Issuu

ИНФОРМАТОР, ОГЛАШКИ, ИНТЕРМЕЦО

ГЛАСНЇК ПО РУСКИ РОК LXXIII ЧИСЛО 52 (3765) НОВИ САД, 29. ДЕЦЕМБЕР 2017.

ЦЕНА 30 ДИНАРИ

ЛЮДЗЕ, РОКИ, ЖИВОТ: ВАНЕСА ГАРДИ ВАЛЕТ

ОГЛЯД НУ ЦЕ НА ПРЕ ШЛОСЦ оволуєме читачох новинох „Руске слово” же би помогли препознац особи на старих фотоґрафийох. Пре точне идентификованє особох на сликох, хтори маю окремну музейну вредносц, потребна помоц од ширшей явносци. Шицки фотоґрафиї настали у дакедишнєй фотоґрафскей роботнї Бруґошових у Руским Керестуре. Кажду фотоґрафию ше подпише зоз одредзену шифру, та кед же препознаце даєдну, лєбо вецей особи на фотоґрафиї, модлїме Вас же бисце явели до Заводу на число телефона 021/548-421, лєбо на мейл: zavod.rusini@gmail.com.

Фото: Вероника Вуячич

Фото: В. В.

У НОВИМ САДЗЕ НА „ПАХУЛЬКИ” ДЗЕЦИ ДОВОЛАЛИ ДЇДА МРАЗА

Фотоґрафия: 0668P

ШЛЇДУЮЦЕ „РУСКЕ СЛОВО” ВИДЗЕ 12. ЯНУАРА 2018. РОКУ, ЯК ДВОЧИСЛО

ЩЕШЛЇВИ ВАМ ШВЕТА!

ЗМИСТ

■ Тижньовнїк 4–5. Робота у Ческей и Словацкей и искуства наших людзох

■ Нашо места 10–11. Гуманитарни акциї по наших местох

■ Духовни живот 12–13. Крачун у Руским Керестуре

■ Култура и просвита 16–17. Интервю: Мирослав Алексич, поета

■ Литературне слово 19–22. Жима

■ Економия 24–25. Желько Сабо, пчолар зоз Коцура

■ Людзе, роки, живот 30–31. Як (нє) скапал рокенрол (XXVII)

■ Информатор

32–35. Оглашки и In memoriam

■ Спорт

На насловним боку: Центер Нового Саду Авторка фотоґрафиї: Вероника Вуячич Шлїдуюце „Руске слово” видзе 12. януара 2018. року як двочисло

Фото: В. Вуячич

38–39. Треци полчас: Славко Ждиняк, ФК „Русин” зоз Миклошевцох

* ”РУСКЕ СЛОВО” – гласнїк по руски * Виходзи каждого пиятку * Снователь Национални совит рускей националней меншини * Видава НВУ ”Руске слово”, Нови Сад * Перше число вишло 15. юния 1945. року у Руским Керестуре * Адреса: НВУ ”Руске слово”, Булевар ошлєбодзеня 81/7, 21000 Нови Сад * Редакция: одвичательни редакторe Борис Варґа, Ясмина Дюранїн * редакторе/ки рубрикох – Дюра Винаї, Мирон Горняк-Кухар, Александар Паланчанин, Олена Планчак-Сакач, Славица Фейса, Ана Маркович * новинарке/ки – Мария Афич, Влада Дїтко, Сандра Саламун, Златко Колєсар, Марина Джуджар * язична редакторка – Блажена Хома-Цветкович * технїчна редакторка – Люпка Цвеїч * редакторки фото и компютерского обробку – Вероника Вуячич, Мария Гудак, Таня Салонтаї * Телефони: 021/6613-697, 021/6624-708, 021/6623-076; 021/6621-433 * Телефакс 021/528-083 * Предплата за цали рок: у жеми 1 500 динари, а у иножемстве 100 евра * Жиро-рахунок Banca Intesa a.d. Beograd 160-923244-82 * Девизни рахунок 1 6 0 - 0 0 5 0 8 7 0 0 2 4 9 9 9 - 5 3 * Р у ко п и с и ш е н є в р а ц а * Д ру ку є Д ру ка р н я ” M a x i m a g r a f ” П е т р о ва р а д и н * E-mail: redakcija@ruskeslovo.com * Web site: www.ruskeslovo.com * YU ISSN 0350-4603 * COBISS SR-ID 15915778 * Друковани тираж 2 000 *

Директорка МАРТИЦА ТАМАШ *** Главни одвичательни редактор ИВАН САБАДОШ

2 РУСКЕ СЛОВО

29. ДЕЦЕМБЕР 2017.

ВИНЧОВАНКА

Щешлїви крачунски и новорочни швета шицким Руснацом, нашим дружтвом, орґанизацийом и установом и шицким добрим людзом з хторима жиєме.

Жичиме вам вельо здравя, успиху и щесца у Новим 2018. року!

29. ДЕЦЕМБЕР 2017.

РУСКЕ СЛОВО 3

ТИЖНЬОВНЇК ЕМИҐРАЦИЯ РОБОТНЕЙ МОЦИ ДО СЛОВАЦКЕЙ И ЧЕСКЕЙ

ВШЕ ВЕКШЕ ПОГЛЄДОВАНЄ, АЛЄ И ИНТЕРЕСОВАНЄ Пише: Сенка НАДЬ

Прага

Слабе понуканє роботох, мали, лєбо нєпорядни плаци и нєсиґурна будучносц, „женю” велїх наших людзох же би лєпши живот поглєдали у иножемстве. Остатнї роки атрактивни и доступни держави постали Словацка и Ческа, хтори маю нєпреривну потребу за роботнїками, а пре подобни язик и културу, нашо людзе ше у нїх лєгко прилагодзую

НЄ УРЯДОВО ПОДАТКИ Урядово податки о емиґрацийох зоз Сербиї нє исную, та ше тераз розполага лєм зоз податками державох котри прияли наших державянох и податками зоз попису жительства. По анализи податкох о природним приросту у периодзе од 2002. по 2011. рок заключене же Сербия рочнє „траци” коло 15 000 жительох.

4 РУСКЕ СЛОВО

ре туню роботну моц, компаниї як цо то познати „Пежо”, „Фолксваґен“, „Самсунґ” и други отвераю свойо построєня у державох як цо Ческа и Словацка, та у тих державох нєпреривно єст потреби за роботну моцу. Найчастейше то роботи у авто-индустриї и електро-индустриї. Понеже Чехи и Словаци заш лєм глєдаю лєпши живот, хасную статус державянох Европскей униї и одходза на Заход, а нашим людзом ше отвера можлївосц достац роботу. Як „Руске слово” дознава, донєдавна ше анґажовало роботнїкох лєм зоз жемох Европскей униї, а тераз єст можлївосц обезпечованя роботи людзом звонка ЕУ, цо, насампредз, значне за гражданох Сербиї и України. СЕРБИЯ ТРАДИЦИЙНО ДЕРЖАВА МИҐРАЦИЙОХ Сербия уж длуго держава економскей миґрациї (одсельованя людзох), а найатрактивнєйши держави, починаюци од 60-их рокох то, на першим месце Нємецка, потим Австрия, Швайцарска, Французка, Италия, Зєдинєни Америцки держави, Шведска, Канада, Австралия итд. Понеже ше за роботу одходзи там дзе єй єст, людзе ше обрацели и ґу Словацкей и Ческей. За остатнї роки велї достали и мадярски, одсносно пасош Европскей униї, цо оможлївело же би нашо людзе практично за дзень дошли до роботи. Єдни з таких и Любомир и Оксана

Регаково зоз Руского Керестура, котри похопели же у Сербиї нє можу нормално жиц зоз своєй роботи. – Обидвойо зме були заняти у фабрики за преробок желєняви у Руским Керестуре, дзе я бул главни у змени, а супруга була роботнїк у преробку. Найвецей нас заболєло же зоз своєй роботи нє можеме нормално еґзистовац, бо плаци у тим штредку мали и нєпорядни и вецей зме ту нє видзели будучносц за нашо дзеци и нас самих. Чежко було оддзелїц ше од найблїзших и рушиц на драгу хтора анї за нас нє була цалком ясна, алє була єдина надїя же будзе лєпше. За Братиславу зме ше опредзелєли прето же ту жию и нашо дакедишнї сушедово зоз Руского Керестура, котри нам вельо помогли. Почувствовали зме же то держава и штредок дзе зме ше за крадки час годни прилагодзиц ґу новому животу. Язик и култура нам блїзки, а до Керестура можеме присц за швета, понеже є од Братислави оддалєни 500 километери – приповеда Любомир Регак. Понеже мали пасоши Европскей униї, статус гражданох ЕУ им оможлївел швидки процес конченя за одход, лєгке уключованє до дружтва и системи роботи. – Найвекши трошок на початку нам бул плаценє квартеля, алє накадзи зме почали зарабяц, то нам вецей нє бул проблем. Заняти зме у автоиндустриї, дзе и найлєгчейше мож достац роботу. Плаца порядна, точна и достаточна за шорови живот єдней фамелиї. Постої и можлївосц 29. ДЕЦЕMБEР 2017.

tiznjovnjik@ruskeslovo.com 13. и 14. плаци, цо зме анї нє могли задумац у старим штредку. Дзеци предлужели школованє, хторе ту безплатне, а дзеци шицких возростох задармо доставаю кнїжки, хтори врацаю на концу школского рока. Дзивка Ивана предлужела висшу економску школу, Сандра ходзи до трецей класи штреднєй економскей школи, наймладши син Адам нарок почина до першей класи. Найстарши син Павле заняти и сам одлучує о своїм живоце – гвари Любомир и обачує же после рока и пол живота у Словацкей видза будучносц за цалу фамелию. За гевтих котри нє маю пасош и державянство ЕУ ситуация чежша, алє ше злєпшує. Донєдавна ше после трох мешацох (90 дньох) роботи у Словацкей мушели врациц до Сербиї и ту препровадзиц исто тельо часу, та вец ознова могли присц. Тераз то олєгчане, понеже єст можлївосц достац контракт на 12 мешаци, а потим и можлївосц же би ше го предлужело.

дустрийна продукция у октобру 2017. року за 10,5 одсто векша у одношеню на октобер 2016. року, а окреме значне звекшанє продукциї електричней енерґиї, ґазу, превозкох, прикочох, полуприкочох, и часцох за електрични продукти. По економских условийох Словацка за Ческу, алє заш лєм напредує у обласци обезпечованя роботи, та зоз 14,2 одсто, яки бул 2013. року, процент нєзанятих спаднул на 9,7 одсто. Податки Словацкей канцелариї за статистику указую же и у тей держави зазначене звекшанє индустрийней продукциї, насампредз продукциї металу и його фабричних продуктох, електронїки и оптичних продуктох. КЕЛЬО РОБИШ, ТЕЛЬО ЗАРОБИШ

У Словацкей, а окреме у Братислави тераз єст вельо Руснацох. Окреме младих, а мож обачиц же то углавним хлопи, леґинє. Борис Орос зоз Руского Керестура до Братислави пошол за оцом и мацеру, а тераз роби як кухар у ресторану. НАШО ЛЮДЗЕ ПОЗНАТИ ЯК ДОБРИ РОБОТНЇКИ – Оцец уж даскельо роки роби у Словацкей, мац два роки, та и я надумал пойсц. Роботу сом достал прейґ оца, поДо Руского Керестура пред даскелїма мешацами пришли неже и вон роби у тим ресторану. Просекова плаца ту дзе представителє Аґенциї „Ґлобал” зоз Прешова, хтора по- робим коло 800 евра, цо єдна з лєпших плацох. Плаца завиштреднїк у анґажованю роботнїкох за рижни компаниї. То- ши од позициї, а вшелїяк, кед маш висше образованє и плата аґенция у Керестуре запровадзела контакти котри пома- ца векша. Тоти 800 евра достаточни за живот у Словацкей. гаю людзом кончиц за одход до Ческей и Словацкей. Як У тей хвильки сом загранїчни Словак, а державянство могваря, вше вецей людзох ше интересує, а окрем Керестур- жем достац аж после трох рокох пребуваня на териториї Словацкей и нєпреривно ми муши буц плацене здравствецох, явяю ше им и людзе зоз Коцура, Кули и Дюрдьова. – Тераз ше окреме глєда роботнїкох за фабрики у Ческей, не осиґуранє. Мнє ту одвитує бивац, цалком сом ше приладзе векши плаци як у Словацкей. Мож достац роботу у ри- годзел и плануєм ту остац – гвари Борис Орос. Як дознаваме од роботнїкох и представительох аґенцийжних конарох индустриї, а окрем авто-индустриї и електроиндустриї, тераз актуални и роботи у фабрикох за продук- ох, за минималну роботу плаца виноши коло 500 до 600 цию предметох з пластики. Шицко ше кончи леґално, прейґ евра, а понука ше и робота од 10 до 12 годзини, та у завиамбасади Ческей. Достава ше роботну визу на 12 мешаци. У сносци од файти роботи може буц и до 1 200 евра. Роботу року од трох дньох як сцигню ше их приявює, и покончи ше мож найсц самостойно, а пре вше вецей заинтересованих им здравствене осиґуранє. Початна цена роботней годзини зявює ше и вше векше число аґенцийох хтори поштредую у коло 90 чески круни (коло 3,3 евра) бруто, а кед роботнїк допроцесу глєданя роботи у одходу. Потераз було и позитивбре роби постої плацу ше звекшує – гваря контакт особи ни и неґативни искуства, алє ше вшелїяк препоручує спомнутей аґенциї „Ґлобал” котри жадали буц анонимни. осторожносц и анґажованє преверених аґенцийох. Як наявели, од Нового року ше ознова будзе глєдац роботСебастиян Няради, тиж зоз Руского Керестура, однїкох за фабрики „Шкода” и „Фолксваґен” у Бранєдавна роби у Словацкей у авто-индустриї „Пежо”, тислави. дзе вожи гайзибанчок. Як гвари, роботу у Сербиї анї Особа котра жада пойсц робиц муши мац занє глєдал, алє ше такой по факултету опредзелєл кончену найменєй тророчну школу. Нє вимага ше за роботу у иножемстве. роботне искуство, а добре же кед шицко леґалне, – Думал сом же ту дакус нормалнєйша занятому ше уписує и роботни стаж. Кед ма обезробота, держава, плаца, алє ми випатра печену роботу, особа муши позберац документаисте як и у Сербиї. Нє верели бисце як ту цию – диплому о штреднєй фаховей приготовки, прагаю людзох, кажде ма „таймер” и шицдва фотоґрафиї, копию пасоша, потвердзенє зоз ко идзе на час. Од каждого роботнїка вимаМУП-у же особа нє осудзована, звит зоз лїкарскогаю 110 одсто. Мнє кончела аґенция и нє го препатрунку, подписани контракт о роботи и о верце шицкому цо вам поведза. Плаци змесценю. Кед ше позбера потребну документазавиша од того кельо ше роцию, мож заказац термин у амбасади. би и мож кельо-тельо шорово жиц. Ище вше нє ИНДУСТРИЯ ДЗВИГА ЧЕСКУ знам кельо ту будзем, даИ СЛОВАЦКУ ЕКОНОМИЮ як би ше „доцагнуц” до Нємецкей, а вец увидзим Ческа єдна зоз державох у Европи же цо далєй – роздузоз нїзшим процентом нєзанятосци, мує Себастиян. хтори остатнїх рокох ище и опадує. У конзулатох гваря Податки за тот рок ище вше нє обяже ище вше чекаю повени, алє треба надпомнуц же зоз датки о тим кельо гра7,7 одсто нєзанятих 2013. року, тот жданє потераз придапроцент по 2016. рок спаднул на 5,5 Словацка и Ческа ли вимоги за доставаодсто (податки превжати зоз сайту глєдаю роботну моц нє роботней визи.■ „Евростат”) и ище вше опадує. Ин-

29. ДЕЦЕМБЕР 2017.

РУСКЕ СЛОВО 5

ТИЖНЬОВНЇК У НОВИМ САДЗЕ ПРЕДСТАВАНЕ

ПРЕД 50. ЮВИЛЕЙНИМ ДРАМСКИМ МЕМОРИЯЛОМ

ОБЧЕКУЄ ШЕ ФИНАНСИЙНУ ПОТРИМОВКУ

Предсидатель Орґанизацийного одбору драмского мемориялу „Петро Ризнич Дядя” и директор рускокерестурского Дома култури Йоаким Рац, и предсидатель Вивершного одбору Националного совиту Руснацох Желько Ковач були на приєму у Министерстве култури, з нагоди обезпечованя средствох за отримованє наступного 50-го, ювилейного Мемориялу и представяня нєвигодного стану Дома култури Руски Керестур. Прияли их помоцнїца министра Ивана Димич и фахови сотруднїк Александра Дьордєвич, котри указали вельке порозуменє за нєвигодну финансийну ситуацию. – На тей схадзки найвецей зме бешедовали праве о наиходзацим ювилейним 50. Мемориялу, понеже зме уж пред тим послали вимогу з пририхтаним финансийним планом потребних средствох за його отримованє. Винєсли зме деталї же як

сцеме орґанизовац тот ювилей. Наишли зме на порозуменє, вислухали нас и найвироятнєйше же достанєме тоти 400 000 динари котри зме и глєдали у тей вимоги. Найвецей з тих ПОТЕРАЗ СЛАБЕ средствох буду видвоєни за ОДВОЛАНЄ друкованє моноґрафиї „ПеПотераз уж три раз посла- йдзешат драмски меморияте обвисценє о отримованю ли”, чийо видаванє плановаювилейного Драмского мене скорей Мемориялу – гвари мориялу на адреси шицких Йоаким Рац, та додал же руских КУД-ох котри маю театралну дїялносц. Одво- главне обгрунтованє за таку ланє затераз релативно сла- вимогу було же Драмски мебе, алє орґанизаторе Драм- мориял будзе отримани скоского мемориялу ище вше рей як цо ше отвераю конкуробчекую прияви представох си на котри би могли конкухтори би участвовали на ровац за даяки средства. – Тиж так зме розпочали и ювилейним Мемориялу, та ище раз поволую шицких бешеду о стану обєкту Дома традицийних, лєбо потен- култури, понеже Дом култуциялних нових учашнїкох. ри як институция од окремного значеня за Руснацох. Цо скорей потребна реконструкция нашого обєкту, за цо опредзелєни средства у буджету Општина Кула, а обчекуєме и помоц з ресорного Министерства, Покраїни, плануєме реконструкцию по етапох – оправянє закрица, менянє облакох, вибудов тоалетох на уходзе за публику, уход з Русинскей улїци и велька реконструкция бини и сцени – толкує Рац. М. Джуджар

6 РУСКЕ СЛОВО

КУЛТУРНИ ПРАВА Закон о националних совитох бул материя за приношенє нового, а нє за вименки и дополнєня старого, оценює Вукашиновичова

Заводзе за културу Войоводини (у улїци Войводе Путника 2) штварток, 21. децембра, представене нове, пияте число часопису за културу нєвладових орґанизацийох Войводини „Мост”. Тема того числа „Културни права припаднїкох националних меншинох у Войводини”, а на промоциї бешедовали редактор виданя Мирослав Кевежди и експерткиня за права националних мешинох Ева Вукашинович. Промоция була задумана як розгварка зоз публику, а доминовало питанє о тенденциї траценя здобутих правох меншинох у Сербиї и Войводини, поготов у вименкох и дополнєньох Закона о националних совитох националних менштинох, котри ше рихта за скупштинску процедуру. У уводним слове часописа, редактор Мирослав Кевежди пише же пейдзешат роки од дефинованя двох медзинародних Пактох (Медзинародни пакт о гражданских и политичних правох и Медзинародни пакт о економских, социялних и културних правох), намира була дознац яки нєшка стан културних правох националних меншинох у Сербиї. На промоциї, Кевежди бешедовал о методох реализациї числа, односно же були повлани национални совити националних меншинох у Войводини же би

делеґовали по єдного представнїка за писанє роботох за часопис. Так там заступени национални совити бунєвацкей, мадярскей, рускей, горватскей, ческей и македонскей националней меншини. З анализованого материялу тиж мож видзиц цо би требало далєй робиц на плану културних правох. – На бази єдного структурованого питалнїка достали зме одвити о тим яки стан у дзепоєдних националних меншинох, чийо национални совити маю шедзиско у АП Войводини. Даєдни национални совити вообще нє одвитовали на нашу инициятиву. Поведзме, Национални совит Ашкалийох єден з таких з якима чежко возпоставиц комуникацию, официйна адреса така же ше писма врацаю. 29. ДЕЦЕМБЕР 2017.

tiznjovnjik@ruskeslovo.com

НОВЕ ЧИСЛО ЧАСОПИСУ „МОСТ”

НАЦИОНАЛНИХ МЕНШИНОХ Даєдни други нє препознали же тото питанє важне, або нє спознали же о чим ше ту конкретно роби. Даєдни делеґовали своїх авторох, алє вони до конца нє придали роботи – гварел Кевежди. Редактор часописа „Мост” додава же у тим чишлє затупени и авторе котри виданю дали общи характер, а писали о економскей, социялней, политичней и медзинародней димензиї културних правох. Кевежди додава же Сербия нє ма стратеґию ґу националним меншином, а анї документ котри би де финовал визию и мапу котра би вод зела ґу од ред зе ному жа да ному цилю. Експерткиня за права националних мешинох и бувша заменїца покраїнского омбудсмана Ева Вукашинович гварела же Сербия, як держава, нє зна точно цо би сцела у обласци защити националних меншинох. Вона оценєла же важни крочай бул приношенє Закона о националних меншинох початком 2000-тих рокох, алє же и вон уж тераз вимага нове превипитованє. Найвекши проблем то дефинованє поняца националней меншини и способ на котри ше будзе дефиновац їх права – з вименку Устава, чи даяк иншак. – Перше треба розпатриц уставни ришеня, а аж вец зробиц корекциї законох. Правнотехнїчне питанє чи вименки и дополнєня законох мож робиц, чи треба приношиц нови закони. Думам же Закон о национналних совитох бул материя за приношенє нового, а нє за вименки и дополнєня – оценєла Вукашиновичова. У пиятим чишлє часопису за културу нєвладових орґанизацийох Войводини „Мост”, котри видава Завод за културу Войоводини, тексти писали: др Милина Склабинска, др Александар Раич, мр Снежана Илич, Томислав Жиґманов, др Сузана Куюнджич Остоїч, др Антал Силард, Анамария Ранкович, Катарина Челикович, Андрей Кубичек и Зорица Митрович.■ Б. Варґа 29. ДЕЦЕМБЕР 2017.

STANOVISKA Пише: Михал РАМАЧ, новинар и писатель

ПОЕЗИЯ И ИДЕОЛОҐИЯ Прешлого року вишла кнїжка „Роса и слунко”, у котрей позберани критики и есеї Гавриїла Костельника. Медзи нїма и текст „Плуси и минуси у поезиї Ивана Франка”, котри ме здогаднул на давни стредньошколски днї у Риме. О Франкови ми там, пред пейдзешат роками, преподавал др Иван Тилявски. Вон бул грекокатолїцки священїк, як и Костельник. Франко за ньго бул алфа и омеґа литератури. Нє завадзало му же бул социялиста, же нє любел панох и паноцох, же ше нє кланял анї єдней „предержащей власци”, же ше цали живот борел за дружтвену правду. Професор Тилявски нє писал писнї. Бул барз рационални, одмерани чловек. Франка почитовал и давал нам го за приклад и як поета и як родолюба, як явного роботнїка и як чловека котри з витирвалу каждодньову роботу зарабял каждодньови хлєб. Костельник алфа нашей литератури. Велїм бул, та и мнє, перши литературни учитель. Вон и його школяр Михал Ковач за нас тото цо Франко бул за своїх сучаснїкох и будуци поколєня. Костельник бул поет кед писал писнї. Кед читал, часто нє розумел або нє сцел розумиц поезию. Нє розумел Франка, прето же бул „вични револуционер”. Нє любел Мицкєвича, прето же бул идол Поляцом. Нє розумел Тичину, прето же бул атеїст, або пантеїст. Дзекеди их читал буквално, дзекеди вимагал же би писали буквално. Нє могол их розумиц, бо на їх творчосц патрел як конзервативни чловек котри нє церпи нїч модерне. Мой професор у Риме тиж бул тварди католїк, алє нє мишал виру и литературу. Нє глєдал минуси. Мал розуменя и за Франкову аґитаторску горучку и за Мицкєвичов польски патриотизем и за Тичиново ламанє под Сталїном. Знал потолковац, поведзме, Тичиново питанє „Чи най и я побочкам папову папучу?”. Костельник тот стих читал дословно и тримал же поет мержи папу. Хто читал без обтерхованя, и у чаше кед тот стих написани – пред скоро сто роками – розумел чию папучу поет ма на розуме. Нє пада ми на розум анї доганяц Костельникови, анї бранїц тих котрих вон критиковал. Костельник бул чловек свойого часу. Пишем тоти шорики лєм прето же бим здогаднул цо ше случує кед ше на людзох и подїї патри през нєдобри окуляри, або з погришного угла. Литература нє наука и нє доґма. Кед уметнїк на перше место положи идеолоґию, оддалює ше од уметносци. Кед уметносц постанє домашнї задаток, то вецей нє уметносц. Французки писатель Андре Малро у своїх „Антимемоарох” пише же ше намага у будистови препознац будиста, у католїкови католїка, у комунистови комуниста – чловека котри ше дошлїдно трима того до чого вери. У Костельниковим чаше таку толерантносц було чежко задумац. Анї нєшка вона нє часта. Костельник бул виключни, бо жил у чаше вельких виключносцох: католїки процив православних, римокатолїки процив грекокатолїкох, нацисти процив комунистох, народ процив народу... Прето глєдал лєм плуси и минуси, чарне и биле. Краса живота, та и краса уметносци, у ниянсох. Цо вецей ниянси, богатша слика. Малєвичов чарни и червени квадрат – винятки цо потвердзую правило. Становиска висловени у тим тексту виключно авторово и нє вше одражую ушорйовацку политику новинох „Руске слово”. Становиска висловени у тим тексту виключно авторово и нє вше одражую ушорйовацку политику новинох „Руске слово”

РУСКЕ СЛОВО 7

НАШО МЕСТА ОТРИМАНА СХАДЗКА СКУПШТИНИ ОПШТИНИ ШИД

ВИГЛАСАНИ БУДЖЕТ ЗА 2018. РОК Прешлого тижня, по швидким поступку, зашедала Скупштина општини Шид, а найзначнєйша точка дньового шора бул предлог буджета за 2018 рок. Уводнїчарка була Ядранка Недич, руководителька Оддзелєня за буджет и финансиї. Вона обгрунтовала же би буджет за 2018. рок виношел коло 1,16 милиярди динари зоз хторих би 30 милиони динари було у чечуцей, а пейц милиони динари у стаємней буджетней резерви. Так же вкупни розпоредзени средства 1,13 милиярди динари. Розправи о тей найзначнєйшей точки нє було, а одборнїки зоз 30 гласами од 39, вигласали нови буджет. Пред тим як цо вигласали нови буджет, одборнїки принєсли одлуку о реализациї буджета за 2017. рок од 1. януара по 30. септембер. У тим периодзе реализация була 600 коло милиони динари або 52 одсто од планованих средствох у тим року. Вигласани и ребаланс буджета за 2017. рок з хторим вкупни приходи утвердзени на коло 1,2 милиярди динари, з чого до чечуцей буджетней резерви опредзелєни шейсц милиони динари, а до стаємней резерви два милиони динари, так же вкупно розпоредзени средства 1,23 милиярди динари. Тиж принєшена и одлука о утвердзованю максималного числа занятих на нєодредзени час у орґанизацийних часцох локалней самоуправи з хтору максималне число утвердзене на 429 занятих. По словох Ромка Папуґи, начальнїка Општинскей управи, з тоту одлуку тройо занятих у Месней заєднїци Шид будзе одтераз заняти як роботнїци Општинскей управи, а єден заняти зоз Народней

библиотеки „Симеон Пищевич” будзе преруцени до Музею наївней уметносци „Илиянум”. Скупштина општини принсла и одлуку о кадровским плану у Општинскей управи и Явним правобранїтельстве. Под точку „питаня и предкладаня” Деян Булатович, одборнїк Желєней еколоґийней партиї визначел потребу ушореня городскей депониї шмеца нєдалєко од Шиду у напряме Гранїчного преходу ґу Товарнїку з Републику Горватску. На тоти слова реаґовал Боян Бибич, шеф одборнїцкей ґрупи СНС, хтори и заняти у ЯКП „Стандард” и одвитовал же тото комуналне подприємство у контакту зоз амбасаду Япона, понеже з оглядом же тота держава ма намиру опредзелїц средства за ушоренє спомнутей депониї. Вл. Дї.

КРАЧУНСКИ ВАШАР У ОШ „БРАТСТВО ЄДИНСТВО”

ПОМОЦ ЗА МИЛОШОВО ЛЇЧЕНЄ У физкултурней сали ОШ „Братство єдинство” у Коцуре 22. децембра отримани Крачунски вашар на котрим по символичних ценох нащивителє моги купиц вшелїяки продукти ручней роботи, а пенєж котри назберани на вашаре 74 702 динари уплацени за лїченє Мило-

8 РУСКЕ СЛОВО

ша Кнежевича, школяра першей класи ОШ „20. октобер” зоз Вербасу. На гуманитарним Крачунским вашаре кажда класа мала свой окремни штанд, а школяре предавали тото цо дома направели, або крашнє запаковали даяки кондиторски лакотки, та нащивителє, котрих наисце и того року було вельо, по символичних ценох куповали красни новорочни и крачунски прикраски, икебани и смачни лакотки котри школяре правели зоз своїма учителями, наставнїками, як и дома зоз родичами. Дзекуюци Коцурцом и красней инициятиви Школи же би ше уключела до тей гуманитарней акциї на котрей назберана красна сума пенєжу. Пенєж уплацени на жиро рахунок родичох Милоша Кнежевича зоз Вербасу котрому нєобходни специялни апарат за диханє и инхалацию а вон кошта 5 000 евра и пенєж би требало назберац по 15. януар 2018. року. З. К. 29. ДЕЦЕМБЕР 2017.

mesta@ruskeslovo.com

ВИБЕРАНКИ ЗА СОВИТИ МЕСНИХ ЗАЄДНЇЦОХ У ВЕРБАСКЕЙ ОПШТИНИ

НА ГЛАСАНЄ ОСТАТНЇ ДЗЕНЬ У РОКУ Виберанки за совити месних заєднїцох у Вербаскей општини буду на нєдзелю, а Комисия за їх запровадзованє принєсла ришенє о утвердзованю лїстини кандидатох.

Кандидатох за члени совитох у шицких месних заєднїцох у општини Вербас пририхтала Сербска напредна странка, Социялистична партия Сербиї свойо кандидати предложи у векшини Месних заєднїцох, у єдней з нїх у Коалициї з Єдинствену Сербию, док ше у дзепоєдних месних заєднїцох зявя и кандидати Руху социялистох, Ґрупа гражданох „Змаєво у шерцу”, як и дзепоєдни самостойни кандидати. Вкупно ше кандидовали 125 гражданє општини Вербас. За гласанє на виберанкох за члени совитох месних заєднїцох у општини Вербас одредзене вкупно 30 вибе-

ранково места, а у єдинственим списку уписане вкупно 35 908 виберачох. По питаню наступних виберанкох, здружена опозиция поволала гражданох на активни бойкот, бо як твердза, Одлука о Месних заєднїцох хтору принєсла владаюца коалиция у Скупштини општини Вербас нєзаконїта. Представителє локалних опозицийних странкох хтори потримали тоту инициятиву и хтори буду бойкотовац виберанки Социялдемократска странка, Ґрупа гражданох „До ста є било”, Демократска странка, Рух Двери, Рух за преобрат, Нова странка, Лиґа социялдемократох Войводини, Демократска странка Сербиї и Ґрупа гражданох „Вербаски вистки”. Як и у цалей вербаскей општини та так и у Коцуре буду виберанки за нови совит Месней заєднїци остатнї дзень у року. Гражданє за гласанє нє доставали окремни поволанки, алє оглашка положена на огласних таблох, а и средства явного информованя досц о тим пишу. Коцурци за Совит вибераю 9 членох од 12 предложених кандиидатох. Сербска Напредна Странка ма 9 кандидатох, Социялистична Партия Сербиї двох кандидатох и єден кандидат самостойни. Гласанє за нови совит МЗ будзе на двох виберанковх местох, у Велькей сали МЗ и у основней школи „Братство єдинство”, а гласацки места буду отворени од 7 по 20 годзин. Нови совит Ме сней заєднїци буд зе тирвац шти ри роки. А. М. и Зл. К.

РОБОТИ НА ОГНЬОГАСНЕЙ ҐАРАЖИ ПРИ КОНЦУ

КАМИОН И ОПРЕМА НА ЄДНИМ МЕСЦЕ Нова ґаража у доме Добродзечного огньогасного дружтва у Коцуре конєц рока дочека цалком заварта и изолована, а зоз тим руководство дружтва сполнєло и план за тот рок, кед слово о будованю ґаражи и преширйованю простора за чуванє опреми. Прешли тидзень у дворе ДОД прешол у роботох, та конєчно положене закрице на ґаражу и стиропорна изолация. Перше роботнїки подприємства Мире-ММД зоз Дюрдьова положели метални панели за котри средства обезпечела Месна заєднїца Коцур, а потим огньогасци орґанизовали пейцньову роботну акцию у котрей положени стиропор коло цалей ґаражи и знука є омалтерована. Огньогасцом у роботней акциї помогли професийни маляре и муляе зоз Коцура котри ше одволали на акцию и без надополнєня помогли же би ше и тоту фазу роботи поробело квалитетно и на найлєпши можлїви способ. У наиходзацим периодзе у планє же би ше до ґаражи уведло електричну инсталацию. Материял за изолацию ґаражи финансовала Општина Вербас. Зл. К. 29. ДЕЦЕМБЕР 2017.

РУСКЕ СЛОВО 9

НАШО МЕСТА У ШИДЗЕ ОЗНАЧЕНИ МЕДЗИНАРОДНИ ДЗЕНЬ МИҐРАНТОХ

ПОДЗЕКОВНОСЦ ЗА ГОСЦОПРИМСТВО Пршлого тижня з нагоди Медзинародного дня миґрантох, предсидатель општини Шид Предраґ Вукович приял делеґациї миґрантох зоз Прилапююцих центрох „Адашевци” и „Принциповец”. Вони з тей нагоди подзековали локалней самоуправи на госцопримстве, бо дзепоєдни ту пребуваю и цали рок у намаганю же би пошли до державох Европскей униї. Медзитим, виражели застарносц пре тото же их до Републики Горватскей нє пущаю, а тиж и гевти цо по основи напредок направеного списку войду до Републики Мадярскей, гоч малочислени, нє сиґурни же там и останю або предлужа до других заходноевропских державох. Миґранти гварели же су задовольни зоз змесценьом у прилапююцих центрох, зоз костираньом и здравственим допатраньом, алє замодлєли най ше окончи „прицисок” на Мадярску же би их пущела до своєй держави. Предсидатель Вукович гварел же тото цо у компетенциї держави Сербиї и локалней самоуправи, миґранти достаню, алє же нє годно вплївовац на други держави. Тиж, виражел думанє же кед дахто од миґрантох пойдзе до державох ЕУ, вон источасно будзе и амбасадор хтори будзе бешедовац як му було у Сербиї. Вукович додал же на подручу општини у двох прилаююцих центрох єст

менєй як 500 миґрантох, а було часи кед их у трох центрох (покля центер при гайзибанскей станїци нє бул заварти) було вецей як як 2 000 миґрантох. Дьордїє Радович, шеф змени у Прилапююцим центре „Адашевци” гвари же тот центер цалком порихтани за жиму и же ситуация у тим центре лєпша як влонї, а и миґрантох єст менєй як скорей и задовольни су зоз условиями пребуваня. Представнїки миґрантох вихасновали нагоду же би предсидательови Вуковичови подаровали дарунки хтори сами виробели, а вон подзековал на щиросци и дарункох. Вл. Дї.

СХАДЗКА УПРАВНОГО ОДБОРУ РУСКЕЙ МАТКИ

АКТИВНИ И У МЕДЗИКОНҐРЕСНИМ ПЕРИОДЗЕ У просторийох РКУД „Др Гавриїл Костельник” у Кули отримана заєднїцка схадзка Управного одбору Рускей матки и редакцийного одбору глашнїка Рускей матки „Руснак”. Дньови шор схадзки почал з виношеньом информацийох о потрошених средствох котри достати по проєктох за вецей активносци Рускей матки, як цо то з Националного совиту Руснацох 30 000, з буджету Општини Кула 35 000, з Покраїнского секретарияту за културу и информованє два раз по 11 000 – за Други Русин филм фест и за Подобову колонию у Коцуре, з Покраїнского секретарияту за образованє, предписаня, управу и национални меншини – национани заєднїци 56 000 за превоз на 14. Конґрес РРЛ и за порядну дїялносц 154 000, та за седми проєкт з Министерства култури достали 450 000 за видаванє штирох числох глашнїка „Руснак” и двох додаткох. Догварене и отримованє рочних и виберанкових Скупштинох Рускей матки у месних одборох за 24. фебруар 2018. року, место будзе одредзене на наступней схадзки Управного одбору.

10 РУСКЕ СЛОВО

Прилапене и предкладанє о дополнююцих активносцох конґресних комисийох Шветового конґресу РРЛ у медзиконґресним периодзе, цо тиж догварене и на Шветовей ради у Мункачеве. – У наступним периодзе буду запровадзени и тоти активносци, конкретно з двома Комисиями предшедую нашо представнїки, Владимир Бучко предсидатель Комисиї за историю, и предсидателька комисиї за културу Саня Тиркайло. Найпознєйше по конєц рока маю дац предкладанє о отримованю схадзкох и їх дньових шорох. У догварки з Бучком, на його место плануєме заменїц младого фаховца Бориса Фейдия дипломованого историчара. Цо ше дотика Комисиї за историю єй активносци ше буду окреме занїмац з питаньом припознаваня Руснацох у України, о чим ми уж пребераме активносци – гварел предсидатель Рускей матки Дюра Папуґа. Представене и нове виданє глашнїка „Руснак” котре вишло у децембру вєдно зоз додатком поезиї „Зоз нашого хотара” Владимира Будинския. М. Дж. 29. ДЕЦЕМБЕР 2017.

mesta@ruskeslovo.com

ШВЕТОЧНИ ЗМИСТИ У РУСКИМ КЕРЕСТУРЕ

НОВОРОЧНА ПРОГРАМА У ОВОДИ У керестурским Оддзелєню „Цицибан” Предшколскей установи „Бамби” зоз Кули, прешлого тижня отримана новорочна програма зоз дзецинску представу за оводарцох. Дзецинску представу „Маша и медведз” пририхтали оводаше ПУ „Бамби” зоз червинского оддзелєня „Шечерко”, вєдно зоз своїма воспитачками. У представи участвовал и Дїдо Мраз котри дзецом подзелєл символични дарунки, а поволал шицки дзеци же би на пияток 29. децембра пришли по свой пакецик на новорочну програму до Велькей сали керестурского Дому култури. Програми присуствовали шицки дзеци зоз „Цицибану” и їх воспитачки, окрем наймладшей яшельковей ґрупи. Представа виволала вельке одушевиє при керестурских оводарцох понеже „Маша и медведз” наисце популарни при наймладших, а потераз є виведзена у шицких оддзелєньох Предшколскей установи „Бамби” з Кули и на єдней новорочней програми у Кули. У Основней и штреднєй школи „Петро Кузмяк” отримани уж традицийни гуманитарни Крачунски вашар, з нагоди наиходзацих шветох. На вашаре школяре предавали винчованки, прикраски, та и крачунски колачи, а назберани 35 344 динари, будзе подаровани особом у потреби у валалє. На вашаре бул и мини-концерт котри пририхтали шко-

лярки трецей класи руского оддзелєня Ґимназиї. До Школи пришол и Дїдо Мраз з котрим ше могло висликовац. Гол керестурскей школи бул преполни зоз заинтересованима за купованє, як на правим вашаре. У тей гуманитарней акциї участвовали скоро шицки школяре рускокерестурскей Школи, винчованки и прикраски школяре правели зоз своїма учительками, наставнїками и професорами, у школскей кухнї ше опробовали и у правеню дробних колачох, а шицки продукти могло купиц по вигодних ценох. М. Дж.

НОВИ РОК У ДЗЕЦИНСКЕЙ ЗАГРАДКИ И ОСНОВНЕЙ ШКОЛИ У ДЮРДЬОВЕ

ДВА „ТВЕРДИНЇ” ЗА КОНЄЦ РОКА

Дзеци у Дзецинскей заградки „Дюрдєвак” и школяре у Основней школи „Йован Йованович Змай” у Дюрдьове остатнї тижнї школского року були креативно активни же би пририхтано дочекали крачунски и новорочни швета. У Дзецинскей заградки дзеци учели крачунски и новорочни шпиванки и винчованки котри буду шпивац и з

29. ДЕЦЕМБЕР 2017.

котрима буду винчовац Крачун на Крачунским концерту у януару у валаским КУД „Тарас Шевченко”. Потим зоз своїма родичами и воспитачку правели рижни прикраски же би прикрашели учальню, алє и свойо обисце и у нїм ядловец за наиходзаци швета. Кажде себе справел и новорочну коруну, та остатнї дзень тей часци школского рока пририхтано дочекали Дїда Мраза. У ствари, Дїдо Мраз бул часц представи „Зачарана твердиня” Сербского народного театру зоз Нового Саду котра виведол зоз лядову кралїцу и буґнаром. Святочни и весели амбиєнт були и у Основней школи. Школяре участвовали на Концерт у котрим школски хори виведли крачунски и новорочни шпиванки, а потим була отворена вистава дзецинских роботох з Подобовей секциї, дзе ше могли купиц рижни прикраски и винчованки за наступаюци швета. У програми виведзена дзециньска представа „Замишательство у лядовей твердинї”, котру пририхтали учительки Емилия Хромиш и Єлена Салаґ. Тот исти дзень дзеци прикрашовали ядловец котри бул часц сценоґрафиї на концерту. С. Саламун

РУСКЕ СЛОВО 11

ДУХОВНИ ЖИВОТ У РУСКИМ КЕРЕСТУРЕ ПРЕСЛАВЕНИ КРАЧУН

ШВЕТО ЛЮБОВИ, РАДОСЦИ И СОЛИДАРНОСЦИ

Пише: Мария АФИЧ

Вирни парохиї св. оца Миколая у Руским Керестуре, од 25. по 27. децембер преславели найрадоснєйше християнске швето Рождество Христово Крачун, у своїх домох и вєдно у Катедралним храме на Богослуженьох хтори предводзел наш еґзарх, преосвящени владика кир Георгий Джуджар

а Вилїю, 24. децембра, по традицийних обичайох у Руским Керестуре дзеци и млади ходзели по обисцох колядовац и винчовац Крачун, а шицки вєдно парохиянє го торжествено витали на Всеночним хторе було на 23 годзин. Богослуженє предводзел апостолски еґзарх за грекокатолїкох у Сербиї владика кир Георгий Джуджар зоз домашнїма и священїками з наших околних парохийох. З ВЕЛЇМА ГОСЦАМИ

Фото: М.З.Г.

Шпивачох, попри домашнїх, и того року було и з других местох з Коцура, Вербасу, Кули, та аж и з Бачкого Брестовцу. На Перши дзень, швето тиж преславене и на архиєрейскей Служби Божей хтору владика

12 РУСКЕ СЛОВО

служел з домашнїма и священїками госцами, а хтору зоз своїм шпиваньом возвелїчал и Мишани хор Катедралней церкви св. оца Миколая и Дома култури под руководзеньом Лидиї Пашо. Шпиванє у часцох Служби предводзел и домашнї дзияк Янко Виславки. Владика у казанї шицким повинчовал найрадоснєйше швето Рождества Христового. Здогаднул же на Крачун Исус постал чловек, алє нє престал буц Бог и пришол нас спашиц и одкупиц, а як чловек буц приклад за нашлїдованє. Владика наглашел же Крачун то швето любови, мира и солидарносци. ВИНЧОВАНКИ Швето преславене и на Службох Божих на 8 и 17 годзин. На Служби Божей були велї парохиянє и їх госци, а медзи нїма и представителє Вивершного одбору (ВО) 29. ДЕЦЕМБЕР 2017.

duhovni@ruskeslovo.com

Националного совиту Руснацох. Як уж традиция, по Служби Божей, на чолє зоз предсидательом НС Славком Рацом, ВО, його предсидатель Желько Ковач и члени Йовґен Мудри и Наташа Миколка Еделински у парохийним доме нащивели преосвященого владику кир Георгия Джуджара. На концу Служби Божей домашнї парох о. Михайло Малацко и владика Георгий седемцом членом прешлого

СВЯЩЕНЇКИ НА АРХИЄРЕЙСКЕЙ СЛУЖБИ Зоз владиком кир Георгийом на крачунскей архиєрейскей Служби Божей служели священїки з Коцура парох о. Владислав Рац и о. Яков Кулич, парох з Кули о. Дамян Кича ЧСВВ (а на Всеночним служел капелан о. Платон Салак ЧСВВ и старовербаски парох о. Алексий Гудак), парохове зоз Шиду о. Михайло Режак и Беркасова о. Владимир Еделински Миколка и домашнї парох о. Михайло Малацко и капеланє о. Владимир Медєши и о. Михайло Шанта.

У РУСКИМ КЕРЕСТУРЕ У ДУХУ КРАЧУНСКИХ ШВЕТОХ

ПОДЗЕЛЄНИ ПАКЕЦИКИ У АКЦИЇ „ЗА НАШО ДЗЕЦИ” Орґанизаторе першого Гуманитарного концерту „За нашо дзеци” всоботу, 23. децембра, подзелєли крачунски пакецики 44 дзецом у потреби з Керестура и и барз их обрадовали. На Концерту, отриманим 17. децембра, зоз уходнїцох и добродзечного прилогу хтори давани и после Концерту, назберане 65 500 динари, а з тих пенєжох до паке-

цикох накупене облєчиво, средства за особну гиґиєну, бони за школски прибор, лакотки, а подаровани и бависка. Концерт „За нашо дзеци” орґанизовали млади Керестурци, на инициятиву Дорики Чизмар, хтори витворени дзекуюци єй приятельом Наташи Колесар, Маї Зазуляк Гарди, Сашу Палєнкаша и Адриани Надь и других, а у сотруднїцтве з Домом култури Руски Керестур и парохийним Каритасом.

*** ПОДЗЕКОВАНЯ ОДБОРЦОМ На Перши дзень Крачуна, на концу архиєрейскей Служби Божей домашнї парох о. Михайло Малацко подзековал седемцом членом Церковного одбору хтори тоту длужносц окончовали у предходних двох мандатох. Припознаня достали предсидатель Одбору Юлиян Фейди, и члени Дюра Надь, Елемир Рамач, Юлин Дудаш, Владимир Бодянєц, Ярослав Бодваньски и Яким Бучко. Парох им подзековал за їх пожертвовне старанє о тєй церковней заєднїци и за вельки роботи хтори окончели, а замодлєл их и за пребаченє пре тото цо на тей длужносци мушели и прецерпиц.

составу Церковного одбору уручели Подзекованя за їх осемрочне служенє своєй церковней заєднїци. Богослуженя и на Други и Треци дзень Рождества Христового, кед ше преславює Собор Богородици и св. Йосиф заручнїк, и треци дзень першого мученїка Штефана були нащивени, други дзень на трох Службох. Трецого дня було и мированє, Служби Божо були ище и дзецинска на 11,30 годзин и у манастире у Малих шестрох на 15 годзин.■ 29. ДЕЦЕМБЕР 2017.

ВОЛОНТЕРЕ КАРИТАСУ ДАРОВАТЕЛЄ Як то уж вецейрочна традиция, волонтере парохийного Каритасу з Руского Керестура пред Вилїю, 23. децембра, под зелєли рибу, рискашу, присмачки и олєй 30 социялно загроженим фамелийом, а цо потребне за пририхтованє традицийней вилїйовей вечери. За тоту акцию, хтору финансовала Општина Кула, видвоєне коло 50 тисячи динари. Тиж так, дзецом подзелєни и бони за пакецики за Дїда Мраза, у вредносци од 10 тисячи динари, хтори финансовал парохийни Каритас. Дїдо Мраз пакецики будзе дзелїц на традицийней програми у Доме култури хтора будзе отримана 29. децембра на 14 годзин. М. А. и М. З. Г.

РУСКЕ СЛОВО 13

ДУХОВНИ ЖИВОТ РИМОКАТОЛЇЦКА ЦЕРКВА У КОЦУРЕ

ПРОГРАМА СПАСИТЕЛЬОВИ НА ЧЕСЦ Крачун, 25. децембра, означени и у римокатолїцкей церкви Шицких Святих у Коцуре, а з тей нагоди була Служба Божа, котру служели о. Кароль Сабадий и о. Карло Милер, и дзецинска програма. Службу у церкви, котра на тот завод була полна зоз парохиянами, увелїчали крачунски коляди мишаней шпивацкей ґрупи и дзеци котри ходза на виронауку и на мадярски язик. После Служби, була програма на котрей дзеци шпивали и рецитовали, а була приказана драмска сличка „Пастирски бависка” у котрей описане Христово народзенє. Програма, котру з дзецми порихтала Ґабриєла Зупко, була на сербским и мадярским язику. Шпивацку ґрупу за тоту нагоду порихтал Михал Иван Ниґер, котри колядованє провадзел на ґитари, а Мария Мезеї грала на орґульох. После законченей програми шицки дзеци у церкви достали пакецики котри обезпечел Церковни одбор. З. К.

У КЕРЕСТУРСКИМ МАНАСТИРЕ

ПРИВИТ ИСУСОВИ И ГОСЦОМ Пред вечаром на Вилїю и у манастире шестрох Служебнїцох у Руским Керестуре, опрез Веретепу, зоз барз красним обичайом, привитане народзенє Исусово. Главна провинциялна шестра Мартина пречитала цо ма значиц народу, швету и каждому поєдинцови Рождество, а потим привитала владику Георгия, о. Платона и присутни домашнї и шестри зоз Коцура, Кули, Н. Саду и младих зоз України зоз хлєбом и медом и пожадала каждому особнє щешлїви Крачун. Ютредзень, у манастире пречитана и винчованка мати ґенералней – главней шестри, Софиї Лебедович, хтора ше находзи у Риме. Б. Х-Ц.

14 РУСКЕ СЛОВО

НА ВИЛЇЮ У НОВИМ САДЗЕ У ЦЕРКВИ МЕНА МАРИЙОВОГО

ЛЮБОВ ЗА ШИЦКИХ Римокатолїки у Новим Садзе Крачун дочекали внєдзелю вечар у полней церкви Мена Марийового, на Богослуженьох по мадярски на 22 годзин и по горватски на пол ноци. З тей нагоди, пригодну драмску сличку о Исусовим народзеню пририхтали и дзеци и виведли ю пред численима вирнима. На тоти Богослуженя у центре городу приходза и вирни других вирох, як и людзе хтори ридше ходза до церкви. Служели священїки Роберт Ерхард и Ласло Хайду. У своєй казанї, декан катедрални о. Роберт Ерхард надпомнул же ше треба давац другим, материялно, душевно и духовно, по прикладу Исуса Христа, а так и ми треба, маюци любов за шицких. На Перши дзень Крачуна у церкви Мена Марийового на Служби Божей, хтору служел о. Ерхард, бул и городоначалнїк Нового Саду Милош Вучевич зоз сотруднїками. М. Г. К. 29. ДЕЦЕМБЕР 2017.

duhovni@ruskeslovo.com

ВИФЛЕЄМСКИ ОГЕНЬ У РУСКИМ КЕРЕСТУРЕ, НОВИМ САДЗЕ И КОЦУРЕ

ПРИНЄСЛИ РА ДОСЦ

До Катедралней церкви св. оца Миколая, и того року у децембру, внєдзелю, по вечаршей Служби Божей, сцигол вифлеємски огень хторого уж треци рок ту приноша тройо представителє Скаутскей орґанизациї „Пластуни” зоз Закарпатя у України. Огень и скаутох привитал капелан о. Михайло Шанта и вирним потолковал же тот огень у запалєней швички зоз Вифлеєму з места Исусового народзеня ше розноши по велїх жемох Европи, та и до Керестура. Вирни го превжали зоз своїма швичками, хторого ше запалї з нагоди Крачуна. Вифлеємски огень керестурски парохиянє зоз швички у штред церкви могли превжац у Службох Божих.

У Новим Садзе у „Руским слове”

Вифлеємски огень у керестурскей Катедралней церкви

Зоз Керестура ютредзень, пондзелок, огень сцигол до Нового Саду, до просторийох НВУ „Руске слово”, а скаутох з Ужгороду Андрия Ребрика, Христину Ребрик и Андрия Гайдука провадзел керестурски капелан о. Михайло Шанта. – Приношиме радосц, же би тот огень як символ рождества Христового пришол до ваших шерцох. У тей акциї вєдно католїки, православни и протестанти, бо и Христос лєм єден – гварел Андрий Ребрик. З Нового Саду, вифлеємски огень принєшени до Коцура, дзе є привитани у Манастире. Млади з України були перше у Бечу, дзе були скаути зоз цалого швета, а после нащиви наших местох, скаути плановали нащивиц Темишвар, Брашов и Клуж у Румуниї. М. А./М. Г. К.

ФОРМОВАНЄ ЕЛЕКТРОНСКОГО ИНФОРМОВАНЯ У НОВИМ САДЗЕ

РОЗВОЙ КОМУНИКОВАНЯ И КУЛТУРИ

У складзе з можлївосцами, запровадзує ше проєкт формованя Редакциї за електронске информованє у Новим Садзе. На сходзе представительох церковних радох парохиї св. апостолох Петра и Павла у Новим Садзе и пароха о. Юлияна Раца, прешлого мешаца бешедоване о основних елементох проєкта и одредзени Мирослав Кевежди за оперативного координатора електронского информованя и едукатора заинтересованих. – Технїчно зме закупели домен www.parohija.org.rs и простор на нашим провайдеру, дзе маме свойо 75 ґиґабайти и то треба пополнїц з елементарнима податками – гварел Кевежди. – После Нового року ушлїдзи едукация за оспособйованє у роботи и дальша робота на формованю редакциї. Ту ше треба анґажовац, бо треба людзох хтори буду активни у тей редакциї, понеже кажди ма свойо обовязки. 29. ДЕЦЕМБЕР 2017.

Фото: В. Вуячич

Як наглашел координатор Кевежди, муши ше пренайсц час и тото покончиц далєй як спада. Як и звичайно у таких пионирских намаганьох, було проблеми коло закупйованя домена, у смислу же цо може закупиц фирма, цо здруженє гражданох, а цо орґанизация, маюци у оглядзе хторого характеру парохия... Заш лєм, удало ше, та на три роки закупени домен. За Крачун по юлиянским календаре треба ше наздавац же годно обнародовац же поставени и розробени основи и идея почала функционовац, же єст сайт и же активна редакция. Проєкт ше запровадзує з помоцу Министерства правди Републики Сербиї, и Управи за сотруднїцтво зоз Церквами и вирскима заєднїцами. През електронске информованє сце ше злєпшац информованє у парохиї и розвивац идентитет рускей заєднїци. М. Горняк Кухар

РУСКЕ СЛОВО 15

КУЛТУРА И ПРОСВИТА ИНТЕРВЮ

МИРОСЛАВ АЛЕКСИЧ ПОЗНАТИ И НАГРАДЗОВАНИ СЕРБСКИ ПОЕТА

Розгварку водзела: Олена ПЛАНЧАК-САКАЧ

ВЕРИМ ДО ЗНАЧЕНЯ ПОЕТСКОГО СЛОВА

– Мизерни часи, же бим поєдноставел, гевтот час у котрим зме як култура страцели операюцу точку на свойо жридла, на свою сущносц, на богатство зоз хторого зме оберали плоди духа з того геленско-християнского стебла – Мирослав Алексич

ирослав Алексич познати и наградзовани сербски поета, заступени у велїх антолоґийох сербскей поезиї, того року бул госц на Културней манифестациї „Костельникова єшень”. Вон Руснацом познати по винїмково квалитетним прекладу Идилского венца „З мойого валалу ” Гавриїла Костельника, хтори поробени у сотруднїцтве зоз др Юлином Рамачом. Праве вочи нашей манифестациї писаного слова Мирослав Алексич достал углядну награду „Ленков персцень” за найкрасшу любовну писню на сербским язику обявену у прешлим року „Тота хвилька” (Тај трен). Того року його поезия преложена и на найвекши славянски, русийски язик. Зоз Мирославом Алексичом бшедуєме о успихох, о смислу и значеню творчосци и часу у котрим жиєме.

РС „Мизерни часи” (Оскудно време) найновша

збирка вибраних и нових писньох представя Вас як дозретого, даровитого автора, у хторей ше нє обачую нїяки злучованя дакедишнїх и найновших писньох. Одлични наслов збирки и уводней поеми, хтори кореспондує зоз Гелдерлином. У збирки як кед би бул главни юнак час. Прецо праве час? – Час у моєй поезиї ше зявює як физична катеґория, як час хтори мераме зоз хронометром, чи є пискова годзина, пита нач поетох у мизерних клепсидра або механїчна годчасох, медзи геленским панзинка. То гевтот час хтори Структури писнї, хтора злучена и збита, блїзше теоном и християнства нєт сцека и чури медзи пальцами суптилне иронийске, часто парадоксалне злученє дисконтинуитета. Кед же як писок. Воно як кед би допоколїмбаней еґзистенциї и возвишеного цилю, або Гелдерлинов час мизерни, ставало пошвидшанє и вецей лєм задумки, так як у єдней моєй писнї шекера вец тото цо ми жиєме ище ше му нє удава зєдинїц ше зоз „медзи древену ручку и оштрим застата” вецей худобнєйше, тот час змистами наших животох. то час пораженого духа. Ми Цалком ридко то и метеоролоґийни час. Алє гевтот час у наслове моєй поеми и кнїжки, жиєме у чаше хтори за свойо вельке досцигнуце трима като гелдерлиновске поняце мизерних часох, то час як епохи жде розтаргнуце зоз традицию, хтори нє навидзи свойо поабо як єдна цивилизацийна хвилька... У нашим чаше велї ходзенє, чий идеал супериорни варвар. Тот и таки швет модуховни продукти можу ношиц ознаку псевдо або квази. жебуц може виратовац лєм нова културна полицентричСкоро же исти стан и у обласци материялней култури. О носц, нова конкуренция идейох и вредносци, процивна тим бешедує моя писня „Апокалипса”. Тот час то час реци- смутней ґлобалистичней стварносци. клованих вредносцох, час без идейох и идеолоґийох. ПоЧи мож повесц же поезия лавиринт зоз хторого стої, наприклад, якиш шветови календар медзинародних РС нє жадаце висц, парафразуєм наслов зоз интердньох того и гевтого, хтори ма улогу заменїц святих у християнским календаре и креїрує слику же хтошка дума на вюа хтори сце дали новосадским дньовим новином седем милиярди людзох, медзи котрима ви и я. То нє час „Дневник”? – Нє цалком сом сиґурни же поезия лавиринт до хторого кризи вредносцох, алє одсуство вредносцох. Европска цивилизация, котрей припадаю и Русия и Аме- заблукаце у єдней хвильки свойого живота, а вец тот лавирика, ма свойо ключни шейсц вики на чиїм штредку Хри- ринт постанє вираз вашого єства. Дахто би повед же то прастово народзенє. То остатнї три вики старей ери у котрих ве гевта Арияднова нїтка хтора вам поможе прежиц путекласична греческа култура досцигує свой верх у ери геле- шествиє през животни лавиринт, наздаваюци ше виходу. низма, и перши три вики новей ери у котрих ше християн- Исную и гевти хтори думаю же поезия лєм красна илузия ство виборело од преганяней и погибельней релиґиї котра же маце можлївосц вибору у подполно детерминисаним лажила у катакомбох и постала урядова римска релиґия. За виринту швета. Поезия за мнє скорей шицкого гевто цо Гелдерлина, котри ше у своєй велькей поеми „Хлєб и вино” Брана Петрович менує як моц бешеди. Язик и писмо сами

16 РУСКЕ СЛОВО

29. ДЕЦЕМБЕР 2017.

kultura@ruskeslovo.com

по себе уж припадаю до сфери чудесох. А, цо аж поезия? Вилєм Батлер Єйтс у єдней писнї бешедуюци о поезиї гвари: „... умилни звуки най ше зложа, глєда ше моц векша як шицко друге”. Петрович и Єйтс гваря скоро исте. Цо друге най повем, окрем же ше складам зоз мнє наймилшима поетами.

РС Ище як барз млади поета наградзовани сце за

свою творчосц. Пред мешацом уручена Вам углядна награда „Ленков персцень” за найкрасшу любовну писню у року за нами „Тота хвилька” (Тај трен). Кельо награди знача уж витвореним поетом? – Награди красни и потребни, а знача вельо и младим и гевтим другим, менєй младим поетом. Вони унапрямую РС Кед же час главни юнак Вашей поезиї, нє мож за- увагу явносци на добитнїка, упуцую читательох на його дїобисц думку о кончини нашей драги, гоч по хто- ло. А каждому творительови важна увага реципиєнтох. Най рей држки зме ходзели, конєц нєзаобиходни. Яке Вашо ше нє спреведаме, пре нїх пишеме и обявюєме. У процивроздумованє о тим концу, о шмерци? ним, могли бизме сами себе писац писнї и тримац их у фи– Найвецей писнї написани о любови и шмерци. Часто у йовки. Прето ми нєдобре од гевтих самопрешвечених, вше истей писнї обидва мотиви. И то нє случайно, бо тоти по- нахмурених писательох и уметнїкох вообще, хтори достаняца спроцивени єден друговаю награди, а нєпреривно му до тей мири же ше виклюнеґирую їх смисел. Награда Награда „Ленков персцень” ми принєсла окремну чую. Так и у християнскей „Ленков персцень” ми принєрадосц. Мена предходнїкох тей награди: Матия „математики”, окреме кед ше сла окремну радосц. Мена Бечкович, Перо Зубац, Блаґоє Бакович, Драґан тоти поняца вежню у абсопредходнїкох тей награди: лутним смислу. Остатня дум- Йованович Данилов, Саша Радойчич, Таня Краґулєвич Матия Бечкович, Перо Зубац, и други, бешедую о кредибилитету тей награди ка, по моїм думаню, найвекБлаґоє Бакович, Драґан Йовашого сербского романа, „Сенович Данилов, Саша Радойлїдби” Милоша Црнянского глаши: „Селїдби єст. Шмерци чич, Таня Краґулєвич и други, бешедую о кредибилитету нєт”! То таке ясне, диялектично. Живот безсмертни. Окре- тей награди. Друге, тота награда на прави способ руца швеме тото ясне кед у питаню уметнїцка и литературна твор- тло на єдну з найкрасших и найважнєйших приповедкох чосц. Задумайце питанє: Чи живи Шекспир и Сервантес? нашей поезиї, на найинспиративнєйшу музу и єдного з наГей, живи су. Як? Ище як. И Гомер. йвекших поетох сербского язика, Ленку Дундєрски и Лазу А, цо ше дотика малих, звичайних каждодньових люд- Костича. ских шмерцох, тих одходох котри нас дотикаю док и сами нє пойдземе, то жридло велїх жальох и церпеньох и нашоТого року Ваша поезия преложена на русийски РС язик, найвекши словенски язик. Яке то чувство го нємиреня зоз конєчним. Вельке нашо нєзнанє и наша боль. „Нам преходносц шицко цо маме”. кед ше досягнє таки успих? – През лєто у Мо скви, у Видавательней хижи „Ґаракс” Иронийски лиризем як литературни поступок вишла кнїжка моїх вибраних и нових писньох – „ЛавиРС барз упечатлїви у Вашей поезиї. Чом сце вибрали ринт”, двоязично на русийским и сербским язику, у преправе таки приступ ґу своєй поезиї? кладу Андрея Бизилевского. Бизилевски вельо прекладал – Кед лєпше роздумам, випатра ми найточнєйше и най- наших сербских поетох Стевана Раїчковича, Миодраґа кратше видзенє мойого поетского по ступку цо го виповед, Павловича, Матия Бечковича, Мира Вуксановича, Миро пред вецей як трицец рокаслава Тохоля и Драґана Драми, а уж з нагоди моєй перКед ше ваш вибор зоз поезиї зяви на єдним ґойловича. То за мнє велька шей кнїжки, поета Селимир з найвекших шветових язикох и у жеми, кед нє чесц. Кед ше ваш вибор зоз Радулович хтори ме видзел найвекшей, алє єдней з даскельо найвекших поезиї зяви на єдним з найяк: „по ету интелектуалней литературох швета, вец почнєце роздумовац о тим векших шветових язикох и у унапрямено сци мриї, чий пояки одгук вашо слово там може мац и заслужиц жеми, кед нє найвекшей, алє е тични ви раз источа сно єдней з даскельо найвекших скрива и одкрива смисел.” У литературох швета, вец почнєце роздумовац о тим яки одтим смислу видзим як точну и вашу опсервацию. Ище гук вашо слово там може мац и заслужиц. То язик ПушкиЖорж Бифон гварел – Стил то сам чловек. Блїзке ми тото, на, Єсенїна, Маяковского, Цветаєвей, Набокова... Тот ряуж познате видзенє, и сиґурне же ми нє вибераме литера- дошлїд барз длугоки и виволує огромни ре спект. Читатетурни по ступки, алє вон часц нашого поетского коду. льом котри воспитани на такей литератури нє можеце поИронийски по єдней дефинициї гевтот котри по ставя пи- нукнуц гоч цо. Прето податок же ше єден углядни преклатаня, а прави ше же нє зна одвит, або гевтот цо прецихнул датель и єден углядни видаватель одлучели русийскому и повед менєй як цо дума. Лиризем, заш, синоним за оду- читательови понукнуц мою кнїжку писньох, мнє велька шевиє и занос. А иронийски (або можебуц интелектуал- чесц. По добрей пракси того видавателя кнїжка будзе у ни) лиризем заправо пренапреґнуте злученє ирониї и ли- шицких 250 централних обласних библиотекох Рускей ризма котри у тей напнуто сци по сцигує гевто цо я видзим Федерациї, од Калинїнґраду до Камчатки. Кед сом пред як смисел поетичного. Гварим я, бо други поетове иншак даскельома роками у дружтве поетох зоз шицких славянвидза и доживюю поезию. Мойо прави поетски угляди ских жемох, гуторел свойо писнї на Фе стивалє словенСервантес и Кафка хтори нє остали запаметани як поето- скей писмено сци на чесц Кирилови и Методийови, у горове. Розприповеданосц прози їм оможлївює и прекрасни ду Тверу нєдалєко од Мо скви, подумал сом яка уж то вевилєти до ґроте ски и сарказму. Структури писнї, хтора лька чесц за гевтого хто вери до значеня поетского слова. злучена и збита, блїзше суптилне иронийске, часто пара- Теди зме як сербска делеґация по садзели и єдно древо у доксалне злученє поколїмбаней еґзистенциї и возвишено- парку поезиї. Верим же пошвецено и пилно рошнє и же го го цилю, або лєм задумки, так як у єдней моєй писнї ше- раз знова увидзим кед же ме „Лавиринт” дакеди ознова кера „медзи древену ручку и оштрим застата”. одведзе там.■ 29. ДЕЦЕМБЕР 2017.

РУСКЕ СЛОВО 17

КУЛТУРА И ПРОСВИТА ПРЕДСТАВЕНИ СЛОВНЇК РУСКОГО НАРОДНОГО ЯЗИКА

КАПИТАЛНЕ ДЇЛО НАШЕЙ ЛЕКСИКОЛОҐИЇ

Двотомни Словнїк руского народного язика, чий редактор др Юлиян Рамач, представени стреду, 20. децембра у Заводу за културу войводянских Руснацох у Новим Садзе.Словнїк ма коло 24 тисячи детально розтолковани одреднїци, а профе сор Рамач, хторому през час помагали даскельо дзешатки нашо язични фаховци, сотруднїки и студенти Оддзелєня за русинистику, як и информаторе о рускей народней бешеди, потолковал же ше у роботи опредзелєл за комбиновани описноетимолоґийни приступ, дзе потолковане значенє слова, алє и його походзенє, жридла и як ше меняло през час и бешеду. Ґу тому, дати приклад з писаних жридлох як слово мож хасновац у рижних значеньох. З другима словами, ту пробоване реконструовац язик яки принєшени з Горнїци и потолковац язик хтори нє шка бе шедую бачван ско-срим ски Ру сна ци. Окремну значносц ма факт же Словнїк нє єднобочни, алє глєда паралели у вецей язикох Карпат ского аре алу – словацким, карпато-русинским, українским, польским... а указало ше же коло 80 одсто нашей лексики ма парняка у околних бешедох и язикох. Пре шицко спомнуте є и наволани Словнїк руского народного язика. О пририхтованю Словнїка бешедовал др Юлиян Рамач, хтори пред скоро штерацец роками почал зберац єдинки за тото капиталне дїло рускей лексиколоґиї, и Славко Сабо, иншак єден од перших студентох русинистики професора Рамача, перше на Лекторату, а потим на Оддзелєню за русинистику, хтори тот обсяжни материял пририхтал за друкованє.

Як потолковали, професор Рамач зазберованє и призначованє руских словох почал ище у першей половки седемдзешатих рокох, а през роки му помагали ґенерациї наших студентох и линґвистох. Робело ше „на пешо”, з индекс карточками и реґистраторами, а познєйше, дзеведзешатих, авторе були медзи пионирами хтори ше одшмелєли робиц на рахункару. Медзитим, як прави зародок Словнїка послужела скрипта „Руска лексика” добре позната шицким студентом Катедри, хтора иншак настала як маґистерска робота професора Рамача. Як оценєл Славко Сабо, у Словнїку зазначени, описани и зачувани богати скарб рускей лексики хтори будзе на хасен нє лєм нам нєшка, алє и ґенерацийом хтори по руски буду учиц у будучносци, насампредз же тераз маме заокружену шицку потребну литературу за ученє кодификованого язика. Словнїк заєднїцке виданє Оддзелєня за русинистику, Завода за културу войводянских Руснацох, Дружтва за руски язик, литературу и културу и НВУ „Руске слово”, а финансиєр Покраїнски секретарият за културу. Друковани є у 400 прикладнїкох, а пошвидко ше будзе знац и цену и дзе го годно купиц. О тим же то наисце капиталне дїло рускей лексиколоґиї гутори факт же промоция виволала вельке интере сованє рускей явно сци и була добре нащивена, а значенє Словнїка можебуц найлєпше сублимовала мр Гелена Медєши, єдна од важних сотруднїцох на тим вельким подняцу, хтора гварела : „То ми. То Руснаци, то наш язик”. И. Сабадош

ПИЯТА РОЧНА ВИСТАВА ФОТОРЕПОРТЕРОХ ВОЙВОДИНИ

ВИЛОЖЕНИ ФОТОҐРАФИЇ ТРИЦЕЦ АВТОРОХ У Музею Войводини, прешлого штварток, 21. децембра, отворена пията рочна вистава фотоґрафийох „Обєктивно 2017”. Своєродну виставу пейц децениї орґанизую фоторепортере дньовей преси – „Дневник” и „Мадяр со”. На пиятей вистави виложени пейдзешат пейц фотоґрафиї трицец активних фоторепортерох, авторох, хтори кажди дзень през обєктиви призначую шицко цо ше случує на новосадских улїцох. Селектор тогорочней вистави Ана Лазукич, перша жена професийни фоторепортер у дакедишнєй Югославиї. На вистави з тей нагоди виложени фотоґрафиї фоторепортерох хтори ше оддавна доказали у тей професиї як цо Ярослав Пап, Мартин Цандир, Ґоран Мулич, Андраш Отош, Ґеза Ленарт, Бранко Лучич..., алє и младшей ґенерациї – Александар Камаси, Роберт Ґетел, Дарко Дозет, Андрей Пап... Куриозитет на тей вистави же медзи виложенима фотоґрафиями место нашли и авторски дїла пейц фоторепортеркох – Чили Давид, Єлени Иванович, Ґордани Йович, Мариї Ерделї и Вероники Вуячич. Орґанизаторе тей вистави Фото асоцияция Войводини, Музей Войводини, а домашнї дньова преса „Мадяр со”. Вистава будзе отворена по 15. януар 2018. року. А. П.

18 РУСКЕ СЛОВО

29. ДЕЦЕМБЕР 2017.

ДЕЦЕМБЕР 2017. рок

ЧИСЛО 12

ТЕМА: „ЖИМА”

ецемберске число Литературного слова оквицене зоз жимску идилу, а днї хтори пред нами нагадую радосци жими. Тей рочней часци ше найбаржей радую дзеци, окреме кед били шнїг шкрипи под ногами, ина рисує по облакох, а цепли пец греє и зволує шицких, праве як цо бешедує Костельник у своїм Идилским венцу, єдней зоз руских, мож повесц, гимнох о рочних часцох, а виривок о жими опатрице на тим боку. У литератури мож пренайсц велї твори хтори виписани на тему „жима”, цо гутори о єй нєвичерпней енерґиї и инспирациї. Писателє доказовали и приповедали о краси, моци, алє и велїх других, менєй красних, упечаткох о жими. Дзекеди ше обавали од нєй и чекали же би прешла, а дзекеди ю зоз нєсцерпезлївосцу жадали и мриї допущовали же би виписовала стихи о тей чаривней и нєвиповедзеней часци рока. За векшину нас, жимни период, нїзки температури и шнїг перши асоцияциї на жиму. Медзитим, жиму характеризую и фамелийни швета, друженя и цепли стретнуца хтори оможлївюю заєднїцки хвильки. Праве тоти злученя дочекуєме, доволуєме, можебуц дзекеди прикрито и интимно, а частейше зоз моцним облапяньом и щирима поцилунками. Нє питали зме ше прецо ше тоти швета находза у тей жимней часци рока? Можебуц єден зоз одвитох то же заєднїцка цеплота зогрива и найжимнєйши шерца, и же тота иста цеплота моцнєйша од каждей жими хтора наидзе. Дочекайце швета зоз наймилшима и най вам будзе цепло коло шерца, то нашо жаданє. Редакция ЛС

Гавриїл КОСТЕЛЬНИК

„З МОЙОГО ВАЛАЛА” ИДИЛСКИ ВЕНЄЦ (виривок)

Перша ноц за першим шнїгом хижи барз прибрала: цомплї длуги яґод швички стрехом повишала – и облаки зоз кветами крашнє розквитала, води бистри з лядом гладким позамарзовала. Аж спод хмарки на жем жимну шкорванчка здрилєла и пишочка його гласни нємо онємела, а препилку зоз класатих зарнох вируцела, охабиц тот край мушела, та ше одселєла. Комини ше так пишаци хмарно закурели, вонка жимно – пеци цепли хижочки сцеплєли, а на жиму дзеци мали повибеговали, чи би могло уж ше шлїскац, ляд препатровали. Алє ище вон преслаби и як скло ценючки, нє шмє на ньго стануц нога анї помалючки. А кед го дас два, три ноци моцнєйшим направя, з веселим го вони словом радосно поздравя. Як по манґелю ше по нїм гладким забегую, и шлїзкац ше подзекеди койяк видумую. Єден вез ше з єдну ногу, а раз нє засцигнул, спаднул, сеґинь, па цо скорей, заш ше назад дзвигнул. Лєм попатрел на гвиздочку, цо ше заблїщала под главу му, цо ю вона ляду змальовала; влапел кус процивну шапку, цо му одлєцела: чом же вона буц заглавком глави му нє сцела? Нїч то зато, було – прешло, себе подумує; та през муки нєт науки – и далєй пробує. Други кус ше нашмеяли, па як катонаци за шором ше заш шлїзкали весело кричаци. (З мойого валала, 2014)

29. ДЕЦЕМБЕР 2017.

РУСКЕ СЛОВО 19

literaturne@ruskeslovo.com

ТЕМА: „ЖИМА” Зденко ЛАЗОР

ПОПАТРУНОК

Саня ПОЛДРУГИ

НЄБО НА ГЛАВИ Звалєло ми ше нєбо на главу... Мойо бляде лїцо прекрили шиви хмари, а слизи ми пахульки постали, боляци, печаци, лядово... До очох ми молга вошла, од теди блукам без попатрунка. Фарба Африцких джунґлох ми зоз ока скапала, заменєл ю ґар. Нєт вецей мриї у словох, нєт мудросци у зайдочки, випражнєла ше... Звалєло ми ше нєбо на главу, чежке, чарне, лядове... Чи враци дахто слунко на тото нєбо дарaз?

Тей прешлей, тераз уж давней жими, кед ше ина лапала на кажде виповедзене слово и як кед би ше пирня розсипала ту пред нас на драгу по хторей зме крачали, а гвизди ше шмеяли каждей нєвипитей ноци, покля шори древох паметали шицки гевти приповедки цо нїґда нє висловени, жаданє ше витворело як сон на яви того жимного вечара у здогадованю ноцней лампи.

(Фейсбук ґрупа Литература по руски)

Агнета БУЧКО ПАПГАРГАЇ

ТЕДИ КЕД СОМ СЦЕЛА Сцела сом ци ище раз повесц же це любим теди кед сом ґажела шнїг по колєн, а тебе на месце стретнуца нє було. Сцела сом ище раз зоз витром и шнїгом подзелїц свойо чувства, а тебе нє було. Витор розтресол и рознєс на шицки боки чувства и думки о тебе. Лєм цихосц набивала медзи ребрами и пановала безсловносц. Нє знам чи то були ми чи сом лєм сама подношела боль кед сом ище раз у шнїгу по колєн чувствовала безпомоцносц хтору розтресал витор по безконєчним просторе. А так сом ци сцела ище раз повесц же це любим. (Осце и черешнї, 2015)

20 РУСКЕ СЛОВО

Гелена СКУБАН

БИЛА ПИСНЯ На тей улїци похопюєм тельо того. Падаю били цилунки до блата. Пребудзим ше: била ноц, била. З тей нагоди сами розплєцуєме витор. Останєм и причекам цихосц и нє-цихосц. Рано над раном, били дзень. Нєздобачки то шицко, нєздобачки.

Татяна БЕУК-ЛАТЯК

ЛЄМ Я ЗНАМ Нови Сад, Змарзнутого 23. фебруара Нєминовного 1982. року, Кед белави автобуси Городского транспорту Пробовали зачесац Збуртавени улїци... Исти згуснути Шиви воздух коло станїци. Исти щипаци пальци Дзивого витра На моєй твари. Исти шнїг Забрудзени по голу скору Под моїма ногами. Иста ми соль на ґамбох, Белаве нєбо у очох Цо ше дави У нєзатримовних габох... Нє дам му руку! Дзе сом лєм ище нє була? Як дакеди Оганям розпуку по снох. Исти ме спокуси стретaю. Исти ми людзе ноги подкладаю. Нови Сад, здревнєтого 23. у другим мешацу, як и скорей, одмахнул з коминами на мой злєкнути крик. Шицко таке исте вшадзи коло мнє. Лєм ту коло шерца якаш нова ина пада на оголєни конари. И лєм я знам: цошка ше нове збува там, дзе го нїхто одкриц нє може. (Фейсбук ґрупа Литература по руски)

(Шветлосц, 1979)

29. ДЕЦЕМБЕР 2017.

Юлиян ТАМАШ

О ЖИМИ

Жима чистота цо нє греє физично, алє греє душу зоз здогадованьом на чесного чловека, скору малого дзецка, чесну и шмелу думку. Краса хтора вельо глєда, а дава лєм ситосц погляду и пригадує сон. Пре сон забуваме на страх од шмерци. Тому нїґда нє пришвечи змарзнути у шнїгу, у билей купки колїсаним, алє красу ше нїґда з висловом нє могло дожиц як з целом. На прагу каждей тайни завераю ше дзвери. Праг хто прейдзе, пред нїм зохабя бешеду. Вжиме дознаваме красу других рочних часцох пре шветлосц цо ю на ню руца здогадованє. За свидомосц треба дистанца, ошлєбодзованє од страсци хвильки хтору ше праве жиє. По нєй жима найблїзша лєту. Отверам очи. Вонка справди веє, веє. (Над хтори дума, 1982)

Владимир ҐАРЯНСКИ

СТРАНЄЦ курнява ґаздовала тисяч роки кед пришол странєц до нашого варошу дзецко ше нє знало радовац и жена нє знала любиц муж забул фамелию и рог польо и нєбо лєм палєнку карти и гойди оганял курнява засиповала варош кукуричанку бразду плуг и конї драги и трактори кед странєц пришол до нашого варошу нїхто нє знал одкадз приходзи кельо ма роки чи є мудерец чи вояк шеяч шпиюн або паломнїк шнїг уж прекрил комин зоз хторого вилєтовали души добра дзека страх и обаванє а нєпознати дзвигнул руку ґу нєбу и замлєла курнява шнїг ше почал розпущовац дзеци спозналирадосц хлопи и жени ше страсно облапели шеяче руцали нашенє до бразди а пастире виганяли стадо на пашу на твари далєкого путнїка трепецел благи ошмих красавица му принєсла палєнки и сира друга му ноги умила треца шмати вишила штварта му шерцо свойо понукла шицки пожадали же би з нїма по конєц остал алє з ока му ластовичка вилєцела та гварел хто длуго стої на єдним месце траци довириє до своїх кридлох (Антолоґия рускей поезиї „Ошлєпени соловей”, 2005)

РУСКЕ СЛОВО 21

literaturne@ruskeslovo.com

ТЕМА: „ЖИМА” Зденко ЛАЗОР

ПОПАТРУНОК

Саня ПОЛДРУГИ

(Фейсбук ґрупа Литература по руски)

Агнета БУЧКО ПАПГАРГАЇ

20 РУСКЕ СЛОВО

Гелена СКУБАН

Татяна БЕУК-ЛАТЯК

(Шветлосц, 1979)

29. ДЕЦЕМБЕР 2017.

Юлиян ТАМАШ

О ЖИМИ

Владимир ҐАРЯНСКИ

РУСКЕ СЛОВО 21

СТАРА ЖЕНА

омали постава стара, допита жена. Нє нашла жридло вичней радосци котре тельо жадала. Остала лєм горкосц на клїпкох безконєчносци.Видзело ше єй же жридло ту, лєм треба закукнуц споза гущави, споза плота, на далєкей пажици. Може буц споза гевтого конара сторочного ореха цо у сушеда пишно стої. Нє було го. Як час преходзел роздумовала же чи би го нє нашла у красним слове, у думки котру шлїдзела днями и ноцами. Окреме ноцами. Думка цо як стрила загвижджала коло уха. Чула лєм звук, нїґда ю нє видзела. Гвизди поставали блїщацши и клїпкали лєм єй оку видлїво указуюци напрям дзе би жридло могло буц. А вона стрегла и блукала по ноцних глїбинох души своєй чи го нє найдзе. Слунeчни днї єй були найчежши. Нє могла патриц до слунка, а лєм воно єй шептало кадзи драга. Його зарї бу-

MАҐДА КОПАЧОВА

ли напрямки котри давали сиґнал, з часу а час. Пекла ю твар и скора ше сушела правяци ранци як по босей драги коляї на твари. Хмари котри закрили слунко були єй олєгчанє. Знала же зоз нїх, голєм даскельо капки виджами на зосхнути язик и ошвижи цело котре помали капало як шнїг кед ярнє слунко пригреє. Тераз шедзи под сушедовим орехом. Допита и стара жена. Нагнївана на каждого цо прейдзе коло нєй. Єй ранци на чолє спозорюю на опасносц. Керую ю аж и пси и мачки. З часу на час жридло радосци заблїшнє дзешка у єй оку. Теди ше мачка почнє круциц коло нєй. Очухнє ше сциха коло колєна. Нє може єй повесц же жридло радосци праве там – у нєй. Уж вецей анї мачки нє розуми.

***

МАЙСТОРСТВО БАВИСКА ЗОЗ РУКАМИ Нє було єй нїґда допито, без огляду у хторей реалносци и хторей димензиї. Коло нєй вше було дацо нєзвичайне и прицагуюце за бависко. Преплєтац. Преплєтац з пальцами на рукох було окреме возбудзуюце и нєобичне. Нєобично вельо ше могло виплєсц и заплєсц зоз нїма, нєвироятно вельке число комбинацийох. Нєпоймлїви вариябли датих основних поцагох котри ше, гласкаюци, преплєтали зоз воздухом котри зоз оштру жимносцу резал скору котра пукала по крев. Нєздобачки и нїжно. Безчислени точки дорушовани з дижджом цо их розмочовал. Розтакаюци реалносц до нєпрепознатлївей, млязґавей структури за котру нїхто нє мог знац же чи ю позбера. Витрово поцаги, таргаци, однїмаюци, родзелююци на часци, палєц по палєц, стaвец по ставец нє обачуюци же ше ознова склада до цалосци. Як калеидоскоп, вше новей. Лєнїви, розмасцуюци по слунковитим белавидлу нєба випатрало же нє охабяли свойо шлїди як хмари котри шицким на дацо красне здабали. На дацо познате, кaждодньове. А нєзвичайне. Вецка зачирени до чарней глїни у котрей ше посадзели як нашенє з яри, лєм же... Чи дахто знал цо з тих поцагох руки дацо зидзе? Чи зродзи дацо? Даякi плод чи да? Мальованє з руками по целу любеного прекрасних малюнкох любови и обецункох за котри знали же ше нє сполня. Бо, нєт вичносци у тей любови. У другей, можебуц... У корчу народзеного дзецка першираз заплєцени пальци у габи любови котра (нєвироятно!) преросла до вичносци. Тото бависко зоз дзецинскима ручками нїґда нє забуваю. Оставаю памятка, здогадованє и обецанє. Ранци и пеги на скори старосци гласкаю уж сами себе. Поцешуюцо. Дакеди лєм заплюшню габи страсци и паметаня. А жаждa ту. У бависку. З руками. Лєм єй. (Фейсбук ґрупа Литература по руски) Число ушорела редакция ЛС: Александра Лендєр и Цецилия Надь. Фотоґрафиї: Вероника Вуячич

22 РУСКЕ СЛОВО

29. ДЕЦЕМБЕР 2017.

kultura@ruskeslovo.com

КРАЧУНСКИ КОНЦЕРТ У РУСКИМ КЕРЕСТУРЕ

З КОЛЯДАМИ У ШВЕТОЧНЕЙ АТМОСФЕРИ На швето Рождество Христово, пред вельким числом Керестурцох и їх госцох, у Велькей сали Дома култури Руски Керестур отримани уж традицийни Крачунски концерт Концерт отворели дзеци з фолклорних ґрупох Дома култури Руски Керестур з коляду „Ноц над вифлеєм”, а потим апостослки еґзарх за грекокатолїкох у Сербиї, преосвящени владика кир Георгий Джуджар повинчовал Крачун шицким котри го славя по григориянским календаре, а окреме визначел радосц народзеня Исуса Христа котри дал можлївосц жиц и дзелї радосц: – Най нас провадзи рука нашого спасителя, а Вам жичим щешлїве и благословене швето Рождества Христового, Христос Раждаєтся. Крачунски писнї рецитовали Ема Живкович, Валентина Новта и Мирослав Малацко, а колядовали Дзивоцка шпивацка ґрупа и Хлопска жридлова ґрупа Дома култури. Мишани хор Дома култури наступел зоз трома колядами, а провадзел и солистки Кристину Афич и Зою Шанта док шпивали „Спи Исусе, спи” и Кристину Афич у виводзеню „Єрусалимски дзони”, котри наградзени з вельким аплаузом, та шпивали и на бис. Попри тим, и Камерни состав одшпивала крачунску писню „Щедрик”, наступели и члени танєчней секциї, алє тераз у улоги шпивачох.

На концерту наступел и Квартет гармоникох ШОМО, оддзелєнє у Руским Керестуре, а одграли венчик колядох. За наступи их пририхтал їх наставнїк Мирон Сивч. Орґанизатор тогорочного концерту бул Дом култури, а програму пририхтали Лидия Пашо, Мая Зазуляк Гарди, Оленка Живкович, Мирон Сивч, Сашо Палєнкаш и Мирко Преґун. Авторка конферанси була Мария Стрибер, а водителька програми Адриана Надь. М. Дж.

НА ПЕРШИМ ЕКУМЕНСКИМ КОНЦЕРТУ РА ДИО МАРИЇ У СУБОТИЦИ

ВЄДНО ПРЕСЛАВИЦ РОЖДЕСТВО ХРИСТОВО У шветочней сали Городскей хижи у Суботици 21. децембра отримани перши екуменски Крачунски концерт, у орґанизациї мадярскей редакциї Радио Мариї, а медзи седем учашнїками бул и Мишани хор Катедралней церкви св. оца Миколая. Концерт отворели о. Иштван Палатинус и о. др Андрия Анишич, директоре мадярскей и горватскей програми Радио Мариї Сербиї, и як наглашели, циль Концерту же би шицки християнє вєдно росли у єдинстве и поволали других на порозуменє и любов.

29. ДЕЦЕМБЕР 2017.

На концерту зоз крачунскима шпиванками участвовали хори и шпивацки ґрупи з римокатолїцкей, нашей грекокатолїцкей и евенгелскей заєднїци. Наступели Младежски женски хор жупи св. Йосипа Роботнїка зоз Дюрдїну, Хор св. Цецилиї зоз Суботици, Хор жупи св. Антуна Падованского „Vox angelika” з Чантавиру, ВИС „Ноа” жупа Мариї Мацери церкви зоз Суботици, Горватске културно-просвитне дружтво „Матия Ґубец” з Таванкуту и Хор „Schola cantorum” зоз Бечею. Як надпомли орґанизаторе, пре оправдани причини нє могли участвовац и представителє Православней церкви, и рефоратскей заєднїци, алє їх представителє були присутни на Концерту и потримую дальши розвой тей екуменскей мисиї. Кере стурски хор под руковод зеньом Лидиї Пашо виведол три коляди „Землю Юдейску”, „Спи, Исусе, спи” и „А в Єрусалиме”, а у дуету наступели Кристина Афич и Зоя Шанта. Вивед зени коляди наисце атрактивни, хор барз увежбани, та за наступ до стал барз вельки аплаузи. Концерт провадзело красне число публики хтора потримала шицких учашнїкох, а директно го преношел Радио Мария на шицких своїх фреквенцийох. М. А.

РУСКЕ СЛОВО 23

ЕКОНОМИЯ КОЦУРЕЦ ЖЕЛЬКО САБО ПРОДУКОВАТЕЛЬ МЕДУ

ЧЕЖКА, АЛЄ СЛАДКА РОБОТА

Пише: Златко КОЛЄСАР

Продукция меду, кед ше роби на велько и длуго роки, може принєсц наисце красни заробок, алє на початку, як и до каждей роботи потребне уложиц средства, сцерпеня, знаня и вельо труду же би ше розробело роботу

оцурец Желько Сабо, уж даскельо роки ше занїма зоз продукцию меду и дзепоєдних продуктох зоз меду. До тей „сладкей роботи” вошол цалком случайно, а нєшка з нїм роби цала фамелия. – Зоз продукцию меду сом ше почал занїмац пред штирома роками пре свойого сина, котри барз люби єсц меду – гварел Сабо. – Нє могли зме ше лєм накуповац меду, та я ришел же купим кошнїци и сам будзем продуковац мед. Купел сом, за початок, три кошнїци, котри коштаю коло 120 евра по кошнїци. Значи, треба коло 40 000 динари, алє мож найсц, розуми ше, и драгши и туньши, завиши од старосци кошнїци, а того року сом дошол до седем кошнїцох. Повязал сом ше зоз пчоларами котрих сом познал у Коцуре, алє и на роботи и за початок сом достал конструктивни совити и нє мал сом векши проблеми – здогадує ше Желько. ЕДУКАЦИЯ БАРЗ ВАЖНА

ста и знаю ше вироїц. Муши ше константно водзиц рахунку о тим же би вони мали добри условия за роботу, а то робота скоро през цали рок за єдну особу кед ма вецей кошнїци. Поведзме за двоїх, 50 кошнїци цалком добра мира, понеже вецей би нє могли. Ми мали седем кошнїци, алє попри тим же я найвецей коло нїх, нє можем попри роботи у полициї сцигнуц, та моя супруга, котра шицко попри мнє научела, и мой оцец ровноправно участвую у тей роботи, та посцигуєме – заключел Сабо.

СЛУНЕЧНЇКОВ МЕД ПРИНОШИ ЗАРОБОК У озбильнєйшей роботи, нє мож обстац сам и без едукациї. Желько през жиму ходзи на преподаваня о пчоларстве, Саболово потераз барз добре прешли зоз медом зоз слуа кед ше почал занїмац зоз тоту роботу, ментор му бул Ми- нечнїку, алє продукую и зоз баґрени и лїпи, а Желько гвари кола Шанта зоз Коцура, котри уж роками ма пчоли. же би любел и зоз олєйовей цвиклочки, алє нє ма условия и Попри тим, Желько член Союзу пчоларских орґанизаций- чежко го достац, а барз є здрави мед. ох Сербиї и пчоларского здруженя у Вербаше, од чиїх члеПочина ше з яри зоз баґрену, потим у юнию ноши кошнїнох вельо того дознал и научел о продукциї меду. ци на Фрушку Гору и там пчоли правя мед зоз лїпи, а през – У рою пчолох кажда ма одредзелєто их приноши до коцурского хони задаток и точно ше зна же цо хтотару до слученїку, дзе и найвекша ТРЕБА МАЦ ДОБРУ „ЕКИПУ” ра роби – потолковал Сабо. – Я мам продукция. краньски пчоли и вони мирни, за наОкрем за свойо потреби, предаГоч продукция меду випатра як лєгки шо краю су барз добри. У рою пчо- заробок и робота котру окончує „хтошка ваю и по валалє, алє и ширше. Нє лох єст пчоли котри щица кошнїцу, други”, то заш лєм нє так. Окрем купова- ноша на пияц, алє дома предаю цо розноша воду, цо збераю мед, то- ня кошнїцох, треба купиц и провадзацу шицко, аж би предали и вецей да ти цо чуваю мед у кошнїци и важне опрему – защитни шмати, нож, фуркачку, маю. же би у рою були заступени шицки окурйовачку и провадзиц же хтори места – Ношим кошнїци на польо, до пчоли. слунечнїку, малинох, а важне же би адекватни же би ше там однєсло кошнїци Рой може заблукац, одлєциц, а и же би пчоли правели цо лєпши мед, алє и була цо чистейша поверхносц. Того сцекнуц кед нєт достаточно меду у рой пчолох муши буц квалитетни и мац лєта сом, поведзме, зоз тих кошнїрамикох, а нє добре анї кед єст вельо добру „екипу”. цох достал коло 150 кили меду, цо пчоли у шкатули, бо вец нє маю мебарз добре.

24 РУСКЕ СЛОВО

29. ДЕЦЕМБЕР 2017.

ekonomija@ruskeslovo.com

Зоз єдней кошнїци мож виняц од 12 до 15 кили меду одразу. Було би барз добре однєсц кошнїци на Цер, там коло Валєва, або коло Неґотину, алє то вимага же би дахто там коло нїх спал, же би их чувал од крадзи, за цо я нє мам досц условия – визначує Желько и додава же го и у коцурским хотаре тей єшенї окрадли.

ПРЕПОДАВАНЄ О ПРИМЕНЬОВАНЮ ПЕСТИЦИДОХ У ВЕРБАШЕ

ЗАЩИТА РОШЛЇНОХ БАРЗ ДИНАМИЧНА ОБЛАСЦ

Желько Сабо

КРАДЗА КОШТАЛА ВЕЦЕЙ ЯК ТИСЯЧ ЕВРА – Боме ми украдли шицки седем кошнїци, вредносци вецей як тисяч евра. Нє нашли зме их ище и нє верим же их найдземе, алє нє одустанєм. На яр купим ознова кошнїци и предлужим дзе ме претаргли, бо ми ше тота робота барз пачи. Визначел бим и же барз важне мац кошнїци як цо маю и други пчоларе у валалє, зоз котрима ше сотрудзує, бо вец вше можеш пожициц рамик, опрему, алє и предац и купиц даяку часц кед ци захиби. Кед маш даяки окремни, вец велька бриґа докупиц дацо цо одвитує твоєй кошнїци – гвари Сабо. Добре познате же окрем меду барз здрави и продукти зоз меду котри приноша додатни заробок. Желько продукує и прополис, алє як вон гвари, лєм прето же муши, и потераз нє мал амбициї продуковац дацо друге зоз меду. ПРАВИЦ ПРОПОЛИС, ЧИ НЄ – Пополис бим нє правел да нє мушим, так щиро поведзено, понеже то пчолом служи як лїпкаче за рамики, а я кед сцем отвориц рамик, мушим зоз ножиком то зостругац, тот прополис, та вец же бим го нє руцал, бо є барз здрави, помишам зоз алкоголом и тиж предавам. Нє мам амбициї правиц други продукти котри маю мед, як цо то мидла, воск и подобне, бо нє мам анї часу, а и нє жадам мац проблеми зоз людзми. Знаце як то у валалє, дацо кед познате з искуства же помага за ришованє одредзеного проблему, а йому нє помогло, та бим нє любел же би ми приходзели поносовац ше и же бим ше ище коло того нацаговал зоз людзми – през ошмих гвари Желько. Тераз период кед пчоли шпя. Од авґуста ше кошнїци и пчоли пририхтує за жимски сон же би наяр вишли и вредно зберали нектар и полен и правели квалитетни мед. ■ 29. ДЕЦЕМБЕР 2017.

Польопривредни факултет з Нового Саду – Департман за польопривредну технїку и Едукативно-розвойни центер технїки за апликацию пестицидох, з потримовку Покраїнского секретерияту за польопривреду, водопривреду и лєсарство, у децембру у Вербаше отримали фахово-наукови сход з назву Технїчно-едукативна роботня – отримуюци применки пестицидох. На фахово-науковим сходзе у Вербаше Мирослав Иванович зоз компаниї „Syngenta”, присутним приповедал о практичней демонстрациї защитней опреми при хаснованю пестицидох. – Кед хаснуєме средства за защиту рошлїнох, перше важне пречитац етикету и на основи того применьовац средства, а окреме обрациц увагу на мири осторожносци хтори пишу на етикети. У согласносци з тим, треба хасновац и одвитуюцу защитну опрему, у шицких фазох поступку, односно и у пририхтованю розпущенїни и под час применьованя – визначел Иванович.

– Кед слово о пирскачкох, вони вецейнїсто интересантни, понеже то машини хтори ше найвецей хаснує у рамикох шицких приключних польопривредних машинох. Од їх исправносци, квалитету, намесцаня, пририхтованя, и способу роботи завиши и квалитет третированя, ефикасносц, економичносц, алє и заґадзенє животного штредку. Медзитим, їх хаснованє, отримованє и правилне намесцанє нє на гевтим уровню на хторим би мушело буц, понеже слово о специфичних машинох хтори робя з менєй або вецей отровнима материями – визначел професор Буґарин. Проф. др Ференц Баґи зоз Департману за фитомедицину и защиту животного штредку бешедовал о технолоґиї защити и найзначнєйших хоротох при польодїлских културох. – Кед продукователє оконча третман и нє задовольни су з його ефектами, односно нє удало ше им зопрец чкодлївца, коровча, хороти, вони найчастейше думаю же гришка у препарату – толковал

ИДЕЇ О НОВИХ ТЕМОХ – Сцеме за наших польопривреднїкох орґанизовац и жимски преподаваня, а Оддзелєнє за польопривреду их и орґанизує. Позбераме идеї о нових темох, односно о тим цо нашим польопривреднїком интересантне чуц и то буду теми наступних жимских преподаваньох – визначела Ливиа Боґанч Андрияшевич.

Вон додал же средства за защиту рошлїнох хасновити, оможлївюю одвитуюци урожай у продукциї, алє исто так значне защициц нє лєм рошлїни, алє и людзох, околїско, пчоли, хасновити инсекти, односно шицко гевто цо може буц побочно загрожене з применьованьом пестицидох. Професор др Александар Седлар гуторел о розпирсковачох за ефикасну и економичну апликацию пестицидох, а професор др Райко Буґарин зоз Департмана за польопривредну технїку Польопривредного факултету бешедовал о польодїлских пирскачкох.

др Баґи. – Медзитим, часто момент применьованя, вибор одвитуюцого препарату, алє и технїка апликациї барз значни фактори. Защита рошлїнох барз динамична обласц, як у польодїлстве, так и овоцарстве алє и других сеґментох продукциї. Сход отримани у велькей сали Скупштини општини Вербас, а орґанизовали го Општинска управа, помоцнїца предсидателя општини Ливиа Боґанч Андрияшевич и Оддзелєнє за польопривреду, у сотруднїцтве зоз Польопривредним факултетом з Нового Саду. Ана Маркович

РУСКЕ СЛОВО 25

ЛЮДЗЕ, РОКИ, ЖИВОТ НАШ ГОСЦ: ВАНЕСА ВАЛЕТ ГАРДИ, ПОДОБОВА УМЕТНЇЦА ЗОЗ ФРАНЦУЗКЕЙ

Я ПРАВА ЕВРОПЯНКА

Пише: Мария АФИЧ

Припозната уметнїца Ванеса Валет Гарди, визначна у швеце, а позната и у нашей явносци и заєднїци. Препознатлїви єй подобови вислов през монохроми хтори за ню „трансформация моцного дожица реалносци хторе редуковане до чистей форми прейґ шорованя фарбох”. Но, з тей нагоди, жадали зме ю упознац и особнє, як и єй фамелию, алє и дознац цо нове на плану єй уметнїцкей творчосци

а тото зме вихасновали нагоду кед того року нащивела Руски Керестур, валал єй одрастаня. На нашо питанє дзе єй тераз дом, одвитовала же то досц компликовани одвит. Ванеса виросла у Керестуре, алє ше пре мацерову роботу преселєла жиц до Ковачици дзе здобула основне образованє. Потим ше школовала у Беоґрадзе, студирала у Братислави и БеЛЮБЯ БОБАЛЬКИ чу, усовершовала ше у Паризу. Єй – Супруг Жером барз люби и животна драга полна пременкох и нашу и сербску кухню, а мам и места биваня, и з ошмихом гвари же руску кухарку, та правим велї єй випатра кажди тринац роки жируски єдла. Варим и пасулю, вот приноши якишик нови початки. капусту, „ґибаницу”, а дзивча- Гвари же є права Европянка. та барз любя нашо бобальки, Прежила Ванеса и подзелєнє Чета их правиме и вецей раз през хословацкей на два держави, алє и рок, нє лєм на Вилїю – припо- нєшка єй и Ческа, и Словацка, поведа Ванеса. дєднак блїзки, понеже у Братислави

26 РУСКЕ СЛОВО

жила зоз свою мацеру Еуфемию, тиж подобову уметнїцу и педаґоґиню, хтора, нажаль, там вчас закончела свой живот. Гоч там нїґда нє думала жиц, блїзки єй и Беч дзе студирала, а поготов же у шицких тих городох зохабела и свойо уметнїцки шлїди на велїх самостойних и колективних виставох. Од 1992. року по нєшка ше назберало барз вельо, окрем у спомнутих ище у велїх европских городох, Паризу, Риму, Ню Йорку. Викладала и у Горватскей, и у нашей жеми, и у Новим Садзе (2013), а колективно у Беоґрадзе. Вистави уж анї нє чита. ВАЛЕТОВО ШЕ ПРЕСЕЛЄЛИ ДО ФРАНЦУЗКЕЙ Уж треци рок як ше Ванеса зоз свою фамелию зоз Праги преселєла жиц до Фран29. ДЕЦЕМБЕР 2017.

ljudze@ruskeslovo.com

цузкей, до места Ансл хторе 40 км нєдалєко од Женеви у Швайцарскей. Ванеса ма супруга Жерома, Француза и за кус вецей як 14 роки супружества маю два дзивочки: старшу Наяни и младшу Изис, хторим 14 и 10 роки. Пред тим 13 роки бивали у Праги дзе ше Ванеса и стретла зоз своїм будуцим супругом. – До Французкей зме ше преселєли и прето же супруг Француз, алє найбаржей пре його роботу, дзе вон тераз заступнїк ческей фирми хтора предава вельки польопривредни машини. У Анслу зме, алє практично, ми жиєме дас 10 км далєй, як на валалє хтори у горох, на 600 метери надморскей висоти. Там озеро, гори, красна природа, видзиме гори през облак и фино там, алє шицко друге, затераз, компликвоване. Младша Изис у валалє ходзи до школи, а старшу вожиме нєдалєко, а враца ше на автобусу. Но, любиме же зме там блїжей ґу природному способу живота ґу хторому ше намагаме – приповеда Ванеса. КРЕАТИВНИ БОК ШЛЄБОДНЕЙ УМЕТНЇЦИ – Добре тото же ми, практично, обидвойо робиме дома. Супруг ма свой „офис”, а и я мам свой ателє, гоч є дакус и цесни, бо попри мальованя, вирабям и прикраски. Дакеди видзим же робим шицко доокола, а найменєй малюєм. Часто аж пияток найдзем дзень за себе, бо з дзецми єст вельо конченя, алє з другого боку наварим и друге поробим. Док були мали вше сом и их зоз собу водзела, аж и до ґалерийох. Тераз им потребна моя помоц, видзим же доґмало вирошню – толкує Ванеса. Вона позната по тим же прави уникатни прикраски з рижних материялох. – З того тераз найвецей жиєм, а предаванє сликох нє идзе лєгко, то ше нє предава кажди мешац. Тераз у Французкей барз популарни способ справиц нове зоз старого. Купуєм стари, фини ствари на бувляку, наприклад, стари „оґрлици” хтори розложим и з нїх правим нови, то таке як рециклованє. Алє, иншак прикраски вирабям и з платна, каменя, зоз плексис скла, квеца... И пацерки т. є. „оґрлици”, персценї и райфи рихтам за модни ревиї, а предава ше их у ґалерийох, лєбо у дизайнмаркетох. У заходних жемох єст даскельо раз до рока подобне таке як дизайн-фест, то у ствари вистави на хторих викладаю уметнїки хтори вирабяю ориґинални предмети, особни прикраски, моду, хтори на предай. И

РИХТА САМОСТОЙНУ ВИСТАВУ Ванеса ше як уметнїца сиґурно „пребива” и у велькей Французкей. Тераз рихта роботи за самостойну виставу хтора будзе у януару идуцого року у варошу Шамбери у Ґалериї Espace Lartih. Уж єден час єй малюнки на колективней вистави у Женеви, у Швайцарскей, дзе ше ґалеристом попачела и дзекуюци каталоґу „Монохром” хтори 2012. року видал наш часопис МАК. Ванеса як Рускиня, можлїве же будзе участвовац и на вистави 2021. року кед Нови Сад будзе Европски город култури.

прейґ интернету ше предава спомнуте, єст специялни ешопи за ручни виробки. Вше ше тому радуєм, бо вше дацо нове мож видумац, буц креативни... ШИЦКИ ТУ ДЗЕЧНЄ ПРИХОДЗА Ванеса зоз свою фамелию дзечнє приходзи и до наших крайох, скоро кажде лєто за рочни одпочивок. – Пре селєнє зме нє були три роки, алє мой супруг барз люби ту присц, як и нашо дзивчата. А и мнє ту цага, бо гоч сом оталь пошла на 19 роки, з єдней часци ту ми дом, з другей у Праги, а тераз ше присподобюєм на нови у Французкей. У Керестуре маме и хижу цо остала од мамового оца, мойо дзивчата маю и дїда Гардийового, маме и куму Оленку Папуґову, и мам упечаток же ме шицки познаю, чуєм коментари, гей то Фемкова, або баби Ержаньовей унука. И дзивчатом гварим же их ту шицки познаю. Наяни гвари же би ту любела и жиц – виволала нам Ванеса. Могли зме чуц же з дзивчатми бешедує по руски. – Га, поправдзе, нєшка то якишик микс русинско-словацко-чески, гоч сом з нїма одмалючка лєм по руски бешедовала. З татом бешедовали вше по французки, а ми двойо зоз Жеромом по нємецки, док старша Наяни нє почала ходзиц до оводи у Праги, та прешла на чески. И Жером зна добре и тот язик, и словацки, кед треба зна и по сербски. Дзивчата медзи собу бешедую по чески 80 проценти, а 20 одсто мишаю и французки язик – приповеда нам Ванеса и гвари же тераз чувствує же у шицких язикох уж ма проблеми. Тераз ше учи по французки, и гвари же то нє лєгко, понеже є найчастейше дома. Дома нє сце прейсц на французки, гоч би так швидше научела, прето же ше вец, гвари, страца гевти три язики на хторих з дзецми бешедовала. А то єй, якош, шерцо нє допущує.■

Дзивчата єй модели за тото цо справи, а тераз єй фокус – самостойна вистава

29. ДЕЦЕМБЕР 2017.

РУСКЕ СЛОВО 27

ЛЮДЗЕ, РОКИ, ЖИВОТ СТРЕТНУЦЕ З КОСТЕЛНИКОВУ ФАМЕЛИЮ З ВЕРБАСУ

БЛАГОДАТЬ ВЕЛЬКЕЙ ФАМЕЛИЇ

Пише: Ана МАРКОВИЧ

ШИЦКИ СПОРТИСТИ Найстарши Михаило, хтори у осмей класи, ходзи на одбойку. Понеже є того року матурант, а после стреднєй би ше любел учиц за полицая. Зоран, ходзи до шестей класи, и уж роками ходзи на фодбал, добри є фодбалер, ма полно медалї, а зоз клубом путовал до Мадярскей, Румуниї, Австриї... Йован у трецей класи, хтори тиж почал ходзиц на фодбал. Наймладши, Татяна и Наташа, ходза до другей класи, тренираю одбойку. Татяна ходзела и на фодбал, а понеже го барз люби, випатра же там дзе станула, там и предлужи.

28 РУСКЕ СЛОВО

Єлена и Иґор Костелниково, од 2003. року вєдно. Штернац роки пребегли раз-два, а з тим цо ше можу похвалїц то – полне обисце. Їх дом полни з радосцу, бо у нїм пецеро дзеци, єдно другому по уха: Михаило, Зоран, Йован, и двойнята Татяна и Наташа

Иґор и Єлена нє раховали на таку вельку фамелию, вона ше про сто поведзено случела. – Мали зме трох синох, а зоз наймладшим сом мала чежку ваготносц и пород, так же сом позно дознала за мою шлїдуюцу ваготносц и случели ше и дзивчата, двойнята – з ошмихом приповеда Єлена, бо шестрички пришли лєм штернац мешаци после Йована. Нєшка чежко вижиц з мешаца по мешац, а окреме кед фамелия числена як їх. Припознаваю же им анї кус нє лєгко у финансийним смислу, бо од держави нє маю помоц окрем дзецинских додаткох, а и теди кед задуркаю на дзвери за помоц даєдней з институцийох, углавним наиду на „заварти дзвери”. Вецей раз ше случело же ше им з другого боку опитали же чом народзели тельо дзеци?! Покус розчаровани Костелниково нє маю одвит, та помали од шицкого дзвигли руки. Нєдавно були цали мешац без струї, бо нє могли виплациц шицки рахунки, та анї у такей ситуациї нє наишли на помоц. Єлена заш лєм гвари же им кажди три мешаци Центер за социялну роботу виходзи вочи, и теди доставаю єднократну помоц, нє вельо, алє, як гвари, значи им.

– Сами ше знаходзиме, так як можеме. Щесце же дзеци нє вимагаю вельо, скромни су, и задовольни з тим цо маю – приповеда Єлена и гвари же им коло дзецох и каждодньових обовязкох вельо помогнє Иґорова мац. Док вони двойо на роботи, сиґурни су же дзеци нє гладни, же им цепло, же их дахто випровадзи до школи, або их дочека. Єлена дакеди пре роботу одсутна и по 12 годзини. ДЗЕЦИ ШЕ САМИ УЧА Коло каждодньових обовязкох у доме, и дзеци велька потримовка родичом. Попорая обисце, пойду до дутяну, а з ошмихом гуторя и же слухаю родичох, а то за початок цалком досц. Кажди вечар ше подзелї хто яки ма обовязки ютре дзень, и вони то позакончую. Шицки ше и добре уча, а родичи задовольни же су добри школяре, окреме прето же сами шицко робя, та вец и оцени у дньовнїку шицки заслужени, їх. – Тото цо им пробуєме усадзиц то же би були добри людзе, же би вишли на праву драгу и ценєли вредносци у живоце, а любели бизме лєм най ше ютре нє трапя як ми. Нє з тих зме цо их жадаю „завязац” ґу 29. ДЕЦЕМБЕР 2017.

ljudze@ruskeslovo.com

себе, напроцив, любели бизме най пойду дзе лєм сцу и най робя цо любя, най буду щешлїви и най лєпше жию – гаври Єлена и додава же без огляду же їх дом скромни, днї полни з дожицами. На питанє же кеди им було найчежше, Єлена ше ошмихла и гвари же им вше найчежше. – Шицко ше круци коло динара, а барз го чежко заробиц и за гевто основне цо нам потреб не: школо ва нє, за кнїж ки, шмати, за єд зенє окреме. Хижу зме купели на кредит, моя цала плаца одход зи на кредит, та жиєме од Иґоровей и дзецинского додатку, цо наисце нє досц за седемчлену фамелию – щира Єлена, хтора закончела стредню школу, напрям за ме сара, а Иґор за ґрафичного дизайнера. Обидвойо робя у своїм фаху, вона у компаниї „Карнекс”, а Иґор у єдней вербаскей друкарнї. Кед слово о предстояцих шветох, фамелия ше ма чому радовац. Оцец и мац ше радую шлєбодним дньом, а дзеци уж на розпусту, та уживаю у бависку. Найбаржей ше радую пакециком, и уж на да ске льо за води их до ста ли од Дї да Мраза. Рахую же и того року на нїх нє забуд зе. На питанє же цо би любели вид зиц у мещкох, були ту вшелїяки жаданя: авион на да лїнски, бабки, бубни, авта, лабди, чоколади... Наздаваме ше же ше Дїдо добре порихта и будзе мерковац на мех. НА РУСКИХ ГОД ЗИНОХ СУ ПОРЯДНИ Шиц ки Ко стел ни ко во дзе ци ходза на руски язик ґу учительки Славици Мали, у школи „Светозар Милетич”. – Понеже им оцец Руснак, мойо вельке жаданє було же би и дзеци научели по руски, голєм гевто основне, понеже дома нє приповедаме по руски, алє дакеди буду мац пайташа або пайташку Рускиню, и треба же би знали по руски, то їх мацерински язик – гвари Єлена. На руски язик ходза раз тижньово, понеже ше так можу орґанизовац, и вше су порядни.

краю велї дзеци вше вонка, та по цали дзень галайк – бавя ше з лабду, кошарку, одбойку, фодбал... на скриваци и шицко цо лєм дзеци можу видумац. – Док су на розпусту ми их, так повесц нє вид зиме. Од рана як виду, та до вечара. Лєм з часу на час дахто з нїх убегнє же би ше напил, дацо за єд и га йд, та кой озно ва вон ка. Док тир ва школ ски рок, дзе нь ин шак ви патра, По Зоранових шлїдох рушел и його робя домашнї, уча ше, помамладши брат гаю, та ше аж вец бавя. Компютер маю, гоч го нє хасную часто. Кажди Крачун – радосц, та так и у Ко стелникових. Ходзи ше по шпиваню, а за швета су вше шицки вєдно. – Єлени и Иґорови нє остава вельо часу за друженє, гоч маю даскельо фамелиї з хторима ше крашнє складаю и дружа. Так и под час нашей розгварки у Ко стелникових були їх кумово, та було седмеро дзеци коло стола хтори дзечнє одвитовали на питаня, слухали оца и мацер док приповедаю. Ко стелниково дзеци жию праве так як ше жило скорей, у вельочисленей фамелиї, скромно, час препровадзую у роботи и бавеню и то вонка на швижим воздуху, дзе их кажде рано дочекує їх пес. И Єлена и Иґор поцешени на тото нєматериялне богатство наволане „полне обисце дзецох”. А потомки Ко стелникових єдного дня буду мац гевто цо найзначнєйше – єдни других.■

ДЗЕЦИ ЧЕКАЛИ РОЗПУСТ А кед слово о шлєбодним чаше, шицки пецеро го наисце барз чекали. По цали дзень су вонка, а жию блїско при спортских теренох у Старим Вербаше, а у тим 29. ДЕЦЕМБЕР 2017.

РУСКЕ СЛОВО 29

ЛЮДЗЕ, РОКИ, ЖИВОТ ЯК (НЄ) СКАПАЛ РОКЕНРОЛ (XXVII)

КЕРЕСТУРИЯДА ВЕЧАР МУЗИКИ МЛАДИХ

Пише: Дюра ВИНАЇ

Идея же би ше отрималo Ґитарияду по руски, ше нє зявела случайно. Осемдзешатих рокох у векшини наших местох було музични ґрупи и ґрупочки котри цошка грали, пробовали имитирац домашнї и шветово гити, одграц и даяки свойо писнї, та их пробовац даяк пласовац ґу слухачом. Отамаль и настала идея же би ше их позберало на єдно место

еди на Радию Вербас-Кула, емисия за младих „Здраво, здрави млади”, тирвала єдну годзину, емитовала домашнї и шветово шпиванки, та було потреби же би ше чуло и шпиванки по руски. На радию емитовани знїмки наших ґрупох, знятих у импровизованих домашнїх студийох, без огляду же нє були квалилтетни. Були то приємни нєсподзиваня, алє, технїчно нєзадовольовали критериюми. Тиж и на Радио Новим Садзе, на рускей програми постояла младежска емисия „Одгуки з ровнїни”, а так и Телевизия Нови Сад мала младежску емисию, котра тиж мала потреби за руску музику. Медзитим, їх технїчаре мали вельо висши критериюми и подло зняти знїмки нє емитовани. Евентуално, лєм як документарни знїмки за новинарски репортажи. Ту бул и Младежски дом з Руского Керестура, у котрим теди вежбали даскельо

30 РУСКЕ СЛОВО

ґрупи, и мали простор – салу, у котрей ше традицийно каждей соботи и нєдзелї на танцох зберала громада младежи. Вшелїяк, ту бул и младежки часопис МАК, котри так повесц бул инициятор того музичного вечара – збераня на єдно место. ПЕРША ҐИТАРИЯДА Так, 20. юния 1981. року у Младежским доме у Руским Керестуре отримана перша ґитарияда, роботно-официєлно наволана „Вечар музики младих”. Було даскельо предлоги як би ше мала волац, та медзи публику, под час концерту, превагло скрацено злучене мено Керестура и ґитарияди – Керестурияда. Як цо ше звичайно и случує, першу Керестурияду ше барз чекало и добре прешла. Наступели осем ґрупи и дует зоз пе29. ДЕЦЕМБЕР 2017.

ljudze@ruskeslovo.com

йцох наших местох, направена добра реклама и пропаґанда. Найважнєйше условиє було же би єдна, власна композиция, була компонована на руски текст же би насампредз була руска. Велї ґрупи зоз Войводини жадали участвовац на тей ґитарияди, алє нє могли сполнїц тото основне условиє. То була и специфичносц Керестурияди. Иншак, у Войводини Керестурияда була отримана тидзень пред нашим фестивалом „Червена ружа”, на котрим ше вше менєй зявйовали млади. „Ружа” ше оддальовала од патрачох и требало єй одредзени пременки. Теди у цалей Югославиї було вельо ґрупи котри цошка грали, писали тексти и компоновали, рихтали свою музику, можебуц баржей пробовали Ґрупа „Селма” на першей Керестурияди виведла композицию „Зла баба, зла” як цо могли... алє, цошка ше случовало. Правда, досц того було „украднуте”, дацо свидомо, вецей нєсвидомо, було рижни вплїви шветовей поп-муМЕДИЇ БУЛИ З БОКУ зичней продукциї. Ґрупа „Бєло дуґме” у тим була прави майстор. НєПосле першей Керестурияди вибрани шка, после вецей як трицец рокох орґанизацийни одбор, а за предсидателя видно же цошка и остало... вибрани Дюра Винаї, теди новинар у МАК-у. Вон шицко коордионовал, одноТОТ ХТО СЦЕЛ, сно водзел цалу орґанизацию. МладежМОГОЛ ВЕЖБАЦ ски дом, односно млади котри у нїм були Музични инструменти, опрема и активни, прилапели цалу технїчну орґарозглас були драги за просекового низацию, котра нє була мала. Радио Веромладинца, односно за його родичох. бас-Кула и РТВ Нови Сад ше нє барз лаПрето Младежски дом формовал му- пали до самей орґанизациї. С. Ф. зичну секцию, купел опрему и хто знал грац – мал на чим вежбац, и мал и дзе вежбац. Вшелїяк, було ту и вельо проблеми, алє хто знал и сцел ве- формалним просторе. Бул поставени и телевизор, бо ше провадзело фодбалске жбац, могол то робиц у Младежским. змаганє. У ствари, у тим чаше, 1982. роЯКИМ СИВЧ ку було Шветове першенство у фодбалу У ЗАГРАДИ МЛАДЕЖСКОГО ПЛАКАЛ у Шпаниї, и Югославия бавела процив Друга Керестурияда отримана опрез домашнїх. Бул то дерби и обчековалао Композитор Яким Сивч, Младежского дома и ресторану, на нє- ше же шицки буду дома, опрез своїх тетрецу „Керестурияду” левизорох, та нїхто нє придзе провадзиц провадзел дзешка ґитарияду. И циль посцигнути, було веполускрити у остатнїх льо публики, колективне провадзенє реУЧАШНЇКИ ПЕРШЕЙ шорох и плакал. презентациї, бул окремни амбиєнт, яки Бул барз одушевени „КЕРЕСТУРИЯДИ” И НАГРАДИ ше и после трицец рокох стрета вшадзи кельо ше вельо у спортским швеце, и постал цалком млади уключели до Зоз Руского Керестура: („Кодони”, тей манифестациї. нормалне зявенє. Младим ше то пачело. „Селма”, „Керестурски блуз-бенд”, Приятельом гварел Понеже ше уходнїци нє наплацовало, „Дует Зеро и Мира”), зоз Нового Ораже вон праве так свойо озвученє уступела ґрупа „Кодохова („Космодром”), зоз Вербасу задумовал ни”, котра видзела же од рокенролу нєт „Червену ружу” („Зарї”), зоз Нового Саду („Цо”), зоз хасну и почала грац на свадзбох, мала – вечар на котрим Дюрдьова („Продукт”). свойо инструменти, та лєпше стали як млади буду грац Победзел „Кереструски блуз-бенд”, свою музику – таку, други. Гоч и друга Керестурияда прешла а найлєпшу композицию мал „Прояка у моди, и яка ше добре, орґанизатором остали финансийдукт”. „Селма” преглашена як найим будзе пачиц. ни проблеми.■ перспективнєйша. (Предлужи ше) 29. ДЕЦЕМБЕР 2017.

РУСКЕ СЛОВО 31

informator@ruskeslovo.com ОСТАТНЇ ПОЗДРАВ Дня 22. децембра 2017. року у своїм 86. року знавше нас зохабела наша мила мац, швекра, баба и прабаба

МЕЛАНА ГЕРБУТ народзена Сопка (1932–2017)

ОСТАТНЇ ПОЗДРАВ

Наш мили

ЗВОНКО ШАНТА (1955–2017) з Дюрдьова

З любову и почитованьом памятку на ню буду чувац дзивка Мария, жец Йовґен, унуки Златко зоз супругу Ясмину и Сашо зоз супругу Сандру, та праунуки Филип, Ивана, Тони и Тадей Спочивайце у мире Божим!

Занавше нас зохабел 17. децембра 2017. року Поховани є на Руским теметове у Дюрдьове

ОСТАТНЇ ПОЗДРАВ Дня 22. децембра занавше нас зохабела наша мила мац, швекра, баба и прабаба

СМУТНЕ ЗДОГАДОВАНЄ Дня 8. януара 2018. року наполнї ше жалосни рок як ме зохабела моя мила супруга

МЕЛАНА ГЕРБУТ народзеня Гербут (1932–2017) з Руского Керестура

МАРИЯ ШОВШ народзена Джуджар (1961–2017) з Руского Керестура

Красни памятки у своїх шерцох и думкох буду ношиц дзивка Ната, жец Кирил, унука Соня зоз супругом Момиром и дзецми Василийом, Луком и Лазаром зоз Канади Спочивайце у мире Божим! СМУТНЕ ЗДОГАДОВАНЄ У цихосци, болю и слизох дня 8. януара 2018. року наполнї ше рок як ме зохабела моя мила шестра

Кажди дзень ши зо мну у молитвох, шерцу, думкох и споминаню. Хибиш ми, чекам хвильку кед ше знова стретнєме. З любову, твоя шестра Хелена Спочивай у мире Божим! СМУТНЕ ЗДОГАДОВАНЄ року Дня 1. януара 2018. року наполня Дня 14. октобра 2017. ше 22 роки як занавше зохабел наполнєли ше 13 роки як нас занавше зохабела наша мила мац, наш мили оцец, дїдо и прадїдо баба и прабаба

з Коцура

ИРИНА ЧИНКО народзена Орос (1932–2004)

Роки преходза, а смуток и жаль за Вами навики оставаю у наших шерцох. Вашо дзивки: Мария, Ксения и Ирина зоз фамелиями Спочивайце у мире Божим!

32 РУСКЕ СЛОВО

Час преходзи як ши ме нєсподзивано зохабела у вельким болю и жалю. Памятку на твою доброту, любов и порозуменє у живоце навики будзе чувац твой супруг Кимо Спочивай у мире Божим, най це ангели чуваю! СМУТНЕ ЗДОГАДОВАНЄ Дня 8. януара наполнї ше барз длугоки и смутни рок як нас нагло и нєсподзивано зохабела наша мила мац и баба

МАРИЯ ШОВШ (1961–2017) з Руского Керестура

МАРИЯ ШОВШ народзена Джуджар (1961–2017) з Руского Керестура

СИЛВЕСТЕР ЧИНКО (1928–1996)

Вична му слава! Ожалосцена супруга Светлана и дзивки Соня и Тоня зоз фамелию

Остали цихосц, слизи и питаня, як и вельо того нєдоповедзеного тей жимней и цмей ноци кед ши нас зохабела и до вичносци ше преселєла, дзе нєт болю, церпеня и хороти. Ти мила Мамо була тота котра нам вше потримовку, совит и любов безусловно давала. Барз нам хибиш и гоч це вецей нєт медзи нами, ти жиєш у наших думкох и шерцох. Нїґда це нє забуду твойо дзивка Наташа, жец Дюра и унучки Нана и Єя Фейдийово Спочивай у мире Божим! НА ЗДОГАДОВАНЄ Дня 30. септембра 2017. року Дня 1. януара 2018. року на наполнєли ше 16 роки як нас наполня ше 5 роки як нас занавше зохабела наша мила занавше зохабел наш мили бачи андя

СИЛВЕСТЕР ОРОС (1936–2001)

МАНДА ОРОС (1941–2012) з Коцура

Часи препровадзени зоз Вами навики нам останю у наших думкох: Мария, Ксения и Ирина зоз фамелиями Спочивайце у мире Божим!

29. ДЕЦЕМБEР 2017.

informator@ruskeslovo.com ОСТАТНЇ ПОЗДРАВ Дня 18. децембра 2017 року занавше нас зохабел наш мили супруг, оцец, дїдо и брат

ОСТАТНЇ ПОЗДРАВ Дня 19. децембра занавше ме зохабел мой мили супруг

ЛЮБОМИР КАНЮХ (1937–2017) з Вербасу

СИМЕОН СЕҐЕДИ (1940–2017) з Дюрдьова

Тато, дзекуєме ци за шицко. Твою доброту вично будземе чувац у своїх шерцох. Супруга Мария, дзеци Нада и Златко зоз фамелиями и шестра Анґела зоз фамелию Спочивай у мире Божим!

З твоїм одходом настала велька пражнїна. Остали за тобу красни памятки на днї котри зме вєдно препровадзели. Будзем их чувац и глїбоко ношиц у своїм шерцу. Супруга Леона Спочивай у мире Божим! ОСТАТНЇ ПОЗДРАВ Дня 19. децембра занавше нас зохабел наш мили оцец и дїдо

ОСТАТНЇ ПОЗДРАВ Дня 19. децембра занавше нас зохабел наш мили оцец и дїдо

СИМЕОН СЕҐЕДИ (1940–2017) СИМЕОН СЕҐЕДИ з Дюрдьова СИМЕОН СЕҐЕДИ (1940–2017) З любову и почитованьом памят(1940–2017) з Дюрдьова ку на Вас буду чувац син Мироз Дюрдьова Памятку на його любов и доброту навики будзе чувац унук Ваня, нє- Памятку на ньго будзе чувац ше- слав, нєвеста Люпка и унуки стра Геленка Кухарова зоз фамелию Иван и Марина веста Марина и праунук Марко Спочивайце у мире Божим! Спочивай у мире Божим! Спочивайце у мире Божим!

СИМЕОН СЕҐЕДИ (1940–2017) з Дюрдьова Красни памятки на його милу подобу буду чувац син Владимир, нєвеста Златка, унуки Саша и Тамара Спочивайце у мире Божим!

ОСТАТНЇ ПОЗДРАВ Дня 19. децембра занавше нас зохабел наш мили дїдо

ОСТАТНЇ ПОЗДРАВ Дня 19. децембра занавше нас зохабел наш мили

НА ЗДОГАДОВАНЄ Дня 1. януара 2018. року напол- Дня 4. новембра 2017. року наполня ше 25 роки як ме занавше нєли ше 6 роки як ме занавше зохабел мой тато зохабела моя мама

СМУТНЕ ЗДОГАДОВАНЄ Дня 1. януара 2018. року наполня ше штири смутни роки як нас занавше зохабел наш любени супруг, оцец и дїдо

ДЮРА НАДЬ – Митьов (1958–2014) з Руского Керестура ВЛАДИСЛАВ ЮГАС Ваш Мишко

МАРИЯ ЮГАС Най вас и далєй ангелчки чуваю!

Остали нам лєм красни памятки на наш щешлїви заєднїцки живот. Занавше ожалосцени супруга Геленка, дзивка Наташа зоз супругом Ярославом и дзецми Иваном и Даниелом Фейдийово и дзивка Весна зоз супругом Деяном и дзивчецом Катарину Медєшово Спочивай у мире Божим!

СМУТНЕ ЗДОГАДОВАНЄ На наших милих

МАРИЯ КАНЮХ ЯНКО КАНЮХ (1919–2003) (1947–2009) з Руского Керестура Красни памятки на вас чуваю вашо наймилши МИХАЙЛО РАЦ (1948–2015)

29. ДЕЦЕМБEР 2017.

МИХАЛ КАНЮХ (1915–1998) Спочивайце у мире Божим!

РУСКЕ СЛОВО 33

informator@ruskeslovo.com СМУТНЕ ЗДОГАДОВАНЄ Дня 29. децембра наполнюю ше 40 днї як нас знавше зохабел наш мили оцец, дїдо и прадїдо

СМУТНЕ ЗДОГАДОВАНЄ Дня 27. децембра наполнєл ше смутни рок як вецей нє з нами наша мила супруга, мац, швекра, баба и прабаба

ЖАЛОСНЕ ЗДОГАДОВАНЄ Дня 7. януара 2018. року наполнї ше смутни рок як вецей нє з нами наш мили

ЛЮБОМИР ВИНАЇ (1934–2017) з Руского Керестура З любову и почитованьом памятку на це буду чувац син Любо, нєвеста Ґордана и унука Снежана зоз фамелию, та дзивка Злата, жец Мирослав и унуки Даниєла и Дамир Вше будзеш у наших шерцох, Спочивай у мире Божим!

АНА ТИРКАЙЛА народзена Роман (1939–2016) з Руского Керестура Памятку на ню навики буду чувац єй наймилши Спочивайце у мире Божим!

СМУТНЕ ЗДОГАДОВАНЄ Дня 2. януара наполня ше дзешец Дня 4. януара наполня ше штири роки яки сце сциха заварли очи и мешаци смутку, болю и пражнїни одпутовали до вичносци без вас

ЙОВҐЕН ЗАДРИПКО – Ґецо з Бачинцох

ЙОВҐЕН МЕДЄШИ АМАЛИЯ МЕДЄШИ (1940–2008) з Руского Керестура (1937–2017) Свидоми же сце вецей нє з нами, з почитованьм и щиру любову, красни памятки на вашу доброту и нєсебичну любов на вас чуваю син Дюра зоз супругу Славку и унуки Марина, Наташа и Ясна Спочивайце у мире Божим! СМУТНЕ ЗДОГАДОВАНЄ Нашей милей и добрей мацери и Нашому милому и доброму оцови и баби дїдови

Прешли днї, тижнї, мешаци, та и єден рок як умар наш мили супруг, оцец и дїдо. Зоз жальом и молитву вше будзеш у наших боляцих шерцох, твоя супруга Иринка, син Ґоран, дзивка Снежана зоз супругом и дзецми Спочивай у мире Божим! Най ци гвизди ошвицую твой жалосни гроб и най ше ангели модля! СМУТНЕ ЗДОГАДОВАНЄ Дня 1. януара 2018. наполнї ше У марцу ше наполня шейсц роки рок як нас занавше зохабел наш як нас занавше зохабела наша мили мила

АМАЛИЯ МЕДЄШИ ЙОВҐЕН МЕДЄШИ (1940–2008) з Руского Керестура(1937–2017) Цихи а боляци смуток панує у наших шерцох. Боль виполнєл дзешец роки без вас мамо, бабо, як и кратки час од кеди оцец, дїдо завар очи и зохабел нас. Хибице нам, но змирели ше вашо болї. Ваш син Славо зоз супругу Верунку и унуки Марияна, Ивана и Кристина Спочивайце у мире Божим! НА ЗДОГАДОВАНЄ Тих дньох наполнєли ше 33 роки и 15 роки як нє з нами нашо

МЕЛАНИЯ КИШ ЙОВҐЕН КИШ – ДЮРИКОВ народзена Винаї (1914–1984) (1913–2002) з Руского Керестура З любову и почитованьом, памятку на їх буду чувац дзивка Веруна зоз супругом Владом, унука Весна и унук Владимир зоз фамелиями Спочивайце у мире Божим!

34 РУСКЕ СЛОВО

МИРОНЬ ТАКАЧ СЕРАФИНА ТАКАЧ з Руского Керестура З любову и почитованьом паметац их буду дзивки Мелания и Ксения зоз фамелиями Спочивайце у мире Божим! НА ЗДОГАДОВАНЄ Дня 28. децембра 2017. року наполнєли ше тринац жалосни роки як нас занавше, после чежкей хороти, зохабел наш наймилши

ЙОВҐЕН ПАПУҐА (1957–2004) з Бачинцох З вельку любову и почитованьом вично будземе паметац твою милу подобу и доброту. Твойо: супруга Геленка, синове Ярослав и Иґор и шестра Мартица Тамаш зоз фамелию. Спочивай у мире Божим и най Це ангели чуваю!

29. ДЕЦЕМБEР 2017.

ИНФОРМАТОР

НА ЗДОГАДОВАНЄ Дня 21. децембра 2017. року наполнєли ше 10 смутни роки як нас занавше зохабел наш мили супруг, оцец и дїдо

* дзе цо будзе * дзе цо будзе *

КРАЧУНСКИ КОНЦЕРТ У ДЮРДЬОВЕ СИЛВИ ЧАКАН (1925–2007) з Руского Керестура Його мила подоба и доброта як и шицки други памятки останю вично у наших шерцох. Ожалосцена супруга Леона, дзивка Нада, жец Михал и унуки Боян и Мая Най спочива у мире Божим!

OGLA[OVANW 021/6613-697, 021/ 6624/708 e-mail: ruske.redakcija@gmail.com

Городска управа за защиту животного штредку Городу Нового Саду на основи члена 10. Закона о преценьованю вплїву на животни штредок („Службени глашнїк Републики Сербиї”, число 135/04 и 36/09) обявює

ОБВИСЦЕНЄ о поднєшеней вимоги за одлучованє о потреби преценьованя вплїву на животни штредок проєкта Подприємство „KODAR ELEKTROMONTAŽA” DOO зоз Беоґраду, по овласценю ношителя проєкта „VIP MOBILE” doo Милутина Миланковича 1ж, Нови Беоґрад, поднєсол вимогу за одлучованє о потреби преценьованя вплїву на животни штредок проєкта радио базней станїци мобилней телефониї „НС2454_01 НС_Лединци” у улїци Самарска драга бб, на катастерскей парцели число 394/1 КО Лединци, Город Нови Сад. Податки и документацию зоз вимоги ношителя проєкта мож видзиц у просторийох Городскей управи за защиту животного штредку Городу Нового Саду, Улїца Руменацка 110 а, Нови Сад, роботни днї од 10 до 15 годзин. Шицки заинтересовани, у чаше 10 днї од дня обявйованя того обвисценя, можу дац свойо думанє у писаней форми на адресу Городскей управи за защиту животного штредку Городу Нового Саду.

Городска управа за защиту животного штредку Городу Нового Саду на основи члена 29. Закона о преценьованю вплїву на животни штредок („Службени глашнїк Републики Сербиї”, число 135/04 и 36/09) обявює

ОБВИСЦЕНЄ о принєшеним ришеню нє потребне преценьованє вплїву проєкта на животни штредок Ношитель проєкта „ALFA ENTERIJER”, д.о.о., Бачки Петровец, улїца Яна Хуса число 53, поднєсол тому орґану вимогу за одлучованє о потреби преценьованя вплїву на животни штредок проєкта „Индустрийно роботни обєкт поверхносци прижемє и поверх (П+1) хтори наменєни за продукцию елементох за мебель зоз резеаньом, фрезованьом, и лїпеньом плочастих древених материялох” у Новим Садзе, южно од драги Нови Сад–Руменка, на катастерскей парцели число 10343 К.О. Футоґ, Город Нови Сад. После запровадзеного поступку, Городска управа за защиту животного штредку дня 25. децембра 2017. року принєсла ришенє число VI-501-744/17 же нє потребне преценьованє вплїву на животни штредок. Увид до предметного ришеня мож окончиц у просторийох Городскей управи за защиту животного штредку, Руменацка 110 а, Нови Сад, роботни днї у чаше од 10 до 15 годзин на сайту Городскей управи за защиту животного штредку www. environovisad.org. rs. Заинтересована явносц може виявиц жалбу процив того ришеня у чаше од 15 днї од дня його обявйованя у средствох явного информованя, по тим орґану.

29. ДЕЦЕМБEР 2017.

На основи чл. 10. пасус 5, а у вязи зоз чл. 29. пасус 1. и 3. Закона о преценьованю вплїву на животни штредок („Сл. Глашнїк РС” 135/04, 36/09) дава шлїдуюци

ОБВИСЦЕНЄ Обвисцує ше явносц и заинтересовани орґани и орґанизациї же тот орґан принєсол Ришенє зоз хторим ше одлучує же нє потребне преценьованє вплїву на животни штредок мобилного дробилїчного пошореня KLLEMANN, model MC 100 R EVO за третман нєопасних будователних одруткох (максимални дньови капацитет 300-500т будовательних одруткох), ношителя проєкта „КТМ ТРАНС” д.о.о., Ченей, Римски Шанчеви бб. Увид до принєшеного ришеня може окончиц у просторийох Министерства защити животного штредку у Новим Беоґрадзе, младежских бриґадох 1, канцелария 428, кажди роботни дзень од 11-14 годзин у чаше од 10 днї од дня обявйованя того обвисценя и на сайту Министерства www. ekologija.gov.rs./oabvestenja/procena-uticaja-na-zivotnu-sredinu/ Заинтересована явносц и ношитель проєкта може виявиц жалбу Влади Републики Сербиї по тим орґану, у чаше од 15 днї од дня обявйованя огласа.

По традициї, на Други дзень крачуна по юлиянским календаре, 8. януара 2018. року у КУД „Тарас Шевченко” будзе отримани Крачунски концерт. У програми буду участвовац дзеци зоз вецей секцийох Дружтва, дзеци зоз валаскей Дзецинскей заградки и школяре зоз валалскей основней школи. Концерт почнє на 16 годзин. ***

У КОЦУРЕ БУДЗЕ НОВОРОЧНИ БАЛ МЛАДИХ

Kоцурске здруженє младих 13. януара орґанзує Новорочни бал котри будзе отримани у Пелетовей сали. Бал почнє на 19 годзин. Шицких нащивительох очекує рижнородна музика, рижни бависка и богата томбола, а главна награда ЛЦД телевизор. Цена уходнїци 900 динари, а до нєй уключена вечера. Уходнїци ше можу купиц кажду нєдзелю у Руским доме од 19 годзин и при орґанизаторох од котрих мож достац вецей информациї и резервовац карту. Орґанизаторе Мелания Мали 063/543-831 и Снежана Васич 062/245-239.

ОГЛАШКА Привредне дружтво „Либела продукт” ДОО зоз Змаєва, хторе контрачи и одкупює житарки и олєйово рошлїни, розписало явну оглашку за роботне место ДОМАР – ПОМОЦНИ РОБОТНЇК у Коцуре, Ошлєбодзеня б.ч. Роботне одношенє на нєодредзени час почина 1. марца 2018. року и обезпечене биванє. Оглашка отворена по 31. януар 2018. року. Информациї: Фейса Юлин 021-727-904 и 063-532-327.

MALI OGLA[KI DIHTOVANW oblakoh i dzveroh zoz neopren-}umu. Telefon: 060/5088-433. PRAVIME po meri roletni i garmonikovo dzveri. Tel: 060/5088-433 i (025) 58-27-710.

ВЛАГА? Изолуєме влажни хижи. 063/440-470; 063/102-4114. *** ПОНУКАМЕ квалитетни пелет, брикет, углє „бановичи”, древо у палетох од 1 и 2 кубики. Превоз и витоварянє обезпечени. Руски Керестур, 064/268-38-62.

РУСКЕ СЛОВО 35

ИНФОРМАТОР/СПОРТ

CENOVN>K OGLA[KOH – mala ogla{ka do 20 slova ko{ta 200 dinari – mala ogla{ka vecej yk 20 slova ko{ta 300 dinari – uramikovani tekst ogla{ki, abo vin~ovanki ko{ta 500 dinari – posmertna ogla{ka na wdno polqo ko{ta 600 dinari – posmertna ogla{ka na dva poly ko{ta 1 200 dinari. Cenovn<k va`i od 1. мая 2015. roku Ogla{ki mo` poslac na mejl office@ruskeslovo.com лєбо ruske.redakcija@gmail i uplacic na rahunok Novinsko-vidavatelqnej ustanovi “Ruske slovo” u banki Inteza ~i slo 160-923244-82. In formaci< mo` dostac na telefon 021/ 6613-697.

ШКОЛСКИ СПОРТСКИ БАВИСКА У ШИДЗЕ

ЗАМЕРКОВАНИ УСПИХ И НА ОКРУЖНИХ ЗМАГАНЬОХ Закончени спортски змаганя школох у Сриме. На турнире у одбойки найлєпша була екипа Основней школи „Вук Караджич” у хлапцовскей конкуренциї, а у женскей найлєпши були одбойкашки ОШ „Бранко Радичевич” зоз Шиду. Одбойкашки екипи у обидвох конкуренцийох зҐимназиї „Сава Шуманович”, були найлєпши у катеґориї штредньошколски екипи

ОБВИСЦЕНЄ

о поднєшеней вимоги за одлучованє о потреби преценьованя вплїву на животни штредок проєкта Подприємство „KODAR ELEKTROMONTAŽA” DOO зоз Беоґраду, по овласценю ношителя проєкта „VIP MOBILE” doo Милутина Миланковича 1ж, Нови Беоґрад, поднєсол вимогу за одлучованє о потреби преценьованя вплїву на животни штредок проєкта радио базней станїци мобилней телефониї „НС2368_02 НС_Кать_Делфе Иванич” у улїци Делфе Иванич, у рамику роботного обєкта фирми MDD Group, на катастерскей парцели число 4392/1 КО Kaть, Город Нови Сад. Податки и документацию зоз вимоги ношителя проєкта мож видзиц у просторийох Городскей управи за защиту животного штредку Городу Нового Саду, Улїца Руменацка 110, Нови Сад, роботни днї од 10 до 15 годзин. Шицки заинтересовани, у чаше 10 днї од дня обявйованя того обвисценя, можу дац свойо думанє у писаней форми на адресу Городскей управи за защиту животного штредку Городу Нового Саду.

ОБВИСЦЕНЄ

o явним увиду, явней презентациї и явней розправи о Студиї о преценьованю вплїву на животни штредок Подприємство „KODAR ELEKTROMONTAŽA” DOO зоз Беоґраду, по овласценю ношителя проєкта „VIP MOBILE” doo Милутина Миланковича 1ж, Нови Беоґрад, поднєсол вимогу за одлучованє о потреби преценьованя вплїву на животни штредок проєкта радио базней станїци мобилней телефониї „НС2499_01 НС_Нови_Сад_Булевар_ошлєбодзеня_3” у улїци Булевар ошлєбодзеня 115, на катастерскей парцели число 933 КО Нови Сад II, Город Нови Сад. Податки и документацию зоз вимоги ношителя проєкта мож видзиц у просторийох Городскей управи за защиту животного штредку Городу Нового Саду, роботни днї од 10 по 15 годзин по 5. фебруар 2018. року. У складзе зоз членом 6. Правилнїка о поступку явного увиду, презентациї и явней розправи о студиї о преценьовню вплїву на животни штредок („Службени глашнїк РС”, 69/05) заинтерсованих орґанох, орґанизацийох и явносц под час тирваня явного увиду можу поднєсц зауваги и думаня на студиї о преценьованю вплїву у писаней форми Городскей управи за защиту животного штредку. Явну розправу и презентацию ше отрима 6. фебруара 2018. року, у просторийох Городскей управи за защиту животного штредку Городу Нового Саду, Руменацка 110A, Нови Сад, на 10 годзин.

36 РУСКЕ СЛОВО

У децембру закончени спортски змаганя школох у Сриме и то зоз отриманима змаганями у одбойки и рукомету. По словох Верици Симич, фаховей сотруднїци за школски спорт у Установи за физичну културу и спортску рекреацию „Партизан”, хтора орґанизатор змаганьох, при хлапцох перше ме сто на општинским змаганю основних школох у одбойки у конкуренциї штирох школох, победзела ОШ „Вук Караджич“ зоз Вашици. Вони на Окружним змаганю, хторе отримане у Сримскей Митровици завжали треце место у конкуренциї шейсц екипох. При дзивчатох у конкуренциї пейсц школох, победзела екипа ОШ „Бранко Радичевич“, а на окружним першенстве хотре отримане у Руми од пейцох екипох

Шидянки були други. У змаганю штреднїх школох на општинским першенстве, Ґимназия „Сава Шуманович“ завжала перше место и при хлапцох и дзивчатох. У децембру отримане и Окружне першенство у рукомету у Руми. Од пейцох екипох хлапци ОШ „Бранко Радичевич“ зоз Шиду були други. У Руми отримане и Окружне першенство за дзивчата на хторим од пейц екипох дзивчата ОШ „Филип Вишнїч“ зоз Мо ро ви чу осво є ли дру ге ме сто. По словох Верици Симич зоз тима змаганями и за кон че ни зма га ня у 2017. року. По утвердзеним спортским календаре, у фебруару 2018. року будзе у Шидзе отримане општинске першенство у кошарки, а у марцу у фодбалу. Вл. Дї. 29. ДЕЦЕМБЕР 2017.

sport@ruskeslovo.com

ВЕРБАСКИ КЛУБ БРАЗИЛСКЕЙ ДЖИУ ДЖИЦИ – „BROTHERHOOD”

ЗА ЗДРАВЄ, ДЛУГОВИЧНОСЦ И САМОНАДЇЙНОСЦ Клуб Бразилскей джиу джици у Вербаше иснує пейц роки. Вигодни є за шицки возрости, а можу тренирац и жени. Нє постої гранїца же кеди мож почац тренирац. Як и кажди други спорт окрипює цело, змоцнює мускули, а окрем того, змоцнює психичну стабилносц луб бразилскей джиу джици и MMA (мишаней борецкей уметносци), „Brotherhood” сновани 2012. року у Вербаше, а тренинґи ше отримує у Вербаше и Новим Садзе, кажди роботни дзень и соботами. – Фокусовани зме на бразилску джиу джицу, схопносц хтора, доказано, єдна з найлєпших за самоодбрану, високи уровень физичней порихтаносци, самонадїйносц и длуговичносц. У нашим Клубу заступени и активни змагателє и рекреативци, а маме и секцию за дзеци по 10 роки. Шицки змагателє освойовали найвисши одликованя у дисциплинох джиу джици, а и схопносцох у пасованю и борецкей уметносци. Слово о спорту хтори абсолутно вигодни за шицки возрости и у тим смислу нє постої лимит кеди мож почац тренировац – гварел снователь Клубу и главни лиценцовани инструктор зоз догановим пасом Драґан Дяконович и додал же тайна того спорту же людзох отримує у добрим здравю и активносци, цо анї єден други спорт нє може. Вон додал же слово о совершено зложеней системи тренинґох дзе на каждим тренинґу роби цала мускулатурна система, з єдним словом, найлєпша файта мишаного тренинґу. – Окрем того, одредзене число людзох приходзи на нашо тренинґи лєм же би з нами робели зогриванє, цо представя єдену цалсоц и окремни тренинґ. Наш Клуб часц нашироко познатей джиу джицу асоцияциї зоз Бразилу, „Rio Grappling Club”, а то найлєпши тим у Европи 2017. року – гварел Дяконович хтори трима тренинґи и у Вербаше и у Новим Садзе. Хто ше жада им приключиц може их контактовац прейґ джиу джицу фейсбуку.

БОРЕЦКИ СПОРТ ЯК УМЕТНОСЦ ММА скраценє од Mixed Martial Arts, у нас познатши як Ultimate Fight, модерни борецки спорт хтори моцна комбинация велїх борбених стилох (Бокс, Тайландски бокс, пасовацки спорт, Бразилска джиу джица, Джудо...). ММА спорт зоз найшвидшу стопу розвою на швеце, а його применлївосц вецей раз доказана на борительних змаганьох широм швета. 29. ДЕЦЕМБЕР 2017.

Тренер Дяконович надпомнул же отворел и свойо представнїцтво у Паризу, та ше ширя у добрих напрямох, а у Клубу єст и специялна ґрупа за жени самоохрани и crossfit тренинґи, хтори водзи инструкторка Сладяна Ерцеґ. Иншак, Бразилски джиу джицу специфични стил борби хтори настал як модификация японского джиу дицуа, а вельку заслугу за його наставанє ма бразилска фамелия Ґресия. Так розвита нова борительна схопносц котра ефикасна людзом меншей конституциї и моци. Заснована є на приводзеню процивнїка до партеру, найчастейше з технїками руцаня, а вец и з ефикасним финишованьом з полуги и давеньом. Акцент на технїчним уровню и интелиґенциї борца, алє и на точки подпорки, форми цела и реалносц технїкох. Понеже борительна система бразилскей джиу джици мултидисциплинарна, вона зєдинює вецей аспекти борби: бразилску джиу джицу як спорт дзе борба почина зоз стояцого става, а приводзенє процивнїка до партеру ше окончує з технїками руцаня, далєй пасованє хтори файта борби дзе велї ствари подобни як и у спортскей браяилскей джиу джици лєм ше борби окончує без горнєй часци кимона, вец самоодбрана хтори технїка самоодбрани заснована на концепту борби бразилскей джиу джици и на концу „Vale Tudo” хтори шлєбодна борба дзе дошлєбодзени шицки технїки задаваня вдереньох. Бразилски джиу джицу найефикаснєйша схопносц у такволаней борби „1 на 1”, цо виходзи з факту же у тим спорту борба у партеру розвита скоро по совершенство.■ А. М.

РУСКЕ СЛОВО 37

СПОРТ СЛАВКО ЖДИНЯК, ЕМИСАР ФОДБАЛУ У МИКЛОШЕВЦОХ

МИКЛОШЕВСКИ РУСИН ОЗНОВА БАВИ Пише: Александар ПАЛАНЧАНИН

Спортске дружтво „Русин” зоз Миклошевцох основане, пред 85 роками, 1933. року. Приповедка о його снованю подобна нашей, та, як и у нас,м так и за Дунайом, розвою спорту насампредз допринєсли млади. Єден з перших спортох хтори у Миклошевцох нашол добру подлогу при младих бул фодбал. Теди ше бавело на єден ґол, а таке бависко ше волало „виктория”. Од теди по нєшка пажица у Микошевцох постала прави терен, а бави ше прави фодбал на два ґоли

аналох спорту Миклошевцох трицетрих рокох прешлого вику визначени мена найактивнєйших фодбалерох, а були то: Ґойко Пивар, Янко Орос, Дюра Бучко, Янко Костелник, Владимир Пап. Познєйше ше им приключели Валдо и Мирон Рамачово, Владо и Ириней Чордашово, Иґор Гирйовати, Яким Гайнал... и велї други. Назберало ше векше дружтво хторим допило бавиц з лабду направену з рендох, та ше наскладали и 1934. року купели першу скоряну лабду – фодбал. Тедишнї змаганя ше бавело з другима валалскима екипами у сушедстве, а екипа була така добра же победзовала шицких шором.

МИКЛОШЕВСКИ ДРИМ–ТИМ Шейдзешати роки прешлого вику за Спортске дружтво у Миклошевцох були часи полного розмаху. Окреме кед слово о фодбалу. Було вельо квалитетних бавячох, цо успишно заменєли старших хторим фодбалски вик прешол. ФК „Младосц” 1963. року мал свой дрим-тим: Руф, Я. Ш. Папуґа, П. Мудри, М. Лїкар, В. Чордаш, С. Угларик, Я. Я. Папуґа, М. Бики стоя з лїва на право, а долу куча Дю. Лїкар, Я. Чордаш и Й. Дайко.

38 РУСКЕ СЛОВО

БЕЗ БОДОХ У ЄШЕНЬСКЕЙ ЧАСЦИ ПЕРШЕНСТВА Гоч Русин з Миклошевцох страцел шицки змаганя вєшенї, заш лєм остава надїя же у часу хтори приходзи Клуб посцигнє лєпши резултати. На першим месце прето же ше у валалє ознова назберало достаточне число младих фодбалерох. Наздавайме ше же з упарту и фахову роботу Управа Клуба и тренер Митрович буду знац тоту енерґию материялизовац на терену.

Успишну драгу по хторей рушели миклошевски фодбалере претаргла война. Алє, по єй законченю 1946. року оформени нови Фодбалски клуб „Младосц”. Период по 1963. рок означени як перша часц, а друга тирва од теди по нєшка. ДВА НАПРЕДОК – ЄДЕН НАЗАДОК Спорт у Микошевцох за тоти 85 роки призначел вельо добри периоди, а тиж так и подли. На клубскей лавки шедзели велї млади хтори як и у других местох жадали 29. ДЕЦЕМБЕР 2017.

sport@ruskeslovo.com

виказац свойо спортски, фодбалски схопносци и амбициї. Но, час и обєктивни условия на тих просторох диктовали обставини и у спорту. Нєшка клуб ноши мено ФК „Русин”, як и клуб зоз Руского Керестура. По податкох реактивовани є 2001. року, а у сезони 2003–2004. року Русин зоз Миклошевцох призначел фантастични успих – бул на першим месце у Трецей Жупанийскей лиґи Вуковар. – Радосц пре успих фодбалерох Русина нє потирвал длуго, бо уж од 2006. року ознова настал зацих на стадиону у Миклошевцох. Тирвал, так повесц, по нєшка. Односно од тей єшенї назберало ше достаточне число малдих роки хтори любя фодбал. Бавяче у Клубе просеково маю 22 роки. Мож повесц прави роки за

ли и жителє валалу. Нова енерґия, гоч ше Клуб змага у найнїзшей лиґи, ознова наполнєла трибини на стадиону у Миклошевцох. УСЛОВИЯ ЗА НОВИ УСПИХИ Стдион ФК „Русин” у Миклошевцох вигодни за змаганя и тренинґи. Цала инфраструктура на стадиону оправена дзекуюци општини Томпоєвци. – Дзекуюци помоци хтору зме достали од општини реновировали зме цалу инфраструктуру на стадиону. Оправена и ограда коло стадиона и затераз остало ище Славко Ждиняк лєм дакус ушориц терен. Требало би го дакус поровнац и обновиц траву. Шицки условия нам нєобходни за добри резултати маме. Наздавам ше же ше и то витвори у наиходзацим периодзе – гварел Славко Ждиняк. Пред початком ярнєй часци першенства Клуб планує отримац пририхтованя. Вони буду отримани у Миклошевцох, а управа Клуба остава иста. Потерашнї тренер Лука Митрович и далєй останє на чолє Клуба. Наявени лєм даскелї нови мена хтори ше приведзе же би екипа була моцнєйша и же би посцигла лєпши успих у предстояцей ярнєй часци першенства. – У тим року зме нє мали право на субвенциї зоз општинского буджета. Алє за идуци рок направиме проєкт хтори нам обезпечи нєобходни средства. Потераз зме ше знаходзели прейґ спонзор-

добри успих у фодбалу. Бавя у Трецей Жупанийскей лиґи Вуковарско–сримскей, Фодбалски союз Вуковар, а вкупно у лиґи було дзевец клуби. Правда, шицки змаганя страцели, алє нє траца надїю и упарто тренираю – гварел Славко Ждиняк, заменїк предсидателя општини Томпоєвци у мено Рускей националней меншини. Пан Ждиняк тиж так єден з вельких любительох фодбалу и велїку заслугу ма же фодбал у Миклошевцох знова ожил. Як надпомнул Славко Ждиняк, шицких цеши факт же ше у валалє ознова активовал фодбалски клуб. То почувствова-

ТАБЛЇЧКА ТРЕЦЕЙ ЖУПАНИЙСКЕЙ ФОДБАЛСКЕЙ ЛИҐИ КЛУБ змаг. поб. нєри. стра. 1. ФК „Томпоєвци” 8 7 0 1 2. ФК „Хайдук” (Бапска) 8 6 1 1 3. ФК. „Сокол” (Берак) 8 6 0 2 4. ФК „Мохово” 8 5 0 3 5. ФК „Борово” (Вуковар) 8 4 2 2 6. ФК „Ловас” 8 3 1 4 7. ФК „Младост” (Свиняревци) 8 2 0 6 8. ФК „Липовача” (Вуковар) 8 1 0 7 9. ФК „Русин” (Миклошевци) 8 0 0 8 29. ДЕЦЕМБЕР 2017.

МИКЛОШЕВСКИ РУСИН ЛЄПШИ ОД КОЦУРСКЕЙ ИСКРИ Далєкого 1987. року Миклошевци були домашнї шеснастим Спортским бависком, теди „Руского слова”. Од юлия по авґуст отримани турнири у вецей дисциплинох – штреляцтве, столним тенису, одбойки и фодбалу. Екипи домашнїх були у шицких фаворити, а найвекше нєсподзиванє було на турнире у фодбалу кед у финалним змаганю бавели процив ФК „Искра” зоз Коцура. У реґуларним часу змаганє було нєришене – 2:2, та ше било пенали. Вецей щесца мали домашнї, а змаганє закончене 7:6 за Русин.

ствох и донацийох. Мушим визначиц же нам найвецей помогли Витомир Сабадош и Витомир Хома. Од пенєжу хтори зме достали од нїх були виплацени судийове на змаганьох, драгово трошки, односно одвоженє екипи на змаганє, а тиж так купени дреси, лабди... Вельку помоц зме достали од наших людзох хтори жию и робя у Нємецкей – гварел Славло Ждиняк. Єдини заробок, Клуб ма од предатих уходнїцох, бо на кажде змаганє приду вецей як 200 навияче. Но, тот заробок могло би спатриц и з другого боку, а то же вирни навияче велька потримовка и бавячом ,а тиж так и управи Клуба же би витирвали и отримали фодбал на стадиону у Миклошевцох.■

РУСКЕ СЛОВО 39

ИНФОРМАТОР, ОГЛАШКИ, ИНТЕРМЕЦО

ГЛАСНЇК ПО РУСКИ РОК LXXIII ЧИСЛО 52 (3765) НОВИ САД, 29. ДЕЦЕМБЕР 2017.

ЦЕНА 30 ДИНАРИ

ЛЮДЗЕ, РОКИ, ЖИВОТ: ВАНЕСА ГАРДИ ВАЛЕТ

Фото: Вероника Вуячич

Фото: В. В.

У НОВИМ САДЗЕ НА „ПАХУЛЬКИ” ДЗЕЦИ ДОВОЛАЛИ ДЇДА МРАЗА

Фотоґрафия: 0668P

ШЛЇДУЮЦЕ „РУСКЕ СЛОВО” ВИДЗЕ 12. ЯНУАРА 2018. РОКУ, ЯК ДВОЧИСЛО

ЩЕШЛЇВИ ВАМ ШВЕТА!