Issuu

ГЛАСНЇК ПО РУСКИ У НОВОСАДСКИМ РКЦ

РОК LXXII ЧИСЛО 51-52 (3712-3713) НОВИ САД, 30. ДЕЦЕМБЕР 2016.

НА ПАХУЛЬКУ” ” ПРИШОЛ И ДЇДО МРАЗ ЦЕНА 30 ДИНАРИ

Фото: Блажена Хома Цветкович

Фото: В. Вуячич

ЩЕШЛЇВИ КРАЧУНСКИ ШВЕТА

ОГЛЯДНУЦЕ НА ПРЕШЛОСЦ оволуєме читачох новинох „Руске П слово” же би помогли препознац особи на старих фотоґрафийох. Пре точне идентификованє особох на сликох, хтори маю окремну музейну вредносц, потребна помоц од ширшей явносци. Шицки фотоґрафиї настали у дакедишнєй фотоґрафскей роботнї Бруґошових у Руским Керестуре. Кажду фотоґрафию ше подпише зоз одредзену шифру, та кед же препознаце даєдну, лєбо вецей особи на фотоґрафиї, модлїме Вас же бисце явели до Заводу на число телефона 021/548-421, лєбо на мейл: zavod.rusini@gmail.com.

■ ШИЦКО НАЙЛЄПШЕ Фотоґрафия: K002_0062N

Фотоґрафия: K002_0042N

ШЛЇДУЮЦЕ СПЕЦИЯЛНЕ ДВОЧИСЛО „РУСКОГО СЛОВА” ВИДЗЕ 13. ЯНУАРА 2017. РОКУ

У НОВИМ 2017. РОКУ

ЗМИСТ

■ Тижньовнїк 4–5. Семинар о меншинских правох у Словацкей

■ Духовни живот 6. Крачун у Керестуре 7–9. Миколай по наших местох

■ Економия 12–13. Млєкарство у Дюрдьове

■ Нашо места 14. Вигласани буджет Општини Шид 18. Менєй пенєжи у жабельскей каси

■ Литературне слово 21–24. Нашо у швеце

■ Култура и просвита 20. О финансованю ВАНУ 25. „Мацери Рускинї” у Сримскей Митровици 28–29. Интервю: Звонимир Павлович

■ Людзе, роки, живот 30–31. Мирослав Фейди, член оркестрa Ґарди 32–33. О. Иван Нагачевски зоз Канади

■ Информатор

34–41. Оглашки и In memoriam

■ Спорт 42–43. Треци полчас: Йовґен Мудри о преферансу Фото: Сенка Надь

На насловним боку – Шветочни мотив Авторка фотоґрафиї – Блажена Хома Цветкович

Шлїдуюце, специялне двочисло „Руского слова” видзе 13. януара 2017. року

* ”РУСКЕ СЛОВО” – гласнїк по руски * Виходзи каждого пиятку * Снователь Национални совит рускей националней меншини * Видава НВУ ”Руске слово”, Нови Сад * Перше число вишло 15. юния 1945. року у Руским Керестуре * Адреса: НВУ ”Руске слово”, Булевар ошлєбодзеня 81/7, 21000 Нови Сад * Редакция: заменїк одвичательного редактора Иван Сабадош – редакторе/ки – Дюра Винаї, Мирон Горняк-Кухар, Михайло Зазуляк, Александар Паланчанин, Олена Планчак-Сакач, Славица Фейса, Ясмина Дюранїн; новинаре/ки – Мария Афич, Влада Дїтко, Сенка Надь, Сандра Саламун, Ана Маркович, Танита Ходак * Язична редакторка – Блажена Хома-Цветкович * Технїчна редакторка – Люпка Цвеїч; компютерски обробок – Вероника Вуячич, Мария Гудак, Таня Салонтаї * Телефони: 021/6613-697, 021/6624708, 021/6623-076; 021/6621-433 * Телефакс 021/528-083 * Предплата за цали рок: у жеми 1 500 динари, а у иножемстве 100 евра * Жиро-рахунок Banca Intesa a.d. Beograd 160-923244-82 * Девизни рахунок 160-0050870024999-53 * Рукописи ше нє враца * Друкує Друкарня ” Maxima graf” Пет роварадин * E-mail: ruske.redakcija@gmail.com * Web site: www.ruskeslovo.com * YU ISSN 0350-4603 * COBISS SR-ID 15915778 * Друковани тираж 2 100 *

Direktorka MARTICA TAMA[ *** Odvi~atelqni redaktor dr BORIS VAR]A

2 РУСКЕ СЛОВО

30. ДЕЦЕМБЕР 2016.

ВИНЧОВАНКА

Щешлїви крачунски и новорочни швета шицким Руснацом, нашим дружтвом, орґанизацийом и установом, и шицким добрим людзом з хторима жиєме. Жичиме вам Национални Национални совит совит вельо здравя, успиху и щесца у Новим 2017. року! Национални совит Руснацох

30. ДЕЦЕМБЕР 2016.

РУСКЕ СЛОВО 3

ТИЖНЬОВНЇК

КООРДИНАЦИЯ ЄДИНСТВЕНA

Схадзка Совиту за национални меншини Влади Републики Сербиї хтора мала буц отримана 16. децембра – одложена пре нєприлапйованє предложеного дньового шора, односно пре єдинствене становиско Координациї националних совитох националних меншинох у Сербиї же би ше дзепоєдни точки зняло з дньового шора и преложело за шлїдуюцу схадзку. Гоч на схадзки Совиту за национални меншини Влади Републики Сербиї у Палати „Сербия” у Беоґрадзе пияток, 16. децембра присуствовали 26 з 28 членох Совиту, понеже дньови шор нє вигласани, предсидателька Совиту, министерка державней управи и локалней самоуправи Ана Брнабич схадзку одложела до дальшого. На основи заключеньох з Координациї, єй предшедуюци др Сулейман Уґлянин, хтори и предсидатель Националного совиту Бошнякох, толкуюци же ище нєт условия за їх розпатранє и прилапйованє, на схадзки Совиту вимагал же би ше з дньового шора зняло, односно одложело три точки хтори ше одноша на Нарис звиту о запровадзованю Акцийного плану за витворйованє правох националних меншинох, на Нарис закона о вименкох и дополнєньох Закона о защити правох и шлєбодох националних меншинох, як и на Предлог приоритетней обласци финансованя за 2017. рок з Буджетного фонду за национални меншини. Пригварки Координациї, односно поєдинєчних совитох на звит о запровадзованю Акцийного плану найбаржей ше одноша на нєсполньованє дзепоєдних активносцох хтори у звиту наведзени як поробени. У сообщеню з Министерства по нє отриманей схадзки поведзене же нє ясне прецо совити нє жадали дискутовац о тих трох ключних темох за права националних меншинох у Сербиї, як и же шицки учашнїки могли уплївовац на дньови шор, бо им є доручени тидзень пред схадзку. Министерка Ана Брнабич здогадла же тема схадзки нє вименки спомнутого акцийного плану, алє його запровадзованє. На другим боку, з Координациї сообщене же представителє националних совитох наступели зоз заєднїцкима становисками и єдинствено, же министерка Ана Брнабич неґировала постоянє Координациї и право предшедуюцого Координациї же би бешедовал у мено шицких совитох. „Национални совити поєдинєчно и їх Координация , як колективни орґан, жадаю буц третировани як леґитимни и референтни партнер, а нє як обєкт, понеже национални меншини репрезентативни субєкт и як совити и як Координация, а у цалосней популациї Сербиї, меншини творя 17 одсто жительства” сообщене з Координациї. Спред Националного совиту Руснацох на схадзки Совиту присуствовал предсидатель Славко Рац. Спред Влади Сербиї, попри министерки Брнабич, були министерка правди Нела Кубурович, державни секретаре у министерствох просвити, култури и информованя, як и вонкашнїх дїлох, директор Управи за сотруднїцтво з церквами и вирскима заєднїцами и директорка Канцелариї за людски и меншински права Сузана Паунович. На схадзки присуствовал и Владимир Божович, совитнїк у Кабинету предсидателя Влади. М. Зазуляк

4 РУСКЕ СЛОВО

У СЛОВАЦКЕЙ ОТРИМАНИ СЕМИНАР

ИЩЕ ХИБИ У Братислави, штварток, 15. децембра, отримани Семинар з назву „Поровнаня у обласци обезпечованя законодавних рамикох националних правох у рамикох державох Вишеградскей инициятиви”

ешедовало ше о законскей реґулативи защити националних правох националних меншинох и етнїчних ґрупох у Польскей, Ческей, Мадярскей и Словацкей, як и у Сербиї и Гор-

Фото: Мария Гудак

СОВИТ ЗА НАЦИОНАЛНИ МЕНШИНИ ВЛАДИ РЕПУБЛИКИ СЕРБИЇ

Янко Липински

ватскей. Намира же би ше през приклади з тих державох, нашол функционални модел за витворенє меншинских правох и у Словацкей. У Уставу Републики Словацкей предвидзени самостойни, окремни Закон о правох националних меншинох. Алє, таки закон ище вше нє принєшени. Здруженє интелеґенциї Русинох Словацкей (ЗИРС) орґанизовало семинар праве же би ше розпатрело цо би шицко мало войсц до того закона, а норми з того и подобних сходох прецизую у хторих обласцох би Русини мали мац подполни права. Як потолковал предсидатель ЗИРС Янко Липински, словацки власци у началє припознаваю усиловносци меншинох, та и Руснацох/Русинох, коло формализованя меншинских правох, медзитим, потераз принєшени лєм законски норми з обласци финансованя меншинох, а цалосни закон ше ище чека. – Нажаль, гоч у словацким парламенту єст Русинох, вони вошли прейґ политичних странкох, нє як Руснаци, и нє барз су заинтересовани за питаня взяни за русинску меншину – толкує предсидатель ЗИРС. Прето ше пробує найсц други ришеня за руску меншину, поволуюци ше на добри искуства у обласцох у хторих видно даяки резултати, як и Горватскей и Сербиї у хторих уж функционує сполньованє правох Русинох. 30. ДЕЦЕМБEР 2016.

ТИЖНЬОВНЇК О МЕНШИНСКИХ ПРАВОХ

КРОВНИ ЗАКОН О законох Републики Сербиї хтори чуваю права меншинох на Семинаре бешедовала народна посланїца и и членїца Националного совиту Руснацох Олена Папуґа. Папуґова окреме визначела одредби Закона о националних совитох националних меншинох, и законох з обласци образованя, наглашела же на тим планє од Сербиї мож учиц. На остатнїм попису гражданох Словацкей 2011. року, число Русинох звекшане. Пописована народносц и мацерински язик, та замеркована диспропорция – коло 33 тисячи особи ше вияшнєли як Русини, а же им русински язик мацерински вияшнєли ше аж 55 тисячи. Руснаци тераз, после мадярскей и ромскей меншини, на трецим месце по чишлє. – Вшелїяк же то вельки успих за Русинох, бо держава вжала до огляду же телїм жительом мацерински русински язик, же нє маю власну державу, та на тото достали ище пейц одсто финансийох. Так то було лєм спочатку то ишло досц проґресивно, тирвало 3-4 роки, алє теди то добре вихасноване, та окрем на шпиваня, танцованя, средства уложени до озбильних инициятивох: прейґ проєкта Чемерица ше досц пропаґує же би ше цо вецей учело мацерински, русински язик, отворело ше вечарши школи, уложене до видавательства на русинским язику, до интернет радия, роботи семинарох и Округлих столох на хторих ше бешедує о озбильних темох вязаних за будучносц Русинох – гвари Янко Липински. Окреме визначує отверанє вечарших школох, бо, гоч ше вше гуторело же нєт дзеци, нєт людзох, нєт интересованя, указало ше процивно. Єст и учительки хтори сцу и знаю робиц з тима дзецми, знаю мотивовац и їх и їх родичох и уляц им свидомосц о значносци ученя мацеринского язика.

Шицки тоти поєдинєчни резултати лєм потвердзую, цо заключенє Семинару, же нєобходне же би Словацка цо скорей достала кровни Закон о националних меншинох, хтори би обєдинєл елементи зоз вецей як 25 законох хтори ше часточно одноша на меншински права. Подєднак значне же би ше у таких инициятивох чуло и глас менших заєднїцох як цо русинска, понеже у процивним, законску реґулативу моделує компромис векшини и найвекшей меншини, цо нє вше у интересу шицких.■ Б. Хома-Цветкович 30. ДЕЦЕМБЕР 2016.

STANOVISKA Пише: Александар САВАНОВИЧ, новинар

ПРЕ ДЗЕЦКО Нє з тих сом цо свойо чувства виражую явно, пред другима. Дахто би повед же сом аж и пребарз „жимни” у ситуацийох дзе би даяка емоция – позитивна лєбо неґативна, була обчекована. Мнє, углавним, таке нє трафя. Алє, крачунски час у мнє вше зобудзи дзецинску радосц. Барз любим тото швето. Можебуц и пре красну привилеґию же сом ше народзел вечар на новокалендарску Вилїю, та сом у младших рокох велї родзени днї преславел на саночним у даєдней зоз зомборских католїцких церквох. Док вирни єдни другим винчовали Крачун, мнє винчовали и родзени дзень. Кед ше дараз заламало же сом за родзени дзень бул у родзини у Керестуре, з братняками сом ходзел по шпиваню. Понеже дїдо бул дюрдьовски дзияк, по шпиваню нє могло лєм так – и репертоар колядох, и интерпретация мушели буц на уровню фамелийного мена и шветочней нагоди. Та так од єдних до других, зоз шора на шор, а на концу до пароха Макая. А вон нас вше любел преслухац: „А знаце ище даєдну, кед сце так крашнє шпивали?” А нам гарла сухи после пейцох строфох „Превелиєй радосци”... А вец ище и шицкo зашпиванe привлєчиц дому. Потим, старокалендарска Вилїя, та швециц до дїда и баби у Дюрдьове. У конку слама, швици ше оквецени ядловец. Концепт „по шпиваню” бул иншаки як у Керестуре, бо ту старши приходзели до обисца винчовац Крачун баби и дїдови, ми на „домашнєй сцени” виведли репертоар, а вец нам пакецики були доручени на адрес. И тераз кед тото пишем, слики ми таки ясни, як да були пред роком-двома, а нє трицец роки назад. Прешли роки, случел ше живот, одросло ше, заозбилєло. А вец ше вше на Крачун дзецко зобудзи и радує. Роками сом сам себе пробовал рационално розтолковац же як то таку радосц може спричинїц народзенє дзецка хторе ше у жемским живоце народзело два милениюми предо мну? Одвит сом достал кед сом постал оцец, пред нєполнима 10 роками, тиж коло Крачуна. Народзенє дзецка ми пременєло швет, живот достал нови смисел. Любов ґу мойому малому потомку, целу мойого цела, нє да ше описац. И нє престава. Кед сце вирни, може вам буц ясне яка велька Божа Любов ґу чловекови, кед нам на жем послал Сина пре нашо спасенє. Любов хтора пременєла швет и животу дала нови смисел, а хтора нас на Крачун дотика през дзецинске шерцо малого Исуса и нашо власне. Прето ю так лєгко почувствуєме през крачунски днї. Кед сце нє вирни, раз сце були дзецко. Сиґурно паметаце щесце и радосц кед ше зидзе фамелия. Гварим сиґурно, бо дзецко у своїх перших рокох швет спознава прейґ чувствох, а кед чувствує любов, сиґурносц и радосц, то ше памета. Потим, през живот, швет упознаваме и иншак, алє коло Крачуна, тоти памятки ше будза. Радуєм ше Крачуну. Пре дзецко. Мойо дзецко хторе ше народзело 4. януара 2007. року, пре дзецко у мнє хторе памета як то дараз було. И пре дзецко у Вифлеємских яшелькох од хторого шицко и почало. Христос раждаєтся! Становиска висловени у тим тексту виключно авторово и нє вше одражую ушорйовацку политику новинох „Руске слово”

РУСКЕ СЛОВО 5

ДУХОВНИ ЖИВОТ ПРЕСЛАВЕНЕ РОЖДЕСТВО ХРИСТОВО У РУСКИМ КЕРЕСТУРЕ

ОБЯВЕНА НАМ ДРАГА ДО БОГА

Вирни рускокерестурскей парохиї Святого оца Миколая, 25. децембра шветочно преславели Перши дзень Рождества Христового – Крачун, а дзень пред тим зоз шпивачами и Всеночним – Вилїю.

рачунску Архиєрейску Службу Божу у катедралним храме на перши дзень, предвод зел прео священи владика Георгий Джуджар, з домашнїма священїками – парохом о. Михайлом Малацком и капеланами о. Владимиром Медєшом и о. Михайлом Шантом. – Бог зишол на жем як чловек же би нас спашел и обявел нам драгу до Господа Бога. Прето з вельку радосцу кажди рок славиме тот дар його народзеня – потолковал у казанї преосвящени владика значенє швета, та

ШПИВАЧЕ ЗОЗ СРИМУ На Вилїю по григориянским календаре, Рускокерестурци и того року мали и окремних шпивачох з наших парохийох у Сриме – з Бикичу, Беркасова и

Шиду. Пецеро дзеци, з беркасовско-бикичским парохом о. Владимиром Еделинскийом Миколком у Керестуре повинчовали Крачун у коло двацец обисцох, дзе су щиро привитани, а то уж штварти рок же дзеци зоз Сриму орґанизовано приходза на Вилїю до Руского Керестура. М. З.

6 РУСКЕ СЛОВО

шицким домашнїм и госцом повинчовал же би Крачун преславели у правдивей християнскей радосци, мире и любови. На Служби Божей глїбини духовней радосци зоз своїм шпиваньом допринєсол и домашнї Мишани хор Дома култури и Катедралней церкви св. оца Миколая, под руководительством Лидиї Пашо, а солиста бул Михайло Рамач. Апостол читал домашнї дзияк Янко Виславски, а на Служби медзи госцами були и представителє Вивершного одбору Националного совиту Руснацох. Крачунске всеночне у Вилїйовей ноци всоботу, 24. децембра, було на 23 годзин, тиж го предводзел владика Георгий, а попри домашнїх, сослужели и сященїки з наших парохийох – о. Владислав Рац з Коцура, о. Дарко Рац з Бачинцох и о. Алексий Гудак з Вербасу. Традицийно, на тото богослуженє попри домашнїх приходза и велї госци, а присутна була и народна посланїца Олена Папуґа. И того року вирни на Вилїю у своїх домох дзе ше отримує традицийна вечера зоз рижнима крачунскима обичаями, дочековали малих и вельких шпивачох и винчовачох, котрих було и з велїх сушедних и дальших местох. На Други дзень Крачуна на богослуженьох преславени и Собор Богородици и Осиф Обручнїк, а Служби Божо були на 8, 10 и 17 годзин. На Треци дзень Рождества Церква ше здогадує и на першого мученїка Штефана, а по шицких Службох Божих було и мированє. Попри службох на 8, 10 и 17 г. була и дзецинска на 11,30 г, а у Малих шестрох на Циґлашоре на 15 годзин. Рождество Христово возвелїчане зоз колядованьом и на Крачунским концерту хтори отримани на Перши дзень швета у Велькей сали Дома култури.■ М. Афич 30. ДЕЦЕМБЕР 2016.

ДУХОВНИ ЖИВОТ ПРЕСЛАВЕНЕ ШВЕТО СВЯТОГО ОЦА МИКОЛАЯ У ШИДСКЕЙ ОПШТИНИ

ПРОГРАМА ДОБРОДЇЙОВИ НА ЧЕСЦ Дзень пред його шветом, Миколай внєдзелю нащивел церкви у Беркасове, Шидзе и Бикичу и з дарунками обрадовал добри дзеци хтори зоз родичами, бабами и дїдами пришли привитац добродїя. Миколай перше нащивел церкву у Беркасове и дзецом подзелєл 14 пакецики, а вец го драга приведла до Шиду, дзе го з нєсцерпеньом чекали дзеци. Шветочно зоз дзвонєньом, Миколай вошол до церкви, а дзеци го привитали зoy пригодну програму.

БИКИЧ

БАЧИНЦИ

ШИД

Виведли кратку драмску сличку „На Миколая”, хтору написал декан сримски о. Михайло Режак, а наступели виронаучни дзеци и школяре хтори пестую як виборни предмет руски язик з елементами националней култури зоз Шиду, Беркасова, Бикичу и Бачинцох. Их порихтали наставнїца Златка Сивч Здравич и професорка Вера Дупало з помоцу о. Режака. Дзеци Миколайови зашпивали и „О, хто, хто” и рецитовали му, а потим им вон подзелєл пакецики. У Шидзе обрадовал 42 дзеци. Такой после Шиду, з нєсцерпеньом святителя чекали и наймладши у Бикичу, а бикичска церква була полна. Драмска сличка виведзена и у тим валалє. Святительови рецитовали и виронаучни дзеци хторих порихтал парох о. Владимир Еделински Миколка. Миколай им подзелєл 33 пакецики, наздаваюци ше же ше нарок ознова увидза. У церкви Святого апостола и еванґелисти Луки у Бачинцох внєдзелю, 25. децембра, було полно дзеци, хторим подзелєни дарунки. По словох пароха о. Дарка Раца, з нагоди наиходзацих крачунских шветох и швета Святого Миколая, подзелєни 37 пакецики. Дарунки достали и руски и сербски дзеци хтори тей нєдзелї були на Богослуженю, и шицки ше зрадовали. Вл. Дї.

КУЛA

О ХТО, ХТО, МИКОЛАЯ ЛЮБИ

У грекокатолїцкей парохиї священомученїка Йосафата у Кули, 19. децембра, означене швето св. оца Миколая, а вон дзецом подзелєл и коло 80 дарунки, хтори по 500 динари финансовали родичи.

30. ДЕЦЕМБЕР 2016.

Швето означене на Службох Божих на 9 и 18 годзин, хтори служел домашнї о. Платон Салак ЧСВВ, а по вечаршей Служби бул и шветочни дочек того познатого святого. Виронаучни дзеци ш. Мария пририхтала до улоги ангелкох хтори провадзели Миколая, а вирни го дочекали з познату шпиванку „О хто, хто, Миколая люби”. Миколай подзелєл дарунки, як гварел, добрим дзецом, а у церкви було красне число дзецох и їх родичох. Шицки ше сцели и висликовац зоз добродїйом. М. А.

ИНДЇЯ

РОДИЧИ ПОРИХТАЛИ УЧАШНЇКОХ У церкви Успения Пресвятей Богородици у Индїї, внєдзелю, 18. децембра, Миколай подзелєл пакецики пецерим дзецом на Служби Божей, хтору служел парох о. Петро Дутка. З тей нагоди отримана и кратша програма, на хторей дзеци шпивали, рецитовали и винчовали на чесц святому добродїйови, так як их научели їх родичи. М. Г. К.

РУСКЕ СЛОВО

ДУХОВНИ ЖИВОТ ПРЕСЛАВЕНЕ ШВЕТО СВЯТОГО ОЦА МИКОЛАЯ КОЦУР

ШЕРЦА И ЧИЖМОЧКИ БУЛИ ПОЛНИ Швето св. Миколая, єдно з окреме шветкованих у Коцуре и того року означене зоз програму, а познєйше и мированьом. Коцурци тото швето звичайно преславюю у кругу своїх фамелийох, а дзеци ше найвецей радую чекаюци же би им св. Миколай дацо положел до чижмочкох, хтори уж порихтани у облаку. Музично-литературна програма отримана внєдзелю, 18. децембра, после всеночного у грекокатолїцкей церкви. Програму зоз дзецми рихтала вироучителька Ксения Бесерминї и ш. Михаїла Воротняк. Велї дзеци школского и предшколского возросту зоз шпиванку и рецитациями дочекали св. Миколая.

БЕОҐРАД

ПОДЗЕЛЄНИ 18 ПАКЕЦИКИ U cerkvi sv. Kirila i Metodiy u Vi{eґradskej улїци у Беоґрадзе на швето sv. Mikolaя podzelwни 18 пакецики posle Slu`bi Bo`ej хтору служел парох о. Владислав Варґа. Було би и вецей дзеци у тей нашей нєвелькей заєднїци, алє dzepowdni virni po{li zоз фамелиями do Kocura i do Novogo Sadu, a аж дзевецеро нє пришли pre horotu. Toti хтори pri{li vivedli krasnu programku zoz {pivanku, pisnx и мелодию na }itari. Okremnu ~esc домашнїm ukazali predstavn<ki amerицkej ambasadi, хтори уж stawmni virni и хтори na{ej Цerkvi podarovali okremni darunki, a ambasador Ukra<ni у Републики Сербиї Oleksandr Александрович prinwsol dzecom ukra<nski lakotki i kn<`ki o sv. Мikolajovi i o mitropolitovi Андрейови [eptickomu. O. L. R.

РУСКЕ СЛОВО

Тримаюци застави, вони присутним у церкви потолковали як ше означує тото швето у вецей державох швета. Миколай дзечнє вислухал пририхтани шпиванки и рецитациї, а на концу подзелєл коло 200 пакецики. Нагоду стретнуц ше зоз Миколайом, мали и дзеци зоз окремнима потребами при коцурскому Каритасу, хтори го по законченю програми нєсцерпезлїво чекали. Дзеци дзечнє бешедовали з Миколайом, а потим як им вон подаровал пакецики, и вони йому дали дарунок, и понукли му колачи. Шлїдуюцого дня, праве на швето св. Миколая, пакецики подзелєни дзецом хтори нє могли сами присц по нїх до церкви. У Богослуженьох, хтори служели о. Владислав Рац, о. Яков Кулич и о. Михайло Шанта, тих дньох чуц було писнї о Миколайови, а на швето було и мированє. Т. Х.

СРИМСКА МИТРОВИЦА

ПОЛНА ЦЕРКВА ЗОЗ ДЗЕЦМИ

После Служби Божей у Сримскей Митровици, хтору служел парох о. Владислав Варґа, 18. децембра у Грекокатолїцкей церкви Вознесенє Господнє, отримана пригодна програма св. Миколайови. Участвовали дзеци котри виучую руски язик у О.Ш. „Йован Попович” при Моники Абодї-Митрович. Тиж, свою часц мали и дзеци котри виучую українски язик. Окрем рецитацийох, вєдно одшпивали писню „Нек свуд љубав сја”,

котру научели зоз Даниєлу Горняк. До програми ше уключели и младши дзеци котри ше жадали представиц святительови. Того дня церкву виполнєли дзеци и їх родичи. Миколай подзелєл аж 65 пакецики. Дзеци ше тераз маю пририхтац за новорочни и крачунски швета. У Митровици ше Крачун означує 7. януара, а дзеци на Вилїю приходза до парохийного дому дзе шицки вєдно шпиваю. М. А. М. 30. ДЕЦЕМБЕР 2016.

ДУХОВНИ ЖИВОТ ПРЕСЛАВЕНЕ ШВЕТО СВЯТОГО ОЦА МИКОЛАЯ ДЮРДЬОВ

ВЕРБАС

ШПИВАНКИ СВЯТИТЕЛЬОВИ

У старовербаскей Грекокатолїцкей церкви Покрова Пресвятей Богородици програма з нагоди швета св. Миколая отримана внєдзелю, 18. децембра. Того дня подзелєни пакецики и було мированє. Познєйше того дня програма отримана и у грекокатолїцкей церкви св. Владимира у Новим Вербаше. У програми у старовербаскей церкви участвовали школски дзеци хтори виучую руски язик при учительки Славици Мали, хтора их и пририхтала за тоту нагоду. Потим як ше св. Миколай зявел у церкви у провадзеню двох ангелкох, дзеци го привитали з даскельома рецитациями, драмску точку, и зоз шпиванками провадзенима на гармоники Любомира Скубана.

ВЕЛЬКА РАДОСЦ Дюрдьовски парохиянє швето святого Миколая у церкви Рождества Пресвятей Богородици преславели внєдзелю, 18. децембра. Дополадньову шпивану Службу Божу служел о. Михаил Холошняй, як и Саночне, потим було мированє и шицки присутни дзеци достали по пакецик. Члени Церковного одбору подзелєли сто пакецики котри порихтани дзекуюци спонзором.

* * *

ҐОСПОДЇНЦИ

ДАРУНКИ ШКОЛЯРОМ ОДНЄШЕНИ ДОМУ

шпиванки. Нє бул би Миколай без дарункох, та и у тей церкви по законченю програми подзелєни пакецики. Т. Х.

НОВИ САД

Фото: Тур

Миколай ше им потим повипитовал чи були добри през рок и чи ше вредно учели, ходзели до церкви, а вец им подзелєл дарунки. У тей церкви Миколай подзелєл 66 пакецики. У нововербаскей церкви на програми, хтору орґанизовал нововербаски парох о. Иґор Вовк, було коло 35 дзеци, а даєдни з нїх одрецитовали даскельо рецитациї и шпивали

На швето святого Миколая, у ґосподїнскей парохиї Святого архангела Михаїла после предполадньовей Служби Божей наймладши достали пакецики, хтори подзелєли члени Церковного одбору. Служби служел управитель парохиї о. Михаил Холошняй. – Присутни були углавним менши дзеци, та зме дзецом котри под час Служби були у школи пакецики однєли до дому – гварел Владимир Иванов, предсидатель Церковного одбору. Пакецики направени дзекуюци средством зоз парохиї и спонзором. С. С.

ИНТЕРЕСАНТНА ПРОГРАМА У новосадскей церкви Святих апостолох Петра и Павла, внєдзелю вечар, 18. децембра, по Служби Божей хтору служел парох о. Юлиян Рац, дзеци котри ходза на виронауку з интересантну програму привитали Миколая, а святи добродїй им, вєдно з ангелами, подзелєл пакецики. Програму з дзецми пририхтала вироучителька Мелания Римар, а того року Миколай у Новим Садзе подзелєл 79 пакецики, хтори обезпечели родичи, а пoририхтали ih панїматка Ярмила Рац и Ана Сабадош. В. В.

30. ДЕЦЕМБЕР 2016.

РУСКЕ СЛОВО 9

ДУХОВНИ ЖИВОТ ВИФЛЕЄМСКИ ОГЕНЬ У КОЦУРЕ, НОВИМ САДЗЕ И КЕРЕСТУРЕ

МИР И РА ДОСЦ КАЖДЕЙ ФАМЕЛИЇ

Вифлеємски огень мира, хтори принєсли скаути зоз Скаутскей орґанизациї „Пластуни” зоз Закарпатскей обласци у України, до наших парохийох сцигол 16. децембра. Огень перше принєшени до Коцура, до Манастира шестрох служебнїцох, дзе є виложени у каплїчки, одкаль го кажде може превжац и однєсц до свойого обисца. З нагоди сторочнїци їх орґанизациї, скаути настоятельки ш. Михаїли Воротняк подаровали скаутску значку. Зоз Коцура огень потим сцигол до Нового Саду, до просторийох НВУ „Руске слово”, а скаутох провадзел керестурски капелан о. Михайло Шанта. Скаути з огньом нащивели и новосадски УКЦ „Кобзар” и Руски културни центер. Вифлеємски огень принєшєни и запалєни и у Катедралней церкви св. оца Миколая у Руским Керестуре, по Вечаршей Служби Божей. Ношительох Вифлеємского огня, скаутох „пластунох” з України у Керестуре привитал до-

Скаути з України були и у коцурским манастире

Вифлеємски огень у церкви у Керестуре

машнї капелан о. Михайло Шанта, котри потолковал їх мисию ношеня огня по жемох Европи. У мено „Пластунох” Андрий Ребрик присутним вирним пожадал же би им Вифлеємски огень, хтори однєшу до своїх домох и запаля на Вилїю, принєсол любов, мир и радосц Рождества до каждей фамелиї. – Запальце з тим огньом швичку пред вилїйову вечеру, а познєйше и през цали рок, з нагоди даяких вирских або фамелийних шветох, чи потребох. Най Вифлеємски огень зашвици у наших домох – наглашел Ребрик. Числени вирни потим запалєли свойо швички з Вифлеємского огня и однєсли их до своїх обисцох, а швичку з тим огньом годно запалїц на богослуженьох у церкви кажди дзень по Крачун. Т. Х./М. А./М. Г. К.

ОТРИМАНИ КРАЧУНСКИ ВАШАР У КОЦУРЕ

ГУМАНОСЦ И ДРУЖЕНЄ

Гуманитарни крачунски вашар у Коцуре у орґанизациї коцурского парохийного Каритасу отримани пондзелок, 19. децембра. Викладаче свойо продукти понукали у церковней сали грекокатолїцкей церкви цали дзень, а часц приходу зоз вашару будзе мац гуманитарну намену. Таки вашар на истим месце орґанизовани други раз, а того року ше на вашаре стретли людзе зоз валалу и зоз

10 РУСКЕ СЛОВО

околних местох – Руского Керестура, Кули и Вербасу, хтори понукали свойо ручни роботи, лєбо продукти хтори направели за тоту нагоду. Шицко цо понукане на вашаре було вязане за Крачун. Найвецей було крачунски прикраски, алє було и колача, бобальки, жито у погарох, швички, меду, ореха, маку и подобне. На вашаре свойо продукти понукали и секциї коцурского Каритасу, дзеци зоз окремнима потребами за тоту нагоду направели крачунски прикраски и маґнети, старши жени понукали ґаґорки, а коцурски манастир тиж мал свойо продукти. Часц средствох заробених на вашаре, як и гуманитарних прилогох, будзе похаснована за роботу парохиялного Каритасу, односно його секцийох, и за помоц людзом у потреби, о чим конкретно будзе одлучене познєйше. На крачунским вашаре була приємна атмосфера, з оглядом же вон наявює вельке християнске швето, рождество Христово. Як гварела координаторка коцурского Каритасу ш. Михаїла Воротняк, попри назбераного приходу окреме важне було и друженє парохиянох и викладачох. Т. Х. 30. ДЕЦЕМБЕР 2016.

ДУХОВНИ ЖИВОТ ПРОМОЦИЯ ШТИРОХ НОВИХ КНЇЖКОХ О. ДР РОМАНА МИЗА

ДРАГОЦИНИ ПРИЛОГ ДУХОВНЕЙ КУЛТУРИ

Фото: В. Вуячич

Промоция нових кнїжкох о. др Романа Миза „Священїки дакедишнього Осєцкого викарията”, „Шпиванє у Византийскей Церкви”, „Святи тайни Церкви” и „Исус и ми” отримана всоботу, 17. децембра, у Руским културним центре (РКЦ) у Новим Садзе. О кнїжкох бешедовали парох керестурски о. мр Михайло Малацко, историчар проф. др Янко Рамач, Микола М. Цап, Микола Шанта, автор о. Миз, а за слово ше явели парох новосадски о. Юлиян Рац и Велимир Паплацко. Бешедуюци о кнїжкох о казаньох и шпиваню, о. Малацко гварел же казанї, теми о Богу, добру и злу – вични, а и актуалнєйши нєшка. У нїх розодкрите як ше у сучасним швеце трима же нєт диявола и гриха, та вец зависц то конкуренция, гнїв то слаби живци и подобне. Историчар др Рамач похвалєл написи о наших паноцох од 1777. року по нєшка, алє и историї парохийох и дружтвено-економски одношеня. – Културно-просвитни живот, та и привредни, у велькей мири очольовали священїки, бо були найобразованши. Кнїжка о нїх вредзи як жридло информацийох – потвердзел др Рамач. Микола М. Цап бул пред 22 роками редактор першого виданя, а и терашнього виданя кнїжки „Священїки дакедишнього Осєцкого викарияту. Тота кнїжка леґитимация наших духовних оцох од приселєня до нєшка и їх колективни памятнїк подзвигнути на чесц Церкви и народу – констатовал Цап. У своїм огляднуцу на творчосц о. Миза, Микола Шанта илустровал же

його казанї барз поучни, паметлїви и интере сантни. Наприклад, поучне його закладанє же вше треба зачувац чловеково достоїнство. Автор о. Роман на почат ку гва рел же му мило же му по винчо вал на пи са ню ми тро по лит Ян Ба бяк з Пре шо ва. – У остатнїм чаше пишем лексикоґрафски. То нє лєгко, бо, наприклад, у 15 шорикох треба шицко повесц о чловекови, лєбо подїї. Було би добре кед бизме мали свою високу теолоґийну школу, бо людзе маю вельо викривени попатрунки на Церкву и релиґию – заключел о. Миз. На концу, парох новосадски о. Юлиян Рац подзековал авторови же роби на хасен Церкви и людзох и же го инспировал на писанє о духовносци нашого народу, а Велимир Паплацко тиж подзековал о. Мизови и додал же би требало ошвициц нашо шпиванє и зоз музичного фахового боку.

Пристутни у полней сали РКЦ привитали и Вифлеємски огень мира, хтори принєсли скаути зоз Скаутскей орґанизациї „Пластуни” зоз Закарпатскей обласци, хторих провадзел керестурски капелан о. Михайло Шанта, а подзековал им о. Юлиян Рац. У квалитетней музичней програми наступели Хор „Гармония” зоз дириґентку Весну Кесич Крсманович, солистки Ана Римар, Гелена Папуґа и Димитрий Цап, хтори провадзел Папуґову на ґитари. Орґанизаторе промоциї Културна рада Грекокатолїцкей парохиї св. апостолох Петра и Павла и РКЦ Нови Сад. Видавателє кнїжкох Грекокатолїцка парохия св. апостолох Петра и Павла у Новим Садзе и Друкарня и видавательна хижа „Максимаґраф” зоз Петроварадину. Промоция закончена зоз друженьом у церковней сали и аґапеом. М. Горняк Кухар

ГУМАНИТАРНА АКЦИЯ У ВЕРБАШЕ

ПО МОЦ МАЧУ ЖЕН СКО ВИМ ШЕ СТРОМ Парохиянє Грекокатолїцкей парохиї св. Владимира у Новим Вербаше указали свою пожертвовносц у гуманитарней акциї хтора закончена на Миколая, а у хторей зберани пенєж за три парохиянки, дванацрочни шестри тройнята Мачуженсково, котри нєдавно остали без родичох. У акциї назберани 24 000 динари, зоз хторих дзивчатом купене облєчиво и обуй за жиму и други потребни ствари. Як гварел инициятор тей акциї, нововербаски парох о. Иґор Вовк, о тройнятох ше после траґичней шмерци їх мацери старал оцец, котри нєдавно умар, а тераз ше о нїх стара осемнацрочна шестра, и кажда помоц ше им зда. Т. Х. 30. ДЕЦЕМБЕР 2016.

РУСКЕ СЛОВО 11

ЕКОНОМИЯ ПРОДУКОВАТЕЛЄ МЛЄКА ЗОЗ ДЮРДЬОВА

ЗМЕНШУЮ, АБО ОТРИМУЮ ЧИСЛО ГАРЛОХ Пишe:

Сандра САЛАМУН

Статкарох у Дюрдьове дакеди було вельо вецей, кажде друге обисце мало голєм єдну краву. Млєко ше предавало з обисца и до млєкарньох з одкупнима местами у валалє. Його цена пред трицец роками була вельо лєпша, та ше о нєзависней лабораториї за анализу млєка анї нє бешедовало, як цо то нєшка. Млєко ше у Дюрдьове на мало предава по 70 динари

авинова фамелия з Дюрдьова млєко продукує од 1993. року. Роботу почали Петар и Мария, народзена Балїнт, а тераз ю з векшей часци окончую їх син Тодор и його супруга Рада. Млада малженска пара ше одлучела остац на валалє и жиц од своєй статкарскей роботи и од роботи на полю. На фамелийним маєтку тримаю крави, яловки и целята, а на полю маю житарки и други рошлїни за статок. Продукую млєко екстра класи и векшу часц предаваю за преробок до млєкарнї. Нови тренд увозу млєка у праху з Европскей униї Савиново оценюю як знїщованє домашнєй продукциї млєка. Гваря же ше муши робиц и од дачого жиц, алє за напредованє у статкарстве, за тераз нєт вельо надїї. Савиново маю 26 крави, од того 25 даваю млєко и на нїх до-

ставаю субвенциї. Кед им млєкарня одкаже одкуп млєка на даскельо днї, а таке можу поробиц кеди сцу, настава вельки проблем. До власного базену можу одложиц 550 литри млєка, цо єден дзень продукциї. За млєко од идуцого дня нє маю места. – Млєкарньом идзе на рук же млєко продукт котри ше губи, та знаю же го статкаре муша предац и за меншу цену. Препущени зме сами себе. То нє фер. Лєгчейше им випатра увесц млєко у праху и пласовац го як млєко екстра класи, як нам дац векшу одкупну цену – гварел Тодор. Од 1999. року на велько предаваю до „Имлековей” млєкарнї. Кажди дзень им предаю медзи 430 и 450 литри. Нє думаю пременїц одкупйовача, бо гоч им даваю меншу цену, голєм виплацую поряднє, раз до мешаца. Продукти зоз сира нє правя, а менше количество млєка предаваю гражданом котри го углавним купую за мали дзеци.

ВИКРИВЕНИ ПАРИТЕТИ

СУДИЯ ЦИ ПРИГВАРЯ, СУДИЯ ЦИ И СУДЗИ

Як искусни продукователє млєка, у Савиновей фамелиї паметаю же пред трицец роками крава давала дупло векшу вредносц у млєку у одношеню на тото кельо поєдла, а тераз да исто, або и менєй як цо поє, та анї нє чудне же єст вше менєй продуковательох. Ґу тому треба мац у оглядзе же при статку єст вше роботи и допатраня, та у таких обисцох у роботи муши участвовац цала фамелия.

За млєкарнї котри одкупюю млєко валидна лєм їх анализа млєка. Савиново на мешачним уровню дакеди останю и без 40 тисячи динарох заробку. – З анґажованьом нєзависней лабараториї би ше ришело проблем. Алє, млєкарнї то нє муша робиц, та им так добре, а нам ше нїхто нїч нє пита. Проблем и же ше вельке количество млєка улєє до єдного базена, та ше нє зна чийо яке млєко. Заробок маме на основи зєднїцкого млєка, а нє индивидуалного квалитету и класи. Требали би

12 РУСКЕ СЛОВО

30. ДЕЦЕМБЕР 2016.

ЕКОНОМИЯ такой на початку одвойовац млєко по класох и так виплацовац – гварел Дюрдьовчань Тодор Савин. Вон на вецей заводи поробел анализу млєка, та ше прешвечел же тоти резултати и резултати з млєкарнї нє исти. Нє ма ше кому поно совац, а тужиц ше сиґурно нє виплаци, бо то зачаровани круг и монополска ситуация, та можу як им ше сце. ТУНЬША И СИҐУНЄЙША СВОЯ ПOКАРМА Са виново свидоми же ше о статку муши старац 24 год зини и нєпреривно допатрац, ставац скорей як пейц год зин рано и часто лєгац и по сле дзешец год зин вечар, алє заш лєм одлучели же буду и да лєй статкаре. Як гварел Тодор, буц свой ґазда и жиц од свойого труду, гоч су свидоми же у тим вельки уплїв ма держава, а нє його намаганя же би робел добре и ква ли тет но. Же би цо менєй завишели од других, вони заварли круг продукциї. Польопривреднїки су, та продукую рошлїни котри потребни за викармйованє статку. Вец им анї нє таке барз важне яка им цена на тарґовищу. Найволя так робиц, мац свойо продукти за покарму, а купую лєм тото цо нє можу випродуковац, як цо витамини. Так им туньше, и знаю цо їх статок є. – Кед цена млєка 25 динари, статкар на позитвней нули, або ма дробни заробок, а з меншу цену остава лєм розпредац крави и приявиц ше на социялне, бо лоґичнєйше од того нє видзим – твердзи Тодор Савин, котри за свойо потреби научел и целїц крави. Од початку рока цену млєка ше звекшовало и зменшовало, а як гварел Тодор, компетентни то толкую як нєпреривнє ускладзованє цени млєка з цену у Европскей униї. Цена млєка була коло 35 динари, а початком децембра спадла на 32-33 динари. Пре таки стан у статкарстве планую лєм отримовац тото цо маю. Одкупйовача млєка мож найсц, алє проблем наплациц, бо нєт нїякей ґаранциї, та нє мож анї плановац будучносц, алє треба жиц з дня на дзень. ДАКЕДИ ДО МЛЄКАРНЇ, А НЄШКА ПРЕДАВАЮ З ОБИСЦА Фамелия Владимира Кочиша зоз Дюрдьова млєко продукує трицец роки. У фарми нє мали вше исте число кравох. Було роки и кед их нє мали, а условия найбаржей диктовала цена млєка. Тераз на фамелийним маєтку маю три крави, єдну яловку и два котри даваю млєко. Владимирова супруга Люпка прави сир и предава з дому – роловани предаваю по 600 динари, а дробни и подлївани по 300 динари по кили. Єден час млєко давали и до млєкарнї, а тераз предаваю з дому, валалчаном, у менших количе ствох. Насампредз продукую пре свойо обисце, бо вон и супруга, як и тройо дзеци и унучата, пию вельо млєка. Гваря же у валалє єст дзе купиц млєка, алє добре знац зоз чим ше краву карми. – Иснованє нєзависней лабораториї випатра як вични проблем – виприповедал Владимир Кочиш. – Праве питанє тото же кому одвитує же би ше ю оформело. Дакеди нам цену млєка формовали на основи масней 30. ДЕЦЕМБЕР 2016.

Владимир Кочиш

єдинки у млєку. Раз нам так єден приватнїк вимерал масц у млєку, та була 4,5-5 одсто, а млєкарня котрей зме придавали вимерала вше 3,1-3,5 одсто. Було нам чудне же така розлика, алє одкупйоваче тоти котри даваю закончуюце слово. ТЕРАЗ ПРОДУКУЮ ПОЛУ МЕНЄЙ Кочишово дакеди продуковали 70-80 литри млєка, а тераз 35-40 литри. О того маю мали заробок, хтори дакеди бул добри, бо, наприклад, з нього могли обезпечиц дзецом шицко цо им було потребне за забаву и за школу. До пред да ске ль ома ме ша ца ми, млє ко при да ва ли до єд ней мен шей при ват ней млє кар нї. Ве цей то нє ро бя, пре нїз ку од куп ну це ну з котрей им ча сто додат но знї ма ли, ви пла цо ва нє нє було по ряд не и ча сто ше нє по кло пе ла ли тра жа котру од нє сли, з лї сти ну з млє кар нї на котрей пи ше ке льо при я ли. Було и же нє ви пла це не и по пол ро ка. Правда, нє оста ли им длужни, алє вец млє ко ви пла цо ва ли и у на ше нь ох да ске лїх жи тар кох. – Найволєл бим куповац млєко, алє проблем у тим же знам як випатра и яки ма смак квалитетне млєко. Любиме го пиц и прето го продукуєме. Предаваме го кажди дзень, алє поглєдованя нє вше исти – гварел Владимир. Пред петнац роками, два роки за шором були вигодни за продуковательох млєка. Була добра цена. Теди Владимир уж мал направени обєкт за дзешец крави, а плановал го прешириц. Гвари же добре же таке нє поробел, бо пошвидко цена млєка почала падац. Пошвидко цена млєка преполовена. Поживу за крави Кочишово продукую на полю, и гоч маю шицки условия за напредованє, у статкарстве нє видза перспективу. – Теди кед цена була добра, реална, гоч анї теди нє було нєзависней лабораториї, нє мали зме ше прецо бунїц, бо зме мали заробок. Тераз нє лєм же мала цена, алє и часто знїмаю з нєй и нє виплацую поряднє. У нас випатра проблем кед ше дацо випродукує, бо вец проблем же нєт дзе пласовац, а абсурд увожиц гевто цо у нас мож випродуковац – заключел Владимир Кочиш.■

РУСКЕ СЛОВО 13

НАШО МЕСТА ОСМА И ДЗЕВЯТА СХАДЗКА СКУПШТИНИ ОПШТИНИ ШИД

ПРИЛАПЕНИ БУДЖЕТ ЗА 2017. РОК

а дзевятей схадзки Скупштини општини Шид, хтора отримана по швидким поступку, 20. децембра, а на вимогу Општинскей ради, одборнїки вигласали нови буджет за 2017. рок. По тей одлуки, предвидзени приходи у суми од 1,029 милиярди динари, до чечуцей буджетней резерви будзе опредзелєно 23 милиони, до стаємней два милиони динари, а вкупно розпоредзени средства у суми 1,004 милиярди динари. Скупштина општини прилапела и Стратеґийни план розвою општини од 2016. по 2021. рок. У уводних словох Бранимирка Ридьошич, руководителька општинскей Канцелариї за локални економОСНОВАНА ЖЕНСКА ОДБОРНЇЦКА МРЕЖА ски розвой наглашела же приношенє такого документа законска обовязка, алє и После зашеданя СО Шид, отримана сновательна схадзка Женскей же є потребни пре витворенє стратеґийодборнїцкей мрежи на инициятиву Комисиї за родну ровноправносц, а них приоритетох розвою општини, и же є творя ю 14 одборнїчки странкох власци и опозициї у СО Шид. За коусоглашени зоз Стратеґиями розвою Реординаторку Женскей одборнїцкей мрежи вибрана Снежана Павлица, публики Сербиї и АП Войводини. а тиж вибрани и Вивершни одбор хтори творя Биляна Жеравич, Радмила Медич, Мария Башич, Зорица Мусович, Наташа Цвєткович, УНАПРЕДЗИЦ ЛОКАЛНУ Снежана Єфтич и кординаторка Снежана Павлица. ЕКОНОМИЮ Прилапени и План роботи, а циль Женскей одборнїцкей мрежи – змоцньованє женох у политичним живоце, а насампредз у поступку Як основни приоритети наведзени ви- приношеня одлукох, як и защита родней ровноправносци. творенє отримуюцого розвою локалней економиї, унапредзованє конкурентно 2016. рок, такволани ребаланс буджета. По новей одлусци польопривредней продукциї и витворенє лєпших ки, вкупни приходи 1,17 милиярду динари, чечуца будусловийох за живот и роботу на валалє, вибудов ефикажетна резерва 10 милиона динари, стаємна резерва три сней инфраструктури у функциї змоцньованя конкумилиони динари. рентно сци, под звигованє квалитету и до ступно сци Як обгрунтовала Ядранка Недич, руководителька Одуслугох у обласци здравственей и социялней защити, дзелєня за буджет и финансиї, нова одлука була нєобходобразованя, култури и спорту, и пияти приоритет ше одна прето же нове ЯКП хторе заменєло ЯП за квартельни ноши на унапредзованє животного штредку. услуги и будовательну жем вецей нє индиректни хасноСО прилапела и Кадровски план Општинскей управи, ватель буджета, потим пре обовязки отримованя локалОпштинского правобранїтельства и фахових службох. них драгох и жимского отримованя драгох, и на концу, и Як у уводних словох наглашел Ромко Папуґа, началнїк пре предписаня о максималним огранїченю маси заробОпштинскей управи, приношенє спомнутого документа кох. Розправи о тей точки нє було и за ню гласали 28 од законска обовязка и приноши ше источасно кед и одлу39 одборнїкох. ка о буджету за 2017. рок. З тим документом прецизоваСО прилапела и Програму дїлованя ЯКП „Явне ошвине число роботних местох, назви (званя) роботних меценє, услуги и отримованє” и Статути ЯКП „Стандард” стох службенїкох, число занятих на нєодредзени и оди „Водовод”, як и вименки Програми дїлованя ЯКП „ редзени час и число потребних приправнїкох. Водовод”. Под точку „питаня и предкладаня” Наташа Цвєткович Марко Баїч, о.д. директора „Водовод”, поинформовал (СДС) поставела питанє, чи републични Комесарият за одборнїкох же тото подприємство з донациї амбасади вибеженцох и миґрациї, глєдал од општини Шид соглаЯпону достало терховну превозку и же ше подприємсносц за отверанє трох Дочасово прилапних центрох за ству удало поряднє вимирйовац мешачни надополнєня миґранти. ґу Покраїни за одрутни води у суми 1,5 милиони динари. Одборнїки на схадзки розришели длужносци о.д. НОВИ ОБОВЯЗКИ ЯВНОГО ПОДПРИЄМСТВА директора Културно-образовного центру Срдяна Малешевича, дипломованого инженєра польопривреди, На осмей схадзки Скупштини општини Шид, хтора напрям защита рошлїнох, а потим гоменовали за диотримана предпрешлого штвартку, найзначнєйша одлуректора тей установи култури.■ ка була прилапйованє Одлуки о буджету општини за Владимир Дїтко

14 РУСКЕ СЛОВО

30. ДЕЦЕМБEР 2016.

НАШО МЕСТА ПРЕДСИДАТЕЛЬ СО ШИД НАЩИВЕЛ КПД „ДЮРА КИШ“

ОБЕЗПЕЧЕНА ПОМОЦ ЗА ПОМОЦНИ БУДИНОК Локална самоуправа у Шидзе опредзелї средства же би ше помоцни будинок у КПД „Дюра Киш” подзвигло под закрице и же би далєй нє препадал, обецал Велимир Ранисавлєвич, предсидатель СО Шид хтори вєдно зоз Ромком Папуґом, началнїком општинскей управи, на схадзки зоз руководзацми нашого Дружтва у Руским доме. Ранисавлєвич нє прецизовал кельо будзе средства, алє гварел же о потребох руского дружтва обвисци Предраґа Вуковича, предсидателя општини и же ше Руснацом поможе. О финансийних потребох за законченє помоцного будинку, у кратких смужкох предсидателя Ранисавлєвича, поинформовал Златко Манько, предсидатель Дружтва, а на основи потерашнїх рахункох за законченє найзначнєйших роботох на будинку споза Руского дому, чия вибудов започата пред штирома роками, виноши 1,05 милиони динари. Ранисавлєвич ше зложел же би роботи требало окончовац по часцох и же би локална самоуправа за початок опредзелєла средства, же би ше будинок подзвигло под закрице, же би и далєй нє препадал. Юлиян Ковач и Мирон Джуджар информовали предсидателя же тот будинок Дружтву потребни же би ше хасновало у єдней часци за одкладанє огриви, а тиж у горнєй часци, на поверху, же би бул ушорени простор за змесценє облєчива и инструментох як. Вони гварели же вибудов почала пред штирома роками и же ше зробело кельо було средства, а кед ше бетоновало фундаменти, робело ше и на добродзечней основи.

Роботна догварка о законченю роботох

Ромко Папуґа поинформовал же локална самоуправа, и, єдну часц средствох КУД обезпечовала за инвестицийни потреби прейґ конкурсох. Скорей Општинска рада приношела Правилнїк о розподзельованю средствох и меновала комисию, а тераз шицко ше будзе окончовац прейґ Скупштини општини – и розподзельованє средствох за порядну дїялносц и за инвестициї. Предсидатель Ранисавлєвич гварел же КУД-ом у шидскей општини у 2016. року були опредзелєни пейц милиони динари. – Треба же би ше провадзели и покраїнски конкурси и отамаль достали средства, а ми вам поможеме коло проєктней документациї. Локална самоуправа потримує роботу културно-уметнїцких дружтвох, бо вони нашо богаство – гварел предсидатель Ранисавлєвич. Вл. Дї.

У КУЛИ ОЗНАЧЕНИ МЕДЗИНАРОДНИ ДЗЕНЬ ИНВАЛИДОХ

БУЦ „СВОЙ” ЧЛОВЕК ма сотруднїками, члени Вивершного одбору Општинскей орґанизациї, и предсидателє месних орґанизацийох у кулскей општини. Уводну бешеду отримал Обрад Войнович, предсидатель Општинскей орґанизациї инвалидох, а потим бешедовали и госци. Предсидатель општини Кула, Перица Видеканїч, наглашел же и инвалиди маю право буц „свойо людзе” же тоти цо нє пензионере маю право робиц, потим же у Кули будзе отворени ґеронто центер дзе инвалиди буду мац помоц у лїченю, а за тих цо им помагаю, же би мали дзе ше обрациц за совит. Шицким инвалиПредсидатель Општини Кула обецал дом предсидатель помоц у лїченю

Медзинародни дзень инвалидох, општинска орґанизация инвалидох у Кули, у чиїм составе и Месна орґанизация у Руским Керестуре, прешлого пиятку святочно означела свой дзень. На святочно сци були найвисши представителє орґанизацийох инвалидох зоз Републики, Покраїни, представнїца ПИО фонду зоз Зомбора, предсидатель Општини Кула зоз свої-

30. ДЕЦЕМБЕР 2016.

Општини пожадал щешлїви наступни швета и наглашел же слїдуюци рок будзе у знаку социялних даваньох. На концу святочносци подзелєни плакети-подзекованя тим цо помогли у тей святочносци, найбаржей СО Кула и Месна заєднїца Горнї Город, дзе святочносц и отримана. Општинска орґанизация инвалидох у Кули кажди рок орґанизує и Подобову колонию котру нащивює красне число подобових уметнїкох и котри орґанизатором вше зохабя по єден свой малюнок. Тоти малюнки на шветочносци з нагоди Медзинародного дня инвалидох подаровали найактивнєйшим членом Општинскей орґанизациї, а медзи нїма и керестурскей. Општинска орґанизация инвалидох ма 472 членох, а Месна орґанизация з Руского Керестура, хтора и наймладша у општинскей структури, ма 25 членох. В. С.

РУСКЕ СЛОВО 15

НАШО МЕСТА У ШИДЗЕ ОСНОВАНА МЕДЗИОПШТИНСКА РОБОТНА ҐРУПА ЗА ПОЗАРЯДОВО СИТУАЦИЇ

ПРЕЙҐГРАНЇЧНЕ СОТРУДНЇЦТВО ЗА ОХРАНУ ОД ВИЛЇВОХ У рамикох проєкта „Одвит на позарядово ситуациї-такой”, прейґгранїчного сотруднїцтва Сербиї и Босни и Герцеґовини хтори финансийно потримує Европска уния, у Шидзе основане Медзиопштинске роботне цело за позарядово ситуациї и защиту животного штредку. Ношителє проєкта општина Шид и „Берчко Дистрикт”, а партнере город Сримска Митровица и општина Брод у БиГ. Основа проєкта же би учашнїки були порихтани за позарядово ситуациї вилївох, а така ситуация була праве 2014. року. Циль то змоцньованє шицких кйапацитетох охрани од технїки и людзох у штабох за позарядово ситуациї по едукацию гражданох. Вкупна вредносц проєкта виноши 555 тисячи евра, од чого општина Шид достанє 335 тисячи, а єй учасц будзе 64 009 евра. Город Сримска Митровица достанє 85 000 евра, а сама уложи 19 800 евра. Шидянє достаню цистерню за воду, и вецей други терховни превозки хтори ше хаснує за потребни у таких ситуацийох, потим чамец з мотором и прикочом, ґумово чамци, опрему за цивилну защиту, лап-топи, рефлектори, моторни пилки, пумпи за вичерпованє води и подобне...

– Наша општина ше прешвечела яки проблеми були кед були вилїви у маю, 2014. року, а наш валал Ямена бул єдине место у Войводини хтори бул залапени з вилївом. Тот проєкт одобрела ЕУ, и нам є барз значни, та го мушиме добре вихасновац, наздаваюци ше же ЕУ препозна нашу роботу и опредзелї средства и за даєдни други проєкти – гвари Предраґ Вукович, предсидатель општини Шид.

ЗНАЧНОСЦ ПРОЄКТА О значносци проєкта хтори финансує ЕУ обгрунтовал Милан Мирич, директор Реґионалней розвойней аґенциї Срим. Вон гварел же окрем општини Шид и городу Сримска Митровица, индиректно буду повязани и други општини Сриму. – Кед ширше патриме на його значенє, вец мож повесц же проєкт облапя залївне подруче рикох Дрини и Сави. То велька поверхносц дзе жиє значне число людзох.

Задовольни бул и Томислав Янкович, предсидатель Скупштини городу Сримска Митровица, бо и тому найвекшому городу у Сриме, 2014. року Сава грожела з вилївом. Вон виявел же ше повяже шицки капацитети у Сримским управним округу у позарядових ситуацийох, же би були обкеровани чкоди, або ше их цалком зменша. Подобнє роздумує и Даниєла Тешич, координаторка проєкта за Берчко Дистрикт и општину Брод у БиГ. Як гварене на схадзки, Оперативне цело будзе мац по трох представнїкох зоз општини Шид и Реґионалней розвойней аґенциї Срим и двойо зоз городу Сримска Митровица. Вл. Дї.

МЛА ДИ ЗOЗ ДЮРДЬОВСКОГО КУД „ТАРАС ШЕВЧЕНКО”

КРЕАТИВНИ РОБОТНЇ

На роботньох ше дружи и учи правиц рижни предмети

16 РУСКЕ СЛОВО

Креативни роботнї младих у Културно-уметнїким Дружтве Тарас Шевченко у Дюрдьове постали друженя креативцох на котрих ше уча правиц интересантни предмети, а того року отримани вецей роботнї, углавним на тему популарней декупаж технїки. – Тота технїка ше нам пачи од кеди зме з ню почали робиц ище пред даскельома рокам. Вше єст заинтереованих за декупаж роботнї з таку технїку. Того року зме их так обдумали же би шицки учашнїки достали и прикрашовали предмет котри им ше пачи, або котри жадаю мац у своїм обисцу – гварела Оля Балїнт, орґанизаторка роботнї. Дзивчата поряднє дарую свойо ручни роботи за дюрдьовси Бал широких сукньох, за котри и того року планую справиц вецей пакецики. Того року даровали и за Бал младих котри орґанизую млади з того Дружтва, а тиж и за Младежски бал у Руским Керестуре. С. С. 30. ДЕЦЕМБEР 2016.

НАШО МЕСТА У ҐИМНАЗИЇ У ШИДЗЕ ОТРИМАНА ТРИБИНА З НАГОДИ МЕДЗИНАРОДНОГО ДНЯ ПРАВОХ ЧЛОВЕКА

У КУЛИ ЗАКОНЧЕНЕ УШОРЕНЄ ЦЕНТРУ

НЄ ЗАВЕРАЦ ОЧИ ПРЕД НАСИЛСТВОМ

КРАСШИ ВИПАТРУНОК КРАМЕРОВЕЙ УЛЇЦИ

У Ґимназиї „Сава Шуманович” у Шидзе, з нагоди означованя Медзинародного дня правох чловека, Здруженє женох „Перши жени Сриму”, зоз Шиду, орґанизовали трибину под назву „Нє сама ши”, а основне порученє учашнїкох-викладачох же ше нє шме заверац очи кед слово о насилстве над женами. Стоянка Лекич, посланїца у Скупштини АП Войводини и Женскей парламентарней мрежи, визначела же найзначнєйша превенция насилства и економске змоцньованє женох. Вона гварела же подобни трибини отримани у векших городох Войводини и же по тим питаню посцигнути „консензус” шицких без огляду хторей политичней опциї припадаю. – Барз значне же би були едуковани полиция, правосудство, социялни и здравствени роботнїки, бо од физичного, психичного, економского и сексуалного насилства можебуц найчежше психичне бо го найчежше доказац. Алє же би орґани держави могли реаґовац, треба же би го злоставяна особа приявела, або кажди други хто упознати же дахто церпи насилство и додала же насилство нє лєм медзи худобнима, алє и добростояцима людзми, и же ше часто случує же насилнїк „вигласкани” и почитовани член заєднїци, а медзи штирама мурами постава насилнїк и вец жертва насилства чежко доказує цо церпи и велї єй нє веря – гварела Стоянка Лекич. Радослав Лакич, заменїк командира Полицийней станїци у Шидзе гва-

30. ДЕЦЕМБЕР 2016.

рел же превентива найзначнєйши крочай, а кед ше насилство случи, полиция реаґує спрам законских предписаньох, сослухує насилнїка и жертву насилства, и окончує консултациї зоз Тужительством. Лакич гварел же на шидским подручу нє було насилства з чежкима пошлїдками як чежки физични калїченя або шмерц, алє нє могол дац податки кельо таки случаї заступени у роботи полициї. Йован Комленац, психолоґ у шидскей ґимназиї наглашел же же у ґимназиї запровадзує роботнї на хторих школяре дознаваю вецей о проблему насилства, насампредз, медзи парняками, а тиж и о тарґовини з людзми. Вон окреме наглашел проблем насилства медзи младима прейґ интернета и дружтвених мрежох. Добрила Чачия, директорка Центру за социялну роботу з Нового

После реконструкциї котра тирвала по рока, гражданє Кули достали цалком пооправяну Крамерову улїцу у центре городу, хтора тераз вельо красша, а попри модерно ушореного центру зоз зону за пешакох, канделабрами, лавками, цалком реконструована и инфраструктура – канализацийна, водоводна и телефонско-кабловска мрежа.

НЄОБХОДНА ЕДУКАЦИЯ Стоянка Лекич гварела же потребна едукация занятих у институцийох система, едукация хлопох, та и дзецох у дзецинских заградкох. Вона додала и же на трибини нє було слова о насилстве ґу старим особом, а цо вше вецей присутне у нашим дружтве.

Саду, гварела же у 2016. року потераз тот центер призначел коло 1 800 случаї насилства. Вона додала же у 88 одсто случайох жертви жени, а у 90 одсто случайох хлопи насилнїки. – Добре же ше законски предписаня построжую у поглядзе проблема насилства и усоглашую з нормами Совиту Европи. Значни законски мири же ше насилнїк вимесца, дислоцирує, з обисца и фамелиї, а єдна з мирох и нєдошлєбодзене приблїжованє жертви. У чежких случайох жертви змесцуєме до „Сиґурних хижох” дзе можу остац найдлужей шейсц мешаци – гварела Чачия. Вл. Дїтко

Роботи на преправяню пред тим досц запущеней улїци тирвали коло пол рока, од юлия, коштали коло 60 милиони динари, а пенєж за оправянє центру Кули обезпечени з буджету Општини Кула и самодоприносу гражданох Кули. Окремного шветочного отвераня нє було, єдино пондзелок, 19. децембра, пооправяну улїцу обишол предсидатель Општини Кула Перица Видеканїч зоз сотруднїками. Видеканїч з тей нагоди гварел же и у идуцим року у кулскей општини будзе предлужене витворйованє капиталних инфраструктурних проєктох, а плановане и цалосне ушоренє парку у центре Кули, праве у Крамеровей улїци, як и вибудов нового будинку Дому здравя, хтори поконцу парку. Под час роботох у Крамеровей улїци транспорт у Кули бул барз очежани, так же є од пондзелку нормализовани, реконтруована улїца тераз забранєна за терховни превозки, а пре плановане звекшанє числа пешакох, максимална швидкосц за авта у нєй огранїчена на 30 километри. М. Зазуляк

РУСКЕ СЛОВО

НАШО МЕСТА ДЗЕШАТА СХАДЗКА СКУПШТИНИ ОПШТИНИ ЖАБЕЛЬ

ЗМЕНШАНИ БУДЖЕТ ЗА ИДУЦИ РОК Одборнїки прилапели и програДзешата схадзка Скупштини општини Жабель, отримана прешлого му дїлованя явно-комуналних подпондзелку, прешла у знаку прилапо- приємствох „Услуги и отримовайованя буджета за 2017. рок, котри нє”, „Водовод општини Жабель”, будзе менши за коло 373 милиони „Чистота” и „Розвой”, як и плани динари у одношеню на 2016. рок, шицких штирох Ме сних заєднїцох. вкупни приходи виноша коло 781 Гражданє и того року зоз своїма милиони. Прешлого вони були коло су ґ е сти я ми мо гли уча ство вац у 1,155 милиярди динари. креированю буджета. Указало ше Од капиталних укладаньох у будже- же, у анкети участвовали лєм 114 ту општини за 2017. рок, медзи ин- особи, и то найвецей зоз Жаблю. шим, за вибудов поцискуюцого ґрави- Векшина була за предлужованє витацийного цивоводу за канализацию будови канализациї, инфраструктузаплановане видвоїц коло 60 милиони ру и ас фалтованє локалних драгох, динари, за законченє першей фази ви- субвенциї у польопривреди, ребудови канализацийней мрежи коло 23 милиони динари, за реконструованє водоводней мрежи у Чуроґу 12, а у Жаблю 2 милиони динари, за ушорйованє дильовох у хотаре 11 милиони динари, за злєпшованє лєсох 8 милиони динари... У општини ше дума и на розвой туризма, будзе видвоєне коло 9 милиони динари, тиж и за польопривреду 43, за защиту животного штредку 16, за културу 22, а спорт и младеж 25 милиони динари. Одборнїки прилапюю буджет за 2017. рок

БУДЗЕ РЕКОНСТРУОВАНА ВОДОВОДНА МРЕЖА По конкурсу Покраїнского секретарияту за польопривреду, водопривреду и лєсарство представителє Општина Жабель достала 19 милони динари за реконструованє водоводней мрежи. Окрем безповратних средствох од покраїни, општина за тот проєкт видвої ище 5 милиони динари зоз буджета. Реконструованє заплановане за идуци рок.

кон струк циї, модер ни за цию и ре ализацию явного ошвиценя, опремйованє з комуналну инфрастуруктуру роботней зони и роботного комплекса и законченє спорт ских обєктох. Мед зи понукнутима оценєне же укладанє до ушорйованя вашарища у Жаблю, нє мед зи при о ре тет ни ма роботами, цо руководство Општини и випочитовало. С. Саламун

ЗОЗ ДОМУ ЗДРАВЯ КУЛА

У КЕРЕСТУРЕ ОЗНОВА РОБИ ЗУБНА АМБУЛАНТА

Од 19. децембра кажди роботни дзень, ознова почала робиц Зубна амбуланта у Руским Керестуре, вше пред поладньом од 7-14 годзин, три днї у тижню за дзеци, а два днї за старших пациєнтох, дознава „Руске слово” од директора Дома здравя Кула др Жарка Шевина. Зубна амбуланта за препатрунки дзецох од 1–18 роки будзе робиц пондзелками, стредами и пиятками, а приход-

18 РУСКЕ СЛОВО

зиц буду специялисти за дзецинску превентивну стоматолоґию зоз кулского Дома здравя – пондзелок др Любица Йованович-Арлов, стреду др Томислав Миличевич, а пияток др Радмила Пеїн. Два днї у тижню, вовторок и штварток, керестурска Зубна амбуланта будзе робиц за старших пациєнтох, а з Кули ма приходзиц др стоматолоґ Марко Копривица, накадзи ше враци зоз хорованя, (цо було по заключенє того числа новинох). Як за „Руске слово” виявел директор Дома здравя др Шевин, з окремну Одлуку були примушени зробиц розпорядок роботного часу у Служби за стоматолоґийну здравствену защиту гражданох кулскей општини хтора пре рижни причини остала з малим числом специялистох – за шейсц населєни места и город Кулу, на розполаганю маю лєм трох специялистох общей стоматолоґиї и лєм штирох дзецинских стоматолоґох. Дзецински зубаре попри у населєних местох и кулскей амбуланти, робя и у амбулантох у ОШ „Бетефи бриґада” и у Пионирским доме. По тим розпорядку стоматолоґийна защита будзе у каждим месце дакус редукована, праве прето же кадри нєт досц. М. Афич 30. ДЕЦЕМБEР 2016.

НАШО МЕСТА СХАДЗКА УПРАВНОГО ОДБОРУ РУСКЕЙ МАТКИ

ЧЕКА ШЕ ПРЕМЕНКИ СТАТУСА Схадзка Управного одбору Рускей матки и Редакцийного одбору єй глашнїка „Руснак”, отримана у Руским Керестуре прешлого пиятку, а на нєй, медзи иншим, розпатрани звити о числених активносцох Матки у новембру, як и планованє наступних. У тим року делеґация РМ отримала схадзки зоз предсидательом Покраїнскей влади Иґором Мировичом, на хторих бешедовали о статусу, та и финансованю рускей, алє и других славянских маткох.

ЗА НАЙКРАСШУ РУСИНКУ - РУСКИНЮ На Русинским фестивалє у Свиднїку, нарок 27. мая, будзе отримане и змаганє за вибор найкрасшей Русинки-Рускинї. За участвованє на тим змаганю можу ше приявиц и млади Рускинї од 18 до 28 роки з наших местох, а приявиц ше мож по конєц фебруара 2017. року до одборох РМ, гварене на схадзки.

– Покля ше нє пременї наш статус, нє мож бешедовац о даякиим векшим буджету. Потребне придац нове ришенє за реґистрацию у АПР, понеже ми тераз реґистровани як здруженє гражданох. Предкладаме же би ше за порядну дїялносц обезпечело голєм 40 одсто нашого буджету, а гевто най идзе по проєктох. Мирович нам обецал потримовку, та тераз шицко остава на Покраїнскей влади, наздаваме ше же нарок уж буду даяки пременки – гварел Дюра Папуґа. Єдно з наиходзацих векших збуваньох будзе Рочна скупштина РМ у другей половки фебруара, а ище нє утвердзене дзе будзе отримана. Тих дньох вишло и нове, штварте тогорочне число глашнїку „Руснак”, у хторим и окремни додаток „Кед вам добре, вец нїч”, у хторим обявени особни становиска, коментари и критики Ми-

хайла Катону, а часопис и додаток представени на схадзки Рускей матки. После схадзки у сали Месней заєднїци отримана и проєкция документарного филма „Траґедия Галицкей Руси” автора Алексея Денисова, о страданю Русинох у Першей шветовей войни. Спомнути документарни филм приказани на тогорочним першим „Русин Филм Фесту” у Шидзе, потим у Новим Садзе и Сримскей Митровици, а плановани и проєкциї у Кули и Вербаше. С. Надь

У КОЦУРЕ

АКЦИЯ ЄВАНГЕЛСКЕЙ ЦЕРКВИ

ШКОЛЯРЕ ОРҐАНИЗОВАЛИ КРАЧУНСКИ ВАШАР

СЦИГЛИ ПАКЕЦИКИ ЗОЗ АНҐЛИЇ

Гуманитарни крачунски вашар у коцурскей основней школи „Братство–єдинство” пияток, 23. децембра, а орґанизовали го школяре зоз своїма учительками и наставнїками. На вашаре могло купиц вшелїяки крачунски прикраски, икебани, як и лакотки, а вашар и того року бул крашнє нащивени. Школяре ше за вашар рихтали на годзинох, алє и дома зоз своїма родичами. Кажде оддзелєнє од першей по осму класу свойо понукнуца представело окреме, а сами здумовали и способи як найуспишнєйше попредавац, и найвецей заробиц. Цени наисце були символични, алє без огляду на тото, дзеци того дня назберали дацо вецей як 48 000 динари. Школяре сами тиж одлучели и дзе ше потроши пенєж заробени на вашаре. Як дознаваме од директорки школи Славици Байор, средства назберани на вашаре дотераз вше мали хасновиту и племенїту наменку, та и тераз буду похасновани за купованє нових наставних средствох у школи, зоз чого найвецей хасну буду мац праве школяре. Т. Х.

Євангелска цервка зоз Коцура у цеку прешлого тижня дзецом дзелєла пакецики зоз иножемства у акциї хтору уж роками орґанизує у валалє и околних местох. Того року за своїх парнякох з Коцура пакецики порихтали дзеци зоз английских школох, а донирала их орґанизация „Samaritan’s Purse” по проєкту „Operation Christmas Child”. Пакецики подзелєни дзецом од першей по штварту класу у основней школи „Братство-єдинство” у Коцуре, як и у оддзелєню „Герлїчка” Предшколскей установи „Бошко Буха” у Коцуре. На тих двох местох пред роздзельованьом пакецикох, дзеци зоз Євангелскей парохиї одбавели крачунску представу на тему народзеня Исуса Христа, зоз хтору шицки дзеци пробовали здогаднуц же яке нам ше швето приблїжує, и з якей нагоди доставаю дарунки. Попри тим, пакецики достали и дзеци зоз окремнима потребами при коцурскому Каритасу, як и загрожени дзеци, и дзеци ромскей националносци у Општини Вербас. Пред тим, Євангелска церква обезпечела ище єдну часц крачунских пакецикох зоз Голандиї, хтори подзелєни у даскелїх валалох у Войводини. У обидвох часцох донациї, Євангелска церква достала и роздзелєла коло 2 000 пакецики. У чаше розподзельованя пакецикох провадзели их орґанизаторе спомнутей акциї, як и державна новинарска екипа зоз Австриї. Т. Х.

30. ДЕЦЕМБЕР 2016.

РУСКЕ СЛОВО

КУЛТУРА И ПРОСВИТА КОНФЕРЕНЦИЯ ЗА ПРЕСУ ВАНУ

НЄИЗВЕСНА БУДУЧНОСЦ ПОКРАЇНСКЕЙ АКА ДЕМИЇ Штварток у Медия центру Войводини, Войводянска академия наукох и уметносци (ВАНУ) орґанизовала конференцию за пресу под назву „Гадвабни штранджґи за ВАНУ”. На конференциї явносци ше обрацел єй предсидатель академик Юлиян Тамаш, котри пречитал текст о „политичних флоскулох”, прейґ котрих „вивершна власц Покраїни и Републики вецей раз онєможлївйовала роботу ВАНУ, з помоцу рижних прицискох на судску и законодавну власц”. Слово о проблему будуцого функционованя ВАНУ, бо як поведзене на тей конференциї, после одлукох Уставного суду з 2012. року претаргнуте порядне финансованє тей реґионалней академиї наукох з буджета, а подпитанє поставене и о єй будуцим иснованю. Академик Юлиян Тамаш винєсол два можлїви вариянти будучносци ВАНУ. Перша – же политична елита при-

лапи и потрима реґионални академиї, як цо прилапює националну академию и друге – же ше „формує Войводянску як медзинародну академию, поволуюци ше на Союз европских реґийох, за цо потребне же би реґия облапяла найменєй три держави...” – предклада професор Тамаш. У активней дискусиї, члени ВАНУ винєсли и податки о вельких длуствох тей покраїнскей институциї, котри ше остатнї роки назберали и досцигли прей 800 тисячи динари. ВАНУ основана 2003. року з боку Скупштини АПВ и по 2012. рок тота реґионална академия за порядну дїялносц доставала и до 15 милиони динари рочнє. То перши явни наступ представнїкох ВАНУ, на котрим вони винєсли проблеми статуса и финансованя тей институциї. Б. В.

ОТРИМАНИ КОНЦЕРТ „МУЗИЧНОГО КУЦИКУ” У КОЦУРЕ

ШКОЛЯРЕ УКАЗАЛИ СХОПНОСЦ У МУЗИКИ Музична школа „Музични куцик” зоз Нового Саду, хтора ма свойо оддзелєня по вецей местох у Войводини, та и у Коцуре, праве у Коцуре прешлого тижня отримала Новорочни концерт, зоз хторим заокружене єдно полрочє. На концерту ше зоз вельким числом класичних, а тиж так и сучасних композицийох предствел 31 школяр, на клавиру, гармоники и гушлї. Дзеци од штири

20 РУСКЕ СЛОВО

по штернац роки, розличного уровню музичного образованя, найчастейше наступали сами, алє було и дуети, и ґрупи. Було учашнїкох зоз Коцура, Дюрдьова, Жаблю, Сириґу и Кисачу. Гоч на концерту було и початнїкох, медзи учашнїками було и школярох хтори указали схопносц у граню даєдного зоз спомнутих инструментох, и велї з нїх маю шансу єдного дня буц вельки музичаре. За тоту нагоду порихтали их наставнїки гушлї Наташа Савич, Невена Шимшич и Наталия Ґоловачук Марушич, наставнїки гармоники Дьордє Недельков, и Дуня Палич, як и наставнїца клавира Каталина Зубич. Школяре програму дополнєли зоз стихами о Дїдови Мразови, а на концу програми наступела ґрупа шпивачкох и хор хтори порихтала наставнїца Ядранка Николич Джаферович, у хторим шицки школяре одшпивали даскельо писнї. На нєсподзиванє шицких, а понайвецей школярох, школярох теди нащивел Дїдо Мраз, хтори им подзелєл дарунки, зоз чим програма и закончена. Т. Х. 30. ДЕЦЕМБЕР 2016.

ДЕЦЕМБЕР 2016. рок

ТЕМА: НАШО, А У ШВЕЦЕ

ЧИСЛО 12

Україна МАРКО МАРКОВИЧ

РОШНЄМ (виривок)

Кед сом бул мали Бал сом ше од Подлих оценох, айкулох Поправного дому Старших хлапцох Цмого парку Маниякох, ганьби Нє стануц до говна Циґаретлох цо пахли на чоколаду Теметова. Тераз ше боїм од Нїяких женох 30. ДЕЦЕМБЕР 2016.

Пица, Добиц з палїцу Пенєжу, улїжнїкох Гипократох Обрацац ше назадок Же би говно нє стануло на мнє Циґаретлох цо нїнач нє пахню Теметова. Рошнєм. (Дзеци з урбаного гумна, 2010)

Цали 2016. рок помали поздравяме, а за нами остали 11 числа ЛС на рижни теми и на рижних вариянтох руских язикох. Ту и три литературни вечари у чиїм орґанизованю участвовала редакция ЛС – „ТраНСпортере” у Новим Садзе, „Оживйованє литератури по руски” у Руским Керестуре, и „Литературиюм” у РКЦ-у у Новим Садзе. Велї числа и подїї означели тот рок. Остатнє ЛС у тим року, пошвецуєме нашим людзом, хтори у швеце, но и попри тим вони нє забули твориц и по руски, а вшелїяк, анї ми нє забули на нїх. Даєдни їх твори написани ище скорей, даєдни лєм обявени познєйше, а ту и тоти зоз Фейсбук ґрупи „Литература по руски”, хтора нам и оможлївює же бизме їх креативносц поряднє правели. Наздаваме ше же сце у тим року крашнє читали зоз нами, и уживали у креативносци наших авторох, а ми ше будземе намагац предлужиц и полєпшац ше и у шлїдуюцим. Пра ве пре то, поволу є ме шиц ких чи тачох ЛС же би нам пи са ли и по си ла ли сво йо идеї, кри ти ки, ро зду мо ва ня и тво ри на елек трон ску адре су ruske.literaturne@gmail.com Редакция ЛС

РУСКЕ СЛОВО 21

ТЕМА: НАШО, А У ШВЕЦЕ ЗОЗ ШВЕТОВЕЙ ЛИТЕРАТУРИ

Канада

Велька Британия

Славко РОМАН РОНДО Емилия ПЛАНЧАК СУБРАМАНИАМ

Ева ЛИПСКА

АВТОСТОПЕР Застанов тот караван. На концу, и так ше сам застанови. Поведз даскельо слова на урядовим язику. Можеш ше одушевйовац з природнима богатствами жеми до хторей путуєш. Метрична система мирох. Дияманти. Цукер. Доган. Нє пробуй доказовац же правда нєпарна. Нє рахуй на гоч яки одвит. Жем до котрей уходзиш вола ше Катаракта. (Stypendisci czasu, прешпивал Ваня Дула)

ДАЛЄКО, ДАЛЄКО У ШВЕЦЕ Далєко, далєко у швеце судьба ше за мнє рихтала у держави як слиза малей з меном жеми щешлївей мелодиї птицох и людзох ше зєдинєли танци вичней младосци ше офарбели твойо щире шерцо з любову наполнєли Далєко, далєко у швеце судьба ше за мнє рихтала дом полни живота каждодньового при жвератку океана Индийского габи ци власи гласкали приповедки о далєких крайох жубротали порозуменє у твоїм характеру будовали Далєко, далєко у швеце судьба ше за мнє рихтала хмари белави у океану ше купали по горизонту ше обеговали слунко ше шмеяло и нєсебично грало златни зарї розтресало на твоїм лїцу ошмих намальовало Далєко, далєко у швеце судьба ше за мнє рихтала природа розкошна, обогацена зоз нєбеснима плодами наградзена пупча, квеца, овоци пах ширели орхидеї чаривних фарбох воздух пахняцели жаданя у твоєй души оможлївели

МОЯ РОВНЇНА Вецей ме нєт.. Чиста пражнїна. Верим же нїхто мойо мено нє памета. Страх... же сом лєм суха долїна и паметанє же ме замета.. Вецей ме нєт.. Шнїг ме утар до фарби билей и Бог забул же сом бул ту.. Мертве сом цело зоз слики живей сон у яви ява у сну.. Чи за мну плаче моя ровнїна? Мой дом и моя посцелка мала..? Швет мой, алє душа пражнїна.. Чом ши ме мамо цудзини дала? Вецей ме нєт.. Паметам слики прекрасни кед зме багинди з роками руцали.. Нєшка ми живот „сказки и басни”.. Чом зме занавше там нє остали..? Чи за мну плаче моя ровнїна? Мой дом и моя посцелка мала..? Швет мой, алє душа пражнїна.. Чом ши ме мамо цудзини дала?

(Фейсбук ґрупа Литература по руски)

Канада Себастиян ПАВЛОВИЧ

НЄОЗБИЛЬНИ ПОЕТА

У драгей, билей сукнї, прекрасна дзивка декламує приповедку о нєправди у швеце. Опрез нєй, можебуц дакеди красни жени и хлопи (углавним хлопи), стоя у драгих шматох и кляпкаю. Нєпохопююци иронию, цали швет ентузиястично дискутує о красней дзивки и єй шведоченю. Ту ше твоя думка застановює. Задумуєш прекрасну дзивку без драгей билей сукнї. Гей, голу. (Фейсбук ґрупа Литература по руски)

22 РУСКЕ СЛОВО

30. ДЕЦЕМБЕР 2016.

Мини есей Мойо (нє)шлєбодне роздумованє Мирон ЖИРОШ

МИ НАРОД ОД ВШАДЗИ Ми одкотуляна громадка далєко од своїх гайох и лєсох. Од горе на долу, зоз сиверу на юг. Зоз жимних крайох до цеплєйших, благодарнєйших, роднєйших. Нашо предки керчели лєси, обрабяли керчевину и ровнєйши рични поля... Родзело ше... Одкадз сце прилєцели шмели голубки? Од вшад зи, од горе, и з лївого и правого горе... Вашо горе бул Черехат, Бескиди, Карпати? Було нас ище од далєй. З гевтого боку Карпатох и зоз гайох Галичини, алє и зоз Ґаднї и Ґараднї, своєй Боршодскей твердинї-Еделиня, Мучоню, Салонти, Керестурох, Буду... Ми млади сцигли аж ту... Нашо оцове, дїдове, прадїдове, чукундїдове, аскурдєле и скурдєле остали драгом по руских теметовох. Остали безменни, з кореньом у жеми з котрей моц черпали, нас виховали, сами ше у цудзини улагоєли и там остали спочивац. Ту у Бачкей и Сриме штварцину милениюма зме ше борели за власни живот. И остали зме власни и очували руску власносц и ширели ше, селєли далєй. Знова пре гладни уста... И ишли далєй, и на юг, и ґу заходу Слунка, до Сриму и Славониї. И вец до Америки. Пошли зме ше там змогнуц, жеми змогнуц, же бизме аж у старим доме ґаздовали. А ми и ґаздовали и розшевали ше, розтрацовали! Трацели и страцели! Од вичних селїдбох и дзелїдбох затрацовали и вше швидше щезовали. Ище и нєшка остало моци нашим оцом и дїдом бориц ше и однїмац за свойо єство... Алє чи моци змогли и нашо синове и унуки остац свойо з руску душу и руским духом? Чи у нїх усадзене чувство традицийней любови до свойого, до виковного блага їх предкох, чи го знаю любиц, почитовац, цешиц и возношиц з нїм? Бо, покля дїдовске буду чувствовац и як свойо и їх будзе, а иншак скапу як нїчомни блукаче през историю. (Фейсбук ґрупа Литература по руски, обявене 22. 09. 2016)

РУСКЕ СЛОВО 23

ТЕМА: НАШО, А У ШВЕЦЕ ЗОЗ ШВЕТОВЕЙ ЛИТЕРАТУРИ

Канада

Велька Британия

Славко РОМАН РОНДО Емилия ПЛАНЧАК СУБРАМАНИАМ

Ева ЛИПСКА

(Фейсбук ґрупа Литература по руски)

Канада Себастиян ПАВЛОВИЧ

НЄОЗБИЛЬНИ ПОЕТА

22 РУСКЕ СЛОВО

30. ДЕЦЕМБЕР 2016.

Мини есей Мойо (нє)шлєбодне роздумованє Мирон ЖИРОШ

РУСКЕ СЛОВО 23

ПРИКАЗИ, РЕЦЕНЗИЇ, РОЗГВАРКИ...

Александра ЖИВКОВИЧ БУЧКО

РОНДО ТЕРАЗ = КОСЦ У ГАРЛЄ И НОСТАЛҐИЯ Кед у питаню писатель и композитор Славко Роман Рондо, мушим припознац же ми з єдней нагоди Звонимир Павлович за ньго гварел, бешедуюци о драмскей творчосци, (а парафразуєм) „то єден з ридких хтори у Руским Керестуре и при Руснацох мал му** порушовац жабурину и прето го иґноровали, и пробовали забранїц”

Тото можеме пренєсц и до литературного швета, бо наисце, по видаваню кнїжки „Катаклизма” хтора иншака, а квалитетна, його нови материяли вецей нє видавани. А нє так же нє пише з оглядом на тото же даєдни його писнї шпива шпивачка Весна Ґалиот „Ґала”, хтора охарактерована як перша сербска денс шпивачка, тиж и „Лидия” (Лидия Палурович) хтора наступела на Беовизиї 2003. року зоз писню хторей автор тексту – Рондо. Ту и бенди „Анастазия”, „Атлантида” и „Армитон” наша руска забавна музика – зоз скорейших часох. Тераз Рондо жиє у Канади, його нови твори ище вше нє читаме у форми кнїжки, а шушка ше по колуарох же зме то годни робиц пошвидко. Прето зме тоти, и ище даєдни факти преверели зоз нїм, и ниа, цо нам написал зоз широкей и далєкей Канади. Начули зме же постоя два твойо рукописи хтори нє вишли. Цо ше зоз нїма случело? Правда ... Исную два рукописи под назву „Одняти од псох” и „З видлами до шиї”. Написани су ище 90-тих и, нажаль, нїґда нє публиковани. Дзепоєдни писнї поєдинєчно видруковани у „Руским слове” и то єдина радосц хтора з нїх остала. Озда ше чека най умрем, та ше вец можебуц дахто здогаднє же би крашнє було обявиц их... Прецо нє вишли? Я ґенерално комушик велька косц у гарлє од моєй першей и остатнєй кнїжки „Катаклизма”, обявеней 1989. року. Перше сом мал упечаток же сом политично нєподобни, алє як роки преходзели постало ясне яснючке же то вироятнє завадзало „русинскей интелиґенциї”, бо сом рубал по церкви, валалє, руских обичайох... Думам же шицки тоти роки бул запровадзени „десант на мнє” же би ме тримали цо далєй од медойох у каждим змислу. Значи, нє обявйовац ме и нє волац на явни манифестациї же бим нє виволал дацо нєподобнє цо им нє одвитує. Нє будзем их меновац, алє вони добре знаю же су преволани... Кельо вислов у писаню, стил, таки як цо го ти маш прилапени у рускей заєднїци? Я Руснак з Руского Керестура хтори одроснул на Маковским шоре. Барз глїбоко познам тот менталитет валалу и знам го крашнє замотац до римованого стиху. Ту и там сом бул присутни у медийох, алє „на ложичку”. Думам же кед ме дакеди вообще дахто почитовал, то вец були обични людзе. Мнє вше було мило кед ме дахто стретнул на улїчки и гварел: „Ей, Рондо читал сом ци писню у Руским... Опасна є... провокативна... Барз добра... ”. Я лєм одвитовал: „Знам...”.

24 РУСКЕ СЛОВО

Одвичательно твердзим же сом вше знал подисц обичним людзом, бо сом вше писал зоз язиком хтори вони годни розумиц. Нє була ми намира видумац цеплу воду кед є давно видумана, прето сом нє уходзел до темох и способу писаня хтори далєки обичному читательови. Знам же то вони знали препознац. Єст, вообще, места за иншаки вислов (од християнского, валаллюбим патриотского) у нашей заєднїци? Кед дахто и руши по иншакей драги писаня, то вец будзе лєм за одредзени круг читательох хтори то годни розумиц. Руснацом нєпотребна филозофия хтору нє розумя. Як нєдзельови полудзенок. Юшка, варене з червену мачанку, печене з кромплями и на концу колачи. Кед свадзба, додаваме сарму скорей печеного. Якошик нє идзе лазаня нєдзелю на поладнє.. Чежко пременїц тото цо ґенерациями медзи нами. Цо рихташ нове (чули зме же мултимедиялне) за видавательну у РС? Були догварки же би вишла такволана триолоґия („Катаклизма”, други и треци рукопис пребрани до єдного и на концу нове, тото цо робим одкеди жиєм у Канади) под роботну назву „До дзецинства мост”. Нажаль, цали рок сом бул лєнїви и ище сом далєко од законченя. Руцам идеї на папер и складам их до фасцикли, и то ше лєм громадзи. Вше сом цошка нєзадовольни, преправям и розцагуєм ше. Инспирация ми нє пада з нєба, так же ми потребно ище досц часу... Чи пишеш и далєй, и чи то дацо цалком нове? Тото цо пишем нове, то углавом тексти на хтори треба компоновац музику (та таке вам и посилам). Идея же то раз буду музични композициї – ище нє умарла у мнє. Такволана поезия хтора би требала буц у новей кнїжки ми хвильково дакус далєка, алє робим на тим. Кед бим достал голєм ище єден рок шицко закончиц як задумане, вец могуще же видзе и тота нова кнїжка... Жиєш у Канади, чи у твоєй новшей творчосци мож обачиц даяку носталґию, чи вона присутна у твоїх дїлох? Кед у питаню носталґия, то за чим? Тот хто охабел валал и гвари же го нє лупа носталґия, вец цошка нє у шоре з тоту особу. Думам же прави одвит на твойо питанє да моя писня хтору ци посилам, а вола ше „Моя ровнїна”... Поздрав шицким читательом „Литературного слова” и дзекуєм же сце ме нє забули... Число ушорела редакция ЛС: Александра Живкович Бучко, Александра Лендєр и Ваня Дула. Фотоґрафиї: Павлина Сабадош, В. Британия

30. ДЕЦЕМБЕР 2016.

КУЛТУРА И ПРОСВИТА У СРИМСКЕЙ МИТРОВИЦИ

СВЯТОЧНА АКАДЕМИЯ „МАЦЕРИ РУСКИНЇ”

У Театре „Добрица Милутинович” у Сримскей Митровици стреду, 14. децембра, отримана Шветочна акдемия з назву „Мацери Рускинї”, як централна програма Руснацох у тим городзе. Зоз святочну академию ше каждого року означує приход и насельованє Руснацох до Сримскей Митровици. Академию орґанизовала Подручна канцелария Националного совиту Руснацох у Сримскей Митровици. У програми участвовали коло 50 учашнїки, а першираз приказани и спот за шветочну шпиванку Руснацох у Сербиї „Браца Руснаци”, хтори пред даскельо роками зняло Здруженє Руснацох. З провадзеньом и оркестру „Годоба и приятелє”, домашнї Хор „Руски зарї”, з хторим руководзи музични педаґоґ Даниєла Горняк, одшпивал штири шпиванки, єдну и дзецински хор, та Надя Каурин, котра на тогорочним „Червеним пупчу” одшпивала побиднїцку композицию Даниєли Горняковей. Милда Желем Кузминац на клавиру одграла тему з познатого америцкого филма „Ловац на јелене”, у хторим ше спомина и Русинох. Ясна Арбанас на Академиї пречитала часци поеми „Чукундїдов ошмих” Михала Рамача, а ґимназиялки Милена Костич, Ивана Боґич и Миряна Крнїч по руски и по сербски поему „Мацери Рускинї” Гелени Гафич Стойков, по хторей академия ноши назву. Дзеци котри пестую руски язик у ОШ

„Йован Попович” при мср. Моники Абодї-Митрович вирецитовали 3 писнї, а як госц того року наступел фолклорни ансамбл КУД „Яким Гарди” зоз Петровцох, з Горватскей. На концу шицки учашнїки вєдно одшпивали шпиванку „Вратиће се роде”, а по законченю Академиї у парохийним доме грекокатолїцкей церкви за шицких отримани пригодни коктел и друженє. Покровителє манифестациї були НС рускей националней меншини, Завод за културу войводянских Руснацох, город Сримска Митровица, а вельку потримовку мали и од Театра „Добрица Милутинович” и Центру за културу „Сирмиумарт”. М. Абодї Митрович

У ДОМЕ КУЛТУРИ РУСКИ КЕРЕСТУР КОНЦЕРТ НАРОДНЕЙ ШПИВАНКИ

АФИРМОВАНЄ МЛАДИХ ШПИВАЧОХ У Велькей сали Дома култури Руски Керестур всоботу, 17. децембра, отримани успишни Концерт народней шпиванки, хтори афирмовал младих шпивачох-аматерох котри векшином уж наступали на змаганю за найкрасши глас на „Червеней ружи”, а и з других нагодох. Концерт почал з композицию „Ружи червени ружи” хтору одграл Тамбурови оркестер Дома култури на чолє з фаховим руководительом Мирком Преґуном. Потим наступели шесцеро солисти – Саня Чапко з композицию „Сон у моїм сну”, Марина Роман одшпивала шпиванку „Червени чижмочки”, Мирослав Малацко виведол композицию „Фуяра, фуяра”, а Таня Надь шпиванку „Квидки з води”. Наступели и побиднїки на тогорочней „Червеней ружи” Кристина Афич зоз композицию „Чайки”, а Роберт Загорянски зоз шпиванку „Качмар дай нам вино”. Шицки солистки цо наступели того вечара источашнє и члени Дзивоцкей шпивацкей ґрупи Дому култури хтора акапела виведла шпиванки „Чепце ви ю, чепце” и „У Ганїч-

30. ДЕЦЕМБЕР 2016.

ки на дворе”. Як у конферанси хтору зложела Мая Зазуляк, потолковала водителька Адриана Надь, пре обєктивни причини нє могли наступиц ище даскельо шпиваче-солисти. Шпивачох провадзел Тамбурови оркестер Дома култури, хтори и сам одграл венчик руских народних шпиванкох. За конєц шпиванку „Писня Рускому Керестуру” одшпивал Мирослав Малацко. Гоч Концерт нє тирвал як було предвидзене, а Велька сала Дома култури була лєм до половки пополнєта, присутна публика уживала у наступе младих шпивачох, котрих наградзела з длугима и щирима аплаузами. Як було поведзене, такей файти концертох у Доме култури нє було велї роки, а руководству ше видзело же вони знова потребни, же би цо вецей наступали и млади шпиваче хтори маю дзеку пестовац и чувац и руску народну шпиванку. Видзи ше нам же то добра инициятива, прето же ше и з наступами будує самодовириє, искуство, розбива трема и вшелїяк и афирмує. Но, добрих шпивачох, як и шицко друге, треба виховац. У Керестуре перши векши шпивацки крочаї прави ше на „Червеним пупчу”, а як дзеци дорастаю найлєпши вирошню и до добрих солистох. Лєм питанє чи ше з нїма досц роби озбильно и систематично, а нє лєм кампаньски пред векшима наступами. Гоч тому з часци доприноши кересурске оддзелєнє ШОМО, дзе пестую и хорске шпиванє, конретна робота зоз соло шпивачами би требала буц тиж состойна часц и нашей аматерскей дїялносци. Можебудз голєм у форми даякик семинарох, подобно як ше усовершує хореоґрафох, кед затераз нє мож иншак. М. А.

РУСКЕ СЛОВО 25

КУЛТУРА И ПРОСВИТА ОТРИМАНИ 6. ЛИТЕРАТУРНИ ВЕЧАР МЛА ДИХ

ВЕЧАР ПРИХИЛЬНОСЦИ ҐУ УМЕТНОСЦИ Литературни вечар младих, отримани всоботу, 17. децембра, у КУД „Тарас Шевченко” у Дюрдьове, на хторим участвовали нашо млади творителє, чийо литературни роботи обявйовани у „Литературним слове” и МАК-у, як и млади музичаре. Медзи нїма були млади афирмовани и менєй афирмовани уметнїки зоз Коцура, Руского Керестура, Зомбора и Дюрдьова. Нашо млади уметнїки ше и того року, шести раз по шоре зишли на Литературним вечаре младих у Дюрдьове. Указали прихильносц ґу вецей файтом уметносци, а як и сама назва гутори, найвецей було литератури. Под час програми була отворена вистава фотоґрафийох и ручних роботох. Свойо литературни твори представели Ивана Киш з Дюрдьова, Ася Папуґа з Руского Кере стура и Саша Сабадош зоз Зомбора, приповедки авторки под псевдонимом Маґда Копачова пречитали Тамара и Валентина Салаґ з Дюрдьова, док Кере стурец Себастиян Няради наступел прейґ авдио-знїмку на котрим франтуюци бешедовал о своїх литературних творох. З музичнима точками наступели Ана Радишич, Василиє Кочиш, Валентина Салаґ и Михаил Рамач з Дюрдьова. По програми отворени два вистави – древених предметох украшених з декупаж технїку, хтори виробени на креативних роботньох младих з дюрдьовского КУД и седемнац фотоґрафийох младей уметнїци Єлени Лазор зоз Коцура, котрей то перша вистава. Потераз их посилала лєм на рижни фото конкурси. Сликує од 2007. року кед єй родичи купели перши фото апарат. Найволї сликовац природу, бо у нєй вше мож найсц дацо нєузвичаєне. Програму водзели Ивана Цап и Даря Хромиш, а по програми ше млади дружели и бавели рижни дружтве-

ни бависка. И того року, як нащивителє и учашнїки звикли, атмосфера и сценоґрафия були нєузвичаєни, алє специфична и препознатлїва за тот Литературни вечар. На столох швички и коцкасти партки, пах вареного вина, цимету и помаранчатох, а у програми млади котри свойо твори предствели док шедзели на бини, на карсцелю або стали пред микрофоном, кому як одвитовало. Нащивительом ше пачи тот спонтани наступ, интимни амбиєнт и интеракция медзи учашнїками и публику, котра вше присутна. Шицки учашнїки достали Припознанє за учатвованє, хемийне пенкало и нотес зоз надписом мена того вечара, а госци „bookmarks” прикрашени з новорочнима мотивами котри им порихтали млади на креативних роботньох. Орґанизовац Литературни вечар младих зоз КУД „Тарас Шевченко” помогли Роботне цело за младеж Националного совиту Руснацох и Управни одбор КУД „Тарас Шевченко”. С. Саламун

У РУСКИМ КУЛТУРНИМ ЦЕНТРУ У НОВИМ САДЗЕ

ВИБРАНИ НОВИ УПРАВНИ ОДБОР И ПРЕДСИДАТЕЛЬ У Руским културним центре у Новим Садзе, штварток вечар, 15. децембра, отримана Позарядова Скупштина на хторей вибрани нови Управни одбору РКЦ, понеже штверо дотерашнї члени дали задзекованя на членсто, а по Статуту РКЦ, кед трецина членох задзекує – муши ше вибрац нови УО Дружтва.

26 РУСКЕ СЛОВО

На Скупштини, зоз хтору предшедовал предсидатель дотерашнього Управного одбору Владимир Иван, присуствовали вецей як 30 члени РКЦ. За предложених до нового УО ше гласало явно и поєдинєчно за каждого и з векшину гласох до УО РКЦ вибрани Владимир Иван, Борислав Сакач, Миломир Шайтош, Саня Дивля-

кович, Вероника Вуячич, Тияна Павлов, Мелания Римар, Мирослав Загорянски и Александра Колбас. На контитутивней схадзки Управного одбору РКЦ, хтора отримана стреду, 21. децембра, у просторийох Дружтва, єдногласно за предсидателя вибрани ознова Владимир Иван. О. П-С. 30. ДЕЦЕМБЕР 2016.

КУЛТУРА И ПРОСВИТА У ДОМЕ КУЛТУРИ ОТРИМАНИ КРАЧУНСКИ КОНЦЕРТ

РОЗЛЯЛА ШЕ КРАСА КОЛЯДОХ

З нагоди Крачуна по григориянским календаре, внєдзелю вечар, у Велькей сали Дома култури у Руским Керестуре отримани традицийни крачунски концерт на хторим у шветочней атмосфери шпиваче и рецитаторе повинчовали Крачун шицким котри го славя.

З двома колядами програму отворел Дзецински хор „Шкорванчки”, з дириґентку Лидию Пашо и провадзеньом Мирка Преґуна, а на Концерту владика кир Георгий Джуджар присутним пожадал радосни и благословени швета народзеня Исуса Христа. Пригодни тексти и писнї о Крачунє рецитовали Минеа Югас и Павле Гербут, док коляди шпивали Дзивоцка

шпивацка ґрупа и Хлопска жридлова ґрупа Дома култури. Ориґинални наступи виведли члени танєчней секциї, котри тераз були у улоги шпивачох, а потим и наша уж афирмована шпивачка Анамария Колошняї, котра шпивала шветово познату коляду по анґлийски „Свята ноц” и виведла свою авторску шпиванку о заєднїцтве, ширеню любови мед зи людзми хтору нам дал Исус, а хтору зме занєдзбали з назву „Колядох моц”. Акцент вечара бул на колядох, а крачунскей атмосфери би вшелїяк, попри шпиванкох, допринєсла и пригодна сценоґрафия, хтора того року була барз скромна. Програму з двома колядами шветочно закончел Мишани хор Дома култури и Катедралней церкви св. о. Миколая, на чолє з дириґентку Лидию Пашо. Попри Керестурцох и госцох з других местох и владики кир Георгия Джуджара, на програми окреме привитани и предсидатель Националного совиту Руснацох Славко Рац, народна посланїца у Скупштини Сербиї Олена Папуґа, парох керестурски о. Михайло Малацко и представителє других наших институцийох и орґанизацийох. Крачунски концерт орґанизовал Дом култури Руски Керестур, а конферансу водзела Адриана Надь. С. Надь

У РУСКИМ КУЛТУРНИМ ЦЕНТРУ У НОВИМ САДЗЕ

„ПАХУЛЬКА” И БЕЗ ШНЇГУ Жима по календаре сцигла до нашого городу, а и температури нїзки, алє шнїг того року нє спаднул, лєм пахло у воздуху на били пахульки. Школяре котри уча руски язик з елементами националней култури у новосадских основних школох и дзеци котри ходза на активносци на руским язику на предшколским уровню, 22. децембра вечар, у Руским културним центру у Новим Садзе отримали Крачунско-новорочну програму „Пахулька”, зоз хтору випровадзую перше полроче у школским року и дочекую крачунски и новорочни швета. На програми дзеци през рецитациї и шпиванки о жими, як и крачунски коляди, „Циха ноц”, „Пречистая Дїва”, указали публики цо научели, а за наступ пририхтали их наставнїци рукого язика Ана-Мария Рац и Оля Яковлєв, воспитачка Александра Колбас, а у музичней часци им помогли Владимир Сивч и Мирослав Пап. През интересантну конферансу у котрей участвовали два пари водительох Марина Грубеня, Альоша Дюранїн и Николина Миячич и Михаило Пап, дочаровани новорочни и крачунски швета. 30. ДЕЦЕМБЕР 2016.

Найвозбудзенши були наймладши кед ше на дзверох зявел и прави, правучки Дїдо Мраз, хтори сцигол и без санкох по сухим до Нового Саду и шицким дзецом и тим цо участвовали, и тим цо пришли на програму, подаровал дарунки, хтори им обезпечел РКЦ. О. П-С.

РУСКЕ СЛОВО 27

КУЛТУРА И ПРОСВИТА ИНТЕРВЮ

ЗВОНИМИР ПАВЛОВИЧ ҐЛУМЕЦ, РЕЖИСЕР, ПИСАТЕЛЬ

НАША КУЛТУРА ВЕЛЬКА АВАНТУРА

вонимир Павлович наш познати, талантовани и наградзовани ґлумец, режисер хтори режирал коло трицец представи, участвовал у знїманю филмох, гумористичних емисийох на Радию ТВВ, а 2013. року написал одличну драму „Зазберовач труплох” о подоби др Гавриїла Костельника, хтора му обявена у „Шветлосци”. Автор є и кнїжки штирох драмских текстох „Клїтка за щешлївих”. Звонимир Павлович як представитель аванґарди при Руснацох, охабел значни шлїд у нашей култури, прето з нїм бешедуєме о проблемох у рускей култури. Дзе проблеми у рускей култури нєшка? Дзе зме

РС ше заглобели? Чи иснує руска аванґарда?

– Тото перше, барз комплексне питанє, могло би ше го подзелїц на даскельо часци, типа, перше детектовац дзепоєдни ствари, а вецка дац даяку файту антибиотика же би ше застановело, а вец би ушлїдзела даяка файта оздравйованя, по моєй шлєбодней прецени, котри би тирвал од седем до дзешец роки. Тото цо ми нєшка маме нє значи же то култура. Тото цо ми робиме то шицко барз спонтане, тото цо спонтане нє значи же є и добре, а тото цо нїби, добре, воно добре за тих цо нє маю нїякого смаку. Тот смак нам на тельо окляпнул же го нєт, вон ше даґдзе подполно потрацел, а за людзох котри менєй познаю даяки ствари, мушим лєм надпомнуц же 70-тих рокох наша литература ишла паралелено зоз театром, даяка драшочка заш лєм постояла, та ше єдни ґу другим дополньовали. Обидва тоти нашо обласци ишли паралелно и вєдно досяговали до самих верхох, теди югославянских. Нєшка нам литература нательо безначна же у нєй може уживац лєм даяка часц улїчки, бо наш краян, наш сушед, написал кнїжку. Тото нє може прейсц нїґдзе, нє може дожиц нїяку файту оценьованя и верификациї, бо то анї нє вредзи. Правда же ше и други позаверали до своїх националних штредкох, националсоциялистичних меджох и там им барз добре, и стрежа зоз мишовей дзири, то є то. Най нє споминам нашо тиражи... Знам лєм за мою кнїжку драмох же є видрукована у 400 пркладнїкох и барз ше обавам же чи и єден прикладнїк предати даґдзе. Тоти кнїжки, цо сом достал як авторски гонорар, я подзелєл. Тото цо нє ма можлївосц нїяякого виходу, воно ше вецка круци и постава з часу на час достаточне самому себе, а з тей визури спатриц, то страшне. ше руски кнїжки можу пласовац, указац, РС Чи преложиц, голєм сербскому окруженю, голєм

українскому, даґдзе дзе ми припадаме, Русином на Горнїци? – Ствар у тим же червена власц робела пре себе и пре власни амбициї, пориви, пре власне пребиванє. Зоз нїма нїяки проблем, знало ше же аж анї нє треба сумняц до того квалитету, нє, нє, то абсолутно виписане. Проблем у тим

28 РУСКЕ СЛОВО

же тоти цо себе таке робели, вони нє роздумовали нї о ким другим. Конєчно, прецо би єден плодни писатель, котри написал 20, 30 кнїжки, ише, роздумовал о подростку. Вон нє педаґоґ же би себе рихтал нашлїднїка. Постої и даяка файта креативней суєти, то так. Алє ту ше роби о политики видавательства, о тим як ше мотивує млади писатель и тот млади писатель хтори раз напише кнїжку, напр. у едициї Жридла, дзе обявйовала плеяда интересантних писательох початнїкох о 20, лєбо 30 роки почнє наисце озбильнєйше писац... Чи на верху елити главни икс ипсилон и, чи вон тото цо пише, пише лєм пре себе, чи режира пре себе, чи то, у ствари, дацо цо ше вола за народ. Писац бридки слова, лаца и нароком погубени руски язик, бо то фенси, бо то тренд, а тоти цо так робя и пишу, я барз сумням же чи вони вообще знаю правилно бешедовац, а аж кед науча правилно, аж вец би мали право го дакус и погубиц. У нєшкайшим чаше огромней єдней велькей ґлобалней асимилациї нє лєм рускей, шицко ше то круци у якимшик форґове, котри шицко жре, прави характеристики єдного малого писменого народу як цо то Руснаци, вони зошицким потрацени и вязани су за свой ґето у котрим треба же би робели. Нє можлїве оталь висц даяк и даґдзе пойсц праве прето же зоз таким язиком, зоз таку подлїну од того цо ше направи у представи у сущносци достанєш пляски, и нацо то вообще здабе.

Фото: В. Вуячич

Розгварку водзела: Олена ПЛАНЧАК-САКАЧ

– Ми нє виходзиме нїґдзе, ми ше нї зоз ким нє стретаме, нє чераме нїяки думаня, а з другого боку, даяка файта авторитетох, на полю литератури и театра, вироятно тиж задоволює свойо ментално еґзистенциялни пориви. То єдна велька авантура у котрей ше виход нє видзи – гвари Звонимир Павлович

жтво писательох у Францускей, у Беоґрадзе, РС Дру прияло руских приятельох дас пред дзешец, два-

нац роками и ми ше теди там представели зоз єдну часцу рускей творчосци, участвовали вецей руски писателє, медзи котрима Гудак, Ковачевичова, шицки мали свойо руски твори преложени по сербски и то по сербски барз добре звучало, у даєдних хвилькох, аж лєпше як по руски, бо сербски язик заш лєм богатши, так же бим нє поведла же у нашей литератури шицко таке нїяке, гоч препущеня єст... 30. ДЕЦЕМБЕР 2016.

КУЛТУРА И ПРОСВИТА – Нашо писателє можу перфектно писац и по руски и по сербски, то наш прекляти билинґвизем. Нє гварим же є нїяке, алє є дезорєнтоване, нєт нїяки коляї по хторих ше идзе, нєт нїяка задумка, нєт нїч цо ше вола план и програма за 10 роки и то вец шицко єдна файта импровизациї або спонтано сци. Значи спонтаносц дакого хтори кус схопнєйши од других, ма виписанши рукопис, вец таки на релативно добрей драги, и ище кед є млади, требал би до стац даяку етикету „бунджиї”, процивнїка, алтернативи, бо вон пише на, нїби, якишик спо соб котри, нїби, млади любя. То нє значи же тото цо любя млади же то и добре. Бо тоти исти млади нє научени тому доброму, бо им Дюра Папгаргаї допити, нє сцу го читац, а я ше од Дюри Папгаргая, гоч нє можем повесц же зме ше у шицким складали, учел... Нє научел сом ше од нього контроли и самоконтроли, єдней файти ритмики у твореню. Вон мал роботни звикнуца же зоз того нормално дацо и виходзело цо сувисле, цо повязане, цо богате зоз словнїком, богате и зоз архаїзмами, цо виписане, вичитане. Йому нє було проблем написац добру кнїжку. Тамашови нє проблем направиц добру кнїшку.

РС Як би вец могло витвориц тоту вредносну систему?

цели старих, нє сцеме вецей старих най нам шпиваю, млади пребераю. То ше вишмикло контроли и страцело значенє. Нє маме приступ и добру методолоґию. Условия муша присц зоз институциї, а наш проблем же ше на чолє тих институцийох находза подполни анонимуси. То значи же зме девастирали огромну часц институцийох, вец попри членства у Националним совиту маме одбори и пододбори у котрих облапене вецей як 100 особи. Тоти 100 особи одлучую о дачим, о тих стратеґийних стварох хтори нам як заєднїци дати. Вони скраваю тото, ножнїчки им тупи, материял подли, машини им застарети, нє знаю скравац, а да нє бешедуєм о моделованю. А моделар то креатор, дизайнер звука, шветла, Так по стої и дизайнер, креатор у култури, гоч то як нєзвичайно звучи, алє по стої дахто хто тото може и зна.

Тераз бешедуєме о продукциї, релативно високей продукциї дзе муши исновац опрема. Ми приходзиме до заключеня же кед представа вельо кошта, треба ю цо скорей загашиц

– То завиши лєм од институцийох, нєт нїяки други пробованя, бо буду импровизация и спонтаносц, – Пре род зински одношеня, вше зме були ганьблїви и лєм институциї муша одредзиц критериюми. Чи у пита- нє зна ли зме повесц люд зом прави ствари. Подлу критиню фе стивали, кнїжки, драми, було цо. А фе стивали ма- ку нє пиш, бо вецей нє приду. Нє проблем у тим же томе уж тельо же нє знаме хто кого викопирал, хто кому по- ти з ма лого ме сточка вецей нє приду, алє кед ци уж до краднул даяки идеї, важне ше отримац, а кед нїч инше, нїх так ста ло, нє пущай, нїяким концом, шицко як на павелї фе стивали видумани же би домашнї до стали даяку жицу. А шицки би даґд зе наступац. Я знам же то даяким награду. То єдна файта цинизма же лєм так можу даґдзе ме стом значи, алє институциї хтори робя нє у станю дацо до стац, а проблем у обєктивно сци, и проблем и у там направиц даяку представу за 16 000 динари, кельо субєктивно сци. Кед би секошта найновша представа лектор нє бул Руснак, то барз у продукциї РКЦ „Боже ска Нє гварим же є нїяке, алє є дезорєнтоване, важне и то перша файта поноц”. Тельо зме назбера ли нєт нїяки коляї по хторих ше идзе, нєт нїяка моци, и кед сцеме наисце до задумка, нєт нїч цо ше вола план и програма за и шицко друге Звоне вистац оцену, думанє у даєдних плацел, або ше його прия10 роки и то вец шицко єдна файта файтох уметно сци, дзе можетелє одрекли. То горше як импровизациї, або спонтаносци ме брац других, зато же зме на початку 40. рокох пресами нє спо собни, бо зме шло го ви ку, або под час шицки єдни другим родзина, а и приятелє, та вец єдни Другей шветовей войни и по сле нєй, кед упрагли бияли другим правиме найгоршу услугу. Шицко зробиме же би и пошли по гонох зоз Кере стура до Коцура давац, або ше у ме сточку од тисяч людзох направел фе стивал, же би патриц представу. Єдну. тото там було цошка.... Нє, там ше нє згарнє нїяки пенєж, А ми тераз бешедуєме о продукциї, релативно високей там ше людзе буду одрекац, зберац прето же за нїх то продукциї дзе муши исновац опрема. Кед тото шицко вешвето, алє проблем у тим же ше засица як конзументи, льо кошта, ми приходзиме до заключеня же кед представа цо ше нам случує у найвекшим ме сце Руским Кере стуре. вельо кошта, треба ю цо скорей загашиц. Таку исту полиЗасицени, презасицени, та вец маме проблем зоз дефла- тику у єдней хвильки запровадзовал и Сербски народни цию. Остатнї приклад то Фе стивал малих сценских фор- театер, дзе култни представи „Св. Ґеорґиє убива аждаху”, мох, дзе огромне количе ство драмских текстох, нїби, або опера „Маґбет” на тельо принєсли утрати, же их тредрамских текстох, ше видруковало у єдней кнїжки у ви- бало цо скорей загашиц. То ришенє нашого штредку... давательстве НВУ „Руского слова”, а там даяки твори нє заслужую же би були обявени. Алє нє лєм там, алє даєдРС У Берлину Фасбиндерово филми мож патриц ни твори нє треба же би прешли на конкурсу чи за драму, кажди дзень у єдним специялизованим биоскочи за писню, чи за представу. Єдине цо затераз ма ясни пе. Чи то прави утрати єдному Берлину? Алє проблем критериюми то на „Червеней ружи”, Змаганє за найкрас- нє лєм пенєж? ши дзивоцки и леґиньски глас, єдине цо ма свою файту – Спомла ши дацо цо култне. Нє, нє лєм пенєж, ниа, дофизиономиї од початку. каз зоз представами у РКЦ. Пенєж нє пре судни, вон потребни пре комотитет, пре опущеносц, пре можлївосц же Чи нам нєшка шицко добре гоч яке да є, чи нє мож и так, и так. Ґлумци як командо си, нє звикли на праРС знаме цо то квалитетна програма, цо квалитет- ви простор, вони нє розмазани, бо нє мали зме и нє будзена представа? Дзе нам критериюми доброго смаку? ме мац прави театрални сали и бини, а ґурнєш их най ба– Дезавуовали зме смисел „Ружовей заградки”, хтора вя на дворе, до гумна, вони бавя... Наш проблем у култитребала буц гламур, цошка цо найкрасше, бо зме найлєп- вованю, у дзвиганю уровня, у пе стованю доброго смаку, ших зняли долу, бо гат, млади би требали шпивац, виру- прето же би публика пришла до театра.■ 30. ДЕЦЕМБЕР 2016.

РУСКЕ СЛОВО 29

ЛЮДЗЕ, РОКИ, ЖИВОТ МИРОСЛАВ ФЕЙДИ – КАПИТAН И МУЗИЧАР З НОВОГО САДУ

ВЕЛЬКЕ ТО КЕД ШИ ДОБРЕ САМ ЗОЗ СОБУ

Фото: В. Вуячич

Пише: Славица ФЕЙСА

Пре професора з Києва почина грац, гоч познєйше два раз од музики надумал дзвигнуц руки. Вше ше ґу нєй ознова враца... Мирослав Фейди, кларинетиста у Репрезентативним оркестру Ґарди Войска Сербиї. Єдини є Руснак коло хторого за остатню децению прешли Владимир Путин, Анґела Меркел, Джозеф Байден и велї други предсидателє и премиєре нашей жеми и з цалого швета

а початку 90-тих рокох керестурска Школа сотрудзовала з києвску – Коледжом за учительох хтори у настави вельку часц даваю праве на музику. Професоре и школяре з Києва були змесцени по керестурских обисцох, а у Фейдийових бул професор Андрей Кенїз, професор гушлї. Кед ю вжал до рукох и заграл на нєй, Мирослав и його младши брат Владимир Фейдийово озда анї нє клїпкали, так ше на професора припатрали. Госци пошли дому, а хлапцох родичи мушели одвесц до Кули, до музичней школи. – Я сцел грац на гушлї, алє ми поведзене же нєт места. Нє розумел сом же як ше мойому братови ушла гушля, а мнє нє. Опитали ше ми чи сцем грац на кларинету. Змахнул сом з главу. Наставнїк Янош Балаж ме учел грац на кларинету два, три роки, а вец ше одселєл. На його место пришол Дюра Будински и такой з дзверох ми гварел: „На тото же зме родзина, нє рахуй” – памета Мирослав. Будински швидко пошол, и до учальнї вошол професор Слободан Балач з Нового Саду. Водзел младих музичарох по фестивалох и концертох, одходзел з нїма на безен... Патрел же би дзеци знали грац на сопилкох (пищалкох), и то було добре пре вше векшу популарносц етно-музики.

30 РУСКЕ СЛОВО

Нє барз добре було тото же кларинет на хторим Мирослав почал грац, бул цалком занєдзбани. – После основней порядней и основней музичней школи, нє думал сом предлужиц з музику. Интересовали ме природни науки, а мойо жаданє потримовали лєм моя наставнїца з биолоґиї и моя баба. Родичи ме, заш лєм, нагваряли же бим предлужел тото до чого сом закушел, и я нє богзна як мам амбициї, но приставам пойсц на примаци испит до Музичней школи „Исидор Баїч” у Новим Садзе. Прияти сом. Дюра Пете, професор и барз добри педаґоґ ме бере под свойо, шокировани же яку мам подлу поставку, алє, видзи у мнє потенциял и одлучує же будземе робиц – приповеда Фейди.

ТЕДИ КЕД БУЛ ПОЛНИ ЕЛАНУ И КЕД МУ ШЕ ВАЛЯЛ ШВЕТ Цали перши рок штреднєй школи Мирослав учел тото цо требало звладац ище у Основней музичней школи, а през лєто ходзел ґу професорови хтори го рихтал за початок школи. Кед ше им у другим школским року зоз Шабцу придружел ище єден кларинетиста, обидвоме починаю напредовац. Поставаю приятелє, єден другому одходза на годзини, єден другому 30. ДЕЦЕМБЕР 2016.

ЛЮДЗЕ, РОКИ, ЖИВОТ су и добра конкуренция и у напредованю так повесц, обидвоме експлодирали. Конєц штирирочного музичного образованя нє могол буц лєпши, а Мирослав роздумує о упису на Факултет. Знаюци же двоме професове робя з кларинетистами, бул на мире же ше упише ґу професорови зоз хторим ше радзел, алє на Академиї пошло наспак. Фейди нє бул на списку при тому професорови. – Достал сом професора хторого сом нє сцел, и по першираз сом ше зочел з реалносцу же мой труд и цале мойо закладанє нї ґу чому нє водзи. Як кед бим достал позауха, так сом ше чувствовал. Бул 5. октобер, настави нє було... лєм єдно ми було на розуме – од шицкого дзвигнуц руки. Родичи, як родичи, знали же треба сина потримац. На їх нагварянє, Мирослав ше помирел зоз ситуацию и предлужел студиї. И сам гвари же дзекеди нє ишло як по лою, бо асистент вимагал єдно, професор цалком друге, но, Фейди, мудри, млади леґинь, на час зрозумел гиєрархию у таких институцийох, и остал при професорови. – Кед сом бул на другим року студийох, мой оцец у „Кулскей комуни” пречитал оглашку же у Министерстве одбрани додзелюю стипендиї цивилним факултетом за їх потреби. Пошол сом на примаци испит, на препатрунки, и чекал одвит. Стипендия би ше ми здала, мац теди остала без роботи, а окрем мнє и брат ше школєл. Достал сом ю. Мушел сом шицки испити покладац у року, тельо кельо роки доставам стипендию, два раз тельо сом длужни робиц, и нормално, мушим пойсц до войска. За испити то нє було такойтак подло, бо сом ше нє мал кеди вилєговац, а и робота ме чакала. Алє войско була моя Голгофта. Пол рока сом бул у Ґарди у полициї, алє скоро штири мешаци нїхто нє мог ґу мнє присц, а я нїґдзе нє могол пойсц. Нє знам анї кеди сом спал...Озда нїґда тото нє забудзем – предлужує Фейди. Накадзи „окопал” з войском, Фейди ше явя до Зомбора, одкаль му маю дац инструкциї о роботи. Гваря му же о мешац-два достанє роботу, та Мирослав зоз свою дзивку, а терашню супругу Снежану, надумани же заєднїцки живот у

З ЧАМОМ СОМ ЛЮБЕЛ ГРАЦ – Накадзи сом почал грац, Юлиян Рамач Чамо ме волал до оркестру Дома култури, так же сом уж о рок-два грал и на концерту у Медзилаборцох. У оркестру було добре дружтво и добри одношеня, а Чамо ше народзел з тим же вше знал як з людзми. Паметам же ме раз волал грац у СНП-у, алє було вельке питанє чи сцигнєм з Беоґраду на концерт. Сцигол сом, преблєкол ше, вжал кларинет и вишол на бину. Аж кед сом видзел Чаму опрез себе, змирел сом ше, и шицко було на своїм месце. Бул то вельки чловек и музичар. З нїм було екстра грац. 30. ДЕЦЕМБЕР 2016.

ШВЕТА НА ТО Мирослав и Снежана Фейдийово ше оддавна познали, и побрали. Обидвойо су родом Керестура, та вец з Нового Саду до родичох лєгчейше пойсц. Дзевецрочни Матей и седемрочна Мартина праве од школи кус оддихли, а за крачунски и новорочни швета лєдво чекаю пойсц ґу бабом и дїдом на валал. Мартини ше пачи танєц, музика и сцена, вона уж зна на чим будзе грац, док Матей за инше заинтересовани. Новим Садзе будзе лєгчейши и лєпши. Снежана уж теди робела у Сримскей Каменїци на радиолоґиї, та раховали же з двома плацами, гоч и з кредитом за квартель, годни вижиц.

ПАПЕРИ БУЛИ У ФИЙОВКИ Мешаци преходзели, алє телефон нє бренкал. Нїхто у Министерстве одбрани нє мал одвит на питанє, чом Мирослава нє волаю на роботу, и вон почина робиц як наставнїк кларинету у школи у Бачкей Паланки. Робота з дзецми му „лєгла”, колектив тиж, и робел би и длужей як осем мешаци, кед би з Министерства до Керестура нє сцигло писмо. Порихтани и обритвени Фейди стал опрез капурох Ґарди у Беоґрадзе. Приял го началнїк оркестра, представел колеґом, и аж познєйше Мирослав дознал же у Министерстве наисце когошик чекали, алє ше писмо з „Великого Крстура” стално врацало! Мирославово папери стали у фийовки, док ше прейґ приватних вязох нє почало вишлїдзовац дзе запло. Конєчно и тото покончене. – Спочатку ше ми на роботи нє пачело. Нє уклопел сом ше. Шицки були одо мнє досц старши... На щесце, то були добри людзе, природни, мож ше було гоч на кого опрец, и з часом сом видзел же и вони преходзели през вшелїяки професийни турбуленциї... З оркестром зме ходзели вшадзи по Сербиї и иножемстве, дочековали предсидательох, премиєрох, з цалого швета. У оркестру сом даскельо раз привитал Владимира Путина, Анґелу Меркел, Джозефа Байдена, Колинду Ґрабар Китанович... Рано шеднєм на гайзибан, нєдалєко ми по роботу, вец мам пробу, а кед треба дакого пойсц дочекац, облєкам шветочни шмати, граєме протокол... Маме коло 200 служби до рока, алє ми то нє терха. Почал сом патриц и на добри боки моєй професиї и роботи, нє лєм же прешли шейсц, алє пошвидко будзе дзешец роки як сом у Ґарди. Кед сом нє там, вец сом у Матки, або з Мирком Папом и уж познату „екипу” даґдзе граєме. Там дзе треба, и за свою душу... Добре же так. ■

РУСКЕ СЛОВО 31

ЛЮДЗЕ, РОКИ, ЖИВОТ НАШ ГОСЦ: о. ИВАН НАГАЧЕВСКИ ЗОЗ КАНА ДИ

ГОЧ ЗМЕ ДАЛЄКО, ЗАШ ЛЄМ ЗМЕ ВЄДНО Пише: Мария АФИЧ

Парох о. Иван Нагачевски зоз грекокатолїцкей парохиї у Норт Батлфорду у Канади дзе припадаю и велї нашо виселєнци зоз Керестура. Од 3. по 7. децембер паноцец пребувал у Руским Керестуре. На валалским теметове служел Панахиду за покойних родичох своїх парохиянох з Канади

аноцец Нагачевски бул госц на керестурскей парохиї, та служел и Службу Божу зоз домашнїм парохом о. Михайлом Малацком. Шлїдуюци днї нащивел шедзиско нашого Националного совиту, бул у Основней и штреднєй школи „Петро Кузмяк”, а упознал и велїх других людзох з валалу. Паноцец Нагачевски нащивел и керестурски теметов дзе служел Панахиду за покойних родичох своїх парохиянох з Канади, а як паломнїк нащивел и Марийово святилїще – Водицу. У розгварки зоз нїм дознаваме же то були и главни причини його приходу до Керестура. Пришол видзиц валал и його вирски живот, же би баржей упознал коренї своїх парохиянох хтори походза з того валалу. Свойо путованє предлужел до Києва дзе як координатор церковней инициятиви за обнову Церкви „Жива парохия”, участвовал на єдним сходу. Пред тим зашол до власного брата хтори жиє у Белґиї. ЗАДОВОЛЬНИ СОМ ПРЕ СПОЛНЄТУ ОБЕЦУНКУ О причинох своєй нащиви Керестуру о. Иван гвари: – Уж сом вецей як рок парох у Норт Батлфорду дзе жию, можебуц коло 100 фамелиї хтори пришли, оталь, з Керестура. Же бим их лєпше зрозумел, сцел сом видзиц одкаль су. А друге, кед им ту, у валалє дахто умре и

32 РУСКЕ СЛОВО

поховаю го, вони там даю на Службу Божу и два раз плачу. Перше плачу же нпр. мац умарла, а други раз же нє можу присц на хованє, бо су далєко. Так исто и кед ше случи даяка красна подїя, або вешелє як цо свадзба, кресцини и подобне. И вони ше теди чувствую барз розлучени. Того року сом вельо служел за їх наймилших хтори умарли. Теди сом им гварел же кед будзем мац нагоду присц до Керестура, пойдзем на теметов и одслужим за їх наймилших панахиду. Указала ше нагода, и я пришол тото сполнїц – задовольни наш собешеднїк. – Мал сом два приоритети, одслужиц тоти панахиди, и пойц на паломнїцтво до вашей Водици, а коло шицкого ми помогли мойо парохиянє Петро и Марина Сопково котри походза з Керестура. Вони ме упутели дзе мам пойсц, цо важне же бим видзел, кого мам найсц... Порадзели ме же кед будзем исц з Беоґраду, можем зайсц до Нового Саду и нащивиц нашого владику кир Георгия Джуджара, та сом так и зробел. Бул сом у владики, упознал и шестри служебнїци, пароха новосадского... толкує о. Нагачински. ПОХОДЗИМ З УКРАЇНСКЕЙ ФАМЕЛИЇ З нагоди приходу о. Ивана Нагачевского ґу нам, сцели зме и його дакус баржей упознац. 30. ДЕЦЕМБЕР 2016.

ЛЮДЗЕ, РОКИ, ЖИВОТ гоч єст и гевтих хтори цалком до– О тидзень будзем мац 54 робре бешедую. Дїдове и баби ше ки, оженєти сом, мам штверо дзеспочатку трудзели учиц, цо було ци, други раз сом по стал дїдо, тебарз чежко, чекали на дзеци же им раз, док сом бул у Кере стуре. Набуду помагац... А їх дзеци уж нє родзел ше мой унук Бенджамин, бешедую по руски, то моя заувага. а першому унукови мено Петро. Гоч родичи гуторя же ше треба стаШтири роки сом бул диякон, а уж рац, чувац свой язик, як цо го ви ту 22 сом священїк. Українєц сом, чуваце, видзел сом то и у школи у моя фамелия до Канади пришла вас, у Канади то будзе барз чежко и пред 120 роками, так же и моя бапитанє кельо фамелиї зачуваю руба народзена у Канади. Там и моски язик. Случує ше же оцец и мац йо родичи, и мойо дзеци, та видзецом бешедую по руски, а дзеци ходзи же зме уж пейц поколєня у им одвитую по анґлийски. Канади. Моя супруга мишаного походзеня – мац єй Французкиня, ПЕРШИ РУСНАЦИ БУЛИ а оцец Українєц. Кед нашо дзеци НАШО ПАНОЦОВЕ були мали, учела их бешедовац по українски, алє то барз чежко. На нашо питанє кеди першираз Там дзе жиєме, у Канади, нашо чул за Руснацох, о. Нагачевски падїдове и баби думали же добре Водицову воду ноши до Канади мета же перши Русин хторого упоже би зоз дзецми и унуками бешедовали по анґлийски, а нє по українски, та ше нашо знал бул о. Любомир Рамач, котри бул родом з Кере дзеци нє мали дзе научиц. Дакус знаю бешедовац и ро- стура, а познєйше дознал и о других священїкох, зумя по українски, алє нє мож з нїма бешедовац – тол- о. Владимира Мудрого з Коцура, як и о. Якима Раца, кує о. Иван. На питанє яка ситуация з язиком при на- о. Янка Колошняя, тиж Кере стурцох. – Вони, и ище дзепоєдни як українски католїцки свяших Руснацох, вон гвари: – Вашо дзеци кед почню до школи, за рок шицко на- щенїки, пришли помогнуц нашей Церкви там, бо зме уча по анґлийски, а о пар роки цалком науча и нє маю нє мали священїкох. Я чул же медзи собу бешедую инвецей анї акцент, анї нє мож препознац же су Руснаци. шак, алє сом нїч о нїх нє знал, и на тим остало. Кед поТоти родичи цо робя, научели по анґлийски тельо ке- чали приходзиц и мирянє, поготов пред 10-15 роками льо им треба за роботу, а вецей од того дакус чежше, чули зме же з Кере стура пришли вельо млади фамелиї зоз дзецми – памета о. Иван. – Тераз их упознавам же бим знал як им мам слуУ УЛОГИ СВ. МИКОЛАЯ жиц... – Барз ми у вас крашнє. Каждого вечара сом мал по 20 нових приятельох на Фейс буку, бо ше велї заВОДИЦА ШЕРЦО КЕРЕСТУРА интере совали же сом ту, у Кере стуре, и велїм моїм парохияном то було нєспод зиванє же сом пришол. – Водица шерцо Кере стура, а и цалого нашого ЕґзарНєспод зивано сом бул и у улоги св. Миколая, и буха ту. Док ше врацим до Канади, у єдней руки будзем ло барз крашнє. У вашей церкви сом вид зел барз три мац палєнку хтору ми ту подаровали, а у другей вельо дзеци. Док у моєй парохиї було коло петнафля шку Водицовей води – покус франтує о. Иван. цецеро, нє мог сом вериц кед сом у вашей вид зел – Пошол сом зоз ше страми служебнїцами як паломколо 300 дзеци! нїк пешо до Водици, и там ше помодлєл за шицких. Знам же наступни рок будзе 200 роки од першого указаня у Водици, и ище нє знам як, алє сцеме тото означиц и ми у Батлфорду, сцем же би и ми там на даяки спо соб були часц того важного ювилею – роздумує о. Нагачевски и штудира о велїм. – Ви маце вашо 18 крижи коло валала, а док ше врацим до Канади будзем патриц же бизме там збудовали 19. криж. Знам же то моїм парохияном будзе важне, бо им важне шицко цо их здогадує на їх дом. Прето сцеме у Канади шицко зробиц же би ше вони и там чувствовали як дома, бо ми єдна Церква, гоч зме далєко, заш лєм зме вєдно.■ 30. ДЕЦЕМБЕР 2016.

РУСКЕ СЛОВО 33

ОСТАТНЇ ПОЗДРАВ Нашей милей нини котра ше 13. децембра преселєла до вичносци

ОСТАТНЇ ПОЗДРАВ Моєй милей супруги котра ше 13. децембра преселєла до вичносци

ОСТАТНЇ ПОЗДРАВ Нашей милей нини котра нас зохабела 13. децембра 2016. року

КСЕНИЯ РАЦ народзена Виславски (1936–2016) з Руского Керестура Памятку на твою любов и доброту у своїм шерцу навики будзе ношиц твой супруг Яким До нового стретнуца Спочивай у мире Божим!

КСЕНИЯ РАЦ народзена Виславски КСЕНИЇ РАЦ КСЕНИЇ РАЦ з Руского Керестура (1936–2016) (1936–2016) Вше останєце у думкох и шерцох з Руского Керестура з Руского Керестура своїх наймилших Вашу доброту у своїх шерцох буду Красни памятки на ню буду чувац Мариї, Витомира и Снежани чувац Бучково Весна и Славко Виславсково Владимир и Оля зоз Виславски зоз дзецми Борисом и Дорис дзецми Мирославом и Марияну Спочивайце у мире Божим! Спочивайце у мире Божим! Най спочива у мире Божим!

НА ЗДОГАДОВАНЄ

ИРИНА ВЕНЧЕЛЬОВСКИ ЙОВҐЕН ВЕНЧЕЛЬОВСКИ тарґовец народзена Будински (1933–1998) (1934–1995) з Руского Керестура

ОСТАТНЇ ПОЗДРАВ Нашей милей нини котра ше 13. децембра преселєла до вичносци

СМУТНЕ ЗДОГАДОВАНЄ

МАРИЯ НАДЛУКАЧ ИҐОР НАДЛУКАЧ народзена Венчельовски (1977–2008) (1955–2014) з Нового Саду Крaсни памятки на Вашу доброту и любов вично будземе чувац у наших боляцих шерцох. Вашо наймилши Спочивайце у мире Божим! НА ЗДОГАДОВАНЄ Дня 21. децембра наполнєли ше Наполнєли ше осем и пол роки як два чежки и жалосни роки як нє пошол до вичносци наш мили и з нами наша мила нїґда нє прежалєни

МАРИЯ НАДЛУКАЧ ИҐОР НАДЛУКАЧ народзена Венчельовски (1977–2008) (1955–2014) з Нового Саду Преходза роки, а красни памятки на Вашу любов и доброту вично будземе чувац у наших шерцох Вашо наймилши Спочивайце у мире Божим! НА ЗДОГАДОВАНЄ Дня 21. децембра 2016. року наполнєли ше 13 роки як нас занавше зохабел

ЯКИМ БУЧКО (1914–2003) з Руского Керестура Памятку на ньго навики чуваю син Яким зоз супругу Наталу и унук Кимо зоз супругу и дзецми Спочивайце у мире Божим!

34 РУСКЕ СЛОВО

МАРИЯ НАДЛУКАЧ ИҐОР НАДЛУКАЧ народзена Венчельовски (1977–2008) з Нового Саду (1955–2014) З любову и почитованьом памятку на нїх буду чувац Надлукачово Михайло, Мария и Синиша зоз Руского Керестура и Соня зоз Нємецкей Спочивайце у мире Божим! NA ZDOGADOVANW

YKIM GOLIK (10. HII 1984 – HII 2016)

LEONA GOLIK (16. HII 1995 – HII 2016) z Ruskogo Kerestura

YKIM GOLIK (17. IV 2001 – HII 2016) <h najmil{i

30. ДЕЦЕМБЕР 2016.

СМУТНЕ ЗДОГАДОВАНЄ Дня 28. децембра 2016. року наполня ше шейсц мешаци як ше преселєла до вичносци и занавше ме зохабела моя мила супруга

ЛЮБОМИР РАЦ (1928–2015) з Руского Керестура

МАРИЯ ПЛАНЧАК народзена Чапко (1943–2016) з Руского Керестура Зоз почитованьом памятку на єй любов, доброту и сцерпезлївосц навики будзе чувац супруг Янко Спочивай у мире Божим! НА ЗДОГАДОВАНЄ Дня 1. януара наполнї ше смутни рок як нас занавше зохабела наша мила супруга, мац, баба и прабаба

Памятки на ню навики чуваю єй наймилши Най спочива у мире Божим!

МАРИЯ РУСКОВСКИ народзена Чижмар (15. XII 1936 – 26. XII 2015) з Руского Керестура Вашу любов и доброту вично будземе ношиц у своїх шерцох и нїґда вас нє забудземе. Вашо наймилши꞉ син Дюра, унук Звонимир и нєвеста Наташа Спочивайце у мире Божим!

СМУТНЕ ЗДОГАДОВАНЄ Прешли уж три роки як нє з нами наш любени супруг, оцец и дїдо

Занавше жиє у наших шерцох, думкох и памяткох. З виру же є тераз на щешлївим месце оставаю його наймилши꞉ супруга Геленка, дзивка Наташа Фейдийова зоз супругом Ярославом и дзецми Иваном и Даниелом и дзивка Весна Медєшова зоз супругом Деяном Най спочива у мире Божим!

Преходза роки, а ви вецей нє з нами

НА ЗДОГАДОВАНЄ

МАРИЯ КАНЮХ народзена Дудаш (1919–2003) Вашу любов и доброту навики чуваме у своїх шерцох Вашо наймилши ЯНКО КАНЮХ (1947–2009)

НА ЗДОГАДОВАНЄ Дня 27. децембра наполнєли ше тринац смутни роки як нас занавше зохбел и зармуцел наш мили

ЯКИМ ПАПУҐА (1934–2003) з Нового Орахова Час преходзи, алє ми це нїґда нє забудземе. Памятку на це чуваю: твоя супруга Мелания Папуґова, син Яким, дзивки Геленка и Вирка, шицки з фамелиями Спочивай у мире Божим!

30. ДЕЦЕМБЕР 2016.

Мили наш оцец и дїду, хибице нам, як и ваша щира любов и доброта. У думкох и молитвох зме з вами. З любову и почитованьом вашо Иринка, Меланка и Кимо зоз фамелиями Спочивайце у мире Божим!

ДЮРА НАДЬ – МИТЬОВ (22. VII 1958 – 1. I 2014) з Руского Керестура

ХЕЛЕНА ПАВЛОВИЧ народзена Барна (1937–2016)

СМУТНЕ ЗДОГАДОВАНЄ Дня 26. XII 2015. року занавше нас зохабела наша мила мац, баба и швекра

НА ЗДОГАДОВАНЄ Дня 24. децембра 2016. року наполнєл ше рок як нє медзи нами наш мили оцец, дїдо и прадїдо

МИХАЛ КАНЮХ (1915–1998)

Спочивайце у мире Божим!

НА ЗДОГАДОВАНЄ Дня 26. децембра 2016. року Дня 23. децембра 2016. року наполнєли ше 27 роки як нас наполнєли ше 14 роки як нас занавше зохабел наш мили занавше зохабела наша мила оцец, дїдо и прадїдо мац, баба и прабаба

МЕЛАНИЯ ПАСТЕРНАК ЯНКО ПАСТЕРНАК (1928–2002) (1927–1989) з Руского Керестура Памятку на їх любов и доброту навики буду чувац син Янко и дзивка Марча зоз фамелиями Спочивайце у мире Божим!

РУСКЕ СЛОВО 35

ОСТАТНЇ ПОЗДРАВ Дня 22. децембра, после длугей и чежкей хороти, занавше ме зохабела моя мила супруга

ОСТАТНЇ ПОЗДРАВ Дня 22. децембра занавше нас зохабела наша мила мац, швекра и баба

СЛАВКА МЕДЄШИ народзена Будински (1941–2016) з Руского Керестура

Памятку на єй любов и доброту навики у своїх шерцох буду чувац син Юлин зоз супругу Оленку и дзецми Ванеску, Соню и Маю Спочивай у мире Божим! ОСТАТНЇ ПОЗДРАВ Дня 22. децембра занавше нас зохабела наша мила мац, швекра и баба

СЛАВКА МЕДЄШИ народзена Будински (1941–2016) з Руского Керестура Памятку на твою любов и доброту вично будзем чувац у своїм шерцу. Твой супруг Елемир Спочивай у мире Божим! ОСТАТНЇ ПОЗДРАВ Дня 22. децембра 2016. року преселєла ше до вичносци

СЛАВКА МЕДЄШИ народзена Будински (1941–2016) з Руского Керестура

Памятку на єй любов и доброту у своїх шерцох навики буду чувац син Йоаким зоз супругу Терезу и сином Борисом Спочивай у мире Божим! ОСТАТНЇ ПОЗДРАВ Дня 22. децембра занавше нас зохабела наша мила баба и прабаба

СЛАВКА МЕДЄШИ народзена Будински (1941–2016) з Руского Керестура

Памятку на це з почитованьом будзе чувац брат Михал зоз фамелию Спочивай у мире Божим!

Памятку на єй любов и доброту у своїх шерцох навики будзе чувац унук Иван зоз супругу Виолету и сином Алексом Спочивай у мире Божим!

ОСТАТНЇ ПОЗДРАВ Дня 22. децембра 2016. року преселєла ше до вичносци наша мила андя

НА ЗДОГАДОВАНЄ Дня 22. децембра 2016 року на- Дня 8. авґуста 2016. року наполполнєло ше двацец роки як нас нєло ше 23 роки як нас занавше занавше зохабел наш мили зохабела наша мила мац,баба и оцец, дїдо и прадїдо прабаба

СЛАВКА МЕДЄШИ народзена Будински (1941–2016) з Руского Керестура

Памятку на єй любов и доброту навики буду чувац Марча зоз супругом Янком и їх синове Сашко и Владимир зоз фамелиями Спочивайце у мире Божим!

36 РУСКЕ СЛОВО

МЕФТОД РАЦ (1914–1996)

ИЛЯ РАЦ народзена Медєши (1915–1993)

з Новохо Орахова Памятку на нїх вично буду чувац их наймилши Спочивайце у мире Божим!

30. ДЕЦЕМБЕР 2016.

ОСТАТНЇ ПОЗДРАВ Дня 18. децембра 2016. року занавше нас зохабел наш мили

ОСТАТНЇ ПОЗДРАВ Дня 26. децембра 2016. року занавше престало дуркац шерцо нашей милей мацери, баби и прабаби

МАРИЯ САБАДОШ народзена Загорянски (1938–2016) родом зоз Дюрдьова жила у Сиднею – Австралия

МИРОСЛАВ БУДИНСКИ (1955–2016) з Дюрдьова Ожалосцени супруга Нада, мац Веруна и брат Дюра зоз фамелию Спочивай у мире Божим! НА ЗДОГАДОВАНЄ На Вилїю, 24. децембра 2016. року наполнєли ше шейсц смутни мешаци як од нас занавше пошол до вичносци наш мили супруг и оцец

Вашу любов и доброту занавше будземе чувац у своїх шерцох. Вше будзеце зоз нами у наших шерцох, думкох и здогадованю. Ожалосцени – Син Влада, дзивка Ганча, нєвеста Таня, жец Янко, унуки Макс, Мадисон, Таня зоз супругом и праунука Алексиа Спочивайце у мире Божим! ОСТАТНЇ ПОЗДРАВ Дня 26. децембра 2016. року умарла у Сиднею у Австралиї наша мила шестра

НА ЗДОГАДОВАНЄ Дня 15. децембра наполнєли ше два роки як нас зохабела наша мила мац

МАРЯ САБАДОШ (1937−2016) народзена у Дюрдьове Памятки на ню у своїх шерцох чуваю шестра Леона Каменїцки з дзецми з Петроварадину и шестра Мелана Цап з дзецми зоз Дюрдьова Най спочива у мире Божим!

ВЕРУНА ПАЛАНЧАЇ (1936–2014) з Руского Керестура Красни памятки на ню чуваю син Павле и нєвеста Сладяна Най спочива у мире Божим!

ЮЛИЯН РАМАЧ ЧАМО (1963–2016) з Руского Керестура Час преходзи, алє наш вельки боль нїч нє може загоїц. Жиєш у наших шерцох, у думкох, у молитвох и у каждей рускей шпиванки. Найкрасши памятки на щешлїви роки препровадзени з Тобу даваю нам моци исц напредок и шлїдзиц Твою пожертвовносц, доброту и щиру любов. Твойо наймилши: супруга Тат,яна, дзивка Оксана и дзивка Олеся зоз супругом Драґаном и дзивочку Юлияну Спочивай медзи ангелами Божима!

НА ЗДОГАДОВАНЄ Дня 24. децембра наполнєли ше шейсц жалосни мешаци як нас нєсподзивано охабел наш мили и добри жец

ЮЛИЯН РАМАЧ ЧАМО (1963–2016) з Руского Керестура

Вично це буду паметац родичи Бучково

Спочивай у мире Божим!

НА ЗДОГАДОВАНЄ Дня 31. децембра 2016. року наполня ше 15 роки як нє з нами наш мили брат, бачи и кум

ЛЮБОМИР СЕҐЕДИ – Бадарков (1953–2001) з Руского Керестура З любову и почитованьом красни памятки на ньго чуваю шестри Мария Бесерменї и Мелания Медєши зоз фамелиями

30. ДЕЦЕМБЕР 2016.

НА ЗДОГАДОВАНЄ Дня 24. децембра 2016. року наполнєДня 25. януара 2017. року наполня ше ли ше шейсц смутни мешаци як нєтри роки як нас занавше охабел наш сподзивано од нас пошол до вичномили супруг, оцец, дїдо и прадїдо сци наш мили син и брат

ЮЛИЯН РАМАЧ ЧАМО (1963–2016) з Руского Керестура У найкрасших памяткох жиєш з нами. Ожалосцена мац Леона и браца и шестри зоз своїма фамелиями

ДЮРА РАМАЧ (1931–2014) з Руского Керестура Памятки на його нєсебичну любов, доброту и пожертвовносц у своїх шерцох чуваю: супруга Леона, дзеци, унучата и праунучата Спочивайце у мире Божим!

СМУТНЕ ЗДОГАДОВАНЄ Дня 25. децембра наполнєли ше Дня 24. юлия наполнєли ше 15 20 роки як нє з нами наш мили роки як нє з нами наша мила оцец, дїдо и прадїдо мац, баба и прабаба

ЄЛКА НАДЬ МИХАЙЛО НАДЬ народзена Надьордь (1928–1996) (1928–2001) з Руского Керестура Памятки на вас у своїх шерцох чуваю вашо наймилши Спочивайце у мире Божим!

РУСКЕ СЛОВО 37

СМУТНЕ ЗДОГАДОВАНЄ Дня 23. децембра 2016. року наполнєли ше три смутни роки як ше преселєл до вичносци наш мили оцец, а дня 5. януара наполня ше шейсц мешаци як ше преселєла до вичносци наша мила мац

СМУТНЕ ЗДОГАДОВАНЄ Дня 23. децембра 2016. року наполнєли ше три смутни роки, а дня 5. януара наполня ше шейсц мешаци як ше преселєли до вичносци нашо мили

МИКОЛА ВИСЛАВСКИ ИРИНА ВИСЛАВСКИ (1951–2013) з Руского Керестура (1955–2016) Памятку на їх доброту и любов хтору нам даровали навики буду чувац Виславсково꞉ мац Мария, брат Яким, андя Мария зоз дзецми Владимиром, Мирославом и Весну зоз єй фамелию Най спочиваю у мире Божим! НА ЗДОГАДОВАНЄ Дня 30. децембра 2016. року наполнєли ше пейц роки як вецей нє з нами мой супруг

МИКОЛА ВИСЛАВСКИ (1951–2013)

ИРИНА ВИСЛАВСКИ (1955–2016)

з Руского Керестура

Памятку на їх любов и доброту хтору нам давали навики будземе чувац у своїх шерцох Синове Сашо и Мирко Най спочиваю у мире Божим!

СВЯТОСЛАВ НАДЬ (2011–2016) з Нового Саду Памятки чува на ньго супруга Мелания

НА ЗДОГАДОВАНЄ Дня 26. децембра наполнєли ше штири роки як вецей нє з нами наш син, брат и бачи

НА ЗДОГАДОВАНЄ Дня 27. децембра 2016. року наполня ше двацец роки як нє з нами наш мили

Вичная му памят!

Городска управа за защиту животного штредку на основи члена 29. пасус 1. Закона о преценьованю вплїву на животни штредок („Службени глашнїк Републики Сербиї” число 135/04 и 36/09), обявює

ОБВИСЦЕНЄ

ДЮРА КРЕНЇЦКИ (1965–2012) з Руского Керестура Памятку на ньго чуваю оцец Яким, мац Ирина, шестра Златка, Кимо, як и Сашо и Мая зоз фамелиями Най спочива у мире Божим!

НА ЗДОГАДОВАНЄ Дня 28. децембра 2016. року наполня ше дванац жалосни роки як нас занавше, после чежкей хороти, зохабел наш наймилши

ЙОВҐЕН ПАПУҐА (1957–2004) з Бачинцох

З вельку любову и почитованьом вично будземе паметац твою милу подобу и доброту. Твойо: супруга Геленка, синове Ярослав и Иґор и шестра Мартица Тамаш зоз фамелию Спочивай у мире Божим и най це ангели чуваю!

38 РУСКЕ СЛОВО

МИХАЙЛО МОНАР (1950–2016) з Темерину Памятку н айого любов и доброту чуваю супруга Нада и синове Мирослав и Борис зоз фамелию Спочивай у мире Божим!

о принєшеним ришеню же потребне преценьованє вплїву и о одредзованю обсягу и змисту студиї о преценьованю вплїву на животни штредок проєкта – радио базней станїци мобилней телефониї „НСУ170, НСЛ170-НС-НАРОДНОГО ФРОНТА ” Ношитель проєкта „Телеком Сербия” а.д. Таковска 2, Беоґрад, поднєсол вимогу за даванє согласносци на Студию о преценьованю вплїву на животни штредок проєкта – радио базней станїци мобилней теле фониї „НСУ170, НСЛ170-НС-НАРОДНОГО ФРОНТА ” у улїци Народного фронта число 65, у Новим Садзе, на катастерскей парцели число 3930/6, К.О. Нови Сад II, Город Нови Сад. По сле запровад зеного по ступку, Городска управа за защиту животного штредку дня 26. децембра 2016. року принєсла ришенє число VI-501-761/16 зоз хторим дата согласносц на предметну Студию. Увид до предметного ришеня мож окончиц у просторийох Городскей управи за защиту животного штредку, Руменацка 110 а, Нови Сад, роботни днї у чаше од 10 до 15 годзин на сайту Городскей управи за защиту животного штредку www. environovisad.org. rs. Процив того ришеня мож порушац управни спор пред Управним судом у чаше од 30 днї од дня обявйованя обвисценя о принєшеним ришеню у средствох явного информованя.

30. ДЕЦЕМБЕР 2016.

ОБВИСЦЕНЄ

Городска управа за защиту животного штредку на основи члена 29. пасус 1. Закона о преценьованю вплїву на животни штредок („Службени глашнїк Ре публи ки Сер биї” чи сло 135/04 и 36/09), обявює

ОБВИСЦЕНЄ

о принєшеним ришеню же потребне преценьованє вплїву и о одредзованю обсягу и змисту студиї о преценьованю вплїву на животни штредок проєкта – радио базней станїци мобилней телефониї „НС2376_01 НС_Нови_Сад_Алмашка_церква” Подприємство „KODAR INŽENJERING” D.O.O Ношитель проєкта „VIP MOBILE” D.O.O., Нови Беоґрад, Младежских бриґадох 21, поднєсол вимогу за даванє согласносци на Студию о преценьованю вплїву на животни штредок проєкта – радио базней станїци мобилней телефониї „НС2376_01 НС_Нови_Сад_Алмашка_церква” у улїци Алмашка число 13, у Новим Садзе, на катастерскей парцели число 8721, К.О. Нови Сад I, Город Нови Сад. После запровадзеного поступку, Городска управа за защиту животного штредку дня 16. децембра 2016. року принєсла ришенє число VI-501-729/16 зоз хторим дата согласносц на предметну Студию. Увид до предметного ришеня мож окончиц у просторийох Городскей управи за защиту животного штредку, Руменацка 110 а, Нови Сад, роботни днї у чаше од 10 до 15 годзин на сайту Городскей управи за защиту животного штредку www. environovisad.org. rs. Процив того ришеня мож порушац управни спор пред Управним судом у чаше од 30 днї од дня обявйованя обвисценя о принєшеним ришеню у средствох явного информованя.

о принєшеним ришеню же потребне преценьованє вплїву и о одредзованю обсягу и змисту студиї о преценьованю вплїву на животни штредок проєкта – радио базней станїци мобилней телефониї „НС2080_01 НС_Нови_Сад_Квантажски_пияц” Подприємство „KODAR INŽENJERING” D.O.O Ношитель проєкта „VIP MOBILE” D.O.O., Нови Беоґрад, Младежских бриґадох 21, поднєсол вимогу за даванє согласносци на Студию о преценьованю вплїву на животни штредок проєкта – радио базней станїци мобилней телефониї „НС2080_01 НС_Нови_Сад_Квантажски_пияц” на катастерскей парцели число 8529/5, К.О. Нови Сад I, Город Нови Сад. После запровадзеного поступку, Городска управа за защиту животного штредку дня 16. децембра 2016. року принєсла ришенє число VI-501-718/16 зоз хторим дата согласносц на предметну Студию. Увид до предметного ришеня мож окончиц у просторийох Городскей управи за защиту животного штредку, Руменацка 110 а, Нови Сад, роботни днї у чаше од 10 до 15 годзин на сайту Городскей управи за защиту животного штредку www. environovisad.org. rs. Процив того ришеня мож порушац управни спор пред Управним судом у чаше од 30 днї од дня обявйованя обвисценя о принєшеним ришеню у средствох явного информованя.

о принєшеним ришеню же потребне преценьованє вплїву и о одредзованю обсягу и змисту студиї о преценьованю вплїву на животни штредок проєкта – радио базней станїци мобилней телефониї „НС2188_01 НС_Нови_Сад_Лази_Телечкого” Подприємство „KODAR INŽENJERING” D.O.O Ношитель проєкта „VIP MOBILE” D.O.O., Нови Беоґрад, Младежских бриґадох 21, поднєсол вимогу за даванє согласносци на Студию о преценьованю вплїву на животни штредок проєкта – радио базней станїци мобилней телефониї „НС2188_01 НС_Нови_Сад_Лази_Телечкого” у улїци Трифковичова площа число 6, на катастерскей парцели число 10022, К.О. Нови Сад I, Город Нови Сад. После запровадзеного поступку, Городска управа за защиту животного штредку дня 16. децембра 2016. року принєсла ришенє число VI-501-719/16 зоз хторим дата согласносц на предметну Студию. Увид до предметного ришеня мож окончиц у просторийох Городскей управи за защиту животного штредку, Руменацка 110 а, Нови Сад, роботни днї у чаше од 10 до 15 годзин на сайту Городскей управи за защиту животного штредку www. environovisad.org. rs. Процив того ришеня мож порушац управни спор пред Управним судом у чаше од 30 днї од дня обявйованя обвисценя о принєшеним ришеню у средствох явного информованя.

ОБВИСЦЕНЄ

о принєшеним ришеню же потребне преценьованє вплїву и о одредзованю обсягу и змисту студиї о преценьованю вплїву на животни штредок проєкта – радио базней станїци мобилней телефониї „НС2363_01 НС_Нови_Сад_Меркур” Подприємство „KODAR INŽENJERING” D.O.O Ношитель проєкта „VIP MOBILE” D.O.O., Нови Беоґрад, Младежских бриґадох 21, поднєсол вимогу за даванє согласносци на Студию о преценьованю вплїву на животни штредок проєкта – радио базней станїци мобилней телефониї „НС2363_01 НС_Нови_Сад_Меркур” у улїци Руменацка число 150, на катастерскей парцели число 3849/1, К.О. Нови Сад I, Город Нови Сад. После запровадзеного поступку, Городска управа за защиту животного штредку дня 16. децембра 2016. року принєсла ришенє число VI-501-728/16 зоз хторим дата согласносц на предметну Студию. Увид до предметного ришеня мож окончиц у просторийох Городскей управи за защиту животного штредку, Руменацка 110 а, Нови Сад, роботни днї у чаше од 10 до 15 годзин на сайту Городскей управи за защиту животного штредку www. environovisad.org. rs. Процив того ришеня мож порушац управни спор пред Управним судом у чаше од 30 днї од дня обявйованя обвисценя о принєшеним ришеню у средствох явного информованя.

30. ДЕЦЕМБЕР 2016.

ОБВИСЦЕНЄ

о явним увиду, явней презентациї и явней розправи о Студиї о преценьованю вплїву на животни штредок проєкта Подпримєтво „KODAR INŽINJERING” D.O.O., зоз Беоґраду, по овласценю ношителя проєкта „VIP MOBILE” D.O.O., Нови Беоґрад, Младежских бриґадох 21, поднєсол вимогу за даванє согласносци на Студию о преценьованю вплїву на животни штредок проєкта – радио базней станїци мобилней телефониї „НС2034_01 НС_Булевар_Цара_Лазара” у улїци Булевар цара Лазара 81, у Новим Садзе, на катастерскей парцели 3931/26 К.О. Нови Сад II, Город Нови Сад. Податки и документацию зоз вимоги ношителя проєкта мож видзиц у просторийох Городскей управи за защиту животного штредку Городу Нового Саду, Улїца Руменацка 110 а, Нови Сад, роботни днї од 10 по 15 годзин по 23. януар 2017. року. У складзе зоз членом 6. Правилнїка о поступку явного увиду, презентациї и явней розправи о студиї о преценьовню вплїву на животни штредок („Службени глашнїк РС”, 69/05) заинтерсованих орґанох, орґанизацийох и явносц под час тирваня явного увиду можу поднєсц зауваги и думаня на студиї о преценьованю вплїву у писаней форми Городскей управи за защиту животного штредку. Явну розправу и презентацию ше отрима 24. януара 2017. року, у просторийох Городскей управи за защиту животного штредку Городу Нового Саду, Руменацка 110 а, Нови Сад, на 13 годзин.

ОБВИСЦЕНЄ

о явним увиду, явней презентациї и явней розправи о Студиї о преценьованю вплїву на животни штредок проєкта Подпримєтво „KODAR INŽINJERING” D.O.O., зоз Беоґраду, по овласценю ношителя проєкта „VIP MOBILE” D.O.O., Нови Беоґрад, Младежских бриґадох 21, поднєсол вимогу за даванє согласносци на Студию о преценьованю вплїву на животни штредок проєкта – радио базней станїци мобилней телефониї „НС2383_05 НС_Нови Сад_Сайлово” у улїци XXIII, Сайлово, на катастерскей парцели 9127/18 К.О. Нови Сад IV, Город Нови Сад. Податки и документацию зоз вимоги ношителя проєкта мож видзиц у просторийох Городскей управи за защиту животного штредку Городу Нового Саду, Улїца Руменацка 110 а, Нови Сад, роботни днї од 10 по 15 годзин по 6. фебруар 2017. року. У складзе зоз членом 6. Правилнїка о поступку явного увиду, презентациї и явней розправи о студиї о преценьовню вплїву на животни штредок („Службени глашнїк РС”, 69/05) заинтерсованих орґанох, орґанизацийох и явносц под час тирваня явного увиду можу поднєсц зауваги и думаня на студиї о преценьованю вплїву у писаней форми Городскей управи за защиту животного штредку. Явну розправу и презентацию ше отрима 7. фебруара 2017. року, у просторийох Городскей управи за защиту животного штредку Городу Нового Саду, Руменацка 110 а, Нови Сад, на 12 годзин.

MALI OGLA[KI ДИХТОВАНЄ облакох и дзверох зоз неопрен-ґуму, процив витру и жими, галайку и праху. Правиме и кладземе ролетни и гармониково дзвери. Обявиц ше на телефони꞉ 025/5827-710, лєбо 060/5088-433 ВЛАГА? Изолуєме влажни хижи. 063/440470; 063/102-41-14. *** ОГРИВА Предавам букови пелет зоз 90% букви и 10% ядлїну, букови брикет (1 тона меня 4 метери древа) пакованє 10 килограми 210 динари, як и брикет зоз сушеного угля (1 тона меня 4 тони угля) 12 килограми 230 динари. Пакуєме! Понукам и „бановичи” углє у джамбо мехох, пакованє 1 тона. Обявиц ше на число 064 26 83 862. Покраїнски секретарият за урбанизем, будовательство и защиту животного штредку, на основи члена 14. Закона о преценьованю вплїву на животни шредок („Службени новини РС” чс. 135/04) обявює

OБВИСЦЕНЄ

o приношеню ришеня о обсягу и змисту студиї о преценьованю вплїву на животни штредок Покраїнски секретарият за урбанизем, будовательство и защиту животного штредку, дня 22. децембра 2016. року принєсол ришенє о обсягу и змисту студиї о преценьованю вплїву на животни штредок за ПРОЄКТ Реконструкция система канализациї и пошореня за третман одрутних водох у РНС, на к.п. число 2555/1, 14, 42, и 16; 2556/3; 2498/18, 29,30 и 32 КО Нови Сад III. Ношитель проєкта НИС а.д. Нови Сад Блок Прерада, улїца Народного фронта чс. 12. Ришенє о обсягу и змисту Студиї о преценьованю вплїву на животни штредок за предметни проєкт мож достац на увид роборнима днями од 10 г и 14 г у просторийох Покраїнского секретарияту за урбанизем, будовательство и защиту животного штредку, Булевар Михайла Пупина 16, Нови Сад (прижемє, канцелария ч. 39). Заинтересована явносц може виявиц жалбу на принєшене ришенє у чаше од 15 днї од дня обявйованя того обвисценя.

РУСКЕ СЛОВО 39

ИНФОРМАТОР Городска управа за защиту животного штредку на основи члена 29. пасус 1. Закона о преценьованю вплїву на животни штредок („Службени глашнїк Републики Сербиї” число 135/04 и 36/09), обявює

ОБВИСЦЕНЄ

о явним увиду, явней презентациї и явней розправи о Студиї о преценьованю вплїву на животни штредок проєкта Подпримєтво „KODAR INŽINJERING” D.O.O., зоз Беоґраду, по овласценю ношителя проєкта „VIP MOBILE” D.O.O., Нови Беоґрад, Младежских бриґадох 21, поднєсол вимогу за даванє согласносци на Студию о преценьованю вплїву на животни штредок проєкта – радио базней станїци мобилней телефониї „НС2067_04 НС_Нови Сад_Бранка_Чопича” у улїци Бранка Чопича 122, у Новим Садзе, на катастерскей парцели 2421/1 К.О. Ветерник, Город Нови Сад. Податки и документацию зоз вимоги ношителя проєкта мож видзиц у просторийох Городскей управи за защиту животного штредку Городу Нового Саду, Улїца Руменацка 110 а, Нови Сад, роботни днї од 10 по 15 годзин по 6. фебруар 2017. року. У складзе зоз членом 6. Правилнїка о поступку явного увиду, презентациї и явней розправи о студиї о преценьовню вплїву на животни штредок („Службени глашнїк РС”, 69/05) заинтерсованих орґанох, орґанизацийох и явносц под час тирваня явного увиду можу поднєсц зауваги и думаня на студиї о преценьованю вплїву у писаней форми Городскей управи за защиту животного штредку. Явну розправу и презентацию ше отрима 7. фебруара 2017. року, у просторийох Городскей управи за защиту животного штредку Городу Нового Саду, Руменацка 110 а, Нови Сад, на 13 годзин.

Покраїнски секретарият за урбанизем, будовательство и защиту животного штредку, на основи члена 14. Закона о преценьованю вплїву на животни шредок („Службени новини РС” чс. 135/04 и 36/09) обявює

OБВИСЦЕНЄ

O поднєшеней вимоги за одлучованє о поптреби преценьованю вплїву на животни штредок Ношитель проєкта C.I.A.K. DOO Нови Сад, Приморска число 86, поднєсол вимогу за одлучованє о потреби преценьованю вплїву на животни штредок проєкта „Обєкт за маґазионованє опасних одруткох” у Новим Садзе, у улїци Приморска число 86, на катастерскей парцели число 385/1 КО Нови Сад IV, Город Нови Сад. На предметней локациї попри иснуюцого, маґазина одрутних акумулаторох индексного число 16 06 01* (оловни батериї) предвидзене маґазионованє шлїдуюих файтох опасних одруткох: амбалажа хтора ма остатки опасних субстанци лєбо є контаминовани зоз опаснима субстанцами индексного числа 15 01 10*, абсорбенти, филерски материяли (уключуюци филтери за олєї хтори иншак нє спецификовани), ренди за сцеранє, защитне облєчиво, хтори контаминовани зоз опаснима субстанцами индексного числа 16 03 05* и будовательни материяли хтори маю азбест индексного числа 17 06 05*, виключно у наменским контейнерами и гордовами, ґу нєпременєни максимални капацитет маґазионованя до 100 т, плановани рочни прецек од 2500 т и максимални дньови уход од 8т. Податки и документацию зоз вимоги ношителя проєкта мо достац на увид у просторийох Покраїнского секретарияту за урбанизем, будовательство и защиту животного штредку, Булевар Михайла Пупина 16, Нови Сад (прижемє, канцелария ч. 39). Шицки заинтересовани, у чаше од 15 днї од дня обявйованя того обвисценя, можу доручиц свойо думанє у писаней форми на адресу Секретарияту.

40 РУСКЕ СЛОВО

ОБВИСЦЕНЄ

о явним увиду, явней презентациї и явней розправи о Студиї о преценьованю вплїву на животни штредок проєкта Подпримєтво „KODAR INŽINJERING” D.O.O., зоз Беоґраду, по овласценю ношителя проєкта „VIP MOBILE” D.O.O., Нови Беоґрад, Младежских бриґадох 21, поднєсол вимогу за даванє согласносци на Студию о преценьованю вплїву на животни штредок проєкта – радио базней станїци мобилней телефониї „НС2192_02 НС_Футоґ_2 ” у улїци Цара Лазара 215, у Новим Садзе, на катастерскей парцели 4631 К.О. Футоґ, Город Нови Сад. Податки и документацию зоз вимоги ношителя проєкта мож видзиц у просторийох Городскей управи за защиту животного штредку Городу Нового Саду, Улїца Руменацка 110 а, Нови Сад, роботни днї од 10 по 15 годзин по 6. фебруар 2017. року. У складзе зоз членом 6. Правилнїка о поступку явного увиду, презентациї и явней розправи о студиї о преценьовню вплїву на животни штредок („Службени глашнїк РС”, 69/05) заинтерсованих орґанох, орґанизацийох и явносц под час тирваня явного увиду можу поднєсц зауваги и думаня на студиї о преценьованю вплїву у писаней форми Городскей управи за защиту животного штредку. Явну розправу и презентацию ше отрима 7. фебруара 2017. року, у просторийох Городскей управи за защиту животного штредку Городу Нового Саду, Руменацка 110 а, Нови Сад, на 11 годзин.

ОБВИСЦЕНЄ

о принєшеним ришеню же потребне преценьованє вплїву и о одредзованю обсягу и змисту студиї о преценьованю вплїву на животни штредок Ношитель проєкта „ECO-LOGISTICA” ДОО Нови Сад, Селячких буна число 43/V, поднєсол вимогу за одлучованє о потреби преценьованя вплїву на животни штредок проєкта „Дучасове маґазинованє ;erstvih опасних и нєопасних одруткох” у Футоґу, у улїци Желєзнїцка, на катастерскей парцели число 992 К.О. Футоґ, Город Нови Сад. После запровадзеного поступку, Городска управа за защиту животного штредку дня 16. децембра 2016. року принєсла ришенє число VI-501-540/16 же потребне преценьованє вплїву на животни штредок и о одредзованю обсягу и змисту студиї о преценьованю вплїву на животни штредок. Увид до предметного ришеня мож окончиц у просторийох Городскей управи за защиту животного штредку, Руменацка 110а, Нови Сад, роботни днї у чаше од 10 дo 15 годзин на сайту Городскей управи за защиту животного штредку www. environovisad.org. rs. Заинтересована явносц може виявиц жалбу процив того ришеня у чаше од 15 днї од дня його обявйованя у средствох явного информованя, по тим орґану.

ОБВИСЦЕНЄ

о явним увиду, явней презентациї и явней розправи о студиї о преценьованю вплїву на животни штредок проєкта Ношитель проєкта „DIP” д.о.о. Нови Сад, Темеринска 30, поднєсол вимогу за даванє согласносци на Студию о преценьованю вплїву на животни штредок проєкта „Продукцийно дїловни обєкт лївальнї офарбених металох” у Новим Садзе, у улїци Вельки рит 9а, на катастерскей парцели 11 К.О. Нови Сад III, Город Нови Сад. Податки и документацию зоз вимоги ношителя проєкта мож вид-

зиц у просторийох Городскей управи за защиту животного штредку Городу Нового Саду, Улїца Руменацка 110, Нови Сад, роботни днї од 10 по 15 годзин по 30. януар 2017. року. У складзе зоз членом 6. Правилнїка о поступку явного увиду, презентациї и явней розправи о студиї о преценьовню вплїву на животни штредок („Службени глашнїк РС”, 69/05) заинтерсованих орґанох, орґанизацийох и явносц под час тирваня явного увиду можу поднєсц зауваги и думаня на студиї о преценьованю вплїву у писаней форми Городскей управи за защиту животного штредку. Явну розправу и презентацию ше отрима 31. януара 2017. року, у просторийох Городскей управи за защиту животного штредку Городу Нового Саду, Руменацка 110А, Нови Сад, на 12 годзин.

OБВИСЦЕНЄ

O поднєшеней вимоги за оцену потреби за ажирированьом студиї о преценьованю вплїву на животни штредок Ношитель проєкта Реґионална депония д.о.о. зоз Суботици, улїца Площа Лазара Нешича чс. 1, поднєсол вимогу за оцену потреби за ажирированьом студиї о преценьованю вплїву на животни штредок проєкта Вибудов Реґионалней депониї зоз Суботици, на катастерскей парцели чс. 2635 КО Биково СО Суботица. Податки и документацию зоз вимоги ношителя проєкта мо достац на увид у просторийох Покраїнского секретарияту за урбанизем, будовательство и защиту животного штредку, Булевар Михайла Пупина 16, Нови Сад (прижемє, канцелария ч. 39). Шицки заинтересовани, у чаше од 15 днї од дня обявйованя того обвисценя, можу доручиц свойо думанє у писаней форми на адресу Секретарияту.

Городска управа за защиту животного штредку Городу Нового Саду на основи члена 10. Закона о преценьованю вплїву на животни штредок („Службени глашнїк Републики Сербиї”, число 135/04 и 36/09) обявює

ОБВИСЦЕНЄ

о поднєшеней вимоги за одлучованє о потреби преценьованя вплїву на животни штредок проєкта Ношитель проєкта „REVERA DESIGN” ДОО, Нови Сад, Єврейска число 33, поднєсол вимогу за одлучованє о потреби преценьованя вплїву на животни штредок проєкта „Вибудов услужней роботнї за виробок макетох и моделох од древа зоз

ОБВИСЦЕНЄ

о поднєшеней вимоги за одлучованє о потреби преценьованя вплїву на животни штредок проєкта Ношитель проєкта „ЕУРОКАНТ” ДОО, Нов Сад, Суботицка число 6 поднєсол вимогу за одлучованє о потреби преценьованя вплїву на животни штредок проєкта „Пошоренє за маґазинованє и третман особного и других пластичних одрут-

часцу поверхносци прижемє (П) и зоз часцу прижемє и поверх (П+1) у улїци Стевана Тодоровича на катастерскей парцели число 2635/6 К.О. Нови Сад III, Город Нови Сад. Податки и документацию зоз вимоги ношителя проєкта мож видзиц у просторийох Городскей управи за защиту животного штредку Городу Нового Саду, Улїца Руменацка 110, Нови Сад, роботни днї од 10 до 15 годзин. Шицки заинтересовани, у чаше 10 днї од дня обявйованя того обвисценя, можу дац свойо думанє у писаней форми на адресу Городскей управи за защиту животного штредку Городу Нового Саду.

кох”, у продукцийним обєкту за продукцию кант тракох за древову индустрию, у улїци Руменацка драга число 52б, на катастерскей парцели число 2394 К.О. Нови Сад IV, Город Нови Сад. Податки и документацию зоз вимоги ношителя проєкта мож видзиц у просторийох Городскей управи за защиту животного штредку Городу Нового Саду, Улїца Руменацка 110, Нови Сад, роботни днї од 10 до 15 годзин. Шицки заинтересовани, у чаше 10 днї од дня обявйованя того обвисценя, можу дац свойо думанє у писаней форми на адресу Городскей управи за защиту животного штредку Городу Нового Саду.

30. ДЕЦЕМБЕР 2016.

ИНФОРМАТОР

ВИДРУКОВАНЕ ТРЕЦЕ И ШТВАРТЕ ЧИСЛО „ШВЕТЛОСЦИ”

После електронских виданьох, нєдавно вишло и друковане виданє трецого и штвартого числа „Шветлосци”, котре уж дистрибуоване и находзи ше у рукох читачох. Як и предходни два числа, и треце и штварте число приноша широки спектер темох и рубрикох, по котрих часопис препознатлїви и ценєни, як у нас так и у швеце. Часопис за литературу, културу и уметносц „Шветлосц” єден з найзначнєйших порушовачох литературного, уметнїцкого, та и наукового живота при Руснацох у Войводини и Сербиї. Виходзи од 1952. року, цо значи же є уж вецей як 60 роки активно присутни у културним и националним живоце Руснацох на тих просторох. Шицки штири тогорочни числа часопису „Шветлосц” мож опатриц и електронски, на адреси: www.ruskeslovo.com/шветлосц M. M. Ц. Городска управа за защиту животного штредку на основи члена 29. пасус 1. Закона о преценьованю вплїву на животни штредок („Службени глашнїк Републики Сербиї” число 135/04 и 36/09), обявює

ОБВИСЦЕНЄ

о явним увиду, явней презентациї и явней розправи о Студиї о преценьованю вплїву на животни штредок проєкта Подпримєтво „KODAR INŽINJERING” D.O.O., зоз Беоґраду, по овласценю ношителя проєкта „VIP MOBILE” D.O.O., Нови Беоґрад, Младежских бриґадох 21, поднєсол вимогу за даванє согласносци на Студию о преценьованю вплїву на животни штредок проєкта – радио базней станїци мобилней телефониї „НС2187_01 НС_Нови_Сад_Новосадски_саям_2” у улїци Гайдук Велькова число 11, на катастерскей парцели 7540/1 К.О. Нови Сад I, Город Нови Сад. Податки и документацию зоз вимоги ношителя проєкта мож видзиц у просторийох Городскей управи за защиту животного штредку Городу Нового Саду, Улїца Руменацка 110 а, Нови Сад, роботни днї од 10 по 15 годзин по 23. януар 2017. року. У складзе зоз членом 6. Правилнїка о поступку явного увиду, презентациї и явней розправи о студиї о преценьовню вплїву на животни штредок („Службени глашнїк РС”, 69/05) заинтерсованих орґанох, орґанизацийох и явносц под час тирваня явного увиду можу поднєсц зауваги и думаня на студиї о преценьованю вплїву у писаней форми Городскей управи за защиту животного штредку. Явну розправу и презентацию ше отрима 24. януара 2017. року, у просторийох Городскей управи за защиту животного штредку Городу Нового Саду, Руменацка 110 а, Нови Сад, на 11 годзин.

30. ДЕЦЕМБЕР 2016.

ВИШОЛ РУСКИ ХРИСТИЯНСКИ КАЛЕНДАР ЗА 2017. РОК

Найпопуларнєйша руска кнїжка – РУСКИ ХРИСТИЯНСКИ КАЛЕНДАР 2017 видрукована и тих дньох будзе доступна читачом. И того року, Календар ше зявює як заєднїцке виданє НВУ „Руске слово” и Християнского часопису „Дзвони”. Обсяг му коло 250 боки. Змистово є богати, зоз фотоґрафиями и шицок є у фарбох. Понука репрезентативни вибор авторох и темох зоз рижних обласцох нашого духовного, културного и дружтвеного живота, як и красней литератури, социолоґиї, психолоґиї, историї, животу младих, спорту и гумору. Календар по цени од 500 динари мож купиц при заступнїкох „Руского слова” по наших местох и то: Календар мож купиц у НВУ „Руске слово” у Новим Садзе, при заступнїкох „Руского слова”. У Руским Керестуре у дописовательстве и при Даринки Варґовей (Партизанска 34, 025/703-904); у Коцуре при Меланиї Шантовей (Петефи Шандора 47, 021/727-049); у Дюрдьове при Звонкови Салаґови (Светозара Милетича 25, 021 838 055); у Вербаше при Миронови Нярадийови (Сивч Йовґена 86, 064/120-2607); у Новим Орахове при Любомирови Рацови (Руски дом, 024/723-584); у Бачкей Тополї при Николови Сеґедийови (065/64-785-27); у Кули при Елемирови Мудрого (Блок 6/а, 025/721-404); у Шидзе (Беркасово, Бачинци, Бикич Дол) при Владимирови Гарвильчакови (062/440-974) у Петровцох, при Желькови Гаргайови (Матиї Ґубца 1, 99385-32-554-152). Городска управа за защиту животного штредку на основи члена 29. пасус 1. Закона о преценьованю вплїву на животни штредок („Службени глашнїк Републики Сербиї” число 135/04 и 36/09), обявює

ОБВИСЦЕНЄ

Податки и документацию зоз вимоги ношителя проєкта мож видзиц у просторийох Городскей управи за защиту животного штредку Городу Нового Саду, Улїца Руменацка 110 а, Нови Сад, роботни днї од 10 по 15 годзин по 23. януар 2017. року. У складзе зоз членом 6. Правилнїка о поступку явного увиду, презентациї и явней розправи о студиї о преценьовню вплїву на животни штредок („Службени глашнїк РС”, 69/05) заинтерсованих орґанох, орґанизацийох и явносц под час тирваня явного увиду можу поднєсц зауваги и думаня на студиї о преценьованю вплїву у писаней форми Городскей управи за защиту животного штредку. Явну розправу и презентацию ше отрима 24. януара 2017. року, у просторийох Городскей управи за защиту животного штредку Городу Нового Саду, Руменацка 110 а, Нови Сад, на 12 годзин.

РУСКЕ СЛОВО 41

СПОРТ ЙОВҐЕН МУДРИ, О ЕЛЕҐАНЦИЇ ПРЕФЕРАНСУ

ЯК ШАХ ЗА ЖЕЛЄНИМ СТОЛОМ Медзи спортскима дисциплинами єст и таки за хтори мож повесц же су спорт и же су нє спорт. Ту ше, насампредз, учишлюю Пише: Александар ПАЛАНЧАНИН штреляцтво, билияр, шах... Углавним то спорти хтори нє вимагаю тельо вельо физичней моци, алє прето барз важне буц сконцентровани и вельо вецей роздумовац як, у дзепоєдних других дисциплинох. На тей ценкей смужки хтора дзелї спортски дициплини на тоти за хтори нєобходни тренерка и патики, и на гевти за хтори то нє таке важне, то и картанє

а велїх то баржей розвага, окреме през у жимским чаше. Дзепоєдни картанє повязую зоз страсцу, алє факт же є и спорт, бо постоя змаганя, та аж и клуби. ПОХОДЗЕНЄ Мено – карта, походзи зоз латинского язика, а як и у прадавних часох означує фалаток паперу на хторей виписани числа, лєбо одредзени слики. Трима ше як виродостойни податок же картанє як бависко походзи зоз далєкого Китаю, а перши податки хтори указую на присуство того бависка зявюю ше 1400. року. Но, єст вецей теориї о наставаню того бависка. По єдней, перши писани шлїд о бависку картаня, гоч теди нє було под тим меном, найдзени у кнїжки зоз 880. року хтору написал Су Е хтори жил под час династиї Танґ. У кнїжки описане як ше у фамелиї принцези Тончанґ, 868. року часто картали, хтору теди волали „бависко лїсца”. У писа-

БЕТЛ ХАРАКТЕР – Случело ше раз же зме бавели партию преферансу у новосадским Пензионерским доме. Позберала ше цала екипа. Бависко було ище на початку. Можебуц же зме одбавели три-штири дзелєня. Єден од партнерох лицитовал бависко бетл, значи же би нїч нє однєсол зоз талону, медзитим, спаднул. Звалєли зме го, а кед пораховал, видзел же ше по конєц партиї хтору зме почали, нїяк нє може вицагнуц, нагнївано станул од стола и претаргнул партию. Розумлїве, то було нє коректне, бо зме за столом остали лєм двоме, без трецого партнера за картанє. Очиглядне було же пришол победзиц, алє пре утрату хтору нє може надополнїц, мушел карти положиц на стол и пойсц дому – гварел Йовґен Мудри.

42 РУСКЕ СЛОВО

них жридлох мож найсц податки же бависко картаня у Китаю постояло пред 1000. роком. Теди випатрали як мали цидулки, випатрали як домини. На нїх були нарисовани рижни мотиви и виписани рижни вредносни ознаки, як и на пенєжу. Прето ше их повязує зоз коцканьом. До тринастого вику карти сцигли и по Блїзки Восток. Єдни з найстарших картох чува ше у музею Топкапи у Истанбулу. Походза зоз Єгипту, а виробени су ручно, шпил мал 52 карти хтори були розпоредзени до штирох серийох, од хторих кажда мала свойо числа од єден по дзешец и три карти зоз сликами. До Европи карти сцигли коло 1360. року зоз исламских жемох. Таки карти ше и нєшка хаснує за бавенє у Шпаниї, Мароку, Южней Америки, Италиї... У Французкей бавенє картох було популарне концом 14. вику, а у єдним Парижским декрету зоз 1397. року людзом було забранєне бавиц карти кед роботни днї. Найзначнєйши центер за продукцию картох у 15. вику бул у французким городзе Руану. И МИ МАМЕ ДЛУГУ ТРАДИЦИЮ КАРТАНЯ Кеди ше тото бависко и розвага роширело при Руснацох и чи ше картали на Горнїци, нєт податки. Факт же картанє у нас ма длугу традицию, а окреме през жиму кед ше нашо сходзели на прадки. На Вилїю вечар хлопи ше дакеди, як и нєшка, дзечнє картаю. – Я ше почал картац давно. Нє паметам кеди точно, алє паметам же зме ше як дзеци часто картали седмини, тромфи, лажи, жандара...Звичайно зме ше картали по обисцох. Познєйше, кед сом бул у Новим Садзе на школованю, кед сом бул дакус старши, картали зме ше озбильнєйши бависка як цо реми, канаста, фарбла... скоро шицки бависка. Як двацецпейцрочни леґинь научел сом бавиц преферанс. То по моїм думаню єдно з найкрасших карташских бавис30. ДЕЦЕМБЕР 2016.

СПОРТ скох. Дзечнє го бавим и нєшка зоз мою екипу, хтора нажаль, вше менша. Кед ше порахує, моя „партия” преферансу тирва уж 45 роки – гварел Йовґен Мудри, пензионер зоз Нового Саду (по походзеню зоз Дюрдьова). У Дюрдьове (як и индзей), окрем на прадкох по обисцох, картало ше и по карчмох. Єден час карчма Стеви Павловича було сходзиско любительох картарошских бавискох. Тота карчма вецей нє постої, алє схопни картароше нашли другу – обoк при пошти у центере валалу. Керестурци ше картаю у Ловарским доме, а Новосадянє при Томови у Клубу Руского културного центра. У Петроварадину ше карта у чарди „Шаран”. Алє, карта ше ище вше и по обисцох, през жиму при цеплих пецох и при погарику вина. Теди, кед єст часу за розвагу и друженє. ПРЕФЕРАНС – ЯК ШАХ, АЛЄ ЗОЗ КАРТАМИ Преферанс слово французкого походзен, а значи даванє предносци. То бависко адутского типу, бавя го троме бавяче зоз шпилом од 32 картох, лєбо як ше популарно вола „мадярици”. Преферанс можу бавиц и штверо бавяче, алє вец по єден бавяч нє участвує у бависку. Як то картароше гваря „суши ше”. Гоч мено бависка походзи зоз французкого язика, трима ше же бависко походзи зоз 1802. року, а русийске племство го почало бавиц 1840. року. Бивиско настало на фундаментох бависка вист з тим же у преферансу уведзена новосц лицитациї. Бул барз популарни, а познате же го часто бавел и Лєв Толстой. Бавяче вибераю, лицитираю, бависко на основи дзешец картох хтори тримаю у своїх рукох. Вибера ше штири адутски бависка, бетл, санс и преферанс хтори нє адутски. У шицких бавискох циль гевтого хтори водзи бависко же би однєсол шейсц руки, а циль бавячох хтори провадза бависко же би го „звалєли”, односно же би вони вєдно освоєли пейц, лєбо штири руки. У бависку бетл важне нє однєсц анї єдну руку, у сансу же би однєсол цо вецей, а найменєй шейсц. – За мнє преферанс найкрасше бависко. Прировнуєм го зоз шахом прето же бависко ма строги правила хторих ше муши притримовац. Вшелїяк, муши ше провадзиц бависко и роздумовац. Вариянти и можлївосци хтори понука єст вельо, та є прето и креативне. Случовало ше же ше поставя таки позициї же бавяч зоз добрима каратами спаднє, а и же зоз подлима прейдзе. През тото бависко найлєпше мож спознац характер бавяча за столом. Ясно ше укаже же

хто яки чловек. Як ше хто справує у живоце, таки є за картарошским столє, так повесц, же партию преферансу мож прировнац зоз жвератком – гварел Йовґен Мудри. Як надпомнул, преферанс можу бавиц лєм добри бавяче. Партиї тирваю – кеди як. Найменєй три-штири годзини, а прави добри партиї, у хторих ше до конца може спознац його краса, тирваю и длужей. Дакеди и дзешец годзини, бо щесце у картох пременлїве. – Обачел сом же ше тераз вецей карата бависко мексико и лорум. Я после преферансу, найволїм лорум, прето же є подобни преферансу. Ма аж осем бависка, рижнородни є, а з тим и креативни и интересантни кед за столом шедза добри бавяче – гварел Йовґен Мудри. РОЗВАГА, СТРАСЦ, ЧИ СПОРТ З оглядом на тото же партия преферансу тирва вецей годзини, розумлїве же кед слово о каратрошох, слово о велькей прихильносци и любови ґу тому бависку. Позната ствар же кед ше пайташе зволую на партию, єден другого совитую же би себе „наварели чаю зоз макових картох”, най би одспали пополадню же би на партию пришли одпочинути, же би ше нє вадзели зоз супругу, же би ше ґу нїм крашнє справовали того дня, же би були послухни. – Кед идзем на партию меркуєм на шицко цо би могло погубиц мою психичну ровновагу. Намагам ше буц физично

ЙОГО ВИСОЧЕСТВО – ПРЕФЕРАНС Кед же бридж „нєкоруновани краль” картарошских бавискох, преферанс шлїдзи такой за нїм. Медзитим, велї познавателє и бавяче преферансу твердза же то найинтересантнєйше, найатрактивнєйше, найромантичнєйше бависко на швеце. Преферанс описани у велїх литературних дїлох, тиж так и у подобових и уметнїцких. Асоцирує на боемски способ живота, друженє и забаву. Вшелїяк то газардерске бависко, та ше заньго вяжу велї нєщесца и траґедиї. Бул барз популарни у Русиї, а после политичних пременкох 1990. року преферанс достава нове значенє. Од теди по нєшка ше отримує познате змаганє „Куп Кремлю” на хторим участвую бавяче зоз цалого швета, а наградни фонд превозиходзи шицки бридж турнири.

и психично порихтани за партию. Нє прето же ми циль победзиц, алє же бим бавел лєпше од других. Велїм картанє способ же би дацо заробели. То вец нє картанє, алє коцканє. Чул сом вельо приповедки о картарошох хтори док мали щесца, зарабяли на картох. Алє, як сом уж спомнул, у картох щесце пременлїве, та велї з нїх швидко остали и без такого заробку, а цо ище горше остали и без свойого маєтку. У психолоґиї ше таки приступ картню прировнує зоз хороту. Я ше нїґда нє картал за пенєжи. Дакеди ше картаме за „рунде”, лєбо за рибову юху. Познате же картарошске бависко бридж од давна припознате як спорт. Турнири ше бавя вшадзи по швеце, та и у нас. Тиж так постої и лиґа бавячох преферансу. Мнє особнє картанє на першим месце розвага и друженє – гварел Йовґен Мудри.■ 30. ДЕЦЕМБЕР 2016.

РУСКЕ СЛОВО 43

ГЛАСНЇК ПО РУСКИ У НОВОСАДСКИМ РКЦ

РОК LXXII ЧИСЛО 51-52 (3712-3713) НОВИ САД, 30. ДЕЦЕМБЕР 2016.

НА ПАХУЛЬКУ” ” ПРИШОЛ И ДЇДО МРАЗ ЦЕНА 30 ДИНАРИ

Фото: Блажена Хома Цветкович

Фото: В. Вуячич

ЩЕШЛЇВИ КРАЧУНСКИ ШВЕТА

■ ШИЦКО НАЙЛЄПШЕ Фотоґрафия: K002_0062N

Фотоґрафия: K002_0042N

ШЛЇДУЮЦЕ СПЕЦИЯЛНЕ ДВОЧИСЛО „РУСКОГО СЛОВА” ВИДЗЕ 13. ЯНУАРА 2017. РОКУ

У НОВИМ 2017. РОКУ