RUSKE SLOVO 50

ИНФОРМАТОР, ОГЛАШКИ, ИНТЕРМЕЦО

ГЛАСНЇК ПО РУСКИ

ЗОЗ ДРУКУ ВИШЛИ КНЇЖКИ ЗА ДЗЕЦИ Еделински Миколка, Ана-Мария Рац, Даниела Тамаш, Златка Чизмар, Кристина Шепински, Марина Дудаш и Марина Тодич. Сликовнїцу „Фарби” илустровала Аня Гудак, а „Родзини” Мария Ковачевич. Зоз друку виходза ище три дзецински кнїжки – „Вселен ски ко ра бель” Са шу Па лєн ка ша, „Стра ши дла, нє за шме ю й це ме” Да ни ели Та маш и „Та нь ов швет” Олен ки Жив ко вич, а ко три бу ду пред ста ве ни и на „Костельниковей єшенї”. Кнїж ки на по пу сту 30 од сто за Ми ко ла й ско-кра чун ско-но во роч ни швета и кажда кошта лєм 210 дин. По пуст тир ва од 25. но вем бра по 24. децембер 2020. року. По барз ви год ней це ни кнїж ки мож ку пиц пре йґ кол порте рох у на ших местох, у представительствох НВУ „Руске слово” (у Новим Садзе на новей адреси Футожска 2, ІІІ поверх (од 9 по 14 год зин) и на но ви доча со ви 021/3020-167, або ста ри теле фон 021/6613-697; у Руским Керестуре у будин ку да кеди шнєй Дру кар нї на дру гим по верху и на теле фон 025/703-311, од 9 по 13 годзин). На ру чу й це то ти кнїж ки и пре йґ нашей онлайн кнїжкарнї http://www.ruskeslovo.com/knjizkiporuski/ Б. В.

ЦЕНА 30 ДИНАРИ

Фото: Вероника Вуячич

Тих дньох Новинско-видавательна установа „Руске слово” видала два розкошни сликовнїци – „Фар би” и „Род зи ни”, пи снь оч ки за дзе ци од 2 до 7 роки. Кнїжки вишли у едициї „Заградка”, а настали як часц про єк ту ко три НВУ „Ру ске сло во” достала прейґ Буджетского фонду Републики Сер биї, на ко трим уча ство ва ли ве цей як 20 особи. Вибрани найлєпши твори авторкох, медзи котрима були Оксана Мудри Недич, Наташа

РОК LXXVI ЧИСЛО 50 (3919) НОВИ САД, 11. ДЕЦЕМБЕР 2020.

ОГЛЯДНУЦЕ НА ПРЕШЛОСЦ

Фотоґрафия: 0490P-B637

Фотоґрафия: 0509P-B1546

оволуєме читачох новинох „Руске слово” же би помогли препознац особи на старих фотоґрафийох. Пре точне идентификованє особох на сликох, хтори маю окремну музейну вредносц, потребна помоц од ширшей явносци. Шицки фотоґрафиї настали у дакедишнєй фотоґрафскей роботнї Бруґошових у Руским Керестуре. Кажду фотоґрафию ше подпише зоз одредзену шифру, та кед же препознаце даєдну, лєбо вецей особи на фотоґрафиї, модлїме Вас же бисце явели до Заводу за културу войводянских Руснацох на число телефона 021/654-65-34, лєбо на мейл: zavod.rusini@gmail.com.

П

Даєдни фотоґрафиї обявюємє вецей раз, понеже за нїх дотераз нєт нїяки податки.

Завод за културу войводянских Руснацох ма нове число телефона 021/654-65-34

■ НАШО НОВИ ВИДАНЯ

РУСКЕ ВИДАВАТЕЛЬСТВО УКАЗАЛО ЖИЛАВОСЦ И СПОСОБНОСЦ ПРИЛАГОДЗИЦ ШЕ Пише: Микола ШAНТА, одвичательни редактор Видавательней дїялносци НВУ „Руске слово” и предсидатель Орґанизацийного одбору манифестациї „Костельникова єшень”

Литературна манифестация „Костельникова єшень”, 27. по филозофских и социолоґийних текстох, „Чловек и шоре, и попри нєвигодних условийох пре пандемию вирусу швет”, Гавриїла Костельника ‒ 5. том позбераних творох, корона, будзе отримана прейґ сучасней технїки, по и наслов Мирона Жироша „Бачванско-сримски Руснаци такволаней онлайн системи. З оглядом же у тим року, дома и у швеце, III\1 том”. О кнїжки Гавриїла Костельника попри шицких других проблемох, маме богати видавательни хтору з українского преложел на руски язик Дюра Латяк, рок, чкода би було нє указац явносци труд наших писа- будзе бешедовац академик Юлиян Тамаш. Мам потребу тельох, менаджмента хтори обезпечел средства за обявйо- винєсц єдну интимну констатацию: то кнїжка хтору сом ванє кнїжкох и вец на концу и труд занятих у НВУ „Руске редаґовал зоз найвекшу радосцу у своєй видавательней слово” хтори тоти кнїжки виредаґовали, вилекторовали, кариєри! Прейґ тей кнїжки, як и прейґ предходного штвартого тому, „Роса и слунко” дизайновали, пририхтали за друкованє литературна критика и есеїстика, З оглядом же у тим року, и на концу понукли на предай прейґ стимулативного попусту. Цали єден ци- попри шицких других проблемох похопел сом велїчезносц Костельникового розума. клус ше тераз концом рока завера, а ремаме богати видавательни зултат того циклуса тринац нови кнїжки. Окрем спомнутих кнїжкох, представи рок, чкода би було нє указац Манифестация „Костельникова єшень” явносци труд наших писательох, ше и моноґрафске виданє „Руске будзе отримована у трох часцох. У менаджмента хтори обезпечел слово 1945-2020” хтору пририхтал першей, 10. децембра планована пре- средства за обявйованє кнїжкох Дюра Латяк. Моноґрафия обявена з нагоди 75-рочнїци нашей Установи, зентация кнїжкох за дзеци, на Фейсбуку и вец на концу и труд на вецей як 200 бокох. То свойофайтове на профилу Дома култури Руски шицких занятих предлуженє кнїжки „Руске слово Керестур од 10 годзин. Представи ше у НВУ „Руске слово” 1945-1985” котру тиж ушорел Латяк, сликовнїци „Фарби” и „Родзини”, як пред 25 роками. Окрем моноґрафиї и кнїжки за дзеци „Вселенски корабель” представи ше и Руски християнски календар за Саши Палєнкаша, „Таньов швет” Оленки Живкович, 2021. рок. Треба спомнуц же у тогорочним Календаре, „Страшидла, нє зашмеюйце ме” Даниели Тамаш и даєдни кед означуєме 100-рочнїцу друкованя першого Руского наслови зоз лоньскей продукциї: „Як ше тройо прашатка рихтали за жиму” Любици Фа-Гарди и „Весели буквар”. календара, читачом ексклузивно даруєме и фототипске Сликовнїци „Фарби” и „Родзини” богато илустровани и виданє першого Руского календара. Барз интересантне наменєни су дзецом наймладшого возросту. Вони реали- видзиц як нашо предки писали, роздумовали, за цо зовани прейґ проєкта Едукация руских писательох за ше закладали. У тогорочним Календаре друковани и дзеци „Роботнї и сликовнїци” орґанизованого дзекуюци даскелї интересантни статї хтори вредзи пречитац, финансийней потримовки зоз Буджетского фонду за а видвоєл бим статю Мирослава Кевеждия „Филозофия национални меншини Министерства державней управи пандемиї”. и локалней самоуправи Републики Сербиї. То нова пракса Треца часц манифестациї будзе пошвецена младим, у твореню кнїжкох за дзеци хтора ше указала як барз добра, будзе емитована 19. децембра. Млади за тоту, 23. по шоре бо тот проєкт/роботня позберал писательох за дзеци хтори Дньовку порихтаю адекватну видео промоцию зоз потепо тераз нє були досц експоновани, а прейґ проєкту ше рашнїх Дньовкох, филм о двацец Дньовкох порихтал профиловали и даєдни нови мена. Проєкт водзела одви- Йован Живкович, а тиж представя и пригодне виданє за чательна редакторка нашого часописа за дзеци „Заградка” тоту нагоду, монографию Дньовки. Мелания Римар, а у нїм участвовали писательки: Наташа Пракса зоз промоцию кнїжки Мирона Жироша хтору Еделински Миколка, Ана-Мария Рац, Даниела Тамаш, зме на таки способ прейг Фейсбуку отримали 25. новембра Златка Чизмар, Марина Тодич, Оксана Мудри того року, указала нам же тот модел презентованя кнїжкох Недич, Кристина Шепински и Марина Дудаш. Илустрациї добри и прилаплїви, бо понад 600 особи препатрели зробели Мария Ковачевич и Аня Гудак. Материял хтори презентацию. Знаме добре же на звичайних промоцийох ше знєє и будзе емитовани на Фейсбуку, школяре наших пред публику таке число людзох у публики нїґда нє було. школох буду мац нагоду хасновац и у порядней настави, У случаю кед би нє було пандемиї, указує ше же би и бо препорука Кризного штабу же би ше стретнуца з попри живей публики на промоцию добре було исту писателями на живо нє отримовали. преношиц на Фейсбук, та ше дойдзе до вельо векшого Друга часц „Костельниковей єшенї” будзе отримана числа тих цо о кнїжки учую слово. 18. децембра на 14 годзин, тиж на Фейсбуку. У тим Од шицких обласцох култури у тим чаше пандемиї литермину представи ше кнїжки за старших, приповедки тература и видавательство указали жилавосц и способЮлияна Тамаша „Триски з велькей души”, кнїжка поезиї носц прилагодзиц ше. То би требало мац на розуме при Славка Виная „Уровнї свидомосци”, кнїжка писньох дзелєню средствох за културни активносци у наступним Славка Романа Ронда, „З видлами до шиї”, як и кнїжка периодзе. 2 РУСКЕ СЛОВО

11. ДЕЦЕМБЕР 2020.

ЗМИСТ

УВОДНЇК Пише: Олена ПЛАНЧАК-САКАЧ, заменїца главного одвичательного редактора

■ Тижньовнїк 4. Схадзка ВО Националного совиту Руснацох

■ Нашо места 6. Крачунски обичаї зняти за емисию „Граждан”

■ Економия 12. Креативни идеї и вредни руки

■ Мозаїк 14. Важне подзелїц здобуте знанє

■ Култура и просвита 18–19. Интервю зоз академиком Юлияном Тамашом

■ Руске у швеце 22. Руснацки живот на онлайну

■ Людзе, роки, живот 26. Єдинствена хижа Джуньових у Руским Керестуре

■ Духовни живот 29. У Руским Керестуре преславене швето Миколая

■ Информатор 30–34. Мали оглашки и In memoriam

■ Спорт 36. Керестурци лєпши од репрезентативцох Сербиї

■ Интермецо 38–39 Горуци тепши Насловни бок: Тогорочна видавательна продукция НВУ „Руске слово” Авторка фотоґрафиї: Вероника Вуячич

ПОДАРУЙМЕ РУСКУ КНЇЖКУ Да рова нє вше сим волич ни ґест, а сам да ру нок сим вол. Дарованє комплексни социолоґийни феномен хтори ма свой одредзени смисел и уло гу у ка ждим дружтве, як и при чи ну пре цо иснує. Од ан тич них филозофох, та по нєшка людзе роздумовали о тим феномену. Пиндар, старогречески лирски поета зоз 5. вику пред нову еру, гварел: „Кажди дарунок, гоч яки малючки, велїчезни кед є дати з любову”. Аристотел спатрал дарованє як универзалне людске справованє и думал же главни мотив дарованя подзековносц. Дарованє особна дїя, бо дарунок часц дарователя и його власней енерґиї, а приматель беруци дарунок бере и часц енерґиї дарователя, хтора ше преноши прейґ датого предмету, утвердзел у своїх виглєдованьох антрополоґ Марсел Мос. Сучасни трошительни концепт ноши свойо правила, дзе дарованє, як и дакеди давно, и надалєй ритуал, алє ма иншаки смисел. Тренд заходноевропского дружтва диктує купованє за швета, а новорочна евфория нє вибера средства, окупирує нас и нє мож ше єй зопрец. През трошительни характер страцел ше смисел дарованя зоз чим ше страцела и його сущносц, а то любов. Нєшкайшей култури нє блїзке анї одреканє, та прето нєшка феномен дарованя треба патриц и през тоту призму. Дарованє би требало буц интимна дїя, же би виволало чувство радосци и блїзкосци, бо добре вибрани дарунок указує же нам тота особа важна, же зме єй подзековни, та же зоз тим ґестом ми нєсебично даваме часц нас самих. Пред наиходзацима шветами и пред дилему же цо подаровац своїм найблїзшим, нїґда ше нє погриши кед ше подарує квалитетну кнїжку. НВУ „Руске слово” и у тим пандемийским року змогла моци и обявела велї добри и квалитетни кнїжки, а облапююци шицки ґенерацийни возрости, од наймладших, та по найстарших читательох. Вибор богати и по рижнородносци жанрох, од публицистики, историї, по поезию и хронїку, а окреме бим визначела наш Руски християнски календар, хтори означує свою 100-рочнїцу од першого обявйованя, и у хторим обявени и репринт того нашого першого Календара. И, вшелїяк, ту и два сликовнїци, „Фарби” и „Родзини”, хтори праве вишли зоз друку за наймладших. Сликовнїци богато илустровани, на квалитетним паперу, у красним формату, таки яки зме давно жадали мац, а сон ше нам витворел праве того року. На бокох тих сликовнїцох писньочки за дзеци наймладшого возросту же би на лєгки способ научели повесц розлични фарби и начишлїц родзину на мацеринским язику. Добре напи са на кнїж ка злу чує кра сне и до бре, во на може буц найлєпши приятель, може инспировац и едуковац. Вецейнїсти хасен нам дава кнїжка, прето за наиходзаци швета своїм найблїзшим подаруйме нашу руску кнїжку.

* ”РУСКЕ СЛОВО” – гласнїк по руски * Виходзи каждого пиятку * Снователь Национални совит рускей националней меншини * Видава НВУ ”Руске слово”, Нови Сад * Перше число вишло 15. юния 1945. року у Руским Керестуре * Адреса: НВУ ”Руске слово”, Футожска 2/III, 21000 Нови Сад * Редакция: одвичательни редакторe/ки – Олена Планчак-Сакач, Ясмина Дюранїн, Микола М. Цап, Микола Шанта * редакторе/ки рубрикох – Мирон ГорнякКухар, Александар Паланчанин, Мартица Тамаш, Славица Фейса, Вероника Вуячич * новинаре/ки – Мария Афич, Влада Дїтко, Лидия Кухар, Андреа Медєши, Оля Русковски, Сандра Саламун * лекторка – Блажена Хома-Цветкович * ґрафична редакторка – Люпка Цвеїч * ґрафични дизайнерки – Мария Гудак, Таня Салонтаї * Телефони: 021/6613-697, 021/6624-708, 021/6623-076; 021/6621-433 * Телефакс 021/528-083 * Предплата за цали рок: у жеми 1 500 динари, а у иножемстве 100 евра * Жиро-рахунок Banca Intesa a.d. Beograd 160-923244-82 * Девизни рахунок 160-0050870024999-53 * Рукописи ше нє враца * Друкує Друкарня ”Maxima graf” Петроварадин * E-mail: redakcija@ruskeslovo.com * Web site: www.ruskeslovo.com * YU ISSN 0350-4603 * COBISS SR-ID 15915778 * Друковани тираж 2 000 *

Директор др БОРИС ВАРҐА *** Главни одвичательни редактор ИВАН САБАДОШ

11. ДЕЦЕМБЕР 2020.

РУСКЕ СЛОВО 3

ТИЖНЬОВНЇК У РУСКИМ КЕРЕСТУРЕ ОТРИМАНА СХАДЗКА ВИВЕРШНОГО ОДБОРУ НАЦИОНАЛНОГО СОВИТУ

ДОК ШЕ ЧЕКА ИНФОРМАЦИЮ О БУДЖЕТУ СОВИТУ, ДВА РЕБАЛАНСИ На 11. порядней схадзки Вивершного одбору Националного совиту Руснацох, хтора отримана 8. децембра у просторийох Дому култури у Руским Керестуре, були на дньовим шоре три точки, а найобсяжнєйша прилапйованє предложених дванац точкох дньового шору за плановану схадзку Националного совиту, хтора ма буц 15. децембра у Новим Садзе

Н

а схадзки предшедовал предсидатель ВО Желько Ковач, а присутни були пецеро од седем членох, котри перше прилапели записнїки зоз предходней порядней схадзки, як и записнїки зоз електронскей схадзки Одбору. ПРЕДЛОЖЕНИ ДВОЯКИ РЕБАЛАНС

Найвецей бешеди потим було о ище вше нєизвесней ситуациї коло буджету Националного совиту за 2020. рок, та члени ВО прилапели два вариянти ребалансу. Як потолковал Ковач, понеже уж конєц рока, ребаланс буджету мушел буц принєшени на финансийни план Совиту хтори вигласани у марцу, а понеже средства трошени иншак як

су плановани пре епидемийну ситуацию яка застала шицких. У медзичаше, до Служби Совиту ище 16. октобра сцигла уредба о зменшаню буджету за 20 одсто, зоз Канцелариї за людски и меншински права прейґ хторей ше финансує национални совити зоз републичного уровня. Познєйше, на нєдавним сходзе представительох националних совитох зоз министерку нового Министерства за людски и меншински права и дружтвени диялоґ Ґордану Чомич, министерка виявела же ше Министерство будзе намагац заш лєм нє зменшац тогорочни средства опредзелєни националним совитом. Но, о тим ище вше нєт урядового сообщеня, прецо и наш ВО мушел предложиц двояки ребаланс, зоз зменшаньом буджету, або без нього. У согласносци зоз єдну, або другу вариянту, предсидатель ВО предложел, а члени прилапели одредзене преунапрямованє средствох хтори того року остали нєвихасновани за активносци и роботу даєдних Одборох, а як познате пре актуалну ситуацию. Пенєж хтори остал нєвихасновани за нєотримованє дзепоєдних схадзкох преноши ше за идуци рок, док за дзепоєдни предложене прена ме нь о ва нє за дру ги ак ту ал ни по тре би цо ше зявели у медзичаше.

4 РУСКЕ СЛОВО

Як наглашел Ковач, средства з буджету поряднє виплацени шицким 11 Подручним канцеларийом НС, тиж и тром здруженьом гражданох, а то Руска матка, Дружтво за руски язик, литературу и културу и Союз Руснацох Українцох Сербиї, а наглашене и же средства котри Национални совит достава од Покраїнскей влади, на щесце, у тим нєзвичайним року нє зменшани, алє аж су и векши, та уж шицки штири квартални рати и уплацени. ПРИНЄШЕНА ОДЛУКА О КУПОВАНЮ ЧАСЦИ ОБЄКТУ У УЛЇЦИ МАТИЦИ СЕРБСКЕЙ На своєй схадзки ВО прилапел и предкладанє одлуки же би ше купело другу часц хижи у Новим Сад зе у Улїци Матици сербскей ч. 15, хтора предвид зена за будуце шедзиско Заводу за културу войводянских Руснацох. Як обгрунтовал и предсидатель ВО Ковач, та и присутна директорка Заводу Анамария Ранкович, тота одлука барз важна же би Завод могол до Покраїни конкуровац и глєдац средства за адаптованє того будинку. То вшелїяк барз очежане, покля НС хтори снователь Заводу нє комплетни власнїк обєкту, алє лєм двох трецинох. До того поступку вшелїяк треба цо скорей войсц, як потолковала директорка Заводу, поготов же вон однєдавна дзелї просториї зоз НВУ „Руске слово”, а таки мали простор цесни за нормалне функционованє двох институцийох. ПРЕДЛОЖЕНИ НОВИ ЧЛЕНИ ДО ДАСКЕЛЇХ ОРҐАНОХ На схадзки Вивершного одбору констатовани мандат новому членови Националного совиту Руснацох, а по одлуки Републичней виберанковей комисиї. То ше одноши на члена Михайла Пашу зоз лїстини „Руснаци вєдноˮ, а ме сто нього як шлїдуюци кандидат мандат достал Иґор Фейди, обидвоме з Руского Керестура. Пред ложе ни и кан ди дати за чле нох Со ви ту за медзинационални одношеня Општини Шид, а то Деян Бобаль и Далибор Болдиш, а Борис Маґоч з Нового Орахова предложени за нового члена Надпатраюцого одбору НВУ „Руске словоˮ до законченя мандату по май 2021. року, док за предсидателя потерашнї член Весна Еделински з Руского Керестура. На схадзки ВО принєшена Одлука о Звиту о ревизиї трошеня средствох з републичного буджету за 2019. рок, при нє ше на од лу ка о ви бо ре Ре ви зо ра за тот рок, розпатрана и вимога Рускей матки за оспособйованє просторийох за ґалерию, и инше.■ М. Афич 11. ДЕЦЕМБЕР 2020.

tiznjovnjik@ruskeslovo.com

СИТУАЦИЯ КОЛО ПАНДЕМИЇ

МИРИ ПООШТРЕНИ ХОРИХ И ДАЛЄЙ ВЕЛЬО

Гоч мири од початку мешаца пооштрени, у шпитальох у цалей Републики Сербиї остатнїх дньох вше вецей пациєнтох хорих од вируса корона. Шицки маю озбильни лєбо чежки симптоми. Кризни штаб спозорює гражданох же би ше нє лїчели сами у своїх домох, алє най по глє даю фа хо ву помоц у ам булан тох. Насампредз, же таке одношенє ґу тей озбильней хороти додатково закомпликує общу слику и може привесц до нє жаданого конца. Спрам доступних податкох кед писани текст, у Сербиї за 24 годзини окончени 15 697 тестираня на вирус корона. Од того числа на хороту було 6 557 особи хтори мали позитивни резултат. Умарли 56 особи, а у шпитальох на лїченю було 8 209 особи, на респираторох було 283 особи. Од початку пандемиї, од хороти у нашей Републики умарли 2 005 людзе. Члени Кризного штабу спозорюю на таке справованє, бо є опасне. Хороту нє мож лїчиц самостойно, у условийох яки у обисцох, без консултованя зоз дохторами хтори робя у ковид системи. Хорота нє тото цо велї думаю – же лєм дакус кашлю, то нїч, можебуц сом ше обрал од дзецох. Вчасна детекция хороти барз

значна у лїченю и вилїченю. Барз значне же би ше после зявйованя перших симптомох окончел лабораторийни пртепатрунок и висликовало плюца. Як надпоминаю фаховци, случує ше же ше пациєнти добре чувствую, а же ше на плюцох обачую пременки. Прето, кед обачице шлїдуюци симптоми, обовязно бисце ше требали явиц до ковид амбуланти, а то: горучка, кашель, очежане диханє, боляци ставци и мускули, вистатосц, траценє осетох паху и смаку, преганячка, конфузия. Зоз Кризного штабу наявели же гражданє хтори дочасово робя у иножемстве, а предстояци швета жадаю преславиц у отечестве, по уходу до Републики Сербиї найвироятнєйше буду у карантину и самоизолациї. Роздумує ше и о завераню гранїцох, алє за таку миру компетентна держава. Найвецей хорих и далєй єст у Беоґрадзе – 1 583. Кед слово о Войводини у хвильки кед писани текст у цеку єдного дня, у Новим Садзе реґистровани 615 нови хори особи, у Суботици 127, у Зренянину 76, у Панчеве 120. Число хорих особох звекашане и у Кикинди, Сримскей Митровици, Бачкей Паланки, Вербашe. А. П. 11. ДЕЦЕМБЕР 2020.

STANOVISKA Пише: Каролина ДЖУДЖАР, професорка руского язика

ГАЙД, ОЗНОВА! „Нова ту ра – но ва ав нту ра!” Юпи, озно ва зме шицки комплетно онлайн. Остатнї осем мешаци ше шицки константно прилагодзую новей ситуациї, односно новей нормалносци. Так ше меня роботни час, уводзи ше робота зоз обисца за професиї дзе ше то може оможлївиц, комбинує ше одход на роботне место и робота з дому там дзе то нє так єдноставно. Так, як цо знаме, ище ше у марцу мешацу просвита преселєла на телевизию и на рижнородни платформи. Од септембра мешаца ше у школох робело и у порядней настави и прейґ ґуґл учальнї. Тераз ше векшину школярох преселєло на онлайн платформу, док младши школяре ище ходза до школи. Цала тота ситуация виволала розлични реакциї цо при самих просвитних роботнїкох, цо при родичох котрим дзеци ходза до школи. Наставнїки и старши основци ше ище вше прилагодзую до системи школованя на далєко. Гоч у тей „новей тури” прешло лєм тидзень-два, уж мож обачиц же єст почежкосци, окреме у фамелийох дзе єст вецей дзеци школского возросту. Шицки зме свидоми того же епидемиолоґийна ситуация диктира темпо и способ каждодньового живота и же ше обисца попри места за биванє и одпочивок претворели до роботного и едукативного простору, канцеларийох и учальньох, дзе ше место учебнїкох хасную компютери, таблети и мобилни телефони. Тоти такв. „ґаджети” нєобходни за даяки елементарни условия за школованє на далєко, алє су и додатни трошок, односно вдеренє по родительскей кишенки. Даєдни ше поносую же им хиби школа. Окреме найгорше школяром пиятих класох. Прешлого року вяри були послани дому, учиц ше онлайн. Того школского року су под зелєни по ґру пох. Так и пер шо кла снї ки. Ве лї ход за до исто го оддзе лє ня, а анї ше нє упо зна ли. По не же те раз год зи ни буду онлайн, у виртуелней учальнї, голєм ше годни видзиц зоз парнякакми котрих нє видзели хто зна од кеди. Акцент ше клад зе на са му он ла йн на ста ву же би ше ре а ли зо ва ла з помоцу информацийно-комуникацийних технолоґийох по утвердзеним розпорядку. Так як кед би школяре на настави були. Зоз приявйованьом до виртуелней учальнї, школяре маю можлївосц у ре алним чаше комуниковац и учиц ше. Кажда активносц ше провад зи и призначує гоч и сами условия нєтипични за векшину учашнїкох. Як часто знам повесц, у шицким цо ше збува, та так и у тим, про сто хиби по ступносц. Преход зоз древянкох (табли и крейди) до виртуелней учальнї нє идзе шицким так лєгко. Же би таки спо соб ученя бул удатни, муша ше велї ствари попровадзиц, алє єдно остава навики исте. Хто ше сце учиц, найдзе способ, а хто нє сце, найдзе вигварку. Було вшелїяки ситуациї у тей держави. Було и бомбардованя, и рестрикциї. Шедзело ше и у жимней школи и учело ше. Яки условия були, так ше прилагодзовало. На концу концох, як и у шицким, та так у тим - час укаже свойо же кельо ше нам шицко тото удало, а кельо нє. Вшелїяк, образованє би нє шмело заоставац, нє шмело би ше престац зоз ученьом, бо без порядного образованя останю празни главки, а як знаме, зоз празнима главками нє дойдземе нїґдзе. Становиска висловени у тим тексту виключно авторово и нє вше одражую ушорйовацку политику новинох „Руске слово”

РУСКЕ СЛОВО 5

НАШО МЕСТА У РУСКИМ КЕРЕСТУРЕ

КРАЧУНСКИ ОБИЧАЇ ЗНЯТИ ЗА ЕМИСИЮ „ГРАЖДАНˮ Екипа явного сервису РТС 1. децембра зняла прилоги о крачунских обичайох у Руским Керестуре, за потреби емисиї Граждан, а редакторка тих прилогох новинарка Вера Раїчевич. Прилоги буду емитовани у тей емисиї, 23. децембра на 12,30 годзин, на першей програми, Прилоги РТС пошвецени обичайом хтори ше пестує з нагоди Крачуна, екипа емисиї Граждан зняла у Пасторалним центру Блажена Йосафата, шестрох служебнїцох, у шедзиску Националного совиту (НС) Руснацох и на парохиї св. Миколая. У Центру Йосафата, зоз одвичательну ш. Авґустину Илюк, три ґаздинї, Оленка Живкович, Мелания Колошняї и Еуфемия Баран пририхтали за тоту нагоду цалу традицийну крачунску вечеру, рибу на тепши зоз ризкашу, бобальки а тиж и капущанїки, як и пакецики шпивачом, и о шицким бешедовали за тоту емисию. Потим там була и импровизована Крачунска вечера у хторей участвовала фамелия Наташи и Ярослава Фейдийових и їх синох. Тиж так пририхтани були и шпиваче хтори колядовали, а у тим участвовали коло дзешецеро школски дзеци рижних возростох, котри иншак участвую у активносцох нєдавноотвореного Центру. ЗАЄДНЇЦА ОРҐАНИЗОВАНА И ПОВЯЗАНА ТВ екипа емисиї Граждан нащивела з тей нагоди и шедзиско нашого Националного совиту у будинку Замок, дзе зняли вияву предсидателя ВО НС Желька Ковача. Новинарку Раїчевич интересовало же кельо руска заєднїца орґанизована и повязана, а поготов у своєй матки Керестуре. Як Ковач з тей нагоди наглашел же ше о националним живоце Руснацох вєдно стараю наш Совит, и Церква и Школа, та так исто и на тим полю, як зачувац и традицию и народни обичаї.

Прилог направени и у парохийним уряду зоз парохом о. Михайлом Малацком котри за емисию Граждан винєсол подобне становиско, о тим як Церква и Школа споконвични слупи хтори нас по нєшка отримую, а вєдно зоз НС и шицкима другима тото ше намага и у терашнїм чаше, а специфични обичаї, медзи нїма и крачунски, тиж одредзую наш идентитет. ЖРИДЛО ДОБРИХ ТЕМОХ Най повеме, сериял емисиї РТС-у Граждан, хтора бешедує о култури и богатству жеми у хторей жиєме, т. є. сериял, пошвецени животу националних меншинох у Сербиї. Вона колажного типу, емитує ше стредами и пиятками на 12,30 на сербским язику з одвитуюцим прекладом, а прилоги за ню ше знїма по цалей Сербиї. Новинарка Раїчевич у Керестуре нє першираз, понеже ту уж зняла коло петнац рижни прилоги през осем роки, у хторих представела велї сеґменти живота у валалє, од паприґарох, по новинарох и тому подобне. З тей нагоди колеґиня Раїчевич за Руске слово виявела: – Окреме сом щешлїва кед придзем до Керестура дзе нас людзе вше барз крашнє приму, алє тот валал за мнє и нєвичерпне жридло новинарских темох. Кажда емисия котру сом ту правела наисце була замеркована нє лєм пре госцолюбивосц яку зме ту вше нашли, алє и пре рижнородносц темох котри нательо интересантни же ше я каждираз з вельку любову ту врацам. А робела сом вельо теми, од Школи, ваших новинарох, живота у Церкви, рижни случованя у Байки, у Здруженю паприґарох, а остало ми ище нєвитворене жаданє присц кед Русадля у Водици. Наисце бим Руски Керестур положела на туристичну мапу Сербиї, як и Ковачицу, Уздин и други. Бо ту мож дознац хто Руснаци, як жили, як нєшка жию и як буду жиц у будучносци – заключела Раїчевичова М. А.

У ОПШТИНИ КУЛА

ПРЕГЛАШЕНА ПОЗАРЯДОВА СИТУАЦИЯ

На териториї Општини Кула 2. децембра преглашена позарядова ситуация, а пре погоршанє епидемиолоґийней ситуациї хтора настала зоз ширеньом оберацей хороти Ковид-19 – обявене на сайту локалней самоуправи. Так у шицких општинох Заходнобачкого округу ситуация пре вирус позарядова, т. є. и у Зомборе, Апатину и Оджаку. Позарядову ситуацию преглашел предсидатель Општини Кула Дамян Милянич, а тоту одлуку принєсол на

6 РУСКЕ СЛОВО

основи препорученя општинского Штабу за позарядово ситуациї. Штаб препорученє принєсол на основи звиту Заводу за явне здравє Зомбор. У медзичаше, по їх податкох число позитивних на вирус у цалим округу ище звекшане, та по початок того тижня зазначене же з вирусом инфицировани 1 960 особи. Општина Кула ма 557 хорих, Апатин 380, у Оджаку 365 активни случаї, а у Зомборе 658. Тоти числа облапяю тестирани особи у цалим мешацу, а на основи нєурядових

податкох, у Општини Кула у прешлим тижню од тестираних, призначени 154 особи позитивни на вирус, а од того коло 15 у Руским Керестуре. Специфичне же вирус бул барз присутни у општинскей управи, дзе було вельо инфицированих. Тиж по податкох локалних медийох, Одзелєнє санитарней инспекциї за Заходнобачки округ видало вецей як 2 000 ришеня хтори ше одноша на мири карантину у домашнїх условийох. М. А. 11. ДЕЦЕМБЕР 2020.

mesta@ruskeslovo.com

ГУМАНИТАРНИ АКЦИЇ У РУСКИМ КЕРЕСТУРЕ

КАЖДОГО МЕШАЦА ПОМОЦ ЗА ЄДНО ХОРЕ ДЗЕЦКО После збераня помоци за Йована Панайотова зоз Коцура, за чийо лїченє Керестурци назберали 56 000 динари, у Руским Керестуре порушана ище єдна гуманитарна акция збераня добродзечних прилогох за Уну Вуканац зоз Червинки. З оглядом на вше векше число людзох хторим потребна финансийна помоц у лїченю, у Керестуре ше каждого мешаца будзе зберац добродзечни прилог за по єдно хоре дзецко зоз општини Кула. Уна Вуканац народзена як здрава беба, алє после трох мешацох достала бронхитис, а потим и запалєнє плюцох. После клинїчней шмерци ушлїдзели рижни випитованя, кед Уни дияґностификована спинална мускулова атрофия, а же би ше предлужело єй лїченє потребне назберац 37 000 евра. Родичи малей Уни, хтора у децембру наполнї два роки, визначели же ситуация чежка, понеже їх дзивчецу за лїченє по-

ПОМАГАЮ И ГРАЖДАНЄ КУЛСКЕЙ ОПШТИНИ У медзичаше, пре вше векше число людзох хторим потребна финансийна помоц, а пре вельки видатки у лїченю, найчастейше у иножемстве, формована и фейсбук ґрупа „Humanitarna grupa Opštine Kula” у хторей даскелї поєдинци дали идею же би назберали найменєй 1 000 людзох зоз кулскей општини хтори би на кажди три мешаци видвойовали по 1 000 динари за гуманитарни акциї. На тот способ би ше назберало милион динари за три мешаци, односно 4 милиони динари рочнє, а хтори би були наменєни за помоц у лїченю гражданом зоз општини Кула. До тей акциї ше потераз уключели 420 члени, од чого 70 члени зоз Руского Керестура, а кажде хто жада буц донатор, може то зробиц зоз контактованьом орґанизаторох прейґ спомнутей фейсбук ґрупи.

требни средства за купованє медикаментох, медицински потрошного материялу, за физикални терапиї, регабилитациї у баньох, специялистични препатрунки и лабораторийни анализи. За помоц Уни, прето у Керестуре поставени шкатули за добродзечни прилоги, а хтори ше находза на шлїдуюцих локацийох – у предавальньох „Тренд Би”, „Фреш-маркет”, у кафичу „Мала оаза”, Транспортним центру „Ковач” и у ЯКП „Руском”. Гуманитарна акция будзе тирвац по 20. децембер, а як наявел о. д. секретара МЗ Михайло Пашо, хтори и порушал тоту акцию, у Керестуре и надалєй будзе пракса же би ше раз мешачно зберало пенєж за по єдно хоре дзецко зоз кулскей општини. Окрем шкатулох на спомнутих локацийох, за Уну Вуканац отворени и гуманитарни фонд „Будз гумани” – Александар Шапич зоз жиро-рахунком на котри мож донирац пенєж: динарски: 160-6000000732396-08 девизни: EUR 160600000073281803, а мож уплациц пенєж и прейґ мобилного телефону, односно прейґ СМС порученя у хторим треба написац 843 и послац на число 3030 (цена порученя 200 динари). Ан. М.

У ОПШТИНИ ЖАБЕЛЬ

ПЕДИЯТРИЙНА АМБУЛАНТА Ситуация зоз вирусом Ковид-19 уж тижнями нє идзе на лєпше. Шори опрез ковид амбулантох вше длугши, а людзе и медицински роботнїки маю вше менєй моци и витирвалосци. Нажаль, у даскелїх тижньох за нами, у шорох мож видзиц и вше векше число младих и дзецох котри чувствую симптоми корона вируса. У општини Жабель у рамикох Дома здравя Жабель, нєдавно отворена видвоєна амбуланта за приєм дзецох котри маю симптоми респирато рних инфекцийох. Як вона функционує, потолковал нам директор Дома здравя Жабель, др Никола Якшич. – У дворе Дома здравя Жабель у Жаблю отрворели зме ище єдну окремну просторию котра наменєна за препатрунок дзецох, так волана червена зона. На таки способ зме зо11. ДЕЦЕМБЕР 2020.

парли их уход до будинку Дома здравя и дальше ширенє корона вирусу. Ту можу присц родичи зоз дзецми котри чувствую даяки пременки и можу ше присц посовитовац при дежурних дохторох. Роботни час тей червеней зони од седем рано по тринац годзини. Тераз ситуация стабилна кед дзеци у питаню, маме вельо менше число дзецох як одроснутих, цо добре – гвари Якшич. У Основней школи „Йован Йованович Змай” у Дюрдьове ситуация тиж стабилна, у цеку прешлого тижня єдно дзецко и двойо просвитни роботнїки були позитивни на корона вирус, гварела директорка тей школи, Любица Клепич. Вона тиж наглашела же ше заняти, алє и школяре притримую шицких мирох защити, ноша маски, а при уходу и виходу зоз школи руки ше обовязно дезинфикує. Л. Кх.

РУСКЕ СЛОВО

7

НАШО МЕСТА ОПШТИНА ВЕРБАС

БЕЗПЛАТНА УЖИНА ЗА КАЖДЕ ТРЕЦЕ ДЗЕЦКО На остатнєй схадзки Скупштини општини Вербас вименєна Одлука о финансийней потримовки фамелиї зоз дзецми з котру преширени простор тей файти потримовки, преноши општински сайт. Потераз право на безплатну ужину у основних школох мали дзеци без родительского стараня, дзеци зоз завадзанями у розвою, дзеци зоз фамелийох котри хасную пенєжну социялну помоц, як и дзеци з фамелийох погинутих борцох, воєних инвалидох, лєбо цивилних инвалидох войни. З вименку одлуки, право на безплатну ужину од тераз ма и кажде треце дзецко зоз шицких фамелийох. По словох Даниєли Илич, членїци Општинскей ради задлуженей за социялни питаня преширени дїлокруг тей одлуки з трецим дзецком зоз шицких фамелийох и то ище єдна мира популацийней политики, прето же нє ма вязи зоз материялним положеньом фамелиї. – Тиж, дакедишня одлука одредзовала же право на реґресоване пребуванє у предшколскей установи маю хаснователє дзецинского додатку, у розмири пола – пола, 50 одсто родитель, а 50 одсто локална самоуправа. Потим, у єдней хвильки тото одношенє було у розмири 80 одсто обо-

НОВИ САД – КОВИД-19

У ОЧЕКОВАНЮ СТАБИЛИЗАЦИЇ На початку тижня, як обявене у медийох, Нови Сад ознова звалєл рекорд по чишлє хорих на вирус корона у єдним дню. Росло и число препатрункох у ковид центру на Новим населєню, хтори дньово примал и до 1 400 особи, гварел член Городскей ради задлужени за здравство Драґан Стаїч. – Ефекти мирох хтори превжати през викенд у цилю зопераня ширеня вируса корона буду видлїви у тим и шлїдуюцим тижню. У Новим Садзе видно вировнованє ситуациї цо ше дотика високого числа инфицированих, алє и далєй нєт стабилизациї – виявел пондзелок городоначалнїк Нового Саду Милош Вучевич.

8 РУСКЕ СЛОВО

После препатрункох, на дньовим уровню ше одкривало 400 до 500 новоинфицированих. Всоботу отворени и дочасови шпиталь на Новосадским сайму у хторим було коло 30 пациєнтох. – Векшина погосцительних обєктох през викенд почитовали мири, алє було роботи и за комуналну милицию и инспекцию, бо було приклади же людзе шедзели у обєктох хтори були замкнути – гварел Вучевич. Вон додал же важне же би мири були добре одмерани и же здравє нє ма цену, алє и же ше наздава же ше очува економию. Наглашел же ше закупцом дїловного простору дава попусти, як и олєгчаня за найзагроженши сектори. М. Г. К.

вязкох на терху родителя, а 20 одсто на терху општини, же би з вименку на остатнєй схадзки локалного парламенту тото одношенє установене так же од тераз родичи плаца 40 одсто, а 60 одсто идзе на терху општинского буджету. На хасен родичох вименєна и часц котра ше одношела на право на пребуванє за дзеци зоз здравственима проблемами, котре тераз утвердзене на 50 одсто на терху родичох и 50 одсто на терху локалней самоуправи, а потераз було 80 одсто спрам 20 одсто – гварела Даниєла Илич. О. Р.

ТУРИСТИЧНА ОРҐАНИЗАЦИЯ ОПШТИНИ ВЕРБАС

ПЕРША НАГРА ДА НА ВИСТАВИ СУВЕНИРОХ

Туристична орґанизация општини Вербас достала першу награду на XIII Вистави сувенирох и туристичних публикацийох „Лесковац 2020” у катеґориї Єднолїсткова туристична публикация. Туристична орґанизация ОВ наградзена за сет флаєрох населєних местох општини Вербас – Змаєво, Коцур, Равне Село, Савине Село и Бачке Добре Польо. Як сообщене зоз Туристичней орґанизациї ОВ, награди додзельовани у єденац катеґорийох, а одношели ше на сувенири и пропаґандни материяли з котрима туристични орґанизациї на найлєпши способ представяю свою туристичну дестинацию. Тогорочна вистава „Лесковац 2020” пре епидемиолоґийну ситуацию отримана у вименєним формату, без присуства учашнїкох. Другу награду на тей вистава достала Туристична орґанизация општини Иванїца, а трецу награду Туристична орґанизация општини Княжевац. О. Р. 11. ДЕЦЕМБЕР 2020.

mesta@ruskeslovo.com

ОЗНАЧЕНИ ДЗЕНЬ ОПШТИНИ ШИД

„ДЕЦЕМБЕРСКА НАГРАДА” ЖЕНОМ З ВИШНЇЧЕВА

У обставинох епидемиолоґийних мирох спричинєних з пандемию вируса корона, у општини Шид означени 6. децембер и 76-рочнїца ошлєбодзеня од фашизму, як Дзень општини. Внєдзелю пред поладньом найвисши представнїки локалней самоуправи Зоран Семенович, предсидатель општини и Тихомир Стаменкович, предсидатель Скупштини општини, вєдно з представнїками борецкей орґанизациї покладли венци на памятнїк погинутим борцом на городским теметове. Потим венци покладзени и на спомин плочу на будинку Културно образовного центру. Внєдзелю пополадню на 16 годзин у сали Културно образовного центру отримана Шветочна схадзка Скупштини општини Шид, хтора з тей нагоди була присподобена ґу епидемиолоґийним миром и з минималним числом нащивительох у сали. Були присутни найвисши представнїки Скупштини и вивершней власци, як и народни посланїки у Скупштини Сербиї и АП Войводини зоз општини Шид. Шветочносц почала зоз державну гимну Боже правде и минуту цихосци погинутим борцом. О ошлєбодзеню Шида бешедовал Тихомир Стаменкович, предсидатель СО Шид хтори визначел геройство у Другей шветовей войни и поручел же героє нє буду забути и же славиме шлєбоду од 6. децембра рано 1944. року. Як и каждого року з нагоди Дня општини, додзелює ше „Децемберску награду”, найвисше општинске припознанє, як и плакети. Тогорочни добитнїк „Децемберскей награди” Здруженє женох „Филип Вишнїч” з Вишнїчева. Плакети достали Ґенералштаб Войска Сербиї и ґенерал майор Петар Цветкович, заменїк началнїка Войска Сербиї за доприношенє безпечносци општини. На-

гради им придал Зоран Семенович, предсидатель општини Шид. У мено Здруженя женох награду прияла Ґордана Шкорич, предсидателька Здруженя хторе основане 2010. року, ма коло 30 активни членїци и познате є по отримованю етно и гуманитарних манифестацийох нє лєм у општини Шид, алє и ширше. Означованє швета почало ище пияток у Бикичу, Ердевику, Соту и Моловину, дзе тиж покладзени венци на памаятнїки погинутим борцом. У Бикичу у церкви парох о. Владимир Еделински Миколка служел Службу Божу, а потим и панахиду при памятнїку погинутим борцом. Венци покладли Небойша Илич, помоцнїк предсидателя општини Шид, Катарина Митрович, членїца Општинскей ради, Йовица Степанич, предсидатель Општинскей борецкей орґанизациї и Деян Бобаль, предсидатель Совиту МЗ Бикич. Бобаль и Степанич бешедовали и о ошлєбодзеню валала. Внеци на памятнїки погинутим борцом покладзени и всоботу, 5. децембра у Беркасове, Люби и Привиней Глави. Вл. Дї.

У ОПШТИНИ ШИД

ПОЧИТОВАНЄ ЕПИДЕМИОЛОҐИЙНИХ МИРОХ

На подручу општини Шид у подполносци ше запровадзує епидемиолоґийни мири хтори розказал републични Кризни штаб и Влада Републики Сербиї. Од пиятку од 17 годзин по пондзелок рано нє робели погосцительни и услужни обєкти. И далєй волонтере општинского Штабу за позарядово ситуациї дезинфикую улїци и и явни поверхносоци дзе єст найвецей людзох. На початку тижня призначене, спрам податкох Заводу за явне здравє зоз Сримскей Митровици, же на подручу општини Шид єст 291 активни случай вируса корона, а вкупно 444 од початку пандемиї. 11. ДЕЦЕМБЕР 2020.

Прето Општински штаб за позарядово ситуациї и надалєй поволує гражданох же би ше притримовали епидемиолоґийних мирох, ношели защитни маски, отримовали дистанцу и особну гиґиєну. И означованє Дня општини Шид прешло у знаку почитованя епидемиолоґийних мирох. Покладзени венци на памятнїки погинутим борцом у Шидзе и на валалох, нє було шветочней схадзки Општинскей борецкей орґанизациї, а шветочна схадзка СО Шид внєдзелю 6. децембра була з минималним числом нащивительох. Вл. Дї.

РУСКЕ СЛОВО

9

ЕКОНОМИЯ ДАМИР ГНАТКО З БИКИЧУ УЖ ДАСКЕЛЬО РОКИ ТРИМА ОВЦИ

„ШАРОЛИ” ЄСТ ВШЕ ВЕЦЕЙ Познате же у прешлосци на подручу Войводини у статкарстве овци були досц заступени, вец през час их було вше менєй, а у дзепоєдних подручох скоро их анї нєт

И

на подручу општини Шид овци тиж дакеди були заступенши у векшим чишлє, а вец ше статкаре баржей унапрямели на карменє швиньох и буяцох, або триманє кравох дойкох. Медзитим, и остатнїх рокох яґод кед би ше статкаре ознова врацали ґу продукциї овцох и аж звекшую стада. Медзи гевтима хтори почали першираз тримац овци и Дамир Гнатко зоз Бикичу. Правда же Бикичанє вецей унапрямени на овоцарство, та так и Дамир Гнатко, алє пре практични потреби започал ховац и овци. ТОТА ФАЙТА МА НАДОСЦ МЕСА – Було то пред штирома роками кед сом од єдного пайташа набавел барана и даскельо овци раси „Шароле” хтори маю походзенє зоз Анґлиї. Слово о овцох хтори даваю досц меса. Мнє то и требало бо ше часто случовало же зме за даяки преслави куповали баранчата, за рожень и вец сом подумал же их и сам можем одховац а нє куповац – приповеда Дамир Гнатко.

ЧУПОР НА ПАШИ Єст статкарох хтори маю плацених людзох хтори овци гоня на пашу и праве таке єдно стадо зме призначели у беркасовским хотаре. Чобан хтори гнал овци лєм нам кратко гварел же то овци єдного статкара з Беркасова и же вон на нїх лєм меркує. А овци заш барз любя исц на пашу, а вец и їх продукция менєй кошта.

И так, як гвари наш собешеднїк, овци перше набавел же би мал за потреби свойого обисца, а вец ше чупор почал звекшовац и озбильнєйше рушел до продукциї. Вибудовал окремни будинок дзе их змесцел и кус-покус та дошол по 80 гарла. Дамир их карми зоз такволаним ламаним житом и кукурицу, потим зоз луцерку и зоз суданску траву хтору пошал на єдней своєй поверхносци и хтору поряднє коши. Кед овци треба накармиц, у роботи му помага и син Милан, а и оцец Янко. Тераз ма и звишок баранчатох хтори предава. ПЛАНУЄ ЗВEКШАЦ ЧИСЛО – Влонї цена баранчатох була 300 динари за килограм, а того року спадла на 250 динари. Нє лєгко предац баранчата, окреме того року кед ше тарґовище пре пандемию вируса корона досц пременєло. Медзитим, и попри того плануєм овци уматичиц и звекшац їх число на 100 гарла, а кед статок уматичени, вец и держава дава одредзени субвенциї хтори би ше здали. Овци ше тиж и штрига, алє нєт як пласовац волну – гвари Гнатко.■ Вл. Дїтко

10 РУСКЕ СЛОВО

11. ДЕЦЕМБЕР 2020.

ekonomija@ruskeslovo.com

ОНЛАЙН МЕДЗИНАРОДНИ ПОЛЬОПРИВРЕДНИ САЯМ У НОВИМ САДЗЕ

БЕЗПЛАТНИ ЗА НАЩИВИТЕЛЬОХ Медзинародни польопривредни саям Новосадски саям першираз орґанизує онлайн од 14. по 18. децембер на адреси www.expoonline.rs. Порихтани попусти и саямски акциї

П

риявели ше вецей як 130 викладаче зоз жеми и иножемства хтори понукню продукти и услуги у обласци польопривреди. Порихтани попусти и саямски акциї, а єдине цо будзе требац, то же би ше нащивителє безплатно реґистровали. Комуникация помедзи викладачами и нащивителями будзе оможлївена и прейґ видео и авдио поволанки, прейґ мейла и чета. Попри того, дїловна публика будзе мац нагоду иницировац схадзку зоз каждим з викладачом, хтора будзе отримана у реалним чаше, у напредок догвареним термину. БУДЗЕ И ТРАДИЦИЙНЕ НАГРАДНЕ БАВИСКО

Нащивительох хтори приходза на Польопривредни саям у Новим Садзе очекує и Дарунок бависко. Награда будзе додзелєна и попри тим же ше саям отримує онлайн. Власнїк профила чия обява будзе найвецей подзелєна на дружтвеней мрежи Фейсбук, достанє на дарунок – тракторску косачку (хтору ше квачи за трактор) John Deere X350R, а тот дарунок подарує KITE DOO зоз Нового Саду. Додатни информациї и правила за учашнїкох у Дарунок бависку обявени на www.sajam.net, www.expoonline.rs, як и на дружтвених мрежох Новосадского сайма. На Националней вистави статку буду представени вецей як 150 крави, целята и буяки, конї, овци и швинї, хтори викладаю вецей як 30 продукователє зоз Сербиї. Исто тельо компаниї и индивидуални продукователє представя свойо продукти и услуги за хтори достали

11. ДЕЦЕМБЕР 2020.

шампионски погари „Найлєпши у 2020”.

на

оценьованю

квалитета

КОНФЕРЕНЦИЇ И ФАХОВО СХОДИ Конґресни сеґмент, хтори облапя конференциї и фахово сходи, тиж ше орґанизує онлайн, на платформи expoonline.rs. Од 14. по 18. децембер будзе ше бешедовац о теми „Польопривреда у 2021 – стимулациї за перспективу”, як и о „OFF/ON Line подїйох”. Розвойна аґенция Войводини пририхтує конференцию на тему „Наука у служби привреди”, а тема за хтору ше опредзелєло Ґенерали Осиґуранє Сербия „Аґроґаздовство”. Привредна комора Войводини пририхтує фахову конференцию з тему „Винарство и винїцарство як привредни потенцияли Сербиї”, а „Ришеня за прецизну польопривреду” представи Ливона ДОО. Подїї пририхтую и Министерство польопривреди, лєсарства и водопривреди, Покраїнски секретарият за польопривреду, водопривреду и лєсарство, Амбасада Шпаниї, Делта Аґрар, СУМП и РТИ. Ґенерални спонзор Медзинародного польопривредного сайма Ґенерали Осиґуранє Сербия, Жем партнер Ческа Република, Златни спонзор Ал Дахра. Онлайн виданє тей найзначнєйшей аґробизнис подїї у тей часци Европи потримали Министерство польопривреди, лєсарства и водопривреди, Покраїнска влада Войводини и Город Нови Сад.■ М. Тамаш

РУСКЕ СЛОВО 11

ЕКОНОМИЯ КРАЧУНСКИ И НОВОРОЧНИ ПОНУКНУЦА У РУСКИМ КЕРЕСТУРЕ

КЕД ШЕ ЗЛУЧА КРЕАТИВНИ ИДЕЇ И ВРЕДНИ РУКИ

Пише: Андреа МЕДЄШИ

Зоз приблїжованьом крачунских и новорочних шветох, рошнє и позитивна еуфория хтора порушує на творенє, креативносц и радосц, а окрем дзецох, нє заобиходзи анї старших

Саня Чизмар

У

тим периодзе, обисца украшени зоз крачунскима, веселима фарбами, ґаздинї обдумую найкрасши способ украшованя ядловца, обисца и дарункох наймилшим, а за тих хторим креативносц слаба точка, або нє маю шлєбодного часу, помагаю даскельо дзивки з Руского Керестура. Зоз добру идею, схопнима руками и кус часу, опробовали ше у правеню своїх автентичних ручних роботох, и ... добре им идзе. Саня Чизмар зоз Руского Керестура, як вецейрочна, страствена любителька фотоґрафиї, того року по перши раз одлучела понукнуц услуги сликованя портретох у крачунским и новорочним амбиєнту. Як гвари, идея ше єй „мотала по главиˮ вецей роки, алє ше нєдавно одшмелєла ю и реализовац. ФОТОҐРАФИЇ У НОВОРОЧНИМ И КРАЧУНСКИМ АМБИЄНТУ – Того року сом ше по перши раз одлучела услужно сликовац фамелиї, дзеТереза Джуджар ци, приятельох у окремним крачунско-

новорочним амбиєнту, хтори сом опремела у своїм обисцу. Од декору сом поставела ядловец, украсни дарунки, рижни прикраски и деталї хтори украша фотоґрафию, а людзом хтори ше приду сликовац, вирабям фотоґрафиї хтори можу похасновац, медзи иншим, и за правенє календару – толкує Саня. И попри тим же ше з початку кус обавала чи таке понукнуце на валалє будзе мац свойого „купцаˮ, прешвечела ше же добра идея вше найдзе свою драгу. – Уж вецей як 6 роки ше занїмам зоз фотоґрафию, а того року сом похопела же уж час же бим робела тото цо любим, у чим уживам, цо ме нє обтерховює, и можем повесц же сом ше приємно нєсподзивала кельо єст заинтересованих за мойо услуги фотоґрафованя. Приходза ми людзе и зоз валалу и з околїска, а док прейду тоти швета, плануєм предлужиц з роботу, вшелїяк з иншаку тему, у складзе зоз актуалнима збуванями – гвари Саня. УКРАСНИ ДРЕВКА И ИКЕБАНИ

Окрем симпатичних новорочних фотоґрафийох на дружтвених мрежох, промовує ше и рижни ручно направени прикраски, прави мали уметнїцки роботи, хтори би каждому обисцу дали автентични печац. Тамара, Саня и Николина, шицки з Руского Керестура, єдни з тих хтори кус свойого шлєбодного часу, у жимским периодзе, ришели креативно вихасновац. – Кед сом першираз направела украсне древко себе и мацери, слику сом заквачела на фейсбук и теди сом достала надосц позитивни коментари и комплименти на рахунок того цо робим. Велї ше ми питали же бим таке Тамара Новакович подобне направела и їм и так шицко почало

12 РУСКЕ СЛОВО

11. ДЕЦЕМБЕР 2020.

ekonomija@ruskeslovo.com – приповеда Тамара Новакович, донєдавна Мудрого, з Руского Керестура. Декоративни древка ше намага цо вецей правиц зоз природних материялох як цо шишарки, жимжелєни конарчки, пистачи, орехи, кикирики, и рижни други куповни прикраски, хтори потим лїпи и префарбює зоз акрилну фарбу. За єден украс єй потребне коло 3-4 годзини, а понеже є и занята, таке количество яке ма поручене, нє старчи направиц. – У правеню декору вельо поваги обрацам на деталї, робим и зоз пинцету, а попри тим сом и занята, та дньово нє сцигуєм направиц вецей як єдну икебану. Нє думала сом же будзе таке интересованє за мойо прикраски, понеже єст надосц жени у валалє хтори правя подобне, алє озда людзе преферую куповац уникатни, ручни роботи. Предносц и у тим же кед дахто ма даяку окремну комбинацию фарбох або материялох хтори жада, прикраски правим и по жаданю – гвари Тамара и додава же просекова цена єй прикраскох коло 900 динари, зависно од того яки материял похасновани и яка їх велькосц. ВЕНЧИКИ, ШВИЧНЇКИ Николина Фекете, тиж прави икебани, венчики, швичнїки и рижни прикраски, а як и Тамара, свойо крачунски прикраски ше намага правиц зоз природного материялу. – Людзе досц глєдаю же би ядловци були швижи, природни, алє понеже то дакус чежше набавиц, хаснуєм и штучни материяли. Скорей Крачуну єст досц интересованя и за швиже квеце або желєнїдло як декор, так же и то набавям. Барз сом задовольна як ше прикраски предаваю у Керестуре, а мам наручено и зоз околїска – зоз Крущичу, Лалитю и Кули. Цени сом патрела оформиц так же би шицким були прилаплїви, та мам од 300 до 700 динари, а шицки свойо роботи предавам прейґ Фейсбуку и Инстаґраму – гвари Николина. ПРЕДМЕТИ У ДЕКУПАЖ ТЕХНЇКИ Од априла, односно од початку епидемиї з вирусом корона, свой шлєбодни час за правенє украсних предметох, такволани декупаж, вихасновала и Саня Мажар. Свой особни, естетски печац Саня охабя на рижних предметох, а зоз приблїжованьом шветох, тоти предмети достали и крачунско-новорочни мотиви. – Почала сом зоз украшованьом шкатулкох за драгоциносци, а потим сом предлужела украшовац и шкатулки за ви-

Саня Мажар

11. ДЕЦЕМБЕР 2020.

Николина Фекете

но, хижки за ключи, тацни, подкладачи, шкатулки за дзеци, кошарочки, швичнїки и инше, а шицко тото тераз правим зоз новорочнима мотивами – приповеда Саня, а визначує и шестру Маряну хтора зоз грубого креп паперу прави декоративни лабди и Крачунски гвизди. Саня свойо роботи предава по цени од 450 по 1 250 динари, заинтересованих купцох єст, а як гвари, робота нє така чежка алє вимага вельо часу. – Же би ше посцигнул добри визуелни ефект, перше треба префарбиц подлогу зоз билу акрилну фарбу. Потим треба предмет ошмирґлац, вец шлїдзи фарбенє зоз жадану фарбу, потим потребне два раз премасциц з лаґом, а по премасцованю зоз лаґом треба чекац 12 годзини же би ше шицко добре осушело. Так же, сама робота нє така компликована, алє потребне вельо часу по финални продукт – толкує Саня. КАПУЩАНЇКИ И МЕДОВНЇКИ На концу, нє треба забуц анї традицийне руске єдло хторе нїяк нє може виостац на крачунским столє – капущанїки. По словох Терези Джуджар, капущанїки таки глєдани, же би лєгко могли страциц епитет „крачунского єдлаˮ понеже ше их вше вецей глєда през цали рок. – Предавам капущанїки уж дас 4 роки и можем повесц же кажди рок ше вше вецей людзе пишу. Часто ми ше случи же нє можем постарчиц тельо напечиц, та велїх мушим и одбиц. Понеже сом прешлого року даскелїх мушела одбиц, бо сом нє сциговала, того року ше людзе за капущанїки за Крачун, писали ище у авґусту. Вельораз и през рок ходза куповац капущанїки, окреме кед даяки пост, понеже я капусти мам през цали рок – гвари Тереза, а у чим тайна доброго капущанїка толкує: – Треба дакус експериментовац зоз цестом. Найлєпше би було положиц масци алє я масц керуєм, пре пост, та вец до цеста положим дакус олєю и барз мало квасу. Квасу тельо лєм як зарно кукурици дас на 5 капущанїки, понеже ше капущанїки вец надую и чежко з нїма робиц. Кед нєт вельо квасу, нє так кишню, та ше и фино розганяю – совитує Джуджарова хтора окрем капущанїкох предава и медовнїки, а хтори пакує до мещкох и дунчикох. Капущанїки предава по 120 динари, а дунчик у хторим ше находза од 10 до 13 медовнїки, по 300 динари, односно 30, 40 и 50 динари за фалат, зависно од велькосци.■

РУСКЕ СЛОВО 13

МОЗАЇК РОЗГВАРКА ЗОЗ ТЕОДОРУ ВРАНЄШ, НАСТАВНЇЦУ АНҐЛИЙСКОГО ЯЗИКА

ВАЖНЕ ПОДЗЕЛЇЦ ЗДОБУТЕ ЗНАНЄ Теодора Вранєш зоз Руского Керестура преподава анґлийски язик у приватней школи ,,Анґлия плус”, вона по фаху мастер професор анґлийского язика и литератури. Нєпреривно ше усовершує у роботи и намага ше же би єй школяре цо лєгчейше и на интересантни способ научели анґлийски язик

Пише: Лидия КОСТЕЛНИК

Т

еодора ше з анґлийским язиком першираз стретла у штвартей класи основней школи и як гвари, уж теди знала же єдного дня будзе наставнїца. Гвари же ше спатрала

на свойого учителя Янка Дудаша хтори єй барз помагал же би звладала шицко цо було предвидзене по школскей програми. Понеже ше до Руского Керестура приселєла у другей класи основней школи, требало єй часу док ше нє звикла на руски язик, писмо, школу и нових товаришох. Учитель Дудаш єй на интересантни способ, през франту и нєпреривну потримовку указовал же єй кнїжка вше будзе найлєпша товаришка. Теодора ше учела

14 РУСКЕ СЛОВО

вредно и пожертвовно, а то ше и указало як добре на концу основней школи кед достала Вукову диплому як єднa з найлєпших школярох у ґенерациї. Традиция ше повторела и у штреднєй школи кед ознова була добитнїк Вуковей награди. – Фантастична Таня Бодянец Колбас була ище єдна особа на хтору сом ше спатрала и дзекуєм єй же допринєсла тому же бим вибрала найлєпши можлїви фах. Наша руска ґимназия ,,Петро Кузмяк” мнє була єдина опция, без роздумованя. Ту сом вельо научела, здобула сом роботни звикнуца, а була сом и порихтана за факултет. Совитовала бим нашим основцом най ше упишу до нашей рускей Ґимназиї и най вихасную нагоду школовац ше на мацеринским язику. Достаню широки спектер знаня од квалитетних и фахових професорох и буду добре порихтани кед зосцу пойсц на студиї, без огляду за хтори факултет ше одлуча – заключує Теодора. Док ше школовала и у основней и у штреднєй школи Теодора активно участвовала на велїх змаганьох, нє виберала чи то природни чи дружтвени науки, дипломи ше шоровали од општинских по републични. Найвецей успиху посцигла на змаганьох зоз язикох. У тей обласци ма дипломи зоз републичних змаганьох хтори єй нєшка красна памятка. Спомла и же єй брат Ґлориян рушел по єй крочайох, успишни є школяр и спортиста, а нарок и вон будзе школяр Ґимназиї ,,Петро Кузмяк” зоз чим ше окреме цеши.

– Упис на факултет нє бул упитни, була лєм єдна опция – анґлийски язик. Мала сом подполну потримовку од родичох, Танї и Дюру, од брата Ґлорияна, баби, дїда и тети. Вони допринєсли тому же бим у своєй намири витирвала. Нє можем нїкого вихабиц, шицки були моя армия хтора ме ґурала напредок вше кед требало. Було чежко, алє кед маце фамелию яку я мам, нєт други резултат окрем успиху. Тиж сом як студент на анґлистики упознала приятельох за цали живот. Любомир, Кристина, Мая, Дьордє, Тамара и я були екипа хтора вєдно учела, вєдно писала семинарски роботи, без отрушинки зависци шицки зме участвовали у формованю поєдинца. Вєдно зме ноцами нє спали и плакали, алє зме на концу вше вєдно преславели нашо успихи – толкує професорка анґлийского язика Теодора Вранєш. Студиї Теодора закончела поряднє, а скорей як дипловала почала и робиц. Мастер студиї закончела попри роботи, на Филолоґийним факултету Универзитета у Беоґрадзе, и здобула назву мастер професор язика и литератури. Хвильково є занята у Основней школи ,,Никола Тесла” у Липару, у Основней школи ,,Петефи бриґада” у Кули, а роби и у Студию за ученє анґлийского язика ,,Анґлия +” у Руским Керестуре, а у своїм фаху роби уж седем роки. Школа ,,Анґлия плус” основана 2008. року, а настава ше отримує у Руским Керестуре, Сивцу, Червинки и Кули. – Док сом студирала, участвовала сом на медзинародних конференцийох як волонтер, а участвовала сом и тераз уж як занята у просвити, нєпреривно участвуєм на рижних семинарох и жадам розвиц сотруднїцтво и зоз иножемством, та активно зоз своїма школярами участвуєме и на медзинародних e-twinning проєктох. 11. ДЕЦЕМБЕР 2020.

mozajik@ruskeslovo.com Як и у каждей роботи, и мнє на початку було чежко. Кед сом починала робиц у Студию за ученє анґлийского язика ,,Анґлия +”, школярох було мало, алє ше число з часом звекшовало. До Студия ше може кажде приявиц и присц учиц по анґлийски, наисце нєт нїяки огранїченя, починаюци од наймладших, та по одроснутих. Привитуєме шицких хтори маю дзеку научиц, або злєпшац свойо знанє анґлийского язика – гвари Теодора. У програми єст прилагодзени рижни курси, а годзини ше одвиваю у малих ґрупох, углавним два раз до тижня. – Цо ше дотика уровньох, я тераз мам чесц преподавац од найменших уровньох та по Ц1, цо найвисши уровень. Годзини углавним обдумуєм сама, алє активно черам идеї и зоз своїма колеґинями хтори тиж так заняти у нашим студию, а то Драґана Делич, Желька Путник и Николина Карабасил Щекич – толкує Теодора.

ШВЕТОВО ПРИПОЗНАТИ ИСПИТИ Зоз своїма школярами, млада наставнїца барз задовольна, гвари же то слово о дзецох хтори вредни, успишни и даваю свой максимум при каждей

активносци. Добре сотрудзує зоз школярами, вєдно ше на годзинох, намагаю будовац приємну атмосферу и уживац у тим цо робя. Кажди рок, школа виводзи кандидатох на покладанє Кембридж испитох, хтори припознати на цалим швеце. Рочнє коло пейдзешат кандидати зоз Студия успишно положа спомнути испит. – Нас, як членох Британского совиту, тоти испити визначую у катеґориї 1 11. ДЕЦЕМБЕР 2020.

пририхтуюцих центрох, цо наисце вельки успих. Шицки хтори вибераю школу странского язика, треба же би ше информовали о єй квалитету и ранґу. Мойо колеґинї и я ше нєпреривно усовершуєме и то углавним усовершованя хтори потримую шветово фаховци з цильом иновацийох, нових методох итд. – визначує Теодора. Понеже у школи єст школярох и зоз околних местох, як цо Лалич и Крущич, наставу тримам и по сербски. Теодора занята и у двох школох, розпорядок єй цесни, алє як гвари, нїч єй нє чежко кед роби тото цо люби и кед єст помоци и потримовки од найблїзших. – У Руским Керестуре, тераз лєм я занята и мам коло сто школярох. Зоз ученьом странского язика, барз важне почац на час, уж на штири, або на пейц роки. Родичи углавним свидоми того, та дзеци найчастейше теди и починаю. О тим кельо важне знац анґлийски язик анї нє треба вельо приповедац, то нєшка вецей нє луксуз, алє потреба. То цошка цо ше подрозумює – гвари професорка Вранєш. По Теодорових словох, студио ,,Анґлия плус” ше дзечнє одволує на друженя гуманитарного характеру, так участвую на Каритасовим

дзецинским куцику, Бамби фесту итд. Тиж ше орґанизує и лєтня школа, хтора зохабела моцни упечаток на наймладших, як и лєтнї камп.

ДОЗНАЛИ ЗМЕ И ЦО ДУМАЮ ШКОЛЯРЕ Наймладши школяре у Руским Керестуре визначели же барз любя учительку и же учителька на

интересантни способ каждому зна потолковац тото цо нє ясне. Дакус старши дзеци визначели же нєшка барз важне знац бешедовац и хасновац анґлийски язик и пре путованя и пре роботу, алє и пре кажднодньови живот хтори нам ше вше вецей пласує по анґлийски. Дакому идзе баржей конверзация, док дахто волї ґраматику.

По законченю штреднєй школи, Ивана Планчак ше планує уписац на факултет на напрям анґлийски язик и литература. Тераз є на Ц1 уровню. Вона гвари же на каждей годзини научи дацо нове и вше може провадзиц наставнїцу. Найлєпше єй идзе вокабулар и будованє виреченьох, а найменей чежши часци ґраматики. На годзини приходзи зоз свою товаришку и понеже су лєм два у ґрупи, лєгчейше и швидше можу звладац материю. Кед слово о планох за будучносц, Теодора ше жада нєпреривно усовершовац и намагац ше же би була цо лєпши преподавач, бо так може подзелїц зоз школярами тото цо вона зна. Тиж жада учиц дзеци на найинтересантнєйши способи же би здобула ище малих, алє и вельких товаришох. ■

РУСКЕ СЛОВО 15

КУЛТУРА И ПРОСВИТА XIX ФЕСТИВАЛ МАЛИ СЦЕНСКИ ФОРМИ „ДЮРА ПАПГАРГАЇ” У РКЦ У НОВИМ САДЗЕ

ПОЕТОВА ЗАНЄШЕНОСЦ И СМУТНА ЗАДУМАНОСЦ ФОТОҐРАФА У Руским културним центру у Новим Садзе, всоботу, 5. децембра, бул отримани 19. Фестивал малих сценских формох „Дюра Папгаргаї”, хтори пре епидемиолоґийну ситуацию орґанизовани без присуства публики, а подїї преношени онлайн прейґ Фейсбук боку „Матка –Дружтво Руснацох Нового Саду – Войводини”

Ф

естивал отворел предсидатель Националного совиту Руснацох Борислав Сакач, хтори пояшнєл актуалну ситуацию и наявел фестивалски змисти: – Тогорочни Фестивал, пре нєвигодни обставини, отрима ше на окремни способ хтори понука технолоґия 21. вику, хаснуюци интернет як медиюм прейґ котрого ше безпоштредно годно провадзиц шицки три його сеґменти. На фейсбук боку годно опатриц виставу малюнкох, потим онлайн будзе промовована кнїжка, а на концу будзе емитована дзецинска представа на живо прейґ лайв стриминґу. Пред отвераньом Фестивала була и промоция малюнкох зоз ХV зволаня Подобовей колониї „Стретнуце у Боднарова” у Ґосподїнцох зоз 2019. року, хтору за тоту нагоду пририхтал Владимир Салонски. Акцент бул дати на промоцию двоязичней кнїжки „Шлїди у преходносци/Трагови у пролазности” – Поетски и шветлосни записи Дюри Папгаргая и Михайла Лїкара/Поетски записи Ђуре Папхархаја и Михајла Љикара. О обявйованю тей кнїжки бешедовал Младен Булут, спред видавателя, Ирина Гарди Ковачевич, як одвичательна редакторка, др Михайло Лїкар, як автор фотоґрафийох. Фотоґрафиї до кнїжки виберала Олґа Карлаварис вєдно зоз автором. Послеслово Єлени Перкович и вивод з рецензиї Славомира Олеяра пречитала мр Гелена Медєши, хтора була и идейни творитель у тим проєкту, як и модераторка промоциї. Стихи Дюри Папгаргая на руским и сербским язику пречитал Иван Лїкар. – Поета ше мордує зоз словами, же би им у стиху було цесно, алє и з думками, же би им у словох було комотно. Фотоґраф пробує мац динамичну сцену зоз статичним медиюмом, створиц глїбину з двома димензиями, з длужину и висину приказац тродимензионални простор. У його композицийох око перше обачує фокусовани пред-

16 РУСКЕ СЛОВО

мет. На даєдних фотоґрафийох шицки предмети виоштрени, та фотоґраф муши знац як главне змесциц до простору. Папгаргайова поезия и Лїкарово шветлосни записи ширя розпон спознаня тих шветох. То нє два розлични уметнїцки становиска, то комплементарни записи хтори през двойнїстосц виразу преширюю и збогацую їх змисти, поетову занєшеносц пред природу и смутну задуманосц фотоґрафову над стварносцу – визначела, медзи иншим, Ирина Гарди Ковачевич. Автор фотоґрафийох Михайло Лїкар подзековал шицким котри участвовали у обявйованю тей интересантней кнїжки, а вец ше здогадовал прешлосци як и дзе настали дзепоєдни фотоґрафиї. Дакеди нє було так лєгко фотоґрафовац, бо исновал лєм єден фото-апарат хтори хасновали два факултети и пожичовало ше го, як и лєм єдна цма комора у хторей ше фотоґрафиї правели. То бул час чарно-билих фотоґрафийох. Нєшка у диґитализованим швеце шицко ше пременєло, а можлївосц фотоґрафовац достали шицки. У найновшим чаше, гварел Лїкар, зявела ше и штучна интелиґенция и нє знаме кадзи то одведзе чловечество у наиходзацей будучносци. На концу, на истим фейсбук профилу була емитована дзецинска представа РНТ „Петро Ризнич Дядя” зоз сезони 2020/21, Славка Ороса „Голубица”, а з проєкту „Вандровкаш”. Авторка сказки Ирина Гарди Ковачевич, у режиї, адаптациї, сценоґрафиї и вибору музики Владимира Надя Ачима, а у виводзеню познатого керестурского ґлумца Емила Нярадия. Технїчно Фестивал потримали Завод за културу войводянских Руснацох и Руски културни центер з Нового Саду, спред котрого задлужени за знїманє подїї бул Иван Канюх. ■ О. П-С. 11. ДЕЦЕМБЕР 2020.

kultura@ruskeslovo.com

ДРУЖТВО ЗА РУСКИ ЯЗИК, ЛИТЕРАТУРУ И КУЛТУРУ ОЗНАЧЕЛО 50-РОЧНЇЦУ

ЦАЛИ РОК У ЗНАКУ ЮВИЛЕЯ У рамикох 30. Дньох Миколи М. Кочиша, пияток, 4. децембра, Дружтво за руски язик, литературу и културу означело 50-рочнїцу од снованя. Рочнїца, пре ситуацию зоз пандемию и почитованє предписаних мирох, отримана як конференция за новинарох у просторийох НВУ „Руске слово” и Заводу за културу войводянских Руснацох, а з тей нагоди промововане и 25. число Зборнїка роботох „Studia Ruthenica”. На конференциї за новинарох предсидателька УО Дружтва Блаженка Хома Цветкович и секретар Дружтва Ирина Папуґа пречитали винчованки зоз хторима почитователє Дружтва винчовали ювилей. Потим Хома Цветкович здогадла же як ше робело на початку кед Дружтво основане и на успихи яки посцигнути за шицки тоти роки, алє и шлїди хтори остали и по хторих терашнє руководство предлужи робиц. Вона гварела же Дружтво основане 1970. року и же ше теди, медзи иншим, вельо робело и на терминох хтори вошли до вецей менших словнїкох, на основи хторих и направени три вельки словнїки хтори нєшка маме. Ирина Папуґа бешедовала вецей о активносцох Дружтва у остатнїх рокох, а медзи иншим, спомла и значносц отримованя и орґанизованя Стретнуцох школох. Вона тиж представела и найновше виданє Зборнїка роботох „Studia Ruthenica” у хторим обявени вецей як 470 жридлово руски народни писнї. У рамикох означованя 50-рочнїци було предвидзене и отримованє 6. Науково-фахового сходу под назву „Руски

язик, литература, култура, просвита и публицистика”, за хтори 22 авторе послали 24 роботи (обчекує ше ище до 10) и 6 кратки приповедки. Понеже рижни змисти буду у знаку ювилею цали рок, так и шицки роботи буду обявени у Зборнїку роботох „Studia Ruthenica”, число 26, хторе видзе у идуцим року, бо пре епидемию нєт условия за отримованє явного сходу. Представени и список наградзених углядних членох, почитовательох Дружтва и институцийох и орґанизацийох, хторим припознаня буду по слати електронски. Припознаня достаню и авторе прилогох зоз 6. Науковофахового сходу. В. В.

IN MEMORIAM

ЮЛИЯН КАМЕНЇЦКИ (1938–2020)

Дня 6. децембра 2020. року у Атланти (ЗАД) упокоєл ше новинар „Руского слова” у пензиї Юлиян Каменїцки. Юлиян Каменїцки ше народзел 12. априла 1938. року у Коцуре. Там закончел основну школу, а потим и дактилоґрафски курс у Вербаше. Робиц почал у „Руским слове” 1956. року як дактилоґраф и фоторепортер и поступнє ше позарядово дошколовйовал. Ище скорей як дипломовал на висшей управней школи преходзи на роботне место новинара спортскей рубрики, а же тоту длужносц совисно окончовал доказує то и награда „Спартак”, котру „Рускому слову” додзелєл Спортски союз Войводини. Од 1993. року єден час є поставени за окончователя длужносци главного и одвичательного редактора новинох „Руске слово”. Под час пририхтованя за святочне означованє 50рочнїци виходзеня новинох „Руске слово” обявел кратку моноґрафию под насловом „Руске слово 50 роки”, а у єй предлуженю, як другу часц, пораднїк 11. ДЕЦЕМБЕР 2020.

будуцим руским новинаром под познату паролу „Файв дабл’ю”, т. є. „Хто, цо, дзе, кеди, прецо”. Попри новинарства, Юлин Каменїцки ше започал занїмац и з литературну творчосцу. Перши литературни твор (проза) обявени му 1958. року, як и други дзепоєдни познєйши, алє превладала поезия. У Едициї „Жридла” „Руске слово” му 1974. року видало збирку писньох под насловом „Квитки и рана”. Барз популарна при младих ище и нєшка шпиванка Якима Сивча „Модерна любов” („Вше ше людзе любовали”), за котру текст написал Юлиян Каменїцки, а першираз є виведзена 1962. року на „Червеней ружи”. После пензионованя Юлин Каменїцки ше поцагнул з явного живота и преселєл ше вєдно зоз супругу Елену ґу своєй дзивки Марти до Зєдинєних Америцких Державох, дзе го и застала шмерц. Вичная памят! Дю. Л.

РУСКЕ СЛОВО 17

КУЛТУРА И ПРОСВИТА ИНТЕРВЮ Пише: Олена ПЛАНЧАК-САКАЧ

З НАГОДИ ЖИВОТНОГО ЮВИЛЕЮ АКА ДЕМИКА ЮЛИЯНА ТАМАША

ДУХОВНИ ТВОРИ НАД’ЖИЮ РУСНАЦОХ

У тим року Юлиян Тамаш, академик двох академийох, ВАНУ и НАНУ, наш познати универзитетски професор, писатель, поета, есеїста, романсиєр, литературни критичар и историчар литератури, наполнєл 70 роки живота

Й

ого богата литературна творчосц и витворена кариєра универзитетского профе сора, хтори нєшка у заслуженей пензиї жиє у своїм родзеним ме сце Вербаше, понукла нас побешедовац зоз нїм як о прешло сци, так и о терашньо сци, а з нагоди животного ювилею. Того року обявели сце три кнїжки. Цо можеме

РС у нїх пречитац, окреме у найновшей, теорий-

ней кнїжки, обявеней у беоґрадскей Видавательней хижи „Алма”? Кому у нєшкайшим дружтве то потребне, або кому би мало буц потребне? – Перша, „Триски з велькей души – апокрифи з Бачки и дияспори”, приказує историйни особи хтори звичайни людзе и нє споминаю ше у писаних историйох народу, алє їх характери лєбо судьби нєзвичайни и поучни же заслужую паметанє. У вязи з условено сцу характера зоз судьбу, чи уплїву судьби на характер, Г. Ко стельник видзел главну моц Библиї. Тоту тезу мали би потвердзиц и апокрифи пред читачами. Друга, „Индивидуална поетика Владимира Кирди Болхорве са”, обявена у „Прометею”, приказує вязи з дїлом Д. Г. Велса, Т. Мана, Толстоя, Крлежи и Ко стельника, як утопийни дружтвени романи и поезию геутеранизма. Ту литература гипертрофована гомолоґия преписаней стварно сци. – Рахуєм на посмертну сатисфакцию, та кед пишем, шведочим о терашньосци, тримам ше вичних, универзалних вредносцох и мерам яке то може мац значенє о сто и вецей роки, кед чловечество прежиє на тей планети... Треца кнїжка, з беоґрадскей „Алми”, „Методолоґийни ориєнтациї у виучованю литератури” винїмкова по тим же теорийно и з интерпретациями поєдиних творох, класикох шветовей и сербскей литератури, найчастейше компаративно, приказує предно сци и слабо сци дзешатки методолоґийних ориєнтацийох. При тим нє пре ферує анї єдну з нїх, трима же сама структура и смисел твора опред зелюю найплоднєйшу. Вод заци методолоґове тримали ше єдней методолоґийней ориєнтациї, з чим метода охудобньовала потенциялни смисли твора. Процивно французкей компаративистичней школи хтора ше вичерпйовала у опису уплївох, америцкей историї идейох, теория историйно-ти-

18 РУСКЕ СЛОВО

полоґийних аналоґийох В. М. Жирмунского твори трецу методолоґийну ориєнтацию, хтора твори спатра знука общей и шветовей литератури, уключує и заходно европски, во сточни, такв. вельки и мали литературни традициї, и шлїд зи за трецим, интеґралним становиском – анї погляд на вельких зоз становиска малих, анї вельких на мали – бо кре ативни спокуси литературней творчо сци исти за шицких. Источасно, кнїжка ше намага, кельо то можлїве, рационализовац основу литературного твора и аж вец почина права робота, же би толковач/читач на тей емпирийней основи описал меру нєповторлївей розлики, иновациї, по хторей твор заслужує паметанє и високе вреднованє знука цало сного литературного и животного искуства/прешвеченя/до свиду. За кнїжку видаватель написал же такей нєт у сербскей и шветовей литератури. Наменєна є, значи, шицким хтори сцу компетентно виучовац и вредновац литературни твори прешло сци и терашньо сци. У нєй тото цо сом роками на трицец универзитетох швета викладал на докторских студийох як власне похопйованє 11. ДЕЦЕМБЕР 2020.

kultura@ruskeslovo.com

на литератури. За литературу треба мац смисел. И тоти вчас помарли. Велька векшина ишла на язик хтори нє научели шорово. У ца ло сци патрим и думам же основни роботи поробени у язику, литератури и истоЗоз ве цей як ше йд зе шат кнїж кох на пи са них РС по руски, сербски и українски, хтори би були риї, алє могло то прецизнєйше и глїбше, кед би и нанайважнєйши цо бисце видвоєли, по вашим чув- уковци нє були суєтни люд зе зоз своїма стереотипнима прешвеченями и страхами, або огранїченима спо стве, або по важносци? собно сцами. Патрели цо обчекує актуална власц и єй – Тото цо до рускей литературней традициї спада то, ше прилагод зова ли на чкоду науки. Я ше намагал у у поезиї „Шпитальске шветло”, „Потїха природи”, науки почитовац факти, зложеносц студийних ситуаци й ох и вец ви вод зиц „Златна хмара” и „Центури он”. Од романох – Цеши ме же чежши вибор тирвацши. Фундаментални за ключе ня, без огля ду „Окупани у вично сци” и роботи у науки заш лєм покончени, без огляду же могло на обче ко ва ня вла сци. „Дереґля з мрийох”. Есеї то лєпше, окреме же нас було мало. Поробене вецей як То дра го од пла цу єм и „Над хтори дума” и цо то поробели вельо численши институциї у филолоґиї нєшка, и материялно и духовно, и при Руснацох „Складанє идентитетох” и историї, гоч хасен за практични живот завиши и у Сербиї, виключени кнїжки з науки о литераод власци, а нє од людзох на Катедри... зоз явного живота, живи тури. Ту и „История рупоховани. Права меншискей литератури”, „Лїтопис и история Руского Кере стура”, моноґрафиї о Ко - нох, окреме рускей, вше менєй финансовани и власц стельникови, Ковачови, Папгаргайови и Кирдови. До чека же би нам швичка догорела. українскей литературней традициї припадаю „Українстатус нєшка ма ВАНУ, котрей сце були ска литература медзи Во стоком и Заходом”, моноґраРС Яки на чолє у трох мандатох? фия о Ко стельникови и цала русинскоязична моя творчосц. До сербскей литературней традициї иду „Медзи – ВАНУ нєшка жиє виртуално. Власц ю нє финансує, литературну теорию и интерпретацию”, „Дарунки моїх братох”, „Велькосц малочислених” и „Методолоґийни алє маме Фондацию „Храбак” за обявйованє докторских ориєнтациї у виучованю литератури”. У нїх руска ли- дисертацийох. Каждого року обявюєме по два, по нєшка тература и култура дефиновала идентитет, уведла руси- обявени понад трицец. Векшина членох живи, даєдни занистику до универзитетскей славистики, описане хто- марзли статус, даєдни помарли. Тераз розписани конкурс ри то нєповторлїви вредно сци, жридлово українски, за нових членох, тих хтори веря до идеї войводянского унєшени до скарбнїци шветовей литератури и хтора то културного идентитета и хтори економски и интелектумера грекокатолїцкей заслуги Ко стельника за україн- ално нєзависни. Коло дзешец науковци и уметнїки явну ску литературу и филозофию медзи католїчанством и поволанку прилапели. Шицки вони маю витворене дїло. пра во славйом, а сербскeй традициї доприношенє У своїх пензионерских дньох, цо пише Тамаш видзим у поезиї „Испред смртног таласа” и романох РС Руснацом? „Де сет љубавних запове сти”, „Мономах, мерач по смртног времена” и „Тиски цвет”. О тих кнїжкох пишу – Розпочал сом универзални роман „Тайна вечера”, компетентни литературознавци и писателє у зборнїку „Рецепция дїла Юлияна Тамаша, а обявел го ново сад- амбиєнтовани до руского швета, алє пишем го по сербски Филозофски факултет. Нажаль, медзи Руснацами ски. Руску кнїжку власц вецей нє финансує, а медзи Руснацами моя творчосц нє нєт младшей особи хтора би мала компетентни – На боку сом уметносци, процив политики, окреме як наишла на прилапйованє, увид до моєй розконаре- припаднїк заєднїци хтора зна цо нє сце буц, а нє зна цо є. та ми нїч нє остало, алє ней творчо сци. Тоти Таки поєдинци и заєднїци, єтва, осудзени на щезованє. писац о Руснацох, за Руснацох, алє и цали швет, старши профе соре и акаЗ тим ше намагам же би духовни твори над’жили демикове, цо о нєй писа- Руснацох и мойо уж витрошене цело. Вони єдино можу як ше то апо столи злєкли кед Исуса розопяли, по ли, помарли. Єдна часц тирвац у часу покля чловечество зачува паметанє... сцекали, и аж кед ше помало зна и нє розуми, чувствовали кельо-тельо друга ме нєнавидзи пре українску ориєнтацию чи зависц. Так ми остава стред- безпечни, предлужели шириц його ученє и правиц цернєевропски контекст, як и Ко стельникови и Данилови кву, одно сно бизнис по лоґики каждей шветовней орґанизациї. Приповедач нєдовирлїви апо стол Тома, то моя Кишови. Хто шицких, тот нїчий. визия, у нєй Христ умар на крижу и прето нєшка чежКед нєшка спатраце вецей як трицецрочну ко найсц пандани апо столом Петрови и Павлови. ВекРС роботу Катедри за руски язик и литературу, шина коло нас Юдове. Коло того, з часу на час напишем писню чи кратки есей. чи сце задовольни зоз шлїдами яки охабела, з єй реДо вельких наукових громадох ше нє лапам, бо нєт хто би зултатами, чи могло вецей? то финансовал, анї ми нє оможлївени путованя. Пре нє– Кед сом одход зел до пензиї, питал сом ше колеґ- милосц у тей власци, и державней и рускей, остава ми поом, цо у науки треба ло ище поробиц, а я нє поробел? шориц свойо литературне дїло, з меншу практичну дньоНє зна ли ми найсц дзиру. При мнє ма ло дипломова ли ву употребу, алє бизовнєйшу уходнїцу за вичносц. ■ природи литератури, єй функционованя и найточнєйшого розуменя и вреднованя.

11. ДЕЦЕМБЕР 2020.

РУСКЕ СЛОВО 19

КУЛТУРА И ПРОСВИТА О ЛИТЕРАТУРИ ЗА ДЗЕЦИ

ЗА НАШИХ НАЙМЛАДШИХ СЛУХАЧОХ, А БУДУЦИХ ЧИТАЧОХ Пише: Олена ПЛАНЧАК-САКАЧ

Зоз друку вишли розкошно илустровани сликовнїци за дзеци „Фарби” и „Родзини” у виданю НВУ „Руске слово”. То, точнєйше, єдна кнїжка з двох часцох (кнїжочкох-томох) за дзеци возросту од 2 по 7 роки

У

рамикох проєкта Едукация руских писательох за дзеци „Роботнї и сликовнїци”, котру орґанизовала Новинско-видавательна установа „Руске слово” зоз финансийну потримовку Буджетского фонда за национални меншини Министерства державней управи и локалней самоуправи Влади Републики Сербиї, а слово о роботньох писаня и едукациї руских писательох за дзеци, котри тривали од юния по септембер.

тету, о чим шведочи вельке интересованє явносци. Роботнї писаня и едукацию руских писательох за дзеци водзела одвичательна редакторка „Заградки” Мелания Римар и редакторка виданя, а роботнї ше одвивали през серию онлайн нєформалного образованя и фахового усовершованя, на котри ше приявели вецей як 20 особи, углавним активни авторки/е, котри пишу поезию и прозу за дзеци и одроснутих по ру-

– Велька чесц водзиц таки Роботнї хтори приноша плоди. Млади авторе, нє лєм тоти цо заступени у двох найновших сликовнїцох, алє и други, початнїки и уж афирмовани, улїваю надїю же швет дзецинства у стихох будзе ище цифрованши, шпивлївши, прибранши – Мелания Римар Роботнї були успишни, бо написани вецей як 100 писньочки за дзеци, до кнїжки вошли 36 писнї од осем авторкох: Наташи Еделински Миколка, Даниели Тамаш, Ана-Мариї Рац, Марини Дудаш, Оксани Мудри Недич, Златки Чизмар, Кристини Шепински и Марини Тодич. Обидва сликовнїци, котри илустровали Аня Гудак „Фарби” и Мария Ковачевич „Род зини”, наисце прекрасни по випатрунку и добре обдумани по змисту, алє и по квали-

20 РУСКЕ СЛОВО

ски, алє и нови авторки/е котри робя з дзецми, а по тераз нє обявйовали свойо твори за дзеци. Гоч ше пре пандемию нє могло орґанизовац стретнуца на живо, реализовани два видео-стретнуца, у септембру зоз писательом Бранком Стевановичом и у октобру зоз писательом Тодетом Николетичом. Пре причини епидемиї настали пременки и у плану видавательства, та сликовнїци вишли початком децембра. 11. ДЕЦЕМБЕР 2020.

kultura@ruskeslovo.com

„Фарби” и „Родзини” треца кнїжка у новей едициї „Заградка”, у котрей виходза кнїжки за наймладших. Идейни креатор проєкта бул директор др Борис Варґа, а консултантка Татяна Чулум.

будовац их до углядних гражданох котри буду наютре жиц – визначел Николетич.

НА РОБОТНЇ ДВОМЕ ПИСАТЕЛЄ ЗА ДЗЕЦИ СТЕВАНОВИЧ И НИКОЛЕТИЧ

Мелания Римар, редакторка тих двох сликовнїцох о искустве зоз роботньох гвари: – Скоро седем мешаци долуводом цекла робота на сликовнїцох „Фарби” и „Родзини” за наших наймладших слухачох, а будуцих читачох. Од юния по децембер озда нє прешол анї єден дзень же би ше голєм у єдним кратким виреченю нє спомло едукативни роботнї зоз младима авторками. И ниа, радосни зме: народзели ше нам двойнятка, прекрасни, весели, розбавени. Поволанки участвовац у Проєкту послани на адреси двацец автором зоз рускей заєднїци. Дзечнє, поцешени же им указане таке довириє, одволали ше дзешец дзивки, жени, мацери. И такой почали ослуховац инспирациї

На едукативней роботнї Бранко Стеванович, писатель за дзеци и прекладатель окреме визначел же му мило же участвує у таким интере сантним проєкту у хторим вибрани два барз добре обдумани теми – род зина и фарби, а за дзецински писньочки гварел же су найкрасши кед су ве сели и франтовлїви, бо по е зия слика хтора ше слуха. – Кратки римовани слова ше лєгко и длуго паметаю. Барз важне

ШВЕТ ДЗЕЦИНСТВА У СТИХОХ

– Исную тельо красни слова хтори наставали виками, треба зачувац свою окремносц, бо би швет нє бул интересантни без тей рижнородносци. Зачувац власну скарбнїцу и културу през писнї, приповедки, мити и леґенди, так як то зачуване през вики у язику твойого народу – Бранко Стеванович зачувац и пестовац свой язик. Исную тельо красни слова хтори наставали виками, треба зачувац свою окремносц, бо би швет нє бул интересантни без тей рижнородносци. Зачувац власну скарбнїцу и културу през писнї, приповедки, мити и леґенди, так як то зачуване през вики у язику твойого народу. За дзеци треба писац так исто як и за одроснутих, лєм кус лєпше, гварел Станиславски, а Душко Радович тоту думку кус пременєл, та гварел же за дзеци треба писац вельо лєпше. Проєкт барз интересантни, бо його циль пестовац и афирмовац творчосц за дзеци на руским язику, а мнє ше даєдни писньочки попачели, та их зоз допущеньом авторох дзечнє прешпивам и на сербски язик – гварел Стеванович. Тоде Николетич, писатель за дзеци бул тиж уключени до проєкту, та о творчосци за дзеци гварел:

и вискладовац стихи. Потримовки: предлуж писац, давали им сцелосци, шмелосци и витирвалосци. Лїхи слова повесц лєм же вредзело, бо водзиц Роботнї було наисце задовольство. Верим до тих младих авторкох и твердзим же предлужа збогацовац литературу за дзеци по руски и формую нову, свою ґенерацию сучасних писательох. По даскельо деценийох препровадзених у швеце дзецох по наших оводох и школох, уцагла ше до мнє застараносц, та аж и страх хто тим малим поколєньом од першого дня живота будзе усадзовац мацеринску бешеду у обисцох дзе ше асимилация хпа и калїчи, однїма наш скарб, нашу културу, традицию... Вше чежше дзбац о своїм, а лєгчейше брац зоз цудзого язика.

– Тот проєкт важни нє лєм же би ше одкрило младих, талантованих писательох, алє то вельо глїбше оранє, бо ше ма за циль воспитац тих цо рошню, цо формую свой смак, ма за циль вибудовац их до углядних гражданох котри буду наютре жиц – Тоде Николетич – Цо потребне за писанє? Одкриц и вихасновац трицец слова, наоружац ше зоз клайбасом и препущиц ше нєвичерпней мриї, же бисце вихасновали свой талант, котри кажде з нас ма у себе, алє го нє одкриє кажде. Живот прейдзе у цифрованих спреводзкох. Талант подобни рики, кед го нє влапице, вон одцекнє. А, сцел бим повесц же ше муши и вельо читац, бо читанє алат през котри ше одкрию рижни способи писаня, як и форми. Посилац свою творчосц на конкурси дзе ше вреднує творчосц, бо вам писателє и фестивали даю кридла за тот лєт. Зоз творчосцу ми будуєме єден лєпши швет, єдно лєпше и гуманше дружтво, бо поета вишпива живот, а писню куєце зоз словами и вона вам будує дом. Тот проєкт важни нє лєм же би ше одкрило младих, талантованих писательох, алє то вельо глїбше оранє, бо ше ма за циль воспитац тих цо рошню, цо формую свой смак, ма за циль ви11. ДЕЦЕМБЕР 2020.

Алє тераз, кед опатрам и читам по хто зна хтори раз тоти Сликовнїци, видзим же Проєкт посцигнул циль, а циль бул подаровац дзецом илустровани писнї зоз доберану риму, лєгки за слуханє и ученє напамят, рецитованє и паметанє. Нєшка науча хтору фарбу и хтору родзину як воламе по руски, а мушиме ше намагац и далєй правиц подобни проєкти и укладац до будучносци тераз малих читачох Сликовнїцох и „Заградки”, бо уж наютре тоти дзеци, верим, буду вирни предплатнїки и читаче „Мак-у” и „Руского слова”, „Шветлосци” и шицких кнїжкох за одроснутих – гварела Римарова. Пре вельке интере сованє за проєкт и сликовнїци, НВУ „Руске слово” будзе плановац таки тематски сликовнїци, прейґ котрих дзеци уча язик, литературу, руску традицию и швет коло себе през призму прилагодзеней естетики.■

РУСКЕ СЛОВО 21

РОК XIV

ДЕЦЕМБЕР 2020. число 53 (151)

Пририхтала: Олена ПАПУҐА

БЕЗ МЕДЗИСОБНИХ СТРЕТНУЦОХ ПРЕШОЛ 2020. РОК

РУСНАЦКИ ЖИВОТ НА ОНЛАЙНУ

П

Пише: Олена ПАПУҐА

андемия знашла шицких нас. Ми ту, а и Руснаци у державох дзе жию, патра же би фестивали отримовали на иншаки способ як то було дотераз. Сучасна технїка принєсла можлївосц же бизме ше видзели на ЗУМ, на скайп... Ґлуми ше и шпива без публики, науково конференциї ше тиж так отримує и то ше пуща на онлайн платформох. Шицки то можеме видзиц и участвовац у тим. Добре же и так мож, алє заш лєм чекаме же бизме свой национални идентитет дотхли зоз шерцом наживо. И видзели своїх Руснацох на наших и на їх фестивалох.

5. децембра на Дзень Русинох у Польскей, алє пре пандемию уручованє преложене за шлїдуюци рок. ПРОФЕСОР УДВАРИ И ВОЙВОДЯНСКИ РУСНАЦИ Здруженє рускей интелиґенциї Антония Годинки зоз Мадярскей, 5. децембра орґанизовало онлайн-конференцию хтора була пошвецена професорови Иштванови Удварийови. На зум-платформи зоз своїма рефератами участвовали Михаил Капраль,

БОҐДАНОВИ ҐАМБАЛОВИ ЗЛАТНИ КРЕСТ ОД ПРЕДСИДАТЕЛЯ ДУДИ Всоботу, 5. децембра 2020. року, без публики, пре епидемиолоґийну ситуацию, у Ґорлицох у просторийох Рускей бурси у Польскей отримана презентация публикациї „Перша лиґа леґиньох – Лемковски публицистични текстиˮ трох авторох – Ванї Гунянки, Петра Медвидя и Боґдана Ґамбала. Промоцию могло слухац на радию ЛЕМ.фм. Авторе Гунянка и Ґамбал вецей нє з нами, а їх идею ширеня руснацтва предлужел Медвидь. Того истого дня преславени и Дзень Русинох у Польскей, хтори утвердзел Шветови конґрес Руснацох як здогадованє на дзень кед формована Руска Народна Република Лемкох. Тогорочне швето було пошвецене главному орґанизаторови Дня Русинох Боґданови Ґамбалови, хтори нєсподзивано умар 2. юлия того року. Предсидатель Републики Польскей Андрей Дуда посмертно одликовал Боґдана Ґамбала зоз Златним крестом заслуги за розвой лемковскей меншини у Польскей. Тот посмертни орден требал бул уручени

22 РУСКЕ СЛОВО

Олена Дуц-Файфер, Валерий Падяк, Михайло Фейса, Володимир Фенич. Слависта и педаґоґ Иштван Удвари народзени 1950. року у валалє Торньошпалца у Мадярскей. Бул доктор филозофиї, а 1997. року постал член Мадярскей академиї наукох. У Нїредьгази 1992. року формовал Катедру українскей и русинскей филолоґиї хтора робела до 2013. року. Професор Удвари преучовал руски язик и литературу войводянских Руснацох и велї го нашо людзе познали. Умар 9. новембра 2005. року. БЛЇЖИ ШЕ ПОПИС ЖИТЕЛЬСТВА Предсидатель Округлого стола Русинох у Словацкей Петро Штефаняк и секретар Милан Ян Пилип, директор Уряду за загранїчних Словакох хтори жию звонка Словацкей, бешедовали зоз Ласлом Буковским, представительом Влади Словацкей Републики, хтори задлужени за национални меншини. Тема розгварки бул попис 2021. року за хтори ше Руси ни оддавна рихтаю. Русинска интелиґенция зоз здруженьом Округли стол направела план кампанї, бо попис почнє нарок у фебруару. Дзепоєдни упутства и цек кампанї уж положени на интерент на профилу Русини у Словацкей. Мото кампанї будзе под назву „Сме Русиниˮ. У кампанї за попис буду представени Русини хтори гордо репрезентую свою русинску припадносц. 11. ДЕЦЕМБЕР 2020.

rsusvece@ruskeslovo.com

НОВИ КНЇЖКИ ЛЕМКОВСКЕ ОБЛЄЧИВО Малопольски центер култури „Со ко лˮ у Но вим Сан чу у Польскей видало кнїжку „Снадецкы і ґорлицкы Лемкы, Шляхтівскы Ру си ныˮ авто ра Юрия Ста ри нь ско го хтора значни документ за историю, а описує и представя красу лемковского народного облєчива. Облєчиво представене по реґионох Лемковини, одно сно описане є и ви сликоване яке було у ма лопольских ва ла лох у трох столїтийох. Стариньски описує каждодньово облєчива, и тоти цо ше ношело до церкви. Облєчива дакедишнїх Лемкох ше розликовали у реґионох дзе жили. Иншак ше облєкали Лемки у ґорлицких часцох, иншак у сандецких крайох. Автор богато илустровал кнїжку зоз фотоґрафиями и ґрафиками котри нашол у музейох и од людзох. Сликовал и иконостаси у древених церквох, бо и на нїх єст Лемкох у святочним, церковним облєчиве. ДВА КНЇЖКИ ЗА ДЗЕЦИ ЛЮДМИЛИ ШАНДАЛОВЕЙ ЗОЗ СВИДНЇКУ Людмила Шандалова авторка двох кнїжкох за дзеци по русински. „Подьте дити, што вам повимˮ ма 28 приповедки о животиньох, та дзеци дознаваю дзе заспало курче, прецо ма заяц вельки уха, хто у лєше дириґує орхе стру итд. Кнїжка богато илустро ва на и ро зви ва при дзе цох лю бов ґу русинскому язику. Друга кнїжка „Напю ся водічкы” писана як духовна по е зия. Шанда лова обробела и прилагодзела дзецом молитви зоз свойого дзецинства, так як ю учела єй русинска мац и баба. Водзи дзеци ґу духовней води, молитви. У кнїжки єст 36 духовни приповедки ‒ молитви по русински. ГРЕКОКАТОЛЇЦКИ КАЛЕНДАР ЗА 2021. РОК У СЛОВАЦКЕЙ У уводним слове о. Ярослав По по вец ин фор мує же закон че не пре кла да нє цалого Нового завиту на русин ски язик, а и же шлєбодно може повесц же „ше за то то ви мо длєл блажени священомученїк Павел Петро Ґойдичˮ, бо жил за Русинох и жадал же би Боже слово читали на русинским язику. Прекладанє Нового завиту почало ище 1984. року, пошвидко є претаргнуте, а вец знова обновене прекладанє 2015. року. У календаре владика Милан Лах, епарх зоз Америки апелує же би ше Русини на попису 2021. року уписали як Русини, же би ше нє ганьбели и нє поґажели свою припадносц ґу язику, идентитету и ґу грекокатолїцкей церкви. Владика Лах потримал кампаню хтору пририхтує Округли стол Русинох Словацкей и други партнерски орґанизациї. Фото и тексти˸ зоз архиви авторки текста, фейсбуку, википедиї, сайтох Лем.ФМ, Rusyn.fm, Rusyn.sk

11. ДЕЦЕМБEР 2020.

РОЧНЇЦИ 27. новембра 1995. року у Братислави формоване Здруженє интелиґенциї Русинох у Словацкей. Тото здруженє до нєшка ма вельку мисию у пестованю рускосци нє лєм у Братислави, алє и у цалей Словацкей. Афирмує и притулює младих Русинох хтори приходза до Братислави школовац ше, робиц и жиц. Окреме є анґ а жо ва не кед тир ва попис жительства и з його заслугу велї Русини ше уписали до тей националносци. Главни є популаризатор историї Русинох, по ру шує уче нє ру син ско го мацеринского язика. Зоз свою роботу Здруженю помага Янко Липински и предсидатель др Михал Штеньо. 24. новембра 1945. року у Прешове формовани Українски народни театер, предходнїк нєшкайшого русинского Театру Александра Духновича. На початку окрем даскелїх професионалцох у театре ґлумели велї аматере, а перши рок як основани театер штири представи патрели вецей як 30 000 патраче. По 80-ти ро ки прешлого вику представи бавени лєм по укра їн ски, а по сле тих ро кох представи ше почало бавиц и по русински. Од 15. новембра 1990. року тот театер, по одлуки тедишнь о го ми ни стра кул ту ри Словацкей Републики по стал Те атер Алексан дра Дух но ви ча. Доте раз мали 340 премиєри. 22. новембра 1945. року дочасова национална скупштина прилапела Закон о присоєдинєню Подкарпатя до Українскей ССР. Подруче вошло до жеми до хторей нїґда историйно нє при па да ло. По сле Пер шей швето вей во й ни и роз па до ва ня Ав стро у гор скей мо нар хиї Подкарпа тє по ста ло часц Че хо сло вацкей, а ґувернер бул америцки Русин Ґриґорий Жаткович. Пред Другу шветову войну Подкарпарє дос та ло ав то но мию у ра ми кох Чехо сло вац кей (1938–1939), алє пошвидко постало часц Гортийовей Мадярскей. Од 14–15. марца 1939. року преглашена сувереносц як Подкарпатскей Руси, алє ю такой окупирала Ма дяр ска. По сле Дру гей шветовей войни скоро ца ле Подкар патє по ста ло часц СССР, а 1991. року часц України, пре розпадованє СССР.

РУСКЕ СЛОВО 23

ЛЮДЗЕ,РОКИ,ЖИВОТ СТРЕТНУЦЕ: ВЛА ДИМИР ГАРВИЛЬЧАК ЗОЗ ШИДУ

КРАСНИ ПАМЯТКИ НА ДЗЕЦИНСТВО

Пише: Владимир ДЇТКО

Ище як трирочни хлапчик Владимир Гарвильчак зоз Шиду вєдно з оцом Осифом, мацеру Розу и старшим братом Николом, почали бивац у будинку Рускей школи, там дзе нєшка шедзиско Културно-просвитного дружтва „Дюра Киш”. Було то 1953. року, а о два роки як ше приселєли, Гарвильчакова фамелия ше преширела. Народзел ше ище єден хлапец, Петро. Нєшка, после велїх рокох, Владимир ше дзечнє здогадує на дзецинство, на одрастанє и на живот у Рускей школи

Р

оки прелєтли, алє памятки остали на тото о чим нам Владимир приповеда. Анї сам нє може вериц, бо ше му видзи же то було нє так давно, и же ше хтошка у тим здаваню рокох и деценийох, помилєл. – Бивали зме у просторийох обрацених на улїцу, и ище єдней, так же зме мали вкупно три. Назадку була сала у хторей ше одвивали културно просвитни активносци. Коло будинка була ище єдна порта хтора припадала Рускей школи, а добре паметам же там була и студня на хтору людзе приходзели по воду. Споза будинка була заграда хтору наша мац Роза обрабяла – почина Владимир бешеду, а одкаль би ю и почал, кед нє од дзецинства. Дознаваме же будинок Рускей школи бул уж барз стари, з набиваних мурох опадовало, та го мац Роза часто омасцовала з блатом и билєла. Порада була така же Гарвильчаково нє мушели плациц за квартель, алє мушели отримовац будинок. – Мац райбала дреси фодбалером руского ФК „Слоґа” хтори ту мал маґазин за дреси, копачки, лабди и подобне, а у напряме теметова бул и терен за бавенє – предлужує наш собешеднїк о тим чого ше перше здогада. Мац була ґаздиня, и окрем же кончела шицко цо требало, мала трох синох и громаду роботи од рана до вечара. Оцец Осиф бул овоцар и робел у розсаднїку овоци „Бранєвинa”, a бул активни у КПД „Дюра Киш”. ДОМ НЇҐДА НЄ БУЛ ПРАЗНИ – Зоз приповедкох знам же оцец ище пред войну як леґинь бул активни у Дружтве, у ґлумецкей секциї. Року 1939. ґлумел у театралним фалаце „Хмара”. Тоту любов ґу театру предлужел и по сле войни,

24 РУСКЕ СЛОВО

а кед ше оженєл, опробовал ше и як режисер у фалаце „Чудотворни калап”. Ми ше, як дзеци, припатрали на тоти драмски проби – гвари вон. Кажди дзень у Рускей школи було дакого, окреме вечарами. През тидзень ше отримовало проби секцийох, а кед през викенди були забави и танци. Вєшенї була оберачка грозна, вжиме прадки и бали. – Добре сом познал кажди куцик у тим доме. Паметам же у сали бул єден клавир и гармоника. Син паноца Ерделя, Мирон ме пробовал учиц грац на контрабасу, алє я швидко престал. Нє мал сом слух за ритем, за танєц и шпиванє – приповеда щиро Гарвильчак, п предлужує же за тото цо любел, нє требал ше учиц. Барз любел ходзиц на змаганя, окреме кед бавела „Слоґа”. Ишло ше и до Ловасу, Петровцох и Миклошевцох, а тедишнї фодбалер Срета Мердано11. ДЕЦЕМБЕР 2020.

ljudze@ruskeslovo.com

вич мал трактор, та то нє бул проблем. Гайд на прикоч и так ше одходзело на госцованя. Теди ище нє було телевизори, та ше и младши и старши, а на концу и сами дзеци, частейше дружели и зазберовали. АТРАКЦИЯ ЗА ПАМЕТАНЄ Памятки врацаме на Руску школу и на часи кед у дворе була збудована лєтня бина, а доокола цегли пополнєти зоз жему. Були поставени и слупи, на нїх розцагани дроти, а вец ше приношело грозно и квачело на тоти дроти... – Е, то була атракция. Шицки теди познали професора Еуґена Сабола хтори тримал секциї у Дружтве. Грала и жива музика ВИС „Комети”, а окреме було весело пред и под час Кирбаю. У сали бул патос з дескох хтори ше раз тижньово премасцовало з преробеним олєйом же би ше го цо лєгчейше отримовало.

ЛЄМ ЦО НЄ ВИРВАЛИ За порту Рускей школи, а на Джиґури, було обисце бачика Йовґена Данча хтори бул параст. – Паметам же зме ше раз ми, хлапци, позбера ли и надума ли печиц сланїну. А блїзко було сушедово Данчово гумно и слама... Кед вон обачел цо робиме, таки бул нагнївани и так нас вилал, же зме ше шицки такой порозбегова ли. Вон ше бал же би нє вибухнул огень, а ми о тим теди нє штудира ли – памета наш собешеднїк.

Аматере KПД ”Дюра Киш” 1939. року

А у сушедстве була пекарня бачика Кирила Михняка и там сом препровадзовал свой час. Кед ше хлєб упекол, бачи Кирил го винял з пеца, я зоз щетку почухал хлєб од долу, а бачи пекар од горе з влажну щетку, же би хлєб випатрал швицацши. Цешел сом ше. Було надосц дзеци у сушедстве и шицки зме ше бавели. Дзеци хтори нє були з руских фамелийох од нас научели нє лєм розумиц, алє знали аж и бешедовац по руски – гвари Владимир. Тирвало тото дзецинство потамаль док Владимирово родичи нє купели порту на Долнїм шоре (терашня улїца Сави Шумановича). Надумали вибудовац хижу. По Владимирових словох, тирвало тото будованє даскельо роки. Вальки ше правело под брегом на концу порти, а на „Бранєвини” пеклo цегли. О даскельо роки Гарвильчаково ше преселєли до нового обисца. Теди Владимир уж бул леґиньчок, алє памятки на дзецинство и на Руску школу чува и нєшка. ПЕРШЕ ОЦЕЦ, А ВЕЦ СИН

Будинок дакедишнєй Рускей школи

11. ДЕЦЕМБЕР 2020.

Владимир нам гвари же його оцец Осиф бул активни нє лєм як ґлумец и режисер, алє велї роки предавал и Руски народни календари. Опрез будинка Рускей школи посадзел два древка лїпи хтори виросли по вельки древиска, алє су 1995. року попилєни, теди кед збудовани нови Руски дом. Владимир даскельо роки робел як колпортер, розношел новини „Руске слово”, алє и велї други виданя шицким читачом у шидскей општини.■

РУСКЕ СЛОВО 25

ЛЮДЗЕ,РОКИ,ЖИВОТ ДЖУНЬОВА, ЄДИНСТВЕНА ХИЖА У РУСКИМ КЕРЕСТУРЕ

ВРЕДНА „ЧАСТОЧКА” У КУЛТУРНИМ СКАРБУ

Пише: Мария АФИЧ

У Руским Керестуре на Вельким шоре просто парохиї, находзи ше Джуньова хижа, збудована пред точно 90 роками, ґаздовске обисце Михала Олеяра. Кед ю правел, 1930. року, анґажовал найлєпших майстрох, Швабох, та од початку хижа мала власне централне зогриванє, купалню, уведзену струю и ошвиценє, прекрасни мебель и мурову декорацию

Х

Фамелия Михала Олеяра пред Першу шветову войну

Джуньово Юлин и Славка 1937. року

26 РУСКЕ СЛОВО

ижа збудована зоз цеглох, у предку три хижи, а у штреднєй госцинскей або салону, прекрасни мебель, єдальньов овални стол и карсцелї, комоди, а на мурох єдинствена декорация хтора и тераз найвекша вредносц у тей хижи. Такой за нїм „била хижаˮ, спальня, зоз мебльом офарбеним на било. Уходни айфорд 1936. року омальовани зоз 8 малюнками (авторе Ковачевич, Парацки, Силберхорн) и векшина того цо зме спомли и нєшка стої як и пред телїма роками, гоч правда, уж нагрижене зоз зубами часу. Вельки Толстой гварел, а ми парафразуєме, же кажда фамелия и кажди дом скрива и чува вшелїяки памятки на живот своїх членох, полни як з радоснима так и з чежкима, та и траґичнима хвильками и подїями. И у Джуньовим обисцу було так, кед зме у розгварки зоз чукунунуком будователя Михала Олеяра, Мироном Джуньом, ожили и попреберали числени памятки на родослов трох династийох котри бивали на тим месце: Пабянкових, Олеярових и Джуньових. – На тим месце, скорей як справена тота хижа, найстарши наш предок бул Пабянков, вон остал сам, бо му шицки помарли од колери, а кед ше оженєл, од троїх дзецом му остала лєм єдна дзивка котра за присташа приведла Петра Олеяра з Коцура. Вони мали дзивку цо ше одала за паноца Гирйо-

ватия, и сина Михала Олеяра, то тот мой чукундїдо хтори и збудовал нову хижу. Вон за жену мал Юлу, єдну зоз шестрох тедишнього пароха о. Михайла Мудрия – приповеда Мирон о фамелийним родослове и предлужує: – Михал и Юла мали два дзивки, Мелану хтора познєйше була панїматка Сеґедийова у Митровици и Марю хтора до того дому приведла присташа Юлина Джуньового. Вони заш мали мойого дїда Юлина и дзивки Нату и Мару. Юлин ше оженєл зоз мою бабу Славку Стриберову, унуку ґазду Михала Шимка младшого и вони остатнї бивали тирвацо у тим обисцу. Народзели вони Юлина, дзивку Силву и Мирона, мойого оца, и тераз то вон нашлїдзел, а я ту пребувам кед сом у Керестуре – потолковал Мирон младши котри ту бивал и з родичами до своїх 12 рокох. Як нам виприповедал, чува тото обисце и траґични хвильки, кед Михалова дзивка панїматка як 30 рочна гдовица пришла до родичох назад зоз дзецми, а о два роки и сама умарла, та остали пецеро широти хтори ше там виховали. Же би було ище чежше, и баба, а Михалова супруга нєодлуга умарла, та вец пришла мачоха... Дзеци ше велї и вишколєли або попристановяли, порозходзели до других местох од Вербасу по Заґреб и индзей... Даєдни и млади поумера11. ДЕЦЕМБЕР 2020.

ljudze@ruskeslovo.com

ли. Було шицкого. Прежило ше и однїманє маєтку по Другей шветовей войни кед и Михала 1948. року побили у гарешту. Врацел ше дому, а ютредзень го нашли умартого. Мал дас 68 роки. Интересантне и тото же у тим периодзе, дас за рок и пол ше му народзели шесцеро праунуки. Но, то праве тото цо Толстой у першим виреченю у роману Ана Каренїна пише же кажда щешлїва фамелия здабе єдна на другу, а по нєщешлївих хвилькох, кажда иншака на свой способ. ХИЖУ ПРАВЕЛИ МАЙСТРОВЕ ШВАБИ Олеярово були маєтни, та як и други керестурски ґаздовски фамелиї, по спатраню на Швабох, бивали на салашох блїзко при жеми хтору ше обрабяло. Кед правели нову часц хижи у предку 1930. року, тиж бивали на салашу. А за нову хижу анґажовали у тедишнї час найлєпших майстрох, Швабох зоз Торжи. Як куриозитет наш собешеднїк Мирон визначує же теди Торжа, нєшка Савине Село, була преглашена за найурбанши валал у Европи. – Так и за керестурску Олеярову фамелию збудовали дом по углядзе на найнапреднєйши швабски обисца у тим чаше, цо значи перша лиґа. То значело и власне централне зогриванє зоз шпижовима радияторами по цалим обисцу. Вони и нєшка служа, алє у доме Юлиновей унуки Славки. У хижи збудована и купальня хтора нєшка розобрана, алє кадза з нєй и тераз ту у дворе – толкує Мирон. Як дознаваме од його оца, тот мебель у салонє набавени такой кед и хижа збудована, а за други, хтори у такволаней билей хижи т. є. спальнї, на било офарбеней зоз широку посцелю, орманом и комоду, є нє сиґурни одкаль є принєшени, алє углавним и вон барз давни. Тоти два штреднї хижи, предня салонова, за ню спальня, а з боку купалня ше у новших часох, кед уж Джуньово ту ґаздовали, хасновало лєм як ше гвари, на вельки швета и за госцох, поготов кед приходзел Славков брат Михал зоз фамелию. ПОТРЕБНЕ ВЕЛЬКЕ РЕНОВИРАНЄ И Юлин и Славка Джуньово векшу часц живота були на салашу, як и їх предки, а з часци и їх синове, а до ва-

11. ДЕЦЕМБЕР 2020.

лалу преходзели кед наполнєли 50 роки, а так исто и шицки їх предки зоз салашу ту приходзели на старши роки. Гоч жем уж була побрана после Другей шветовей войни, салаши ше патрело зачувац и бивало ше на нїх док лєм могло, до пред дас 35 роками. Кед Юлин мал 11 роки тота хижа ше правела, а вон ту бул и остатнї стаємни биватель, по 2010, а супруга Славка по 2002. рок. Вони ю и отримовали як и кельо могли, алє нєшка є уж у терминалней фази. Ище 70-тих рокох кед звалєна сушедна Биялошова хижа, бо ше правело автобуску станїцу, Джуньова хижа напукла, у медзичаше и череп дослужел, та на велїх местох премака. Но за тото, як гвари Мирон Джуня старши, терашнї власнїк обисца, потребни барз вельки пенєж. – Роздумовал я давно о тим як би хижу ратовац, алє сом ше питал чи вредзи тельо до нєй укладац, а же би стала лєм як камени памятнїк. Тераз сом уж и старши, та за таке дацо анї нє мам моци. Цо будзе зоз Джуньову хижу, єдинствену у Руским Керестуре поготов по ентериєру дакеди елитним и єдинственим, укаже час. НА МУРОХ НАЙВЕКША ВРЕДНОСЦ – Борис Машич з Апатину, активни у нємецких дружтвох и занїма ше зоз скарбом Нємцох котри на тих просторох досягли верх, преценєл же тота мурова декорация главна вредносц хижи, a нє мебель, хтори уж од червоточу поначинани. Гвари же таку як тота декорация, нє видзел, а видзел вельо. Значи то мустри котри вецейпасмово и вон почитал седем або и 9 мустри, на мурох и повалох у салону и спальнї – пояшнєл Мирон младши. ОТВОРИЦ ЗА ЯВНОСЦ Идеалне би було кед би хижу могло отвориц и за явносц, т. є. як туристичне понуканє валала – гвари наш собешеднїк, так як ю дали нєдавно и за сликованє руских дзивкох у стародавним облєчиве у проєкту з Петром Дешичом. – Я мал амбицию, кед би ше могло найсц способ и з нашу або ширшу заєднїцу, як хижу представиц и явносци, алє за то потребни вельки пенєж.■

РУСКЕ СЛОВО 27

ДУХОВНИ ЖИВОТ СПОКУСИ АКТУАЛНЕЙ СИТУАЦИЇ И НАШО НУКАШНЇ БОРБИ

У НАС И ДОБРЕ И ПОДЛЕ Я

Пише: Мирон ГОРНЯК КУХАР

У чежких, провокативних часох, баржей приходза до вираженя и нашо добре и нашо подле, слабе я, „Цинь” у Юнґовей психолоґийней терминолоґиї, а од резултата борби медзи нїма, завиши як ше будземе чувствовац и справовац. Теолоґове гваря же ше теди треба ище баржей модлїц и приблїжиц ґу Богу, ґу жридлу живота и моци

ОДКАДЗ У НАС ДВА Я Психолоґове констатую же у чловекови може буц конфликти, же може буц у себе подзелєни, та и схизофрени и депресивни до забойства и самозабойства, алє нє гваря одкадз то жридлово, еґзистенциялно. Теолоґове гваря же нашо прародителє нє були подзелєни особи, були гармонийна цалосц и жили у довирию – до гриху. После першого гриху, совисц, воля, розум и чувства вецей нє функционую як цалосц, и прето ше случує же чловек мучи и себе и другого. Чловек може буц и добри зоз собу и другим, алє ше за тото муши добре и потрудзиц. За нєдобре ше нє муши трудзиц.

28 РУСКЕ СЛОВО

ицки ми маме и добри и подли риси особи, прикмети, думки, чувства и намаганя, кратше поведзено, у каждому єст добре и подле, слабе я. Енерґию маме єдну, и зоз свою шлєбодну волю унапрямуєме ю дзе сцеме. Фиґуративно поведзене, кед будземе пестовац, кармиц и залївац тото цо добре и красне у нас, воно будзе напредовац и надвладовац тото цо проблематичне. Алє, случує ше и процивне. Окрем того яки зме особи биолоґийно, по природи, як зме воспитани и яки сцеме буц, барз завиши и од того у яким окруженю жиєме и як воно на нас уплївує. ПРИЦИСОК НА РИЗИЧНИ ҐРУПИ Психолоґ Соня Алексич зоз Руского Керестура надпомина же у ризичних ґрупох и заєднїцох, епидемия вирусу корона змоцнєла конфликти у фамелийох. – Людзе хтори ше, гоч були у малженстве, пред пандемию керовали кельо могли, тераз були примушени буц вєдно нєпреривно и велї конфликти „виплївали” на поверхносц. Так же, на жаль, велї малженски пари ше розишли, велї на гран їци розходу, а тиж так чежко и тим хтори практично зарабровани у доме з насилнїком. Проблематично и людзом з гипогондрийскима характеристиками (прейґмирно злєкнутима за свойо здравє), бо тот страх ище баржей звекшани – акцентовала Алексичова. (НЄ)ФУНКЦИОНАЛНИ ПСИХОЛОҐИЙНИ МЕХАНЇЗМИ ОДБРАНИ Як Соня гварела, нову ситуацию чежше поднєсли и тоти з нєодвитуюцима и ослаб-

Фото: В.Вуячич

Ш

нутима психолоґийнима механїзмами охрани хтори були функционални у живоце з рутинскима активносцами. Кед ше требало реорґанизовац, вони нє мали механїзми за адаптабилну пременку, же би зачували свойо менталне здравє. Зявели ше моцнєйши чувства, а источасно звекшана анксиозносц (обаванє, страшлївосц, напартосц, забриґованосц, нєсиґурносц...). И суицидни ризик бул вельо векши. Емоциї були моцнєйши и уплївнєйши. Людзе мали чувство же ше нє можу вибориц зоз шицким цо их знашло. ТРЕБА ВИДЗИЦ НЕҐАТИВНЕ У СЕБЕ По словох о. Михайла Шанти, „подле”, лєбо „старе Я” присутне у живоце, и то провадзенє линиї меншого одпору, кед нє сцеме видзиц неґативне у себе. Лєгчейше нам исц по нєцерньовитей драги. ‒ Поправдзе, треба же бизме ше задумали кед у живоце нєт почежкосци и кед єст условия же бизме лєгко спадли до гриха. Можебуц дацо и лєгко и „глатко” идзе у живоце, алє то заш лєм дочасове. Виберайме чежшу, алє добру, правдиву драгу. Нє треба ше бац. Озбильнєйши и важнєйши ствари у живоце нє лєгко ви11. ДЕЦЕМБЕР 2020.

duhovni@ruskeslovo.com

твориц. Наприклад, кед патриме на фамелию, видзиме же нє мож шицко нараз. Треба вецей роки же би ше збудовало, лєбо здобуло хижу. Найсц роботу, и то тирва, то процес, як и сама робота, вец шпорованє, розвой фамелиї и так да лєй – потолковал о. Шанта. И ХРИСТОС И СВЯТИ ВЕЛЬО ЦЕРПЕЛИ Як гварел, так и у духовним живоце видзиме поступносц у розвою и пестованю. Нє треба ше анї ту бац ришовац чежши бриґи и проблеми. Нє забудзме же нам Бог помогнє. – Здогаднїме ше же и Го сподь наш Исус Хри стос ишол по чежшей драги. Барз вельо прецерпел и вше треба мац на розуме тото його церпенє. И люд зе, святи, вельо церпели. Алє, змоцньовала Церква, а Церква то ми. Шицко то нам приклад же бизме провадзели Бога – вон силни Оцец нєбесни, жада нам добре и з нами є и так змоцнюєме свойо добре я – визначел о. Михайло. КЕД ВЕКША СПОКУСА – ИДЗМЕ БЛЇЖЕЙ ҐУ БОГУ Теолоґове надпоминаю же кед спокуси векши – треба ше баржей притульовац ґу Богу – баржей ше модлїц, помагац, буц милосердни, кед нє маме цо дац, можеме буц любезнєйши, помогнуц з добру дзеку, можеме буц сцерпезлїви, толерантни, пребачовац... Нашо поробиц цо у нашей моци, а Бог далєй надополнї. Патриярх Павле гварел же треба зробиц, дац дацо кельо можеме, гоч то єден одсто од потребного, а Бог надополнї далєй. Алє, кед нє даме анї тот єден од сто, кед нас надвлада нашо подле Я, анї Бог нє поможе. Кед ше патриярх упокоєл, пришли го випровадзиц на остатню драгу стотки тисячи людзе, бо видзели же бул добри, мудри и же их розумел. Лєм, и далєй остава витвориц тото цо совитовал и победзиц у себе тото цо критиковал. ■ 11. ДЕЦЕМБЕР 2020.

У ПАРОХИЇ У РУСКИМ КЕРЕСТУРЕ

ПРЕСЛАВЕНИ МИКОЛАЙ И БУЛА КРАЧУНСКА СПОВЕДЗ Вирни Парохиї св. o. Миколая у Руским Керестуре, дзе ше швета означує по григориянским календаре, 6. децембра преславели швето св. оца Миколая, а пред шветом Миколай наймладшим подзелєл дарунки. На швето Непорочне зачатиє Пресвятей Богородици, 8. децембра була и Крачунска споведз. Всоботу пред шветом св. о. Миколая, у катедралней церкви Миколай подзелєл наймладшим 200 дарунки, хтори финансовали родичи, а коло 70 подаровани дзецом з фамелийох у потреби хтори виплацела парохия и парохиянє. То вельо менше число як скорейших рокох, цо розумлїве з оглядом на животни актуалносци. Пре епидемиолоґийну ситуацию того року нє була пригодна програма св. Миколайови, алє на 12 годзин лєм Миколай з ангелами, хторих порихтала ш. Михаїла, дочековал дзеци хтори уходзели поєдинєчно до церкви, а при тим почитовани шицки защитни мири. Миколайово пакецики пририхтали волонтере Каритасу, а на тот завод у нїх була як дарунок и кнїжочка о християнским вихованю дзецох, хтори даровала Парохия, цо нє уходзело до цени пакецикох по 500 динари. У орґанизациї тей подїї и дзелєню пакецикох участвовали тиж и члени Церковного одбору. Як то длугорочна традиция у керестурскей парохиї на швето Непорочне зачатиє Пресвятей Богородици, 8. децембра и того року отримана и Крачунска споведз за парохиянох. Висповедац ше могло у трох (а нє у штирох, як скорейши роки) Службох Божих,

на 8, 10 и 17 годзин. Попри домашнїх священїкох, пароха о. Михайла Малацка и капелана о. Михайла Шанти, помогнуц споведац були и паноцове з наших парохийох, з Коцура о. Владислав Рац, з Вербасу о. Алексий Гудак и з Кули о. Дамян Кича и о. Платон Салак. Треба визначиц же ше св. Тайну Споведзи и на тот завод окончовало з почитованьом предписаних безпечносних мирох, цо присутне од кеди и епидемия, а то значи же медзи споведальнїком и вирним поставена пластична преграда, и обовязне ношиц маски. Як наглашел парох о. Малацко, нагоду за споведз вихасновало красне число вирних, аж и нєобчековано пре обставини. Хори и стари парохиянє св. Тайни Споведзи и Причасци мали нагоди прияц на перши пияток 4. децембра у своїх домох, кед их нащивели священїки. Окремна нагода духовно ше и на таки способ пририхтац за наиходзаце швето Рождества Христового буду мац ище млади и школски дзеци, бо за нїх будзе Крачунска споведз внєдзелю, 20. децембра од 11 годзин, и на дзецинскей Служби Божей на 11,30 годзин. М. А.

РУСКЕ СЛОВО 29

informator@ruskeslovo.com ОСТАТНЇ ПОЗДРАВ Дня 5. децембра преселєла ше до вичносци моя мила

ОСТАТНЇ ПОЗДРАВ Дня 30. новембра занавше нас зохабела наша мила мац и баба

ФЕБРОНА ПАВЛОВИЧ народзена Шовш (1938–2020) з Руского Керестура Красни памятки на ню вично буду чувац – дзивка Мария, унук Златко зоз фамелию, унука Ясна зоз Педьом зоз Канади Най спочива у мире Божим! ОСТАТНЇ ПОЗДРАВ Дня 30. новембра занавше нас зохабела наша мила мaц, швекра и баба

ЕУҐЕНИЯ ОРОС народзена Орос у Миклошевцох (1949–2020) з Руского Керестура Дзекуєм ци за нєсебичну любов и потримовку през 46 роки заєднїцкого малженского живота. Вично будзеш у моїм шерцу. Твой супруг Юлин Спочивай у мире Божим! ОСТАТНЇ ПОЗДРАВ Дня 5. децембра преселєла ше до вичносци наша мила мац

ЕУҐЕНИЯ ОРОС (1949–2020) Твою мацеринску любов вично будземе ношиц у своїх шерцох. Дзивка Весна зоз супругом Драґом, и унуки – Виктория, Катарина и Валентина Спочивай у мире Божим!

ОСТАТНЇ ПОЗДРАВ Дня 5. децембра преселєла ше до вичносци наша мила мац

ЕУҐЕНИЯ ОРОС (1949–2020) Твою мацеринску любов нє заменї нїч, навики будзеш у наших шерцох. Дзивка Ясна, и унуки Инес и Анастазия Спочивай у мире Божим!

ОСТАТНЇ ПОЗДРАВ Дня 5. децембра 2020. року преселєла ше до вичносци наша мила кума

ФЕБРОНА ПАВЛОВИЧ народзена Шовш (1938–2020) з Руского Керестура З любову и почитованьом красни памятки на ню навики буду чувац – син Янко, нєвеста Зденка и унук Деян Най спочива у мире Божим! ОСТАТНЇ ПОЗДРАВ Дня 30. новембра преселєла ше до вичносци наша мила андя

ФЕБРОНА ПАВЛОВИЧ народзена Шовш (1938–2020) з Руского Керестура Найкрасши памятки на єй дочекованя и випровадзованя у думкох и молитвох будзе на ню чувац – Сена Семанова зоз дзецми Най спочива у мире Божим! ОСТАТНЇ ПОЗДРАВ Нашей милей Ґенки

ЕУҐЕНИЯ ОРОС (1949–2020) з Руского Керестура ЕУҐЕНИЯ ОРОС Вше ши нам з радосцу дзвери Красни памятки з любову и почитованьом будземе чувац на тебе. отверала. Кумово Бучково Владимир и Леона, як и кумчата Сенка и Славко зоз Дзекуєме ци. фамелиями Славко, Сенка и Мирко Оросово Спочивай у мире Божим! Вичная памят!

30 РУСКЕ СЛОВО

ОСТАТНЇ ПОЗДРАВ Дня 30. новембра 2020. року зохабела нас наша почитована сваха

ФЕБРОНА ПАВЛОВИЧ народзена Шовш (1938–2020) з Руского Керестура Красни памятки на ню будземе навики чувац и вше ю будземе споминац. Сватово Гайдуково Най спочива у мире Божим!

11. ДЕЦЕМБЕР 2020.

informator@ruskeslovo.com ОСТАТНЇ ПОЗДРАВ Дня 6. децембра 2020. року занавше нас зохабел мой брат

ОСТАТНЇ ПОЗДРАВ Дня 28. новембра преселєла ше до вичносци

МЕЛАНИЯ ЧИЗМАР (1935–2020) зоз Ветернику

ЮЛИЯН КАМЕНЇЦКИ (1938–2020) зоз Атланти Памятку на ньго будзе чувац брат Микола зоз супругу Нату, сином Юлином, дзивку Таню, жецом Миретом и унуком Деяном Спочивай у мире Божим! ОСТАТНЇ ПОЗДРАВ Дня 6. децембра зохабел нас наш колеґа, новинар „Руского слова” у пензиї

ЮЛИЯН КАМЕНЇЦКИ (1938–2020) зоз Атланти

Останю нам красни памятки на ньго Колектив НВУ „Руске слово”

СМУТНЕ ЗДОГАДОВАНЄ Дня 8. децембра наполнєли ше 7 роки як нас охабела наша мила мац, швекра и баба

ИРИНА НАДЬ народзена Гайдук (1936–2013) з Руского Керестура Мила наша, час преходзи без Вас, а нам остали лєм красни памятки здогадованє на час препровадзени зоз вами. Вично вас чуваме у найкрасших памяткох. Вашо наймилши – дзивка Славка, унук Желько и жец Славко Спочивайце у мире Божим!

11. ДЕЦЕМБЕР 2020.

Памятку на ню буду чувац синове Иво и Саша, унуки Марко и Петро, нєвести Сладя и Сенка Най спочива у мире Божим!

Тети Меланки

ОСТАТНЇ ПОЗДРАВ

МЕЛАНИЯ ЧИЗМАР (1935–2020)

Памтку на ню буду чувац Надьордьово Ґено, Ваня, Славко, Борис, Славица, Боян, Деян и Таня СМУТНЕ ЗДОГАДОВАНЄ Дня 8. децембра наполнєли ше 7 роки як нас охабела наша мила мац, швекра и баба

СМУТНЕ ЗДОГАДОВАНЄ Дня 10. децембра 2020. року наполнєли ше 3 роки як нє з нами наша мила мац, баба и прабаба

ИРИНА НАДЬ народзена Гайдук (1936–2013) з Руского Керестура З любову и почитованьом красни памятки на ню вично чува унука Снежана зоз супругом Деяном, и праунук Урош Спочивайце у мире Божим!

МЕЛАНА СИВЧ народзена Джуня (1937–2017) З любову и почитованьом памятку на Вас чуваю вашо найблїзши Спочивайце у мире Божим!

РУСКЕ СЛОВО 31

informator@ruskeslovo.com

Милому оцови

ОСТАТНЇ ПОЗДРАВ

ВЛАДИМИР ЯНКО САБАДОШ (1938–2020)

ОСТАТНЇ ПОЗДРАВ

ВЛАДИМИР САБАДОШ (1938–2020)

Занавше у шерцу. Твойо дзеци Александар и Ивана

Остатнї поздрав од брата Юлияна зоз фамелию, шестри Мариї и фамелиї Секулич

СМУТНЕ ЗДОГАДОВАНЄ Дня 11. децембра наполнї ше рок як ше преселєла до вичносци

НА ЗДОГАДОВАНЄ Прешли пейц роки як нас занавше напущела наша любена мац, баба и швекра

РАШИДА РОМАН (1933–2019) з Руского Керестура

ИРИНА ВУЯЧИЧ народзена Чижмар (1939–2015) з Вербасу

Вично ю буду паметац єй фамелия и родзини – зоз Керестура, з Бєлїни, Сараєва, Белґиї и Америки Най спочива у мире Божим!

Любени нє умераю покля жию тоти цо их любя! Спочивай у мире Божим!

СМУТНЕ ЗДОГАДОВАНЄ Дня 11. децембра 2020. року наполнюю ше дзешец смутни роки як вецей нє з нами наш Влатко

СМУТНЕ ЗДОГАДОВАНЄ Дня 11. децембра наполнюю ше дзешец смутни роки як нас занавше зохабел наш мили

ВЛАДИМИР ПАЛАНЧАНИН (1953–2010) ВЛАДИМИР ПАЛАНЧАНИН (1953–2010)

Памятку на тебе з почитованьом чуваю Таня и Юлин з дзецми Ваньом и Федьом и шовґор Кимо Спочивай у мире Божим! Най це ангели чуваю!

Його подобу у своїх шерцох вше буду чувац його наймилши Спочивай у мире Божим!

СМУТНЕ ЗДОГАДОВАНЄ Дня 11. децембра 2020. року наполнюю ше дзешец смутни роки як вецей нє з нами наш Влатко

SMUTNE ZDOGADOVANW Napolnxx {e дзешец roki yk nas zanav{e zohabel na{ po~itovani kole}a i direktor

ВЛАДИМИР ПАЛАНЧАНИН (1953–2010)

VLADIMIR PALAN^ANIN (1953–2010) z Novogo Sadu

Z velqkim po~itovanqom ~uvame pamytku na Vas, na na{u zawdn>cku robotu i tvor~e sotrudn>ctvo i na Va{o doprino{enw rozvox su~aПамятку на тебе з почитованьом чуваю Борис зоз супругу Марияну и snogo informovany na ruskim yziku Kolektiv NVU „Ruske slovo” дзивку Ларису Vi~na mu pamyt, po~itovanw i slava! Спочивай у мире Божим! Най це ангели чуваю!

32 РУСКЕ СЛОВО

11. ДЕЦЕМБЕР 2020.

informator@ruskeslovo.com СМУТНЕ ЗДОГАДОВАНЄ Дня 7. децембра наполнєли ше 5 смутни роки як нас занавше зохабел наш мили супруг, оцец и дїдо

СМУТНЕ ЗДОГАДОВАНЄ Дня 10. децембра наполнєл ше рок як ше преселєла до вичносци наша мила

Городска управа за защиту животного штредку на основи члена 20. Закона о преценьованю вплїву на животни штредок („Службени глашнїк Републики Сербиї” число 135/04 и 36/09), обявює

ОБВИСЦЕНЄ

АМАЛИЯ ЕДЕЛИНСКИ народзена Ковач (1934–2019) з Руского Керестура З любову и почитованьом красни памятки на Вас навики чуваю – син Славко зоз супругу Соню и унук Мирослав Спочивайце у мире Божим! Городска управа за защиту животного штредку Городу Нового Саду на основи члена 10. Закона о преценьованю вплїву на животни штредок („Службени глашнїк Републики Сербиї”, число 135/04 и 36/09) обявює

ЕМИЛ ГУДАК (1936–2015) з Руского Керестура

ОБВИСЦЕНЄ

З любову и почитованьом памятку на ньго навики чуваю – супруга Злата, син Златко, нєвеста Оленка, дзивка Емилия, жец Слободан, та унуки – Борис и Мартина, Дарян и Ана Спочивай у мире Божим!

НА ЗДОГАДОВАНЄ Дня 27. децембра наполня ше седемнац смутни роки як нас занавше зохабел и зармуцел наш мили

ЯКИМ ПАПУҐА (1934–2003) з Нового Орахова Час преходзи, алє ми це нїґда нє забудземе. Памятку на це чуваю твоя супруга Мелания Папуґова, дзивки Вирка и Геленка зоз фамелиями Спочивай у мире Божим!

МАЛИ ОГЛАШКИ ДИХТОВАНЄ облакох и дзверох. Щици од витру, жими, праху, галайку, инсектох. МОНТИРАМЕ: – РОЛЕТНИ – ГАРМОНИКОВО ДЗВЕРИ – ПАНТЛЇКОВО ДЗВЕРИ – МРЕЖИ ОД СУНЬОҐОХ – ВЕНЕЦИЯНЕРИ – ОПРАВКИ 025/5827-710, 060/5088-433 11. ДЕЦЕМБЕР 2020.

о поднєшеней вимоги за одлучованє о потреби преценьованя вплїву на животни штредок проєкта Ношитель проєкта „НИС” а.д. Нови Сад, Народного фронта 12, поднєсол вимогу за одлучованє о потреби преценьованя вплїву на животни штредок „Вибудов ґазних ґенераторох главного роботного центра „НИС” а.д. Нови Сад зоз доводним ґазоводом и реконструкцию цеплотних подстанїцох, катеґориї Б, класификацийние число 122012” катастерскей парцели число 3922/2 К.О. Нови Сад II, Город Нови Сад. Податки и документацию зоз вимоги ношителя проєкта мож видзиц у просторийох Городскей управи за защиту животного штредку Городу Нового Саду, Улїца Руменацка 110а, Нови Сад, роботни днї од 10 до 15 годзин. Шицки заинтересовани, у чаше 10 днї од дня обявйованя того обвисценя, можу дац свойо думанє у писаней форми на адресу Городскей управи за защиту животного штредку Городу Нового Саду.

Покраїнски секретарият за урбанизем и защиту животного штредку, на основи члена 20. Закона о преценьованю вплїву на животни штредок („Службени глашнїк РС” чс. 135/04) обявює

ОГЛАШУЄ

явни увид студиї о преценьованю вплїву на животни штредок Ношитель проєкта ЯП „Драги Сербиї“ зоз Беоґраду, улїца Бул. Краля Александра чс. 282, Нови Сад, поднєсол вимогу за даванє согласносци на Студию о преценьованю вплїву на животни штредок ПРОЄКТА за вибудов швидкей драги IB ряду чс.21 Нови Сад Рума, Партия 1- Часц 1, Ґузел „Авто драга Е-75’’ - Параґово, зоз плановану трасу державней драги IIA ряду чс. 100 од Жежельового моста по ґузел „Авто драга Е-75’’. Податки и документация зоз вимоги ношителя проєкта мож достац на увид од 10 г до 14 г у про-

о явним увиду, явней презентациї и явней розправи о Студиї о преценьованю вплїву застатого стану на животни штредок Ношитель проєкта „Телеком Сербия”, а.д. Таковска 2, Беоґрад поднєсол тому орґану вимогу за даванє согласносци на Студию о преценьованю вплїву застатого стану на животни штредок проєкта базней станїци мобилней телефониї „НС118, НСУ118, НСЛ118, НСО118 НС-ВОЙВОДИ СТЕПИ” Нови Сад, у улїци Булевар войводи Степи бб, на катастерскей парцели число 703/8, К.О. Нови Сад IV, Гoрoд Нови Сад. Податки и документацию зоз вимоги ношителя проєкта мож видзиц у просторийох Городскей управи за защиту животного штредку Городу Нового Саду, Улїца Руменацка 110 а, Нови Сад, роботни днї од 10 по 15 годзин по 12. януар 2021. року. У складзе зоз членом 6. Правилнїка о поступку явного увиду, презентациї и явней розправи о студиї о преценьовню вплїву на животни штредок („Службени глашнїк РС”, 69/05) заинтерсованих орґанох, орґанизацийох и явносц под час тирваня явного увиду можу поднєсц зауваги и думаня на студиї о преценьованю вплїву у писаней форми Городскей управи за защиту животного штредку. Явну розправу и презентацию ше отрима 13. януара 2021. року, у просторийох Городскей управи за защиту животного штредку Городу Нового Саду, Руменацка 110 а, Нови Сад, на 13 годзин.

сторийох Покраїнского секретарияту за урбанизем и защиту животного штредку Булевар Михайла Пупина 16 (прижемє канцелария чс. 39) и у канцеларийох Городскей управи Нови Сад, улїца Руменацка чс. 110, по 18. 01. 2021. року. Под час тирваня явного увида заинтересована явносц може у писменей форми поднєсц зауваги и думаня на виложену студию о преценьованю вплїву на адресу Покраїнского секретарията. З цильом орґанизованя здравствено безпечних условийох за отримованє явней розправи и презентациї нєобходне же би шицки заинтересовани наявели свойо участвованє на телефон +381 21 487 46 90 лєбо по електронскей пошти на е-маил: еkourb@vojvodina.gov.rs. Явна презентация отрима ше 19. 01. 2021. року у будинку Влади АП Войводини (прижемє, канцелария чс. 39) на 12 г.

РУСКЕ СЛОВО 33

informator@ruskeslovo.com * дзе цо будзе * дзе цо будзе *

У РУСКИМ КЕРЕСТУРЕ ДЇДО МРАЗ БУДЗЕ ХОДЗИЦ ПО ОБИСЦОХ Пре позарядову ситуация яка у општини Кула и пре епидемийну ситуацию Месна заєднїца Руски Керестур того року одлучела на иншаки способ орґанизовац Дїда Мраза, так же пакецики будзе розношиц по обисцох. Пакецики годно уплациц у Месней заєднїци од 14. по 25. децембер у чаше од 7-14 годзин, а цена за пакецик 500 динари. РЕПУБЛИКА СЕРБИЯ АВТОНОМНА ПОКРАЇНА ВОЙВОДИНА ГОРОД НОВИ САД Городска управа за будовательну жем и инвестициї Стевана Брановачкоґ 3 21000 Нови Сад Телефон: 021/4889-100

ОБВИСЦЕНЄ

О обявйованю Явного конкурса за пополньованє окончуюцих роботних местох на нєодредзени час у Городскей управи за будовательну жем и инвестициї Городу Нового Саду Роботне место: Окончователь за запровадзованє поступкох явних набавкох, роботне место совит-

РЕПУБЛИКА СЕРБИЯ АВТОНОМНА ПОКРАЇНА ВОЙВОДИНА ГОРОД НОВИ САД Городска управа за инспекцийни роботи Димитрия Туцовича 3 21000 Нови Сад Телефон: 021/4872-500

ОБВИСЦЕНЄ

О обявйованю Явного конкурса за пополньованє окончуюцого роботного места на нєодредзени час у Городскей управи за инспекцийни роботи Городу

нїк, -1 окончователь на нєодредзени час; окончователь за роботи отримованя комуналней гиґиєни и роботи защити желєних поверхносцох, роботне место совитнїк -1 окончователь на нєодредзени час и окончователь за урбанистичне планованє, роботне место совитнїк -1 окончователь на нєодредзени час. Текст явного конкурса за пополньованє наведзеного роботного места мож превжац на интернет презентациї Городу Нового Саду: http://www.novisad.rs/. Городска управа за будовательну жем и инестициї Городу Нового Саду

Нового Саду Роботне место: Будовательни инспектор у Оддїлу за будовательни инспекциї, роботне место совитнїк, -1 окончователь на нєодредзени час. Текст явного конкурса за пополньованє наведзеного роботного места мож превжац на интернет презентациї Городу Нового Саду: http://www.novisad.rs/. Городска управа за инспекцийни роботи Городу Нового Саду

Покраїнски секретарият за урбанизем и защиту животного штредку, на основи члена 10. Закона о преценьованю вплїву на животни штредок („Службени глашнїк РС” чс. 135/04) обявює

ОБВИСЦЕНЄ

О поднєшеней вимоги за одлучованє о потреби виробку студиї о преценьованю вплїву на животни штредок Ношитель проєкта ЯКП Водовод и канализация зоз Нового Саду улїца Масарикова чс. 17, поднєсол вимогу за одлучованє о потреби преценьованя вплїву на животни штредок застатого стану проєкта Цивасти студнї ЦБ-1, ЦБ-2, ЦБ-3, ЦБ-4, ЦБ-5 И ЦБ-6 зоз повязаним цивоводом на жридлу Воєне острово за водообезпечованє городу Нового Саду на катастерских парцелох число 2842/1, 2842/4, 3216/3 и 3133/1 КО Нови Сад III. Податки и документация зоз вимоги ношителя проєкта мож достац на увид у просторийох Покраїнского секретарияту за урбанизем и защиту животного штредку Булевар Михайла Пупина 16 (прижемє канцелария чс. 39), лєбо на телефон 021/4874690 лєбо на упит на адресу olivera.vucinic@vojvodina.gov.rs и natasa.knezevic@vojvodina.gov.rs Шицки заинтересовани у чаше од 10 днї од дня обявйованя того обвисценя, можу доручиц свойо думанє у писаней форми на адресу Секретарияту.

34 РУСКЕ СЛОВО

sport@ruskeslovo.com

СТОЛНОТЕНИСКИ КЛУБ „РУСИН” З РУСКОГО КЕРЕСТУРА

У ТРОХ КОЛОХ ЄДНА ПОБИДА Столнотениски клуб Русин з Руского Керестура нєдавно одбавел три кола у Южнобачкей лиґи дзе ше змага, а резултат єдна побида и два пораженя. Русин победзел екипу СТК „Гайдук” зоз Чуроґу. Екипа у истим, алє и подмладзеним составе

Як наглашує тренер Драґан Ковачевич, то и обчековане после опредзелєля Клубу же би ше у клубских змаганьох шансу дало младим бавячом. – Так зме одлучели дац шансу младим бавячом гоч су ище наисце млади, алє важне же би бавели и так здобували нєобходне искуство. Стандардно добри Матей Сабадош, хтори и далєй бави за нас – потолковал тренер Ковачевич. Так у тих трох остатнїх колох вон дал шансу попри Сабадоша и Иґорови Фейдийовому и Стефанови Колошняйовому. Русиновци у трох остатнїх колох бавели остатнє змаганє 5. децембра у Жаблю, дзе од домашнєй екипи страцели з резултатом 4:1 . По сетох то випатрало Чонич - Фейди 3:0 а 1:0 за Жабель, Шилич – Сабадош 1:3, З. Чонич – Колошняї Стефан 3:0. Дубл Чонич/Чонич – Фейди/Сабадош 3:0, З. Чонич– Сабадош 3:2, цо вкупно 4:1 за Жабель. Пред тим у 4. колє, 28. новембра Русин дома победзел екипу Гайдука зоз Чуроґу зоз 4:1. По сетох одбавело ше так: Сабадош – Златанов 3:1, Фейди – Чурчин 3:2, Колошняї – Р. Златанов 1:3. Дубл Фейди/Колошняї – Аврамов/Чурчин 3:0 и Сабадош – Чурчин 3:2, цо вкупно 4:1 за младих Русиновцох. Треце коло одбавене 21. новембра у Селенчи зоз екипу з истим меном, дзе Русин страцел зоз 3:4. Посцигнути резултати були Трусина – Сабадош 0:3, Р. Трусина – Фейди 3:0, Д. Чапанда – Колошняї 3:0, дубл Чапанда/Трусина – Сабадош/Фейди 0 3, Чапанда – Фейди 3 0 Ч. Чапанда – Сабадош 1:3 и Р. Трусина– Колошняї 3:2, цо вкупно 4:3 за домашнїх. Пред Русином ище єдно, остатнє коло у тей полусезони хторе би мало буц 19. децембра, а Русин дома дочекує екипу зоз Сербского Милетичу. По конєц рока Русиновци ше ище зберали на традицийни Новорочни турнир до Беоґраду, алє вон пре епидемию зоз вирусом одказани. М. А. 11. ДЕЦЕМБЕР 2020.

sport@ruskeslovo.com

ПОДРУЧНА ФОДБАЛСКА ЛИҐА ЗОМБОР

РУСИНОВЦИ ЗАСЛУЖЕЛИ ЖИМСКУ ПАВЗУ Фодбалере ФК „Русинˮ зоз Руского Керестура, концом новембра закончели єшеньску часц Першенства у подручней фодбалскей лиґи Зомбор и тераз ше находза на заслуженей жимскей павзи. Заслуженей, у першим шоре по барз добрих посцигнутих резултатох Од першого кола, Русин при самим верху таблїчки, а зоз ФК „Будучносц” зоз Младенова, и ФК „Станишич 1920” нєпреривно ше зменьовал на верху таблїчки. Заш лєм, лєпши од других, и прешвечлїво найуспишнєйши, була екипа Станишича хтора од 17 колох победзела на 16 змаганьох. Екипа Русина после 17 одбавених колох завжала 4. место, 10 змаганя закончела як побиднїк, 5 змаганя страцела, док 2 змаганя одбавела нєришено. Же русиновцом бависко найлєпше идзе на домашнїм терену, гутори и податок же шицки змаганя одбавени на Ярашу, Русин закончел на свой хасен. ҐОЛҐЕТЕР МАТЕЙ САЯНКОВИЧ После фодбалерох Станишича хтори найефикаснєйши у Лиґи, такой за нїма ушлїдзели и фодбалере Русина, а статистика їх успишносци на терену випатра так – вкупно дали 44 ґоли, а поєдинєчно, найуспишнєйши бул Матей Саянкович хтори дал 9 ґоли, Душан Даноєвич 8, 6 ґоли дали Иван Рац и Срдян Дюканович, по 4 ґоли дали Янко Кулич и Владан Вуйович, 2 ґоли дал Филип Вуйович, док по єден ґол дали Боян Бранкович, Деян Будински, Боян Надь и Неманя Ковачевич. По датих ґолох видвоєл ше Матей Саянкович, хтори єден час тренирал и зоз фобдалерами ФК „ТСЦ” зоз Бачкей Тополї, членом Першей союзней лиґи, одкадз очиглядно млади фодбалер позберал надосц фодбалски „штоси”. ДЮКАНОВИЧ ЗА „ЕВРО–ҐОЛ” На початку Першенства, напад Русина помоцнєл и Душан Даноєвич зоз Кули, хтори тиж оправдал довириє тре-

нера Ранка Делича и управи керестурского клубу. Подцаг на терену у єшеньскей часци першенства бул ридко видзени ґол Дюкановича. Вон у 6. колу процив Будучносци зоз Ґложану, зоз коло 30 метерох, дал ґол зоз шлєбодного бица, кед ше госцуюци ґолман анї нє рушел же би одбранєл таке майсторске бице. През 17 кола, Русин бавел у скоро вше истим составу, понеже лавочка за замену бавячох вше була полу празна. З другого боку, можебуц тот нєдостаток бул и предносц за убавйованє екипи. На концу, треба надпомнуц же шицко завиши и од управи клубу, кельо є порихтана и амбициозна предлужиц у таким темпу и у ярнєй часци першенства. Остава лєм наздавац ше же ше и на яр повтори таки успих яки посцигнути у єшеньскей часци, понеже тераз „латка” високо прескочена як з боку фодбалерох, так и з боку управи. Ан. М.

МЕСТО ВЕНЦА

ВЛА ДИМИР (ВЛА ДИСЛАВ) НЯРА ДИ (1939–2020)

Умар Владимир Няради. Наш рекордер, шампион, репрезентативец. У атлетики Войводини, Сербиї и Югославиї зоз златнима буквами виписане мено Вербащаня Владимира Владислава Нярадия, хтори од шейдзешатих по седемдзешати роки прешлого столїтия охабел шлїд хтори нє мож висцерац у „кралїци спорта”. Шейсц раз бул шампион Югославиї у дисциплини троскок (1963. року, та од 1965. по 1968. рок) и рекордер Югославиї у истей дисциплини кед прескочел 15,73 метери (1963. року). Успишни бул и на вельких змаганьох у Европи. Бронзову медалю освоєл на Медитеранских бавискох хтори отримани у Напулю 1963. року. Сполнєл и олимпийску норму за Олимпийски бависка у Токию 1964. року, алє нє участвовал на тих Олимпийских бавискох. Репрезентативец (штернац раз бул член репрезентациї), найлєпши атлетичар Сербиї, вецей раз бул найлєпши спортиста Войводини, член предсидательства Юго-

11. ДЕЦЕМБЕР 2020.

славянского олимпийского комитета у двох мандатох лєм дзепоєдни з припознаньох хтори достал под час своєй успишней спортскей кариєри. Окрем того, Владислав Няради бул и перши добитнїк Октоберскей награди општини Вербас хтору достал 1966. року. – Кед ши на найвисшей побиднїцкей ґарадичи, кед заграє и зашпива гимну, теди у шерцу каждого спортисти рушаю моцни чувства – га и я дакому припадам – очи ше заблїща, бо тоти слизи нє мож контроловац. То найвекши дар тебе и шицких твоїх блїзких. Кед поставиш державни рекорд, нєт оддиху. Цошка ци нє да мира у души, бо знаш же ши прето жил и же ши тот успих длуго чекал. И то вше так, без огляду кельо ши раз то дожил – були слова Владислава Нярадия. Спочивай у мире, шампиону! Атлетски союз Сербиї

РУСКЕ СЛОВО 35

СПОРТ ЗДРУЖЕНЄ СПОРТСКИХ РИБАРОХ „КОЛЯК”

КЕРЕСТУРЦИ ЛЄПШИ АЖ И ОД РЕПРЕЗЕНТАТИВЦОХ СЕРБИЇ Пишe: Андреа МЕДЄШИ

Керестурске Здруженє спортских рибарох „Колякˮ того року ше може похвалїц зоз окреме красним успихом на змаганьох хтори орґанизовани у вецей местох у Войводини. На шейсцох змаганьох, екипно освоєли три 1. места и єдно 3. место, док поєдинєчно маю єдно 2. и єдно 3. место. После такого успишного року, указала ше права нагода зоз членами Здруженя побешедовац о посцигнутих наградох алє и евентуалних почежкосцох з хторима ше як Здруженє зочую а остатнїм змаганю у спортским лапаню потьки, под назву „Єшеньски Method Feeder cup 2020”, хторе отримане 15. новембра у Пиньвиц, у екипним змаганю 1. место освоєли Керестурци Мирко Фекете и Стефан Бранкович. Даскельо днї познєйше, на змаганю „Жимски Feeder cup 2020” у Силбашу, 29. новембра, у поєдинєчним змаганю у сектору „А”, Мирко Фекете освоєл 2. место, док у сектору „Ц”, зоз 3. местом наградзени бул Дарко Джуджар.

Н НАГРАДИ ЗА „НАЙЗМОТАНШИХ” У Здруженю „Коляк” постої догварка же кед ше случи дацо комичне и нєзвичайне тот достава награду. Потераз, награди доставали тоти хтори место риби влапели коритнявку, а за найлєпши паданя до беґелю, окреме по вельким минусу, постої бонус награда.

36 РУСКЕ СЛОВО

ЕКИПА МАЛА, АЛЄ ВИБРАНА На змаганю у Пиньвиц участвовали вєдно 12 екипи, кажда екипа мала по двох членох, а зоз Руского Керестура участвовали два двочлени екипи. Першу екипу творели Мирко Фекете и Стефан Бранкович, хтори на тим змаганю освоєли перше место, їх побиднїцка потька мала 12 кили и 200 ґрами, а у другей екипи участвовали Боян Бранкович и Дарко Джуджар. На поєдинєчним змаганю у Силбашу участвовала 21 екипа, а змаганє було орґанизоване у трох секторох. У сектору „А” участвовали Стефан Бранкович и Мирко Фекете, хтори наградзени зоз 2. местом, а у сектору „Ц” участвовали Боян Бранко-

вич и Дарко Джуджар, та Джуджарови з тей нагоди припадло 3. место. Змаганє тирвало 8 годзини, а за тот час лапанє риби було зоз технїку „method feeder” (метод фидер) зоз єдним фидер циґоньом. Рибу ше лапало на єден циґонь и нє на живи мамок, а кед влапена риба векша такой ше ю мерало, док ше менши мера познєйше и враца назад до води. Котизация за змаганє у Пиньвиц виношела 2 000 динари по членови екипи, а орґанизаторе змаганя найлєпшим тром екипом подзелєли пенєжни награди. – На обидвох змаганьох орґанизация була барз добра, лєм же нас у Силбашу послужела красша хвиля як у Пиньвиц. Конкуренция була барз моцна, на змаганю у Силбашу участвовали и змагателє, односно екипи котри ше змагаю за репрезентацию Сербиї, а ми аж и од нїх були лєпши – приповеда першонаградзени Мирко Фекете. РЕЦЕПТ ЗА ДОБРОГО РИБАРА Успих хтори посцигнул по тераз нє пришол сам од себе. Насампредз важне прихильносц ґу тому спорту, а о своїм рибарским таланту и о тим цо твори доброго рибара, гвари: 11. ДЕЦЕМБЕР 2020.

sport@ruskeslovo.com

За доброго рибара треба буц упарти, сцерпезлїви, треба мац доброго учителя, искуства, добру тактику, а технїка лапаня риби ше вивежба з часом. Млади тераз маю можлївосц вельо информациї о лапаню риби достац прейґ интернета, и то треба же би вихасновали. Медзитим, треба и же би вишли ґу води, до природи, же би почувствовали тот адреналин кед ше лапа рибу, а то мож зробиц лєм през праксу. Велї ше обаваю упущиц ше до того спорту и прето же опрема зна буц драга, медзитим, хто ма знаня, тому драга опрема нє нєобходна же би победзовал – гварел Мирко, а и совитує тих хтори рушели, лєбо планую рушиц по тей драги. – Кед придзеш ґу води, перше треба ошацовац дзе найлєпше место шеднуц, кадзи би ше риба могла скривац. Кед ши коло бистрей води, риба шицко чує, видзи и вец сцекнє, и там чежко дацо лапиц. Други спорти маю одредзени правила, медзитим риболов спорт хтори нєпредвидлїви – заключує наш собешеднїк. БИЗНИС И СПОРТ Же успих Здруженя „Коляк” уважую и други, потвердзує и Мирко хтори гвари же им орґанизаторе у Силбашу задармо понукаю озеро же би на нїм орґанизовали змаганя або ишли тренирац лапац риби. – Риболов нє таки тунї спорт. За лапанє на приватним озеру треба видвоїц коло 10-15 евра по месту, а кед ше закупи 20 места, то нє таки мали пенєж. У Силбашу озеро Бачки Караш приватне, алє їх рибаре нас уж так добре упознали, и вельке почитованє маю за наших хлапцох, окреме вецейраз наградзеного Стефана Бранковича, же нам гварели же кед сцеме дацо орґанизовац, задармо нам даю озеро же бизме то одробели – гвари Фекете. Причина тому, як гвари член Управного одбору Здруженя Владимир Дудаш, тота же домашнїм озера, односно там дзе ше змаганє отримує, циль же би мали цо вецей странски спортски здруженя, и отримовали контакти з нїма. 11. ДЕЦЕМБЕР 2020.

– Цо вецей клуби буду мац зоз цалей Сербиї, вони буду мац векше мено и доставаю на квалитету змаганя. Кед приходза найлєпши екипи зоз околїска и зоз цалей Сербиї, або кед ше приду змагац зоз иножемства, як домашнї доставаш 1. скалу змаганя – толкує Дудаш. Прето, як гваря у Здруженю „Коляк”, тераз ище вецей жадаю участвовац на змаганю, буц активнєйши, обновиц и звекшац членство, а уключиц и младих, окреме тих од 20 по 40 роки, хтори би нашлїдзели їх рибарске искуство и предлужели по їх крочайох. – Здруженє тераз ма 32 Мирко Фекете и Стефан Бранкович членох, медзитим, од тих членаринох Здруженє чежко може жиц. Прето, цо ше финансийох дотика, знаходзиме ше як можеме. Маме даскелї тапетарски фирми з валалу хтори нас спонзорую, ПРЕГЛЯД ЗМАГАНЬОХ: та зоз тим пенєжом финансуєме гориво, понеже треба пойсц и на єден тре1. змаганє – Спортски бависка нинґ скорей змаганя, а потребна нам „Яша Баков” у Жаблю, екипно и опрема. Кед идземе на фидер змагаосвоєне 1. место, а змагали ня, идземе о своїм трошку, а кед ше ше Златимир Рамач, Йоаким идзе на змаганя поведзме до ГорватДжуджар и Мирко Фекете. 2. змаганє – участвованє на скей, до Миклошевцох, або кед орґазмаганю у лапаню потьки, у низуєме дацо у валалє, за полудзенок Пиньвиц, а змагали ше Педя и награди учашнїком, то финансує Колбас, Стефан Бранкович, Здруженє – толкує Дудаш. Боян Бранкович и Владимир Окрем у змаганьох, ЗСР „Коляк” уж Тиркайла. вецей як 10 роки активне и у велїх 3. змаганє – „Method feeder cup” у Силбашу, 3. место еколоґийних акцийох, та так и того екипно освоєли Стефан року свойо доприношенє дали у нєБранкович и Педя Колбас. давно отриманей акциї ожелєньованя 4. змаганє – „Чукияда” у Кули, Керестура, у хторим на екипа у составе Михайло концу посадзени 720 Костелник и Владимир Гарди древка. Гоч главни иниосвоєла 1. место. циятор тей акциї була 5. змаганє – Єшеньски „Method Feeder cup 2020”, у Месна заєднїца, як виПиньвиц, у екипним змаганю значел о. д. секретара 1. место освоєли Мирко МЗ Михайло Пашо, од Фекете и Стефан Бранкович. Здруженя „Коляк” до6. змаганє – Жимски „Feeder стали найвецей потриcup 2020” у Силбашу, мовки. у поєдинєчним змаганю МирЯк гваря члени, за ко Фекете освоєл 2. место, док Дарко Джуджар шлїдуюци рок, з назданаградзени зоз 3. местом. ваньом же ше риши епидемиолоґийна ситуация, обчекую ище лєпши резултати на войводянских водох, а усиловносци унапрямя и на учленованє цо вецей младих до свойого Здруженя. ■

РУСКЕ СЛОВО 37

ИНТЕРМЕЦО

ГОРУЦИ ТЕПШИ Александар Паланчанин

Капущанїки

Кед вам през швета приду на смак капущанїки, шлєбодно ше лапце до роботи и укажце своєй пари же и ви знаце направиц смачни капущанїки. Перше треба пошекац капусту, а кед є квашна, або слана, пред тим ю треба добре вимиц. Капу-

1.

2.

3. Гелена Скубан

4.

ста муши буц пошекана же би цесто нє пукало кед ше розганя. За 7 капущанїки, а то досц за єдну штиричлену фамелию, треба 7 векши гарсци муки, та видзе же єдна гарсц – єдно цесточко, односно єден капущанїк. Розтрушиц штварцину швижого квасу, єдну ровну ложичку солї и лїтней води кельо мука поднєше. Цесто нє треба же би було тварде, алє мегчейше, же би ше добре розганяло и готове є кед ше нє лїпи на пальци. Цесто нє треба же би кисло, бо вец капущанїки груби як лепинь, алє ше го такой гнєце и роби зоз нїм. До каждого цесточка идзе єдна гарсц капусти, а штос у тим же би ше капусту вшадзи єднак поскладало на цесточко, а нє лєм до штредку. Вец ше таки цесточка закруца до “лабдочкох” велькосци гарсци, и розганя. Таки готови капущанїки треба такой пражиц и служиц. Готови капущанїки наскладайце на танєр и укажце своєй супруги же и ви то знаце и можеце. Смачного!

Парадичова юшка

За штири особи потребне:

■ 1/3 литри парадичанки ■ 2/3 литри води ■ 2 ложички веґети (може и ”Баґ зачин”) ■ 1/2 ложички мелкей паприґи ■ дакус олєю По смаку резанки або галушки. Шицко положиц до гарчка и вариц дас 5 минути, док ше галушки нє уваря. Мож додац 1-2 розтрепани вайца, шметанки и дакус муки, хто люби густейшу юшку.

38 РУСКЕ СЛОВО

11. ДЕЦЕМБЕР 2020.

rusmak.ruske@gmail.com

ГОРУЦИ ТЕПШИ

Пририхтали: Лю. Цвеїч и Т. Салонтаї

Милана Младеновски (инстаґрам cooking.with.love_mm)

K олач зоз овоцу и лїсковцами Витрепац марґарин зоз шметанку, цукром, вайцами, циметом, мускатним орещком и солю. Додац зомлєти лїсковци и половку порезани лїсковци и премишац. Потим додац муку и пращок за печенє и премишац, а вец и сладку шметанку и мишац док маса нє постанє гладка.

Потребне нам: ■ ■ ■ ■ ■ ■

100 ґрами марґарину 2 ложки шметанки 130 ґрами жовтого цукру 4 вайца ложичка цимету пол ложички млєтого мускатного орещка ■ на верх ложички солї ■ 100 ґрами зомлєти лїсковци ■ 100 ґрами порезани лїсковци ■ 200 ґрами муки ■ пращок за печенє ■ 100 милилитри сладкей шметанки ■ 400 ґрами замарзнути Фриком овоци ■ олєй и мука за премасцованє тепши

Замарзнути овоци додац на концу и шицко зєдинїц. Тепшу (моя 22х35 цм) премасциц зоз олєйом и посипац зоз муку лєбо положиц папер за печенє и усипац колач до тепши. Вировнац го, а потим посипац зоз половку порезаних лїсковцох. Печиц у зогратей релни на 200 ступнї, 3040 минути, завиши яка вам моцна релна. Кед ше колач охладзи мож го посипац зоз мелким цукром. 11. ДЕЦЕМБЕР 2020.

РУСКЕ СЛОВО

39

ИНФОРМАТОР, ОГЛАШКИ, ИНТЕРМЕЦО

ГЛАСНЇК ПО РУСКИ

ЗОЗ ДРУКУ ВИШЛИ КНЇЖКИ ЗА ДЗЕЦИ Еделински Миколка, Ана-Мария Рац, Даниела Тамаш, Златка Чизмар, Кристина Шепински, Марина Дудаш и Марина Тодич. Сликовнїцу „Фарби” илустровала Аня Гудак, а „Родзини” Мария Ковачевич. Зоз друку виходза ище три дзецински кнїжки – „Вселен ски ко ра бель” Са шу Па лєн ка ша, „Стра ши дла, нє за шме ю й це ме” Да ни ели Та маш и „Та нь ов швет” Олен ки Жив ко вич, а ко три бу ду пред ста ве ни и на „Костельниковей єшенї”. Кнїж ки на по пу сту 30 од сто за Ми ко ла й ско-кра чун ско-но во роч ни швета и кажда кошта лєм 210 дин. По пуст тир ва од 25. но вем бра по 24. децембер 2020. року. По барз ви год ней це ни кнїж ки мож ку пиц пре йґ кол порте рох у на ших местох, у представительствох НВУ „Руске слово” (у Новим Садзе на новей адреси Футожска 2, ІІІ поверх (од 9 по 14 год зин) и на но ви доча со ви 021/3020-167, або ста ри теле фон 021/6613-697; у Руским Керестуре у будин ку да кеди шнєй Дру кар нї на дру гим по верху и на теле фон 025/703-311, од 9 по 13 годзин). На ру чу й це то ти кнїж ки и пре йґ нашей онлайн кнїжкарнї http://www.ruskeslovo.com/knjizkiporuski/ Б. В.

ЦЕНА 30 ДИНАРИ

Фото: Вероника Вуячич

Тих дньох Новинско-видавательна установа „Руске слово” видала два розкошни сликовнїци – „Фар би” и „Род зи ни”, пи снь оч ки за дзе ци од 2 до 7 роки. Кнїжки вишли у едициї „Заградка”, а настали як часц про єк ту ко три НВУ „Ру ске сло во” достала прейґ Буджетского фонду Републики Сер биї, на ко трим уча ство ва ли ве цей як 20 особи. Вибрани найлєпши твори авторкох, медзи котрима були Оксана Мудри Недич, Наташа

РОК LXXVI ЧИСЛО 50 (3919) НОВИ САД, 11. ДЕЦЕМБЕР 2020.

ОГЛЯДНУЦЕ НА ПРЕШЛОСЦ

Фотоґрафия: 0490P-B637

Фотоґрафия: 0509P-B1546

оволуєме читачох новинох „Руске слово” же би помогли препознац особи на старих фотоґрафийох. Пре точне идентификованє особох на сликох, хтори маю окремну музейну вредносц, потребна помоц од ширшей явносци. Шицки фотоґрафиї настали у дакедишнєй фотоґрафскей роботнї Бруґошових у Руским Керестуре. Кажду фотоґрафию ше подпише зоз одредзену шифру, та кед же препознаце даєдну, лєбо вецей особи на фотоґрафиї, модлїме Вас же бисце явели до Заводу за културу войводянских Руснацох на число телефона 021/654-65-34, лєбо на мейл: zavod.rusini@gmail.com.

П

Даєдни фотоґрафиї обявюємє вецей раз, понеже за нїх дотераз нєт нїяки податки.

Завод за културу войводянских Руснацох ма нове число телефона 021/654-65-34

■ НАШО НОВИ ВИДАНЯ