Issuu

ИНФОРМАТОР, ОГЛАШКИ, ИНТЕРМЕЦО

ГЛАСНЇК ПО РУСКИ

Мултимедиялна манифестация младих „Дньовка” отримана 17. и 18. новембра у Руским Керестуре, и перша, пияткова часц, и соботова програма була у знаку „Дньовковей” 20-рочнїци у Велькей сали Дома култури. З нагоди того ювилея поставена вистава фотоґрафийох зоз прешлих „Дньовкох”. Тота Мултимедиялна манифестация спочатку була самостойна, а пред коло дзешец роками єй орґанизацию превжало Здруженє Пакт Рутенорум”, ” и отримує ше ю у рамикох Културней манифестациї Костельникова ” єшень”.

ОГЛЯД НУ ЦЕ НА ПРЕ ШЛОСЦ

РОК LXXIII ЧИСЛО 47 (3760) НОВИ САД, 24. НОВЕМБЕР 2017.

■ ЯК КОМУНАЛНИ СЛУЖБИ ПОРИХТАНИ ЗА ШНЇГ?

ЦЕНА 30 ДИНАРИ

Фото: Мая Зазуляк Гарди

Фото: М

ая Зазу ляк Гар ди

ДВАЦЕЦ РОЧНА „ДНЬОВКА” ДВАЦЕЦРОЧНА ИЩЕ ПРИТУЛЮЄ МЛАДИХ

оволуєме читачох новинох „Руске П слово” же би помогли препознац особи на старих фотоґрафийох. Пре точне идентификованє особох на сликох, хтори маю окремну музейну вредносц, потребна помоц од ширшей явносци. Шицки фотоґрафиї настали у дакедишнєй фотоґрафскей роботнї Бруґошових у Руским Керестуре. Кажду фотоґрафию ше подпише зоз одредзену шифру, та кед же препознаце даєдну, лєбо вецей особи на фотоґрафиї, модлїме Вас же бисце явели до Заводу на число телефона 021/548-421, лєбо на мейл: zavod.rusini@gmail.com.

■ ЮВИЛЕЙНА „ДНЬОВКА” Фотоґрафия: K001P0008

ПРАВА ХТОРИ УСТАВ И ЗАКОНИ ҐАРАНТУЮ, АДМИНИСТРАЦИЯ СЕЛЕКТУЄ вох и шлєбодох националних меншинох, Фамелийним (породичним) законом и Законом о матичних кнїжкох. У тих законох ше нїґдзе право на особни документи и други виПише: Єлена ПЕРКОВИЧ, активистка Центра за реґионализем прави на язику и писму националней меншини нє вяже за право о службеним хаснованю язика и писма. Тото индивидуалне право може витвориц кажди припаднїк националЧлен 10. важацого Уставу гвари же у Републики Сербиї у них заєднїцох на цалей териториї Сербиї и то без огляду на службеним хаснованю сербски язик и кирилка, а службе- численосц заєднїци котрей припада. Руснак у Нишу або не хаснованє других язикох и писмох реґуловане зоз Грек у Валєве ма право глєдац особну карту, пасош, вожацокремним законом у складзе зоз Уставом. Права, обовязки, ку, и други особни документи виписани на руским або грета и пенєжни кари котри предписує Закон о урядовим ха- ческим язику и писму, подрозумює ше як и на сербским язиснованю язика и писма реґуловани зоз вкупно 30 членами. ку и на кирилки. Же би то витворел, припаднїк меншинскей Як и кажди закон, и вон ше дотика шицких гражаданох заєднїци муши буц пред тим уписани до матичней евиденСербиї, алє є окреме интересантни припаднїком нацио- циї на своїм язику. Кед то нє поробене, може вимагац надоналних меншинох, бо є єден з ридких котри формат мен- полнюци (накнадни) упис. Под условийом же го матичаре шинских правох опера на статистични податок. Так член нє одбию зоз обгрунтованьом же нє знаю язик и писмо, 11. того Закона гвари же на териториї локалней самоупра- Другей вигварки нєт, бо Министерство державней управи и локалней самоуправи ви дзе жию припаднїки националних меншинох їх язик Припаднїки националних меншинох ше стретаю зоз на реаґованє Покраїнского защитнїка граждаможе буц у „ровноправним нє вше розположену и едуковану администрацию, урядовим хаснованю” алє цо у старту одбива од намири хасновац свойо право нох ище 2011. року послало шицким локалним под условийом же тота менсамоуправом (матичним шина на териториї тей лослу жбом) тол ко ва нє о пра ву на ви писованє особних докукалней єдники у вкупним жительству по остатнїм попису ма найменєй 15% припаднїкох. Ровноправне службене ха- ментох и евиденцийох на язику меншинских заєднїцох. снованє язика и писма зоз членом 11. спомнутого Закона Остава надїя же замишательство коло колективного права подрозумює окреме право меншинох же би ше на їх беше- на урядове хаснованє язика и писма и индивидуалного пради водзело управни и судски поступки, комуниковало зоз ва о упису особного мена до особних документох на язику орґанами котри окончую явни овласценя, хаснованє язика националней меншини будзе з часом розришене на теритои писма на гласацких лїсткох и виберанковим материялу, риї цалей Сербиї бо то, медзи иншим, наклада и Акцийни хаснованє язика националних меншинох у роботи локал- план за национални меншини. них скупштинох, Скупштини Войводини и Народней Треба розришиц ище даяки дилеми. Чарногорска заєднїца скупштини. Исти член Закона подрозумює „видаванє яв- у трецим нєудатним пробованю же би єй бешеда и писмо них леґитимацийох и водзенє урядових (службених) еви- достали урядови статус у Општини Вербас поставела питаденцийох и збирки особних податкох на язикох национал- нє як то же руски язик у тей локалней заєднїци урядови, а них меншинох и прилапйованє тих документох на тих Руснаци нє творя анї приблїжно 15% вкупного жительства язикох як полноважни”. Тиж, кед язик меншини у службе- у тей општини. Тото право витворене на основи досягнутоним хаснованю, мена орґанох котри окончую явни компе- го права, односно вияшньованя рускей заєднїци седмедзетенциї, мена єдинкох локалней самоуправи, населєних шатих рокох о урядовим статусу руского язика и писма. местох и улїцох, ак и други назви топонимох ше виписує Понеже Устав Сербиї ґарантує уровень здобутих правох, на язику и писму тей меншини. Тиж так, закони и предпи- руски язик и писмо у статусу урядового у даскелїх општисаня ше обявює на язикох меншинох у складзе зоз окрем- нох Войводини, у Новим Садзе и на уровню войводянскей администрациї. ним законом. Д илема вязана и за правопис язикох националних меншиУ пракси, припаднїком меншинских заєднїцох нє вше лєгко витвориц тото право, цо их, як гражаданох Сербиї, клад- нох. Меншински заєднїци славянских народох маю заувазе до положеня благей дискриминациї, а причини вецейнї- гу на виписованє презвискох по правопису язика нациости. Перше то нєадекватни провадзаци мири котри би тре- налней меншини. Так презвиска женох пишу у ґентиву. По бали обезпечиц примену Закона о службеним хаснованю тим, у документох презвиска малженскей пари нє идентичязика и писма, а то одвитуюца кадровска структура котра и ни, а нє идентични анї презвиска женскей у одношеню на писмено и усмено може обезпечиц припаднїком национал- хлопску часц фамелиї. У котрей мири вкупна державна адних меншинох конзумованє того права. Ту ше вец отвера и министрация почитує таке правописне правило, хторе напитанє адекватней етнїчней, односно язичней, структури клада член 11. Закона? Припаднїки националних меншизанятих у державних и орґанох локалних самоуправох, яв- нох хасную тото право нє лєм прето же им то ґарантоване, них подприємствох, цо вецей нє предмет лєм конкретней алє им часто таки двоязични документи потребни за особправней норми, алє и политики занятосци. Други проблем ну идентификацию у державох свойого матичного народу. то нєадекватне толкованє самого Закона. Наприклад, дзепо- Припаднїки националних меншинох ше стретаю зоз нє єдни матичарски служби и нєшка одбиваю виписованє вше розположену и едуковану администрацию цо у старту особних документох на язику националней меншини. Таке одбива од намири хасновац свойо право. Треба буц упарти толкованє у процивсловносци зоз другима Законами и спри- и на особним и институционалним уровню. .Язик и писмо чинює отворену дискриминацию спрам припаднїкох мен- перша ґарадича етнїчного идентитету на котрим ше будує и шинских заєднїцох а окреме малочислених и тих котри други идентитети. То и перша линия охрани од асимили„розшати” на териториї цалей Сербиї. Конкретно: видаванє цаї и дискриминациї котри зоз Уставом забранєни. ■ особних документох на язику и писму националней меншиСтановиска висловени у тим тексту виключно авторово и нє ни то право реґуловане зоз Законом о защити основних правше одражую ушорйовацку политику новинох „Руске слово”

2 РУСКЕ СЛОВО

24. НОВЕМБЕР 2017.

УВОДНЇК

ЗМИСТ Пише: Иван САБА ДОШ, главни одвичательни редактор

„ДНЬОВКА” МЛА ДА УЖ ДВАЦЕЦ РОКИ ■ Тижньовнїк 6–7. Медиї у Сербиї и Европи

■ Нашо места 8. Преславени Дзень општини Кула

■ Економия 12–13. Совитованє о розвою бизнису

■ Култура и просвита 16–17. Културна манифе стация „Костельникова єшень” у Коцуре и Кули

■ Литературне слово 19–22. „Дньовка”

■ Людзе, роки, живот 28–29. Як (нє) скапал рокенрол (XXII)

■ Духовни живот 30. Кирбай у Ґосподїнцох и Беркасове

■ Информатор

32–35. Оглашки и In memoriam

■ Спорт 38–39. Турнир у ґуґланю СБ „Яша Баков”

На насловним боку: Зоз тогорочней „Дньовки” Авторка фотроґрафиї – Мая Зазуляк Гарди

Окрем кед Театер наисце „потрафи” премиєру, сала керестурского Дома култури цалком полна лєм два раз до рока – кед оводарски „Бамби фест” и кед „Дньовка”. Публика „Дньовки” ище вше щира и нє калкулує – лєбо ше єй виводзач, точка, наступ пачи, лєбо нє. Нєт усиловни аплаузи же гат, най ше дахто нє увредзи. Тиж, и виводзаче на „Дньовки” ище вше шмели. Нє калкулую, нє боя ше висц пред поглєдовну публику. А часто им то и перши явни наступ у живоце, тот цо ше памета покля чловек диха. Як цо констатоване и на „Округлим столє без округлого стола” хтори вочи тогорочней, ювилейней „Дньовки” позберал дакедишнїх и нєшкайших єй актерох же би зоз заєднїцкима моцами и пораду помогли тим цо наютре буду ношиц „Дньовку”, часточне институционализованє, такей подїї з єй притульованьом ґу вельо формалнєйшей „Костельниковей єшенї” нє бул лєгки вибор, и ма свою цену, окреме же спонтаносц була основни будовни елемент перших (Дво)„Дньовкох”. Медзитим, чи би спонтаносц и свойофайтова анархичносц хтору паметаме з „Дньовкох” зоз початку милениюму мала смисла кед би навики остала основни, лєбо и єдини елемент? Чежко. Тедишнї „Дух часу” бул таки, нєшка є иншаки. Кед би ше тот факт нє прилапело, достали би зме ище єден „класични” фестивал хтори одраста вєдно зоз своїма актерами хтори ше роками, кед нє и децениями круца у истим, вше меншим кругу. Поправдзе, мали зме щесце же тедишнї „дзеци з урбаного гумна”: чи то активисти „Пакту”, чи МАК, чи гоч хтора друга ґрупация лєбо поєдинєц хтори винєсли вчасни роки „Дньовки” мали слуха виступиц ше з того круга. Бина и место под рефлекторами препущени другим, хтори попри жридлового бунтовнїцтва, хторе, на щесце, и нєшка ту, на „Дньовку” принєсли и видео-арт, слем-поезию, перформанс и танєц, стендап комедию и други уметнїцки форми хтори ище анї нє маю мено. Можебуц нє лєгко прилапиц, алє праве тота замена пременлївей зоз константу (читай: институционализованьом) и оможлївела же ше „Дньовка” з рока на рок меня, реґенерує и ошвижує.

* ”РУСКЕ СЛОВО” – гласнїк по руски * Виходзи каждого пиятку * Снователь Национални совит рускей националней меншини * Видава НВУ ”Руске слово”, Нови Сад * Перше число вишло 15. юния 1945. року у Руским Керестуре * Адреса: НВУ ”Руске слово”, Булевар ошлєбодзеня 81/7, 21000 Нови Сад * Редакция: одвичательни редакторe Борис Варґа * редакторе/ки рубрикох – Дюра Винаї, Мирон Горняк-Кухар, Александар Паланчанин, Олена Планчак-Сакач, Славица Фейса, Ясмина Дюранїн, Ана Маркович * новинарке/ки – Мария Афич, Влада Дїтко, Сандра Саламун, Златко Колєсар, Марина Джуджар * язична редакторка – Блажена Хома-Цветкович * технїчна редакторка – Люпка Цвеїч * редакторки фото и компютерского обробку – Вероника Вуячич, Мария Гудак, Таня Салонтаї * Телефони: 021/6613-697, 021/6624-708, 021/6623-076; 021/6621-433 * Телефакс 021/528-083 * Предплата за цали рок: у жеми 1 500 динари, а у иножемстве 100 евра * Жиро-рахунок Banca Intesa a.d. Beograd 160-923244-82 * Девизни рахунок 1 6 0 - 0 0 5 0 8 7 0 0 2 4 9 9 9 - 5 3 * Р у ко п и с и ш е н є в р а ц а * Д ру ку є Д ру ка р н я ” M a x i m a g r a f ” П е т р о ва р а д и н * E-mail: redakcija@ruskeslovo.com * Web site: www.ruskeslovo.com * YU ISSN 0350-4603 * COBISS SR-ID 15915778 * Друковани тираж 2 000 *

Директорка МАРТИЦА ТАМАШ *** Главни одвичательни редактор ИВАН САБАДОШ

24. НОВЕМБЕР 2017.

РУСКЕ СЛОВО 3

ТИЖНЬОВНЇК ВИГЛЄДОВАНЄ „ЮКОМА” О МЛА ДИХ И НАЦИОНАЛНИХ СОВИТОХ

ОРҐАНИЗОВАНЄ РУСКЕЙ МЛАДЕЖИ – ПОЗИТИВНИ ПРИКЛАД

Виглєдованє и публикация орґанизациї „Юком” „Уключованє младежских перспективох и потребох младих у роботи националних совитох националних меншинох”, оценює же Роботне цело за младеж Националного совиту Руснацох добра форма интеґрованя младих нє лєм до Националних совитох, алє и до активносцох меншинских заєднїцох. Тото сообщене на дводньовей обуки-семинару, котри за членох Националних совитох националних меншинох на Стриберним озеру, (нєдалєко од Велького Ґрадишта,) у новембру орґанизовала мисия ОЕБС-у у Сербиї, у сотруднїцтве зоз Канцеларию за людски и меншински права при Влади Сербиї. Тема семинару була родне буджетиранє и креированє активносцох унапрямених младим, на котрим спред Националного совиту Руснацох були Таня Арва Планчак секретар и Ивана Дудаш зоз рахунководительней служби. Як дознаваме од Танї Арва Планчак, попри узко фахового пририхтованя (родне буджетиранє), акцент на тим стретнуцу положени на креированє активносцох унапрямени младим, котре базоване на анализи рижних праксох, наведзених у спомнутим виглєдованю орґанизациї за защиту людских правох, котре обявене у октобру того року. „Юком” критиковал национални совити у Сербиї же мало поваги пошвецую младим, прето акцент бул на тим як дознац о потребох младих и як их уключиц до роботи меншинскей културней самоуправи.

4 РУСКЕ СЛОВО

Як позитивни приклад було дате Роботне цело за младеж Националного совиту Руснацох, котре ма свой Дїловнїк о роботи и окремни буджет зоз котрим розполага без уплїву зоз боку. Тиж так, наглашене же на вибернакох за национални совити националних меншинох 2014. року єдино при рускей националней заєднїци було формовани два младежски лїстини, чийо двоме представнїки (з каждей лїстини по єден) постали члени Совиту. Таки модел при Руснацох иснує уж седем роки. У студиї заключене же формованє Роботних целох би могол буц приклад добрей пракси и за шицки меншин у Сербиї, лєм под условийом же таке цело будзе нє лєм исноавац, алє и функционовац. Бо, нємецка, ромска, македонска и єврейска заєднїци у рамикох националних совитох (општинох) маю даяку файту целох за младих, алє вони у пракси нє функционую. На обуки представени даєни искуства котри праве виволанє за дзепоєдни заєднїци. Наприклад, бунєвацка национална зєднїца стипендує своїх школярох и намага ше их уключиц до своїх активносцох, алє после того як школяре законча осму класу Националному совиту Бунєвцох их вец барз чежко ознова позберац. Секретар Националного совиту Таня Арва Планчак гвари же мисия ОЕБС порихтана помогнуц националним совитом орґанизвац семинари и обуки же би до своєй роботи уключели цо вецей младих. Б. Варґа

О НЄПРИЛАПЕНИХ

НА УСТАВНИ СУД Народна посланїца спред посланїцкей ґрупи ЛДП-ЛСВ-СДА Олена Папуґа гвари же ше предлужи бориц же би оценьованє мацеринского язика при националних заєднїцох мало иншаки третман и после того як єй амандмани на вименки закона о образованю нє були прилапени на нєдавним гласаню у Народней скупштини Србиї

апуґова гвари же после предвидзеного законского року, такой предложи нови вименки Закону о основним образованю и на схадзкох Одбору за образованє будзе обгрунтовйовац же мацерински язик муши достац лєпши третман. – Опитам ше Устваному суду же чи таке третированє мацеринского язика унїжованє нашого уставного права – гвари народна посланїца. Пакет законох о образованю бул обєдинєни у єдней точки дньового

КООРДИНАЦИЯ БЕЗ УПЛЇВУ? Союз войводянских Мадярох, котри у владаюцей коалициї, мал свойо амандмани котри були прилапени и нє потримал Предлог заувагох на пакет законох з обласци образованя котри дала Координация националних совитох националних меншинох у поштреднїцтве Канцелариї за людски и меншнски права Влади Сербиї. Олена Папуґа ше пита чи наисце нїхто нє мал слуха за амандмани Координациї националних совитох националних меншинох, котра би требала буц поштреднїк медзи националнима заєднїцами и державу, и чи вона нє ма нїяку моц же би вилобирала закони, або амандмани котри предложи. 24. НОВЕMБEР 2017.

tiznjovnjik@ruskeslovo.com

АМАНДМАНОХ НА ЗАКОН О ОБРАЗОВАНЮ

ПРЕ ОЦЕНУ З МАЦЕРИНСКОГО шора, а найвецей дискусиї було коло дуалного образованя, так же мало було часу за амандмани на други закони, як вименки и дополнєня на Закон о основним образованю, толкує Папуґова. Пред гласаньом у Народней скупштини, у поштреднїцтве Канцелариї за людски и меншнски права Влади Сербиї, Комисия за образованє Координациї националних совитох националних меншинох написала Предлог заувагох на пакет законох з обласци образованя и послала го народней посланїци Олени Папуґа же би го приложела ґу амандманом. Амандмани ше одношели на двоязичну наставу и оценьованє у Закону о основней школи, як о вияшньованю родичох за двоязичну наставу и финансийну потримовку локалней самоуправи у Закону о предшколским воспитаню и образованю. Координация и посланїца Папуґова думаю же оценьованє мацеринского язика (як факултативного зоз еле-

ментами националней култури) треба же би було зоз оцену, а нє описно як усвоєне у вименкох закону и же би уходзело до просеку. То ключне у Закону о основним образованю, прето є меншином додатни мотив за ученє мацеринского язика. – Опитала сом ше министрови образованя прецо то проблем же би ше мацерински язик оценьовало и же би оцена з мацеринского уходзела до просеку. Министер ми гварел же то нє ровноправно и же вец припаднїки националних меншинох маю єдну оцену вецей у школярских кнїжочкох – гварела посланїца ґрупи ЛДП-ЛСВ-СДА. Папуґова предложела же би шицки школяре, як то скорей було, учели язик дружтвеного штредку, зоз чим би шицки, вец, мали исте число оценох. Союз войводянских Мадярох, котри у владаюцей коалициї, мал свойо амандмани котри були прилапени и нє потримал Предлог заувагох на пакет законох з обласци образованя котри дала Координация националних совитох националних меншинох у поштреднїцтве Канцелариї за людски и меншнски права Влади Сербиї.■ Б. Варґа 24. НOВЕМБЕР 2017.

СОВИТ ЗА МЕДЗИНАЦИОНАЛНИ ОДНОШЕНЯ ОПШТИНИ ШИД

ДОБРЕ ИСКУСТВО ТРЕБА ЗАЧУВАЦ После того як Скупштина општини Шид на своєй 16. схадзки основала Совит за медзинационални одношеня општини Шид, прешлого тижня отримана и

конститутивна схадзка того цела. До Совиту за медзинационални одношеня меновани у мено сербского народу Катица Виюк, Александра Жиґич и Деяна Манойлович, у мено рускей националней меншини Деян Бобаль, спред словацкей Блаженка Дєрчан и у мено горватскей меншини Йосип Павлович. По словох Деяна Бобаля, на схадзки прилапени Правилнїк о роботи и за предсидательку Совиту вибрана Катица Виюк, а за єй заменїка вибрани Йосип Павлович. На схадзки констатоване же на подручю Општини Шид добри медзинационални одношеня и же таки стан треба зачувац. У процедури менованя, сербских кандидатох за Совит предложел скупштински Одбор за административни и мандатско-имунитетни питаня, а представнїкох националних меншинох предложели Национални совити рускей, словацкей и горватскей меншини. До Совиту за медзинационални одношеня меновани углядни припаднїки меншинох Општини Шид. Деян Бобаль, предсидатель Совиту Месней заєднїци Бикич и предсидатель КПД „Иван Котляревски” у тим валалє. Блаженка Дєрчан, новинарка РТВ „Коперникус” у Шидзе, а Йосип Павлович, наставнїк физичного у основней школи и предсидатель горватского КУД „Шид”. Затераз нєт информациї кельо часто тото цело будзе отримовац схадзки и о хторих темох будзе розправяц. Вл. Дїт ко

РУСКЕ СЛОВО 5

ТИЖНЬОВНЇК АКЦИЯ ҐРУПИ ЗА ШЛЄБОДУ МЕДИЙОХ

КОНФЕРЕНЦИЯ О МЕНШИНСКИХ

БЕЗ НЄЗАВИСНЕЙ ПРЕСИ НЄТ ДЕМОКРАТИЇ

ПЕРША НА

Представнїки Ґрупи за шлєбоду медийох внєдзелю у вецей варошох Сербиї орґанизовали акцию, у котрей представели 13 вимоги, яки скорей придали и премиєрки Ани Брнабич. Ґрупа за шлєбоду медийох створена зоз новинарских, медийних здруженьох и орґанизацийох цивилного дружтва. Представнїки тей ґрупи и у Новим Садзе, у центру города, дзелєли летки и бешедовали зоз гражданами о тим же треба застановиц угрожованє шлєбоди медийох у Сербиї. Медзи вимогами и тоти же би дежавни функционере престали увредзовац и иґноровац новинарох и же би одвитовали на їх питаня, же би ше пренашло насилнїкох над пресу и забойнїкох новинарох, а суди нє хасновало за прициски, же би ше обновело роботу на новей Медийней стратеґиї з початку и же би ше контроловало змисти на електронских медийох у складзе зоз законом. Тота Ґрупа тиж вимага же би держава нє була власнїк медийох и же би бранєла права новинарох, же би ше обезпечело финансийну нєзависносц явних сервисох, контроловало финансованє медийох, як и же би ше застановело злохаснованє конкурсох явних средствох за медиї. Предсидатель Нєзависного дружтва новинарох Войовдини Недим Сейдинович на сходзе у Новим Садзе вия-

Прешлого тижня у Сримских Карловцох и Новим Садзе отримана Перша европска конференция пошвецена меншинским и локалним медийом Примарне заключенє Конференциї же треба формовац мрежу партнерства и сотруднїцтва, котри найважнєйши за розвой локалних и меншинских медийох

онференция тирвала два днї, почала на Факултету за менаджмент у Сримских Карловцох зоз теорийним обучованьом студентох и новинарох, котри були подзелєни до шейсц тимох и як задаток по конєц Конференциї мали направиц одредзени прилог. На святочним отвераню Конференциї бешедовала Наташа Херор, зоз „Херор Медия Понт”, декан ФАМ-у проф. др Ґоран Кврґич, пи-ар Фондациї „Нови Сад Европска пре столнїца култури 2021. (ЕПК)”, др Миряна Ковачевич, предсидателька МИДАС Едита Шлезова и предсидатель Општини Сримски Карловци Ненад Миленкович. На тот завод Наташа Херор, Юрий Дякомели и проф. др Ґоран Кврґич подписали контракт о сотруднїцтве медзи орґанизациями „Херор Медиа Понт”, „Дякомели медия” и ФАМ-ом.

Фото: В. В.

ПРЕПОДАВАНЯ

вел же способ на котри ше нєшка власц у Сербиї одноши ґу медийох гутори о тим же „у жеми у котрей нє исную медийни шлєбоди, нє иснує анї можлївосц же би ше розвивало демократию, нєт диялоґу, нєт анї економского напредованя. Способ на котри ше тота власц одноши ґу медийох шведочи о тим же ми нє идземе до Европскей униї, алє ґу даєдним тоталитарним дружтвом”. Медзи присутнима бул и филозоф Мирослав Кевежди, котри гварел же „кед информация оксиґен демократиї, вец медиї – плюца”. „Думам же зоз тима плюцами цошка нє у шоре. Медиї муша дихац шлєбодно, же би нє були уценьовани, же би нє исновала автоцензура, же би ше нє мушело читац медзи шориками, же би ше нє мушело думац на тото чи даєден оглашовач будзе плациц, або нє, рекламу пре способ на яки одредзени медий информує”, гварел Кевежди. Источашнє осем локални радио станїци емтовали заєднїцку програму „З галайком поцив цмоти”. Автономия/Б. В.

6 РУСКЕ СЛОВО

Преподаваня були на тему умрежованя меншинских и локалних медийох, о проце су диґитализациї медийох и уключованю меншинских заєднїцох до проєкту „Нови Сад ЕПК 2021”, а отримали их Юрий Дякомели зоз словенацкей консултантскей хижи „Дякомели медия” и позарядови профе сор на ФАМ-у Момчило Баяц. Перши дзень Першей европскей конференциї пошвеценей меншинским и локалним медйом заварла

24. НОВЕМБЕР 2017.

tiznjovnjik@ruskeslovo.com

И ЛОКАЛНИХ МЕДИЙОХ

ЕВРОПСКИМ УРОВНЮ консултантка за до ступни комуникациї Мария Вреба лов, котра на преподаваню бешедова ла на тоту тему. Други дзень конференциї отримани у „Едьшеґу” у Новим Садзе, а отворел го Покраїнски секретар за културу, явне информованє и одношеня зоз вирскима заєднїцами Миро слав Штаткич. У другей часци були штири панели. На першим панелу ше бешедовало о културней розлично сци у контексту меншинских медийох и култури, а єден з учашнїкох бул и теоретичар култури и медийох зоз Заводу за културу Войводни Миро слав Кевежди. Други панел бул на тему „Нови медиї и иновацийне околїско”, на котрим панелисти визначели значносц медийней писмено сци. МЕДЗИНАРОДНИ ХАРАКТЕР Треци панел бул медзинародного характеру, у котрим ше розвила дискусия же на котри ше спо соб провадза меншински и векшински медиї у Словацкей, Нємецкей, Баскиї, Финскей и Румуниї. Штварти панел розвил тему о Европи и меншинских медийох. Учашнїки дру-

гого дня Конференциї могли опатриц и виставу фотоґрафийох „Феникс зоз улїци Антона Чехова”, авторки Чили Давид. Орґанизаторе Першей конференциї пошвеценей меншинским и локалним медийом „Херор Медия Понт”, „Дякомели медия”, „Центер за розвой меншинских и локалних медийох”, „Мадяр Со”, Асоцияция медийох у сотруднїцтве зоз МИДАС-ом и Факултетом за менаджмент у Сримских Карловцох. Покровителє тей Конференциї – Министерство култури и информованя, Покраїнски секретарият за образованє, управу, преписаня и национални заєднїци, Управа за културу Городу Нови Сад и Фондация „Нови Сад ЕПК 2021”.■ З. Колєсар 24. НОВЕМБЕР 2017.

STANOVISKA Пише: Мирослав ЗАДРЕПКО, новинар

ДРАМА! Так би ше могла описац кажда политична одлука у нашей жеми – драма. Цо важнєйша одлука, то векша драма, а на концу шицки якош останю под упечатком хтори охабелии ґлумци, преприповедую ше цитати зоз драми и ключни места, а о глїбшей анализи драми ше скоро анї нє штудира. Дакеди ше то робело, алє зоз часом випатра же шицким постало допито анализовац и ґлумцох, и текст, и заплєт. Так було и зоз остатнїм бавеньом драми под назву „Републични виберанки”. Перша ствар у вязи зоз тоту драму то же допила, як Серби гваря, и Богу и народу. Допити заплєт тей драми глєда одвит на питанє – чи виберанки вообще буду отримани чи нє? Правда, вше кед ше тота драма бави маме даяки варияциї, озда пре то же би ше дакус ожил єднолични и стораз понавяни текст. Так тераз уруцене питанє – чи треба вязац беоґрадски и републични виберанки? Виходза ґлумци на сцену, кажди виноши свойо думанє, алє шицко то лєм епизоди, увертира за главного, хтори на концу преламе цо и як ма буц. Вшелїяк, и вон муши дакус доложиц, та є до конца нє цалком прешвечени як то шицко випаднє. И наивни патрач би тераз могол подумац же наисце постої даяка нєизвесносц: ґлумци котри ше зявйовали углавним думаю же би требало отримац и републични виберанки, аж и главни актер тей драми гварел же векшина за виберанки. Алє, ниа, тото „алє” барз важне пре то же дава кулминацию, и куршлуз, аж и сам конєцу драми, а то значи: вон дума же би було лєпше нє отримац републични виберанки тераз. Е, ту сом станул и пошол зоз представи, понеже було цалком ясне же ґлумци ище дакус буду правиц тензию и на концу ше зложа зоз главним актером драми. Добре, у остатнїм чину охабена можлївосц же ше и тота конєчна одлука о нєотримованю виберанкох пременєла, алє, Боже мой, кажде добре дїло муши мац квалитетни cliffhanger. Гоч тото бавенє драми нє принєсло нїч нове у вязи зоз самима характерами и як су одбавени, приповедка мала єдну новину на хтору ше мало хто огляднул: одустало ше од републичних виберанкох. Найинтересантнєйша и найвекша новосц у новшей поставки тей драми єдноставно яґод кед би нє була анї реґистрована, а о анализи най и нє бешедуєм. Нательо уж шицким допила тота драма, же вецей анї нє штудираю цо споза самого тексту, ґлуми, яке порученє послате. Яґод кед би шицки були у фазoну: виберанки? Добре. Нєт виберанкох? Добре. Шицким шицко єдно, а праве тото би ше нє шмело случиц. Публика постала презасицена зоз тоту драму коло виберанкох, треба им дацо нове, дацо цо их поруша. Кед ше то нє случи и тото дакус публики престанє ше интересовац за „дески хтори живот знача”, а по тим им годно сервирац гоч цо, будзе им шицко єдно, понеже и так нє буду розумиц. Становиска висловени у тим тексту виключно авторово и нє вше одражую ушорйовацку политику новинох „Руске слово”

РУСКЕ СЛОВО 7

НАШО МЕСТА ПРЕСЛАВА 16. НОВЕМБРА

ПЕРШИРАЗ ОЗНАЧЕНИ ДЗЕНЬ ОПШТИНИ КУЛА Тродньове преславйованє 16. новембра – Дня општини Кула, почало 14. новембра з отвераньом подобовей вистави, ютредзень предлужене зоз шветочну академию, а закончене 16. новембра зоз шветочну схадзку Скупштини општини Кула

значованє Дня општини отримане першираз, а по одлуки одборнїкох СО Кула пред двома роками. На тот дзень 1918. року сербски доброволєц, Kулянєц Дюра Боґоєвац, на чолє свойого воду у со ставе чети поручнїка Радована Матеїча, пришол до свойого городу, до Кули, як ошлєбодитель. ДЕЛЕҐАЦИЯ З БРАТСКОГО ГОРОДУ КАЛОЧА З МАДЯРСКЕЙ Шве точ на схад зка СО з на годи Дня оп шти ни поча ла з дер жав ну гим ну хто ру од шпи вал хор КУД „Дурми тор”, а по тим при сут них од бор нї кох алє и шиц ких го сцох при ви тал пред си дате ль Скуп шти ни оп шти ни Ве ли бор Ми ло ї чич хто ри пречи тал и по здрав ну те ле гра му брат скей оп шти ни Бар, чия де ле ґ а ция пре оправда ни при чи ни нє мо гла при су ство вац. При сут на була де ле ґ а ция и брат ско го го роду Ка лоча з Ма дяр скей, пред ста ви те лє ре пу блич ней, по кра їн скей вла сци и Окру гу и чи сле ни при вред нї ки. По тим як при ка за ни пет нац ми ну то ви филм о кул скей оп шти ни, при сут них при ви тал и єй пред си дате ль Пе ри ца Ви де ка нїч. На й ве цей бе ше до вал о пла нох ро звою оп шти ни дзе ак цен то вал ин фра струк тур не опре ма нє, по го тов ин ду стри й ней

8 РУСКЕ СЛОВО

зо ни у Кули и обез печо ва нє ро бо ти жи те ль ом же би оп шти на цо бар жей по ста ла ви год не ме сто за би ва нє, по го тов мла дим фа ме ли й ом. Святочну схадзку СО прикрашели уметнїцки точки, а закончена є з „Писню Кули” автора Воїслава Вулановича хтору одшпивал дзивоцки хор КУД „Дурмитор”. Шветочна академия отримана у преполней велькей сали Кулурного центру у Кули. Почала з державну гимну и рецитацию „Войводина” Миро слава Антича, и Гимну городу Кула. Потим у 11 точкох наступели члени културно-уметнїцких дружтвох з општини хтори представяю мултикултуралносц и мултинационалносц того штредку. НА ПРЕСЛАВИ И ДОМ КУЛТУРИ З РУСКОГО КЕРЕСТУРА Полней сали публики и представительом локалней власци на чолє з предсидательом Перицом Видеканїчом часточку свойого културного скарбу, попри „Дурмитора”, представели и Дом култури Сивец, кулски КУД „Сербия”, Мадярски културни центер „Непкер”, КУД „Иван Сенюк”, и Дом култури Руски Кере стур хтори ше представел з наступом Дзивоцкей ґрупи и венчиком руских шпиванкох под руководством Мирка Преґуна. На академиї наступел и камерни со став наставнїкох Школи за основне музичне образованє з Кули, а медзи нїма и двойо наставнїки з єй кере стурского оддзелєня. Вистава з наяву „Днї Кули” отворена у ґалериї Културного центру, а на нєй виложени уметнїцки роботи 17 малярох зоз ме стох кулскей општини хтору орґанизовал Литературно-подобови клуб „Дражки”. Медзи викладачами зоз своїм малюнком ше представела и Рускиня Амалия Ковач зоз Кули.■ М. Афич 24. НOВЕМБЕР 2017.

mesta@ruskeslovo.com

У ШИДЗЕ ОЗНАЧЕНИ МЕДЗИНАРОДНИ ДЗЕНЬ БОРБИ ПРОЦИВ ДИЯБЕТЕСУ

ВАЖНЕ ПРЕКОНТРОЛОВАЦ ЗДРАВЄ И того року у Шидзе означени 14. новембер – Медзинародни дзень борби процив диябетесу, а означели го Дружтво за борбу процив диябетесу, Здруженє роботнїкох Дома здравя и Червени криж, зоз потримовку локалней самоуправи

тей нагоди у Доме пензионерох отримани петнасти по шоре у тим року Базар здравя”, а коло 100 осо” би того дня безплатно преконтроловали уровень цукру у креви, вимерали кревов прицисок и достали совити од здравствених роботнїкох. По словох Венямина Бульчика, секретара Дружтва за борбу процив диябетеса, у тим року коло 2 000 особи на „Базарох здравя” преконтроловали свой здравствени стан. – По конєц того року остало нам отримац ище єден “Базар здравя” хтори будзе отримани 8. децебра у Соту. На тим базаре буду участвовац здравствени роботнїки хтору ту робя и то медицински шестри Лєрка Сокол зоз Бикичу, Мира Станивукович зоз Беркасова и дохтор Лазар Ґаковац. Наздавам ше же и на тот базар приду велї особи хтори на тим подручу жию преконтроловац здравє – гвари Венямин Бульчик. СОТРУДНЇЦТВО ЗОЗ ДРУЖТВАМИ У СРИМЕ

слово о набавки пантлїкох, орґанизує ше преподаваня и едукациї, а у тим року орґанизовани и вилєт до Сримских Карловцох. Тиж, маме барз добре сотруднїцтво и зоз Министерством здравя Републики Сербиї хторе пенєжно потримує орґанизованє „Базарох здравя” и нашо активносци за едукацию людзох. Локална самоуправа нам тиж опредзелєла 80 000 динари за нашо активносци. Сотруднїцтво на високим уровню и зоз

БЕЗ ЕДУКАЦИЇ ЗА ДЗЕЦИ ДИЯБЕТИЧАРОХ Венямин Бульчик гвари же ше скорей, за дзецох школского возросту хтори мали диябетес, под час ферийох, финансовало пребуванє у Врднику. Там були орґанизовани едукациї як жиц и функционовац зоз тоту хороту. Як нам гварел, нажаль, уж даскельо роки тота пракса скапала.

Наш собешеднїк додава же на подручу шидскей општини коло 3 000 особи ма звекшани уровень цукру у креви, а коло 600 особи достава инзулин. Вон додава же барз добре сотруднїцтво зоз Союзом дружтвох за борбу процив диябетесу Войводини и Сербиї, а окремни вязи и сотруднїцтво запровадзени медзи дружтвами у Сримских Карловцох, Сримскей Митровици и Бачкей Паланки. – Медзи собу добре сотрудВенямин Бульчик зуємє и помагаме себе кед 24. НОВЕМБЕР 2017.

Червеним крижом у Шидзе и секретарку Душицу Полетан. Нажаль, єст вше вецей младих особох хтори маю звекшани уровень цукру у креви алє ше нєдостаточно анґажую на активносцох у дружтве – напомина Бульчик, хтори уж треци мандат секретар Дружтва, чий длугорочни предсидатель медицински роботнїк Ґойко Крчмар. ОЗНОВА СОВИТОВАЛЇЩЕ ЗА ДИЯБЕТЕС Бульчик и член општинского Совиту за здравє у мено пациєнтох, а Крчмар член спомнутого цела по функциї. Вон додава и же добре же дзекуюци Министерстве здравя у шидским Доме здравя ознова иснує Совитовалїще за диябетес после вецей рочней паузи як нє исновало. Тиж спомнуте министерство пациєнтом звекшало число пантлїкох зоз 50 на 100 по особи особом хтори штири раз дньово одредзую уровень цукру у креви. Венямин Бульчик активни у тим дружтве од 1992. року кед вон достал звекшанє цукру у креви, а пред тим провадзел активносци як новинар Радио Шиду. На концу розгварки Бульчик нам гварел и же пред тим як ше похорел, бул добродзечни даватель креви и за 25 роки крев дал вецей як 50 раз.■ Вл. Дїтко

РУСКЕ СЛОВО 9

НАШО МЕСТА ПРЕД ЖИМСКУ СЕЗОНУ

ШНЇГ И ЛЯДОВИЦУ ДОЧЕКАЦ ПОРИХТАНИ Пишу: Ана МАРКОВИЧ Владимир ДЇТКО Дюра ВИНАЇ

ЯКП „Комуналєц” Фото ЯКП „Пут”

Страх од прешлорочней жими ище вше нас трима – жимски служби ше озбильно пририхтую за тогорочну сезону, уж закончели ремонт механизациї, дзепоєдни помоцнєли свой возни парк, насампредз, же бизме вецей уживали у жимских радосцох, а менєй шедзели дома оковани зоз шнїгом и лядовицу

решла жима була моцна и длуга, нєсподзивала и нашо резерви огриви, алє и тих цо отримовали драги и драгову инфраструктуру – кед драги нє були розчисцени накадзи спаднул шнїг, анї соль, го нє могла розпущиц. Прето пририхтованя того року почали скорей и совиснєйше, дзепоєдни докупели ище машини и у планє анґажовац и вецей роботнїкох, кед будзе потребне. Шнїг найлєпше розчисцовац такой накадзи напада. ТРЕБА ДОКУПИЦ МЕХАНЇЗАЦИЮ

Жимска служба Явно-комуналного подприємства „Драги” у Новим Садзе отримує драги першого и другого приоритета на териториї Нового Саду. Перши длугоки коло 80 километри, а други вецей як 800 километери. Жимска служба розполага зоз 25 камионами посиповачами и 39 роботнїками. Попри тим, до акциї жимских службох уключени и други превозки и машини котри окончую транспорт солї и ризли, одвоженє шнїгу, машини котри утоварюю и витоварюю други потребни материял. За тоту жиму у планє набавиц ище три превозки котри посипую соль, як и єден посиповач солї. Член Городскей ради за транспорт и драги Александер Кравич тиж присуствовал смотри механїзациї и оценєл же пририхтованя за жимски условия транспорту почали на час а пре лєпши условия за роботу у планє ище докупиц механїзацию. Роботнїки „Городского желєнїдла”, котри як часц Городскей жимскей служби, од штирох годзин рано розчисцюа терен и посипую соль и ризлу на 36 локацийох за котри тото подприємство задлужене. Приоритет буду,

10 РУСКЕ СЛОВО

як и звичайно, пешацки преходи, автобусни станїци, дзешец городски площи, приходи ґу мосотом, пешацки дражки у паркох, и коло нїх. Тиж так, и роботнїки „Паркин сервису” порихтани за жиму, насампредз же би ше цо менєй правело гужви у центру города дзе транспоррт фреквенти. Порихтани мали утоварйоваче шнїгу и камиони котри одвожа розчисцени шнїг. ШИЦКИ МАШИНИ ТЕХНЇЧНО ИСПРАВНИ Општина Вербас за предстояцу жимску сезону за отримованє драгох видвоєла 12 милиони динари, обезпечене 350 тони солї, 50 тони ризли, 20 тони жимней асфалтней маси и 4 тони маґнезиюм хлориду. Драги под час жимскей сезони отримує ЯКП „Комуналєц”, а прешлого тижня отримана традицийна смотра механїзациї хтору тото подприємство ма. – Механїїзация подобна як и предходних рокох, 22 особи порихтани же би у трох зменох, по потреби, були на терену под час жимскей сезони. Механїзация хтору маме достаточна за потреби розчисцованя драгох на подручу нашей општини, а прешлого року зме як подвиводзаче робели за „Бачка пут” и отримовали им дзепоєдни часци – гварел о.д. директора „Комуналцу” Синиша Адамович. Вон додал же драги, як и предходних рокох ше будзе отримовац по уж одредзених приоритетох, зависно од значносци драги и фреквенциї транспорту. Як визначел предсидатель Општини Милан Ґлушац, локална самоуправа и того року дала потримовку „Комуналцу” и на час обезпечела средства за жиму. 24. НОВЕМБЕР 2017.

mesta@ruskeslovo.com

– Кед же ше случа вельки паданя, громади шнїгу, вец окрем лоґистики котру тото Подприємство ма, вєдно з роботнїками хтори маю искуства и роками квалитетно отримую драги, анґажуєме и привреднїкох з нашей Општини. Вони ше вше одволаю и з тей нагоди им окреме сцем подзековац – гварел Ґлушац. Под час смотри механїзациї, представителє Полицийней станїци преверели порихтаносц и технїчну исправносц превозкох. – Сотруднїцтво з представителями жимскей служби одличне. Механїзация цалком порихтана одстраньовац шнїгово назношенїска з драгох. Под час цалей сезони, у порядней комуникациї зоз Жимску службу, як и потераз обчекуєм добре сотруднїцтво – визначел помоцнїк командира за транспорт Полицийней сзанїци Вербас Страхиня Дюрачич. ШИДЯНЄ ШЕ ПОРИХТАЛИ НА ЧАС На подручу шидскей општини єст коло 70 километри драгох хтори отримує локална самоуправа. По словох Александра Йовановича, руководителя Одсеку за инфраструктуру локалней самоуправи, прейґ явней набавки обезпечени 100 тони солї и 60 тони такволаней ризли за посипованє драгох. По Йовановичових словох, перши количества уж випоручени, а тиж буду у наступним периодзе випоручени и преостати количества солї и ризли. Наш собешеднїк додава же у поступку явней набавки вибрани и понукаче за потребну механїзацию. През жиму драги буду отримовац штири утоварйоваче, пейц камиони за посипованє солї и ризли, а тиж буду анґажовани и два „ґредери” з хторих єден будзе „патроловац” од гранїчного преходу з Републику Горватску „Принциповец” у напряме валалу Моловин, а тиж и у напряме Фрушкей Гори, односно вилєтного комплексу „Лїповача”. Главни драги од напряму Сримскей Митровици ґу гранїчному преходу Товарнїк, як и од напряму Илока, и далєй, у напряме Адашевцох, и автодраги Беоґрад–Заґреб, отримує „Срем пут” зоз Руми. Йованович нам на концу гварел же тоти вигодни днї вихасновани и за платанє драгох у улїцох у валалє Куковци. Виводзач роботох подприємство „Катаґо” зоз Руми, а вредносц роботох 12 милиони динари.■ 24. НОВЕМБЕР 2017.

УШОРЕНИ ЦЕНТЕР ДЮРДЬОВА

КАМЕРИ И ПАРКИНҐ МЕСТА ЗА БИЦИҐЛИ Єшеньске ушорйованє центра Дюрдьова закончене прешлого штвартку кед вилята нова бетонска плоча на углє Краля Петра Першого и Святосавскей, при Задружним доме. Пред тим ришени вецей проблеБициґли ше вецей нє муши операц на будинки матични места у просторийох КУД „Бранислав Нуцентре валала, обезпечени нови шич” у Задружним доме, дзе вецей паркинґ места за бициґли и авта, як децению после дижджох нє було вилята нова дражка, поставени капреходне бо стала вода. мери и ушорена єдна простория у На инициятиву валалского Здрубудинку Месней заднїци Дюрдьов. женя „Паорско срце” Месна заєднїДзекуюци донацийом у материяца видвоєла средства и за поставялу и роботи Дюрдьовчанох, як и винє камерох у дзециньскей часци двоєних средствох з буджета Оппарку же би ше од тераз могло лєпштини Жабель, Месна заєднїца ше контроловац хто губи дзециньДюрдьов у центре валала поставески бависка, справи за бавенє и лавла три конструкциї за штерацец шеки. У акциї ушорйованя обилєна йсц места за паркиранє бициґлох. сала за винчанє у будинку Месней Два длугши конструкциї положени заєднїци, дзе поставени нови ламиколо уходу до будинку Месней занат. єднїци и опрез општинскей библиЗа тоти менши будовательни роотеки, а треца кратша, за дванац биботи у Дюрдьове Општина Жабель циґли, опрез будинка Месней заєдтого року з буджета видвоєла коло нїци, алє на главней улїчки. 500 000 динари, а дзекуюци донатоПред тим, опрез будинка Задруром з валалу, медзи котрима и Нежного дому, коло самей главней делько Дуякович и Мирослав Мудраги, направени паркинґ за авта. дри, представителє Здруженя „ПаЧасц средствох вихаснована и за орско срце” и други. нивелацию терена з чим реґуловане С. Саламун рушанє атмосферских водох опрез

ОСНОВНА ШКОЛА „БРАТСТВО ЄДИНСТВО” У КОЦУРЕ

ЗДОГАДОВАНЄ НА НАСТАВНЇКА ЛОНДРОВИЧА

У дворе Основней школи „Братство єдинство” прешлого пиятку отримана роботна акция як здогадованє на покойного наставнїка Йовицу Лондровича, котри водзел еколоґийну секцию у школи. У акциї школяре и волонтере у дворе положели нови лавочки. Роботну акцию орґанизовало коцурске здруженє младих „КУМ” у сотруднїцтве зоз еколоґийну секцию Школи котру водзи наставнїца музичней култури Ґабриєла Ковач. Положени дзешец нови лавочки за котри материял обезпечело здруженє младих „КУМ”, а направел их, як и стреху, домар Янко Радванї. Зл. К.

РУСКЕ СЛОВО 11

ЕКОНОМИЯ СХОД ФАХОВЦОХ И ПРИВРЕДНЇКОХ НА ТЕМУ ИДЕЇ И РЕАЛИЗАЦИЇ ДЇЛОВАНЯ

БИЗНИС ТО ПРОДУКЦИЯ И ОГУРКОХ И АВИОНОХ

Пише: Мирон ГОРНЯК КУХАР

Искусни фаховци и привреднїки спозорели же розвой бизниса вимага зложени активносци: обезпечованє основних условийох з боку держави, компатибилне школство и образованє, самообразованє и цалком обдуману стратеґию же цо ше сце

лєпших од себе и мудрейших од себе – гва рел др Каравидич. По академикових словох, треба мац у оглядзе и психолоґийни феномен же ше упечаток о другому здобува за 15-20 секунди. У дружтвено-економских одношеньох часто лєм тельо маме и часу. После того упечатку, дахто приноши одлуку чи вообще предлужи контакт, лєбо як то будзе випатрац. – Бизнис то и продукция огуркох и продукция авионох. У нашим дружтве проблем же подли и економски и правни амбиєнт. Ище 2000-их рокох нови купци у приватизациї руйновали продукцийни погони. Держава треба же би робела же би МЛАДИ ИНЖИНЄРЕ, А НЄ бул лєпши амбиєнт за поднїмательРОБЕЛИ У СВОЇМ ФАХУ ох. Вони страцели довириє, о чим – У моїм подприємству сом запо- шведочи и чеканє на шалтерох, прошлєл петнац младих инжинєрох блеми зоз дозволами, проблеми з електро и машинского фаху. У ро- (нє)леґалнима цеками ресурсох и згварки ми гварели же потераз нє ро- други – спозорел академик Славко бели у фаху. То указує на проблем у Каравидич. Сербиї. Гварел сом тим младим людзом же им будзем на розполаганю 24 ШИЦКИ ЗАИНТЕРЕСОВАНИ годзини – и будзе так! – потвердзел МУША СОТРУДЗОВАЦ ґенерални директор зоз Нємецкей Радивоє Полянац и закончел зоз конСпрам оцени Анализи порцийностатацию же ше у Сербиї вельо приповеда, а мало запровадзує у пракси. го и нєпорцийного обтерхованя по

о думаню академика др Славка Каравидича, порядного профе сора на Високей школи за дїловну економию и поднїмательство у Беоґрад зе, успишни люд зе будую свой бизнис, жию з нього, будую стратеґ ию, док нєуспишни чакаю же би ше дацо случело. Участвуюци на панелу тей єшенї у Новим Сад зе, на тему „Од идеї по ре а лизацию – од бизнис идеї и бизнис плана до успишного подприємства зоз потримовку сектора информацийних техонолоґийох”, профе сор Каравидич наведол дзепоєдни интере сантни и поучни характеристики успишних люд зох у швеце бизнису. УСПИШНИ СЦУ ПАРТНЕРОХ ХТОРИ МУДРЕЙШИ ОД НЇХ – Учиме наших студентох як войсц до бизнису и велї по ста ли успи шни би зни сме нє. То значи же окрем та лантох, треба учиц. Фиґуративно, мож повесц же успишни маю вельки уха, слухаю других и цо ше случує коло нїх и маю ма ли уста, нє бешедую кед нє треба и тото цо нє треба. Успишни за сотруднї кох ше нє пра вя ва жни и ви бе раю

12 РУСКЕ СЛОВО

24. НОВЕМБЕР 2017.

ekonomija@ruskeslovo.com

чатнїкох у дїлованю, хтору реализовал НАЛЕД (Национална алиянса за локални економски розвой) у сотруднїцтве зоз Факултетом политичних наукох зоз Беоґраду, и з потримовку Нємецкого розвойного сотруднїцтва, початнїкох у дїлованю нєобходне ошлєбодзиц од плаценя порцийних обовязкох у першим року, же би ше стимуловало младих и нєзанятих же би бизнис водзели у леґалних цекох и з цильом зменшаня нєзанято сци, шивей економиї и стимулованя поднїмательства у Сербиї. Потребу за добрима потенциялами акцентовал и Милан Йови чич, ви верш ни ди ректор Ет но цен тра „Ґеґула” зоз Кралєва. – Лєм зоз знаньом у пракси можеме висц зоз кризи. Сходи профе сорох, младих, студентох, искусних привреднїкох, представнїкох локалних самоуправох, як цо на тим сходзе, треба най допринєшу у пренаходзеню плодних потенциялох – гварел Милан Йовичич. НЄ БОЙЦЕ ШЕ КЕД МАЦЕ ЖЕМ Участвуюци у роздумованьох и черанкох искуствох на тему „Од идеї по реализацию”, и фаховец зоз Факултета за применєни менаджмент, економию и финансиї зоз Беоґраду доц. др Саша Степанов наглашел важносц знаня. – Окрем идеї, муши ше мац знанє. Драгоцини нам и думки леґенди автоиндустриї Генрия Форда же кажди може зробиц и вецей як цо дума же може. Анализуйце тарґовище. По слухайце успишних и майце у оглядзе мото: „Я сцем то робиц. Я то зробим”. Далєй, маме шанси у польопривреди. Кед нє маце роботу, а маце жем, вец ше нє бойце, верце, уда ше вам витвориц плани, мож прежиц и жиц – совитовал др Степанов. Вон обрацел увагу и на искуство, образованє и нєпреривне ученє и усовершованє. ДУАЛНЕ ОБРАЗОВАНЄ ДОБРИ ПОЦАГ – Знанє, искуство, то успишна драга до доброго поднїмательства. Дуалне образованє то добри поцаг. Привреда треба же би поведла цо єй потребне. А вшелїяк

24. НОВЕМБЕР 2017.

РОДЕ, ВРАЦ ШЕ ДО ВАЛАЛУ Привреднїки, фаховци, менаджере и универзитетски професоре на своїм сходзе у луксузним Мастер центру у Новим Садзе на вельким паноу мали и виложени цитат, поволанку за живот на валалє. „Роде мой, кед ши без роботи, врац ше до свойого родного валалу, очисц драгу и польо од корова, а кед почувствуєш родну жем медзи пальцами, похопиш же и ти часц того валала”, стої у тексту, зоз хторим ше поволує и наших людзох з иножемства.

же потребни людзе хтори порихтани учиц без огляду кельо пред тим научели и цо закончели. Жиєме у таким чаше же ше треба нєпреривно образовац и учиц и то важи у велїх обласцох – здогаднул др Саша Степанов. Ґу тому мож додац и же новосц у нашим школстве то Предлог закона о дуалним образованю, по хторим ше, по тол ко ва ню Ми ни стер ства про сви ти, уна ред зує штреднє фахово образованє, так же ше присподобює потребом привреди, през прецизне дефинованє улоги шицких учашнїкох. Рахує ше же так школяре буду здобувац знаня и схопно сци зоз хторима годни такой обезпечиц роботу. Так ше и зменша нєзанятосц младих до 25 рокох. Пред тим, було потребно зоз предписанями ушориц права и обовязки школох, компанийох и школярох. У СЕРБИЇ НЄ ЛЄГКО И НЄ ЄДНОСТАВНО Драгоцини искуства уж искусних привреднїкох и початнїкох ше чуло од Радивоя Полянца, ґенералного директора „ҐЛМ” (италиянска компания у Сербиї). По походзеню є зоз Сербиї, алє уж 43 роки жиє у Нємецкей. Почал як обични роботнїк на машини. Тераз є руководитель и директор фирми зоз даскельо стотки роботнїкох. – Я сцем робиц и дїловац ту у Сербиї, алє ту нє лєгко и нє єдно ставно, пре администрованє, компликованє дзе би нє мушело, нєорґанизованосц, нєискуство, нєанґажованосц – наглашел Полянац. – У Нємецкей иншака култура и роботни звик ну ца. Кед дахто сце буц успишни, треба же би ше анґажовал сто одсто. Треба буц порихтани робиц по 24 годзини, и у авту, и у авиону. Як вон гварел, кед слово о бизнис плану, треба вельо часу за ньго. З тим же би компетентни особи, орґа ни за циї и ин сти ту циї у Сер биї бар жей тре ба ли мац у оглядзе же на розвитим Заходзе уж єст вельо наших афирмованих и успишних людзох, хторих би тре ба ли кон такто вац ло кални самоуправи. ■

РУСКЕ СЛОВО 13

ЕКОНОМИЯ БРИҐИ ПАПРИҐАРОХ И ЗАНЯТИХ У КЕРЕСТУРСКИМ „АБЦ ФУД” З НЄВИПЛАЦЕНИМ ДЛУСТВОМ

ХЛАДЗАЛЬНЯ РОБИ, ТАРҐУЄ, А РАХУНОК ПРАЗНИ Од подношеня вимоги за нови Напредок пририхтани план реорґанизациї (НППР) з боку хладзальнї „АБЦ ФУД” до Привредного суду у Зомборе уж прешли шейсц мешаци, а то час после котрого би поверителє мали право наплацовац свойо рати по старим Планє

саньох о прейдзеним интервалу по сле подношеня вимоги у мено „АБЦ ФУД” о його прилапйованю, прешли уж шейсц мешаци, суд бул у обовязки же би знял забрану кладзеня административних забранох з боку поверительох котри на тот спо соб наплацовали свойо поглєдованя по старим, до теди важацим планє реорґанизациї. – Компетентни Привреди суд у Зомборе знял забрану кладзеня административних забранох на рахунок Хладзальнї, цо и накладал Закон после прейдзених шейсц мешацох, аж тераз, перше зме нє ДВАЦЕЦ ЗАУВАГИ НА НОВИ могли дойсц до судийки, та зме писали ПЛАН РЕОРҐАНИЗАЦИЇ и вимагали од шицких висших компетентних институцийох, а забрана знята Заступнїца тих поверительох адвоДушица Орос аж потим як сом писала урґенцию ґуверкатка др Мария Йоксович придала двацец зауваги на нови НППР, медзи котрима вимагала нерки Народней банки Сербиї – дознаваме од адвокатки и водзенє поступку на руским язику, як и прекладанє др Мариї Йоксович. шицких документох вязаних за поступок. МОГЛО БИ НАПЛАЦИЦ, АЛЄ НЄТ ОДКАЛЬ З предкладаньом нового Напредок пририхтаного плану реорґанизациї застановени стари до теди важаПраве теди кед ше нагадовало ришенє за наплацоваци, по котрим длуство „АБЦ ФУД” ґу поверительом зменшане за 40 одсто, а з новим ше вимага зменшанє нє длуства, т. є. ратох котри були у планє старого, ознозменшаного за ище 60 одсто, та його виплацанє на пе- ва важацого Плану реорґанизациї (покля нє будзе пририод од пейц роки, з мированьом од дзевец мешаци и лапени нови), по кладзеню административних забранох за наплацованє з боку поверительох, утвердзене же рочну камату од 1 одсто. Понеже нови НППР ище вше нє прилапени, розправу чечуци рахунки Хладзальнї „празни” и же уж одредзео нїм ше одкладало уж два раз, а по законских предпи- ни час анї єдно тарґованє на нїх нє евидентоване. Шведоченя роботнїкох и валалчаньох же Хладзальня роби и же ше у нєй тарґує, исто як и потераз. – Нагадуєме же ше дїлованє Хладзальнї запровадзує прейґ рахункох другей фирми, понеже видзиме же роботнїки робя и же ше тарґує, на рахунку „АБЦ ФУД” нєт анї динара, а ми як поверителє би мали право наплациц остатнї два рати по Плану реорґанизациї котри зме скорей прилапели – дознаваме од Душици Орос, предсидательки Здруженя паприґарох „Кап си кум анум”. Нє удало нам ше достац коментар зоз фабрики „АБЦ ФУД” на тоти нагадованя. Здруженє „Капсикум анум” орґанизує акцию збераня подписох поверительох зоз „Д” класи Хлад за льнї „АБЦ ФУД” на основи котрих би їх заступнїца др Мария Йоксович поднєсла виновну прияву пре, як вона толкує, нагадованя скриваня реалного стану дїлованя Руски Керестур – паприґаре планую орґанизовани Хладзальнї.■ Марина Джуджар

озправа о Напредок пририхтаним планє реорґанизациї „АБЦ ФУД” заказана за 1. децембер того року, понеже ше ю уж два раз одкладало, тераз ше обчекує и гласанє о нїм. Здруженє керестурских паприґарох планує орґанизовани одход на автобусу, же би присуствовали на розправи, прето же би судийка видзела численосц поверительох о котрих слово, а котри змесцени до класи „Д”, у чиїх рамикох їх глас мало вредзи.

одход до Зомбора на розправу

14 РУСКЕ СЛОВО

24. НОВЕМБЕР 2017.

ekonomija@ruskeslovo.com

БОБАЛЬОВА ФАМЕЛИЯ З БИКИЧУ ЗА ДОВОЛЬНА З ТОГОРОЧНУ ПРОДУКЦИЮ КАПУСТИ

ДОБРИ УРОЖАЙ И ЦЕНА Пре вельки горучави того року нєсполнєни очекованя од дзепоєдних польопривредних културох. Кед слово о продукциї капусти, продукователє того року задовольни и зоз урожайом, алє и зоз цену

д познатих продуковательох капусти на шидским подручу то и Бобальова фамелия з Бикичу. Вони продукцию капусти почали ище дзеведзешатих рокох прешлого вику и од теди є вше заступена на їх польох. – На пол гольта зме мали коло пейц тони футожскей капусти хтора и найглєданша на тарґовищу. Вельо ше ю залївало, алє и тогорочни урожай дас за трецину векши як прешлорочни. И цена того року барз добра, бо ше ю добре предавало по 50 динари за килограм. Доброго є квалитету и добре є закруцена – гварела Невенка Бобаль, хтора капусту продукує вєдно зоз сином Деяном. БЕЗ НАВОДНЬОВАНЯ БИ НЄ БУЛО НЇЧ

Початком продукцийного часу можебуц було и обаваня пре вельки горучави, алє з оглядом на тото же Бобальово маю польо такой коло потока Шидини, нє було проблема з помоцу системи за наводньованє залївац капусту кеди уж требало. Концом мая ше уж рихта пресаду, а вец ше у першей декади юлия пресадзує на польо. И тота значна робота осучаснєна, та ше роби з машину. – То машина хтору ше хаснує и за пресадзованє догану и вец вельо лєгчейше и швидше поробиц тоту роботу. Пресаду ше муши поряднє окоповац и поряднє залївац, бо того лєта наисце були вельки горучави и без системи за наводньованє би нє могло нормално робиц. Щесце же нам польо такой при потоку, а прейґ нашей хижи, та зме вше годни поробиц цо треба и контроловац як капуста напредує – виприповедал Деян Бобаль. СТАРАЮ ШЕ О КУПЦОХ Длугорочна продукция принєсла, окрем квалитета и стаємних муштерийох и тото же з предаваньом капусти

Деян Бобаль на своїм полю

НА ПИЯЦОХ ПОНУКАНЄ ВШЕ ВЕКШЕ Спрам звитох зоз пияцох, капуста постава вше глєданша, алє и понуканє и асортиман вше лєпши. У одношеню на прешли тидзень, цена тей желєняви помали падала и за викенд була коло 30 динари за килу. Далєй, статистично, очекує ше ище векше понуканє капусти и дальше паданє цени. Заш лєм, у Новим Садзе на початку того тижня капуста була по 30 динари, 35 та и 40 динари за килу. У прешлим тижню, спрам податкох системи тарґовищних информацийох польопривреди Сербиї, на векшини желєних пияцох у городох нє було вельки пременки у понуканю желєняви. Так було и зоз ценами, пре одприлики исте понуканє, алє и дацо менше глєданє пре захладзенє, диждж и слабшу нащиву купцох на пияцох. М. Г. К.

нє було бриґи. Єдну часц ше предало у валалє, а приходзели купци и зоз Шиду, Вашици, Беркасова и Привиней Ґлави. Од Бобальових дознаваме же людзе найвецей купую од 50 до 100 килограми, кельо потребно за єдно просеково обисце. Кед треба Деян стаємним купцом до Шиду або индзей и превеже на авту купену капусту. Лоньски главки нє були так закруцени (тварди) як тогорочни, а и цена була нїзша и виношела од 25 по 30 динари. На концу продукциї кед ше шицко поздава, укладаня и роботу, продукция капусти ше виплаци, бо останє и заробок.■ Вл. Дїтко 24. НОВЕМБЕР 2017.

РУСКЕ СЛОВО 15

КУЛТУРА И ПРОСВИТА 24. КУЛТУРНА МАНИФЕСТАЦИЯ „КОСТЕЛЬНИКОВА ЄШЕНЬ”

СТРЕТНУЦЕ ПИСАТЕЛЬОХ ЗОЗ ЧИТАЧАМИ У рамикох 24. културней манифестациї „Костельникова єшень” прешлого штвартку у Коцуре отримана програма у Основней школи „Братство єдинство” – стретнуце писательох зоз школярами

Пише: Ана МАРКОВИЧ

иректорка Школи Славица Байор привитала госцох, после чого писателє Мелания Римар, Ирина Гарди Ковачевич и Микола Шанта зоз школярами нїзших класох побешедовали о писаним слове, о приповедкох, писньох, дзецинским часопису „Заградка” и о писательох. Школяром представена кнїжка Михайла Ковача „Челядз дринкова” о хторей бешедовала Ирина Гарди Ковачевич, як и кнїжка „Як росли двойнята” Милутина Дюричковича хтору представела Мелания Римар. Школяре були активни, писателє им поставяли питаня, а вони мали нагоду одвитовац, рецитовац, уключовац ше, алє и научиц дзепоєдни нови слова, та час швидко пре-

творителє на тогорочней „Костельниковей єшенї” були прешвечлїви, и розположени наступац. – Публики було даґдзе вецей, даґдзе менєй. Попри тим же зме зоз финансиями за видавательство у велькей кризи, у якей зме нє були остатнї 15 роки, уложели зме окремне напруженє же би ше видруковало пейц-шейсц наслови до конца рока. Направели зме, най повем, подвиг. Обчековал сом векшу потримовку од нашей интелектуалней елити, векшу потримовку од нашого професорского кадру, од наших институцийох, Националного совиту, явних роботнїкох вообще, голєм у тим же би ше зявели як публика – заключел Шанта и додал же би кажде хто партиципира у културней автономиї нашей заєднїци и жиє зоз того, мушел мац тельо одвичательносци же би пришол на елитни програми. Директорка НВУ „Руске слово” Мартица Тамаш дзецом подзелєла по кнїжку, а фонд кнїжкох на дарунок достали и школска библиотека як и Месна библиотека Коцур. ПРЕДСТАВЕНИ УМЕТНЇЦКИ ЛЕҐАТ МАКАЙОВИХ

шол, а дзеци були зацикавени. После тей, отримана и годзина зоз школярами висших класох на хторей присутних привитала наставнїца Снежана Шанта. О драми за дзеци „Кудлїк Пудлїк чека ґазду” бешедовала Ирина Гарди Ковачевич, як и Микола Шанта, хтори тоту приповедку Штефана Гудака драматизовал. Дзеци роздумовали о улогох и хто би могол бавиц у тей представи, а на годзини ше бешедовало и о тим цо то театер и драматизация текста. ТВОРИТЕЛЄ НА МАНИФЕСТАЦИЇ БУЛИ ПРЕШВЕЧЛЇВИ – У драми зме випочитовали Гудакову основну идею, вирносц пса и два улоги, а з дзецми зме приповедали о тим же бизме то поставели на бину. Национални совит потримал тот проєкт, и тота драма за дзеци КУД „Жатви” будзе на Драмским мемориялу „Петра Ризнича Дядї” – визначел Микола Шанта и додал же

16 РУСКЕ СЛОВО

У Руским доме у Коцуре представени уметнїцки леґат Макайовей фамелиї, Силвестера и Серафини, хтори вони подаровали Рускому дому. Медзи Силвестеровима дїлами бисти у ґипсу Гавриїла Костельника и Петра Кузмяка, релєфи поети Янка Фейси и Гавриїла Г. Надя, маляра Стевана Боднарова и владики Дионизия Нярадия, портрети Гавриїла Г. Надя и Яши Бакова, даскельо малюнки и ґрафики, а Серафина Макаї подаровала 10 малюнки на склу зоз етнолоґийнима мотивами. У културно-уметнїцкей програми участвовали школяре ОШ „Братство єдинство” з Коцура хторих пририхтала наставнїца Снежана Шанта, а Саша Сабадош пречитал два писнї зоз своєй кнїжки поезиї „Дармоєди”, з чим илустрована тогорочна видавательна продукция НВУ „Руске слово”. – Нєшка нам теми буду и поезия и проза, алє и малярство. Як видзице, наш Руски дом, наша хижа, почала жиц, а же то и наш народ з Коцура прилапює видзиме по дарункох хтори ту маме. Нєшка зме ше зишли же бизме прияли ище єден дарунок, леґат Силвестера и Серафини Макайових. Вони маю довирия же ше у тим обєкту слики будзе чувац и же буду мац адекватну функцию, а же валал почитує Силвестера и Серафину Макаї, видзиме и зоз нашиви присутних – визначел модератор вечара Микола Шанта, после чого Дарина Михняк и Марко Буила одшпивали писню „Хижочко стара”. Школяре на тот завод читали биоґрафиї, приповедки и писнї за дзеци и за старших Серафини и Силвестера Макая. О їх литературней и подобовей роботи ше висловел Микола Шанта. Филозофка др Валентина Чижмар за тоту 24. НОВЕМБЕР 2017.

kultura@ruskeslovo.com

У КОЦУРЕ И КУЛИ нагоду порихтала вичерпне викладанє о малярстве Силвестера Макая, док Мария Горняк, як и Макайово, читали дзепоєдни свойо литературни роботи. У програми участвовали и крашнє ше висловели о уметнїцкей дїялно сци Макайових, писатель, поета, новинар, предкладатель и литературни критичар Давид Кецман Дако зоз Зомбора хтори прешпивал кнїжку писньох „Ступа” Силвестера Макая, як и културни роботнїк и длугорочни директор Дома школярох у Зомборе Миланко Йовичич. – Тото цо зме подаровали Рускому дому, то єдна часточка нас, прето же тото цо чловек зоз свою руку роками твори, вец то лєгко и дац. За свой народ треба робиц, и свойому народу треба дацо охабиц – визначел Силве стер Макаї, док Серафина доложела же кед малюнок намальовани, треба же би го дахто и видзел и у нїм уживал. У полней сали Руского дома тоту подїю провадзели госци з вецей наших местох, та медзи нїма предсидатель Здруженя подобових аматерох „Ателє 05” з Вербасу Драґан Симич, познати подобови уметнїк Ратко Шоч, малярка Снежана Мишович, предсидатель Вивершного одбору НС Руснацох Желько Ковач, шестри Михаила и Владимира з Манастира шестрох служебнїцох у Коцуре, професор др Юлиян Рамач, предсидатель КПД „Карпати” з Вербасу др Деян Загорянски, наставнїци и учительки зоз коцурскей основней школи и велї други госци.■ 24. НОВЕМБЕР 2017.

СМУТНА НОТА СМОТРИ РЕЦИТАТОРОХ У Основней школи „Петефи бриґада” у Кули, всоботи отримане традицийне Стретнуце рецитаторох Присутних привитали домашнї Амалия Ковач и Владимир Бучко спред КУД „Др Гавриїл Костельник”. – Зишли зме ше на тим уж традицийним Стретнуцу руских рецитаторох як и каждого року. Алє нешка, медзи нами нєт чловека хтори вецей як 40 роки бул активни у рецитаторству у Сербиї, Михайла Мижа Зазуляка, нашого Зулю, як го шицки волали. Нашого Мижа знаме як новинара, ґлумца, режисера, алє нєшка бим повесц даскельо слова о його доприношеню рецитаторскому руху. Упознала сом го пред штерацец роками у Велькей Плани дзе зме обидвойо ре-

цитовали по руски, после чого ушлїдзели нашо друженя и сотруднїцтво. Як рецитатор, знал удихнуц душу каждому слову, препознац кажду нїтку авторових чувствох и пренєсц ю на слухачох. Бул перши рецитатор хтори за рецитованє по руски наградзени на Републичним змаганю. Познєйше, як фахови руководитель, свойо знанє роками преношел на младших, а вше дахто з нїх сциговал по Републичне змаганє, даєдни з нїх и наградзени. Остатнїх рокох бул и член жирия на змаганьох висшого уровню, дзе ше зоз шицку моцу закладал же би ше руске слово цо далєй чуло. Мижу, дзекуєме ци на шицким цо ши робел, мал ши ище вельо плани, алє на пол крочая, зопарла це хорота. Ище того септембра зме правели заєднїцки план за тоту єшень, алє хорота була и упартейша и швидша од нас, и одняла це. Нєшка будземе рецитовац за тебе – гварела Амалия Ковач и поволала присутних же би

му з минуту цихосци указали чесц. Рецитаторе хтори свойо перши рецитаторски крочаї направели водзени зоз схопну Зазулякову руку указали присутним цо их вон научел. Йому на чесц з тей нагоди рецитовали Ивана Дудаш, Мирослав Малацко и Андреа Колєсар. На Стретнуцу участвовали рецитаторе у трох возростох з Кули, Нового Саду, Дюрдьова, Руского Керестура, Коцура, Вербасу, Шиду, Нового Орахова. Смотра рецитаторох була преткана и з музичнима точками у хторих участвовали школяре Школи за основне музичне образованє зоз Кули – Серґей Ґелебан з корепетиторку Снежану Ґавранов, а пририхтала го наставнїца Ивана Ґруїчич и Лара Сопка, хтору пририхтала наставнїца Невена Радованович. Жридлова ґрупа РКУД „Др Гавриїл Костельник” одшпивала писню „Бачко моя, Бачко”, под фаховим руководительством Еуфемиї Планкош. – Мили рецитаторе и други нащивителє, барз ми мило же сце пришли и же вас у мено Културноуметнїцкого дружтва „Др Гавриїл Костельник” можем привитац. Ви чуваре и спасителє нашого красного язика, нашого писаного слова, литератури и часци култури. Здогаднуц бим вас з тей нагоди на єдну вельку думку хтора гвари же шицко цо у нас добре, походзи од кнїжкох, та вам и жадам же бисце цо вецей читали и приходзели рецитатовац, бо на тот способ зачуваме наш идентитет, културу и обичаї – визначел предсидатель Дружтва Владимир Бучко. Кажди з учашнїкох Смотри достал и пригодни дарунок, кнїжку у виданю НВУ „Руске слово”, а Амалия Ковач спред орґанизаторох подзековала тей установи. З тей нагоди орґанизована и вистава старих фотоґрафийох „Часточки памяткох з нашей прешлосци” же би дзеци видзели як ше дакеди дзеци облєкали млоди, жени, хлопи, яки були ремесла, з чим ше кошело, як ше Паску швецело, а на концу програми було орґанизоване друженє учашнїкох. Ана Маркович

РУСКЕ СЛОВО 17

КУЛТУРА И ПРОСВИТА ЦЕНТЕР ЗА ПРОМОЦИЮ НАУКИ У КЕРЕСТУРСКЕЙ ШКОЛИ

МОТИВОВАЦ МЛА ДИХ ЗА НАУКУ фото: К. Афич

У Основней и штреднєй школи „Петро Кузмяк”, у Руским Керестуре, Центер за промоцию науки з Беоґраду, отримал роботню за школярох у рамикох медзинародного проєкту „Хипатия”, у котрим Центер национални координатор, а на тему мотивовац младих за науку з акцентом на валянє родних стереотипох. На роботнї участвовали ґимназиялци першей класи оддзелєня на руским язику и школяре з єдного оддзелєня осмей класи основней школи, з професорку Наталию Будински котра координаторка уж стаємного сотруднїцтва Центра и керестурскей Школи. Роботню водзели Ана Йованович и Дюрдя Тимотиєвич, а як за Рутенпрес виявела Тимотиєвичова, циль того проєкту заинтересовац младих у адолесцентским возросту за науку и евентуално их опредзелїц за роботу на наукових виглєдованьох. Тота роботня мала циль и розбиц стереотипи же науковци, инжинєре, програмере резервовани лєм за хлапцох, алє же то успишнє можу робиц и дзивчата. По словох Тимотиєвичовей, шлїдуюца активносц у проєкту „Хипатия” будзе нащива науково-виглєдовац-

ким центром, а єдна ґрупа керестурских школярох пойдзе на Електротехнїчни факултет у Новим Садзе. Там прейду през три-штири лабораториї на розличних оддзелєньох дзе буду мац нагоди бешедовац з професорами и асистентами о їх реалней науковей роботи. М. А.

ВИСТАВА ПОДОБОВЕЙ КОЛОНИЇ МЗ ДЮРДЬОВ

ВИЛОЖЕНИ НОВИ МАЛЮНКИ После тророчней паузи, влєце того року отримана Подобова колония котра дїлує при Месней заєднїци Дюрдьов, продукт того вистава нових малюнкох котра прешлого пиятку, 17. новембра, отворена у святочней сали МЗ Дюрдьов. Виложени дванац малюнки єденац уметнїкох котри виробени у вецей технїкох – олєй на платну, акрил и комбинована технїка.

18 РУСКЕ СЛОВО

– Колония отримана три днї у авґусту, мальовали зме у голу валалскей основней школи дзе зме мали максимални условия за роботу. Тема була шлєбодна. По сле вистави у Дюрдьове, заплановане же бизме малюнки виложели у Жаблю. Заинтере совани можу опатриц малюнки подобових уметнїкох: Бояна Єлича, Драґани Мушицки, Маї Дорокхази, Вука Ко стича, Ивана Киша, Оливери Планич, Душана Ко стича, Сузани Стеванович и Миро слави Рамач зоз Дюрдьова, Ивана Перека з Нового Саду и Єлена Далєвич зоз Жаблю – гварела подобова уметнїца и учашнїца Колониї Мая Дорокхази. За тоту нагоду видруковани каталоґ малюнкох з контакт телефонами шицких уметнїкох. Покровитель Колониї Општина Жабель и спонзоре. Виставу остворел Душко Михелц, предсидатель совиту Ме сней заєднїци Дюрдьов, потим отримана кратка музична програма у котрей участвовали школяре з Музичней школи Музични куцик. У святочней сали Ме сней заєднїци Дюрдьов малюнки буду виложени мешац од дня отвераня вистави. Кажде хто заинтере совани, годзен опатриц малюнки кажди роботни дзень од 8 по 15 годзин. С. С. 24. НОВЕМБЕР 2017.

НОВЕМБЕР 2017. рок

ЧИСЛО 11

ТЕМА: „ДНЬОВКА”

решлого викенду отримана 20. по шоре „Дньовка”. Першого дня, пияток 17. новембра, на дебати о дакедишнїх и нєшкайших вечарох „Дньовки“ бешедовали бувши и терашнї oрґанизаторе и учашнїки. Всоботу, 18. новембра, отримани централни вечар на хторим того року участвовали троме млади писателє – Саша Сабадош, Андрий Рац и Мирослав Виславски, а часц зоз їх творчосци можеце опатриц и на бокох нашого додатку. З тей нагоди, обявели зме и даскельо твори авторох хтори дакеди наступали на „Дньовки”. Даєдни з нїх и нєшка пишу и маю обявени свойо виданя, а даєдни твори ше ексклузивно могло чуц лєм теди... Видвоїц репрезентативни штири, пейц писнї за боки ЛС зоз прешлих 20 рокох нєможлїва задача, алє наздаваме ше же ше нам голєм з часци удало. За тот бок намагали зме ше вибрац атрактивни и квалитетни писнї розличних стилох и формох.

24. НОВЕМБЕР 2017.

Праве тот задаток одгаднул єдну вельку правду, а то богатство и рижнородносц литературней творчосци хторе за 20 роки „Дньовка” назберала и одкрила. Було ту гаику поезиї, стихи у духу реп музики, есеї, приповедки, афоризми, скечи... Кед поезия у питаню, можебуц на початку хлопи творели баржей у духу Буковского, а дзивки провадзели форму и стил рефлексивней писнї, медзитим, вец ше и то пременєло... Зачерало. Тераз уж нєт правила, шицки творя шицко и нєт розлики медзи полами и ґенерациями... Бунтовносц припада и тим у позних двацетих, а роздумованя о постанку швета находзиме и у творох тинейджерох. Нєт правила. Можебуц и найзначнєйше од шицкого то феномен першого виходу до явносци зоз власну литературу, чи то поезия або проза, чи є у форми стиха одграней писнї. Одредзена доза аванґардносци и бунтовносци хтора провадзи „Дньовку” олєгчуюца околносц за младих писательох, бо опущена форма оможлївює и опущени наступ, а ґарантує публику хтора нє строга и нє оценює. Исти тоти прикмети були и прицагуюци за младих авторох, бо у шлєбодним стиху и шлєбодней форми найлєгчейше найсц свою драгу ґу одкриваню швета. „Дньовка” одкрила свой швет и каждого року го знова одкрива... То швет шлєбоди и креативносци младих людзох, швет алтернативи и бунта. Нє фестивал, нє манифестация є, анї вечар литератури, алє є шицко тото у єдним, бо ма своїх лауреатох, дебитантох, протаґонистох и ма традицию... Гоч уж двацецрочна, схопно провадзи швет младих и з часу на час одгаднє єдного нового писателя хтори на промоциї своєй кнїжки пове же му перши наступ бул праве на „Дньовки”. Редакция ЛС

РУСКЕ СЛОВО 19

literaturne@ruskeslovo.com

ТЕМА: „ДНЬОВКА” Саша САБА ДОШ

Наташа РЕГАК

Славко ВИНАЇ

О ЄСТВУ

УВОД ДО...

Кельо того ище лєм треба тримац у ровноваги же би ше нє розфаластовало и тото кущик слунка хторе, у нєможлївосци же би ошвицело кажди куцик, дава цинь контури мойого єства як нагадованє якогошик щесца у подножю ногох попухнутих, у оганяню од його самого? Питам ше, чи вредзи укладац до чогошик цо представя нєдостаток шветлосци? Чи лєпше охабиц часу най пороби свойо? Хто зна – – можебуц ше у подполней цмоти опатра подполне щесце... Праве питанє, у ствари, чи себе вообще дакеди допущим тото спознац?

Слово, лєбо два, о тим швеце ширим и самому себе... гоч дзе ше найдзем гоч яки гоч кеди кед нє мам папер и пенкало, або дацо за читанє, убива ме допитосц и монотония каждодньовосци, звичайносц людскей бридкосци, глупосци, и общеприлаплївосц шицкого того векшини подобом хтори крачаю, живкаю, дебилно ше шмею, або лярмаю на цали глас.

***

(Виривок зоз чогошик, алє ище вше нє познате з чого)

(дзешка коло 2000. року...)

(2005. рок)

– Поведз ми, Горняк, як ци ше, з визури єдного репрезентативного „карпатского алфа-корназа”, видза нєшкайши дзивчата? – Цо шицко водзиш под поняцом „дзивчата”? Полудозрети пренашминкани рурални квази-принцезочки у пост-тинейджерских рокох, чи гевти нашо парнячки цо их ище вше нє зохабя нєпогришни инстинкт за вибераньом цалком погришних хлопох, то єст, нє нас двох? – Видзим же ши розположени до пшамаца. Гоч, мушим повесц же ми ше дакеди видзи же скорей пойду до Манастира на Капущаним, як ґу нам... – Нє треба ше ту Бог зна кельо розчаровац, ми им баржей якиш зицер, знаю вони же ше на нас можу опрец, лєм пред тим муша випробовац цали Заходнобачки округ, плус општина Бач! Познати им нашо потенцияли... – Гайд твойо, пан енджелїр, влажни сон каждей цо голєм кущичко трима до себе. А я? Розопяти медзи писаньом хторе ме єдного дня забиє, и допиту административну роботу... – Просвитни инспектор! Агейце же добре звучи? – Та дзе! Док сом бул ґимназиялєц, инспекторе були чаривни митски єства цо жарли шицких професорох цо ми ше нє пачели, а єдине цо им можеш зробиц то же им зменшаш и так бидну плацу и заробиш доживотни одиюм на териториї цалей Школ-

скей управи! Єдина видлїва перспектива ту ци виняк, як при гевтому з єдней моєй другей приповедки цо преподавал марксизем у школи за ментално ретардованих... – Нїґда ше тебе алкогол нє швечел... – Ша, шицки шнїєме о сладким живоце, а на концу нам задовольство дава горке и квашне! Векша траґедия остац трезби цали живот у тей преклятей паланки до хторей нас обидвоїх судьба уруцела пре хто зна хтори причини. Кед нїч друге, голєм мам парняка з хторим можем бешедовац на нашей бешеди... – Нє розумиш ти власну ситуацию! Ту можеш розвиц єдну моцну мрежу уплївох... – Як гевтот Туна з Ґоспиного сокаку? Тот ци кажди режим прежил, аж ми ше видзи же и при Хотентотох у Африки ма якушик вязу... – Охаб ше ти таких, тот би и у вакууме безконєчней вселени пренашол якушик бабу цо ма 80 гольти першокласного юпитерского чернозему же би ю дотримал. Я думам на цалу єдну систему приятельох з хасну хтора би ци оможлївела напредованє, можебуц и одход з Варошу... – Нїч ци таке нє вредзи кед ши нє годзен обачиц чловека у цалей тей маси нїчомнїни цо преходзи коло тебе. Ти, мой Горняк, будуци мой куме, шлєбодни чловек! Ти маш свою облюбену електронїку, солидни заробок и руки без оковох! – Ти тот цо нє розуми кельо є з тим своїм розбуйдошеним, шалєним мозґом поправдзе шлєбодни. А о моєй шлєбоди будземе бешедовац кед ю прежиєм, док будзем у пензиї, а ти ище нє... – Пойма ти нє маш. Поме, Горняк, як зазраки зме ту на драже, шицки ше коло нас чудую о чим ше надзераме и на хторим язику... (2017. рок)

Мирослав ВИСЛАВСКИ

ВАЛАЛ Андрий РАЦ

ЄДЕН ПО ЄДЕН

Златка ЧИЗМАР

*** Пребудзел ше сон на цеплим заглавку и як кед би ше нїч нє случело – почал шпивац нарату. Од велїх словох черчал, лопоцел аж бовчел! Сцел мойо гвизди долапиц и положиц до кишенки, та ришиц загадку цо ми ю страх позаплєтал до власох. А як кед, кельо зна – нє зна и кельо нє зна – нє зна? И заспал сон на заглавку. И тлєє. За нїм лєм прах остава. Прах и ришенє моєй загадки.

(2006. рок)

20 РУСКЕ СЛОВО

Почало як и шицко друге, нїґда нє знали же будзе таке длуге. Єден по єден ше знїщовали, єден по єден патрели як пайташе умерали. Єден по єден ше почали вадзиц, вецей ше нє могли за нїч порадзиц. Док було пенєжу, та шицким ошмихи на лїцу, а кед нє було, порихатни поламац палїцу. Нєшка без емоцийох, без совисци, з часу на час, и шерцо здихци. Почало ше предавац ствари, почали им чарнїц твари, почали думки буц уж страшни и опасни нормалним людзом нїґда нє буду ясни, же на цо чловек порихтани кед є отровани. (2012. рок) 24. НОВЕМБЕР 2017.

Престолнїца Руснацох гордосци и зависци Валал дзе ше нїч нє случує, а людзе маю о чим бешедовац дзе сушед зна вецей о це як ти сам дзе Руснаци трипую же су Серби дзе векшина себе нє розуми, а судзи другим. Место дзе ше до церкви ходзи буц видзени и охабиц дробни до дзвончка дзе шицкого вше менєй, лєм паприґи вше вецей дзе после школи достанєш садло, жену и дзеци, можебуц роботу у тапетара, лєбо кухняра, алє паприґу нє заобидзеш. Таке место же вжиме єдини вистки кед дахто осуши ложку, а „Руске” ше купує пре матурантох на остатнїм боку. Мирни валалчок дзе ше госцох тлуче дзе ше дзеци вадза хто ма драгши патики дзе дзивки маю барз високи думаня о себе дзе леґинє, хлопи и тоти помедзи, думаю же лапели Швет за кулї, а нє маю их прилапиц пошлїдки своїх дїлох. Валал дзе ше раз рочнє отримує вечар патетики, Керестур. 24. НОВЕМБЕР 2017.

(2017. рок)

РУСКЕ СЛОВО 21

literaturne@ruskeslovo.com

ТЕМА: „ДНЬОВКА” Саша САБА ДОШ

Наташа РЕГАК

Славко ВИНАЇ

О ЄСТВУ

УВОД ДО...

***

(Виривок зоз чогошик, алє ище вше нє познате з чого)

(дзешка коло 2000. року...)

(2005. рок)

Мирослав ВИСЛАВСКИ

ВАЛАЛ Андрий РАЦ

ЄДЕН ПО ЄДЕН

Златка ЧИЗМАР

(2006. рок)

20 РУСКЕ СЛОВО

(2017. рок)

РУСКЕ СЛОВО 21

КОНТЕКСТ

Мирон ДЖУНЯ

ҐЕНЕРАЦИЙНИ РОЗДЇЛ И СУЧАСНА РУСКА КУЛТУРА

лїдом обявох на ФБ – Литература по руски, дзе ше розвила полемика коло поняца младосци и кому, чому дзе место – чи у публики, чи на сцени, а цо иницировал – а хто би други – єден з основоположительох першей (Дво)дньовки, Кирил, сцел бим доповесц ещи даскельо ствари зоз моїм похопеньом кед слово о таких збуваньох. Особнє сом розвил подозривосц ґу институцийом/манифестацийом котри у цеку своєй еволуциї меняю назву: напр. як новосадски Културни центер (дакедишня Трибина младих), лєбо Костельникова єшень – мутирана од Стиха за стихом. О згаснутих, чи замартих Керестуриядох, Водових, мам обашка становиско. Актуална „Дньовка” у своїм дводеценийним тирваню у назви тиж прецерпела редукцию, алє нє нательо же би ше дало дацо пригодно повесц о потреби и причини меняня єй мена, концепту, окрем зґодней етимолоґийней „цаки”, о котрей можеме бешедовац, обашка тиж. „Дньовку” поправдзе, нє провадзим баш найпоряднєйше пре чечуци обовязки, алє вшелїяк частейше од Ружових „дериватох”, а дзешка подобно фреквентно як и театралну продукцию з наших местох. У случаю онєможлївеносци патрим през розгварки з учашнїками и патрачами покомпензовац препущене. И гоч дзешка у споминаню того ивента ше вше прецагує прикметнїк „младежска” (творчосц), младосц ме у тим контексту цикави лєм як преволани ношитель продукциї котра би мала буц сучасна руска култура. И нагадователь же чи, на яки способ, и у хторей мири обстава, попри самоотримуюцей традициї. Хтошка раз спомнул же институционализованє гоч чого забива аванґарду, а зложиме ше же розгранїченє медзи традицию и сучасну културу треба ясно поставиц – верим же того свидоми и актуални орґанизаторе Дньовки. Мнє особнє младосц нє ґарант ношителя сучасней култури (котрей сом особнє прихильнєйши, уж кед нас

шицких „гумнашох” так Тамаш гинто преволал) и дзе ґенерацийни роздїл би требало бивно поставиц: конєчно, ниа, приклад цо го Павлович и Винаї нєдавно запровадзели у Матки зоз музично -сценским вечаром „Я Руснак, єсм и БОООМ...”, дзе праве преплєтанє искуства и младосци, як и одсуство институцийного бекґраунду шведочи тому о чим бешедуєм. Верим же ше и „Дньовков” фудаментатор Радванї зложи зо мну, конєчно, добре познам(е) його интенциї през вецейрочну дїялносц у МАК-у. И най докончим – без поєдинєчних начишльованьох шицких учашнїкох и виокремйованя дзепоєдних з нїх – (вецейрочна) продукция „Дньовки” би требала винєсц тото цо, як гварим, нєинституцийна и нєтрадицийна творчосц, нє нужно лєм младих. Нє обчекуєм же ше нам трафи даяки окремни талант котри ше видзвигнє понад локални рамики, як наприклад театрални маґ Миро Бенка при войводянских Словакох, лєбо гушляр Лайко Феликс при Мадярох (суґеруєм опатриц Домбош – фест цо ше уж роками отримує традицийно на локацийох Байша – Мали Идьош, дало би ше дацо упатриц з тей и такей пракси, а нєдалєко нам є од Керестура и Коцура, (Мирослав Кевежди думам же нащивйовал тот ивент). Сашо Палєнкаш як резидент тей манифестациї ше ми видзи же найвецей „доруцел” звонка хотара, а я би дзечнє видзиц и дацо зоз загранїчней продукциї – типа Кладзански театер, кантавтор Моски, кед слово о госцох з Горнїци котрих зме мали нагоду видзиц, алє нє виключуєм же би могло и дацо инше зоз нєпоштредного околїска, чи нєпоштредней язично-културней сфери. Так вец и наша (герметизована) валалска, чи руска младосц достанє нагоду прешириц видокруг звонка валалских параметрох, чи средствох масовней (а подозривей - интернет) култури. Апелуєм на компетентних кед слово о буджету за „Дньовку”, можебуц єдину манифестацию у пробованю же би отримовала и афирмовала здобутки сучасней култури при Руснацох..■

Число ушорела редакция ЛС: Александра Лендєр и Цецилия Надь. Фотоґрафиї: Maя Зазуляк Гарди и „Дньовка”

22 РУСКЕ СЛОВО

24. НОВЕМБЕР 2017.

kultura@ruskeslovo.com

НА ПОКРАЇНСКИМ КОНКУРСУ „ФОНД ЗА ТАЛАНТИ” 2017

НАГРАДЗЕНИ И ШКОЛЯРЕ КЕРЕСТУРСКЕЙ ШКОЛИ перше место з руского На тогорочним конязика, а Леонтий Сивч, курсу проєкта „Фонд за як школяр седмей класи таланти” за 2017. рок бул перши зоз сербского Покраїнского секретаязика як нємацеринского. рияту за спорт и млаШколяре и менторе додеж наградзени и шкостаню значни пенєжни ляре Леонтий Сивч и награди, а вєдно на конДавор Хома зоз ОШ курсу „Фонд за таланти” „Петро Кузмяк” з Руза тот рок наградзени 70 ского Керестура, як и їх школяре и 76 менторе з менторки-наставнїци обласцох технїки, уметруского и сербского носци и язикох, а буду язика Ксения Шовш и додзелєни и 5 специялни Мария Балїнт. награди. Школа за своїх шкоТого року керестурлярох на поволанку зоз ска Школа єдина споСекретарияту конкуроЛеонтий Сивч и Давор Хома медзи руских школох вала на основи їх резулчийо школяре наградтатох на републичних змаганьох хтори посцигли у прешлим школским року, зени на тим конкурсу, а наградзених мала и у преМ. А. дзе Давор Хома влонї школяр осмей класи, посцигнул шлим року.

ОЗНАЧЕНИ ДЗЕНЬ ОШ „БРАНКО РАДИЧЕВИЧ” У ШИДЗЕ

ОТРИМАНИ ФЕСТИВАЛ НАУКИ Прешлого тижня, 16. новембра, на Медзинародни дзень толеранциї, Основна школа „Бранко Радичевич” у Шидзе означела Дзень школи. З тей нагоди у голу школи дополадня отримани Фестивал науки хтори вєдно порихтали и орґанизовали школяре вєдно зоз своїма наставнїками. Коло столох були школяре и їх наставнїки и указо-

24. НОВЕМБЕР 2017.

вали експерименти зоз хемиї (рижни хемийни процеси) потим физики, а коло стола дзе школярка демонстровала як чече (чури) вулканска лава бул и професор ґеоґрафиї Владислав Папуґа. Була то лєм часточка презентациї того цо школяре уча на годзинох ґеоґрафиї. Обачлїва була и позиция у голу дзе були костимовани школяре до краля и кралїци (кралїца була школярка Сара Гирйоватий), а професрока историї Биляна Лазич нам гварела же слово о означованю историйней подїї 800рочнїци од доставаня крини (крунованя) Стефана Неманїча за краля. Доокола були виложени макети штредньовиковних церквох и манастирох Сербскей православней церкви. Хто надумал преконтроловац пулс и кревови прицисок могол то поробиц у такволаним Куцику здравя. Вшелїяк, увагу прицагла и вистава дробних хижових животиньох хтори найвецей опатрали наймладши. У малей сали бул приказани кратки документарни филм о Авґанистану и Ирану, а госцински були мацери школярох миґрантох хтори тиж од того школского року ходза до тей школи. Директор школи Далибор Фарбаш нам гварел же ше Фестивал науки отримує треци раз и же на таки креативни спсоб школяре указую цо уча на годзинох и цо научели потераз. Вл. Дї.

РУСКЕ СЛОВО 23

ЛЮДЗЕ, РОКИ, ЖИВОТ СВЕН ПАРАЦКИ, ТРЕЦА ҐЕНЕРАЦИЯ ПАРАЦКОВИХ МАЛЯРОХ З ВЕРБАСУ

Пише: Aна МАРКОВИЧ

ОЦЕЦ МИ ДАЛ РЕМЕСЛО ДО РУКОХ

риповедку починаме од дїда Яноша Парацково маляре Парацкового хтори бул по велїм були познати маляр. Свен, його унук, нє лєм у Вербаше, дїда нїґда нє упознал, алє и вельо ширше. алє податок о його робоОдвичательно ти пренашол у єдней приступаю ґу роботи, кнїжки дзе є заведзени як маляр, 1936. року. За педантни су, вредни дїдом остали и два значи крашнє ше озву нєйши роботи як цо два ґу каждому... Високи амфор капури, єдна у професийни уровень Сриме, а друга у Руским и дзепоєдни принципи Керестуре, хтори зоз зау роботи розвитих коном защицени. Янош жемох, пренєсли мальовал и у церквох, а до наших крайох. у грекокатолїцкей церкви у Коцуре писал и Нєшка Свен церковни кнїжки, бо мал предлужел тото барз красни рукопис. цо давно започал його Под оцовим уплївом, и дїдо, а вец и оцец Ласло Парацки, його син, хторого шицки волали Лацика, виучел малярске ремесло у Вербаше. Єден час робел у Беоґрадзе, та и по Сербиї, а 1970. року ше одшмелєл и пошол до Нємецкей. Там, вєдно зоз супругу Славицу остали 16 роки, а 1978. року ше им народзел Свен. ИНОВАЦИЇ ПРИШЛИ З НЄМЕЦКЕЙ

Лацика у Нємецкей тиж робел як маляр у єдней приватней фирми у Штутґарту, дзе до перфекциї усовершел свойо ремесло. У швеце научел же треба буц педантни, а кед ше 1986. року врацел до своєй жеми, зоз собу принєсол и дзепоєдни новини у малярстве: цалком нови били роботни шмати, малу рольку, и найлон за защиту меблю, та кед ше робота закончи, обисце остава таке як цо було пред тим. Окрем того, за гранїцу научел таки роботи хтори

З ЇХ ФИРМИ ШЕ ВЕЛЇ ПУЩЕЛИ ДО ВЛАСНЕЙ РОБОТИ – Найменєй 20 маляре, окреме з Коцура и Вербасу, од мойого оца научели ремесло. Вон им дал хлєб до рукох, та и нєшка то робя, успишни су и можу з тей роботи крашнє жиц. Нє бул од гевтих майстрох же шицко таєл. Кед роботнїки сцели постац самостойни, а були добри людзе и крашнє ше розишли зоз моїм оцом, вон им дал полну канту алату за початок – памета Свен.

24 РУСКЕ СЛОВО

вимагали векшу схопносц у малярстве, та кед нїхто други нє знал дацо поробиц, волали Парацкого – приповедаю супруга Славица и син Свен. Интересантне и тото же вона у Нємецкей робела у фабрики фарбох и лаґох аж седемнац роки, та и вона була, так повесц, з тей бранши, добре ше розумела до пиґментох и фарбох, хтори з єдного боку були їх фамелийна робота. На початку дзеведзешатих рокох, кед ше зявели италиянски материяли, Лацика медзи першима з нїма почал робиц, а єден з нїх то – шпатулато. У цалей Сербиї було лєм осем майстрох хтори знали тото робиц. Бул и госц у фабрики у италиянским городзе Чезенатико, дзе достал и сертификат же є оспособени за векши проєкти. Парацки мал наисце вельо успишни роботи, од будинку новей Влади у Чарней Гори, церкви у Биєлїни, наисце велїх локалох, казинох по Сербиї, Мадярскей, Чарней Гори, Албаниї, Румуниї... – На першим месце ми бул оцец, вец майстор, брат и пайташ. А дал ми гевто найвреднєйше у живоце. То нє хижа, нє материялне, алє ремесло до рукох. И нєшка, после трох рокох як є вецей нє медзи нами, я и далєй успишно робим тоту роботу и предлужуєм традицию – приповеда Свен о оцови и добре памета як му вше були барз важни медзилюдски одношеня. Оцец го до роботи почал уводзиц кед закончел шесту класу основней школи. На лєтнїм розпусту мешац и пол робел, а мешац и пол бул шлєбодни. 24. НОВЕМБЕР 2017.

ljudze@ruskeslovo.com

– То були початки, нє бул то полни роботни час, у тот час фирма була векша, оцец мал дзешец майстрох, а я бул шеґерт и мушел сом их слухац. Познєйше, кед сом почал до стреднєй школи, ходзел сом з нїма на терени, а кед сом закончел и стредню школу, почал сом робиц. О пейц-шейсц роки сом думал же сом уж майстор, но думанє сом пременєл и похопел же сом лєм добри роботнїк – приповеда Свен и гвари же за титулу майстра нє досц лєм робиц, потребне мац ище цошка... Оцец и син вєдно робели скоро 20 роки, остатнї роки Свен бул главни, а Лацика и попри того же пошол до пензиї, остал зоз сином и помагал му. Цали живот препровадзел у малярстве, и нє могол так лєгко престац робиц. Фирма мала и по 12 роботнїкох, алє дзеведзешатих рокох пре ситуацию у держави, роботнїкох було менєй. Свен нєшка ма двох роботнїкох, по потреби трох. Його фирма за малярско-фарбарски услуги наисце позната, а окрем богатого искуства и знаня, Свен патри же би попри роботи нє обкеровал дзепоєдни курси и фахово сходи у малярстве. ПРЕД МАЛЯРСКИМА ДЗВЕРМИ И ШТВАРТА ҐЕНЕРАЦИЯ – Дакеди кед идзем дацо зробиц, поготов до приятельох, одведзем и своїх двох синох, окреме старшого Марка, алє и Филипа хтори вше сце помагац у роботох. Дзеци ту же би помогли, учим их же би и вони були роботни, алє и тото же успишни ремесельнїк муши любиц свойо ремесло. И муши буц вредни – гвари Свен и додава же кед придзе нови роботнїк на роботу вон цали рок

БАРЗ СТАРИ, А ПРЕКРАСНИ ФАРБИ Парацки вше любели путовац, пообиходзиц други места, та так зоз супругу Снежану ишол и по африцких жемох, та и до Єґипту. – Крипта фараона Тутанкамона нам була барз интересантна. Фарби на нєй стари три тисячи роки, а випатра як кед би була вчера намальована. Нєшка нє знаю справиц таки фарби. А и Китайци познати по лаґох, маю найлєпши лаґи на швеце. Вше зме ше чудовали же як дацо цо мальоване пред даскельома тисячами роки, остало так очуване – приповеда Свен.

Свеново родичи з унуком Марком

24. НОВЕМБЕР 2017.

лєм учи, пораї, райбе, а хто ма афинитети и схопносци, з часом постава майстор. Його оцец Лацика знал препознац роботнїка, гвари по тим як ходзел, и гвари, нїґда нє погришел. Тераз и Свен пришол по тоту фазу, уж после тижня зна чи з роботнїка будзе добри маляр, чи нє. – Кажди майстор ма свойо узши специялносци. Ми як маляре робиме шицко: билїме, ґлетуєме, робиме декорациї, демит фасади, лїпиме ексклузивни тапети, фото тапети, а И младши син Филип моя узша специялносц люби оцови помагац то робота по локалох, приватних обисцох. Найволїм робиц нукашнї ентериєр нє лєм як маляр. Мушим знац поскладац фарби, а тото чувство у себе мушим мац, за тото школи нєт – приповеда млади Парацки хтори предлужел по оцовей и дїдовей драги. Окрем у нашей жеми, и у иножемстве роби и то екслузивнєйши роботи. Даєдни муштериї нашлїдзел од оца, а даєдни уж з його ґенерациї, хтора тераз пришла на шор. – Здравей конкуренциї ше нє боїм. Намагам ше буц добри зоз конкуренцию, а важне мац добри контакт. Думам же нє можеме и нє шмели бизме єдни другим преберац роботу, кажде ма свойо муштериї – щири наш собешеднїк. ЗА МАЙСТРА ШЕ НЄ УЧИ НА ТРИЦЕЦ – Мойо ми дали шицко у живоце, алє ме научели и робиц. Могол сом достац шицко цо сом сцел, алє сом мушел робиц. Так учим и своїх хлапцох – гвари Свен. За ньго нє постоя мали и вельки роботи. Роби шицко. А од оца научел же треба дакеди почувствовац и висц вочи муштериї коло виплацованя. Лацика вше чувствовал кризни часи, а знал почитовац и стаємни муштериї, та так кед го дахто по дзешати, петнасти раз волал пре билєнє, його робота за ювиларне билєнє була дарунок. Бул достоїнствени, цихи чловек, з чувством за миру, пан у каждим смислу. – Оца сом на роботи нє волал – оцец, алє або майстор, або Парацки. Так зме ше и оздзивали єден ґу другому зоз „Парацки”. На роботи зме нє приповедали вельо, так як и я нєшка з моїма роботнїками. Ми ше з попатрунком „догваряме”, бо ше длуго, добре познаме – гвари Свен хтори од мацери Славици вельо научел о одношенє з людзми. – Людзе ище вше людзе, и єст наисце добрих – гвари Славица – а кед ти културни чловек, и други ґу тебе буду исти таки.■

РУСКЕ СЛОВО 25

ЛЮДЗЕ, РОКИ, ЖИВОТ ШЛЇДОМ ВИСТАВИ ПАВЛА ЖИЛНИКА

НАШЛЇДСТВО ПОЗНАТОГО АРХИТЕКТИ

Пише: Славица ФЕЙСА

Нєдавни одход до вичносци даскелїх наших визначних людзох нас здогаднул же цо нам за живота зохабели, алє и опомнул же їх заслуги, щиро, аж на концу припознаваме. Яґод кед би ше тото цо зробели у нашим малим, културним штредку подрозумйовало, а аж о велї, велї роки му давало векшу значносц. З часу на час вибиє на поверхносц кариєра даєдного Руснака на хторей му мож лєм завидзиц, алє нє и забуц. Професор Павле Жилник, дипломовани инжинєр архитектури, бул єден з нїх

авле Жилник за собу зохабел велї дїла – проєктовал будинок Студия М, Дневнику, часци Бетаниї и Форуму у Новим Садзе, школи и церкви, друкарнї и установи „Руске слово”, и друге... Остатнї 20 роки активней роботи у архитектури Павле Жилник вецей часу пошвецовал педаґоґийней роботи, а лєм нєвелька гарсцочка людзох зна же Жилник барз любел и почитовал уметносц, окреме малярство и скулпторство. Єден час роздумовал и о школи стрипох, алє ше од того оддумал и пошол по другей драги. Нє знало би ше вельо о приватним живоце Павла Жилника, анї о його любовох кед би нє було його родзини

26 РУСКЕ СЛОВО

– Дюри Жилника з Нового Саду, хтори нєдавно, на вистави у ново садскей Матки, бешедовал о профе сийней кариєри чловека хторого упознал у своїх младих рокох. РОД ЗИНАЛИ ШЕ – Кед ми було 10 роки, точнєйше то було 1942. року, оцец ме приведол до бачика Павла хтори уж зоз супругу Милицу Ґаврилович, паноцову дзивку, жил у Новим Сад зе на Салайки. Оцове нам були братняци, та зме ше сходзели. Бул сом 12 роки младши од Павла. Оцец их поволал, бо була война у тот час, а накадзи ше дознало же ше рихта велька рация у варошу, 24. НОВЕМБЕР 2017.

ljudze@ruskeslovo.com

ко во ма люн ки, и як то же ше аж по сле 11 ро кох од його шмер ци на шли на ви ста ви. ДОБРИ ЛЮДЗЕ НА ПРАВИМ МЕСЦЕ

Дюра Жилник: Павле би бул познати ” и кед би вибрал малярство”

Павле и його супруга пристали єден час жиц з нами на салашу – памета Дюра. По войни, Дюровим родичом у Коцуре тедишня власц вжала шицко цо мали, а мали салаш и жеми коло нього. Дюров оцец знал же його синове, Дюра, и два роки старши Павле, буду мац будучносц лєм кед ше за дацо вишколую. Дюра почал ходзиц до Ґимназиї у Вербаше, алє гоч го учитель Янко Фейса нагварел же би ше преруцел до Ґимназиї у Руским Кере стуре, на концу ґимназию и стредню економску школу заш лєм закончел у Новим Садзе. И праве теди жил у Жилника архитекти у Новим Садзе, а до Коцура одходзел каждей соботи. – Добре ми було, бо сом бул у нїх як у своїх – памета Дюра. Були добри людзе, розумни. Мали Зорицу, хтора нєшка у Новим Садзе, а єй син, бачиков Павлов унук Иґор, нєшка маляр. И кед зме коло ма ляр ства, Дю ра пред лужує бе шеду о тим як на ста ли Жил ни -

НЄВИСТАТИ Павле Жилник (1920–2006), архитекта и универзитетски професор умар пред єденац роками. Його родзина, Дюра Жилник, хтори ше вишколовал и скоро цали свой роботни вик препровадзел у банкарстве, давно у пензиї. Педантно чува написи, фотоґрафиї и фамелийни родослов цалей Жилниковей фамелиї, и з часу на час нам пошлє подаєдну статю, биоґрафию... Ма, часу, гвари, синове Владо и Мирослав ше попристановяли, супруга Наталия хоровала, и уж три роки є нє з нїм. Дюра поряднє провадзи шицко цо ше случує у рускей явносци, и, як видно, вше нас з дачим нєсподзива. 24. НОВЕМБЕР 2017.

– Бачи Павле сотрудзовал з Матицу сербску, и часто до нєй заходзел. Кед умар, остали там його малюнки, но його супруга Зорица за нїх нє була заинтересована, та закончели у шмецу. Чловек хтори тиж сотрудовал з Матицу, винял малюнки з „корпи”, вжал, пречитал хто их намальовал, и однєсол их моєй супруги Наталиї хтора там робела. Кед ми супруга шицко дала до рукох, поопатрал сом их, и почувствовал же сом якош, одвичательни за нїх, и же нє шму лєм так закончиц. Мило ми було, бо сом знал же скоро нїхто за нїх нє зна. Векшину тих малюнкох Павле намальовал ише як 17, 18 рочни леґинь. Однєсол сом их до Коцура и дал Силвестерови Макайови хтори их поопатрал и гварел праве тото цо и я думам, же кед би Павле Жилник вибрал подобову уметносц, о його портретох и акварелох би ше нєшка чуло надалєко. ПОСКЛАДАЛО ШЕ Павле Жилник народзени у углядней фамелиї, оцец му бул др Янко Жилник, лїкар, и пред Першу шветову войну ше з фамелию преселєл до Нового Саду. Бул оженєти з Францишку Стоянович, а свою лїкарску ординацию мал у тарашнєй Змай Йововей улїци, прейґа римокатолїцкей Катедрали дзе робел як рентґенолоґ. Їх син Павле бул єдинєц, а вельку увагу, потримовку и любов давали му його родичи. И нє чудне же ше упущел до швета уметносци хтору у себе вироятно и чувствовал, а познєйше ше у нєй и озбильно формовал. Од себе нєсебично давал шицко цо знал и могол и за тото го вецей раз наградзовали. Вистава репродукцийох малюнкох и кроки рисункох „Чловек медзи архитектуру и подобову уметносц” у РКЦ-у, Жилника ґу людзом ище баржей приблїжела, велї дознали хто вон бул, цо робел и цо любел. Кед би нє було Дюри хтори малюнки зачувал, и порушал памятки на бачика, нє було би анї тей вистави. Реализована є и з Макайову помоцу и велїх других, хтора нам у тих молговних вечарох голєм на хвильку прикрашела и нашу каждодньовосц з Жилниковима малюнками.■

РУСКЕ СЛОВО 27

ЛЮДЗЕ, РОКИ, ЖИВОТ ЯК (НЄ) СКАПАЛ РОКЕНРОЛ (ХХII)

ЧЛОВЕК И ҐИТАРА – ЦАЛИ БЕНД

Пише: Марина ДЖУДЖАР

Гоч ше длуго намагал оформиц рок состав, велї го запаметали як єдиного кантавтора у тот час, хтори творел и власни композициї по руски. Було то цошка нове, та и барз крашнє прилапене прецо Славко Афич постал швидко популарни концом 70-тих рокох прешлого вику

ед штредком 70-тих рокох престали грац „Ореоли”, на керестурскей музичней сцени наступали єдино познати ґрупи, а домашнї будуци музичаре дорастали. Медзи першима бул и Афич, хторого познєйше наволали Джеґер. Музику полюбел одмалючка, попри баби Феброни хтора барз крашнє шпивала, а ише на салашу, дзе Славко препровадзел вчасне дзецинство аж по одход до школи. – На салашу сом уживал у цихосци природи, без куповних бавискох. З того часу и нєшка черпам инспирациї за свойо писнї. Мой оцец вше жадал же бим грал на даяким инструменту, бо и сам любел музику и поезию.

У ВОЙСКУ ГРАЛ ПРОЦИВ ВОЙНИ – Як 18-рочни вояк у Пули сом наступел на шветочней академиї у вельким амфитеатре на отвореним. Прешло добре, алє кед ме капитан поволал на рапорт, аж вец сом постал свидоми цо сом зробел. Шпиванки були по сербски, а процив войни. Рахуюци на його строгосц, алє и справедлївосц, здогаднул сом го як ми раз гварел же и Наполеон бул вельки вожд, гоч и нє бул високи чловек. „Е, видзице, я ше наздавам же будзем вожд, лєм мойо войско будзе шпивац. А кед би нє було войска, ви би тераз були у своєй Струмици, а я у Керестуре”. Кед зме ше потим стретали, у його очох сом видзел одобрйованє и почитованє – шведочи Афич.

28 РУСКЕ СЛОВО

Перши инструмент ми бул картонски кларинет, а мож було на нїм одграц мелодию, док нє дослужел. Кед сом мал дас 8 роки купел ми гармонику, алє я пошвидко видзел же гармоника нє мой инструмент. БОЛЯЦЕ СТРЕТНУЦЕ З РОКЕНРОЛОМ НА ЖИВО Прейґ радия Афич упознал югославянску рок музику, а кед дзешка 1973. у Младежским доме госцовала „Ю-ґрупа”, йому було лєм 12 роки. Знал же го нє пуща нука, та ше випендрал на древо и през облак слухал и патрел цо ше случує. – Уживал сом док ме єден старши омладинєц нє сцагнул долу, прилїпел шорову позауха и вигандровал най идзем дому спац и роснуц. Так мойо перше стретнуце зоз рокенролом наживо було дакус и боляце – памета Славко. Першу ґитару вжал до рукох на 13 роки, у сушеда Михала Ґалуску хтори му указал основни акорди и пожичел ґитару. Славко сам упарто вежбал, так же му аж пальци моцно загрубли. Перша научена була „Црни лептир” од Ю-ґрупи, а вец и други шпиванки од Индексох, Корни ґрупи, Червених коральох. 24. НОВЕМБЕР 2017.

ljudze@ruskeslovo.com

– Паметам кед 1974. вишла перша плоча ґрупи Бєло дуґме, док сом ше у автобусу врацал з ню, од радосци аж сом пахал тот винил з хторого була справена. Пущал сом ю дома нарату при отвореному облаку, док на три метери од нас жени брали воду зоз студнї, та нє могли похопиц цо то за музика. За странски рокенрол сом дознал од приятеля Янка Чернока Пишту хтори ми жичал плочи ґрупох „Дип парпл”, „Назарет”, Тини Тарнер... Слухал сом и „Ореоли” на „Ружи” и теди твардо ришел же и я раз так будзем грац – здогадує ше наш собешеднїк. ЗА ИНСТРУМЕНТИ РОБЕЛ ПРИ МУЛЯРОХ За 13. родзени дзень Афич достал першу акустичну ґитару, та гвари же з ню як апостол ходзел по валалє, грал на рижних друженьох, родзених дньох, на базену, на Лейох, и велїм указал пар акорди, и велї з нїх и нєшка граю. Шнїл же оснує и ґрупу, лєм нє було заинтереесованих, а требало и инструменти. – Кед сом закончел осму класу, 1976. року сом ришел же за опрему заробим при мулярох з хторима сом три лєта робел по цали дзень. Паметам там єдну зґоду. Мнє уж допило слухац тедишнї майстров Радио „Шабац”, та сом ютредзень спаковал ґрамофон и плочи и предлужни шнур на мою пони моторку. „Битлси” грали, а я у ритме ґажел блато. Слунко пекло, и кед раз, Битлси почали зацаговац, док сом ше нє огутал же цо то, плочу уж могло скруциц як палачинку... Траґедия, „Битлски” ми пошли, алє сом предлужел ношиц ґрамофон кажди дзень, лєм сом мерковал дзе го кладзем – толкує Славко свою опитосц и страсц за музику. – Зоз заробеного сом дал єдному познатому направиц перше квалитетни звучнїки. Однєсол сом их до Младежского дому опробовац и же о пар роки будзем там грац. Алє вони там остали децениями. Нїкому сом нє гварел же су мойо, алє сом их зохабел младежскому дому, без динара надополнєня. Почали зме правиц и „поячало” за ґитару, барз моцне и квалитетне. Кус лєм хибело же би ше го закончело, алє я у медзичаше ришел же нє будзем „електрични ґитариста”, и нє знам яка му судьба була далєй. „СТАРА ҐИТАРА” ПЕРША ВЛАСНА КОМПОЗИЦИЯ Док шнїл о ґрупи Славко Афич источашнє и сам грал одушевююци ше зоз Бобом Диланом и його бунтом процив войни, зоз Леонардом Коеном, Саймоном и Ґарфанклом, од домашнїх грал писнї од Ибрици Юсича, Влади и Байки, Балашевича... Почувствовал же може и сам да-

Славко Афич збогацел велї нашо фестивали, и ище вше нє вистал

24. НОВЕМБЕР 2017.

Першу шпиванку викомпоновал пред 40 роками

цо викомпоновац, а стихи писал од другей класи основней. Но, перша композиция, а вец и єдина на цудзи текст, була „Стара ґитара”. Слова написал його найлєпщи приятель Юлиян Надь. З ню 1977. наступел и на єдней велькей академиї у Доме култури. – Нє мал сом трему кед сом таки 16-рочни вишол на бину, а сала була полна-полнючка. Чувствовал сом ше як цар позитивней енерґиї. И кед дожиєце таки аплауз на першим наступу, будзеце „пелцовани” з музику за цали живот. За кулисами, пришол ґу мнє мой наставнїк Сивч зоз слизами у очох, притулєл ме та гварел, „ти мой нашлїднїк”. То ми бул вельки порив наступац далєй. Вилєтли з Афичовей души и други композициї на власни тексти постал и популарни у наших медийох. Кед бул штредньошколєц у Новим Садзе нїхто нє знал же грає, та достал єдинку и укор кед го з настави нє сцели пущиц наживо госцовац до младежскей емисиї Радия Вербас Кула. Наступел и на змаганю шпивачох кантавторох штреднєй Бачки у Туриї, дзе од 25 учашнїкох освоєл треце место и пенєжну награду. У медзичаше почал грац на бас приму у оркестру Дома култури, та го дириґент Витомир Бодянєц прешвечел же ма наступиц на познатим фестивалу младих у Суботици. Шицко, нажаль, зопарла поволанка до войска. ЗАГРАЛ И ЯК ЕЛЕТРИЧНИ ҐИТАРИСТА Славко почал вежбац и у ґрупи з Бобаном Костичом, раз з нїма и наступел. Вец у Новим Садзе у Матки єден час вежбали зоз Янком Михальовским. – Жаданє наступиц як електрични ґитариста удало ше ми и з ґрупу „Кодони”. Оформел ю мой младши брат Злато з товаришами, хторих сом тиж учел грац. Злато грал соло ґитару и бул провадзаци вокал, Михал Орос Лаци на басу, Дюра Надь Беда на бубнох, я на ритем ґитари и вокал. Наступели зме раз после „Ружи”, на даскелїх Керестуриядох и младежских програмох дзе зме виводзели и мойо композициї. Свойо шпиванки у забавним духу, як комплетни автор, та спочатку и як виводзач, Славко Афич од 1991. року, давал на „Червену ружу”. – Кед ювилейна 50. „Ружа” почала з композицию Якима Сивча, а закончела ше з мою „Ми нє зохабени” видзело ше ми же ше з часци виполнєло мойо жаданє – заключел Афич. Грац основни акорди, як приповеда, научел и свойо дзеци Дарка и Кристину. – Вони талантованши одо мнє, та ме уж давно обегли. Цешим ше же любя таку музику яку и я давно слухал, а слухам ю и нєшка, и видзи ше ми же ище мам цо вишпивац.■ (Предлужи ше)

РУСКЕ СЛОВО 29

ДУХОВНИ ЖИВОТ КИРБАЙ У ҐОСПОДЇНЦОХ

АНГЕЛИ НАС ЧУВАЮ ДЗЕНЬ И НОЦ На Михала, 21. новембра у церкви св. Архангела Михаїла у Ґосподїнцох преславени Кирбай, а Службу Божу предводзел о. Яков Кулич. Сослужели о. Владислав Рац, о. Юлиян Рац, о. Михаил Холошняй и о. Платон Салак. О. Кулич шицким повинчовал Кирбай и пожадал най покровитель архангел Михаил благослови роботу и молитви вирних. У казанї бешедовал и о дзецинскей молитви „Ангелу хранителю мой” котру ше нє забува цалого живота. – Кажде дзецко по народзеню достава ангела хранителя, хтори го чува дзень и ноц и у старосци – гварел о. Яков. На Служби з предводзеньом о. Михаила Холошняя пошвецени нови полиєлей у церкви, як и икона Любомира Иванового. Присутних причасцал о. Платон, а першу причасц прияло дзивчатко София Харасенчук, оца Александра и мацери Санї Харасенчук з Ґосподїнцох. На Служби шпивал и апостол читал новосадски дзияк Йовґен Надь, швичкаре були домашнї парохиянє Владимир Бабий и Никола Добановачки. На Служби бул и о. Иґор Вовк и домашнї ґосподїнски парох о. Данил Задрепко, котри уручел Подзекованя заслужним особом котри нєсебично помагали и даровали Церкви. По його словох, кажди ма совисц, а приклад живота по любови Божей то особи котри ше одрекали свойого

На Служби пошвецени нови полиєлей

часу и материялного за добре Церкви. Подзекованє до стали Василиє Мудри зоз Дюрдьова чия фамелия подаровала полиєлей, вельки лустер котри по ставени опрез олтара. Подзекованє до стали и Дарко Барат и Владимир Иванов, члени Церковного одбору у Ґосподїнцох, як и памнїматка Амалия Холошняй и о. Михаил Холошняй зоз Дюрдьова. С. Саламун

КИРБАЙ У БЕРКАСОВЕ

НОШИЦ ШВЕТЛО МИЛОСЕРДИЯ На швето Собору св. архангела Михаила, вовторок, вирни у Беркасове преславели свой Кирбай зоз шветочну Службу Божу хтору предводзел о. Михайло Режак, парох у Шидзе и декан сримски, а сослужели седемцме паноцове з Еґзархату и Крижевского владичества. Євангелию читал о. Владислав Варґа, хтори надихнуто и наказовал. Вон наглашел же славиме ангелох же би нас провадзели и помагали у милосердию, на Божей драги.

ПАНОЦОВЕ На кирбайскей Служби сослужели о. Владислав Варґа, парох у Сримскей Митровици и Беоґрадзе, о. Владимир Маґоч, парох у Вуковаре, о. Дарко Рац, парох у Бачинцох, о. Алексий Гудак, парох у Старим Вербаше, о. Олеґ Закалюк з Раєвого Села, о. Владимир Седлак, парох у Петровцох и домашнї парох о. Владимир Еделински Миколка.

– Луцифер бул створенє хтори ношел шветло, алє погришел бо нє жадал буц други, алє перши и одступел. Ангели були у служби Бога, а вон любов хтора твори и дарує. И Мац Божа Мария була тото шветло и пошла до храму послухац и шириц слово Боже – гварел, медзи иншим, о. Варґа и повинчовал Кирбай. Домашнї парох о. Владимир Еделински Миколка, подзековал шицким же пришли возвелїчац швето, окреме казательнїкови о. Варґови и госцом хтори и того року пришли з вецей местох, як и з Републики Горватскей. На Служби Апостол читала школярка Сашка Ящур, а шпиванє предводзела Олґица Лукач. После Богослуженя бул традицийни обход коло церкви. Вл. Дїтко

30 РУСКЕ СЛОВО

24. НОВЕМБЕР 2017.

duhovni@ruskeslovo.com

У РУСКИМ КЕРЕСТУРЕ

ПОХОВАНИ О. ДР РОМАН МИЗ

Заупокойну Службу Божу зоз хованьом протоєрея ставрофора о. др Романа Миза у присустве його найблїзших всоботу дополадня у полней новосадскей церкви св. апостолох Петра и Павла предводзел апостолски еґзарх за грекокатолїкох у Сербиї кир Георгий Джуджар. Служели священїки з Еґзархату, Крижевского владичества и Беоґрадскей архиепископиї, а були и грекокатолїцки монахинї, священїки и представнїки Сербскей Православней Церкви и протестантских Церквох. Шпивал хор „Гармония”, а од покойФото: В. В. ного о. Миза одпитали ше владика кир Георгий, о. Владимир Седлак у мено владики и священїкох Крижевского владичества, епископ Реформатскей християнскей Церкви у Новим Садзе Елемир Ботош, священїк Словацкей евангелистичней Церкви Владимир Обшуст, о. Леополд Рохмес з Беоґрадскей архиепископиї, амбасадор України у Сербиї Олександр Александрович, бувши предсидатель Скупштини Городу Нови Сад Зоран Вучевич у мено актуалного городоначалнїка Милоша Вучевича, Славко Бурда у мено Українскей

заєднїци Републики Горватскей, предсидатель Союзу Руснацох Українцох Сербиї Боґдан Виславски и парох новосадски о. Юлиян Рац. – Новосадска парохия будзе ище длуго ношиц печац дїялносци о. Романа Миза – гварел, медзи иншим, у своєй бешеди владика кир Георгий. – Вон приблїжовал людзох ґу Богу, а плод його интелектуалней роботи то його велї кнїжки. Дал нам приклад як вихасновац час за духовносц. Бог го обдаровал з велїма талантами, хторих вец вон даровал другим. Хованє о. Романа Миза предлужене у каплїчки при теметове у Руским Керестуре, зоз кратким обрядом хтори предводзел владика Георгий и 15 облєчени священїки. Одпитац ше од о. Миза ту пришли ище даскельо священїки з Kрижевского владичества хтори нє були облєчени у ризох. До каплїчки и на теметов дзе є поховани, о. Миза на його остатню драгу, вєдно з другима, пришли випровадзиц и велї Керестурци. М. Г. К./M. A.

У БАЧИНЦОХ

ПЕРША СЛУЖБА БОЖА О. ЗАДРЕПКА Прешлей нєдзелї у церкви св. Луки у Бачинцох було шветочно, бо першу Службу Божу у тей нашей церкви вєдно зоз домашнїм парохом о. Дарком Рацом, служел о. Данил Задрепко. Наймладши вирни привитали о. Данила и його панїматку Олю, придали му дарунок и букет квеца. 24. НОВЕМБЕР 2017.

На приходу до Бачинцох подзековал му о. Рац и представел младого паноца вирним, а о. Задрепко им подзелєл свой неоєрейски благослов. Млади паноцец службує у Ґосподїнцох, а по традициї нащивює нашо парохиї и у каждей служи свою першу Службу Божу. Вл. Дї.

Фото: Д. Р.

РУСКЕ СЛОВО 31

informator@ruskeslovo.com ОСТАТНЇ ПОЗДРАВ Дня 13. новембра пошол на свою остатню драгу наш длугорочни сотруднїк, екумениста и парох у Новим Садзе

НА ЗДОГАДОВАНЄ Дня 1. новембра, наполнєли ше Дня 27. октобра, наполнєли ше шеснац роки як нє з нами штири роки, як нє з нами

о. др РОМАН МИЗ (1932–2017) з Нового Саду Будземе го паметац по його творчей роботи и нєсебичним даваню себе рускому и українскому народу, як у духовним так и националним живоце, и у вирним служеню Церкви. Най спочива у мире Божим! Колектив НВУ „Руске слово”

о. ЮЛИЯН ГОРНЯК КУХАР АНА ГОРНЯК КУХАР (1929–2001) (1931–2013) з Коцура Памятку на вас чуваю дзеци Мирон, Павлина и Мария зоз фамелиями Спочивайце у мире Божим!

СМУТНЕ ЗДОГАДОВАНЄ На милих родичох и брата Дня 24. новембра 2017. року напо- Дня 15. септембра 2017. року наполнюю ше 10 роки як нас занавше лнєли ше два и пол роки як вецей зохабел наш мили оцец и дїдо нє з нами наша мила мац и баба

Дня 7. октобра 2017. року прешло пол рока як нас занавше зохабел наш мили брат и бачи

Городска управа за защиту животного штредку Городу Нового Саду на основи члена 10. Закона о преценьованю вплїву на животни штредок („Службени глашнїк Републики Сербиї”, число 135/04 и 36/09) обявює

ОБВИСЦЕНЄ

МИХАЙЛО ФА (1932–2007)

НАТАЛИЯ ФА народзена НАДЬ (1934–2015) з Руского Керестура

Памятки на вас чуваю вашо наймилши

ЄРОНИМ ФА (1958–2017)

Спочивайце у мире Божим!

SMUTNE ZDOGADOVANW Dny 11. novembra 2017. roku napolnwli {e дзевец `alosni roki yk nas zanav{e zohabel na{ mili ocec, {vekor i d>do

Dny 4. decembra 2017. roku napolny {e петнац `alosni roki yk nas zanav{e zohabela na{a mila mac, {vekra i baba

YNKO VAR]A (10. III 1938 – 11. XI 2008)

MELANIY VAR]A narodzena Arvai (1. XII 1939 – 4. XII 2002)

z Kuli Z lxbovu i po~itovanqom pamytku na n>h vi~no budu ~uvac dzivki Slavka i Lxpka zoz fameliymi Spo~ivajce u mire Bo`im!

НА ЗДОГАДОВАНЄ Наполнєли ше петнац и осемнац роки як нас занавше зохабели нашо наймилши

ОБВИСЦЕНЄ

МЕЛАНИЯ ВИНАЇ народзена Рац (1933–2002)

МИКОЛА ВИНАЇ (1931–1999)

Їх мили подоби вично у наших шерцох: Янко, Дюра, Ирина и Микола зоз фамелиями Спочивайце у мире Божим!

32 РУСКЕ СЛОВО

о поднєшеней вимоги за одлучованє о потреби преценьованя вплїву на животни штредок проєкта Ношитель проєкта „НАФТНА ИНДУСТРИЯ СЕРБИЇ” АД Нови Сад, Улїца Народного фронта число 12 прейґ овласценого подприємства „METROENERGY” ДОО, Нови Сад, Булевар Европи число 11, поднєсол вимогу за одлучованє о потреби преценьованя вплїву на животни штредок проєкта „Реконструкция – заменьова-

о поднєшеней вимоги за одлучованє о потреби преценьованя вплїву на животни штредок проєкта Ношитель проєкта „ВИТОРОҐ-ПРОМЕТ” д.о.о. Нови Сад, Улїца Новосадска драга 132, поднєсол вимогу за одлучованє о потреби преценьованя вплїву на животни штредок проєкта „РОБОТНИ КОМПЛЕКС – ПРОДУКЦИЯ МЕБЛЮ” (пременка намени зоз нєобходну реконструкцию иснуюцих роботних обєктох, поверхносци, П, ВП, и П+1, у рамику иснуюцого комплекса) у Новим Садзе, Драга новосадского партизанского одряду число 6, на катастерских парцелох чс. 3367/1 и 3367/2 КО Нови Сад I, Город Нови Сад. Податки и документацию зоз вимоги ношителя проєкта мож видзиц у просторийох Городскей управи за защиту животного штредку Городу Нового Саду, Улїца Руменацка 110 а, Нови Сад, роботни днї од 10 до 15 годзин. Шицки заинтересовани, у чаше 10 днї од дня обявйованя того обвисценя, можу дац свойо думанє у писаней форми на адресу Городскей управи за защиту животного штредку Городу Нового Саду.

нє иснуюцого автомату за уцеканє горива и вибудов нукашнєй ґазней инсталациї по поошоренє за компромованє приридного ґазу на ССҐ НС 10” у Улїци Сентандрейска драга бб, у Новим Садзе, на катастерскей парцели чс. 3345/2 КО Нови Сад I, Город Нови Сад. Податки и документацию зоз вимоги ношителя проєкта мож видзиц у просторийох Городскей управи за защиту животного штредку Городу Нового Саду, Улїца Руменацка 110, Нови Сад, роботни днї од 10 до 15 годзин. Шицки заинтересовани, у чаше 10 днї од дня обявйованя того обвисценя, можу дац свойо думанє у писаней форми на адресу Городскей управи за защиту животного штредку Городу Нового Саду.

24. НОВЕМБEР 2017.

informator@ruskeslovo.com * дзе цо будзе * дзе цо будзе *

РКЦ СВОЙОМУ ГОРОДУ Рочни концерт „РКЦ свойому городу“, будзе на соботу, 25. новембра на 19 годзин, у Шветочней сали Ґимназиї „Лаза Костич“, Лази Лазаревича 1 у Новим Садзе. На концерту буду участвовац шицки нашо секциї. Поволуєме вас же бисце пришли препровадзиц з нами єден красни вечар. Уходнїца 200 динари. Витайце! ***

ПРОМОЦИЯ КНЇЖКИ ЮЛИЯНА ТАМАША „ПРЕД СМЕРТЕЛЬНУ ГАБУ”

На вовторок 28. новембра, на 18 годзин у кнїжкарнї Прометей-Мост, Змай Йовова 22, отрима ше промоция тестаментарней кнїжки писньох „Пред смертельну габу” у виданю Прометея. Участвую Стеван Тонтич, поет рецензент, Предраґ Момчилович, професор ґлуми на Академиї уметносцох у Новим Садзе, Зоран Колунджия, директор видавательней хижи и автор. После промоциї коктел. ***

ФЕСТИВАЛ МАЛИХ СЦЕНСКИХ ФОРМОХ

Шлїдуюцого викенду, од 1. по 3. децембер, будзе отримани 15. Руски Фестивал малих сценских формох „Дюра Папгаргаї”. Фестивал будзе отримани у театралней сали Ґимназиї „Лаза Костич” у Новим Садзе, хтора ше находзи на Телепу, у Улїци Кирила и Методия 1. Городска управа за защиту животного штредку Городу Нового Саду на основи члена 29. Закона о преценьованю вплїву на животни штредок („Службени глашнїк Републики Сербиї”, число 135/04 и 36/09) обявює

ОБВИСЦЕНЄ о принєшеним ришеню же нє потребне преценьованє вплїву на животни штредок проєкта Ношитель проєкта „Институт за польодїлство и заградкарство” Нови Сад; Улїца Максима Горкого 30, поднєсол тому орґану вимогу за одлучованє о потреби преценьованя вплїву на животни штредок проєкта „Вибудов интерней станїци за обезпечованє зоз горивом моторних превозкох поверхносци П” на катастерскей парцели число 3823/1, К.О. Ченей, Город Нови Сад. После запровадзеного поступку, Городска управа за защиту животного штредку дня 20. новембра 2017. року принєсла ришенє число VI-501691/17 же нє потребне преценьованє вплїву на животни штредок стану и о одредзованю обсягу и змисту студиї о преценьованю вплїву на животни штредок базней станїци мобилней телефониї. Увид до предметного ришеня мож окончиц у просторийох Городскей управи за защиту животного штредку, Руменацка 110 а, Нови Сад, роботни днї у чаше од 10 до 15 годзин на сайту Городскей управи за защиту животного штредку www. environovisad.org. rs. Заинтересована явносц може виявиц жалбу процив того ришеня у чаше од 15 днї од дня його обявйованя у средствох явного информованя, по тим орґану.

MALI OGLA[KI DIHTOVANW oblakoh i dzveroh zoz neopren-}umu. Telefon: 060/5088-433. PRAVIME po meri roletni i garmonikovo dzveri. Tel: 060/5088-433 i (025) 5827-710. *** ВЛАГА? Изолуєме влажни хижи. 063/440-470; 063/10241-14. *** ПОНУКАМЕ квалитетни пелет, брикет, углє „бановичи”, древо у палетох од

24. НОВЕМБEР 2017.

1 и 2 кубики. Превоз и витоварянє обезпечени. Руски Керестур, 064/268-38-62. *** ХИЖА на предай у Ветернику. На добрей є локациї а при нєй два порти. Цала поверхносц вецей як 1800 квадратни метери. Скоро опрез хижи станїца за городски автобус за Нови Сад хтори там става барз часто. Обявиц ше на числа телефона 025/703-057 лєбо на 025/703-794.

На основи члена 3. Правилнїка o додзельованю буджетних средствох Покраїнского секретарияту за образованє, предписаня, управу и национални меншини – национални заєднїци за финансованє и софинансованє модернизациї инфраструктури установох основного и штреднього образованя и воспитаня и школярского стандарду на териториї АП Войводини („Службени новини АПВ”, число 4/17) и члена 3. Правилнїка o додзельованю буджетних средствох Покраїнского секретарияту за образованє, предписаня, управу и национални меншини – национални заєднїци за финансованє и софинансованє модернизациї инфраструктури предшколских установох на териториї АП Войводини („Службени новини АПВ”, число14/17), а у вязи зоз Покраїнску скупштинску одлуку о буджету Автономней Покраїни Войводини за 2017. ро к(„Службени новини АПВ”, число 69/16,27/17 � випр., 29/17и 39/17), Покраїнски секретарият за образованє, предписаня, управу и национални меншини – национални заєднїци (у дальшим тексту: Секретарият), розписує КОНКУРС ЗА ФИНАНСОВАНЄ И СОФИНАНСОВАНЄНАБАВКИ ОПРЕМИЗА УСТАНОВИ ОСНОВНОГО И ШТРЕДНЬОГО ОБРАЗОВАНЯ И ВОСПИТАНЯ, ШКОЛЯРСКОГО СТАНДАРДУ И ПРЕДШКОЛСКИ УСТАНОВИ НА ТЕРИТОРИЇ AВТОНОМНЕЙ ПОКРАЇНИ ВОЙВОДИНИ ЗА 2017. РОК Конкурс ше розписує на суму средствох яки обезпечени зоз Покраїнску скупштинску одлуку о буджету Автономней Покраїни Войводини за 2017. рок(„Службени новини АПВ”, число 69/16, 27/17 � випр., 29/17 и 39/17) и тоза финансованє и софинансованє набавки опреми за установи основного и штреднього образованя и воспитаня, школярского стандарду и предшколски установи на териториї Автономней Покраїни Войводини у вкупней суми10.100.000,00 динари, (на уровню основного образованя и воспитаня 4.000.000,00динари, на уровню штреднього образованя и воспитаня 700.000,00динари, за установи школярского стандарду 1.400.000,00динари и за предшколски установи 4.000.000,00 динари). Набавка опремише одноши на опрему за образованє, опрему за безпечносц, рахункарску опрему, опрему за физичне воспитанє, опрему за подобову уметносц, опрему за музичну кулутуру, опрему за змесценє/мебель, опрему за кухню и друге). Реализацию финансийних обовязкох ше окончи у складзе з ликвиднима можлївосцами буджету Автономней Покраїни Войводини за 2017. рок. УСЛОВИЯ КОНКУРСА 1. Подношителє вимаганьох Хаснователє хтори маю право участвовац у розподзельованю средствох то: – школи за основне образованє и воспитанє, школи за штреднє образованє и воспитанє и установи школярского стандарду на териториї Автономней Покраїни Войводини чий снователь Република Сербия, АП Войводина або єдинка локалней самоуправи; – єдинки локалней самоуправи (лєм за потреби предшколских установох) на териториї АП Войводини. Хасновательдлужен при набавки опреми поступац у складзе з одредбами Закона о явних набавкох (‘’Службени глашнїк РС ‘’, число 124/12, 14/15 и 68/2015). 2. Критериюми за розподзельованє средствох Критериюми за розподзельованє средствох по Правилнїку о додзельованю буджетних средствох Покраїнского секретарияту заобразованє, предписаня, управу и национални меншини – национални заєднїци за финансованє и софинансованє модернизациї инфраструктури установох основного и штредньогообразованя и воспитаня и

школярского стандарду на териториї АП Войводини и по Правилнїку о додзельованю буджетних средствох Покраїнского секретарияту за образованє, предписаня, управу и национални меншини – национални заєднїци за финансованє и софинансованє модернизациї инфраструктури предшколских установох на териториї АП Войводини тоти: 1. значносц реализациї проєкту кед слово о безпечносци школярох, наставнїкох, односно дзецох, воспитачох и занятих хтори хасную обєкти, 2. значносц реализациї проєкту у одношеню на обезпечованє квалитетних условийох за пребуванє и окончованє воспитнообразовней роботи, 3. финансийнаоправданосцпроєкту, 4. отримуюцосцпроєкту, 5. локална, односно реґионална значносц проєкту, 6. активносци яки превжати з цильом реализациї проєкту, 7. обезпечени жридла средствох за реализацию проєкту (предносц буду мац проєкти за хтори обезпечени средства за софинансованє зоз других жридлох). СПОСОБ ПОДНОШЕНЯ ВИМАГАНЯ Вимаганя за додзельованє средствох ше подноши на єдинственим конкурсним формуларе Секретарияту(єдна установа/єдинка локалней самоуправи подноши лєм єден конкурсни формулар). Комплетну конкурсну документацию мож превжана web цод22.11.2017.року а д р е с и С е к р е т а р и я т у www.puma.vojvodina.gov.rs. Вимаганя ше доручує по пошти на адресу: Покраїнски секретарият за образованє, предписаня, управу и национални меншини – национални заєднїци з назначеньом: ‘’За конкурс – зафинансованє и софинансованє набавки опреми за установи основного, штреднього образованя и воспитаня, школярского стандарду и предшколских установох на териториї Автономней Покраїни Войводини за 2017. рок, Булевар Михайла Пупина 16, 21000 Нови Сад, або ше их подноши особнє, з придаваньом на писарнїци покраїнских орґанох управи у Новим Садзе (у прижемю будинка Покраїнскей влади). Ґу прияви на конкурс шеподноши шлїдуюцу обовязну документацию: 1) фотокопию потвердзеня о порцийним идентификацийним чишлє установи образованя, односно єдинки локалней самоуправи (снователя предшколскей установи)и 2) нєвязане понукнуце – предрахунок за набавкуопреми. Термин за подношенє прияви на Конкурс 30.11. 2017. року. Секретарият затримує право од подношителя прияви, по потреби, питац додатну документацию и информациї, односно за додзельованє средствох одредзиц виполньованє потребних условийох. Комисия нє будзе розпатрац: – нєподполни прияви, – нєблагочасни прияви (прияви хтори послати по термину яки означени як остатнї дзень конкурсу), – нєдопущени прияви (приявихтори поднєсли нєовласцени особи и субєкти хтори нє предвидзени з конкурсом), – прияви хтори ше нє одноша на з конкурсом предвидзени наменки, – прияви хасновательох хтори у предходним периодзе нє оправдали средства хтори им додзелєни зоз покраїнского буджету зоз финансийнима и наративнима звитами. Резултати Конкурса буду обявени на интернет презентациї Секретарияту. Додатни информациї у вязи зоз реализацию Конкурса заинтересовани особи можу достац у Секретарияту на телефон: 021/487-4157, 487-4884 и 487-4262. Покраїнски секретар, Михаль Нїлаш

РУСКЕ СЛОВО 33

СПОРТ ШИД – ОКРУЖНЕ ПЕРШЕНСТВО У СТОЛНИМ ТЕНИСУ ЗА ШКОЛЯРОХ ОСНОВНИХ И ШТРЕДНЇХ ШКОЛОХ

ШИДСКИ ХЛАПЦИ ПЕРШИ У орґанизациї Установи за физичну културу и спортску рекреацию „Партизан“, у Спортским центре у Шидзе предпрешлого и прешлого тижня отримане Окружне першенство у столним тенису за школярох основних и штреднїх школох з подруча Сриму

крем школярох зоз Шиду, змагали ше и школяре зоз Сримскей Митровици, Ґолубинцох, Индїї, Старей Пазови, Печинцох, Босуту и Ириґу. Як нам гварела Верица Симич, фахова сотруднїца за школски спорт и роботнїцко-спортски бависка, у конкуренциї хлапцох победзела екипа ОШ „Сримски фронт“ зоз Шиду и вони ше пласовали на републичне змаганє. У поєдинєчней конкуренциї Алекса Влчек, зоз спомнутей школи, завжал друге место. У тей школи наставнїк физичного Душко Башич вшелїяк заслужни за пласман своїх школярох. При дзивчатох перше место освоєлa ОШ „Доситей Обрадович” зоз Ириґу, а у поєдинєчней конкуренциї була найлєпша Теодора Стойчевич, тиж зоз Ириґу. – Тоти змаганя нам указую же школяре заинтересовани за спорт и же нє правда же их спорт нє прицагує. Окреме значна численосц учашнїкох и їх порядни активносци у матичних школох, а за тото заслужни вшелїяк професоре физичного хтори робя зоз школярами. То доприноши здравому животу младей популациї – гварела Верица Симич. Шид тиж у тим тижню бул и домашнї окружного першенства у столним тенису за штредньошколцох. У конкуренциї школярох штреднїх школох з подруча Сриму участвовали школяре зоз Шиду, Сримскей Митровици, Руми, Ириґу, Печинцох и Старей Пазови, а змагали ше у екипней и поєдинєчней конкуренциї хлапци и дзивчата. У конкуренциї хлапцох, перше место освоєла екипа Ґимназиї „Индїя” зоз Индїї, друге Штредня фахова школа „Борислав Михайлович Михиз” зоз Ириґу, треце Ґимназия „Стеван Пузич” зоз Руми, штврата була Електро-технїчна школа „Вук Караджич” зоз Старей Пазови, пияте место освоєла екипа Технїчней школи „Миленко Веркич Неша” зоз Печинцох, шести були домашнї з Ґимназиї „Са-

ЗМАГАНЄ У РУКОМЕТУ У Шидзе прешлого тижня отримане и Општинске першенство у рукомету за штредньошколцох и змагали ше Ґимназия „Сава Шуманович” процив ТШ „Никола Тесла”, а победзели ґимназиялци з резултатом 12:10. Школяре Ґимназиї буду представяц шидску општину на окружним змаганю у Руми.

34 РУСКЕ СЛОВО

ва Шуманович” Шид, а седме место завжала СТС „Никола Тесла” зоз Сримскей Митровици. У поєдинєчней конкуренциї при хлапцох перше место освоєл Олеґ Турчан (Ґимназия „Бранко Радичевич” Стара Пазова), друге Марко Бо санчич (Ґимназия „Стеван Пузич” Рума), треце Боян Шмит, (Штредня фахова школа „Борислав Михайлович Михиз” Ириґ), штварти бул Марко Дрча (Ґимназия „Индия” зоз Индїї), пияти Урош

Стоянович (СТС „Никола Тесла” Сримска Митровица), ше сти Здравко Биєлич (Ґимназия „Сава Шуманович” Шид), а седми Неманя Пувалич (Ґимназия „Миленко Веркич Неша” зоз Печинцох). У конкуренциї дзивчатох ше змагали штири екипи. Перше место освоєла Ґимназия „Бранко Радичевич” Стара Пазова, друге Ґимназия „Индїя”, треце Технїчна школа „Никола Тесла” Шид, а штварте Ґимназия „Стеван Пузич” зоз Руми. У поєдинєчней конкуренциї перша була Желяна Миличевич (ЕШ „Дзевяти май” Сримска Митровица), друга була Юлияна Петкович (Ґимназия „Индїя”), треца Наташа Лонер (ЕТШ „Вук Караджич” Стара Пазова), штварта Наташа Йовкович (ТШ „Никола Тесла” Шид) и пията була Аня Маричич (Ґимназия „Стеван Пузич” зоз Руми). По словох Верици Симич, фаховей сотруднїци за школски спорт у Установи за физичну културу „Партизан” хтора орґанизатор змаганьох, републичне першенство за школярох основних школох будзе отримане 22. новембра у Зренянину (општину Шид будзе представяц екипа ОШ „Сримски фронт”), а ютредзень тиж у Зренянину буду ше змагац и штредньошколци, и то лєм перши екипи и поєдинци зоз окружних змаганьох.■ Вл. Дї. 24. НОВЕМБEР 2017.

sport@ruskeslovo.com

РУКОМЕТНИ КЛУБ „РУСИН”

НА КОНЦУ ПЕРШЕНСТВА ПОБИДА РК „Русин” – РК „Сивец 69” 29:25 (19:13)

Керестурски рукометаше прешлей соботи, 18. Новембра, бавели дома процив другей екипи РК „Сивац 69”, зоз Сивцу. Русин победзел 29:25 (19:13). Бавело ше одложене 2. коло Трецей рукометней лиґи „Бачка”. У жимней гали, и пред солидним числом патрачох, Госци зоз Сивцу отворели змаганє лєпше як домашнї, мали початне водство, медзитим, дзекуюци найбаржей ґолманови Милинковичови и розположеному Югикови, хтори на змаганю дал 3 ґоли, домашнї „обрацели” и забавели свойо бависко. Помали ше розбавели и одлични Гербут (8) и Момич (8) и уж на першим полчасу Керестурци водзели зоз 19:13. У другим полчасу ше бавело сиґурно и лєм ше отримовала розлика. На концу закончене зоз резултатом 29:25 за Русин. На змаганю ище бавели Мудри (2), Стойков, Тома (3), Боянович (2), Виславски, Бабич, Салак

(1), Микита (1), Варґа (1), Гарди, Надь. Екипу водзел тренер Планчак. Зоз тим змаганьом Русиновци закончели Єшеньску часц першенства на 2. месце зоз 8 бодами. З. Планчак

ПЛЇВАЦКИ МИТИНҐ У ЗРЕНЯНИНУ

ВЕРБАСКИ КЛУБ „БЄЛИЦА” ПОБИДНЇК Початком новембра у Зренянину отримани штиридньови, винїмково квалитетни 25. плївацки митинґ Ґранд при – Куп Зренянину. Митинґ, окрем з рекордами, наступом 450 плївачох зоз Сербиї и 11 других жемох, бул означени и з даскельома ювилеями: 70. родзени дзень Плївацкого клубу „Пролетер”, 135 роки плїваня у Зренянину, як и 35 роки постояня митинґу. На тим митинґу участвовали скоро шицки нашо найлєпшти плїваче, як и освойоваче медальох на олимпийских бавискох. Вербаски ПК „Бєлица” наступел зоз двома своїма плївачами и освоєл златну медалю. Сара Павлюк плївала

Сара Павлюк и Єлена Косович

зоз старшима плївачками и витворела одлични резултати, як и особни рекорди на 100 метери на першох и 50 метери на хрибце. Єлена Косович поправела свой найлєпши резултат за 5 секунди и прешвечлїво триюмфовала на 100 метери делфин. Окрем того митинґу, 6. новембра у Зомборе отримане школске Окружне змаганє у плїваню, дзе 10 плївачє зоз Клубу „Бєлица” освоєли златну медалю и пласман на републичне змаганє у Краґуєвцу. А. М. 24. НОВЕМБEР 2017.

РУСКЕ СЛОВО 35

СПОРТ ПОДРУЧНА ФОДБАЛСКА ЛИҐА НОВИ САД

НА НЄДЗЕЛЮ ОСТАТНЄ ЗМАГАНЄ У ЄШЕНЬСКЕЙ ЧАСЦИ ФК „ЖСК” – ФК „Бачка 1923” 2:2 (1:0)

ЖАБЕЛЬ: стадион ФК „ЖСК”, патрачох коло тристо. Главни судия Вукашин Кляїч зоз Бачкого Ярку, помоцни Йован Чулум зоз Шайкашу и Дане Маркович зоз Ветернику. Ґоли за Бачку дали Стефан Деянович у 86. минути, а такой о минуту и Душан Тривунович у 87. минути. Змаганє закончене нєришено 2:2 (1:0). БАЧКА: Калайджич, Ерделян, Данґубич, Курушич, Павлов, Пантич, Балоґ, Деянович, Матич, Тривунович и Рац. Вименки: лєм у другим полчасу бависка, у 46. минути место Балоґа вошол Дякович и место Ерделяна Цвиїч, а у 79. минути место Раца вошол Петрович. Прешлей соботи, дюрдьовски ФК „Бачка 1923” у шеснастим и предостатнїм колє змаганя у єшеньскей часци першенства Подручней фодбалскей лиґи Нови Сад госцовал у Жаблю на стадиону ФК „ЖСК”. Домашнї добре бавели цале змаганє, анґажовано и пожертвовно. Медзитим, то нє було достаточно же би освоєли побиднїцки боди у сушедним дербию. Єдну нагоду при концу першого полчасу заш лєм вихасновали, и то бул резултат з хторим ше пошло на одпочивок.

У другим полчасу на терену у Жаблю була иста слика. Домашнї упарто нападали на ґол Бачкей хтора ше схопно бранєла. Дзешец минути пред концом змаганя домашнїм ше удало дац ище єден ґол – резултат бул 2:0. Алє, фодбалере Бачкей ше нє придали и лєм за два минути, у 86. и 87. минути, вировнали резултат. Змаганє закончене з нєришеним резултатом. Прето ФК „Бачка 1923” з єдним бодом вецей пада два места нїжей на таблїчки и забера 14. од осемнац местох зоз 17 бодами. На змаганю подзелєни пейц жовти картони, преважно за преоштре бависко. Два достали домашнї бавяче за поцагованє дреса процивнїцкого бавяча, а госцински достали жовти за пригварку на одлуку судиї. ФК „ЖСК” ше и после того змаганя подлєйше котирує на таблїчки, забера 16. место зоз 14 бодами. Шлїдуюце и остатнє змаганє у єшеньскей часци першенства за дюрдьовски ФК „Бачка 1923” будзе на домашнїм терену. На нєдзелю дочекую екипу РФК „Нови Сад 1921” котра 9. на таблїчки зоз 25 бодами, а на остатнїм змаганю, прешлого тижня посцигла аж 9 ґоли. С. Саламун

РЕВИЯЛНЕ ЗМАГАНЄ РУСИНОВИХ И ИСКРОВИХ ВЕТЕРАНОХ

РЕЗУЛТАТ НЄ БУЛ НАЙВАЖНЄЙШИ

У Руским Керестуре, у Спортскей гали, 17. новембра, отримане ревиялне змаганє ветеранох ФК „Русин” – ФК „Искра” з Коцура, а госци победзели з резултатом 3:0 Ґоли за Искру дали Зоран Яукович, и два Владимир Цап. Як найстарши бавяч припознанє достал Силвестер Хромиш зоз Искри, а за найлєпшого на змаганю преглашени Русиновец Любомир Орос. Судийове були Елемир Рамач и Павле Венчельовски. Русин наступел у составе: Владислав Будински, Янко Малацко, Любомир Орос, Владо Боднар, Звонимир Катона, Владимир Фурик, Дюра Дудаш, Владимир Голик, Владимир Рацпети, Михал Джуня и Михал Надь, а як тренере Владимир Югик и Ярослав Виславски. У Искровей екипи ветеранох бавели: Здравко Бабич, Силвестер Хромиш, Михайло Варґа, Михайло Арваї, Владимир Цебалович, Владимир Цап, Зоран Яукович, Радислав Сталевич,

РУСКЕ СЛОВО

Предраґ Адамович, Микола Иван, Йово Зукич, Златко Шкорич, а тренер бул Микола Горняк Кулька. Змаганє почало з интонованьом державней гимни „Боже правде” и шветочней шпиванки Руснацох у Сербиї „Браца Русини”, а отримане є з мотом „Най ше здогаднєме” понеже у обидвох екипох наступели бавяче котри у тих клубох бавели у периодзе од 19751995 року. Як урядови спикер наявел, тоти два ґенерациї и фодбалере хтори бавели у тим чаше, а хтори векшина були присутни и на ревиялним змаганю, означели єдну епоху, мож повесц єден златни период у рамикох спортских змаганьох двох валалох, наших двох найвекших руских местох.

Як наглашели орґанизаторе и иницияторе стретнуца и спред домашнїх и спред госцох, резултат змаганя бул у другим планє. – Жадали зме ше оддлужиц за подобни дуел отримани першираз пред двома роками у Коцуре, и то було о петнац роки як зме престали бавиц. Прето нам найважнєйше було стретнуц ше, обновиц красни памятки и подружтвовац. Можебуц же тоти стретнуца предлужиме и надалєй – виявел спред домашнїх Елемир Рамач. – Першираз зме ше лєдво назберали, алє кед зме дакус обновели памятки, на тот завод було лєгчейше орґанизовац ше, гоч велї нєшка фодбал бавя барз мало. Задовольни зме з нєшкайшим стретнуцом, ище кед зме и победзели у Керестуре. Гоч резултат нє найважнєйши, мило нам же зме ше подружели и поздогадовали часох кед зме активно бавели – гварел єден з орґанизаторох з Коцура, Михайло Варґа Пеле. У гали змаганє провадзело нєвельке число публики, а ветеранє свой треци полчас и друженє предлужели у Ресторану „Лонґов”. М. Афич 24. НОВЕМБEР 2017.

sport@ruskeslovo.com

ПОДРУЧНА ЛИҐА СУБОТИЦА

ПОРАЖЕНЄ ПОСЛЕ ТРОХ РОКОХ ФК „Искра” – ОФК „Вербас” 1:2

Коцур: стадион ФК „Искра”. З патрачами полни трибини. Ґол за Искру: Лука Країнович. ИСКРА: Мирицки, Иван (Малїк), Барович, Юшкович, Дамир Ґубаш (Перович), Ваяґич, Мароєвич, Малацко, Країнович, Дамян Ґубаш и Сердар. Искра на домашнїм терену вецей як три роки нє страцела официйне змаганє и тото дерби змаганє дочекала як вельки фаворит процив векшого клубу. Медзитим, ище раз ше указало же дерби змаганє вельо раз одлучую ствари котри нє маю тельо вязи зоз квалитетом бавяцкого кадру. Змаганє почало осторожно зоз обидвох бокох и бавело ше углавном на стредку терена без даяких виглядних шансох за ґол. Як ше бависко розвивало до вираженя вше вецей приходзел квалитет Искрових фодбалерох котри помали преберали бависко до своїх ногох, та почали правиц и шанси, алє Країновиич у двох нагодох нє бул прецизни и ґол виостал. Медзитим, Країнович у 40. минути вихасновал єдну полу шансу и зоз красним бицох принєсол вельку радосц на полним стадониону у Коцуре. Позитивни резултат обезпечовал мирне и розтерховане бависко у другим полчаше, алє у хвилькох кед ше чекало же судия одписка конєц першого полчасу, у остатнєй секунди фодбалере Вербасу вировнали резултат. Конєц бул чим Искра рушела зоз центру. У другим полчаше було очиглядне же ґол прияти у остатнєй секунди вплївовал на коцурских фодбалерох котри ше нє могли повязац и госци зоз Вербасу у тим периодзе були лєпша екипа на терену. Окрем лєпшого бависка Вербащанє мали и даскельо шанси, а єдну було чежше премахнуц як дац ґол, алє Искра у тих моментох мала и щесца. Єдине цо ше може зауважиц бавячом ОФК „Вербас” у другим полчаше, то же после каждого контакту зоз Искровима бавячами лєжали по даскельо минути на жеми, алє то була часц тактики тей екипи. По бависку у другим полчаше и патраче и фобалере Искри були задовольни и зоз єдним бодом. Мед-

ПРЕШВЕЧЛЇВО ДОБРИ БАВИСКА КОГУЦИКОХ У пионирскей фодбалскей лиґи Бачка Тополя–Вербас–Србобаран–Бечей Искрово пионире у Коцуре бавели процив екипи Панония ИМ Тополя зоз Панониї и победзели зоз 10:0. Ґоли за Искру дали Ненад Шанта 6, Давид Дакич 3 и Милорад Ваяґич 1.

зитим, пред концом ушлїдзел шок за векшину на трибинох. Вербащанє дали други ґол и претаргли Искрову серию од трох рокох нєпобедзеносци на домашнїм терену. Медзитим, и попри пораженя Искра коло пред концом освоєла титулу єшенького шампиона, понеже у прешлим колу „киксли” и Байша и Обилич зоз Нового Кнежевцу, Искра коло пред концом ма 5 боди вецей од спомнутих екипох. У остатнїм колу Искра у Нєґошеве будзе бавиц процив домашнього Пролетера З. Колєсар

ПОДРУЧНА ФОДБАЛСКА ЛИҐА ЗОМБОР

НЄДОСЦ БАВИЦ ЛЄМ ЄДЕН ПОЛЧАС ФК „Русин” – ФК „Липар” (Липар) 4:5 (0:5)

Руски Керестур: стадион ФК „Русин”, патрачох коло 200. Судия Милинков (Зомбор). Стрилци за Русин були: Катона (2), Малацко и Б. Орос. Жовти картони при русиновцох достали Ж. Орос и А. Кочиш. РУСИН: Ж. Орос, Фекете (А. Кочиш), Голик, Грнчяр, Малацко, Павлович (С. Кочиш), Б. Орос, Катона, Дюканович, Бранкович, Чизмар (Саянкович). У прешлим колє, кед екипа ФК „Русин” бавела процив екипи ФК „Станишича” на їх терену и страцела (5:1), у першим полчасу русиновци бавели добре. Но, у другим нє 24. НОВЕМБЕР 2017.

були анї блїзко бависку з першого полчасу. У прешлонєдзельовим змаганю на своїм трену, на Ярашу, повторела ше подобна ситуация. Но, на тот завод у першим полчасу бавели подло, а у другим добре. Аж и резултат бул подобни, голєм кед слово о приятих ґолох – 4:5. Госци на концу першого полчасу мали предносц од пейц ґоли, а у другим Русин забавел так добре же ше госци обавали за свою побиду.

После того змаганя Русин и далєй на 11. месце на таблїчки зоз 16 бодами. А. П.

РУСКЕ СЛОВО 37

СПОРТ СПОРТСКИ БАВИСКА „ЯША БАКОВ” – ТУРНИР У ҐУҐЛАНЮ

Пише: Алкесандар ПАЛАНЧАНИН

ДОМАШНЇ ЗВАЛЄЛИ НАЙВЕЦЕЙ „БАБКИ”

ур ни ри Спорт ских ба ви скох „Яша Ба ков” ше при блї жую ґу концу за тот календарски рок. По ко нєц оста ло ище отри мо ва нє двох турнирох – у штреляцтве и пикаду. Орґанизаторе на шей на й знач нє й шей спортскей манифе стациї, як и вше при концу рока, можу подцагнуц смужку и спатриц ре зул тати у спортским и каждим другим поглядзе.

Прешлей нєдзелї у Бачким Ґрадишту, у рамикох Спортских бавискох „Яша Баков” отримани турнир у ґуґланю. На змаганє ше приявели ВЕРБАС НЄ БУЛ седем екипи: зоз Вербасу, Руского Керестура, Миклошевцох ДОМАШНЇ ТУРНИРОМ (Република Горватска), Нового Саду, Суботици. Два екипи мали домашнї того турнира бул КУД „Тарас Швеченко” зоз Дюрдьова Тото цо на перши попа-

трунок „запина”, то факт же на мапи турнирох Бавискох вио стал Вербас. По тераз Вербащанє були домашнї двох турнирох хтори ше отримовали исти дзень. То трунири у ґуґланю и штреляцтве. Вони и того року требали буц домашнї тим турниром, бо то порадзене ище на початку того року кед була отримана схадзка Скупштина Спортских бавискох „Яша Баков”. Цо ше случело од януара по новембер, чежко одгаднуц. – Як познате, турнири у ґуґланю и штреляцтве потераз ше отримовало у Вербаше. Прешлого року у новембру на спомнутих турнирох участвовали 44 змагателє зоз седем ме стох. Спортска гала у хторей зме их

ШВЕТОВИ РЕКОРД ЗАВАРКА Просториї ҐК „Войводина” зоз Бачкого Ґрадишта по випатрунку нє одскакую вельо од векшини ґуґраньох у околїску. Велї ше опитаю же як у таких у скромних условийох мож створиц и випестовац телїх шампионох. Но, спатраюци ше на биоґрафиї вельких спортистох, векшина походза зоз скромних и худобних валалских клубох и крайох. Велї з нїх вельки и нєпревозидзени шампионє таки як и ґуґлаш зоз Бачкого Ґрадишта Вилмош Заварко. Вон ище вше трима шветови рекорд у посцигнутим резултату – од 120 руцаньох (по трицец на штирох дражкох, од хторих половка „на чисценє”) звалєл 728 „бабки”. Просеково з каждим руцаньом кулї звалєл шейсц бабки. Нєвироятна прецизносц, а ище вецей моц тельо раз руциц ку-

38 РУСКЕ СЛОВО

отримовали мала вигодни условия, а мали зме и порозуменя управи Спортского центра у Вербаше. У розгварки зоз предсидательом и компетентнима особами КПД „Карпати” пред порадзеним датумским термином за їх отримованє зме до стали одвит же нєт хто би турнири орґанизовал – гварел предсидатель СБ „Яша Баков” Иван Папуґа. Управа Спортского центра у Вербаше тиж нє знала цо причина же ше турнири нє отримали у Вербаше. Як директорка вербаского ЦФК Миро слава Шекарич надпомла, вше мали порозуменя за вимоги тей файти, а окреме кед слово о тих турнирох. По тераз ше вше нашло ришенє и термини кед обєкти шлєбодни же би ше их отримало. – Гоч зме мали намиру, пре обєктивни причини зме того року нє могли орґанизовац турнири у ґуґланю и штреляцтве. Дакус нам проблеми прави и финансийни стан нашого дружтва. Вербащанє маю спортску секцию у рамикох КПД „Карпати”, алє, нажаль, анї координатор секциї нє могол пре завжатосц на роботи виорґанизовац цо було порадзене – гварел предсидатель КПД „Карпати” Деян Загорянски. ВАЛАЛ ҐУҐЛАШСКИХ ШАМПИОНОХ На спортскей, ґуґлашскей мапи, нїхто би нє повед же валал Бачке Ґрадиште, хтори з тей нагоди бул домашнї нашому турниру у ґуґланю, уж роками розсаднїк шветонвих шампионох у тим спорту. Мало познате же ґуґлашски клуб у тим валалє урядово иснує ище од 1938. року. 24. НОВЕМБEР 2017.

sport@ruskeslovo.com

– Правда и то же Клуб исновал ище од 1913. року, як цо и наш Фодбалски клуб „Войводина”. Важне надпомнуц же у нашим валалє було седем ґуґларнї. Мала ю кажда карчма, бо дакеди то бул спорт хтори ше бавело по карчмох. Наш Клуб вше бул ту на тим месце дзе є тераз. Мали зме лєм два ґуґлашски дражки хтори справени 1984. року. Од 2005. Року, з помоцу хтору зме достали од америцкей гуманитарней фондациї USAID доправени ище два дражки цо минимум хтори предписани зоз правилнїками у тим спорту – гварел Милан Качански, предсидатель и тренер у ҐК „Войводина” зоз Бачкого Ґрадишта. Прихильнїкох и любительох того спорту у валалє, як надпомнул тренер Качански, було вше. У шицких катеґорийох клуб ма 50 члени, а хлопска сениорска екипа ше змага у Другей Войводянскей лиґи. Женска сениорска екипа ше до предпрешлого року змагала у Суперлиґи. Нажаль, пре подли финансийни стан, екипа розформована, нє одходзи на лиґашски змаганя. Но, и далєй вредно тренираю и одходза на поєдинєчни турнири. – Остатнї дзешец роки наш Клуб дал 10 шветових шампионох у шицких катеґорийох. Таки резултат нє ма анї єден клуб у Сербиї и у Европи. Вилмош Заварко роками перши бавяч на швеце, а окрем нього ту и Чонґор Баранї, Ґавра Чосич, Милорад Войнович, Чаба Заварко, Гермина Лукач, а шампионох маме и у младших катеґорийох. Хлопска сениорска екипа бавела у Суперлиґи у сезони 2005–2006. року, а женска сениорска екипа у истим ранґу бавела 2015. року – надпомнул тренер Милан Качански. На щесце, младих у Бачким Ґрадишту ґуґланє прицагує. За тераз пре финансийни причини велї з нїх нє можу заблїснуц на ґуґлашских дражкох, алє важне же надїї єст. Клуб ше затераз знаходзи и отримує з малу помоцу од Спортского союзу општини Бечей, а вецей зоз самофинансованьом и видаваньом ґуґларнї Милан Качански за змаганя и тренинґи. ЯШОВО ШАМПИОНЄ На прешлонєдзельовим турнире ше змагали седем екипи хтори творели по три ґуґлаше. За екипу „Папивинґ” зоз Вербасу бавели: Звонко Салаґ, Мирослав Ґубаш и Иван Папуґа; екипа СД „Русин” зоз Руского Керестура була у составе: Михайло Сабадош, Деян Надь и Янко Хома. Екипа зоз Миклошевцох зоз Републики Горватскей наступела у составе: Петро Ґлоґович, Мирослав Голик и Славко Ждиняк; екипа Руского културного центра Нови Сад була у составе: Здравко Чакан, Борис Фейди и Вла24. НОВЕМБЕР 2017.

Найлєпша екипа КУД „Тарас Шевченко”

Найлєпши поєдинци – Мирослав Чакан, Микола Кухар и Кирил Симунович

димир Иван, а за Дружтво Руснацох зоз Суботици наступели: Ото Киш, Перо Мижер и Кирил Симунович. Домашнї, КУД „Тарас Шевченко” мал два екипи. За першу кулю руцали: Микола Хромиш, Мирослав Чакан и Микола Кухар, а за другу: Янко Цап, Драґиша Радойчин и Риста Будиша. Ґуґлаше мали по 21 „полне” руцанє и исто тельо руцаня „на чисценє”. Домашнї, ґуґлаше КУД „Тарас Шевченко” на тим змаганю були брилиянтни. По посцигнутих резултатох мож повесц же то своєродни „гет трик” и у екипней и у поєдинєчней конкуренциї. Лєм крочай од нїх була екипа зоз Суботици. Найлєпши екипни резултат витворели домашнї. Екипа „Тарас Шевченко 1” освоєла перше место зоз 497 звалєнима „бабаками” (поенами), друге место освоєла екипа „Тарас Шевченко 2” – 438, а треце место завжала екипа Држтва Руснацох зоз Суботици – 397 поенами. Штварта була екипа зоз Миклошевцох, пияти були ґуґлаше „Папивинґу” зоз Вербасу, шести Руски културни центер Нови Сад, а седми СД „Русин” зоз Руского Керестура. У поєдинєчней конкуренциї ознова найлєпши резултати витворели домашнї ґуґлаше. Найлєпши бул Микола Кухар – 354 поени, Мирослав Чакан – 337, а треце место освоєл Кирил Симунович зоз Суботици – 314 поени. По закончених змаганьох у ґуґларнї уручени припознаня найлєпшим екипом, а потим, як и звичайно, предлужене друженє. О два тижнї, за 3. децембер, наявене же буду отримани остатнї два турнири у тим року – у штреляцтве и пикаду. Турнири буду отримани у Новим Садзе.■

РУСКЕ СЛОВО 39

ИНФОРМАТОР, ОГЛАШКИ, ИНТЕРМЕЦО

ГЛАСНЇК ПО РУСКИ

ОГЛЯД НУ ЦЕ НА ПРЕ ШЛОСЦ

РОК LXXIII ЧИСЛО 47 (3760) НОВИ САД, 24. НОВЕМБЕР 2017.

■ ЯК КОМУНАЛНИ СЛУЖБИ ПОРИХТАНИ ЗА ШНЇГ?

ЦЕНА 30 ДИНАРИ

Фото: Мая Зазуляк Гарди

Фото: М

ая Зазу ляк Гар ди

ДВАЦЕЦ РОЧНА „ДНЬОВКА” ДВАЦЕЦРОЧНА ИЩЕ ПРИТУЛЮЄ МЛАДИХ

■ ЮВИЛЕЙНА „ДНЬОВКА” Фотоґрафия: K001P0008