша мила

ЮЛКА ШЕПИНСКИ народзена Роман (2013–2020)

ДЮРА ШЕПИНСКИ (1998–2020)

Памятку на нїх навики буду чувац дзивка Славица и унука Йована Спочивайце у мире Божим! СМУТНЕ ЗДОГАДОВАНЄ Дня 21. децембра наполнєли ше 17 роки як нас зохабел

ЯКИМ БУЧКО (1914–2003) з Руского Керестура Памятки на ньго чуваю нєвеста Натала и унук зоз супругу и дзецми Най спочива у мире Божим!

25. ДЕЦЕМБЕР 2020.

СМУТНЕ ЗДОГАДОВАНЄ Дня 26. децембра наполнює ше рок як нас занавше зохабел наш кум

ЗЛАТИМИР РЕГАК (1965–2019) з Руского Керестура Красни памятки на ньго чуваю кумово Рацпетийово Най спочива у мире Божим!

ЗЛАТКО РЕГАК (1965–2019) з Руского Керестура Красни памятки на це вично чуваю твойо родичи, оцец Дюра и мац Ана, и шестра Весна зоз фамелию Спочивай у мире Божим!

РУСКЕ СЛОВО 33

informator@ruskeslovo.com СМУТНЕ ЗДОГАДОВАНЄ Дня 22. децембра наполнєли ше 40 смутни днї як нас зохабел наш мили оцец и дїдо

СМУТНЕ ЗДОГАДОВАНЄ Дня 27. децембра наполнюю ше два роки як ше преселєл до вичносци мой супруг

ЛЮБОМИР ПЛАНЧАК (1943–2018) з Руского Керестура

МИРОСЛАВ ЦИРБА (1946–2020) зоз Шиду Красни памятки на тебе у своїх шерцох занавше будземе чувац. Син Мирослав зоз супругу Єлену, дзивка Наташа зоз супругом Владимиром, и унучата Лука, Елена, Маруся, Ана и Надя Спочивай у мире Божим!

Крачун найрадоснєйше швето у року, шицки ше радую новому животу. Єдни приходза на тот швет, а други нажаль, одходза. Так ше збуло и зоз тобу. Остатнього крачунского вечара загашел ше и твой живот занавше. Зоз цихосцу и больом у думкох зоз тобу твоя супруга Амалка Спочивай у мире Божим! СМУТНЕ ЗДОГАДОВАНЄ Дня 27. децембра наполнюю ше два роки як нє з нами наш мили оцец, швекор и дїдо

НА ЗДОГАДОВАНЄ Прешол рок як нас занавше зохабел наш

ЛЮБОМИР ПЛАНЧАК (1943–2018) з Руского Керестура

МИКОЛА ЧИЗМАР (1955–2019) з Вербасу

Любени нє умераю покля жию тоти цо их любя! Спочивай у мире Божим! СМУТНЕ ЗДОГАДОВАНЄ Дня 1. януара 2021. наполня У марцу ше наполня дзевец ше штири роки як нас занавше роки як нас занавше зохабела зохабел наш мили наша мила

Час преходзи, та прешли уж и два роки як ши нє з нами. Нїґда нє будзеш знац як чежко патриц на дзвери през хтори вецей нє прейдзеш. Остали нєпохопени слова прецо так мушело буц. У думкох зоз тобу, твоя дзивка Марча, жец Пишта, и унук Стево зоз супругу Сашку Спочивай у мире Божим! СМУТНЕ ЗДОГАДОВАНЄ Дня 27. децембра наполнюю ше два роки як пошол до вичносци наш шовґор

ЛЮБОМИР ПЛАНЧАК (1943–2018) з Руского Керестура

МИРОНЬ ТАКАЧ

СЕРАФИНА ТАКАЧ

з Руского Керестура

З любову и почитованьом паметац их буду дзивки Мелания и Ксения зоз фамелиями Спочивайце у мире Божим! СМУТНЕ ЗДОГАДОВАНЄ Дня 26. децембра наполнєл ше 31 рок як нас занавше зохабел наш мили оцец, дїдо и прадїдо

Дня 23. децембра наполнєли ше 18 роки як нас занавше зохабела наша мила мац, баба и прабаба

Кажда хвилька препровадзена з тобу на окремни способ. Занавше останєш у думкох и шерцох своїх найблїзших. Твоя нина Марча Пристойкова зоз дзецми и унучатами Спочивай у мире Божим! СМУТНЕ ЗДОГАДОВАНЄ Дня 1. януара 2021. року наполня ше седем жалосни роки як нас занавше зохабел наш мили супруг, оцец и дїдо

ДЮРА НАДЬ – МИТЬОВ (1958–2014) з Руского Керестура МЕЛАНИЯ ПАСТЕРНАК ЯНКО ПАСТЕРНАК (1928–2002) (1927–1989) з Руского Керестура Памятку на їх любов и доброту навики буду чувац син Янко и дзивка Марча зоз фамелиями Най спочиваю у мире Божим!

34 РУСКЕ СЛОВО

Остали нам лєм красни памятки на наш щешлїви заєднїцки живот. Занавше ожалосцени – супруга Геленка, дзивка Наташа зоз супругом Ярославом и дзецми Иваном и Даниелом Фейдийово, и дзивка Весна зоз супругом Деяном и дзивочку Катарину Медєшово Спочивай у мире Божим!

25. ДЕЦЕМБЕР 2020.

informator@ruskeslovo.com СМУТНЕ ЗДОГАДОВАНЄ Дня 1. януара 2021. року наполня ше 3 роки як вецей нє з нами наш мили

СМУТНЕ ЗДОГАДОВАНЄ Дня 11. януара 2021. року наполня ше два роки як вецей нє з нами наш мили

ЯНКО ОРОС (1937–2019) з Руского Керестура

Ожалосцени Вашо наймилши

Спопивайце у мире Божим!

СМУТНЕ ЗДОГАДОВАНЄ Дня 28. децембра ше наполня два смутни роки як нас зохабел наш мили супруг, оцец, швекор, дїдо и прадїдо

ЛЮБОСЛАВ ЕДЕЛИНСКИ – СЛАВЧЕ (1956–2018) з Руского Керестура

Ожалосцени твойо наймилши Спочивайце у мире Божим! СМУТНЕ ЗДОГАДОВАНЄ Дня 1. януара 2021. року наполня ше 10 жалосни роки як нє з нами наш мили оцец, швекор, дїдо и прадїдо

Дня 5. януара 2021. року наполня ше шейсц мешаци як нє з нами наша мила мац, швекра, баба и прабаба

МИРОН БАРАН (1945–2018) з Руского Керестура З любову и почитованьом памятку у своїх шерцох навики буду чувац – супруга Анка, дзивка Ана зоз супругом Борисом, син Янко зоз супругу Саню, унуки Тамара зоз супругом Мирославом, Александра, Жоржина и Филип, и праунуки Миа и Ена Спочивай у мире Божим! СМУТНЕ ЗДОГАДОВАНЄ Дня 28. децембра ше наполня два смутни роки як нас зохабел наш мили

Покраїнски секретарият за урбанизем и защиту животного штредку, на основи члена 10. Закона о преценьованю вплїву на животни штредок („Службени глашнїк РС” чс. 135/04) обявює

ОБВИСЦЕНЄ

ЯКИМ КОЗАР МЕЛАНИЯ КОЗАР (1942–2011) народзена Дудаш з Руского Керестура (1946–2020) З любову и почитованьом памятку у своїх шерцох на вас навики буду чувац син Борис зоз супругу Ану, дзивка Татяна, унуки Тамара зоз супругом, Александра, Мижо, и праунуки Миа и Ена Спочивайце у мире Божим!

МИРОН БАРАН (1945–2018) з Руского Керестура Памятку на твою любов и доброту вично будзе чувац шестра Мария Тиркайлова зоз супругом Янком и єй фамелия Спочивай у мире Божим!

НА ЗДОГАДОВАНЄ Дня 28. децембра наполнї ше 16 роки як нас занавше зохабел наш мили

ЙОВҐЕН ПАПУҐА (1957–2004) з Бачинцох Памятку на ньго чуваю супруга Геленка, синове Ярослав и Иґор и шестра Мартица з супругом Владимиром Тамаш и дзецми Спочивай у мире Божим!

25. ДЕЦЕМБЕР 2020.

ЗАВОД ЗА КУЛТУРУ ВОЙВОДЯНСКИХ РУСНАЦОХ НОВЕ ЧИСЛО ТЕЛЕФОНА Завод за културу войводянских Руснацох обвисцує заинтересовану явносц же ма нове число телефона 021/654-6534 Адреса Заводу иста – Футожска 2, Нови Сад

О принєшеним ришеню o нєприступаню виробку студиї о преценьованю вплїву на животни штредок Покраїнски секретарият за урбанизем и защиту животного штредку, дня 14.12. 2020. принєсол ришенє o нєприступаню виробку студиї о преценьованю вплїву на животни штредок ПРОЄКТА Санация резервоара S-5, на к.п. число 2498/18 КО Нови Сад III, ношителя проєкта НИС а.д. Нови Сад, Блок промет, улїца Народного фронта чс.12 зоз Нового Саду. Ришенє o нєприступаню виробку Студиї о преценьованю вплїву на животни штредок за предметни проєкт мож мож достац на увид у просторийох Покраїнского секретарияту за урбанизем и защиту животного штредку Булевар Михайла Пупина 16 (прижемє канцелария чс. 39). Заинтересована явносц може виявиц жалбу на принєшене ришене у чаше од 15 днї од дня обявйованя того обвисценя.

РУСКЕ СЛОВО 35

informator@ruskeslovo.com Городска управа за защиту животного штредку Городу Нового Саду, на основи члена 29. Закона о преценьованю вплїву на животни штредок („Службени глашнїк Републики Сербиї”, число 135/04 и 36/09) обявює

ОБВИСЦЕНЄ

РУСКИ ХРИСТИЯНСКИ КАЛЕНДАР ЗА 2021. РОК

о принєшеним ришеню з хторим дата согласносц на Студию о преценьованю вплїву застатого стану на животни штредок проєкта базней станїци мобилней телефониї „НСУ144, НСЛ144, НСО144 НС – Паризкей комуни” Ношитель проєкта „Телеком Сербия”, а.д. Таковска 2, Беоґрад поднєсол тому орґану вимогу за даванє согласносци на Студию о преценьованю вплїву застатого стану на животни штредок проєкта базней станїци мобилней телефониї „НСУ144, НСЛ144, НСО144 НС – Паризкей комуни” Нови Сад, у улїци Паризкей комуни 25, у Новим Садзе, на катастарскей парцели 4944, К.О. Нови Сад I, Город Нови Сад. После запровадзеного поступку и предкалду Технїчней комисиї, Городска управа за защиту животного штредку дня 23. децембра 2020. року принєсла ришенє число VI-501-535/20 з хторим дата согласносц на предметни проєкт. Увид до предметного ришеня мож окончиц у просторийох Городскей управи за защиту животного штредку, Руменацка 110 а, Нови Сад, роботни днї у чаше од 10 до 15 годзин, на сайту Городскей управи за защиту животного штредку www. environovisad.org.rs. Процив того ришеня може ше порушац суд пред Управним судом од 30 днї од дня обявйованя того обвисценя у средствох явного информованя.

Городска управа за защиту животного штредку Городу Нового Саду на основи члена 14. Закона о преценьованю вплїву на животни штредок („Службени глашнїк Републики Сербиї”, число 135/04 и 36/09) обявює

ОБВИСЦЕНЄ

о поднєшеней вимоги одредзованє обсягу и змисту студиї о преценьованю вплїву на животни штредок проєкта Ношитель проєкта „ĐAKOVIĆ ” DOO Темеринска драга число 18, Нови Сад, поднєсол вимогу за одредзованє обсягу и змисту студиї о преценьованю вплїву на животни штредок проєкта „Комплекс за маґазионованє и третман нєопасних одруткох на катастерских парцелох число 307/2, 308/2 и 309/2, К.О. Нови Сад IV Город Нови Сад. Податки и документацию зоз вимоги ношителя проєкта мож видзиц у просторийох Городскей управи за защиту животного штредку Городу Нового Саду, Улїца Руменацка 110а, Нови Сад, роботни днї од 10 до 15 годзин. Шицки заинтересовани, у чаше 10 днї од дня обявйованя того обвисценя, можу дац свойо думанє у писаней форми на адресу Городскей управи за защиту животного штредку Городу Нового Саду.

РЕПУБЛИКА СЕРБИЯ АВТОНОМНА ПОКРАЇНА ВОЙВОДИНА ГОРОД НОВИ САД Городска управа за будовательну жем и инвестициї Стевана Брановачкоґ 3 21000 Нови Сад Телефон: 021/4889-100

ОБВИСЦЕНЄ

О обявйованю Явного конкурса за пополньованє окончуюцого роботного места на нєодредзени час у Городскей управи за будовательну

МАЛИ ОГЛАШКИ ДИХТОВАНЄ облакох и дзверох. Щици од витру, жими, праху, галайку, инсектох. МОНТИРАМЕ: – РОЛЕТНИ – ГАРМОНИКОВО ДЗВЕРИ – ПАНТЛЇКОВО ДЗВЕРИ – МРЕЖИ ОД СУНЬОҐОХ – ВЕНЕЦИЯНЕРИ – ОПРАВКИ 025/5827-710, 060/5088-433

36 РУСКЕ СЛОВО

жем и инвестициї Городу Нового Саду Роботне место: Окончователь за маєтно-правни роботи, роботне место совитнїк, -1 окончователь на нєодредзени час. Текст явного конкурса за пополньованє наведзеного роботного места мож превжац на интернет презентациї Городу Нового Саду: http://www.novisad.rs/. Городска управа за будовательну жем и инвестициї Городу Нового Саду

И того року, Календар ше зявює як заєднїцке виданє НВУ „Руске слово” и Християнского часопису „Дзвони”. Обсяг му 296 боки. Понеже у 2021. року означуєме и 100-рочнїцу першого Руского календара, у виданю Руского народного просвитного дружтва, у тим Календаре за 2021. рок обявюєме як окремни прилог и фототипске виданє того першого Руского календара же би нашо читаче могли видзиц и пречитац як ше роздумовало и писало пред 100 роками. Календар кошта 500 динари мож купиц у НВУ „Руске слово” у Новим Садзе, як и при заступнїкох „Руского слова”. У Руским Керестуре у дописовательстве и при Ксениї Макаї Орос (Иви Лоли Рибара 148/а, 025/703-757 и 064 0666 884); у Коцуре при Милки Фейсовей, (062 851-03-41), у кнїжкарнї; у Дюрдьове при Звонкови Салаґови (Светозара Милетича 25, 021/838-055); у Вербаше при Миронови Нярадийови (Сивч Йовґена 86, 064/120-2607); у Кули при Елемирови Мудрого (Блок 6/а, 025/721-404); у Шидзе (Беркасово, Бачинци, Бикич Дол) при Владимирови Гарвильчакови (Сави Шумановича 129/а, 062/440-974) у Петровцох, при Желькови Гаргайови (Матиї Ґубца 1, 99385-32-554-152). М. Ш.

Городска управа за защиту животного штредку Городу Нового Саду, на основи члена 29. Закона о преценьованю вплїву на животни штредок („Службени глашнїк Републики Сербиї”, число 135/04 и 36/09) обявює

ОБВИСЦЕНЄ

о принєшеним ришеню же нє потребне преценьованє вплїву на животни штредок проєкта Ношитель проєкта „KTM Trans” DOO Нови Сад, Темеринска драга 164, поднєсол вимогу за одлучованє о потреби преценьованя вплїву на животни штредок „Пошоренє за маґазионованє нєопасних одруткох на катастерскей парцели число 2/2 К.О. Нови Сад III, Город Нови Сад. У пошореню планованє маґазионованє металних и будовательних нєопасних одруткох хтори розпоредзени до 4 боксох и максимални капацитет маґазинованя до 370 t и максимални дньови приєм до 45 t.

После запровадзеного поступку, Городска управа за защиту животного штредку дня 22. децембра 2020. року принєсла ришенє число VI-501-556/20 же потребне преценьованє вплїву на животни штредок и о одредзованю обсягу и змисту студиї о преценьованю вплїву на животни штредок, у повтореним поступку. Увид до предметного ришеня мож окончиц у просторийох Городскей управи за защиту животного штредку, Руменацка 110 а, Нови Сад, роботни днї у чаше од 10 до 15 годзин, на сайту Городскей управи за защиту животного штредку www. environovisad.org.rs. Заинтересована явносц може виявиц жалбу процив того ришеня у чаше од 15 днї од дня його обявйованя у средствох явного информованя, по тим орґану.

25. ДЕЦЕМБЕР 2020.

sport@ruskeslovo.com

АТЛЕТСКИ КЛУБ „РУСИНˮ З РУСКОГО КЕРЕСТУРА

УСПИШНО ЗАКОНЧЕЛИ И ТОТ РОК Атлетски клуб „Русин” нєдавно отримал свойо остатнє змаганє у тим року на хторим участвовали дзеци од 1. по 8. класу Основней школи „Петро Кузмяк”. Змаганє отримане по проєкту хтори потримало Роботне цело за младеж Националного совиту Руснацох, место потерашнього Лєтного кампу атлетики, чийо отримованє було онєможлївене пре уж добре познату епидемиолоґийну ситуацию

ерше змаганє, после претаргнуца спортских активносцох пре пандемию, а хторе тирвало од марца по юний, млади атлетичаре мали початком юния у Новим Садзе на Першенстве Войводини за младших пионирох, а нєодлуга, керестурски атлетичаре участвовали и на отвераню нового мини атлетского стадиону у Сримских Карловцох. После отримованя Лєтного супер кампу, ознова були онєможлївени тренинґи, та тренер АК „Русинˮ, Саня Тиркайла, одлучела же би кус модификовала и присподобела Лєтну школу атлетики, ґу жимским условийом. – После даскелїх претаргнуцох, зоз континуовану роботу зме почали од сеп-

У ПЛАНУ РЕТРОСПЕКТИВНИ ВИДЕО-ЗНЇМОК О АК „РУСИНˮ У рамикох проєкту, будзе зняти и ретроспективни видео-знїмок у хторим будзе приказани розвой АК „Русинˮ – од першого тренера атлетики у Руским Керестуре, Яши Бакова 1945. року, по нєшкайши дзень, за хтори материял пририхтала Саня Тиркайла.

тембра, кед почал нови школски рок. Тренинґи ше отримовало три раз до тижня, тренирали коло 50 дзеци, и у новембру зме ше почали рихтац за змаганє у скоку до висока хторе отримане лєм у рамикох нашого клуба. – гварела Саня Тиркайла, орґанизаторка змаганя и тренер АК „Русинˮ. На змаганю дзеци були подзелєни до двох векших ґрупох – младша ґрупа, у хторей були школяре од 1. по 4. класу основней школи, и старша ґрупа од 5. по 8. класу, а змагали ше медзи собу по рокох. После змаганя, найлєпшим подзелєни медалї и маїци зоз защитним знаком Клуба, та так млади атлетичаре заокружели ище єден спортски рок. – На початку школского року интересованє за атлетику поросло, видно було же дзецом хибела така файта активносцох. Були порядни на тренинґох и наисце дисциплиновани. Обачлїви бул и со25. ДЕЦЕМБЕР 2020.

циялни момент, хтори им уж хибел, понеже су у школи подзелєни до ґрупох и нє барз ше стретаю, а на атлетики було места и за друженє. Дзеци ше любя змагац и любя кед свой труд маю кому указац. Атмосфера на змаганю була барз приємна, змагали ше зоз музику, на концу достали медалї, маїци, кус зме ше почасцели и дзеци презадовольни пошли дому. – приповеда Саня. У орґанизациї змаганя Санї помогла и бувша атлетичарка Валентина Тиркайла, хтора як помоцни тренер раз до тижня отримовала тренинґи зоз дзецми. О дальших планох АК „Русинˮ Саня гвари꞉ – Як ше ситуация зоз епидемию почала стабилизовац, ми з полним ентузиязмом ознова почали тренирац. Медзитим, сами тренинґи дзецом нє таки интересантни кед нєт змаганя, кед ше нє маю дзе доказовац. Цо ше планох дотика, шицко барз нєизвесне. Одкеди ше керестурска Спортска гала заварла, нє тренираме, и нє знаме як ше ситуация будзе одвивац. Кед зме нє годни участвовац на змаганьох пре корону, вец направиме

РЕЗУЛТАТИ У СКОКУ ДО ВИСОКА: МЛАДША ҐРУПА Дзивчата, 1. класа 1. место – Елена Ґолубович, 83 цм 2. место – Адела Мецек, 80 цм 3. место – София Сопка, 74 цм Дзивчата, 2. и 3. класа 1. место – Ана-Мария Сопка, 89 цм 2. место – Адрияна Штранґар, 86 цм Дзивчата 4. класа 1. место – Кристина Сопка, 104 цм 2. место – Мая Надь, 101 цм 3. место – Валентина Гарди, 101 цм Хлапци, 2. и 3. класа 1. место – Ерик Русковски, 98 цм 2. место – Андрей Пашо, 86 цм 3. место – Дарко Еделински, 86 цм СТАРША ҐРУПА Дзивчата 5. класа 1. место – Кристина Русковски, 113 цм 2. место – Лана Шомодї, 113 цм 3. место – Каролина Пап, 107 цм Дзивчата 6. класа 1. место – Ивона Рац, 123 цм 2. место – Аня Ґовля, 105 цм 3. место – Сара Ковач, 105 цм Хлапци, 5. класа 1. место – Теодор Штранґар, 115 цм 2. место – Вукашин Вуйович, 112 цм 3. место – Максим Катона, 112 цм Мишана ґрупа 1. место – Теодора Фа, 120 цм 2. место – Филип Ноґо, 114 цм 3. место – Андрей Афич, 108 цм

клубски змаганя, по тим моделу, направели бизме вецей дисциплини, понеже видзим же дзеци були барз задовольни.■ Ан. Медєши

РУСКЕ СЛОВО 37

ИНТЕРМЕЦО

ГОРУЦИ ТЕПШИ

КРАЧУНСКИ КОЛАЧИ У РИЖНИХ ЖЕМОХ ШВЕТА рачун то окремна часц рока, дахто го слави по григориянским, а дахто по юлиянК ским календаре. Тоти днї препровадзуєме у цеплоти свойого дома зоз фамелию. Од держави до держави, єдзенє хторе ше рихта на

тот дзень окремне, а тиж так и колачи наисце рожнородни. Mи, Руснаци правиме бобальки, а у тим тексту вам напишеме о колачох з других жемох швета– як ше волаю и з чого ше их прави.

Фото: „Извор”

ФРАНЦУЗКА – французки специялитет колача ма форму щипанїци и вола ше „buche de noel”. Пече ше так же би здогадовал на зрезане древо, бо резанє древа єден з крачунских обичайох у руралних часцох Французкей.

ИСЛАНД – жителє того острова за Крачун пририхтую специялну торту хтора ма вецей пасма и вола ше „vinartertа”, а велї ю волаю и лядова торта. Прави ше зоз мандульох, а филує ше ю зоз маджуном, а додава ше и ванелию, и цимет.

АНҐЛИЯ – у Анґлиї ше на Крачун є крачунски пудинґ. Вон ше пририхтує даскельо тижнї пред Крачуном, чува ше на жимним месце, а служи ше го на перши дзень Крачуна.

МЕКСИКО – Латиноамериканци за Крачун рихтаю колач хтори у остатнїм чаше у швеце барз популарни, а вола ше „tres leches”, цо значи три млєка. А у нас тот колач волаю „три лече”.

Панетоне

38 РУСКЕ СЛОВО

ИТАЛИЯ – у Италиї ше народ по крачунских колачох дзелї до двох ґрупох – тоти хтори рихтаю панетоне, и гевти хтори рихтаю пандоро. Панетоне лєгка сладка питка зоз овоцами, а пандоро сладки хлєб у форми пирамиди, хтори настал у Верони.

Пандоро

25. ДЕЦЕМБЕР 2020.

rusmak.ruske@gmail.com

ГОРУЦИ ТЕПШИ

Пририхтали: Лю. Цвеїч и Т. Салонтаї

ЛИТВАНИЯ – у Литваниї ше на тото швето пече кичиукаи колачики, за хтори мож повесц же ше их прави зоз истих состойкох як и нашо бобальки – зоз викиснутого цеста и з маком.

АВСТРАЛИЯ – и за конєц, континент на хторим ше Крачун слави у штред лєта. Австралиянски крачунски колачи ше волаю rocky road, a рихта ше их з чоколади и зоз манчмелоа вшелїяких фарбох.

ГРЕЧЕСКА – Греки традицийно за Крачун рихтаю колачики хтори ше волаю меломакарона и рихтаю ше з медом и вони здабу на даяку файту медовнїкох.

А нашо колачи то БОБАЛЬКИ З МАКОМ

ПОРТУҐАЛ – у Портуґалу нє мож задумац Крачун без боло кральовскей торти. Вона ма форму коруни, украшує ше ю зоз сухима овоцами и посипує зоз мелким цукром.

За бобальки потребне: 40 деки муки, ложичка солї, ложка цукру, 2 деци млєка, 15 деки маку, 15 деки мелкого цукру, 10 деки меду, 10 деки масла и 2 деки квасу. Квас положиме до двох децох посладзеного млєка же би викиснул. Зограту муку, соль, цукер, викиснути квас и по потреби млєка змишаме и загнєцеме цесто. Таблу посипеме з муку и з вимишеного цеста правиме дас 1 цент груби шульканци як тепша, покладземе их на помасцену тепшу и охабиме же би викисли. Вец положиме до горуцей релни и упечеме. Упечени охладзени шульканци порежеме на 2-центово длугоки фалатки и покладземе до ванґлоччки. Воду або млєко превариме, прелєєме по бобалькох, швидко помишаме и прецадзиме же би ше нє барз напили води або млєка. Потим их помасциме з розпущеним маслом або масцу, посипеме з млєтим цукром розмишаме з маком, добре премишаме положиме до миски. На концу их прелєєме з розпущеним медом. „Сучасна руска кухарка”

ЛЕТОНИЯ – у Летониї, алє тиж так и у Естониї и Финскей ше за Крачун рихта колачики зоз циметом и дюмбиром, а волаю ше пипаркукас. 25. ДЕЦЕМБЕР 2020.

РУСКЕ СЛОВО

ИНФОРМАТОР, ОГЛАШКИ, ИНТЕРМЕЦО

ГЛАСНЇК ПО РУСКИ

РОК LXXVI ЧИСЛО 52 (3921) НОВИ САД, 25. ДЕЦЕМБЕР 2020.

ЦЕНА 30 ДИНАРИ

У ТИМ ЧИШЛЄ МУРОВИ КАЛЕНДАР ЗА 2021. РОК

Фото: ш. М. Воротняк

Фото: Мария Афич

ПРЕСЛАВЕНЕ ШВЕТО МИКОЛАЯ

ЩЕШЛЇВИ ШВЕТА!