RUSKE SLOVO 47

ИНФОРМАТОР, ОГЛАШКИ, ИНТЕРМЕЦО

ГЛАСНЇК ПО РУСКИ РОК LXXV ЧИСЛО 47 (3864) НОВИ САД, 22. НОВЕМБЕР 2019.

■ МАРИНА РОМАН, ФИНАЛИСТКА МУЗИЧНОГО ЗМАГАНЯ „КОКА-КОЛИ” ЦЕНА 30 ДИНАРИ

У проєкту идентификованя особох и подїйох зоз склєняних плочох фотоґрафох Будински зоз Руского Керестура, котру орґанизує Завод за културу войводянских Руснацох (ВР), а котри уж длугши час обявйовани на остатнїм боку новинох „Руске слово”, потребна векша помоц ширшей явносци. Велї од обявених фотоґрафийох уж идентификовани, алє о даєдних потераз зазначене барз мало податки. На Фейсбук боку Заводу за културу ВР до окремного албуму положени тоти фотоґрафиї, та ше модлї шицких котри дацо знаю о особох, подїйох,

Фото: Любомир Дудаш Фотоґрафия: 0806P

Фотоґрафия: 0561P

ОГЛЯДНУЦЕ НА ПРЕШЛОСЦ

часу, обставинох, обичайох, облєчиве и инши податки хтори вязани за тоти фотоґрафиї же би ше явели. Явиц ше мож прейґ порученя на Фейсбуку або коментару на фотоґрафиї, на имейл zavod.rusini@gmail.com лєбо на телефон 021/548-421. Кажда информация значна. Дзекуюци фотоґрафийом хтори настали у фотоґрафскей роботнї Будинскових, а котри диґитализовани на склєняних плочох, зачува ше шведоченє о живоце людзох и подїйох и велїх податкох цо припадаю културно-историйному скарбу Руснацох на тих просторох.

Даєдни фотоґрафиї обявюємє вецей раз, понеже за нїх дотераз нєт податки.

■ „КОСТЕЛЬНИКОВА ЄШЕНЬ” У КЕРЕСТУРСКЕЙ ШКОЛИ

ЦО ПОСЛЕ „РУСНАЦОХ”? Пише: Саша САБАДОШ, докторанд историї

Тих дньох, под час манифестациї „Костельникова єшень”, тацию мож пописац, аналитично обробиц и направиц диґитални промововани други том вибраних науково-публицистичних копиї. Документация хтора у приватней власносци уж єдно вельо роботох Дюри Латяка написаних през период хтори тирвал урґентнєйше питанє. Материял над хторим нє иснує нїяка инстиколо пол столїтия. Назва тей капиталней публикациї вецей як туцийна контрола вше у векшей опасносци од знїщеня лєбо трасимволична. През наслов „Руснаци”, Латяк обрабя винїмково ценя у одношеню на гевтот хтори под диретним надпатрунком широку обласц своїх интересованьох и искуствох. Вон ту и установох защити. Прето мойо предкладанє же би ше розпочало виглєдовач прешлосци, и шведок подїйох, и директни актер у з активну кампаню у хторей би ше поволали власнїки таких докуистих, и сотруднїк и особни приятель особох о хторих пише. ментох же би рускей установи хтора би за таке була задлужена, лєбо Тото виданє дава єдну цалосну слику розвою нашого култур- их пожичели пре диґитализацию, лєбо подаровали, а особнє бим но-просвитного живота на тих просторох. Воно тиж и завар- препоручел компетентним институцийом же би назберали средло єдно поглавє у историї нашей историоґрафиї, алє источа- ства за одкупйованє. Писани жридла о нашей историї абсолутно найзначнєйши и найрелевантнєйши и шнє и отвера друге. Отже, питанє хторе ше надрилєло после „Руснацох” О Руснацох Бачкей и Сриму, їх язику, прето вони муша буц у самим верху приоритетох за защиту. Особнє нє слїдующе: Хтори би мали буц слїдулитератури, култури, историї и ющи крочаї у рускей видавательней традициї обявени числени науково любим бешедовац о императивох, алє у критичней ситуациї у хторей ше надїялносци з обласци рускей историї? и публицистични роботи. Векшина ходзиме примушени сом ше долапиц и О Руснацох Бачкей и Сриму, їх язику, тих роботох розошата по рижних такей реторики. Шлїдующи крочай то литератури, култури, историї и традипубликация тих жридлох чи на вебнаукових часописох и зборнїкох циї обявени числени науково и публиплатформи чи у друкованей форми, як роботох зоз наукових и фахових цистични роботи. Их писали нашо виєдно критичне виданє, по углядзе на каконференцийох. Обявйованє тих значни науковци и публицисти, алє и велї виглєдоваче з других национал- роботох на руским язику и за руску питални подняца обявйованя жридлох них заєднїцох и державох хторим у єд- явносц би було огромне доприношенє за историю других европских народох. Найлєпше би, вшелїяк, було кед би ше ним моменту Руснаци постали тема у розвиваню култури паметаня у тото реализовало у обидвох формох. цикава за виглєдованє Медзитим, пронашим народзе и звекшаню Нїяк нє треба забуц и на тото же наблем вязани за тоти статї же руска явисторийней грамотносци ша заєднїца длужна укладац до нових носц нєдосц упозната з нїма. Причина тутейших Руснацох кадрох хтори буду робиц на виглєдоза тото вшелїяк факт же тоти прилоги ваню нашей дружтвеней и културней лєм у поєдиних случайох (Я. Рамач, Дю. Гарди, Дю. Латяк, А. Дуличенко...) позберани у окремних историї. То єдна широка обласц хтору можу виглєдовац истотематских публикацийох. Векшина тих роботох розошата по ричаре, социолоґове, етнолоґове, антрополоґове, филолоґове рижних наукових часописох и зборнїкох роботох зоз наукових и други науковци. Оддзелєнє за русинистику остатнїх рокох и фахових конференцийох. Окремна тема маґистерски тези и порушало наукови часопис и орґанизовало даскельо науково докторски дисетрациї на тему бачванско-сримских Руснацох, конференциї чийо значенє за заєднїцу аж ма буц препознате, окреме тоти хтори одбранєни у иножемстве. Дзепоєдни з при- крочаї у унапредзованю часопису „Шветлосц” хторе подняла кладох то дисертациї филолоґа Олеґа Румянцева з Италиї и Новинско-видавательна установа „Руске слово” тиж мож лєм историчарки Здравки Злоди з Горватскей. Гоч даєдни з тих похвалїц, а нє треба подценїц анї намаганя у формованю прилогох розвою русинистики уж „преґажел час” у смислу же руского наукового подростку прейґ Наукових конференцийох су идеолоґийно „офарбени”, лєбо новоодкрити податки приве- за студентох, младих науковцох и фаховцох хтори уж дали дли до того же постали превозидзени, алє их заш лєм треба даскельо значни доприношеня розвою сучасних руских стуобявйовац же би ше указало способ третированя русинистич- дийох. Потенцийни теми за виглєдованє числени, лєм ґу нїм них темох у єдним иншаким чаше. Обявйованє тих роботох на треба приступиц професийно и зоз озбильносцу. руским язику и за руску явносц би було огромне доприношенє Особнє нє любим роздумовац о будуцих часох у хторих у розвиваню култури паметаня у нашим народзе и звекшаню нашого народу можебуц вецей анї нє будзе на тих просторох. историйней грамотносци тутейших Руснацох. Заш лєм, мушиме буц свидоми же тото цо останє за нами будзе Можебуц и значнєйша тема з обласци хторей тоти шорики по- тото цо записане, чи у друкованей форми, чи як тонски лєбо швецени то примарни историйни жридла за историю Руснацох на видео запис. Наша одвичательносц спрам наших потомкох и тих просторох. Рижни урядово документи, писма, особни леґити- тих хтори приду после нас же бизме им охабели правдиви мациї, рукописне нашлїдство, та аж и менєй бизовни жридла як податки, без огляду на тото кельо би тота правда у тим моменту цо то особни здогадованя и автобиоґрафски тексти, находза ше по випатрала нєприємно. Заш лєм, кед зведземе якиш биланс за розличних явних архивох и у приватней власносци велїх припад- тот, скоро тристорочни период, маме зоз чим буц пишни, а я нїкох нашей заєднїци, а можебуц аж и поєдиних людзох „з боку” прешвечени же як народ ище як маме цо повесц у наиходзацих хторих рижни ценши и грубши „нїтки” вяжу за наш народ. Ар- рокох, деценийох, та и сторочох.■ хивни материяли хтори ше чува у архивох по шицких законских Становиска висловени у тим тексту виключно авторово и нє предписаньох маю и остац там, алє з другого боку, тоту докуменвше одражую ушорйовацку политику новинох „Руске слово” 2 РУСКЕ СЛОВО

22. НОВЕМБЕР 2019.

ЗМИСТ

УВОДНЇК Пише: Иван САБА ДОШ, главни одвичательни редактор

■ Тижньовнїк 4–5. Активносци Националного совиту Руснацох

УНИВЕРЗАЛНИ ЯЗИК ЛИТЕРАТУРИ

■ Нашо места 6. Означени Дзень општини Кула

■ Економия 10–13. Сезона капусти у наших валалох

■ Мозаїк 14–15. Марина Роман, финалистка музичного змаганя Кока-коли” ”

■ Култура и просвита 16–18. Тирва 26. Културна манифестация Костельникова єшень” ”

■ Дом и фамелия 19–21. Як чувац домашнї буджет

■ Людзе, роки, живот 24–25. Наш госц: Михайло Бодянец зоз Руского Керестура

■ Духовни живот 28. У Керестуре означена 25-рочнїца епархийного Каритасу

■ Информатор

30–33. Мали оглашки и In memoriam

■ Спорт 35. СБ Яша Баков”: У Вербаше ” отримани турнири у ґуґланю и штреляцтве

■ Интермецо 38–39. Горуци тепши

Насловни бок: Костельникова єшень” почала ” зоз керестурскима школярами Автор фотоґрафиї: Любомир Дудаш

У викенду пред нами буд зе закончена ище єдна, 26. по шоре, Културна манифе стация „Костельникова єшень”, єдина виключно литературна манифе стация у националним Календаре репрезентативних културних подїйох Руснацох на тим просторе. Почала, а и закончи ше, там дзе и настала, у Руским Кере стуре, а у мед зичаше, прешлого викенду и през тид зень, подїї у рамикох „Костельниковей єшенї” отримани и у Коцуре, Кули, Дюрдьове. Ґу тому, у Беоґрад зе кус скорей отримана и свойофайтова увертира ґу тогорочней „Єшенї”, и барз добре же ше и тота руска енклава придружела ґу традицийнєйшим нашим ме стом дзе ше манифе стация отримує. Праве тото, же скоро кажду шлїдуюцу „Костельникову єшень”, прикраши и збогаци даяки нови деталь, а же ше єй сущносц и мисия нє меня, можебуц и єй найвекши квалитет и ґаранция тирваня. Як вирастала од школскей програми по националну манифестацию, „Костельникова єшень”, притулєла „Дньовкуˮ, ту и Стретнуце рецитаторох „Михайло Зазуляк” у Кули хторе того року будзе провадзиц и тематични Округли стол. У Коцуре обдумани нови формати хтори преширя узвичаєни рамики, а у Дюрдьове направени Литературно-музични вечар „Струни шерца”, свойофайтови омаж дакедишнєй култней манифе стациї хтора предходзела терашнєй „Єшенї”. Шицко спомнуте ма ефекти и на главни цек „Костельниковей єшенї”, насампредз так же коло литератури пробує приблїжиц рижни и досц оддалєни ґенерациї творительох и читательох, цо нє єдноставни задаток. Мед зитим, вше и вшад зи у фокусу красне, уметнїцке слово – виповед зене, написане, и видруковане, насампредз по руски, алє и на других язикох, бо нє треба сцекац же язик уметносци и литератури универ зални. Заш лєм, видзи ше ми же директне стретнуце писательох з читательну публику перши и найважнєйши елемент манифестациї, єдинствене и збогацуюце искуство за шицких учашнїкох, окреме кед „Костельникова єшень” ма нагоду привитац нєкаждодньових госцох. А привитала их потераз рижних – НИН-овцох, академикох, аматерох, ветеранох и початнїкох, елоквентних, духовитих, провокативних и герметикох. И медзи нїма писательох, тих хтори нам наисце дарую слова на роздумованє.

* ”РУСКЕ СЛОВО” – гласнїк по руски * Виходзи каждого пиятку * Снователь Национални совит рускей националней меншини * Видава НВУ ”Руске слово”, Нови Сад * Перше число вишло 15. юния 1945. року у Руским Керестуре * Адреса: НВУ ”Руске слово”, Булевар ошлєбодзеня 81/VII, 21000 Нови Сад * Редакция: одвичательни редакторe/ки – Олена Планчак-Сакач, Ясмина Дюранїн, Микола М. Цап, Микола Шанта * редакторе/ки рубрикох – Мирон Горняк-Кухар, Александар Паланчанин, Мартица Тамаш, Славица Фейса, Вероника Вуячич * новинаре/ки – Мария Афич, Влада Дїтко, Сандра Саламун, Андреа Медєши, Оля Русковски * лекторка – Блажена Хома-Цветкович * ґрафична редакторка – Люпка Цвеїч * ґрафични дизайнерки – Мария Гудак, Таня Салонтаї * Телефони: 021/6613-697, 021/6624-708, 021/6623-076; 021/6621-433 * Телефакс 021/528-083 * Предплата за цали рок: у жеми 1 500 динари, а у иножемстве 100 евра * Жиро-рахунок Banca Intesa a.d. Beograd 160-923244-82 * Девизни рахунок 160-0050870024999-53 * Рукописи ше нє враца * Друкує Друкарня ”Maxima graf” Петроварадин * E-mail: redakcija@ruskeslovo.com * Web site: www.ruskeslovo.com * YU ISSN 0350-4603 * COBISS SR-ID 15915778 * Друковани тираж 2 000 *

Директор др БОРИС ВАРҐА *** Главни одвичательни редактор ИВАН САБАДОШ

22. НОВЕМБЕР 2019.

РУСКЕ СЛОВО 3

ТИЖНЬОВНЇК АКТИВНОСЦИ НАЦИОНАЛНОГО СОВИТУ РУСНАЦОХ

СХОДИ О ФИНАНСОВАНЮ И СЛУЖБЕНИМ ХАСНОВАНЮ ЯЗИКА И ПИСМА

Штварток и пияток, 14. и 15. новембра, у Беоґрадзе и Панчеве отримани три значни схадзки Националних совитох – Координациї националних совитох националних меншинох после хторей була схадзка зоз министром державней управи и локалней самоуправи Бранком Ружичом. Дзень познєйше у Панчеве була схадзка скупштинского Одбору за людски и права меншинох и ровноправносц полох Пишу: Александар ПАЛАНЧАНИН Мария АФИЧ

Н

а схадзкох бешедоване о финснованю и витворйованю правох на службене хаснованє язика и писма националних меншинох, и представена єднорочна робота националних совитох. Теми, без сумнїву, од велькей значносци за 23 нацинални меншини хтори орґанизовани на тих просторох, насампредз прето же ше одноша на меншински фундаментални права и шлєбоди.

ординациї як ришенє предкладаю же би на конкурсох у 2020. року могли участвовац лєм институциї чий снователь Национални совити. – Кед ше то так постави, вец виходзи же найвецей можлївосци спрам того моделу буду мац Мадяре, Словаци и Румунє. Мушим повесц же ми нє маме анї єдну институцию, установу хтору зме сновали у обласци образованя.

КООРДИНАЦИЯ И МИНИСТЕР РУЖИЧ На шестей порядней схадзки Координациї Националних совитох националних меншинох хтору водзел предсидатель Координациї мр Єне Гайнал, насампредз прилапени предклад приоритетох у обласци финансованя през Буджетни фонд за национални меншини у наступним року. – На сходзе ше у дискусиї найвецей бешедовало о приоритетох у финасованю. У предстояцим року, як порадзене, приоритет у финасованю будзе образованє. На схадзки з тей нагоди визначене же од 23 Националних совитох, кельо маме на тих преосторох, лєм осем маю директну вязу зоз образованьом и наставу на мацеринскей бешеди. Понеже ше шицки совити намагаю витвориц тот право, то вимага вельо часу и роботи. Насампредз нєобходна инфраструктура, школяре, учебнїки, итд, а то велька робота – гварел предсидатель Националного совиту Руснацох Борислав Сакач. Сущносц, медзи-

ПО РУСКИ У НАРОДНЕЙ СКУПШТИНИ Народна посланїца Народней скупштини Републики Сербиї Олена Папуґова, ше на схадзки Скупштини штварток, 14. новембра кед скупштински дзень за посланїцки питаня, министром и посланїком озвала по руски, а симултани преклад окончел Владимир Бодянец. Папуґова поставела даскельо питаня хтори ше одношели на нєдостаток учебнїкох на язикох националних меншинох, як и на стан у керестурскей Фабрики змарзнутей желєняви „АБЦ Фуд”. То першираз же ше у Народней скупштини чуло симултани преклад з руского на сербски язик.

тим, як то будзе функционовац, з оглядом на тогорочни искуства кед приоритет у финансованю була култура. Понеже зазначени приклади нєнаменского хаснованя конкурсного пенєжу, ресорне министерство и члени Ко-

4 РУСКЕ СЛОВО

На тим би у наиходзацим периодзе требало вецей робиц. Особнє мам идею дзе би могло основац образовну институцию. Рушело би ше од предшколского образованя, насампредз же бизме облапели шицки нашо предшколски установи по наших ме стох. Шедзиско би було и Новим Садзе, а старало би ше о ришованю шицких проблемох на тим уровню образованя. Друге, цо спомнуте на схадзки, то же би на средства могли конкуровац здруженя и институциї хтори маю национални характер. У нас би то могло буц Дружтво за руски язик, литературу и културу. Як алтернатива, цо тиж спомнуте, то же би ше основало фондациї. Тераз остало на нас же бизме ше порадзели и вибрали драгу по хторей будземе далєй исц. Думам же би нам було найлєпше вибрац алтернативну драгу, односно же бизме оформели фондацию, бо уж маме потримовку у лоґистики од совитох хтори таки фондациї уж основали – гварел Борислав Сакач. Снованє фондациї, як ше наздава предсидатель Националного совиту Руснацох, було би и вельке олєгчанє и розтерхованє буджету нашого Совиту. На схадзки бешедоване и о запровадзованю права на службене хаснованє язика и писма. Як узвичаєни и розширени проблем, члени Координациї наведли нєажурни лїстини овласцених судских толмачох, цо очежшує витворйованє права на судски поступок на мацеринским язику. Такой после схадзки Координациї, отримани и сход зоз министром за державну управу и локалну самоуправу Бранком Ружичом. – На схадзки зме представели нашо опредзелєнє кед слово о приоритетох у финансованю, а тиж зме указали и на проблеми. У своєй бешеди сом визначел нашо 22. НОВЕМБЕР 2019.

tiznjovnjik@ruskeslovo.com

позитивни здобутки у єднорочней роботи. Насампредз сом надпомнул же наш национални совит оформел шицки одбори, а тиж так же зме оформели и роботни цела хтори преширели дїялносц Совиту. Тиж так у шицких наших местох маме подручни канцелариї Националного совиту. Визначел сом и же зме направели етични кодекс хтори може буц модел шицким другим совитом хтори снователє медийох – гварел предсидатель Националного совиту Рускей националней меншини, Борислав Сакач. НЄДОСЦ ПРИМЕНЬОВАНЕ МЕНШИНСКЕ ПРАВО Одбор за людски и меншински права и ровноправносц полох Скупштини Републики Сербиї, 14. новембра у шедзиску Городскей управи у Панчеве, орґанизовал сход на тему „Витворйованє правох на службене хаснованє язикох и писмох националних меншинохˮ. Присутни були и представителє компетентних институцийох держави и Министерства за

державну управу и локалну самоуправу, а схадзка орґанизована з потримовку мисиї ОЕБС-у у Сербиї. О тим як законски реґуловане витворйованє права на службене хаснованє язикох и писмох националних меншинох, яки медзинародни рамики тей обласци, як и видзеня защитнїка гражданох бешедовали представителє Министерства за державну управу и локалну самоуправу, Канцелариї за людски и меншински права, защитнїк гражданох и други. Як наглашела директорка Канцелариї за людски и меншински права Сузана Паунович, Влада Сербиї пошвецена тей теми, прилапени и Акцийни план, запровадзени и механїзем за його применьованє, и уж ше досц поробело, алє за шицко потребне часу. Спред нашого Националного совиту були народна посланїца Олена Папуґа, як член того скупштинского Одбору и предсидателька ресорного Одбору нашого Националного совиту, предсидатель Вивершного одбору Совиту Желько Ковач, и технїчни секретар Таня Арва Планчак. Як гварел Желько Ковач, у дискусиї представительох Националних совитох о їх искуствох и проблемох у тей обласци, найвецей ше бешедовало о сотруднїцтве локалних самоуправох з националнима совитами одно сно, же и при єдних и при других часто обачлїве нєдо статочне знанє и свидомосц о тих законских правох, а тиж нє вше єст и дзеки за їх витворйованє. Олена Папуґа спозорела з якима ше конкретнима проблемами у тей обласци стретаю припаднїки рускей националней меншини, а поготов у Руским Кере стуре як найвекшим руским валалє.■ 22. НOВЕМБЕР 2019.

STANOVISKA Пише: Мария ПЕРКОВИЧ, новинарка и активистка

БЕРЛИНСКИ МУР, ЛЄБО О ШЛЄБОДИ

Полни три децениї прешли од валяня Берлинского мура, подїї хтора символично означела конєц Жимней войни, социялистичного блоку и нагадла щезованє СССР зоз ґлобалней политичней сцени. Социялистични блок, у циню Сталїна, Ґулаґа, чисткох, Московских процесох и голодомору, граждански интелектуалци теди конєчно класификова ли ґу тота литарним режимом, и преглашели побиду шлєбоди у швеце. Значи, шлєбода, єдно од трох ключних поняцох у максими французкей буржоазийней револуциї, односно єй нєдостаток – була, и остала основна заувага нєшка уж нєиснуюцому Во сточному блоку, социялизму и комунизму. Желєзна зависа, восточни лаґер и Берлински мур три символи нєдостатку шлєбоди у гражданскей критики социялизма. При тим, под поняцом шлєбоди гражданска критика подрозумює насампредз и виключно граждански и политични шлєбоди (партийни плурализем, право на шлєбодне слово и критику...) и економски шлєбоди (приватна власносц, отворене тарґовищне змаганє и поднїмательна инициятива). По тим, Берлински мур мушел спаднуц, зоз становиска гражданскей думки, бо комунистична партия тримала монопол у политичней сфери и планованей економиї. Место того, шлєбода кед маце стотки политични партиї чий леґитимитет ше черпа з идеї народу тє. гражданства (цо, на концу, єдно исте), а шицки тоти стотки странки водзени з истим началом и идеалом – либералну, тарґовищну компетитивну економию хтора продукує нєпотребни звишки. Значи, у поровнаню з социялистичним блоком, идея шлєбоди „преширює” ше, у политичней сфери, же место за пролетарият, гласац можеце за аж два опциї (и народ, и гражданство), покля економска реалносц указує же место двох файтох йоґурту, нєшка можеце шлєбодно виберац спомедзи пейдзешат понукнутих. Место общедоступних „юґа” и „стоядина”, нєшка можеце гонїц и „мерцедеса”, и „крайслера” и „поршеа”. Кед маце пенєжи... Сущна заувага Восточному блоку же нє мал, най так повем, трошительни шлєбоди. А же було сиґурне роботне место, осмичкови роботни час, доступне здравство и образованє, то єдно вельке нїч спрам того же кажди даскельо роки можеце на виберанкох вибрац даєдну од двацец варияцийох на тему. Радосц гласаня заменєла еґзистенциялну обезпеченосц... И, вшелїяк, шлєбодна приватна економска инициятива дзе три фабрики мож купиц за дзевец евра вєдно, и остац без квартеля пре длуство за струю од двасто евра. Трицец роки после валяня Берлинского мура, медзи собу маме нови, нєвидлїви мури медзи класами, дзе пануюци вше богатши, а роботнїцтво вше биднєйше, медзи полами, бо женски права здобути у социялизме рапидно капу. Анї нє споминац же знова маме аж и прави мури, тоти з коляцого дроту, на гранїцох ЕУ. Чи так шлєбода шпива? Становиска висловени у тим тексту виключно авторово и нє вше одражую ушорйовацку политику новинох „Руске слово”

РУСКЕ СЛОВО 5

НАШО МЕСТА ДЗЕНЬ ОПШТИНИ КУЛА

Дзень Општини Кула, 16. новембер означени вечар, у преполней сали Културного центру, зоз добераним наступом Мишаного симфонийного оркестра зоз Беоґраду под руководством Теодори Димитриєвич, хтори грал филмску музику и обробки популарних шветових рок гитох. Як обявене на сайту локалней самоуправи, после державней гимни, а пред музичну часцу програми емитовани петнацминутови филм о активносцох и резултатох хтори Општина посцигла у прешлим року. Потим предсидатель Општини Дамян Милянич, наявел нови инфраструктурни проєкти у шицких местох, и повинчовал гражданом дзень Општини хтори установени пред трома роками, а здогадує на 16. новембер 1918. року, дзень ошлєбодзеня Општини у Першей шветовей войни. На шветочносци було коло тристо присутних, а медзи нїма и представителє републичней, покраїнскей власци, як и локалней самоуправи, та єй образовних, културних,

Фото: kula.rs

ПРЕДСТАВЕНИ АКТИВНОСЦИ У ПРЕШЛИМ РОКУ

вирских институцийох, привредного сектора и други гражданє. Медзи поволанима бул и представитель Националного совиту Руснацох. М. А.

СМОТРА МЕХАНЇЗАЦИЇ ЖИМСКЕЙ СЛУЖБИ У ВЕРБАШЕ

У ОПШТИНИ ЖАБЕЛЬ

КОМУНАЛЄЦ” ПОРИХТАНО ДОЧЕКУЄ ЖИМУ

САЯМ ПЕНЗИОНЕРОХ

”

предсидатель Општини Вербас Милан Ґлушац. Директор ЯКП ,,Комуналєц” Синиша Адамович визначел же механїзация порихтана за интервенциї, и же набавени шицки потребни аґреґати за третированє шнїгу и ляду. – Од прешлого року нам остало 106 тони натриюм-хлориду. За тоту сезону ше набави ище 350 тони солї. Тиж так, обезпечели зме и други аґреґати – асфалтну масу и натриюм-хлорид. Порихтани зме за наиходзацу сезону. Кед ше случи же будзе падац шнїг и по сле 15. марца, жимска служба предлужи робиц, як було и предходних рокох – гварел Адамович. За розлику од прешлей жими, за отримованє драгох Вербас–Бачке Добре Польо–Змаєво и Вербас–Коцур од тей се зони одвичательне подприємство ,,Бачкапут”. ЯКП ,,Комуналєц” будзе отримовац драги у Вербаше по приоритетох, тиж и општински драги Равне Село–Кулпин, Савине Село–Косанчич и Коцур–Змаєво, як и главни улїчки през населєни места. О. Р. Фото: komunalacvrbas.rs

На площи Роботней єдинки ,,Чистота” Явного комуналного подприємства ,,Комуналєц”, 15. новембра отримана смотра механїзациї жимскей служби. З того подприємства сообщене же жимска служба порихтано дочекує и тоту сезону. На смотри були предсидатель Општини Вербас Милан Ґлушац, представнїки локалней самоуправи, Полицийней станїци Вербас, як и руководство ЯКП ,,Комуналєц”. – ЯКП ,,Комуналєц” задлужене за коло 260 километери локалних драгох. Циль нам же бизме нашим согражданом олєгчали путованє кед єст шнїгу и ляду, же би були цо безпечнєйши у транспорту. За функционованє жимскей служби локална самоуправа видвоєла 10 милиони динари – гварел

6 РУСКЕ СЛОВО

У спортскей гали у Жаблю, 26. октобра отримани други Саям пензионерох „Пензионере – наша обовязка”. Саям урядово отворел предсидатель Општини Жабель Чедомир Божич котри гварел же ше општина и далєй будзе старац о општинских пенизонерох и орґанизовац вилєти и сайми. На Сайме, найстарши гражданє мали нагоду вихасновац вигодносци рижних програмох, чийо представнїцтва у местох Општини Жабель, а найчастейше у Жаблю. Шицки пезионере з општини мали нагоду окончиц безплатни медицински препатрунки, совитованя и препорученя котри значни за їх здравствени стан, алє и за други обласци важни за тот животни период. – Пачи ми ше же ше здогадли и на нас старших. Интересантне и добре, мож ше поинформовац о вельо койчим, алє важне и же нам обезпечели лавки же бизме ше на Сайме одпочинули. Єдини проблем тот же ше муши найсц превозку. Знам велїх з нашого валалу котри би любели присц алє нє мали як – гварела Славица Лендєр зоз Дюрдьова. Шицко на Сайме було безплатне, а орґанизовала го Општина Жабель. С. С. 22. НОВЕМБЕР 2019.

nasomesta@ruskeslovo.com

У БАЧИНЦОХ

Од снованя 1851. року по нєшка, у парохиї Святого апостола и євангелисти Луки у Бачинцох служели, або парохию обслуговали 27 паноцове. Од тогорочного Кирбаю у парохиялней сали виложени їх портерти, а за тото ше остарала Ирина Папуґова зоз Нового Саду, народзена Бачинчанка, хтора дала зарамиковац портрети паноцох. За перших штирох парохох, як наводзи, нє пренайдзени їх слики, так же зарамиковани и виложени портрети од пиятого пароха по нєшкайши днї. Перши парох бул о. Янко Йоан Санич (народзени 1820. року, а умар 1877. року), парох бул од 1851. по 1861. рок. Його заменєл о. Микола Сеґеди (1832–1876), а бул парох 1862. року. Треци парох од снованя парохиї бул Йосиф Валковски (1827–1883), а бул парох од 1862. року по 1867. як и 1873. року. Отец Янко Панїк бул штварти парох, нєт податок кеди є народзени, а умар 1873. року и бул парох од 1868. року по 1872. рок Нашлїдзел го о. Михайло Уйфалуши (1846–1902) и бул парох од 1874. по 1877. рок. Отец кир Илия Хранилович (1850–1889) обслуговал парохию у Бачинцох, як цо парохию обслуговал зоз Шиду о. Штефан Киш (1849–1899). Осми по шоре парох бул о. Владислав Хранилович (1862–1923) од 1885. по 1888. рок. Потим бул о. Павло Ґвозданович (народзени 1859. року) од 1888. по 1890. рок. Отец Михайло Ґолубич (1857–1938) бул парох од 1890. по 1902. рок. Отец Марко Малич (1878–1918) бул парох од 1903. по 1918 рок. Отец Кирил Дрогобецки (1866–1946) бул парох два роки, од 1918. по 1920. рок. Отец кир Янко Шимрак (1883–1946) бул парох 1920. и 1921 року. Отец Янко Провчи (1894–1956) бул парох од 1921. по 1923. рок. Потим шлїдуюци парох бул о. Миха-

Фото: И. Папуґа

ВИЛОЖЕНИ ПОРТРЕТИ ПАНОЦОХ

йло Гирйоватий (1883–1962) од 1923. по 1936. рок. Отец Гавриїл Дудаш (1905–1972) бул парох од 1936. по 1945. року. Нашлїдзел го о. Йосиф Меленюк (1911–1969) од 1946. по 1952. рок. Отец Михайло Черняк (1889–1961) бул парох од 1952. по 1958. рок. Отец Кирил Бесерминї (1915–2005) бул парох од 1958. по 1967. рок и обслуговал парохию у Бачинцох зоз Шиду по 1970. рок. Заменєл го о. Дюра Фейса (1934–1999 ) од 1970. по 1984. рок. Потим пришол Михайло Йосафат Гарди (народзени 1948. року) од 1984. по 1991. рок, а вец пришол о. Славомир Ґалик (1978), бул парох од 2002. по 2008. рок. Отец Михайло Режак (1957) парохию обслуговал зоз Беркасова и Шиду, потим о. Йозеф Селин (1939) обслуговал бачинску парохию зоз Беркасова. Отец Михайло Малацко (1955) обслуговал зоз Шиду, о. Зиновий Вовк (1974–2014) обслуговал зоз Сримскей Митровици, а терашнї 27. по шоре парох о. Дарко Рац (1981) парох у Бачинцох од 2011 року. Вл. Дї.

ПРЕСЛАВЕНИ КИРБАЙ У КОЦУРСКИМ МАНАСТИРЕ

ОЗНАЧЕНЕ ШВЕТО СВЯТОГО ЙОСАФАТА У Манастире шестрох Служебнїцох Непорочней Дїви Мариї у Коцуре, 12. новембра преславени Кирбай, швето св. Йосафата, зоз Службу Божу на котрей були велї

22. НOВЕМБЕР 2019.

парохиянє. Служел и наказовал о. др Яков Кулич, а сослужели коцурски парох о. Владислав Рац, капелан о. Данил Задрепко, о. Яков Новак, як и паноцове зоз других наших парохийох – о. Алексий Гудак, о. Михайло Шанта и о. Дамян Кича, котри споведал вирних. – През живот кажде з нас ма почежкосци, болї, слабосци, спокуси, цемни моменти нашого каждодньового живота, наших чежкосцох. Алє, нє забувайме же у нашим шерцу маме искру християнства, искру з Божого шерца Христового, цо нам дава силу и моц, цо ошвицує тоту нашу чежку каждодньову драгу под час жемского живота. Модлїме св. Йосафата же би нам помогол у наших бриґох, у нашей вири. Нє дайме же би ше тота искра загашела, модлїме за моц, же би вше горела у наших шерцох, у наших душох – визначел о. др Кулич и повинчовал Кирбай шицким присутним. На Служби були велї монахинї, члени Церковного одбору у Коцуре и госци зоз других наших местох. О. Р.

РУСКЕ СЛОВО 7

НАШО МЕСТА ПРЕДШКОЛСКА УСТАНОВА „ДЗЕЦИНСТВО” ОПШТИНИ ЖАБЕЛЬ

ЄСТ МЕСТА ЗА ШИЦКИ ДЗЕЦИ

Пише: Сандра САЛАМУН

Предшколска установа „Дзецинство” Општини Жабель ма штири обєкти у трох населєньох. У Жаблю централна Предшколска установа „Мудра сова” и нови ушорени обєкт „Меда” у котрим основани перши яшелька у рамикох општинскей ПУ. У Дюрдьове єст єден обєкт, „Дюрдєвак”, а у Ґосподїнцох „Маслачак”

Д

ҐЕНЕРАЦИЇ З ДВА РАЗ МЕНЄЙ ДЗЕЦМИ Остатнї роки першокласнїкох у ОШ у Дюрдьове було за три або штири оддзелєня, алє по числу у ПУ ше зна же их тераз будзе менєй. – Народзених 2013. року, котри у прешколскей ґрупи, єст лєм коло штерацец пецеро, а у ґенерациї пред нїма исто тельо. Будзе их за два класи у ОШ, а у тим школским року формовани три оддзелєня першокласнїкох – потолковала главна воспитачка Даница Андрич.

8 РУСКЕ СЛОВО

о обєкту Предшколскей установи „Мудра сова” у Жаблю ходза дзеци од трох до пейц и пол рока, єст седем ґрупи, вкупно сто осемдзешат тройо дзеци. До новоушореного обєкту „Меда”, котри ше находзи при будинку жабельскей ОШ, єст штири ґрупи пририхтуюцей предшколскей програми, по старей назви забава, односно дзеци од пейц и пол до шейсц и пол роки. Єст их сто шесцеро. У рамикох того обєкта од 1. октобра єст и два яшельково ґрупи зоз трицец седмерима дзецми зоз шицких трох спомнутих населєних местох општини. У обєкту „Маслачак” у Ґосподїнцох єст пейц ґрупи, три ґрупи зоз цалодньовим пребуваньом од трох до пейц и пол рока, седемдзешат шесцеро дзеци и два ґрупи пририхтуюцого прешколского возросту од пейц и пол до шейц и пол рока – штерацец пецеро дзеци. Вкупно сто двацец єдно дзецко. ПУ у Ґосподїнцох ше находзи у истим обєкту дзе и валалска МЗ, алє ше уходзи з розличних бокох. Того року дзекуюци МЗ, котра уступела єдну часц свойого простору, звекшани капацитети ПУ. Преширена ґрупа за цалодньове пребуванє, а шицки двацец пецеро дзеци кельо их було на лїстини чеканя, после реконструованя прияти. – Пред трома роками зме у Ґосподїнцох формовали нову ґрупу, односно єдну вецей

у одношеню на прешли роки, а того року єст два вецей, цо значи же у тим месце єст и вше вецей дзеци. Дзекуюци МЗ и општини, удало нам ше прияц шицки дзеци – гварела Светлана Бошков, директорка Предшколскей установи „Дзецинство” Општини Жабель на чиїм є чолє седемнац роки, а пред тим у нєй робела як воспитачка шейсц роки. Медзитим, кельо у Ґосподїнцох остатнї роки позитивни наталитет, тельо є у Дюрдьове неґативни. Ґрупи ше зменшую, нє прето же єст дзеци котри нє уписани, алє прето же єст вше менєй народзених. – Же то наисце так, найлєпше, видно по пририхтуюцей предшколскей ґрупи котра обовязна. У тей установи зме тримали рижни роботнї же би ше до нєй уписовали дзеци зоз Ромского населєня, а тото нам важне, бо науково доказане же дзеци котри ше скорей почню школовац, познєйше ридше „вискакую” зоз образовней системи – гварела директорка Бошков. У Дюрдьове у обєкту „Дюрдєвак” єст два цалодньово ґрупи од трох до штири и пол рока, вкупно пейдзешат штверо дзеци. Єдна ґрупа полудньового пребуваня од штирох и пол до пейц и пол рокохи, односно єст трицец єдно дзецко. У возросту пририхтуюцей предшколскей ґрупи єст пейдзешат дзеци, од того пецеро у мишаней ґрупи у котрей ше учи по руски. 22. НОВЕМБЕР 2019.

mesta@ruskeslovo.com

– Як у Ґосподїнцох єст вше вецей дзеци, так их у Дюрдьове єст вше менєй. Прето нарок плануєме формовац нову ґрупу, полудньову або цалодньову, зависно од потребох и же би ше робело двоязично. Так затримаме ученє на руским язику, бо маме условиє од Покраїни, же би у таких ґрупох було найменєй пецеро дзеци, же бизме анґажовали воспитачку котра их будзе учиц по руски. Кед єст менєй, вец мушиме КАПАЦИТЕТИ НЄПРЕРИВНО находзиц нови финасийни ЗВЕКШОВАНИ жридла. Так було прешлого року, кед зме мали двойо Од прешлого року, як и дзеци за мишану ґрупу и остатнї дзешец роки, капаДаница Андрич, главна цитети обєктох Предшкол- воспитачка ПУ „Дюрдєвак” Дюрдьов кед єй роботу у тей ґенерациї финасовала Општина Жабескей установи „Дзецинство” на вецей заводи преширйовани. Заш лєм, нєт ца- ль. Час указує же у Дюрдьове єст потреби отволодньово ґрупи за пририхтуюци и предшколски риц цалодньову ґрупу, а кдд ю формуєме як возрост, чийо формованє условене зоз просто- двоязичну, дзеци, Руснаци, годни учиц на маром и числом дзецох. У державней образовней церинским язику, а другим ше да можлївосц же стратеґиї визначене же треба до ПУ уписац цо би го научели як язик штредку у котрим жию – векше число дзецох до пейц роки. Так жабель- гварела директорка Светлана Бошков. Того лєта з коло шейсц милиони динарами ска ПУ у своїх обєктох по потреби формує цалодньово, полудньово, або кратки и дочасово реконструовани обєкт ПУ у Чуроґу котри нє програми, же би ше цо векше число дзецох при- припада жабельскей ПУ, а єдна часц тих средключело ґу їх програми, а так же би родичом од- ствох видвоєна з буджета општини. Средства видвоєни и за реконструованє у ПУ Ґосподїнвитовало. Прето, прешлого року у Жаблю, за коло пейд- цох котре закончене, у ПУ у Жаблю за реконзешат дзеци, кельо их нє було прияте до ПУ, ка- струованє просторийох за яшелька, а як гварел ждей стреди орґанизовани пейцгодзиново ак- Чедомир Божич, предсидатель Општини Жабетивносци. Таки активносци орґанизовани и у ль, єст предвидзени средства и за роботи у ПУ у Дюрдьове, гоч ше тот обєкт у прешлим року Дюрдьове, и у Ґосподїнцох. – Коло дзеведзешат одсто дзецох од трох по ушорйовало. пейц и пол рока старосци уписани до наших ПУ ҐРУПА БИ БУЛА ЕДУКАТИВНА у шицких трох местох. Тераз маме и яшелька, ЗА ШИЦКИХ так же и дзеци до трох рокох старосци буду часц нашей установи, а уписани шицки дзеци котри Воспитачки, вєдно зоз главну воспитачку Даконкуровали и зоз Ґосподїнцох и зоз Дюрдьова, нє лєм зоз Жаблю, дзе ше яшелька находза – гва- ницу Андруч, у обєкту „Дюрдєвак” у Дюрдьове ше анґажовали и анализовали ґенерациї корела директорка Светлана Бошков. До пред коло дзешец роками у обєкту у Жаблю три ше шлїдуюцих рокох маю уписац до ПУ. – Ґенерацийно єст вше менєй дзеци. Нє любула ґрупа дворочних дзецох, алє є утаргнута пре нови условия за їх пребуванє, а тот обєкт пре нє- бели бизме старциц анї єдну ґрупу. Видзи нам достаток просторийох тоти условия нє могол ше же найлєпше формовац ище єдну ґрупу за сполнїц. Теди до тей просториї прияти дзеци од цалодньове пребуванє за дзеци од трох по пейц трох до пейц роки, котри були на лїстини чеканя. и пол рока у котрей би ше учело и по сербски и по руски, и на тот способ би ше предлужело тото цо зме пестовали потераз, а то руска култура УЧЕНЄ ЯЗИКА У ШТРЕДКУ У КОТРИМ и язик. Так бизме нє були условени зоз числом ЖИЮ дзецох же би ше тоту ґрупу вообще могло форУ шицких ПУ ґрупи ше формує на основи по- мовац. Видзи ми ше же би дзеци у такей ґрупи требох родичох, зависно од рока до рока и числа мали добру едукацию. У ґрупи би робели два дзецох, як и простору котри маю за хаснованє. У воспитачки, а медзи нїма єдна котра зна по рудюрдьовскей ПУ єст штири роботни просториї, у ски – гварела главна воспитачка Даница Андвох цалодньове пребуванє, а у двох просторийох дрич. Же би ше формовало таку ґрупу за функциоу двох зменох ше зменюю младша предшколска и три пририхтуюци предшколски ґрупи и єдна мед- нованє будзе потребне докупиц кавчи, посцелїзи нїма мишана ґрупа у котрей ше учи на руским ну и судзину за кухню, а материял потребни за роботу з дзецми єст.■ язику.

Вкупно єст сто трицец пецеро дзеци. Треба мац у оглядзе и же нє бул вше таки позитивни стан наталитету у Ґосподїнцох. Прешлого року мали єдну ґрупу прешколского возросту, а пред даскельома роками лєм двацец двоїх першокласнїкох. У Дюрдьове теди було седемдзешат двох першокласнїкох, а нарок их будзе двацец двойо менєй.

22. НОВЕМБЕР 2019.

НЇХТО НЄ СПОД ЛЇСТИНИ Обєкт „Дюрдєвак” у Дюрдьове ше находзи у єдней часци Рускей школи котри припада валалскей ОШ. Чи єст можлївосц збудовац нови обєкт? Чедомир Божич, предсидатель Општини Жабель, гварел же приоритет же би нє було дзеци котри нє прияти до ПУ, односно до забави и яшелькох. – Прето зме, думаюци на тоти приоритети, почали рекоструовац предшколски установи у општинских местох. По евиденциї котру маме вецей нєт дзеци котри нє прияти, котри спод лїстини, або на лїстини чеканя. З власнима и державнима средствами зме тот проблем ришели – гварел Чедомир Божич.

РУСКЕ СЛОВО

9

ЕКОНОМИЯ У ДЮРДЬОВЕ ПРОДУКУЮ КАПУСТУ

ЦЕНА ДОБРА И ЗА ПРОДУКОВАТЕЛЬОХ И ЗА КУПЦОХ Продукователє капусти ше тей сезони у Дюрдьове нє поносую на почежкосци з єй пестованьом, а анї на цену, гоч припознаваю же цена вше може буц и лєпша. Ґу тому, нє забуваю же пред штирома роками, у тим периодзе рока, цена капусти була дупло менша. Тото цо од теди ище вше, нажаль, актуалне то же одкупни места нєт вельо, а цену капусти ше нє зна аж док нє почнє сезона

Пише: Сандра САЛАМУН

У

дюрдьовским хотаре нєт вельо проверхносци зоз капусту, а наймладши медзи продукователями Микола Барань зоз Дюрдьова, котри штварти рок за шором у тей продукциї находзи додатни заробок. Од початку ю продукує на поверхносци од трох штреднїх дюрдьовских заградох, дзе посадзел шейц и пол тисячи пресади. Задовольни є же капусту ма у загради дзе квалитетна жем, же є оградзена, же з часом здобул стални муштериї, а на тогорочну цену ше нє поносує. Од початку новембра на дюрдьовским пияцу капуста на мало предава ше за 30 динари по кили, а у дучанох, у тим истим периодзе, кошта од 20 динари по 55 динари. Док ше на велько у Дюрдьове предава по петнац, або осемнац динари. Два мешаци пред тим, у септембре цена була лєпша. На главку була штерацец, а на мех по трицец динари. – Найлєпше кед цена капусти анї нє велька, анї нє мала. Тераз так добре и купцом и тим цо предаваю. Кед є драгша, чежше ше и спомалшенше предава, а то нам нє циль, бо ю предавам такой як ю зрежем и найлєпша є за предай кед є красна, швижа. Вше водзим рахунка же бим ю почал зрезовац початком новембра и мал ю по конєц того мешаца. Предавам на дюрдьовским пияцу и з дому,

а кед треба розвожим и до валалу – гварел Микола Барань, продукователь капусти котри затераз нє планує звекшовац продукцию, понеже тота поверхносц за його потреби идеална. Вон посадзел Браво сорту котра найбаржей здабе на Футожску капусту, та є и найпопуларнєйша. Главки кус чежши, алє ма ценки лїсца, а корень нє барз тварди, та є добра за закруцованє серми цо од окремнєй важносци дюрдьовским ґаздиньом, котри заш лєм найчастейши купци. Дюрдьовчанє найчастейше купую медзи пейдзешат и сто кили, и то з векшого за квашенє. НАЙЛЄПШЕ ПРЕДАЦ НА ПИЯЦУ ДО РУК КУПЦОМ Ридко хто од дюрдьовских продуковательох свою капусту прида на єдине одупне место у Дюрдьове и околїску, або до ланцу дучанох котри остатнї роки поряднє одкупює желєняву, алє барз часто одбиваю од цени пре рижни причини котри, по думаню продуковательох, нєоправдани. Прето шицки вони найволя предавац до рук хасновательом, гражданом. Тераз капусту одкупюю по 18 динари, алє ридко кому ше по тей цени и виплаца.

10 РУСКЕ СЛОВО

22. НОВЕМБЕР 2019.

ekonomija@ruskeslovo.com

З часу на час дюрдьовски пияц нащивя и накупци, преважно зоз околїска Беоґраду або Банату, одкадз найчастейши приходза и накупци хтори купую дюрдьовски бостан. – Того року ше капуста барз крашнє предава. Дакеди було же пойдзем дому з капусту на кочу, нє попредам шицко, а у тим року такого нєт. Кельо на пияц винєшем, тельо предам. Задовольни сом – гварел продукователь Микола Барань. За тоти штири роки удало му ше добре вибалансовац резанє и предай, у согласносци з потребами купцох. Шицко попреда у валалє и з тим є задовольни. Дзекуюци потримовки оца Мирослава, мацери Бранислави и брата Ивана капуста вше на час порезана, розпредата и порозношена. БУЛО СУШНЕ ЛЄТО, МУШЕЛО ШЕ ВЕЛЬО ЗАЛЇВАЦ Влєце, под час пририхтованя жеми за пресадзованє капусти, пре високи температури, жем була суха. Розсадзовал ю штредком юлия и теди осторожно мушел мерковац и поряднє залївац же би нє спрела. Од першого року ю залїва зоз пирскачками котри залапюю цалу поверхносц з капусту. – Капуста досц подзековна за продукцию и по тераз сом нє мал векши почежкосци у єй продукциї. Вше ше обчекує же ше єдна часц пресади нє приме, меркуєм на плодоряд, же би нє ишла каждого року капуста на капусту и нє мал сом велькей потреби за додатним допатраньом. Любим же ю мам на малей поверхносци, та лєпше попровадзим як рошнє, чи єст коровча, чи ю треба защициц од чкодлївцох и за тераз ми так одвитує. Єден час на каспусти було хробаки, алє я их найволїм зняц зоз руку и цо менєй пирскац. Баржей очкодовану, погрижену одложиц ґу шкарту, алє лєм прето же є на око нє така красна. Ми дома фамилиярно барз любиме єсц швижо нарезану капусту, так же нам вона у новембре додаток ґу ОД ЗАРЕНКА ПО ГЛАВКУ каждому єдлу – гварел продукоКапусту пресадзовал зоз контейнерох ватель Микола до котрих сам садзел шаце и пресаду Барань. За штипестовал под отвореним нєбом. Анї у ри роки нє мал тей часци продукциї нє було векши векши почежкопроблеми, а предносц такей продукциї сци, а здогадує же ше корень капусти лєгко предлужи розвивац после пресадзованя до жеми, ше же позалота рошлїна нє хаснує додатне напруже- ньски цена була нє и енерґию за розвиванє. Продукова- дзешец динари тель Микола Барань нагадує же у тей менєй як у тей сезони будзе мац коло осем тони капу- сезони, та ше сти, просеково кажда главка ма коло тераз, як гвари, два и пол кили, а найвекша мала три нє шме поносовац. ■ кили и дзевецсто ґрами. 22. НОВЕМБЕР 2019.

БОБАЛЬОВА ФАМЕЛИЯ У БИКИЧУ

КАПУСТА ЛЄПША ЯК ВЛОНЇ

У Бобальовей фамелиї у Бикичу продукция капусти уж роками часц їх польопривредней продукциї. Бобальово и того року мали капусту на пол гольта и, звичайно, квалитетна футожска капуста друга рошлїна у продукцийней сезони. – Капусту зме посадзели початком юния, а пресадзовали штредком юлия на пол гольта поверхносци, дзе пред тим скошени ярец. З початку зме пресаду залївали на даскельо заводи, а вец було и досц дижджу, та капусту нє требало залївац. Дас о дзешец днї як зме ю попресадзованя, капусту зме погноєли зоз штучним гнойом КАН-ом. Тиж сом ю и двараз пирскал процив чкодлївцох и двараз зме капусту окопали – приповеда продукователь Деян Бобаль. На пол гольта пресадзени коло 4 000 конарчки капусти и зоз добрим допатраньом и аґротехнїчнима мирами вона почала добре роснуц и напредовац. Главки ше почали на час закруцовац и просекова чежина коло 2,5 килограми, так же тогорочни род капусти лєпши як лоньски. Зрезовац главки Бобаль почал коло 15. октобра, а у меншей мири зрезованє тирва и по нєшка, у менших количествох и то главкох хтори ше познєйше закруцели и тих дньох доросли за предай. Бобальова капуста уж роками позната и такой найдзе стаємних купцох. Менши количества попреда у валалє, а найвецей до Шиду. Того року и цена висша як цо була влонї у тим чаше. – Капусту ше з початку предавало на мало, по 50 динари за килограм, а на велько, кед ше предава вецей од 20 килограми по 45 динари. Влонї цена була дас 35 динари за килограм. Стаємним муштерийом капусту и одвежем до обисца до Шиду и то практикуєм роками, бо ми то нє чежко. Продукция капусти ми нє главна у сезони, алє окрем овоци, ягодох и брескиньох зда ше на єшень и заробок з капусти – гвари на концу Деян Бобаль. Вл. Дї.

РУСКЕ СЛОВО 11

ЕКОНОМИЯ ПРОДУКОВАНЄ ЗАГРА ДКАРСКИХ РОШЛЇНОХ У РУСКИМ КЕРЕСТУРЕ

КАПУСТУ И КАРФИОЛ ДЗЕЧНЄ КУПУЮ Попри файтох „Пруктор”, „Браво”, „Потомак” и „Сармалин”, пре свою сладкосц и мегкосц найглєданша файта „Футожска капуста”, хтора познєйше вигодна за квашенє, алє и за правенє рижних єдлох зоз капусти Пише: Андреа МЕДЄШИ

О

ро сова фамелия зоз Ру ско го Ке ре сту ра капусту садзи уж 11 роки, а того року на двох гольтох жеми маю по садзено пе йц ро злич ни фа й ти. По при фа й тох „Пруктор”, „Браво”, „Потомак” и „Сармалин”, пре свою сладкосц и мегкосц найглєданша файта „Футожска капуста”, хтора познєйше вигодна за квашенє, алє и за правенє рижних єдлох зоз капусти. – Капусту зме за пре са ду по сад зели у период зе од 20. по 25. мая, пре саду зме сами вихова ли, а на польо зме ю розсад зели од 12. по 17. юлий. На тих двох гольтох маме вецей розлични фай ти капусти, алє „Футожска капуста” вше найвецей преходзи, та так и того року. Тота файта барз мег ка, до бра є за ква шенє и за сарму, та є пре то и та ка глє да на. Окрем „Футожскей капусти”, глє дани и „Сарма лин” и „Потомак” – приповеда Дзвоно и у предлуженю додава же найве цей капусти розпреда у Бачким Ґрач цу, Бачким Бре стовцу, у Кули и Кере стуре. Медзитим Кере стурци кус познєйше починаю куповац капусту. – Капусту предавам углавним сирову, алє и квашену, и у главки и резану. Найвецей розпредам по пияцох, найвецей у Бачким Ґрачацу, а у Кере стуре капуста баржей почина преходзиц коло 15. новембра. Углавним розпредам по пияцох, алє наручую людзе од мнє и з дому, та вец розвожим по валалє. Цена за капусту, як толкує наш собешеднїк, завиши од файти. „Футожска капуста” предавана по 35 динари, „Потомак” по 25, а „Пруктор” и „Сармалин” по 20 динари. Цена квашеней капусти, и резаней и у главки, 120 динари за килоґрам. Окрем капусти, Оро сово сад-

12 РУСКЕ СЛОВО

за и карфиол, а петнац роки садзели и паприґу, медзитим, як гваря, вельо єст роботи коло паприґи, та у тим смислу капуста и карфиол подзековнєйши. ПОД ЗЕКОВНА ЗА ПЕСТОВАНЄ – Тоти два гольти капусти и три ферталї гольта карфиолу поробиме я, моя супруга, син, дзивка, моя мац и єдна жена з валалу нам приходзи помогнуц. На трох гольтох, робиме лєм ми тройо, хтори стаємни роботнїки и ище двойо з часу на час помогню. То гутори кельо менєй єст роботи коло капусти у поровнаню зоз паприґу. Но, роботи нє так же нєт. Моя супруга става на годзину вноци, та до 4 годзин рано, док я нє рушим на пияц, вона уж порихта 200–300 кили порезаней капусти – задовольно бешедує Дзвоно. Окрем же коло капусти нєт тельо вельо роботи як, поведзме, коло папариґи або карфиолу, капуста тиж и досц одпорна желєнява. – Капуста на полю може витримац температуру и до минус 10 ступнї, док повед зме карфиол кед дозреє, у року од трох, штирох дньох муши буц зре зани, бо кед ше го зохаби на полю пожовкнє и буд зе мац шпляхи. Но, тото цо обовязка коло капусти то залїванє, бо єй треба надосц води. Тота цепла хвиля у новембру капусти досц одвитує, добре же ище вше нєт мразу, алє 22. НОВЕМБЕР 2019.

ekonomija@ruskeslovo.com

през рок була велька суша, та зме ю скоро кажди треци дзень мушели залївац. Пред садзеньом капусти найлєпше жем погноїц зоз хлївским гнойом, а вец треба и досц вештаку. Лєм єден рок кед ше нє положи вештаку, такой видно же квалитет капусти вельо слабши. И хемия досц драга, алє я практикуєм же бим цо менєй пирскал, бо знам же то нє здраве. Можебуц дахто ма и красшу капусту одо мнє, алє така капуста мушела буц голєм пейц раз пирскана – визначує наш собешеднїк. Фамелия Оро сових, окрем швижей капусти, уж осем роки предаваю и квашену капусту, а за добру квашену капусту, як гваря, потребне же би нарезана капуста дакус одстала.

СЕЗОНА КАПУСТИ У КОЦУРЕ ПРИ КОНЦУ

ПРЕДАВА ШЕ ГЛАВКИ И ГОБЛЬОВАНУ

БУЛО СУШНО, ТА НЄ БУЛО ХОРОТИ – Капуста кед ше рихта за квашенє добре же би одстала до седем днї зрезана, на громади, же би одпущела воду и аж вец ше ю кваши. Вец капуста длужей витрима як кед ше ю поведзме нєшка зреже и такой положи квашиц. Ми предаваме квашену капусту коло осем роки, а почали зме так же нам єдного року остало нєпопредане коло осем тони капусти, а цена теди була коло 5 динари за килоґрам. Зробел сом так як ми мой покойни дїдо теди предложел, най ю предаваме квашену и так зме и почали з квашеньом. Тераз мам 10 гордови по 500 литри и мам 20 гордови по 150 и 200 литри, а квашиме ю през цали рок. Од 12 мешацох можебуц лєм дас єден нє маме капусти. Найвецей ше попреда за свадзби, теди людзе купую дакус векши количе ства. За квашенє капусти оптимална температура коло 18–20 ступнї кед ше кваши, перши 3 до 5 днї, а по сле кед прейдзе киснуце, ю найлєпше винєсц на температуру од 0 по 3 ступнї – закончує наш собешеднїк. Джуджарова фамелия зоз Кере стура тиж садзи капусту. На єдним гольту засадзели „Футожску капусту” и, як гваря, коло капусти нєт барз вельо укладаня и капуста нє вимага вельо часу, алє люби кед ше ю поряднє залїва. – Штредком юлия зме пре садзели капусту на польо, а пре саду зме з векшей часци сами виховали, з тим же зме єдну часц купели и зоз Футоґу. Нашенє за капусту вецей як дупло туньше як за карфиол, та окрем хемиї, трошки нє таки вельки. Но, заш лєм треба примерковац на рижних чкодлївцох (инсектох) и благочасово ю опирскац, а дижджовни рок одвитує розвиваню рижних хоротох як цо пламеняча и чарна пегавосц. Тот рок бул досц сушни, та зме од тих хоротох нє пирскали капусту, и на тот спо соб ушпоровали динари хтори бизме потрошели на хемийни средства, хтори анї кус нє тунї – толкую Джуджарово. Во ни дода ваю же ше за фу тожску фа й ту опредзелєли прето же є найглєданша и найлєпша за пе стованє, людзе ю купую за квашенє а, як гваря, єст и тих хтори праве тоту файту купую же би своїм найблїзшим по слали до Бо сней и Чарней Гори, бо твердза же тота файта найсмачнєйша.■ 22. НОВЕМБЕР 2019.

Єшень то час за зрезованє капусти, а час од конца октобра по половку новембра, а и познєйше, преходзи у знаку квашеня тей желєняви. Ґаздинї у тим периодзе закончую з пририхтованьом жимнїци пополнююци гордовики зоз желєнима главками. Главки капусти мож найсц на пияцу, алє и купиц од продуковательох, лєбо тих котри лєм купели готови продукт и предаваю у своїх обисцох. За цену тей желєняви польопривреднїки гваря же є задоволююца, алє продукователє котри ю продукую на велько заш лєм ше обаваю же, кед ше случи же цена будзе ище падац и капуста будзе ище туньша, та годни остац без заробку. У Коцуре даєдни продукователє уж и попредали шицку капусту, а тих дньох капусти мож найсц ище на пар местох. Продукователє, котри ше вецей роки занїмаю зоз продукованьом тей желєняви як, наприклад, Владимир Сабо-Дайко, Владимир Горняк и Силвестер Русковски, понукаю швижи главки, а тиж и фамелия Йовґена Дудаша, як и Славка Михняка. Капусту мож купиц и при Любишови Сремачки, а тиж и при Боянови Шуваков. Цена по килограму тей желєняви ше руша коло 15–20 динари. Даєдни продукователє у своїм понукнуцу маю и гобльованей капусти, а хто жада керовац тоту роботу – за килограм гобльованей капусти будзе мушиц видвоїц 25 динари. Велї продукователє маю свойо стаємни муштериї котри нє експериментую и купую лєм преверени продукт. Як гваря, за тих цо любя правиц и вариц сарми, найлєпше же би квашели капусту котра ма менши главки, ценки и мегки лїсца и мали корень – бо з такей капусти найлєпша сарма. Квашена капуста то жимска традиция и нє чежко ю приготовиц. Нє потребни анї вельо главки же би ше наквашело капусти до єдного гордовика, а вон достаточни же би було квашеней капусти у обисцу по початок лєта. Зоз кус дзеки и труду, тоту традицию наших бабох и дїдох мож зачувац. О. Р.

РУСКЕ СЛОВО 13

МОЗАЇК МАРИНА РОМАН, КОКА-КОЛОВО „МУЗИЧНЕ ОДКРИЦЕ”

Пише: Андреа Медєши

Н

а музичне змаганє компаниї Кока-Кола под назву „Discovered by Coke” хторе почало штредком септембра, приявели ше двойо Kерестурци, Марина Роман и Себастиян Надь. Марина теди вибрала писню „Буђав лебац”, а Себастиян писню „Лутка”, обидвa композициї ґрупи С.А.Р.С. Змаганє тирвало нєполни два мешаци, а закончене є 15. новембра у Старим ганґару у Беоґрадзе зоз наступом штверих финалистох медзи хторима була и Марина Роман, студентка анґлийского язика на Филозофским факултету у Новим Садзе. На тото змаганє були поволани шицки млади людзе хтори маю таланту ґу музики и любя тоту файту уметносци же би свойо музични схопносци указали и ширшей публики, та так постали Кока-Колова „музична гвизда”, а як награду за перше место достали би контракт зоз Басивити („Bassivity”) музичну хижу, як и пенєжну награду 5 000 евра. Марина гвари же ю така файта змаганя нїґда окреме нє прицаговала, а на тото змаганє ше приявела виключно

14 РУСКЕ СЛОВО

прето же би ше упознала зоз своїма музичнима идолами – ґрупу С.А.Р.С. – Барз любим ґрупу С.А.Р.С, а понеже их провадзим на инстаґраму, видзела сом на їх профилу обвисценє за тото змаганє и же праве вони єдни од менторох. Мнє єдини циль и найвекше жаданє у вязи зоз тим змаганьом було же бим праве их упознала. Шицко попри того цо ше случовало було лєм бонус. – приповеда Марина. На сайту Кока-Коли, як менторе змагательом, були понукнути штири музични мена – Бояна Вунтуришевич, Сара Йо, Леон и ґрупа С.А.Р.С, а учашнїки могли вибрац єдну писню од трох понукнутих, и зоз ню ше представиц будуцим ментором. Марина ше, розумлїво, опредзелєла за ґрупу С.А.Р.С. и писню „Буђав лебац” хтору одшпивала и одграла

на ґитари, та на членох спомнутей ґрупи охабела моцни упечаток. – Исти дзень кед сом видзела обвисценє, волала сом пайташку Дорику Чизмарову най ме придзе зняц. Зняли зме кратки видео од 90 секунди и положели зме го на сайт. Медзитим, после одредзеного часу пре рижни обовязки коло факултету, цалком сом призабула на тот видео. Так, даґдзе початком октобра, мац ме волала док сом була на факултету же би ми сообщела вистку же сом вошла до узшого кругу на змаганю – гвари наша собешеднїца. На змаганє ше приявело коло 200 учашнїкох зоз цалей Сербиї, а у екипи ґрупи С.А.Р.С. их було коло 50. После приявйованя, ушлїдзел вибор полуфиналистох за „boot” камп, а после „boot” кампу, обявйованє штверих финалистох. – Мали зме тродньови „boot” камп дзе шицки полуфиналисти ишли до Беоґраду. Перши дзень зме ше упознали зоз своїма менторами, а того истого дня зме мали и преподаваня у Комбанк дворани, дзе нам продуценти з Басивити музичней хижи, орґанизаторе Еґзиту, писателє текстох, та и ґлумци бешедовали о музичней индустриї, о сценским наступу, о позитивней и неґативней треми и як ше зочиц зоз ню. У каждим случаю, єдно барз интересантне искуство, а тото цо ми барз мило же нас тоти фаховци з тих обласцох посовитовали же бизме остали дошлїдни себе, и же бизме ґу музики приступели з любову, зоз шерцом, бо то праве тото цо людзе почувствую и найвецей почитую – задовольно толкує Марина. 22. НОВЕМБЕР 2019.

mozajik@ruskeslovo.com

ҐРУПА С.А.Р.С.

Гевтим, хтори мали нагоду, през лєто присуствовац на успишним музичним фестивалу „Водова фест” у Руским Керестуре, вироятно познате же ґрупа С.А.Р.С. наступела давного 2012. року, вєдно зоз ґрупу „Хладно пиво” и „Eyesburn”. Марина гвари же ше члени ґрупи С.А.Р.С. добре здогадую того наступу, та им аж и перша асоцияция на Руски Керестур була праве тот Фестивал. По нїм запаметали нє лєм Керестур, алє и Руснацох. – Ютре дзень зме по тройо учашнїки зоз каждей ґрупи, зоз своїм ментором, пошли до студию дзе зме обдумовали як будзе випатрац полуфинални наступ. У студию зме, я и ище двоме хлапци зоз нашим ментором з ґрупи С.А.Р.С. зняли нашу верзию писнї „Буђав лебацˮ , а потим, того истого вечара зме у студентским парку шицки полуфиналисти грали и шпивали шицки писнї хторих зме ше лєм здогадли. Барз зме ше зблїжели и то ми єдно од наймилших хвилькох хтори останю запаметани. Шицких нас вяже велька любов ґу музики и прето тото чувство блїзкосци и повязаносци таке интензивне – приповеда наша финалисткиня. На полуфиналним наступу, шицки учашнїки мали задаток у пар минутох указац свой максимум же би на своїх менторох охабели цо лєпши упечаток.

22. НОВЕМБЕР 2019.

Як гвари Марина, анї нє шнїла же прейдзе до финалу, цо присутни могли видзиц и по єй нєсподзиваним виразу на твари. – На тим полуфиналним наступу кажде одшпивал вибрану писню, барз ми мило же зме ше медзи собу потримовали и одшмельовали. Наисце сом нє думала же прейдзем далєй, а кед преволали мойо мено, нє могла сом себе вериц – скромно о своїх можлївосцох гвари Марина. После преглашованя финалистох, ушлїдзело и знїманє писнї и спота кажде зоз своїм мантором. Так Марина зняла дуетску писню „Волимо се вишеˮ зоз ґрупу С.А.Р.С, а о самим сотруднїцтве зоз членами приповеда – После знїманя тей писнї у студию у Беоґрадзе, после даз тижня знїмали зме и спот. С.А.Р.С. ма свой одредзени музични стил, ма барз шпивлїви и єдноставни рефрени хтори лєгко уходза до уха, та и так обдумали и тот наш заєднїцки дует. Мелодию за мою строфу зме вєдно здумовали, зняли зме вецей верзиї, а вец тота цо ше нам найвецей пачела на концу и остала. Спот зме знїмали у єдним кафичу. Нє було нїч страшне, лєм на кус висшим уровню и вельо професионалнєйше. Мали зме шминкерох, стилистох, алє шицки були барз опущени, реални и нормални людзе. Спот зме знїмали коло 4 годзини, зоз вецей кадрох, алє було часу аж и за друженє, та и попиц кафу. Можем повесц же сом нє мала трему. Камери ми нє представяю проблем, а анї знїманє того споту нє було нїч „страшнєйше” од знїманя за

поведзме емисию „Широки план” – бешедує Марина. Закончуюци концерт компаниї Кока-Кола бул отримани 15. новембра у Старим ганґару у Беоґрадзе, а же би Марина достала цо вецей гласи помогли єй и авторе гумористичних епизодох „Сту(пи)денти” – Себастиян Няради, Андрей Орос и Иван Емейди, на своїм „Youtube” каналу маю спомнути епизоди. За уход на орґанизоване патренє лєтних и єдней премиєрней епизоди условиє було купиц конзерву кока-коли, зоз помоцу хторей присутни могли гласац за Марину. Так єй „Сту(п)денти” обезпечели ище 60 гласи, а бул орґанизовани и автобус хтори публику одвезол на концерт, у нїм ше назберало красне число Маринових фанох. – Того вечара, мой єдини проблем бул тот же сом була хора, и лїчела сом ше якґод сом могла и знала. У автобусу до Беоґраду було нас вецей як 40 людзох. Кед сом членом ґрупи С.А.Р.С. гварела же приходзи цали автобус моїх приятельох, вони ше одушевели и гварели же видно же зме мала заєднїца, алє найзложнєйша. Шицки гварели же „кед би Керестурцох нє було, сала би була полу-празна”. Мойо валалчанє направели наисце барз добру атмосферу. Шицки були гласни, гласно шпивали кажду писню, и наисце ми були огромна потримовка и з тей нагоди шицким барз дзекуєм. Кажди атом енерґиї хтори уложели же би я победзела, рушаюци од орґанизованого збераня гласох, по одход на концерт, а най нє споминам упознаванє и друженє зоз ґрупу С.А.Р.С, мнє вельо векша награда и векши успих, як сама побида – задовольнa закончує Марина.■

РУСКЕ СЛОВО 15

КУЛТУРА И ПРОСВИТА 26. КУЛТУРНА МАНИФЕСТАЦИЯ ” КОСТЕЛЬНИКОВА ЄШЕНЬ”

У ДУХУ ВЕЦЕЙЯЗИЧНОСЦИ Попри промовованя найновших творох руских авторох, хтори обявени у периодзе медзи двома манифестациями, представела ше и госцинска, писателька з Нового Саду, Зденка Валент Белич, о чиєй творчосци бешедовал Франя Петринович

Л

итературно-музични вечар з нагоди XXVI Културней манифестациї „Ко стельникова єшень” отримани прешлого пиятку, 15. новембра, у просторийох Ресторану „Червена ружа”. З тей нагоди промововани найновши дїла руских авторох, а представела ше и госцинска писателька з Нового Саду Зденка Валент Белич, о чиєй роботи бешедовал Франя Петринович, тиж зоз Нового Саду. При сут них при ви тал моде ратор веча ра Ми кола Шан та, од ви чате ль ни редактор Ви да вате ль ней дї ял но сци НВУ „Ру ске сло во” хто ри на тот за вод и пред ста вел то го роч ни ви да ня Уста но ви. Редактор визначел же тот рок бул пошвецени, насампредз, дзецинскей литератури, а сами авторе ше мали нагоду представиц наймладшим читательом истого дня у просторийох Школи „Петро Кузмяк”. Сашо Сабадош представел капиталне виданє „Руснациˮ том 2, автора Дюру Латяка хтора облапя творчи портрети особох, чия дружтвена и културна дїялносц охабела замерковани шлїд у розвою култури Руснацох од конца XIX по конєц XX вику. З тей нагоди, рецензент Сабадош визначел – Дюра Латяк продукує фантастични портрети з вичерпнима податками и зоз розробеним литературним стилом и одличним духом. Так приказани биоґрафиї барз интересантни за читанє, а источашнє обезпечую и хасновити податки. О спомнутей науково-публицистичней роботи бешедовал и сам автор хтори гварел же кнїжка „Руснациˮ представя найлєпши доказ идентитета нашей рускей национланей заєднїци, та прето и достала тото мено. Потим ше Олена Планчак-Сакач представела зоз кнїжку „Вецей од бешеди” хтора представя кнїжку вибраних интервюох зоз визначнима людзми преважно рускей, алє и сербскей култури, литератури и уметносци: – То кнїжка у хторей сом направела рекапитулацию своєй новинарскей роботи понеже ше кнїжка состої зоз штерацец интервюох од трицец трох собешеднїкох. Кед сом правела тоту кнїжку, нєсподзивало ме як тоти интервюи и нєшка звуча цалком актуално, а з оглядом на тото же у преси нє мож направиц репризу як у других електронских медийох, я пришла на идею же бим то обявела у кнїжки и положела их на єдно место. То перша така руска кнїжка у рускей публицистики – визначела Планчак-Сакачова. О кнїжки драмох „Зазбероваче труплох” Звонимира Павловича бешедовал Мирон Джуня, хтори з тей нагоди при-

16 РУСКЕ СЛОВО

сутним презентовал и збирку писньох Славка Романа Ронду „Одняти од псох”, а хтори бул и рецензент спомнутей кнїжки. Редакторка Маку, Рената Джуджар, представела найновши Зборнїк литератури младих 2010-2020, „Гумно 2꞉ Дзеци з дружтвених мрежох”, а академик Юлиян Тамаш бешедовал о своєй кнїжки за дзеци „Їжик Голик”, у хторей дати поуки нє лєм за дзеци, алє и старших, та академик после краткей презентациї, присутним пречитал и два свойо писнї. За наймладши дзеци презентована и кнїжка „Як ше тройо прашатка рихтали за жиму” чию илустрацию поробела Любица Фа-Гарди. Силвестер Макаї свою найновшу кнїжку за дзеци под назву „Боси по праху” мал нагоду презентовац наймладшей публики у Школи „Петро Кузмяк”, а на централней програми публики пречитал два свойо писнї. После представяня руских дїлох, свойо кнїжки „Имиґранти у Вавилонскей кули” и сербско-словацку двоязичну збирку писньох „Етеризация звонка контексту” о хторей бешедовал новосадски писатель Франьо Петринович, презентовала и словацка поетеса и госцинска того вечара Зденка Валент Белич. Валент Беличова визначела же кнїжка „Имиґранти з Вавилонскей кулиˮ, представя зборнїх текстох реномованих сербских и словацких писательох на тему идентитета, а хтори у периодзе од 2015. по 2018. рок виходзели у часопису за литературу и културу войводянских Словацох „Нови животˮ, чий редактор була праве авторка того зборнїка. Музично-литературни вечар збогацела и мишана шпивацка ґрупа КУД „Жатва” зоз Коцура хтора ше публики представела зоз трома жридловима шпиванками, а на самим концу централней програми, редактор Микола Шанта, вихасновал нагоду надпомнуц присутним же шицки кнїжки зоз Видавательней дїялно сци „Руского слова” у наиход зацим период зе буду туньши за 30 одсто.■ Ан. Медєши 22. НОВЕМБЕР 2019.

kultura@ruskeslovo.com

26. КУЛТУРНА МАНИФЕСТАЦИЯ КОСТЕЛЬНИКОВА ЄШЕНЬ” ”

ПРЕДСТАВЕНИ ВИДАНЯ ЗА ДЗЕЦИ Зоз промоциями нових кнїжкох за дзеци НВУ „Руске словоˮ у Основней школи „Петро Кузмякˮ 15. новембра почала тогорочна XXVI Културна манифестация „Костельникова єшеньˮ. Авторе тих кнїжкох, Ирина Гарди Ковачевич „За главки у лавкиˮ, Юлиян Тамаш „Їжик Голикˮ, и Силвестер Макаї „Боси по прахуˮ, бешедовали школяром о своїх нових витвореньох, док Мелания Римар представела найновшу присподобену сликовнїцу „Тройо прашаткаˮ хтору илустровала Любица Фа-Гарди. Авторох и їх дїла представел одвичательни редактор видавательней дїялносци „Руского словаˮ, Микола Шанта, а тиж и младу илустраторку Аню Гудак хтора участвовала у илустрованю єдней з кнїжкох. Школяром хтори знали одвитовац на питаня о наших авторох, кнїжкох, манифестациї, редактор Шанта подаровал по даскельо прикладнїки представених кнїжкох. Промоциї отримани тром ґрупом школярох по возросту, та у єдней були перша и друга класа, у другей треца и штварта, док у трецей вибрани школяре од пиятей по осму класу зоз своїма учительками и наставнїками.

На промоцийох були присутни и деректорка Школи Хелена Пашо Павливич, як и директор „Руского словаˮ Борис Варґа. Уж даскельо роки пракса же ше нє орґанизую окремни промоциї за штредньошколцох, алє вони присутни на Литературно-музичним вечаре за старших, та так було и того року. М. А.

ЗЛАЦА ШЕ ПЛОДИ ВРЕДНЕЙ РОБОТИ У голу ОШ „Петефи бриґадаˮ 16. новембра, як провадзаца програма Културней манифестациї „Костельникова єшень”, отримане Стретнуце рецитаторох „Михайло Зазулякˮ дзе ше зоз поезию и музику дружели рецитаторе з пейцох наших местох – Дюрдьова, Коцура, Нового Орахова, Руского Керестура и Кули. Того року наступели петнацецеро рецитаторе лєм у младшим и штреднїм возросту, а рецитаторе старшого воросту нє наступели. Предсидатель РКУД „Др Гавриїл Костельникˮ зоз Кули Владимир Бучко похвалєл активних рецитаторох и задовольни є же ше стретнуце конти-

22. НОВЕМБЕР 2019.

нуовано отримує, алє нє и зоз вше меншим числом рецитаторох котри наступаю. З нагоди 50-рочнїци од отримованя першей смотри по руски, як окремни госц наступела и Амалия Ковач з писню „Бибичˮ Якима Чапка, з котру ше свойочасово пласовала до финалу Републичней смотри. Єй виход на сцену як рецитатора бул наисце окремне дожице и єй, и патрачом, з оглядом же Амалия фахови консултант за руски язик и у жирию на зонскей и покраїнскей смотри рецитаторох. – Нє шицко єдно после дацо вецей як штерацец роки висц пред публику. Алє, рецитованє тераз можем спатриц зоз шицких аспектох – з аспекта рецитатора, бо знам цо рецитатор преживює; тиж и з аспекта родителя, бо и мойо дзеци рецитовали, алє и з аспекта педаґоґа, бо сом рихтала других, алє и як члена жирия. Можем повесц же нє лєгко анї з єдного боку. Штерацец и дацо роки то велька дистанца. Шицко то иншаке як кед зме були млади, полни ентузиязма и любела бим кед би го млади нєшка мали вецей. Жаль ми же найстарших рецитаторох нєшка нє було, бо праве вони формовани рецитаторе, од хторих би тоти младши рецитаторе, слухаюци їх виводзенє, могли вельо научиц – гварела Амалия Ковач. Стретнуце зоз музику прикрашели школаре ШОМО „Кулаˮ и Мишани хор РКУД „Др Гавриїл Костельникˮ, а у голу школи була и вистава „Розгляднїци старей Кулиˮ. Ол. Ж.

РУСКЕ СЛОВО 17

КУЛТУРА И ПРОСВИТА 26. КУЛТУРНА МАНИФЕСТАЦИЯ КОСТЕЛЬНИКОВА ЄШЕНЬ” ”

ЛИТЕРАТУРНО-МУЗИЧНИ ВЕЧАР „СТРУНИ ШЕРЦА” У рамикох 26. Културней манифестациї „Костельникова єшень” внєдзелю, 17. новембра, у КУД „Тарас Шевченко” у Дюрдьове отримани Литературно-музични вечар „Струни шерца”. У програми пред красним числом любительох и почитовательох красного слова, нашо визначни поетеси и поетове – Ирина Гарди Ковачевич, Агнета Бучко Папаргаї, Юлиян Тамаш, Микола Шанта, Михал Рамач и Яким Чапко читали свойо твори и бешедовали о Митинґох поезиї, котри ше отримовали седемдзешатих рокох у Руским Керестуре под час Фестивала култури „Червена ружа”. Дзечнє ше здогадовали з якима чувствами ходзели на тот Митинґ, алє и же нє було вше єдноставне, пре превозку одпутовац до Руского Керестура. Пред публику отворено бешедовали о своїх початкох у литератури и своєй младосци з литературу. Як гварел єден медзи нїма, Михал Рамач, то було велїчезне дожице. Агнета Бучко Папаргаї ше здогадовала як ше радовали красному стиху, алє и же ше за тоти пейдзешат роки од Митинґа и познанствох, народзели велї любови, приятельства, кумства и любителє литератури, понеже вони були тоти котри теди своїм парняком бешедовали о литератури. Ирина Гарди Ковачевич гуторела о емоцийох, моментох и амбиєнту котри преовладовал под час участвованя на таким єдним красним збуваню як цо бул Митинґ поезиї. Юлиян Тамаш бешедовал и кельо му було значне, гоч бул пионир у поезиї, на першим виступу на Митинґу до стац першу награду. Окреме же попри нього участвовали, теди визначни мена литератури. Же була значне и вельке участвовац на Митинґу гуторел и Микола Шанта, та и як написал писню котру пошвецел тедишнєй симпатиї, потим дзивки, нєшка своєй супруги. Теди, седемдзешатих на славних и ошпиваних топольох вишели транспаренти на руским язику – Витайце у Руским Кере -

стуре и на Митинґу поезиї. Того ше здоганул домашнї вечара Яким Чапко. – Причина такого вечара носталґия за гевтим часом кед зме були осемнац и дзеветнацрочни и зоз страхопочитованьом одходзели на Митинґ поезиї до Руского Керестура. Пробовали зме ожиц тоти часи. Давно сом обецал же орґанизуєм таке, так же сом барз задовольни з витвореним. На тим вечару участвовали и млади поетове, як порученє же после нас єст нашлїднїкох – гварел Яким Чапко. Прето того вечара нашо млади поетове Сашо Сабадош и Михаил Рамач тиж гуторели о своїх литературних творох и читали их. Тот вечар будзе запаметани як красне и щире друженє з визначнима поетами и поетесами, зоз котрима ше нє стрета часто, окреме нє у таким красним чишлє. Литературна програма збогацена зоз музичну часцу у котрей Женска шпивацка ґрупа Културно-уметнїцкого дружтва „Тарас Шевченко” одшпивала вецей народни и забавни шпиванки на руским язику. С. С.

НА ЧЕСЦ КОСТЕЛЬНИКОВИ У коцурским Етно клубу ,,Одняте од забуца” всоботу, 16. новембра, отримана програма ,,На чесц др Гавриїлови Костельникови” и вистава малюнкох зоз Подобовей колониї ,,Коцур 2019”, у рамикох XXVI Културней манифестациї ,,Костельникова єшень”. Шицких присутних привитала предсидателька ЕК ,,Одняте од забуца” Аранка Медєши, а наставнїца подобовей

18 РУСКЕ СЛОВО

култури у коцурскей Школи Марияна Поптешин Петричевич отворела виставу малюнкох зоз Колониї ,,Коцур 2019”. – Тоту културну манифестацию орґанизуєме з рока на рок, цо нас шицких барз цеши, а шицко робиме на чесц др Гавриїлови Костельникови. МО Рускей матки орґанизує и Подобову колонию ,,Коцур 2019”, а того року на Колониї учасц вжали дзеци основношколского возросту и, дзекуюци наставнїци Марияни Поптешин Петричевич, мож видзиц їх прекрасни роботи –гварела Аранка Медєши. – Роботи прекрасни и я барз задовольна. Шицки роботи познєйше буду виложени у Месней заєднїци, Доме здравя, Школи, як и у других значнєйших установох у Коцуре. Думам же то крашнє, и же од того ма хасну цали валал – визначела наставнїца Поптешин Петричевич. Литературно-музична програма була преткана зоз писнями и музичнима точками котри представели школяре руских оддзелєньох од першей по пияту класу Основней школи ,,Братство єдинство” з Коцура, як и школяре котри уча руски язик зоз елементами националней култури. Дзеци за тоту програму пририхтали їх учительки Славица Чельовски, Валерия Папуґа, Лидия Будински, Єлена Буила и наставнїца Снежана Шанта. О. Р. 22. НОВЕМБЕР 2019.

РОК XVIII ЧИСЛО 11 Число ушорела: Мартица ТАМАШ

ЯК ЗЛЄПШАЦ ФАМЕЛИЙНИ БУДЖЕТ?

НАПРАВЦЕ СВОЙ ФИНАНСИЙНИ ПЛАН, И ВЕЦ ШЕ ГО ТРИМАЙЦЕ И ТРОШИЦ, И МАЦ ПЕНЄЖИ Млади, хтори ше праве повинчали и жию при родичох, або як подквартельоше, вироятно навелько роздумую о живоце у власним доме. Тоти цо планую купиц квартель, най нє беру други кредити або кредитни карточки, же би зашпоровали вецей пенєжи и так обезпечели векши процент учасци. Кед же маце потребу задлужиц ше и попри планох за вельки инвестициї, задлужуйце ше лєм кед наисце мушице. Патьце свойо обовязки плациц на час, бо так будзеце менєй плациц як кед би вам ше зараховйовали додатни трошки. З порядним плаценьом правице свою кредитну историїю порядного хаснователя и то вам може олєгчац бранє нового кредита. Нє приводзце себе до позициї же бисце нє плацели свойо обовязки – нє треба ше презадлужовац.

З

оз снованьом фамелиї, людзе на себе беру вельку одвичательносц, бо од їх справованя, медзи иншим, и ґу пенєжу, завиши квалитет живота членох їх фамелиї. Важне же би обидвойо партнере, без огляду на свойо роки и роки заєднїцкого живота, дали свойо доприношенє у квалитетним управяню зоз особнима финансиями, бо на тот способ обезпечую добре функционованє своєй фамелиї. Фаховци за фамелиї и финансиї гваря же добре побешедовац з партнером о финансийох и, там дзе шкрипи, ришовац, а найлєпше вєдно направиц фамелийни финансийни план. Автоматичне провадзенє домашнїх финансийох, медзитим,

нє пременї нашо звикнуца, анї нє будзе мац свой смисел, кед себе нє поставиме циль за цо нам пенєж потребни, да ше шпорує за лєтованє, за народзенє дзецка, за купованє авта, або квартеля. Добре направиц и приоритети потребох и трошиц пенєжи лєм на нєобходни ствари, же би ше могло зашпоровац. Тиж так, мож на початку мешаца видвоїц пенєжи за мешачни рахунки, вец за напредок утвердзену суму за шпорованє и остаток подзелїц на число членох фамелиї и так ше утвердзи кельо пенєжи може потрошиц кажди член фамелиї. Кед ше опредзелїце за таки способ управяня з особним буджетом, притримуйце ше го без одступаня.

На сайту Народней банки Сербиї http://www.tvojnovac.nbs.rs/edukacija/ находзи ше калкулатор хижного буджета хтори на основи податкох о мешачних приходох и розходох може помогнуц же бизме ознова превипитали свойо финансиї и чи з нїма добре управяме. 22. НОВЕМБЕР 2019.

РУСКЕ СЛОВО 19

ДОМ И ФАМЕЛИЯ

famelija@ruskeslovo.com

РЕЦЕПТ ЗА УПРАВЯНЄ З ФИНАНСИЯМИ

ТРОШИЦ, ШПОРОВАЦ И УКЛАДАЦ

Кажде одредзує способ на хтори жада управяц зоз своїма финансиями, а сиґурне же людзе хтори поставяю конкретни цилї (жадам назберац пенєж же бим купел нови телефон, реновирал хижу, за путованє и подобне) и правя плани у согласносци з нїма за хижни буджет, зоз векшим успихом витворюю свойо цилї

Пише: Мартица ТАМАШ

О

тим, чи фамелия треба же би плановала свойо приходи ровац мешачно 5 000 динари, и кед зашпорує 3 000 динари, и розходи, окреме теди кед пенєжу єст попри пальцу и тота особа посцигла красни резултати у одношеню на шпоцо мож зробиц же бизме злєпшали свою финансийну ситуа- рованє скорей и то найважнєйше! – гутори Каролина Гербут. цию вецей дознаваме од Каролини Гербут (www.herbutЗМЕНШАЦ ТРОШКИ И ЗЕКШАЦ ПРИХОДИ karolina.com), финансийней и дїловней совитнїци и поднїмательки хтора ужива у демистификациї финансийох. ЗакоПриходи и трошки нє вше лєгко усоглашиц, а окреме нє нчела основни и мастер студиї на Факултету технїчних наукох Универзитета у Новим Садзе, напрям „Управянє з под- лєгко зменшац трошки, а звекшац приходи. – Вше лєгчейше почац зоз зменшаньом трошкох, бо троприємством” и ма лиценцу од Народней банки Сербиї за заступанє у осиґураню. У остатнїх 20 мешацох през обуки и шки директно од нас завиша. Важне лєм же бизме були ґу себе щири – чи при даєдней ґрупи трошкох можеконсулатциї хтори орґанизовала прешло вецей ме зменшац трошки. Розуми ше же єст сподня як 500 особи. Предсидателька є Центра за гранїца спод хторей трошки нє мож зменшац и финансийну едукацию и моцнєнє тота гранїца завиши од особи до особи, од фа(www.cefin.rs), хтори порушала з колеґами пре мелиї по фамелию, на хтори способ жию и хтозлєпшанє финансийней писменосци, розвой ри їх потреби. Кед же нє мож зменшац трошки, поднїмательства и родней ровноправносци. Зоз вец єдина опция звекшац заробок – гутори ГерЦЕФИН 2018. року орґанизовали першу Source бутова. Hub Бизнис академию за жени (будуци) поднїВона толкує же барз важне же би кажда особа мательки. Од 2008. року як директорка меняльабо фамелия випровадзела кельо и на цо троши, ньох „Exclusive Change”, була задлужена за дїже би сами преценєли чи єст даґдзе простору за лованє цалей компаниї, отворела вецей як 30 шпорованє. Кед ше дома вари єдзенє и є, место меняльнї, водзела фирму хтора ма вецей як 75 же би ше вонка куповало, мож куповац половни занятих и у 2017. року витворела нето приход ствари, место нових, превериц чи хаснуєме паод вецей як 370 000 еври. Предсидателька кети за интернет и телефонску предплату векЗдруженя менячох Сербиї була у периодзе од ши як нам треба. Єст вельо дробнїци хтори тиж 2013 – 2018. рок. Каролини Гербут можу вплївовац на буджет, од виключованя – Финансийни план нє компликоване напраелектричних пошореньох, по тото же бизме мевиц, єдноставно задаце себе як розпоредзице приманя и трошки за дати мешац, так же би вам на концу сто власного авта хасновали явни превоз. Кед идземе на авмешаца остала одредзена сума хтору будзеце видвойовац за ту, же бизме напредок виплановали дзе маме пойсц (цо знапоставени циль. За приманя одредзце кельо найменєй заро- чи и лєпша орґанизация часу) у єдним кругу же бизме нє мубице, а трошки розподзельце до вецей главних ґрупох (ре- шели исц вецей раз... Далєй то купованє артиклох на акцийжийни трошки, пожива, бриґа о дзецох, гориво за превоз и ох, а кед купуєме лєм по лїстини за купованє хтору зме наподобне) и за кажду од тих ґрупох трошкох одредзце кельо правели, же бизме нє куповали дацо лєм прето же є на акциї, максимално потрошице. План треба же би бул реални, алє и а можебуц нам нє треба. Кед спатриме цо нам нє треба, увидмотивуюци. Розуми ше же кажда особа нє витвори каждого зиме дзе можеме зашпоровац. мешаца 100 одсто тото цо зарисоване, алє кед ше дакому поЛЄПШЕ ОРҐАНИЗОВАНЄ И НОВИ ЗАРОБОК тераз нє удало нїч зашпоровац, а по плану требал би зашпоЗЛЄПШУЮ БУДЖЕТ – Додатна робота, укладанє до едукациї же бизме достали знаня и схопносци хтори допринєшу же бизме глєдали векшу плацу, же бизме напредовали у роботи або нашли другу, лєпше плацену роботу, можу принєсц лєпши буджет. Можеме попредац ствари хтори нє хаснуєме, хто садзи до загради рошлїни, або прави даяки продукти, може то попредац, кед маце нєрухомосц у хторей єст хижи хтори нє хаснуєце, можеце роздумовац о видаваню... Поопатрайце коло себе прецо з вами людзе найчастейше контактую, цо од вас глєдаю да им поможеце и чи бисце то могли дзвигнуц на висши уровень и наплацовац другим тоту услугу – гутори Каролина Гербут.

20 РУСКЕ СЛОВО

22. НОВЕМБЕР 2019.

Жени часто иду куповац и так вони „розполагаю з пенєжом”, алє питанє чи вони маю стварни вплїв и шлєбоду трошиц на гевто цо сами жадаю, насампредз свой пенєж. Познате же коло 60 одсто жени робя роботи за хтори су нє плацени, бо попри роботох и старосци о обисцу и дзецох, на жени пада найчастейше и допатранє старих и хорих членох фамелиї. – Вшелїяк же и жена и хлоп треба же би мали шлєбоду розполагац зоз своїм пенєжом так як жадаю, и важне же би ше у фамелиї бешедовало о финансийох, о розподзельованю роботох, бо жена часто и кед нє зарабя и кед менєй зарабя од других членох фамелиї, єй робота у обисцу нєплацена и кед би ше шицко вираховало, найчастейше приходзиме по цифру хтора превозиходзи приманя других членох фамелиї – гутори Каролина Гербут. Вона гвари же дзецом, уж у возросту од 6 роки и старшим, треба потолковац сущносц пенєжу хтори доставаю на трошенє и потолковац им же за даєдни цилї треба назберац пенєжи, бо нє мож потребни пенєж мац нараз. Дзецом треба потолковац и же ше найчастейше нє може виполнїц кажде жаданє нараз, ше муши правиц приоритети, цо перше мож купиц. Так вони сами науча правиц приоритети и науча розпоредзовац свой пенєж, бо пенєж достаню нє лєм од родичох, алє и од баби и дїда. Добре кед школа орґанизує дзецински „базар-пияц” на хторим ше предава и купує половни бависка и кнїжки. А кед го нєт, у школи можу и родичи вимагац най школа поруша таку акцию на хторей би дзеци могли тарґовац зоз своїма бависками. ПЕНЄЖ ПОШЛЇДОК, А НЄ ПРИЧИНА ЖИВОТА Йован Югас Юле зоз Коцура, власнїк Меняльнї „Москва” у Вербаше, у швеце финансийох од 1992. року, кратши час тарґовал з девизами у Новим Садзе и у Беоґрадзе и пошвидко ше врацел до Коцура и, як гвари, задовольни є. У медзичаше, єден час мал камиони, робел як превожнїк, а занїмал ше и з тарґовину. – Пенєж важни же бизме го мали за функционованє, а далєй шицко вибор, хто як сце жиц. Особнє мнє пенєж лєм пошлїдок мойого живота. Скорей ми бул на першим месце у живоце, а тераз го видзим лєм як средство, енерґию, хтора завиши од наших одношеньох... Хтори пенєж мой, лєм тот хтори сом потрошел. Складанє пенєжу знак нєсиґурЙован Югас носци и страху од будучносци, и кажде ма свою гранїцу кельо му потребне зашпровац же би ше чувствовал сиґурно. Ясне же пенєж важни и же чловек нє може буц щешлїви кед му виключа струю – гутори Югас. Як дахто цо кажди дзень роби з пенєжом, Югас гвари же ше у остатнїх двох рокох попри евра, за динари чера и други валути, зоз Шведскей, Норвежскей, Данскей, Австралиї, Нового Зеланду, а то значи же ше нашо людзе розишли по цалим швеце. – Теди, 70-рокох нашо людзе одходзели и дзекуюци им прежили зме 90-ти роки, а тераз нови ґенерациї пошли до 22. НОВЕМБЕР 2019.

НЄ ТРЕБА КЛАСЦ ШИЦКИ ВАЙЦА ДО ЄДНЕЙ КОШАРКИ Остатнї рок, рок и пол, вецей ше уклада до квартельох, ище вше атрактивна польопривредна жем, алє нє на тельо як цо квартелї, нє так є глєдана як предходних рокох. Єден час пре страх же скоча цени польопривредней жеми кед войдземе до Европскей униї вплївовали же ше баржей куповало жем. Медзитим, треба мац на розуме же у реґиону, у сушедних жемох, членїцох ЕУ, жем туньша як у нас и же ту, у околїску, наша жем найдрагша. – Нє любим совитовац, дзе треба трошиц пенєжи, людзе тримаю пенєж у банкох на чуваню баржей пре безпечносц, як пре даяки заробок, бо камати барз нїзки, а кед сцеме мац нїзки камати на кредит, вец маме и нїзки камати на шпорованє. Алє, ми маме присловку же нє треба шицки вайца тримац у єдней кошарки, та так и фамелия кед ма пенєжи, лєпше же би го укладала до рижних обласцох, або до того до чого ше найбаржей розумя, у чим су найфаховши, та вец то будзе и найлєпше ришенє – гутори Югас.

швета заробиц. Мило ми кед видзим наших младих людзох хтори ше враца з иножемства з пенєжом и ту сполнюю свойо животни плани. Яґод же ше пременєли, дїйствую сиґунєйше, яґот же маю вецей самодовирия, и мило ми з такима людзми побуц и видзиц же су задовольни, же можу витвориц свойо плани и же маю вельки вплїв на свой власни живот. Найчастейше людзе укладаю до нєрухомосцох, квартельох, жеми. Боїм ше же у Вербаше о пар роки нє будзе хто дзеци витримовац хтори ше школую. Алє добре же ше зявел тренд роснуца плацох и у Вербаше, пре нєдостаток роботней моци, та озда то будзе мотив за младих же би ту робели – гвари Югас. Очиглядне же паперови пенєж виходзи зоз хаснованя, то и у Америки и у Европи найчастейше ше плаци зоз карточку. – Мало треба и електронски пенєж вицишнє паперови пенєж, а вироятно пошвидко їх место завежню криптовалути, або таки способ плаценя хтори у истей хвильки и єдинствени за цалу планету. Розвой нє мож застановиц, треба ше порихтац, прилапиц пременки и исц напредок – гутори Йован Югас. Меняльня „Москва” фамелийна фирма, вєдно робя Йован и його супруга Хелена, хтора гвари же муштериї найчастейше гуторя же кед маю даєден евро у бутєлару, менєй потроша, а кед маю динари, раз два их потроша, та велїм черанє до еврох и способ шпорованя и чуваня резервного пенєжу. ■

РУСКЕ СЛОВО 21

ДОМ И ФАМЕЛИЯ

famelija@ruskeslovo.com

РЕЦЕПТ ЗА УПРАВЯНЄ З ФИНАНСИЯМИ

ТРОШИЦ, ШПОРОВАЦ И УКЛАДАЦ

Кажде одредзує способ на хтори жада управяц зоз своїма финансиями, а сиґурне же людзе хтори поставяю конкретни цилї (жадам назберац пенєж же бим купел нови телефон, реновирал хижу, за путованє и подобне) и правя плани у согласносци з нїма за хижни буджет, зоз векшим успихом витворюю свойо цилї

Пише: Мартица ТАМАШ

О

тим, чи фамелия треба же би плановала свойо приходи ровац мешачно 5 000 динари, и кед зашпорує 3 000 динари, и розходи, окреме теди кед пенєжу єст попри пальцу и тота особа посцигла красни резултати у одношеню на шпоцо мож зробиц же бизме злєпшали свою финансийну ситуа- рованє скорей и то найважнєйше! – гутори Каролина Гербут. цию вецей дознаваме од Каролини Гербут (www.herbutЗМЕНШАЦ ТРОШКИ И ЗЕКШАЦ ПРИХОДИ karolina.com), финансийней и дїловней совитнїци и поднїмательки хтора ужива у демистификациї финансийох. ЗакоПриходи и трошки нє вше лєгко усоглашиц, а окреме нє нчела основни и мастер студиї на Факултету технїчних наукох Универзитета у Новим Садзе, напрям „Управянє з под- лєгко зменшац трошки, а звекшац приходи. – Вше лєгчейше почац зоз зменшаньом трошкох, бо троприємством” и ма лиценцу од Народней банки Сербиї за заступанє у осиґураню. У остатнїх 20 мешацох през обуки и шки директно од нас завиша. Важне лєм же бизме були ґу себе щири – чи при даєдней ґрупи трошкох можеконсулатциї хтори орґанизовала прешло вецей ме зменшац трошки. Розуми ше же єст сподня як 500 особи. Предсидателька є Центра за гранїца спод хторей трошки нє мож зменшац и финансийну едукацию и моцнєнє тота гранїца завиши од особи до особи, од фа(www.cefin.rs), хтори порушала з колеґами пре мелиї по фамелию, на хтори способ жию и хтозлєпшанє финансийней писменосци, розвой ри їх потреби. Кед же нє мож зменшац трошки, поднїмательства и родней ровноправносци. Зоз вец єдина опция звекшац заробок – гутори ГерЦЕФИН 2018. року орґанизовали першу Source бутова. Hub Бизнис академию за жени (будуци) поднїВона толкує же барз важне же би кажда особа мательки. Од 2008. року як директорка меняльабо фамелия випровадзела кельо и на цо троши, ньох „Exclusive Change”, була задлужена за дїже би сами преценєли чи єст даґдзе простору за лованє цалей компаниї, отворела вецей як 30 шпорованє. Кед ше дома вари єдзенє и є, место меняльнї, водзела фирму хтора ма вецей як 75 же би ше вонка куповало, мож куповац половни занятих и у 2017. року витворела нето приход ствари, место нових, превериц чи хаснуєме паод вецей як 370 000 еври. Предсидателька кети за интернет и телефонску предплату векЗдруженя менячох Сербиї була у периодзе од ши як нам треба. Єст вельо дробнїци хтори тиж 2013 – 2018. рок. Каролини Гербут можу вплївовац на буджет, од виключованя – Финансийни план нє компликоване напраелектричних пошореньох, по тото же бизме мевиц, єдноставно задаце себе як розпоредзице приманя и трошки за дати мешац, так же би вам на концу сто власного авта хасновали явни превоз. Кед идземе на авмешаца остала одредзена сума хтору будзеце видвойовац за ту, же бизме напредок виплановали дзе маме пойсц (цо знапоставени циль. За приманя одредзце кельо найменєй заро- чи и лєпша орґанизация часу) у єдним кругу же бизме нє мубице, а трошки розподзельце до вецей главних ґрупох (ре- шели исц вецей раз... Далєй то купованє артиклох на акцийжийни трошки, пожива, бриґа о дзецох, гориво за превоз и ох, а кед купуєме лєм по лїстини за купованє хтору зме наподобне) и за кажду од тих ґрупох трошкох одредзце кельо правели, же бизме нє куповали дацо лєм прето же є на акциї, максимално потрошице. План треба же би бул реални, алє и а можебуц нам нє треба. Кед спатриме цо нам нє треба, увидмотивуюци. Розуми ше же кажда особа нє витвори каждого зиме дзе можеме зашпоровац. мешаца 100 одсто тото цо зарисоване, алє кед ше дакому поЛЄПШЕ ОРҐАНИЗОВАНЄ И НОВИ ЗАРОБОК тераз нє удало нїч зашпоровац, а по плану требал би зашпоЗЛЄПШУЮ БУДЖЕТ – Додатна робота, укладанє до едукациї же бизме достали знаня и схопносци хтори допринєшу же бизме глєдали векшу плацу, же бизме напредовали у роботи або нашли другу, лєпше плацену роботу, можу принєсц лєпши буджет. Можеме попредац ствари хтори нє хаснуєме, хто садзи до загради рошлїни, або прави даяки продукти, може то попредац, кед маце нєрухомосц у хторей єст хижи хтори нє хаснуєце, можеце роздумовац о видаваню... Поопатрайце коло себе прецо з вами людзе найчастейше контактую, цо од вас глєдаю да им поможеце и чи бисце то могли дзвигнуц на висши уровень и наплацовац другим тоту услугу – гутори Каролина Гербут.

20 РУСКЕ СЛОВО

22. НОВЕМБЕР 2019.

Жени часто иду куповац и так вони „розполагаю з пенєжом”, алє питанє чи вони маю стварни вплїв и шлєбоду трошиц на гевто цо сами жадаю, насампредз свой пенєж. Познате же коло 60 одсто жени робя роботи за хтори су нє плацени, бо попри роботох и старосци о обисцу и дзецох, на жени пада найчастейше и допатранє старих и хорих членох фамелиї. – Вшелїяк же и жена и хлоп треба же би мали шлєбоду розполагац зоз своїм пенєжом так як жадаю, и важне же би ше у фамелиї бешедовало о финансийох, о розподзельованю роботох, бо жена часто и кед нє зарабя и кед менєй зарабя од других членох фамелиї, єй робота у обисцу нєплацена и кед би ше шицко вираховало, найчастейше приходзиме по цифру хтора превозиходзи приманя других членох фамелиї – гутори Каролина Гербут. Вона гвари же дзецом, уж у возросту од 6 роки и старшим, треба потолковац сущносц пенєжу хтори доставаю на трошенє и потолковац им же за даєдни цилї треба назберац пенєжи, бо нє мож потребни пенєж мац нараз. Дзецом треба потолковац и же ше найчастейше нє може виполнїц кажде жаданє нараз, ше муши правиц приоритети, цо перше мож купиц. Так вони сами науча правиц приоритети и науча розпоредзовац свой пенєж, бо пенєж достаню нє лєм од родичох, алє и од баби и дїда. Добре кед школа орґанизує дзецински „базар-пияц” на хторим ше предава и купує половни бависка и кнїжки. А кед го нєт, у школи можу и родичи вимагац най школа поруша таку акцию на хторей би дзеци могли тарґовац зоз своїма бависками. ПЕНЄЖ ПОШЛЇДОК, А НЄ ПРИЧИНА ЖИВОТА Йован Югас Юле зоз Коцура, власнїк Меняльнї „Москва” у Вербаше, у швеце финансийох од 1992. року, кратши час тарґовал з девизами у Новим Садзе и у Беоґрадзе и пошвидко ше врацел до Коцура и, як гвари, задовольни є. У медзичаше, єден час мал камиони, робел як превожнїк, а занїмал ше и з тарґовину. – Пенєж важни же бизме го мали за функционованє, а далєй шицко вибор, хто як сце жиц. Особнє мнє пенєж лєм пошлїдок мойого живота. Скорей ми бул на першим месце у живоце, а тераз го видзим лєм як средство, енерґию, хтора завиши од наших одношеньох... Хтори пенєж мой, лєм тот хтори сом потрошел. Складанє пенєжу знак нєсиґурЙован Югас носци и страху од будучносци, и кажде ма свою гранїцу кельо му потребне зашпровац же би ше чувствовал сиґурно. Ясне же пенєж важни и же чловек нє може буц щешлїви кед му виключа струю – гутори Югас. Як дахто цо кажди дзень роби з пенєжом, Югас гвари же ше у остатнїх двох рокох попри евра, за динари чера и други валути, зоз Шведскей, Норвежскей, Данскей, Австралиї, Нового Зеланду, а то значи же ше нашо людзе розишли по цалим швеце. – Теди, 70-рокох нашо людзе одходзели и дзекуюци им прежили зме 90-ти роки, а тераз нови ґенерациї пошли до 22. НОВЕМБЕР 2019.

НЄ ТРЕБА КЛАСЦ ШИЦКИ ВАЙЦА ДО ЄДНЕЙ КОШАРКИ Остатнї рок, рок и пол, вецей ше уклада до квартельох, ище вше атрактивна польопривредна жем, алє нє на тельо як цо квартелї, нє так є глєдана як предходних рокох. Єден час пре страх же скоча цени польопривредней жеми кед войдземе до Европскей униї вплївовали же ше баржей куповало жем. Медзитим, треба мац на розуме же у реґиону, у сушедних жемох, членїцох ЕУ, жем туньша як у нас и же ту, у околїску, наша жем найдрагша. – Нє любим совитовац, дзе треба трошиц пенєжи, людзе тримаю пенєж у банкох на чуваню баржей пре безпечносц, як пре даяки заробок, бо камати барз нїзки, а кед сцеме мац нїзки камати на кредит, вец маме и нїзки камати на шпорованє. Алє, ми маме присловку же нє треба шицки вайца тримац у єдней кошарки, та так и фамелия кед ма пенєжи, лєпше же би го укладала до рижних обласцох, або до того до чого ше найбаржей розумя, у чим су найфаховши, та вец то будзе и найлєпше ришенє – гутори Югас.

швета заробиц. Мило ми кед видзим наших младих людзох хтори ше враца з иножемства з пенєжом и ту сполнюю свойо животни плани. Яґод же ше пременєли, дїйствую сиґунєйше, яґот же маю вецей самодовирия, и мило ми з такима людзми побуц и видзиц же су задовольни, же можу витвориц свойо плани и же маю вельки вплїв на свой власни живот. Найчастейше людзе укладаю до нєрухомосцох, квартельох, жеми. Боїм ше же у Вербаше о пар роки нє будзе хто дзеци витримовац хтори ше школую. Алє добре же ше зявел тренд роснуца плацох и у Вербаше, пре нєдостаток роботней моци, та озда то будзе мотив за младих же би ту робели – гвари Югас. Очиглядне же паперови пенєж виходзи зоз хаснованя, то и у Америки и у Европи найчастейше ше плаци зоз карточку. – Мало треба и електронски пенєж вицишнє паперови пенєж, а вироятно пошвидко їх место завежню криптовалути, або таки способ плаценя хтори у истей хвильки и єдинствени за цалу планету. Розвой нє мож застановиц, треба ше порихтац, прилапиц пременки и исц напредок – гутори Йован Югас. Меняльня „Москва” фамелийна фирма, вєдно робя Йован и його супруга Хелена, хтора гвари же муштериї найчастейше гуторя же кед маю даєден евро у бутєлару, менєй потроша, а кед маю динари, раз два их потроша, та велїм черанє до еврох и способ шпорованя и чуваня резервного пенєжу. ■

РУСКЕ СЛОВО 21

ДОМ И ФАМЕЛИЯ

я

женоблоґ

и

Т

Пише: Ясмина ДЮРАНЇН

– Нє видзела ши мою ґумку за сцеранє? – пита ше ми младши. Патрим на ньго и нє верим. Та я би дотхнуц свойо нукашнє єство, а вон ше ми пита дзе му ґумка!? – Сину, нє знам дзе ци ґумка. Поглєдай ю, а кед ю нє найдзеш знаш дзе стої школски прибор. Кед ци дацо ище треба, лєбо кед ми маш дацо повесц – поведз ми тераз, завжата сом. Добре? – крашнє сом бешедовала. – Добре, мамо, любиииим це! Лєм ти кулирай! – знял ме з карку. Нормално же сом ше такой обрацела и пошла до другей хижи препущиц сноп шветлосци през свойо цело. Приємно сом ше намесцела и почала змирено дихац, кед ознова глас доходзи до мнє: – Мамо, лєм да знаш – нашол сом ґумку, нє треба ми нову! Мамо! Мамо, чуєш ме? – Та, чуєм це... Заварла сом ознова очи, алє помоци нє було. През главу ше ми почали роїц думки нє лєм о ґумкох, алє и же треба купиц по стреду нови темпери, подписац согласносц за обидвох, виплациц рати за екскурзиї и пойсц на индивидуалну розгварку, бо сом у тим полрочю ище нє була. Отворела сом очи, обула папучи и пошла до дзецинскей хижи. – Нє треба най це випитам ґеоґрафию? Други раз причекам док нє пойду з обисца. Нє будзем анї пейґлац, а анї помивац. Алє, уж нагадуєце цо...■☺

photofunia

ДОК ДЗЕЦИ ВИРОШНЮ...

email: jasmina.djuranin@gmail.com www.zenoblogija.com

о ци так зоз школскима дзецми – на початку школского року су барз розпущени, аж по конєц септембра, потим ше нєпреривно поносую же ше маю вельо учиц, та ше водзи борба за преживйованє пред першим тромешачйом. Потим, уж ознова галайк у обисцу, бо ше пошвидшано роби уж, паля, дораз конєц першого полроча. Знам же дзеци позакончую школованє, свидома сом и кельо маю ученя, и яка образовна система и нє сцем о тим вельо мервиц. Алє кед участвуєш у тим як родитель, то цалком иншака перспектива як кед ши школяр. Єднак нам чежко. Алє, наисце, наисце сом нє думала писац о тим. Думала сом написац даскельо шорики о тим же як ше каждому з нас, алє каждому, без огляду на роки, место биваня, походзенє..., треба каждодньово опущовац од шицких прицискох и стресох, та и школи, як нам треба на хвильку застановиц свойо думки у глави, пооглядац ше коло себе и єдноставно уживац у мире и цихосци даскельо минутки. О тим сом сцела написац текст. Пробовала сом хторишик дзень таки релакс, и можем повесц же сом ше барз опущела. И то кед сом була сама дома. И вчера пополадню сом пробовала, алє – нє мож! Лєм цо сом заварла очи, и лєм цо ше цело почало опущовац, чуєм з другей хижи: – Мамо! Мамо, гибай! Здихла сом, отворела очи и помали станула.

22 РУСКЕ СЛОВО

22. НОВЕМБЕР 2019.

kultura@ruskeslovo.com

ГОСЦОВАНЄ ПРЕДСТАВИ „ПОТВОРИ” У СЛОВАЦКЕЙ

НАСТУП НА ЖРИДЛЄ ИНСПИРАЦИЇ

Ансамбл представи „Потвори” автора и режисера Звонимира Павловича, а хтора витворена у копродукциї РНТ „Петро Ризнич Дядя” и РКЦ Нови Сад прешлого викенду, 15. и 16. новембра, пребувал у Словацкей. Перши наступ ґлумецки ансамбл мал у Бардейовских купельох, у кину „Жридло”, а други у месце Палота при Медзилаборцох. Як директор РНТ „Дядя” Славко Орос визначел, виводзенє тей представи було єдно од найузретших и найудатнєйших одкеди представа поставена, а жительох того краю окреме приємно нєсподзивала. – Мам упечаток же Бардейов сам по себе, по своїм нашлїдстве, историйним и културним, як и по вязох хтори маме зоз нїм, вше окремна инспирация каждому хто там пойдзе. Почувствовало ше то и у виводзеню представи. Реакция публики була барз добра, а тото цо специфичне и интересантне людзом у тим краю то тото же цала представа инспирована з историйнима збуванями и леґендами хтори ше случовали праве у тей обласци вязано за Снїну, Красни Брод и цали тот край у Восточней Словацкей. За велїх присутних тот историйни сеґмент и бул одкрице, бо кажде знал дацо о тим, алє вироятнє нє тельо кельо Звонимир Павлович, хтори як автор „викопал” податки, а потим их и надбудовал, як и кажди уметнїк. – приповеда директор театра Орос. Другого дня у месце Палота при Медзилаборцох, нєдалєко од польскей гранїци, ґлумецки ансамбл ознова на окремни способ дочаровал публики представу Звонимира Павловича, понеже була виводзена у Доме култури, дзе публика присутна на шицких бокох. Так публика могла по-

чувствовац емоцийни „набой” на хторим представа „Потвори” и будована. У одличним ґлумецким ансамблу обидва вечари бавели Славко Бучко, Иван Лїкар, Марина Хома, Яким Грубеня, Андрей Орос, Ребека Планчак, Йован Живкович, Борис Фейди, Александра Бучко и Дина Мудрох Турнею у Словацкей з найвекшей часци прейґ проєкту финансовал Покраїнски секретарият за образованє, управу, предписаня и национални меншини. Часц драгових трошкох финансовал и наш Национални совит, а помогли и „Руске словоˮ, Дом култури зоз дарунками хтори тот ансамбл однєсол до Словацкей, а у значней мири одходу до Словацкей допринєсол и член ансамбла Яким Грубеня, хтори ше дзекуюци познанством анґажовал коло реализациї тей мини турнеї. Домашнї ансамбла бул город Бардейов (оддзелєнє за културу), Месни одбор Союзу Русинох Українцох Словацкей, як и место Палота. Ан. М.

У ШКОЛИ „ПЕТРО КУЗМЯК” ПРЕДСТАВЕНИ ВИГЛЄДОВАЦКИ ЦЕНТЕР ПЕТНИЦА

ПРОМОЦИЯ НАУКИ ПРЕЗ ЗАБАВУ И ДРУЖЕНЄ

У Основней и штреднєй школи „Петро Кузмяк” у Руским Керестуре, 13. новембра, отримана промоция науки и науковей станїци Петница зоз науковим квизом за школярох Штреднєй, як и закончуюцих рокох Основней школи. Проєкт спонзоровал Америцки совит за медзинародне образованє, а хтори вибера кандидатох за програму ФЛЕКС прейґ хторей Себастиян Надь, школяр керестурскей Ґимназиї, у прешлим школским року участвовал на школярскей черанки у Америки. – Америцки Совит за медзинародне образованє спонзоровани з боку програми хтори ше наволує Флекс, прейґ хторого сом бул на черанки школярох прешлого школско-

22. НОВЕМБЕР 2019.

го року и школяре, хтори успишно законча тоту програму у Америки, маю можлївосц же би потим орґанизовали рижни проєкти у месце у хторим жию – толкує Себастиян. Школяре хтори участвовали у квизу були подзелєни до штирох ґрупох, а найуспишнєйшим уручени и награди. През квиз, як и през презентацию Петници водзела их искусна членїца Петници Сара Капетан. У витвореню проєкту, Себастиянови помогли школски товарише Тереза Будински, Инес Санкович и Марко Буила, хтори були и у улоги жирия, коло составяня питаньох помоц достал од професоркох Леони Сабо, Терези Катона, Ясмини Надь и Кристини Сабадош, а вельку потримовку достал и од директорки Школи „Петро Кузмяк” Хелени Пашо Павлович, як и од заменїци Лїляни Финей. Як гвари Себастиян, на виробок праве того проєкту найвецей го мотивовало же би школяром своїх рокох пременєл попатрунок на науку, прешвечел поєдинцох же наука може буц и интересантна, як и же би до проєкту имплементовал и розвиванє схопносцох, як цо комуникация и робота у тиму, хтори би його парняком єдного дня помогли у професийних сферох. Шлїдуюци проєкт, Себастиян планує витвориц у децембру у сотруднїцтве зоз Дружтвом „Белава птица” зоз Кули. Ан. М.

РУСКЕ СЛОВО 23

ЛЮДЗЕ, РОКИ, ЖИВОТ НАШ ГОСЦ: МИХАЙЛО БОДЯНЕЦ З РУСКОГО КЕРЕСТУРА

МУЗИКА, ФАМЕЛИЯ И БЕҐЕЛЬ...

Пише: Любомир ДУДАШ

Так як стої у наслове, гоч нє тим шором, живот Михайла Бодянца, нашого познатого композитора, шпивача, длугорочного успишного роботнїка у култури, музичара у першим шоре, алє и оца и дїда, означели углавним тоти обласци. Медзи иншим, Михал занавше остава препознати по свойофайтовей и препознатлївей гимни Руснацох на шицких просторох на котрих зме, скорей лєбо познєйше, пущели глїбоки коренї. Слово, дабоме, о писнї „Мой валал Руски Керестур” лєбо, познатше, о писнї „Руснак”

Н ПРЕЙҐ „БАРИ” ҐУ УНУЧАТОМ Дзивка Таня, тераз Колбасова, зоз мужом Олеґом, жиє и роби у Канади. Унуки Лейла и Яни до баби и дїда приходза часто, а дїдо у нїх бул два раз по два мешаци, а на лєто ше ознова рихта. Лейла уж од скорей пише дзецински кнїжки и ужива у уметнїцким корчоляню. Унук Яни, нє Янко, младши, алє уж барз замерковани и наградзовани бавяч гокею у своєй катеґориї. Син, Владимир, закончел Филолоґийни факултет, голандски язик. Бешедує шейсц странски язики, а служи ше, и то добре, ище зоз телїма. Жиє у Беоґрадзе дзе водзи власне подприємство за прекладательни роботи и услуги.

24 РУСКЕ СЛОВО

ародзени сом 1957. року после трох шестрох, як наймладши, та озда тераз кед им поможем, як то уж живот од вше наклада, врацам длуства за тото цо ше вони три о мнє старали. Оцец по походзеню найвироятнєйше зоз Бодянох, у ствари, аж дїдо даєден, хто зна зоз котрого колєна, та нам остало же зме Бодянцово, гоч ми були и остали Давидово, приповеда Михал. Углавним, шицки у блїзшей, та и дальшей, фамелиї були барз музикални, любели и почитовали музику – поготов свою, руску. За беґельом, одро снул зоз ше страми Марчу, Ганчу и Фемку, и додава – седмеро Тиркайлово, двойо Саболово, двойо Барново, шесцеро Ильково, тройо Палково, штверо Мудрого, Штранґарово... – Дзеци кельо сцеш, шицких возростох, алє истого, барз красного и богатого одрастаня... То вироятно зохабело тирваци шлїд у души и познєйше у живоце, та аж по нєшка – приповеда собешеднїк. Росло ше худобно, гоч твердзим, богатство котре зме у тим мали, надросло шицко познєйше. Бавели зме ше на води и у води за цепла, правели себе бависка, шпивали, грали, свадзби правели.., як и велї дзеци того часу. Од теди, озда, и тирваца моя любов ґу води, плїваню и весланю. Така вода була теди чиста же дно було видно, а нє було плїтке, видно було и найдробнєйшу рибку и травку... НАЙКРАСШИ ЧАСИ ФУРКЛИ РАЗ-ДВА – У седмей класи основней приселєли зме ше до валалу. Перше порти дзелєни там, за беґельом, пейдзешатих рокох, а познєйше на Новим населєню,та ми потим

порту купели у валалє. Источасно зоз початком перших класох основней, почал сом и до Музичней школи – враца здогадованя Михал за даяки пейдзешат роки назадок. – Музична школа, напрям гармоника, тирвала за мнє од 1966. по 1969. рок, а потим єден час була утаргнута. Но, випатра уж теди живот знал кадзи ме ма намиру одвесц, а наставу ми предлужел тримац наставнїк Яким Сивч, так якош, приватно чи полуприватно, хто зна. Паметам и нєшка же сом дньово пешо ишол штири раз по два километри, там и назад, раз до єдней, раз до другей школи, и то кажди дзень, окрем нєдзелї. После основней, ушлїдзела Ґимназия, ту, у валалє. Були то найкрасши часи, а прелєтли як хвилька, як блїск... ище швидше. Уж у Ґимназиї Михал з музику почал озбильнєйше, озда так требало. Вше вецей и частейше, шпивац почал у другей класи, з кратшу паузу пре иншаки обовязки. О Армиї Михал предлужує приповедку после ошвижованя числених, а прекрасних памяткох. Гевти други найскорей же шицки забуваю, лєбо прескакую и сцераю з паметаня. – Музика ме так провадзела же сом и у войску почал грац у яким-таким оркестру, алє „ставало” то на свойо ноги. Почало у Баня Луки, предлужене у Билим Манастире, а интересантне тото же наш капитан Шекарич, иншак оцец нашей репрезентативки Ясни у штреляцтве, вимагал же би шицки музичаре остали вєдно. Та и остали. Требало, гварел капитан, дзвигнуц културни уровень у тей часци Баранї, а перши у тим помагали вояци, и то наисце барз успишно. Ишло нам так, же зме шицки грали и шпивали „Їхав козак”, без огляду же 22. НOВЕМБЕР 2019.

ljudze@ruskeslovo.com

сом бул єдини Руснак. Дошли зме по найвисши уровень на армийних змаганьох. Людзе, цивилє, нас дочековали як на й блїз ших, го сци ни було аж и на то – па ме та Михал и предлужує же було и таке же сом супруги Блаженки, лєбо Ксениї як є уписана у матичних кнїжкох, зоз войска нє раз однєс пенєж зоз загратих... – Задумай, шицки вояци питали пенєж з дому, а я го часто дому ношел. Такой под час „войованя” найчастейше лєм зоз гармонику, народзена Таня. Син Владимир народзени о три роки. Михалова супруга, попри двоїх дзецох закончела висшу школу, а як учителька, а з роботу и факултет. Живот з длугокима крочаями ишол по добрей драги, так як тому шор и як требало. – Роботна кариєра ми почала у Радио Вербас Кули. Там сом бул и спикер и прекладатель, познєйше и редактор Младежскей емисиї. Цалком случайно, нє думаюци же з того дацо будзе, прияти сом на роботу до Скуштини општини Кула на роботне место матичара. Но, случовало ше же сом робел и у Кули, Червинки и Крущичу, як матичар, дабоме, и у Керестуре єден рок. Паметам зоз тих часох, озда лєм я бул такого щесца, же єдна свадзба заказована три раз, а млоди вше сцекол... Як ше то закончело, нє знам анї нєшка. Паметам и винчанє, три пари нараз, алє и винчанє кед млоди бул у Австралиї, а на його месту заступнїк, адвокат. Потим, 1983. року, прешол сом робиц до Дому култури у валалє, перше як корепетитор, а вец як уметнїцки руководитель, музични сотруднїк и орґанизатор и тераз ище вше. ВЕЛЇ ЗАБУТИ, АЛЄ „РУСНАК” ОСТАЛ Гранє почало зо Ґовльовима гудацми, потим зоз Кирдовима, та Оркестром Дома култури, Михал шоу бендом... Зоз „Идеалами” перши у валалє грали „свадзбу на струю”, по теди, да нє вериш, а вец мушели и други так. Од Михалових композицийох треба спомнуц коло 40 шпиванки за дзеци, народни и забавни. Наймилши, вироятно „Руснак”, за котру текст написал його винчани кум, Юлиян Надь, котри нєдлуга потим страдал у транспортним нєщесцу. – Мали зме наисце щесца тих рокох, мали зме музичну продукцию котру водзел Владо, Владуш, Колбас и то були, як ридко кеди, плодни роки у музичней творчосци

Нєзабутне дзецинство (Михал шедзи, други з правого боку)

22. НOВЕМБЕР 2019.

Зоз супругу Ксению и дзецми Таню и Владимиром

Руснацох. Нажаль, такей продукциї тераз нєт, та анї таки резултати. – Зоз музику сом обишол скоро шицки жеми Европи – гвари Михал. Кед шицко поздавам, одграл сом помедзи 900 и тисяч свад зби, на коло 300 балох. Знїмал сом музику за Телевизию, нєшка РТ Войводини. Сцем повесц – наглас рахує – же сом грал у шицких местох дзе Руснаци жию, же зме окрем руских гра ли и на

МЛОДИ ОДКАЗАЛ ВИНЧАНЄ Зоз матичарскей роботи остало запаметане кед єден наш рукометни репрезентативни бавяч зоз Червинки одказал винчанє годзину скорей як було заказане. Млода ше породзела, а знам же и тераз добре жию. Пришол потим дзень-два, и матичарскей служби принєсол тельо дарунки же дзвери од нїх нє було видно, од щесца и радосци – памета Михал.

мадярских, словацких, чарногорских свадзбох. Озда людзе знали цо сцу кед волали праве нас. Тераз часто компонуєм за Театер, за потреби дзецинскей творчосци и фалати котри режира моя супруга. – Вшелїяк, мушим повесц – гвари Михал – же сом бул активни у Театру ище теди, у школских дньох, кед режирал учитель Евґений Медєши. Тота любов остала и тирва по нєшка. Потреби роботи у Доме култури приведли и до того же сом бул и тон майстор, звладал спокуси ґрафичного дизайну, а, озда як верх шицкого того цо сом робел, и податок же сом роками орґанизатор трох наших найзначнєйших фестивалох. Рахуєм – гвари Михал – же пришол и час за пензию, нєодлуга, после вецей як штерац рокох роботи и стажу. Кед закотуля колєсо, лєгко ше здогаднє и свад збох кед кум одразу дал нє ма ло пенєжу, нє жадаюци кажду минуту заповедац – Грайце, Мижу, добри, свад зебни и ве сели, а ви уж знаце котри то буду... – Нє шицки памятки вше и красни, дакус цихше предлужел Мижо Бодянец, нажаль, нє граю нам вецей анї Ґовльово, анї Кирданци, Мижо Микита, Чамо, Кичко... Шицко то лєм живот! Длужни зме паметац и Иринея Тимка, Витомира Бодянца, Якима Хому, и їх шлїди нємерлїви шицким нам и за нашу културу.■

РУСКЕ СЛОВО 25

ЛЮДЗЕ, РОКИ, ЖИВОТ МИРОН ЖИРОШ: ПРИВРЕДНИ ЖИВОТ РУСНАЦОХ (XXІ)

БИЛА ЗАСТАНОВЕЛА ВИСЕЛЬОВАНЄ На преходзе з ХІХ до ХХ стороча, Руски Керестур залапела нова габа висельованя. Безжемних було вельке число, вельки заєднїцки маєток (яраши и луки) подзелєни, так же худобни остали ище худобнєйши. У таких обставинох у Керестуре варло – дзвигаю ше и буня аґрарни пролетере, дзвигаю штрайки, одходза на роботу до цудзих хотарох и подобне

О

сновна борба и далєй остала бориц ше за голи живот, за голе еґзистованє. Глєда ше виходи на шицки боки. Дзепоєдни одходза, виселюю ше до скорей насельованих валалох у Сриме, а други глєдаю нови места дзе би ше могли застановиц, купиц жеми, справиц хижи и лєгчейше жиц. Так ше у векшим чишлє Керестурци населюю до Пишкуревцох и Раєвого Села. Источасно и Шваби з Кули починаю предавац свойо маєтки. Почина ше розпредавац и Била.

Малюнок В. Дорокхази

Пририхтал: Микола ШАНТА

ДИЛЕМИ ПРИ НАШИХ ЛЮДЗОХ Нємци, червински и кулянски Шваби, як и кулянски Мадяре за ґаздованє на Билей нє були заинтересовани. Жем була од нїх оддалєна, уж и пред тим ю сами слабо обрабяли, а тераз кед ше указала можлївосц предац ю на державни причек – велї нашли рахунок од нєй ше ошлєбодзиц. За Руснацох ше, з другого боку, завела добра можлївосц купиц жеми такой ту, при Керестуре, а могло ю купиц на банк, на борґ, на пожичку. То перша можлївосц Руснацох же би дошли до жеми у векшей поверхносци и без векших пенєжох. Праве прето же було так, велї од тей жеми странєли. Бал ше Руснак од длуствох, а окреме ше злєкнул од вигодних можлївосцох. Нє могли себе задумац нашо стари же можу дойсц до жеми такой, а же би ю виплацали аж о 10, 20, або 30 роки. Битку доставали шмели. Чежко, помали ше одлучовали, алє кед дошли до жеми, кед ю почали обрабяц, шац зарно, зберац перши плоди, и доставац перши пенєж, здобула ше одредзена сиґурносц. Потвердзовала ше оправданосц рескированя, людзе мали довирия до купованя на борґ, и указовала можлївосц дальшого забераня Билей. И так нашо прадїдове и дїдове почали пущац свойо коренї на Билей. Куповали по першираз 10, 20, 30, та аж и 40 ланци (2 000 кв. хв.). Куповали при Керестуре, при своїх домох, оставали при своїх найблїзших и своєй родзини. Жили у надії же кед придзе до велькей нужди, годни достац нє лєм пораду, алє и потримовку од тих котри их заш лєм и бояжлїво одшмелєли же нагоду треба вихасновац. Була

26 РУСКЕ СЛОВО

ище єдна предносц купованя жеми на Билей: вєдно зоз жему, дзепоєдни куповали и салаши и серсан, та аж и даскельо гарла статку и роботни статок – пар, або аж и два пари воли. На салаши ше такой насельовали цали фамелиї, шицка роботна моц. БИЛЯНСКИ ХОТАР НЄ КУПОВАЛИ ЛЄМ ҐАЗДОВЕ На одредзени способ Била аж и застановела масовнєйше висельованє з Керестура. Купованє жеми у билянском хотаре, гоч и на кредит, ґарантовало сиґурносц стаємней роботи велїх фамелийох и даванє стаємнєйшей роботи велїм керестурским рисаром. Спочатку 20, 30 вельки фамелиї, а познєйше и вецей як 50, нашли свой дом у тим хотаре. То були вельки фамелиї – оцец з двома, трома синами и їх нєвестами, економски зависни пре заєднїцке ґаздованє, зоз заварту домашню продукцию при задовольованю найнужнєйших потребох. У обисцох – салашох шицко наставало, и пожива и облєчиво. У предавальньох ше барз мало куповало – лєм найнужнєйши продукти як цо то соль, есенц, глїняна судзина, образи и ище койцо. Зоз салашох ше одходзело лєм на вашари предац зарно и статок, або ше 22. НОВЕМБЕР 2019.

ljudze@ruskeslovo.com

ДЗЕ ТОЧНО БИЛА? Била почина нєдалєко од Керестура и пресцера ше аж под Kулу односно дорушує кyлянски, коцурски и торжански (Савино-селски) хотар, та и Пеклу пусту, однoсно як ю Керестурци наволyю Ризкашy, Осмакову, Валийовy. Билянски хотар, спрам премерйованя од 1897. року, забера шицкого 4 712 гольти и 1 598 квадратни хвати. Ha обра22. НОВЕМБЕР 2019.

бяцy жем одпада коло 3 500 гольти, a велька часц була нєплодна жем, з найвекшей часци пажици. Xотар Билей од драги Керестyр–Кула даґдзе оддалєни єдни, двої, a даґдзе и трої гони жеми. Найблїжей Джуньов салаш дзе криж (єдни гони, a вец Валалска – двої гони). Билей меняни мена. Перше є на ґеодетских картох зазначена 1878. року. Теди ше волала Бела Раданова. To источасно и час кед окончене перше премерйоване жеми y тим краю Бачкей. Познєйше є наволана Бела пуста, з акцентом на e y назви Бела. Випатра же новши пременки yшлїдзели пре практичнєйше вигварянє. Єй назва пред Другу шветовy войну лєм Бела-пуста, a по войни мено Била при наших людзох затримане лєм пре паметанє и свойо наволовaнє. Нєшкайша єй назва Нова Кyла, точнєйше, Катастерска општина Нова Kyла. To тоти єй урядово назви як цалосци, медзитим, назви чaсцох хотара зазначени на перших картох, a котри назви терашнї людзе нє паметаю, вецей нагадую o способе хаснованя и обрабяня тей жеми. Цала Била була y давних часох подзелена на 12 Вельки закупи, 3 Мали закупи и єден пoтез под нaзвy Драга коло кaрчми. Закупи як таки представяли ґеодетски обєдинєни поверхносци котри залапйовали од 100 до 400 гольти и були омеджени з дильовами. Їх нє дзелєли ярки и ярчки, алє вони бyли состойни часци спомнутих поверхносцох. Тоти блоки жеми далєй дзелєни на парцели. Хто бyл перши власнїк цалей Билей, y кромбуху зме нє могли дознац. Перши шлїди постоя од часу кед жемско-кнїжкови суд оформени y Кули, a то було 1897. року. Зоз тих документох обачлїве преходзенє тей жеми з рук до рук, односно єй щипанє на менши парцели и преходзенє з єдного власнїка (часто по терашнїх поняцох велькомаєтнїка) на других – аж по нєшка. Медзитим, праве тоти податки нам на свой способ указую приходзенє наших людзох до тей жеми на Билей. О першим (початковим) власнїцтве Билeй вецей шведочи Збирка ґеодетских картох (мапох), наволана як „Преднарис основного премерйованя”, 1878. року. У тих картох уж спомнути часци Билей – Вельки и Мали закупи – ище нє подзелєни на менши парцели, aлє на каждей карти як власнїк назначени Державни мадярски кральовски маєток, як Кулянске панство (Kincstari М. Kir. mint. kulai uradalom). О пейц роки окончена РЕАМБУЛАЦИЯ (обнова) станя и на теpену и у картох и Била уж подзелєна на парцели и утвердзени власнїцки стан. Як власнїки, и то з векшей часци вельких парцелох, зявюю ше мадярски, нємецки, сербски и лєм два-три руски мена и презвиcка. Спpам того можеме предпоставиц же у тим чаше (од 1878. до 1883.) цала Била прешла до приватних рукох. Медзитим, по якей основи – чи як купена за готови пенєж, чи на кредити, односно чи є дата як дарунок за окремни заслуги поєдинцом – нє могли зме дознац. Жемско-кнїжни суд у Кули основани 1897. року, а початни стан власносци над жему датирує од 1899. року. О нєрозположеню жительох Керестура же вони жем на Билeй „нє достали писал и Володимир Гнатюк. Била Керестурцом була обецaна пре подводносц велькей часци хотара ґу Филїпову (Бачки Ґрачац), або пре части вельки води од котрих Керестурци часто (Предлужи ше) стрaдали.■ Малюнок В. Дорокхази

рогати статок и швинї одвожело до месарньох до Кули и Вербасу, а жито зомлєц у сувачох и вицадзиц олєй з репченю або бундавових маґочкох у олєярньох до Керестура. До школи дзеци ходзели до валалу, до Керестура. Леґинє, и то нє барз часто, одходзели на танєц до карчмох, до валалу, а вєдно з дзивками ше сходзели и на Билей, алє нє у правих „ґаздиньох”. Жем на Билей нє куповали ґаздове, на Билей дзепоєдни Керестурци постали ґаздове. Билу куповали стредньомаєтни Керестурци як и дзепоєдни з тих котри у тим чаше були ориєнтовани на висельованє з валалу. И єдни и други були нєзадовольни з тим цо мали; сцели мац вецей жеми. Були задовольни з вецей гольтами гоч слабшей жеми у билянским хотаре, або ище вецей жеми у цудзих хотарох. Велї предали свойо 5 або 6 гольти под Керестуром, же би место нїх купели на Билей 10–15, або у Посавини и Славониї 20–25 гольти. Розлика була лєм у тим же ше жем у спомнутих валалох могло купиц занавше и вецей, а на Билей була драгша, алє ше куповало на борґ, власнїцтво здобувало аж по виплацованю, а потамаль нє було сиґурносци. Прето, як надпомнуте, Билу куповали лєм тоти котри ше нє бали рескирац. Змогнуц жеми, спрам нашого спознаня, була насyщна потреба (економска нужносц) Рyснака у прешлосци. Медзитим, чи бyло вше так, од самого приселєня до тих крайох – то питанє. Випатра, a таке зме думанє чули и од доктора Мафтея Виная, доброго познавателя нашей прeшлосци, же пред приходом до тих крайох, a и y перших чaсох пребуваня ту, наш чловек странєл од жеми. Брал лєм тельо жеми на обрабянє кельо им було найнужнєйше, и за тото обрабянє давал деpжави „аренду”. У тей файти порциї, односно аренди, вони cполньовaли свойо обовязки од жеми котру хасновали. У перших трох рокох насельованя жеми було вельо, a наших людзох зрозмирно мало спрам поверхносцох котри могли обрaбяц. Нашо перши приселєнци нє прави крипаки, бо нє були строго вязани за жем и мали можлївосци шлєбодного напyщованя жеми, односно аж и селєня зоз перших местох дзе ше населєли – Керестyра и Коцура. Важне з тей нагоди надпомнуц же гоч нам познати перши власнїцки рушаня y керестурским хотаре, нє познати нам зачатки власносци на Билей, (жем по 1848. рок остала державна) котра гоч нє була руска, руска вше баржей поставала пре ширенє Рyснацох до того хотара видрилююци старих власнїкох других народносцох: Мадярох, Нємцох (Швабох) и Сербoх. Пре свойо положенє и виcшy жем од тей котра була керестурска, a пресцерала ше спрам Филїпова (Бачки Ґрачац), Била постала интересантнєйша, гоч слабша, поснєйша, алє сухша (нє мочарна).

РУСКЕ СЛОВО 27

ДУХОВНИ ЖИВОТ У РУСКИМ КЕРЕСТУРЕ ОЗНАЧЕНА 25-РОЧНЇЦА НАШОГО ЕПАРХИЙНОГО КАРИТАСУ

ШВЕДОК ХРИСТИЯНСКЕЙ НА ДЇЇ Зоз Стретнуцом волонтерох зоз парохийних Каритасох и Архиєрейску Службу Божу у Катедралней церкви св. оца Миколая, всоботу 16. новембра, означена 25-рочнїца нашого, тераз епархийного Каритасу

Т

о источашнє бул и Вечар приятельох парохийного Каритасу хтори традицийно орґанизує домашнї парохийни Каритас керестурскей парохиї. Стретнуце отримане у велькей виронаучней сали, а уводне викладанє мал директор нашого Каритасу о. Владислав Варґа, хтори ше огляднул на историят тей барз важней институциї хтора би мушела буц присутна и активна у каждей парохиї, цо визначовал папа Венедикт XVI, и ту видзи и напрямки за дальшу каритативну дїялносц. ВШЕ ЄСТ НОВИ ИНИЦИЯТИВИ Як здогаднул о. Варґа, гоч наша Церква и до теди робела каритативни дїла, войново 90-ти роки були нагода же би ше их баржей орґанизовало и теди настал Каритас. През 25 роки Каритас ма вибудовани два окремни доми, у Коцуре и Керестуре, як и оформени парохийни Каритаси у векшини наших парохийох хтори ше намагаю буц активни уж по своїх можлївосцох. Гоч потераз вельо поробене, вше єст простору же би ше глєдало и нови модели, нови инициятиви и идеї як помогнуц найпотребнєйшим у шицких животних сферох. Донєдавни длугорочни директор Каритасу Суботицкого владичества о. Иштван Добаї преглїбел тему цо значи буц Божи волонтер у Каритасу, хтори значи дїлотворна любов ґу блїжнїм у їх материялних, духовних и других потребох. Як наглашене и у св. Писме же вира без дїлох мертва, потребне же би ше пребудзело свидомосц при наших вирних же шицко цо зробиме чловекови у потреби, зробели зме Исусови. По тим волонтерски чин вше чин любови. О одношеньох парохиї як заєднїци и Каритасу потолковал о. Михайло Малацко, та визначел же би вони мушели буц єдно, о чим писал и папа Венедикт. Як визначел о. Малацко, Каритас то ДНК Церкви, хтори представя дарованє, у наступним периодзе бизме требали пренєсц на-

шим дзецом и младим, так як цо ДНК преноши и физични прикмети. Же би ше дарованє витворело потребне насампредз видзиц тих цо у потреби, вец глєдац способ як им помогнуц и порушац у тим и ширшу заєднїцу. За 25 роки и у пароийних Каритасох було вельо активносци, та дзепоєдни винєсли представителє шицких присутних Каритасох, и тих цо нє могли присц, а свойо искуства волонтере подзелєли и по менших ґрупох. На Стретнуцу були осемдзешат особи, координаторе и представителє або векши ґрупи волонтерох зоз векшини наших парохийох зоз своїма паноцами – зоз Коцура, Шиду, Беркасова и Бикичу, Индїї, Сримскей Митровици, Нового Саду, Дюрдьова, Ґосподїнцох, Кули, Старого Вербасу и домашнї з Керестура. Присутни були и шестри Служебнїци на чолє з провинцийну ш. Мартину, координатор епархийного Каритасу Елемир Джуджар, представитель Реґионалного и програмски координатор за помоц иножемству Каритасу Австриї Тобиас Нелке. На сходзе були парохове новосадски о. Юлиян Рац, шидски о. Михайло Режак, домашнї капеланє о. Владимир Медєши и о. Михайло Шанта, а на Литурґиї, попри спомнутих и о. Варґи и о. Малацка, служел и коцурски парох о. Владислав Рац. БЛАГОДАРНА ЛИТУРҐИЯ Стретнуце закончене зоз благодарну Литурґию хтору предводзел наш владика кир Георгий Джуджар зоз седемцома священїками. Епарх ше у казанї тиж здогаднул на початки Каритасу, та визначел його важносц и сущносц – же Каритас то шведок християнскей надїї. Владика на концу здогаднул же 17. новембер Нєдзеля Каритасу, а того року источашнє и Шветови дзень худобних, треци по шоре, хтори запровадзел терашнї папа Франциско. Цо ше дотика Нєдзелї Каритасу, як наявене и на сходзе, у шицких наших парохийох вирни могли дац свой добродзечни пенєжни прилог до дзвончка, а шицко цо назберане, останє у парохийних Каритасох за особи и фамелиї у потреби у їх заєднїцох.■ М. Афич

28 РУСКЕ СЛОВО

22. НОВЕМБЕР 2019.

duhovni@ruskeslovo.com

У БАЧИНЦОХ

ДУХОВНА ОБНОВА ЗА СВЯЩЕНЇКОХ ЕПАРХИЇ У бачинскей грекокатолїцкей парохиї св. Луки, 13. новембра отримана духовна обнова за священїкох нашей Епархиї св. Миколая, вєдно з епархом кир Георгийом Джуджаром. Духовну реколекцию предводзел о. Мартин Дретвич, протоєрей ставрофор. Були присутни скоро шицки священїки Епархиї св. Миколая, а о. Мартин бешедовал о священстве, о тематики духовних проблемох нєшка, насампредз о проблемох и спокусох сучасного священїка. На початку духовней обнови паноцове ше вєдно помодлєли „шести час”, потим було преподаванє о. Мартина, а вец интерна схадзка. Духовна обнова закончена зоз полудзенком хтори пририхтали вирни бачинскей парохиї за своїх паноцох и владику. Таки духовни обнови за наших священїкох ше отримує уж вецей роки каждей яри и єшенї, кед паноцовски конзисторий ришує и важни питаня за Епархию.

Тей єшенї владику и паноцох поволал о. мр Дарко Рац, протоєрей ставрофор до своєй парохиї св. Луки у Бачинцох. На яр, як одлучене, духовна обнова будзе у парохиї у Сримскей Митровици. Вл. Дї.

У РУСКИМ КЕРЕСТУРЕ

МОЛИТВИ И ОБРАЗ БЛАЖЕНЕЙ ЙОСАФАТИ

У Новим манастире шестрох Служебнїцох Непорочней Дїви Мариї, 17. новембра през цали дзень були виложени образ и мощи блаженей Йосафати, та кажде могол присц помодлїц ше и замодлїц блажену за заступнїцтво. Стретнуце вирних зоз модлєньом Ружанца, розпатраньом живота блаженей и поуками за нєшкайши час, отримани на 16 годзин. На початку вирних з уводну молитву привитала Провинцийна настоятелька ш. Мартина Кмита.

22. НОВЕМБЕР 2019.

– Най молитва и заступнїцтво преподобней Йосафати помогню нам, нєшка, и у каждей хвильки нашого живота глєдац и находзиц праву драгу до Господа, сполнююци Його волю же би Господь бул шицко и у шицким, як за тото модлєла вона сама: „Исусе, котри ши живот душох, зроб же би моя душа у Тебе, за Тебе и през Тебе жила. Най вона за Тебе дума, за це бешедує, за Тебе дїйствує, най Тебе глєда, до Тебе идзе и з Тобу най ше зєдинї. Исусе, будз єдине жридло и циль мойого живота. Бо Ти моя мудросц, сила и потїха, мойо слово, щесце, скарб ту и у вичносциˮ. Роздумованя о святих таїнствох читал о. Владимир Медєши, а думки и розпатраня о блаженей Йосафати дзепоєдни вирни. У молитви ружанца и шпиваню участвовали и виронаучни дзеци котри пририхтала ш. Авґустина Илюк и присутни вирни. Полни манастир вирних, заєднїца живей Церкви, участвовала у розпатраньох и молитви, котри були як свойофайтова духовна обнова, та пренєсли свойо молитви блажней, модляци за заступнїцтво при Господу. После молитви шицки присутни ше у духу живота блаженей дружели и преглїбйовали свойо духовни искуства. Ол. Ж.

РУСКЕ СЛОВО 29

informator@ruskeslovo.com ОСТАТНЇ ПОЗДРАВ Наполнєли ше 40 жалосни днї як нас занавше зохабел

ОСТАТНЇ ПОЗДРАВ Дня 14. новембра 2019. року занавше нас зохабела наша мила мац, баба и прабаба

ЛЕОНА КОЧИШ (1930–2019) з Руского Керестура

МИЛОВАН ПАУНОВИЧ (1939–2019) Подпредсидатель ШК „Омладинєц” з Коцура Зоз почитованьом найкрасши памятки на ньго чуваю члени ШК „Омладинєц” зоз Коцура

Мила мамо, найкрасши памятки на твою любов, доброту и твою подобу занавше будземе ношиц и чувац у своїх шерцох. Твоя дзивка Славка, жец Янко, унучата Андрей, Питер и Катарина зоз супругом и праунука Мила Спочивайце у мире Божим!

ОСТАТНЇ ПОЗДРАВ Дня 14. новембра 2019. року занавше нас зохабела наша мила баба и прабаба

ОСТАТНЇ ПОЗДРАВ Дня 14. новембра занавше престало дуркац шерцо нашей милей швекри, баби и прабаби

ЛЕОНА КОЧИШ (1930–2019) з Руского Керестура

ЛЕОНА КОЧИШ (1930–2019) з Руского Керестура

Красни памятки на час препровадзени з Вами вично будземе чувац у наших шерцох. Унук Владимир зоз супругу Марияну и дзецми Влатком и Анамарию Спочивайце у мире Божим! СМУТНЕ ЗДОГАДОВАНЄ Дня 1. новембра 2019. року наполнєли ше пейц жалосни роки як нас зохабел и пошол до вичносци наш мили супруг, оцец, дїдо, швекор и брат

ВЛАДИМИР ХРОМИШ (1944–2014) з Вербасу

З любову, почитованьом и жалосцу у шерцох, занавше останєце у наших красних памяткох. Нєвеста Живана, унука Марина и праунучата Радош и Андєла Спочивайце у мире Божим! ОСТАТНЇ ПОЗДРАВ Дня 14. новембра занавше нас зохабела наша мила баба и прабаба

ЛЕОНА КОЧИШ (1930–2019) з Руского Керестура

Пошол ши од нас, алє у наших шерцох занавше останєш. Памятку на ньго вично чуваю супруга Ксения, син Владимир, дзивка Мария, нєвеста Даяна, жец Драґиша, унуки Неманя, Иґор, Милена, Милан и шестра Мария Дундєрски зоз фамелию Спочивай у мире Божим!

Красни памятки на Вас буду чувац унук Александар зоз супругу Миряну и дзецми Спочивайце у мире Божим!

СМУТНЕ ЗДОГАДОВАНЄ Дня 21. новембра 2019. року Дня 29. януара 2020. року наполнаполнєли ше 40 роки як нас ня ше 4 роки як нас зохабела зохабел наш мили оцец и дїдо наша мила мац и баба

СМУТНЕ ЗДОГАДОВАНЄ Дня 25. новембра наполнї ше рок Того року ше наполнєли 26 роки як нас занавше зохабела наша як вецей нє з нами наш мили мила мац оцец

ВЛАДИМИР МОНАР (1939–1979)

КСЕНИЯ МОНАР народзена Бодваї (1941–2016)

ДЮРА БУДИНСКИ НАТАЛИЯ БУДИНСКИ (1937–1993) народзена Паланчаї (1937–2018) з Руского Керестура

З любову и почитованьом памятку на вас будземе чувац у наших шер- Красни памятки на нїх чуваю їх дзеци – син Дюра зоз фамелию, син цох и нїґда вас нє забудземе – дзивка Веселка, жец Юлин, унук Желько Славко зоз фамелию, дзивка Весна зоз фамелию зоз супругу Даниєлу и унук Борис Спочивайце у мире Божим!

30 РУСКЕ СЛОВО

22. НОВЕМБЕР 2019.

informator@ruskeslovo.com СМУТНЕ ЗДОГАДОВАНЄ Дня 25. новембра наполня ше 40 жалосни днї як нас занавше зохабел наш мили оцец и дїдо

СМУТНЕ ЗДОГАДОВАНЄ Дня 22. новембра наполнї ше єден рок як нас занавше зохабел наш мили супруг, оцец и дїдо

МИХАЙЛО ОРОС (1947–2019) з Руского Керестура Красни памяки на ньго чуваю – син Златко, нєвеста Ясминка и унук Борис Спочивай у мире Божим!

СМУТНЕ ЗДОГАДОВАНЄ Дня 20. новембра 2019. року наполнєл ше єден рок як нас занавше зохабела наша мила мац, баба и прабаба

ДЮРА МУЧЕНСКИ (1940–2018) з Руского Керестура ВЕСЕЛИНА ОРОС (1931–2018) зоз Кули Зоз любову и почитованьом памятку на єй подобу чуваю – дзивка Леона, жец Владимир, унуки Сенка зоз супругом Срдяном, унук Славко зоз супругу Александру и праунуки Сара и Соня

СМУТНЕ ЗДОГАДОВАНЄ Дня 20. новембра 2019. року наполнєл ше єден рок як нас занавше зохабела наша мила мац, баба и прабаба

ВЕСЕЛИНА ОРОС (1931–2018) зоз Кули Зоз любову и почитованьом памятку на єй подобу чуваю – син Яким зоз супругу Меланию, унуки Геленка зоз супругом Драґаном, унук Андрей зоз супругу Марию и праунуки Йована, Данило и Анастася Спочивайце у мире Божим! НА ЗДОГАДОВАНЄ Дня 2. новембра наполнює ше Дня 22. новембра наполнї ше пейц смутни роки як нас занавєден рок як нас зохабела наша ше зохабел наш мили оцец, дїдо, мила мац, баба, прабаба и прадїдо и швекор швекра

ЙОВАН ФАРКАШ (1940–2014)

ЙОЗЕФИНА ФАРКАШ народзена Макаї (1943–2018)

Час преходзи, алє у думкох вашу любов и пожертвовносц занавше будземе чувац. Ожалосцени: дзивки Ирина и Валентина, жецове Михал и Драґан, унучата Ноеми, Ноел, Дарко зоз супругу, Таня зоз супругом и праунучата Стефан и Йована

22. НОВЕМБЕР 2019.

Красни памятки на ньго чуваю його наймилши – супруга Еуфемия, син Дюра зоз супругу Марчу и дзецми Иваном и Соню; дзивка Оленка зоз супругом Янком и дзецми Александру и Теодору Спочивайце у мире Божим! СМУТНЕ ЗДОГАДОВАНЄ Дня 18. новембер наполнєли ше три роки як вецей нє з нами наш мили син, супруг и оцец

ДЮРА ШОВШ (1953–2016) з Руского Керестура Вше будзеш у наших молитвох и шерцох – твойо наймилши Спочивай у мире Божим! NA ZDOGADOVANW Dny 18. novembra 2019. roku napolnєли ше єденац roki yk nas zanav{e zohabela na{a mila {estra i teta

IRINA D@UD@AR (1953–2008) narodzena u Ba~incoh z Novogo Sadu Pamytku na wj lxbov i dobrotu zanav{e ~uvax brat Miron zoz suprugu Sonx i dzecmi Vladislavom i Miroslavom zoz fameliymi Spo~ivaj u mire Bo`im!

OGLA[OVANW 021/6613-697, 021/ 6624/708 e-mail: ruske.redakcija@gmail.com

РУСКЕ СЛОВО 31

ИНФОРМАТОР На основи члена 37. пасус 11. Покраїнскей скупштинскей одлуки о покраїнскей управи („Службени новини АПВ”, число 34/2014, 54/2014 – друге предписанє, 37/2016, 29/2017 и 24/2019), у складзе зоз членом 79. Закона о утвердзованю компетенцийох Автономней Покраїни Войводини („Службени глашнїк РС”, число 99/2009, 67/2012 – Одлука Уставного суда Републики Сербиї число ИУ3 – 353/2009) и членом 2. пасус 2. Правилнїка о стаємних судских толмачох („Службени глашнїк РС”, число 35/2010, 80/2016 и 7/2017), покраїнски секретар за образованє, предписаня, управу и национални меншини – национални заєднїци, розписує

ОГЛАШКУ

ЗА ПОСТАВЕНЄ СТАЄМНИХ СУДСКИХ ПРЕКЛАДАТЕЛЬОХ И СТАЄМНИХ СУДСКИХ ТОЛМАЧОХ ЗНАКОХ ЦЕМНИХ, ГЛУХИХ АБО НЄМИХ ОСОБОХ ЗА ПОДРУЧЕ ВИСШИХ СУДОХ НА ТЕРИТОРИЇ АВТОНОМНЕЙ ПОКРАЇНИ ВОЙВОДИНИ I Розписує ше оглашку за поставянє стаємних судских прекладательох и стаємних судских толмачох знакох цемних, глухих або нємих особох за подруча: 1. Висшого суду у Новим Садзе, за: японски язик – 1; дански язик – 1; голандски язик – 1; портуґалски язик – 1; чески язик – 1; словенски язик – 2; єрменски язик – 1; анґлийски язик – 1; нємецки язик - 1; словацки язик – 1; мадярски язик – 1. 2. Висшого суду у Зренянину, за: анґлийски язик – 2; нємецки язик – 1; мадярски язик – 2; ромски язик – 2; румунски язик – 1; арабски язик – 1; албански язик – 1; польски язик – 1; гречески язик – 1; дански язик – 1; французки язик – 1; знакови язик – 2. 3. Висшого суду у Суботици, за: албански язик – 1; пашту язик – 1; турски язик –1; арабски язик – 1; болгарски язик – 1; румунски язик – 1; македонски язик – 1; ромски язик – 1; фарси язик – 1; словенски язик - 1. 4. Висшого суду у Сримскей Митровици, за: албански язик – 1; турски язик – 1; болгарски язик – 1; фарси язик – 1; пашту язик - 1; нємецки язик – 1; французки язик – 1; румунски язик – 1. 5. Висшого суду у Панчеве, за: словацки язик – 1; чески язик – 1; мадярски язик – 1; анґлийски язик – 1; нємецки язик – 1; китайски язик – 1. 6. Висшого суду у Зомборе, за: анґлийски язик – 5; мадярски язик – 5; нємецки язик –- 3; горватски язик – 2; италиянски язик – 2; китайски язик – 2; шпански язик – 1; французки язик – 1; словацки язик – 1; чески язик – 1; русийски язик – 1; ромски язик – 1; руски язик - 1; арабски язик – 1; албански язик – 1; словенски язик – 1; знакови язик – 2. II Кандидат за стаємного судского прекладателя або за стаємного судского толмача знакох цемних, глухих або нємих особох (у дальшим тексту: кандидат) може буц особа хтора виполнює шлїдуюци общи и окремни условия, хтори доказує на способ яки утвердзени у оглашки. Общи условия за кандидатох: 1. же є полнолїтна особа и же ма место биваня на териториї АП Войводини – сполньованє условия ше доказує з особну леґитимацию (чипована особна леґитимация муши буц одчитана); 2. же є державян Републики Сербиї – виполньованє условия ше доказує з увереньом о державянстве хторе нє шме буц старше як шейсц мешаци; 3. же ма закончене найменєй високе образованє (за стаємних судских прекладательох) – сполньованє условия ше доказує з диплому о здобутим високим образованю; 4. же ма закончене найменєй штреднє образованє у тирваню штири роки – штварти ступень (за стаємних судских толмачох знакох цемних, глухих або нємих особох) – виполньованє условия ше доказує з диплому о здобутим штреднїм образованю; 5. же му/єй скорей нє престало роботне одношенє у державним орґану пре чежше потупенє длужносцох з роботного одношеня – сполньованє условия важи лєм за тих кандидатох хтори були, односно хтори ище вше у роботним одношеню у державним орґану. Виполньованє условия ше доказує на основи вияви кандидата у писаней форми же му/єй

32 РУСКЕ СЛОВО

нє престало роботне одношенє у державним орґану пре вирекнуту дисциплинску миру. Кандидат сам составя и подписує вияву; 6. же є нє осудзовани на кару гарешту на найменєй шейсц мешаци – сполньованє условия ше доказує на основи увереня з каребней евиденциї компетентней Полицийней управи МУП РС, хторе нє шме буц старше як шейсц мешаци. Окремни условия за кандидатох: 1. же ма одвитуюце високе образованє за одредзени странски язик або же у подполносци зна язик зоз хторого преклада и на хтори преклада усну бешеду або писани текст, – сполньованє условия ше доказує зоз: • диплому о здобутим високим образованю хторе одвитуюце за одредзени странски язик (за стаємних судских прекладательох); • увереньом комисиї о предходно положеним преверйованю знаня язика; • проверйованьом знаня язика хторе запровадзує комисия; 2. же зна правну терминолоґию хтору ше хаснує у язику зоз хторого ше преклада и на хтори ше преклада – сполньованє условия ше доказує зоз: • преверйованьом знаня правней терминолоґиї хтору запровадзує комисия; • увереньом комисиї о предходно положеним преверйованю знаня правней терминолоґиї; 3. же ма найменєй пейц роки искуства на прекладательних роботох, односно искуства як толмач знакового язика; – сполньованє условия ше доказує на основи потвердзеньох о искустве на прекладательних роботох. III Ґу прияви на оглашку, кандидат доручує ориґинал або овeрeну фотокопию вимаганих доказох, хтори оверел явни новтаруш або хтори оверени у општинских управох у хторих нєт меновани явни новтаруш. Докази о виполнєносци условийох зоз члена II пасус 1. точки 2. и 6, у складзе зоз членом 103. пасус 2. Закона о общим управним поступку („Службени глашнїк РС”, число 18/2016 и 95/2018 – автентичне толкованє), по службеней длужносци, обезпечує Покраїнски секретарият за образованє, предписаня, управу и национални меншини – национални заєднїци. IV Комисия – хтору формує покраїнски сeкрeтар – розпатра прияви кандидатох и поднєшени докази и запровадзує преверйованє знаня язика и правней терминолоґиї пре доказованє виполньованя окремних условийох. Трошки преверйованя зноши кандидат. V Прияви на оглашку з доказами о виполньованю условийох зоз точки II тeй оглашки ше доручує у чашe 30 дньох по обявйованю оглашки на адресу: Покраїнски секретарият за образованє, предписаня, управу и национални меншини – национални заєднїци, Булевар Михайла Пупина число 16, 21000 Нови Сад, з назначеньом: Приява на оглашку за поставенє стаємних судских прекладательох за подруче висших судох на териториї АПВ. Прияви ше подноши на формуларе хтори мож превжац на интернетбоку Покраїнского секретарияту за образованє, предписаня, управу и национални меншини – национални заєднїци: www.puma.vojvodina.gov.rs у часци „Сервиси” – рубрика „Судски толмаче”. Нєблагочасни, нєдошлєбодзени, нєрозумлїви и нєподполни прияви ше нє будзе розпатрац. Преверйованє знаня язика ше запровадзує найскорей у чаше 30 дньох по остатнїм дню термину за подношенє приявох. VI У складзе зоз Законом о републичних административних таксох, тарифне число 1, кандидат длужен при подношеню прияви уплациц 870,00 динари на мено подношеня вимаганя и видаваня ришеня, на жиро рахунок число: 840-742221843-57, поволанка на число 97 11-223, наменка уплацованя – Републична административна такса, приматель: Буджет Републики Сербиї. ПОКРАЇНСКИ СЕКРЕТАРИЯТ ЗА ОБРАЗОВАНЄ, ПРЕДПИСАНЯ, УПРАВУ ИНАЦИОНАЛНИ МЕНШИНИ – НАЦИОНАЛНИ ЗАЄДНЇЦИ АВТОНОМНА ПОКРАЇНА ВОЙВОДИНА РЕПУБЛИКА СEРБИЯ 128-74-48/2019-02 од 20.11.2019. року ПОКРАЇНСКИ СЕКРЕТАР, Михаль Нїлаш

22. НОВЕМБЕР 2019.

* дзе цо будзе *

informator@ruskeslovo.com

ЗА ВИКЕНД ДНЬОВКА Мултимедиялна програма младих Дньовка, 22. по шоре, будзе отримана 22. и 23. новембра у орґанизациї здруженя „Пакт Рутенорумˮ. Першого дня „Дньовкиˮ, хтора будзе отримана пияток, 22. новембра у Клубу 10 од 20 годзин, Литературно-визуелна вистава Емилиї Чизмар „Twitterатура з мура” у орґанизациї НВУ„Руске слово”, МАК и Заводу за културу войводянских Руснацох. Такой у исти час на истим месце Beldocs ECHO 2019 у Руским Керестуре отрима проєкцию документарного филму „The Raft/Дереґля”, (режия Marcus Lindeen, Шведска, Данска, ЗАД, Нємецка, 2018, котри тирва 98 минути и титловани є по сербски). На соботу, другого дня манифестациї, на 20 годзин, отверанє вистави фотоґрафийох зоз конкурсу „Дньовкиˮ, а на 21 годзин предвидзена главна мултимедиялна програма.

*** РОЧНИ КОНЦЕРТ РКЦ

На нєдзелю, 24. новембра, у Новим Садзе, у Ґимназиї „Лаза Костич”, на 19 годзин, будзе Рочни концерт РКЦ. На концерту ше представя шицки нашо секциї. ***

ПРЕМИЄРА ТЕАТРАЛНЕЙ ПРЕДСТАВИ У КЕРЕСТУРЕ

Премиєра новей представи „Случай нєвиней ґдовициˮ автора Милоша Николича, Руского народного театру „Петро Ризнич Дядяˮ будзе на нєдзелю, 24. новембра, на 19 годзин у велькей сали Дома култури у Руским Керестуре.

Городска управа за защиту животного штредку Городу Нового Саду на основи члена 29. Закона о преценьованю вплїву на животни штредок („Службени глашнїк Републики Сербиї”, число 135/04 и 36/09) обявює

ОБВИСЦЕНЄ

о принєшеним ришеню же потребне преценьованє вплїву и о одредзованю обсягу и змисту Студиї о преценьованю вплїву проєкта на животни штредок Ношитель проєкта DOO „PROMIST” Нови Сад, Улїца Привреднїкова число 6, поднєсол вимогу за одлучоавнє о потреби преценьованю вплїву на животни штредок проєкт „Реконструкция и пренаменьованє обєкта 02 – Будинок текстилней индустриї до маґазину – маґацин запакованого штучного минералного гною” у Новим Садзе, Улїца Привреднїкова 6 у рамику Индустрийней зони сивер, на катастерскей парцели число 2222/1 Нови Сад I, Город Нови Сад. После запровадзеного поступку Городска управа за защиту животного штредку дня 13. новембра 2019. року принєсла ришенє число VI-501-684/19 з хторим дата согласносц на предметну Студию. Увид до предметного ришеня мож окончиц у просторийох Городскей управи за защиту животного штредку, Руменацка 110 а, Нови Сад, роботни днї у чаше од 10 до 15 годзин на сайту Городскей управи за защиту животного штредку www.environovisad.org. rs. Заинтересована явносц може виявиц жалбу процив того ришеня у чаше од 15 днї од дня його обявйованя у средствох явного информованя, по тим орґану.

22. НОВЕМБЕР 2019.

ОД ДЕЦЕМБРА АКЦИЯ ПОПУСТ 30 ОДСТО НА ШИЦКИ КНЇЖКИ „РУСКОГО СЛОВА” Городска управа за защиту животного штредку на основи члена 20. пасус 1. Закона о преценьованю вплїву на животни штредок („Службени глашнїк Републики Сербиї” число 135/04 и 36/09), обявює

ОБВИСЦЕНЄ

о явним увиду, явней презентациї и явней розправи о Студиї о преценьованю вплїву проєкта на животни штредок Подприємство „KODAR ENERGOMONTAŽA” DOO зоз Беоґраду, по овласценю ношителя Проєкта „VIP MOBILE” d.o.o. Милутина Миланковича 1ж, Нови Беоґрад, поднєсол тому орґану вимогу за одлучованє о потреби преценьованя вплїву на животни штредок проєкта радио базней станїци мобилней телефониї „НС2334_02 НС_ Ветерник_3”, у улїци Краля Петра I число 25, на катастерскей парцели число 387, К. О. Ветерник, Город Нови Сад. Податки и документацию зоз вимоги ношителя проєкта мож видзиц у просторийох Городскей управи за защиту животного штредку Городу Нового Саду, Улїца Руменацка 110 а, Нови Сад, роботни днї од 10 по 15 годзин по 23. децембер 2019. року. У складзе зоз членом 6. Правилнїка о поступку явного увиду, презентациї и явней розправи о студиї о преценьовню вплїву на животни штредок („Службени глашнїк РС”, 69/05) заинтерсованих орґанох, орґанизацийох и явносц под час тирваня явного увиду можу поднєсц зауваги и думаня на студиї о преценьованю вплїву у писаней форми Городскей управи за защиту животного штредку. Явну розправу и презентацию ше отрима 24. децембра 2019. року, у просторийох Городскей управи за защиту животного штредку Городу Нового Саду, Руменацка 110 а, Нови Сад, на 11 годзин

Покраїнски секретарият за урбанизем и защиту животного штредку, на основи члена 10. Закона о преценьованю вплїву на животни штредок („Службени новини РС” чс. 135/04) обявює

OБВИСЦЕНЄ

o поднєшеней вимоги за одлучованє о потреби виробку студиї о преценьованю вплїву на животни штредок Ношитель проєкта AD „Електромрежа Сербиї” Беоґрад, Улїца Княза Милоша чс.11, Беоґрад, поднєсол вимогу за одлучованє о потреби преценьованя вплїву на животни штредок Проєкт адаптация TS 400/220/110 kv „Нови Сад 3” – опреманє ДВ поля 110kv чс. Е18. Податки и документация зоз вимоги ношителя проєкта мож достац на увид роботни дзень од 10 до 14 г у просторийох Покраїнского секретарияту за урбанизем и защиту животного штредку, Булевар Михайла Пупина 16, Нови Сад (прижемє, канцелария ч. 39). Шицки заинтересовани, у чаше од 10 днї од дня обявйованя того обвисценя, можу доручиц свойо думанє у писаней форми на адресу Секретарияту. РЕПУБЛИКА СЕРБИЯ АВТОНОМНА ПОКРАЇНА ВОЙВОДИНА ГОРОД НОВИ САД Служба за заєднїцки роботи Улїца Жарка Зренянина ч. 2 21000 Нови Сад Телефон: 021/488-28-99

ОБВИСЦЕНЄ

о обявйованю Явного конкурса за пополньованє окончуюцих роботних местох на нєодредзени час у Служби за заєднїцки роботи Городу Нового Саду Роботни места: Технїчар друкованя, у Оддїлу за друкованє и доставу, окончователь роботного места IV файти, 1 окончователь на нєодредзени час и референт за водзенє евиденциї, у Оддїлу автосервиса, окончователь роботного места IV файти, 1 окончователь на нєодредзени час. Текст явного конкурса за пополньованє наведзенoго роботного места мож превжац на интернет презентациї Городу Нового Саду: http://www.novisad.rs/. Городска управа за заєднїцки роботи Городу Нового Саду

РУСКЕ СЛОВО 33

ИНФОРМАТОР/СПОРТ

Городска управа за защиту животного штредку Городу Нового Саду на основи члена 29. Закона о преценьованю вплїву на животни штредок („Службени глашнїк Републики Сербиї”, число 135/04 и 36/09) обявює

ОБВИСЦЕНЄ

о принєшеним ришеню з хторим дата согласносц на Студию о преценьованю вплїву на животни штредок проєкта базней станїци мобилней телефониї „НС – Новосадска драга III” НС171/НСУ171/НСЛ171 Ношитель проєкта „Телеком Сербия” а.д. Таковска 2, Беоґрад, поднєсол вимогу задаванє согласносци на Студию о преценьованю вплїву на животни штредок проєкта базней станїци мобилней телефониї „НС – Новосадска драга III” НС171/НСУ171/НСЛ171 у Улїци Новосадска драга число 162, на катастерскей парцели число 3750/2 К.О. Ветерник, Город Нови Сад. После запровадзеного поступку и предкладу Технїчней комисиї, Городска управа за защиту животного штредку дня 14. новембра 2019. року принєсла ришенє число VI-501-669/19 з хторим дата согласносц на предметну Студию. Увид до предметного ришеня мож окончиц у просторийох Городскей управи за защиту животного штредку, Руменацка 110 а, Нови Сад, роботни днї у чаше од 10 до 15 годзин на сайту Городскей управи за защиту животного штредку www.environovisad.org. rs. Процив того ришеня мож порушац управни суд пред Управним судом у чаше од 30 днї од дня його обявйованя о принєшеним ришеню у средствох явного информованя. Городска управа за защиту животного штредку Городу Нового Саду на основи члена 10. Закона о преценьованю вплїву на животни штредок („Службени глашнїк Републики Сербиї”, число 135/04 и 36/09) обявює

ОБВИСЦЕНЄ

о поднєшеней вимоги за одлучованє о потреби преценьованя вплїву на животни штредок проєкта Ношитель проєкта „Телеком Сербия” а.д. Таковска 2, Беоґрад, поднєсол за одлучовaнє о потреби преценьованю вплїву на животни штредок проєкта базней станїци мобилней телефониї „Радомира Раше Радуйкова” – НСУ274/НСЛ274 НС, у Новим Садзе, у Улїци Радомира Раше Радуйкова число 7, на катастерскей парцели число 7742/2 К.О. Нови Сад I, Город Нови Сад. Податки и документацию зоз вимоги ношителя проєкта мож видзиц у просторийох Городскей управи за защиту животного штредку Городу Нового Саду, Улїца Руменацка 110 а, Нови Сад, роботни днї од 10 до 15 годзин. Шицки заинтересовани, у чаше 10 днї од дня обявйованя того обвисценя, можу дац свойо думанє у писаней форми на адресу Городскей управи за защиту животного штредку Городу Нового Саду.

МАЛИ ОГЛАШКИ ДИХТОВАНЄ облакох и дзверох. Щици од витру, жими, праху, галайку, инсектох. МОНТИРАМЕ: – РОЛЕТНИ – ГАРМОНИКОВО

34 РУСКЕ СЛОВО

ДЗВЕРИ – ПАНТЛЇКОВО ДЗВЕРИ – МРЕЖИ ОД СУНЬОҐОХ – ВЕНЕЦИЯНЕРИ – ОПРАВКИ 025/5827-710 060/5088-433

СТОЛНОТЕНИСКИ КЛУБ „РУСИНˮ З РУСКОГО КЕРЕСТУРА

НОВА ПОБИДА СТОЛНОТЕНИСЕРОХ

Столнотенисере СТК „Русинˮ зоз Руского Керестура, у шестим колє Южнобачкей лиґи, 16. новембра бавели дома зоз екипу СТК „Нови Садˮ и победзели з резултатом 4:3. Русин наступел у составе Матей Сабадош, Михайло Сабадош и Стефан Горняк, резерва бул Александар Шанта, а Новосадянє у составе Далибор и Борислав Раїч, Иґнят Яковлєв, а резерви Ґрґинов и Стефанович. У перших двох змаганьох Матей Сабадош и Михайло Сабадош победзели зоз 3:1 и 3:2, Горняк страцел 2:3, а Сабадошове победзели и у дублу зоз 3:0. У шлїдуюцих трох змаганьох Метей Сабадош и

Горняк страцели обидвоме зоз 2:3, алє як визначел тренер Драґан Ковачевич, искусни Михайло Сабадош победзел зоз 3:1 и то пресудзело на вкупни резултат и Русинову побиду. Тота побида Русин подзвигла за єдно место на таблїчки, та є тераз на другим месце зоз єдним змаганьом менєй. Першенство у лиґи ше предлужує 7. децембра, а у медзичаше Русиново столнотенисере буду бавиц 23. новембра на турнире А класи за кадетох у Бечею, а 30. новембра младши кадети на екипним першенстве Войводини. М. А.

КОНКУРС ЗА ДОДЗЕЛЬОВАНЄ НАГРАДОХ СТУДЕНТОМ И ШКОЛЯРОМ ОСНОВНЕЙ И ШТРЕДНЄЙ ШКОЛИ Општина Кула истого дня, 12. новембра розписала конкурси за додзеньоване наградох студентом и єднократних наградох школяром онсовней и шреднєй школи котри пребуваю на териториї општини Кула. Студенти можу конкуровац за награди котри ше оддодєелю у 2019/2020. року кед ше финансую зоз буджету Републики Сербиї и першираз уписую други, треци и штварти рок студийох з найменшу просекову оцену 9 у предходнх рокох студираня. Податки обявени на сайту општини Кула. Розписани и Конкурс за додзельованє єднокртей награди школяром у школским 2019/2020 року. Право на єднократну награду маю школяре основних и штреднїх школох котри у прешлим,

2018/2019. року завжали перше, друге або треце место у поєдинєчней конкуренциї на окружним (реґионалним), републичним, або мед зинародним змаганю котре орґанизує Министерство просвити Влади Републики Сербиї або Секретарият за образованє, управу и национални меншини Автономней Покраїни Войводини, о чим тиж вецей информациї мож достац на сайту општини Кула. Рок за приявйованє на обидва конкурси 15 днї од дня обявйованя, а треба ше явиц Одделєлню за дружтвени дїялносци општини Кула, Ленїнова 11, Услужни центер, шалтер 5, зоз документацию. За додатни информациї мож наволац на телефон 025/751-146 и 751-151, лєбо нєпоштредно на назначеней адреси. 22. НОВЕМБЕР 2019.

sport@ruskeslovo.com

СПОРТСКИ БАВИСКА „ЯША БАКОВ” – ТУРНИРИ У ҐУҐЛАНЮ И ШТРЕЛЯЦТВЕ

НАЙЛЄПШИ БУЛИ ДЮРДЬОВЧАНЄ И ВЕРБАЩАНЄ Прешлого викенду, точнєйше всоботу, 16. новембра у Центре за физичну културу „Драґо Йовович” у Вербаше у рамикох Спортских бавискох „Яша Баков” отримани турнири у ґуґланю у и штреляцтве, а друженє и на тот завод було на першим месце. По конєц рока будзе отримани турнир у пикаду, у Новим Садзе, котри будзе и остатнї у тей сезони, а у Дюрдьове початком децембра будзе поставена и биста Яши Бакова

Н

а тих двох турнирох участвовали 6 екипи зоз по трома членами, а одволали ше любителє Бавискох зоз Коцура, Суботици, Нового Саду, Дюрдьова и домашнї Вербащанє. У ґуґланю, а и у штреляцтве участвовали ФК „Искра” зоз Коцура, РКЦ зоз НовоГо Саду, „Дружтво Руснацох” Суботица, КУД „Тарас Шевченко” Дюрдьов и домашнї „Папивинґ д.о.о” Вербас, котри на турнири приявел два екипи. ДЮРДЬОВЧАНЄ НАЙЛЄПШИ У ҐУҐЛАНЮ У ґуґланю, у екипней конкуренциї перше место освоєли ґуґлаше зоз екипи КУД „Тарас Шевченко” зоз Дюрдьова, котри вєдно звалєли 443 бабки, друга була екипа „Дружтва Руснацох” зоз Суботици зоз 394 звалєнима бабками. Треце место освоєла друга екипа „Папивинґ д.о.о.” зоз 368 звалєнима бабками, а штварте „РКЦ” зоз Нового Саду, чийо ґуґлаше звалєли 357 бабки. Ґуґлаше зоз ФК „Искра” звалєли 296 бабки и освоєли пияте место, а остатнє место освоєла перша екипа „Папивинґ д.о.о.” зоз 277 звалєнима бабками. У добрей атмосфери у Вербаше, рекреативци ше дружели, алє ше и трудзели дац шицко од себе же би зазначели цо лєпши резултат и пласман. У ґуґланю перше место у поєдинєчней конкуренциї освоєл Владимир Загорянски котри звалєл 371 бабку, други бул Микола Кухар, котри звалєл 348 бабки и треци Ото Киш зоз 334 звалєнима бабками. Штварте место виборел Иґор Миклош зоз 315 звалєнима бабками, пияте Микола Хромиш котри звалєл 296 бабки, а шесте место освоєл Никола Дубинї зоз 284 звалєнима бабками. Седме и осме место освоєли Кирил Симунович и Мирослав Чакан, котри звалєли по 283 бабки. ПАПИВИНҐ НАЙЛЄПШЕ ШТРЕЛЯЛ На турниру у Вербаше, у штреляцтве, участвовали исти екипи як и у ґуґланю. Бавело ше екипно и поєдинєчно, у екипней конкуренциї перше место освоєла перша екипа „Папивинґ Доо”, зоз заштрелєнима 429 кругами, друга була екипа КУД „Тарас Шевченка”, чийо стрилци заштрелєли 395 круги, треце место освоєла екипа „Дружтво Руснацох” зоз Суботици зоз заштрелєнима 337 кругами. На штвартим месте ше нашлол „РКЦ” зоз Нового Саду, чийо стрилци мали тиж заштрелєни 337 круги, пияте место освоєла екипа ФК „Искра” зоз Коцура, зоз заштрелєнима 244 кругами, а остатнє место освоєла друга екипа „Папивинґ Доо” зоз заштрелєнима 179 кругами.

22. НОВЕМБЕР 2019.

СОСТАВ ЕКИПОХ За екипу КУД „Тарас Шевченко” зоз Дюрдьова на замаганю участвовали: Микола Хромиш, Мирослав Чакан и Микола Кухар. Дружтво Руснацох зоз Суботици було у составе: Кирил Симунович, Ото Киш, Йосип Томич и Петар Мижер. Екипа „ПАПИВИНҐ” д.о.о. II Вербас була у составе: Иґор Миклош, Боян Дьордєвич и Никола Дубинї. За новосадску екипу „РКЦ” ше змагали: Владимир Иван, Владимир Загорянски и Александар Белич. Коцурци на турнир пришли у составе: Златко Колесар, Дарко Новак и Михайло Чордаш. Перша екипа „Папивинґ” д.о.о. зоз Вербасу була у составе: Звонко Салаґ, Мирослав Ґубаш и Мирослав Такач.

У штреляцтве ше за поєдинєчни пласман борели шесцеро найлєпши зоз екипней конкуренциї. Найлєпши бул Дюра Мудри, котри заштрелєл вкупно 253 круги, за нїм ше нашол Мирослав Такач, котри заштрелєл 209 круги, а два менєй, односно 207 круги заштрелєл Михайло Киш котри освоєл треце место. Штварте место освоєл Владимир Загорянски, котри заштрелєл 186 круги, Владимир Джмура бул пияти и заштрелєл 182 круги и шести Микола Кухар, а вон заштрелєл 172 круги. После змагательней часци, на Пелетовим салашу у Коцуре, бул орґанизовани полудзенок, а предсидатель СБ „Яша Баков” Иван Папуґа учашнїком подзелєл припознаня за освоєни успих. По конєц рока будзе отримани ище єден турнир, алє и поставянє бисти Яши Бакова, котре будзе у Дюрдьове, 8. децембра. Шлїдуюци турнир у пикаду у рамикох СБ „Яша Баков” будзе 15. децембра у просторийох Руского културного центру (Руска матка) у Новим Садзе. ■ З. Колєсар

РУСКЕ СЛОВО 35

СПОРТ ПОДРУЧНА ФОДБАЛСКА ЛИҐА ЗОМБОР

„ТВЕРДИНЮˮ НЄ БУЛО ЧЕЖКО ОСВОЇЦ ФК „Русин” – ФК „Тврдява” (Бач) 4:0 (2:0)

Руски Керестур: Стадион ФК Русин, судия: Страхиня Пилич, ґоли за Русин дали Боян Бранкович (20. и 28. минут) и Деян Давидович (71. и 89. минут). РУСИН: М. Надь, Д. Веселинович, Б. Голик, Б. Надь, В. Вуйович, О. Маркович, Б. Бранкович, С. Дюканович, Д. Давидович, Й. Гарди, Ф. Вуйович, а на замени: К. Боднар, Р. Ланчужанин, И. Маньош. У штернастим колє Подручней фодбалскей лиґи Зомбор, внєдзелю 17. новембра, пред коло 200 патрачами на домашнїм терену, ФК „Русинˮ однєсол побиду над ФК „Тврдяава” зоз Бачу зоз резултатом 4:0 (2:0). Пред початком, стретнуце тих двох екипох важело за дерби штредка теблїчки. Понеже то предостатнє коло єшеньскей часци першенства розлика

у бодох була лєм 2 боди и то на хасен Русина. Перши ґол за Русин внєдзелю дал Боян Бранкович у 20. минути, а розположени Бранкович лєм 8 минути познєйше, госцом дал ище єден красни ґол зоз бицом од коло 20 метерох, кед лабда од стативи вошла до нєбранєней часци ґола. До конца першого полчасу, Русин мал ище даскельо нагоди за ґол, но резултат ше нє пременєл. У другим полчасу, Русиновци бавели сцерпезлїво и чекали свою нагоду за ґол. Место Бранковича, хтори и вишол у другим полчасу, зоз числом ґолох заменєл го Деян Давидович. Свой перши ґол Давидович дал у 71. минути, а други пред самим концом стретнуца у 89. минути. Давидович препознал добру нагоду за ґол, а ище важнєйше, вихасновал и реализовал.

По конєц змаганя, госци мали лєм єдно озбильне бице хторе ґолман Надь сиґурно одбранєл. Тото цо би окреме требало наглашиц на тим змаганю то вшелїяк фер бависко госцуюцих бавячох. Нєраз з лавочки було чуц слова тренера госцуюцей екипи – „Без фаула!”, цо ридко кеди мож чуц на наших теренох. На нєдзелю 24. новембра, Русин будзе бавиц остатнє, 15. коло у тей єшеньскей часци сезони процив екипи „Кулпинˮ. Зоз добрим резултатом, з оглядом на тото же екипа зоз Кулпину у тей хвильки забера предостатнє место на таблїчки, Русин би тоту єшеньску часц сезони могол закончиц и на 4. месце. Но, же бизме ше нє радовали напредок, тераз зоз 26 бодами Русин забера 5. место на таблїчки. Ан. М.

ПОДРУЧНА ФОДБАЛСКА ЛИҐА НОВИ САД

БАВИСКО БЕЗ МОТИВУ

ФК „Омладинєц” (Степановичево) – ФК „Бачка 1923” 2:1 (0:0) СТЕПАНОВИЧЕВО: Стадион ФК „Омладинєц” у Степановичеву. Присутне коло пейдзешат патрачох. Главни судия Милош Иванович (Нови Сад), помоцни Оґнєн Орґич (Нови Сад) и Зоран Драґолєвич (Бачки Ярак). За дюрдьовски Клуб ґол дал Иґнїч у 77. минути. БАЧКА: Смолян, Драґан Тривунович, Лю. Тривунович, Деянович, Вуйович, Данґубич, Станкович, Маркович, Солдат, Душан Тривунович и Петрович. Булo три замени, а у першим полчасу аж два, а то нє узвичаєне на змаганьох дюрдьовскей Бачки. У 30. минути першого полчасу вишол Данґубич, а вошол Калайджия и у 40. минути вишол Душан Тривунович, а вошол Роґич. Треца була у 66. минути кед вишол Станкович, а вошол Иґнїч. У 16. и предостатнїм колу єшеньскей часци першенства Подручней фодбалскей лиґи Нови Сад, всоботу 17. новембра на фодбалским стадиону у Степановичеву домашнї шестопласовани Фодбалски клуб „Омладинєц” дочекал и победзел дзешатопласовани Фодбалски клуб „Бачка 1923” зоз Дюрдьова. Тото стретнуце, як и стретнуце пред тим, було вельке розчарованє вирних навиячох дюрдьовскей Бачки, понеже було оправдани причини обчековац же победза на

36 РУСКЕ СЛОВО

обидвох. Медзитим, так ше нє случело, бависко им нє ишло „од рук”, або домашнї фодбалере мали вецей щесца, а госци нє були досц мотивовани. После того стретнуца ФК „Бачка 1923” на таблїчки Подручней фодбалскей лиґи ознова забера место нїжей, односно єденасту позицию од осемнац клубох, зоз дзеветнац бодами кельо ма од штернастого кола. На стретнуцу подзелєни аж седем опомнуца, шицки за нєоправдани оштри старт. Дюрдьовски фодбалере достали векшину, односно штири. Додзелєни су Станковичови, Вуйовичови, Калайджичови и Петровичови. У 40. минуту бависка чежше покалїчени фодбалер Бачки Душан Тривунович. Теди и вишол зоз бависка. Под час змаганя було барз жимно, а як гварел делеґат Милорад Лошич одбавене змаганє штреднього квалитета за тот ранґ, як и же бависко фодбалерох з обидвох бокох на моменти було нервозне и нє орґанизоване. У шлїдуюцим 17. колу и остатнїм у тей часци першенства, на нєдзелю 24. Новембра, на 13 годзин, у Дюрдьове ФК „Бачка 1923” дочека дзевятопласовани ОФК „Сириґ” зоз Сириґу котре, поровнуюци посцигнуца у тей часци першенства ма три пораженя меняй, исте число побидох и три вецей нєришени змаганя як дюрдьовска Бачка. С. С. 22. НОВЕМБЕР 2019.

sport@ruskeslovo.com

ПОДРУЧНА ФОДБАЛСКА ЛИҐА СУБОТИЦА

ИСКРА З „МИНИМАЛЦОМ” ДО НОВИХ ТРОХ БОДОХ ФК „Искра” – ФК „Напредак” (Надаль) 1:0 (1:0)

Коцур: стадион ФК „Искра”. Ґол за Искру дал Марян Малацко. Состав: Калинич, Пєшивац, Петрович, Сталевич (Ери (Дакич)), Дякович, Ваяґич, Комазец (Юрчук), Малацко, Дюкич, Ґубаш и Сердар. Искра конєчно повязала два побиди и уписала 6 боди котри єй оможлївели же би ше приблїжела ґу стредку таблїчки и розтерхованше дочекала остатнє коло у котрим на нєдзелю будзе бавиц процив екипи ФК „Ядран” у Фекетичу. Змаганє процив Напредку зоз Надалю Искра после длугшого часу дочекала комплетна и то саме по себе було добре предусловиє же би ше уписало нови три боди, котри барз значни пред жимску павзу. Змаганє почало з ровноправним бависком, углавним на штредку терена, з кус оштрейшим бависком бавячох обидвох екипох, а у таким бависку до вираженя пришло нєискуство главного судиї, котри принєсол даскельо погришни одлуки на чкоду обидвох екипох. При резултату 0:0 госци мали два барз добри шанси за ґол, алє на обидва заводи рамик ґола бул Искров союзнїк, та резултат остал исти. При концу першого полчасу єдну добру акцию Искрових фодбалерох на найлєпши способ закончел Марян Малацко, дал ґол и принєсол вельку радосц публики на трибинох. Нєодлуга судия означел конєц першого полчасу, та Искра зоз предносцу од єдного ґола пошла на одпочивок. Очековало ше же фодбалере коцурскей екипи у другим полчаше ище баржей прицишню на ґол Напредку и

же преламу змаганє, алє ище раз до вираженя пришла подла физична пририхтаносц Искрових бавячох, та место того прициску, мож повесц же у другим полчаше госци були тоти котри мали вецей лабду у своїх ногох и котри були опаснєйши. Но, на Искрово щесце нападаче Напредку нє пренашли драгу до Искрового ґолу, та Искра на концу зазначела барз значну побиду и прескочела Напредак на таблїчки. Зоз тоту побиду Искра ше пребила на 10. место на таблїчки, а потераз освоєла 18 боди. У шлїдуюцим колє, котре и остатнє у єшеньскей часци сезони, Искра будзе госцовац у Фекетичу, дзе ю дочека екипа Ядран, котра на таблїчки спод Искри, алє як и Искра, и Ядран повязал два побиди, та у добрей форми и добрим розположеню дочекує Искру. З. К.

ЗАКОНЧЕНА ЄШЕНЬСКА ЧАСЦ ПЕРШЕНСТВА У МЕДЗИОПШТИНСКЕЙ ФОДБАЛСКЕЙ ЛИҐИ СРИМ, ҐРУПА ЗАХОД

ФК „БСК” ЄШЕНЬСКИ ШАМПИОН Зоз стретнуцами 13. кола, закончена єшеньска часц першенства у Медзиопштинскей фодбалскей лиґи Срим, ґрупа Заход, а перше место у полсезони освоєл ФК „БСК” зоз Бешенова, а Сримец з Беркасова и попри пораженя завжал друге, место. Словен у Руми бул лєпши и победзел Сримец з минималним резултатом 1:0, ОФК „Бикич” у Адашевцох вицагнул бод процив Ґраничара зоз резтултатом 1:1, Єднота у Шидзе 22. НОВЕМБЕР 2019.

старцела од Шлєбоди зоз Шашинцох зоз 2:1, ФК „Обилич 1993” у Куковцох победзел ФК „Трґовачки” зоз Сримскей Митровици зоз 4:0, БСК дома, у Бешенову, бул лєпши од Фрушкей гори з Руми 4:2, Слоґа у Чалми победзела Слоґу зоз Воґня зоз 3:0, а Фрушкогорац у Мандєло су бавел 0:0 процив Зеки Булюбаши. На таблїчкии БСК перши зоз 31 бодом, Сримец други зоз 25 бода-

ми, а Фрушкогорец треци зоз 24. Словен штварти ма 22, а Обилич 1993 пияти зоз 22 бодами, ФК „Зека Булюбаша” ше сти зоз 21 бодом, а ОФК „Бикич” седми ма 19 боди. Фрушка гора осма зоз 19, Слоґа зоз Воґню дзевята зоз 16 бодами, Шлєбода дзешата ма 14 боди, Ґраничар єденасти зоз 13, Єднота дванаста зоз 11, Трґовачки тринасти зоз осем бодами и остатня 14. Слоґа зоз Чалми, ма лєм шейсц боди. Вл. Дї.

РУСКЕ СЛОВО 37

ИНТЕРМЕЦО

ГОРУЦИ ТЕПШИ (од Люпки Цвеїч)

Баунти колач Поступок правеня Зомлєти кекси (300 ґрами) розмишац зоз розпущену чоколаду (180 ґрами) и 2 децами млєка (мож и дакус вецей так да ше достанє твардейшу мишанїну). До тепши положиц папер за печенє и ровномирно накласц тей маси и поприцискац. Увариц ґриз у пол литри млєка, посладзиц го (коло 200 ґрами цукру, мож и вецей хто люби сладше) и додац 200 ґрами кокосу. Од горе, зоз двох реброх Потребне: чоколади и кус млєка направиц ґлазуру и преляц колач. Положиц ■ 300 ґрами зомлєти до фрижидера най ше охладзи. кекси ■ 1 литра млєка ■ 200 ґрами чоколади ■ 100 ґрами ґрису ■ 200 ґрами кокосу ■ 200 ґрами цукру

*Трошительна кошарка – кекси 50 динари + млєко 64 дин. + чоколада 80 дин. + ґриз 10 дин. + кокос 60 дин. + цукер 20 дин., так же треба видвоїц коло 300 динари за тот колач.

Крем юшка зоз броколия и проса То дакус иншака юшка як цо зме звикли бо ше место резанкох кладзе просо. Увариц броколи, (мож додац и на коцочки порезану мархву и петрушку, цибульку) и додац єдну коцку за юшку. Такой усипац умити просо (єдну шольку) бо ше у исти час уваря и броколи и просо. На концу до юшки розмишац жовчок зоз 3-4 ложками шметанки.

38 РУСКЕ СЛОВО

22. НОВЕМБЕР 2019.

rusmak.ruske@gmail.com ГОРУЦИ ТЕПШИ

преверени

(од Михайла Катони)

Фалафел шалата зоз киноу

Поради обисцу

Порихтац прави фалафели досц велька авантура. Вельо рецепти и совити мож найсц на интернету. Медзитим, єст и дзепоєдни кратши драги. У предавальньох здравей поживи мож купиц готову орґанску мишанїну за фалафел хтора ше барз швидко и єдноставно порихта спрам опису на пакованю. Мишанїну ше помиша зоз врацу воду и охаби дас 15 минути же би ше повязала. После ше направя фалафели, менши або векши, спрам смаку. Фалафели ше обично пражи у олєю, а мож их и упечиц у рерни як здравшу опцию. Киноу ше пред вареньом поумива у жимней води и рихта ше по опису на пакованю. Наприклад 100 ґрами кинои положиц до врацей води (коло пол литри води) и уруциц пол коцочки за юшку. Вариц док вода нє вивре. Тото количество достаточне за два особи. Послужиц зоз швижу сезонску шалату присмачену зоз лимуновим соком и маслиновим олєйом. Поволуєме вас на сотруднїцтво за рубрики Горуци тепши” и Поради обисцу” ” ” и на rusmak.ruske@gmail.com, лєбо посилац на вайбер на число 069 67 33 15. Напишце, висликуйце, пошлїце и порадзце и нас самих!

Пририхтали: Лю. Цвеїч и Т. Салонтаї

22. НОВЕМБЕР 2019.

Лєм кед дакус нє меркуєце у кухнї можеце ше опечиц – на горуцу пару, лєбо директно на даяким горуцим предмету. Опечене место положце под жимну воду же бисце знїжели температуру опеченей часци скори. А потим ю премасцце зоз бильчком. Бильчок ше на скори осуши и направи єдну файту мембрани. Кед ше бильчок осуши нє вимивайце го, алє го заш премасцце на опечену часц скори. Предлужце и далєй премасцовац скору зоз бильчком, покля нє почуствуєце олєгчанє. Тоту методу самопомоци хасуйце єдино кед у питаню опеклїни 1. ступня – то опечени места хтори почервеня и боля, алє нє маю мехирки. *** Сок з лимуну часто хаснуєме за прирхтованє чаю и лимунади, и як додаток єдзеньом и колачом. А цо зоз лимунову скорку? Вона найчастейше закончи у канти за шмеце. Шлїдующи раз кед вицадзице лимун, скорку положце до змаржляку, та ю по потреби натрице и додайце до колачох лєбо до даякого другого єдзеня. Друга вариянта же бисце скорку перше натарли, а потим положели до пластичного мещка и положце до змаржляку. Так вам будзе при руки. На исти способ можеце одложиц и скорку зоз помаранчеца, мандарини лєбо лимети. *** Ризкашу варце у судзину зоз покривку, а кед ше увари, охабце ю ище дзешец минути закриту. Так будзе амачнєйша. *** Вайцо нє розбивайце на рубцу судзини у хторей их мишаце. Вше хаснуйце роботну поверхносц лєбо деску за резанє. Так вам шкарупина зоз вайца нє спаднє до судзини.

РУСКЕ СЛОВО

39

ИНФОРМАТОР, ОГЛАШКИ, ИНТЕРМЕЦО

ГЛАСНЇК ПО РУСКИ РОК LXXV ЧИСЛО 47 (3864) НОВИ САД, 22. НОВЕМБЕР 2019.

■ МАРИНА РОМАН, ФИНАЛИСТКА МУЗИЧНОГО ЗМАГАНЯ „КОКА-КОЛИ” ЦЕНА 30 ДИНАРИ

У проєкту идентификованя особох и подїйох зоз склєняних плочох фотоґрафох Будински зоз Руского Керестура, котру орґанизує Завод за културу войводянских Руснацох (ВР), а котри уж длугши час обявйовани на остатнїм боку новинох „Руске слово”, потребна векша помоц ширшей явносци. Велї од обявених фотоґрафийох уж идентификовани, алє о даєдних потераз зазначене барз мало податки. На Фейсбук боку Заводу за културу ВР до окремного албуму положени тоти фотоґрафиї, та ше модлї шицких котри дацо знаю о особох, подїйох,

Фото: Любомир Дудаш Фотоґрафия: 0806P

Фотоґрафия: 0561P

ОГЛЯДНУЦЕ НА ПРЕШЛОСЦ

часу, обставинох, обичайох, облєчиве и инши податки хтори вязани за тоти фотоґрафиї же би ше явели. Явиц ше мож прейґ порученя на Фейсбуку або коментару на фотоґрафиї, на имейл zavod.rusini@gmail.com лєбо на телефон 021/548-421. Кажда информация значна. Дзекуюци фотоґрафийом хтори настали у фотоґрафскей роботнї Будинскових, а котри диґитализовани на склєняних плочох, зачува ше шведоченє о живоце людзох и подїйох и велїх податкох цо припадаю културно-историйному скарбу Руснацох на тих просторох.

Даєдни фотоґрафиї обявюємє вецей раз, понеже за нїх дотераз нєт податки.

■ „КОСТЕЛЬНИКОВА ЄШЕНЬ” У КЕРЕСТУРСКЕЙ ШКОЛИ