Ruske slovo 46 by Руске слово

ИНФОРМАТОР, ОГЛАШКИ, ИНТЕРМЕЦО

ГЛАСНЇК ПО РУСКИ РОК LXXIII ЧИСЛО 46 (3759) НОВИ САД, 17. НОВЕМБЕР 2017.

ЦАЛИ ВАЛАЛ НА ЗАЄДНЇЦКЕЙ ПРОГРАМИ

■ ПРОБЛЕМИ У ФИНАНСОВАНЮ

Коцурци културни скарб шицких народох цо жию у Коцуре чуваю на єдним месце, у Етно клубу Одняте од забуца”. ” є пред 10 роками, Основани а у рамикох 24. Културней манфестациї Костельникова єшень”, ” преславени ювилей. святочно На програми у Доме култури вєдно участвовали шицки коцурски здруженя зоз културно-уметнїцкима точками. На бини наступали школяре ОШ Братство єдинство”, ” КУД Жатва”, ” врело” КУД Завичайне ” и члени секцийох Євангелскей церкви.

ЛОКАЛНОГО СПОРТУ

Фото: Златко Колєсар

ОГЛЯД НУ ЦЕ НА ПРЕ ШЛОСЦ оволуєме читачох новинох „Руске слово” же би помогли препознац особи на старих фотоґрафийох. Пре точне идентификованє особох на сликох, хтори маю окремну музейну вредносц, потребна помоц од ширшей явносци. Шицки фотоґрафиї настали у дакедишнєй фотоґрафскей роботнї Бруґошових у Руским Керестуре. Кажду фотоґрафию ше подпише зоз одредзену шифру, та кед же препознаце даєдну, лєбо вецей особи на фотоґрафиї, модлїме Вас же бисце явели до Заводу на число телефона 021/548-421, лєбо на мейл: zavod.rusini@gmail.com.

Фото: Любомир Дудаш

ЦЕНА 30 ДИНАРИ

■ НАЙМЛАДШИ ЧИТАЧЕ НА „КОСТЕЛЬНИКОВЕЙ ЄШЕНЇ” Фотоґрафия: 0663P

МЕДЗИРЕЛИҐИЙНИ СТРЕТНУЦА И НЄНАСИЛНЕ ДЇЙСТВОВАНЄ дивидуалцом и ґрупом.. На нїх ше стої же би були тот „ензим” вибудови мира, у конкретних условийох власного живота и часу дзе єдино мож наисце стретнуц волю Божу, вше вяПише: Блажена ХОМА ЦВЕТКОВИЧ, зану за мойо, твойо и нашо, и „ту” и „тераз”. Тото „нашо” у активистка Екуменскей нашей жеми ше тиж помкло, алє ше руша помали, най нє погуманитарней орґанизациї вем, лєм ше „гойса”. У Горватскей, наприклад, то идзе дакус Єдно духовне путованє нєдавно спонукло ме на роздумованє швидше, вироятно пре потреби после войни. На наших проо медзирелиґийних стретнуцох, о тим цо людзох зоз рижних сторох єдна конфронтация вола другу конфронтацию – и то дружтвох/центрох за нєнасилну комуникацию, диялоґ, мир и тота теория ескалациї хтору мож провадзиц у дружтвених нєнасилство водзи же би були таки витирвали у тим цо робя. зраженьох на хтори ше ище вше баржей нємо припатраме, як Тоти хтори мнє познати углавним у Горватскей и єст их вельо цо зме активни учашнїки. Чкода же ше у нас при зраженьох як наприклад РАНД, Вирнїки за мир, Луч, Интеро центер, нє хаснує вецей тоти нєнасилни потенцияли ришованя, бо Млади за мир, Центер за мир, нєнасилство и людски права... вони можу буц и на хасен кед ше их будзе хасновац у транУ Новим Садзе то Екуменска гуманитарна орґанизация, Ка- сформацийним смислу. Нажаль, ище вше зме нє у тей диялоґ ритас, гоч єст и други, я з тима сотрудзуєм. Екуменизем ме фази, алє у антаґонистичней. Церкви робя на тим и маю конвше прицаговал, и моя активносц перше почала у Фоколарох, кретни, марґинализовани инициятиви, алє их „конкретне” Шветовим молитвовим дню, може буц и даяке потрипотим у проєкту „Дотик надїї”, Нєнасилне дїйствованє нє керує зраженє, алє ше з нїм зочує мованє дачого, а христивец у Екуменским форуму же- и трансформує го так же му правило – „будз благи ґу особи, янска порука нє може нох, а як ше драги отверали, у буц скрита пре дацо цо а строги ґу проблему”. Може буц и як животне медзичаше, спонтано сом ше єй нє ингерентне, алє є становиско и як способ дїйствованя уключовала и до других орґаспособ на хтори мож, алє низацийох. ше и нє муши, актуалиНєнасилство и комуникация зовац власне розуменє нєшка подруче ученьох о общей култури и потребни су у ри- вири. Чловек и одношенє ґу ближньому то теми о хторих би жних конарох дружтва. Нєнасилне дїйствованє нє керує зра- требало бешедовац и у добрих, и у подлих часох.... женє, алє ше з нїм зочує и трансформує го так же му прави- Визначиц бим активистох РАНД-а (Реґионална адреса за нєло – „будз благи ґу особи, а строги ґу проблему”. Може буц насилне дїлованє) и „Луч”-а, хтори преноша знанє и схопнои як животне становиско и як способ дїйствованя. Нєнасил- сци котри потребни за звладованє насилства и трансформаство то сила за отпор ґу пасивному прилапйованю нєправед- цию зраженьох през едукациї, алє и през менторованє особох них станох у дружтве, єднак як и спроцивйованє милитари- и дружтвох/здруженьох хторим важна вибудов мира. То и стичним, насилним обраховйованьом. вирнїцки задаток и часц вирнїцкого идентитета, з хторим ше Кед ше спомина медзирелиґийни стретнуца велї людзе ду- окончує вирнїцке становиско славеня Бога, односно же його маю же їх основна активносц то лєм молитви. Правда, моли- вибудов то окончованє волї Божей, а шицки сучасни теориї и тва присутна, алє окрем того, тоти дружтва орґанизую семи- схопносци цо ше глєда як нови способи нєнасилного ришонари, тренинґи, едукациї, медияциї, конференциї итд, з хто- ваня зраженьох и будованє заєднїци нє муша буц здумани рима ше активно дїйствує у своїм штредку, своєй заєднїци и лєм у власней вирскей традициї. Вери ше же кажда особа дружтве. Шицки вони медзисобно повязани, намагаю ше ґу способна превжац одвичательносц за терашньосц у хторей дружтву консенсуза, и сотрудзую и зоз вирскима институци- жиє и же кед є часц проблему, вец може буц и часц ришеня и ями хтори отворени и сцу буц активни у истим напряме, (со- може участвовац у дружтвених пременкох. Нєнасилство метруднїцтво з Католїцким богословским факултетом, Бого- сто аполоґетики понука свойо позициї афирмованя себе и словску семинарию и Надбискупским центром за пасторал своїх вредносцох. Пребаченє, помиренє, та и покаянє то фунмладих „Йоан Павло II”, з мировним рухом Pax Christi...). У даментални вредносци транформациї зраженьох хтори були тих активносцох участвую припаднїки рижних конфесийох, и найважнєйши сеґменти же би тоти дружтва почали робиц нє лєм християнских, алє и исламских. Шицки вири толе- на будованю мира. Вони ошлєбодзую особу од прешлосци и рантни, а толеранция нє лєм слово напамят, алє ше ю наисце отвераю драгу ґу новим одношеньом. Помиренє далєки циль, жиє, нїкого ше нє гноби, нє „покресцує” и нє „исламизує”, то драга ґу миру у хторим ше видзи бувших процивнїкох як кажде остава у своєй конфесиї, почитуюци и розлики єдни розвиваю нови одношеня медзособного пребачованя, приладругих, и розлични вирски традициї. Значи, у таких дру- пйованя и довирия. Шлєбода за нїх можлївосц без присильожтвох настава диялоґ медзи заєднїцами, културами, людзми ваня, як можлївосц вибору и одлучованя, а окреме ше почихтори свидоми своїх розликох, алє и заєднїцких вредносцох. тує шлєбоду дїйствованя. Повязує ше духовносц, дружтвени Сотрудзую, упознаваю ше, збогацую, и пестую медзисобну анґажман и преучованє. Векшини людзох на медзирелиґийсолидарносц пре себе и свою будучносц. У соживоце ше дзе- них стретнуцох вира дава моц хтору черпаю зоз повязаносци лї исти час и простор, а през духовни искуства и заєднїцки з Богом и у вредносцох правди, любови и милоседию. Вибор молитви таки духовни умрежованя залапели церкви воздлуж нєнасилней драги, хтору ше у таких дружтвох препоручує, и попрейґа и вельо обецую у нєшкайшей екуменскей ситуа- випробую перше на себе, глєдаю нови способи за ришованє циї. Векшина похопює же духовна екумена шерцо и штред- зраженьох и доминантносци єдни над другима, а веря и же зиско вкупней екумени... ше баржей виплаци сотруднїцтво як змаганє, повязаносц як Представнїки-активисти тих дружтвох то високообразовани виключованє, и акция як пасивносц. ■ людзе рижних професийох, докторе, психолоґи, педаґоґи, Становиска висловени у тим тексту виключно авторово и нє професоре язикох, теолоґи и активни су у велїх подручох. вше одражую ушорйовацку политику новинох „Руске слово” Вони нє лєм едукаторе, алє и медияторе, аж и совитнїки ин-

2 РУСКЕ СЛОВО

17. НОВЕМБЕР 2017.

ЗМИСТ

УВОДНЇК Пише: Олена ПЛАНЧАК-САКАЧ, редакторка рубрики Култура и просвита

■ Тижньовнїк 4–5. Можлївосци проєктного финансованя у Општини Вербас

■ Нашо места 8. Општина Жабель додзелєла Митрово награди

■ Економия 12–13. Компания „Делфи” глєда роботнїкох у Вербаше

■ Духовни живот 16. Гуманитарна нєдзеля Каритасу

■ Култура и просвита 18–21. Културна манифестация „Костельникова єшень” у Керестуре, Коцуре и Дюрдьове

■ Людзе, роки, живот 26–27. Як (нє) скапал рокенрол (XXI)

■ Мозаїк 28-29. Тамара Салаґ, балерина з Нового Саду

■ Руске у швеце 30–31. Етнїчни ґрупи на Горнїци – Гуцули

■ Информатор

32–35. Оглашки и In memoriam

■ Спорт 38–39. Закон о спорту и финансованє клубох На насловним боку: Керестурски школяре на „Костельниковей єшенї” Автор фотоґрафиї: Любомир Дудаш

СЛОВА ЛЄЦА, НАПИСАНЕ ОСТАВА На чесц нашому поетови, писательови, линґвистови и филозофови др Гавриїлови Костельникови прешлого тижня отримани програми пошвецени писаному слову и кнїжки у Руским Керестуре, Коцуре и Дюрдьове, а предлужа ше и у тим тижню. Так як Керестур любел Костельник остало занавше записане у його Идилским венцу „З мойого валала”, хтори преложени на сербски язик и у прекладзе нїч нє страцел од своєй краси, а достал на значеню. За тот одлични преклад найзаслужнєйши наш др Юлиян Рамач и госц тогорочней „Костельниковей єшенї” Мирослав Алексич, припознати и наградзовани сербски поета, заступени зоз свою творчосцу у велїх антолоґийох и вельки приятель Руснацох, як и Дружтво за руски язик, литературу и културу, хторе преклад обявело у кнїжки. Кнїжка цивилизацийни здобуток и кажди култивовани народ хтори дзба о своєй будучносци и своїх потомкох уклада до кнїжки, до памятнїка хтори останє и после нашого физичного тирваня. Ище Костельник гуторел же „Руснаци нє барз дзбаю за руску кнїжку”, алє шицко єдно, вон писал през цали свой живот и охабел нам фундамент на котрим зме учели и росли. Нєшка нашо писателє предлужую тоту нїтку творчосци, предлужую нашо тирванє, бо кнїжка хтора вредзи прежиє часи и найдзе свойого читателя, чи нєшка, чи наютре... Ище вше сом фасцинована зоз литературу з далєкей прешлосци, „Ґилґамешом”, старима греческима драмами, римскима поетами хтори зохабели вредни литературни твори и указали же „Нєт нїч нового под слунком”, людзе и пред нами роздумовали о вичносци, церпели, любели, наздавали ше, були осамени, модлєли ше и у вичних чловеческих спокусох нїч ше нє пременєло, без огляду же ше живот пошвидшал и олєгчал у технолоґийним смислу. Чкода же таки вечари нє вше маю публику, же у нашим културним живоце иснує така инертносц и апатия, а, нажаль, таки манифестациї нє нащивюю анї тоти цо би институцийно мушели и требали, тоти цо наютре буду одлучовац о рускей кнїжки и култури. Чесц винїмком котри свидоми своєй институцийней одвичательносци, та програми потримали зоз своїм присуством. Ище стари Латинє гварели же слова лєца, а написане остава, та док буд земе паметац Костельника и док буд земе дзбац о рускей кнїжки, о нашим шлїду, дотля нас ище вше буд зе ту на тей ровнїни.

* ”РУСКЕ СЛОВО” – гласнїк по руски * Виходзи каждого пиятку * Снователь Национални совит рускей националней меншини * Видава НВУ ”Руске слово”, Нови Сад * Перше число вишло 15. юния 1945. року у Руским Керестуре * Адреса: НВУ ”Руске слово”, Булевар ошлєбодзеня 81/7, 21000 Нови Сад * Редакция: одвичательни редакторe Борис Варґа * редакторе/ки рубрикох – Дюра Винаї, Мирон Горняк-Кухар, Александар Паланчанин, Олена Планчак-Сакач, Славица Фейса, Ясмина Дюранїн, Ана Маркович * новинарке/ки – Мария Афич, Влада Дїтко, Сандра Саламун, Златко Колєсар, Марина Джуджар * язична редакторка – Блажена Хома-Цветкович * технїчна редакторка – Люпка Цвеїч * редакторки фото и компютерского обробку – Вероника Вуячич, Мария Гудак, Таня Салонтаї * Телефони: 021/6613-697, 021/6624-708, 021/6623-076; 021/6621-433 * Телефакс 021/528-083 * Предплата за цали рок: у жеми 1 500 динари, а у иножемстве 100 евра * Жиро-рахунок Banca Intesa a.d. Beograd 160-923244-82 * Девизни рахунок 1 6 0 - 0 0 5 0 8 7 0 0 2 4 9 9 9 - 5 3 * Р у ко п и с и ш е н є в р а ц а * Д ру ку є Д ру ка р н я ” M a x i m a g r a f ” П е т р о ва р а д и н * E-mail: redakcija@ruskeslovo.com * Web site: www.ruskeslovo.com * YU ISSN 0350-4603 * COBISS SR-ID 15915778 * Друковани тираж 2 000 *

Директорка МАРТИЦА ТАМАШ *** Главни одвичательни редактор ИВАН САБАДОШ

17. НОВЕМБЕР 2017.

РУСКЕ СЛОВО 3

ТИЖНЬОВНЇК ЗМОЦНЬОВАНЄ КАПАЦИТЕТОХ ОРҐАНИЗАЦИЙОХ ЦИВИЛНОГО ДРУЖТВА

ВЕРБАСКИ ЗДРУЖЕНЯ ШЕ ЕДУКУЮ ЗА ВИРОБОК ПРОЄКТОХ Пише: Ана МАРКОВИЧ

Стратеґийни циль општини Вербас змоцньованє капацитетох орґанизацийох цивилного дружтва (ОЦД) през едукациї за представительох того сектора, явни трибини и дебати о стратеґийних актох хтори општина приноши

дукация за представительох цивилного сектора за 2017. рок ма штири фази и наменєна є орґанизацийом зоз шедзиском на подручю општини Вербас, хторих по податкох Аґенциї за привредни реґистри єст 174. Присутни орґанизациї маю гетероґени характер, спрам того кеди су основани, спрам своєй дїялносци и спрам искуства апликованя и участвованя у проєктох. У Вербаше три раз отримани едукациї за представительох ОЦД, у орґанизациї Општини Вербас, нєвладовей орґанизациї ТАКСО и ЕУ Инфо Поинту зоз Нового Саду, а обчекує ше и реализацию инфо сесиї Канцелариї за цивилне дружтво. ПЕРША БАЗА ПОДАТКОХ О ОЦД У ВЕРБАШЕ Активно участвованє орґанизацийох цивилного дружтва подрозумює доступносц информацийох на час, совитованє, уключованє и партнерство з державнима орґанами, а здруженя гражданох огромни потенциял на хтори держава муши раховац и хтори муши респектовац. Општина Вербас з тим у вязи першираз витворює базу податкох о ОЦД на єй подручу, а Оддзелєнє за дружтвени дїялносци, медзи иншим, ма и обовязку сотруднїцтва з орґанизациями. – После формованя бази податкох хтора будзе по секторох у одношеню на дїялносц каждей орґанизациї, плануєме же би вони прешли рижни файти едукацийох. Едукациї ше, насампредз, одноша на нукашню орґанизацию здруженьох, на транспарентносц їх роботи. Гевто цо барз значне за нашу локалну самоуправу, то континуовани едукациї за ОЦД – визначела началнїца Оддзелєня мр Мира Недич и додала же єден з цильох едукациї унапрямованє здруженьох на можлїви жридла финансованя. Локална самоуправа уж два роки видава и Календар спортских и културних манифестацийох, з чим оможлївює же би средства опредзелєни за орґанизацию збуваньох на єй подручу були транспаретни за ширшу явносц.

Началнїца Оддзелєня за дружтвени дїялносци мр Мира Недич

СОЛИДАРНОСЦ НА ДЇЛУ – Єден з найвекших проблемох то потреба орґанизацийох же би мали свойо канцелариї. Локална самоуправа ше намага же би адекватни простор оможлївела цо векшому числу здруженьох. Алє маме порозуменя з боку ОЦД, так же єст вельо здруженя хтори порихтани дзелїц простор. Конкретно, Канцеларию за младих уж длугши период хасную даскельо здруженя, а позитивни приклад и Здруженє одховйовачох овцох и козох „Бикара” и Кинолоґийне дружтво Вербас хтори вєдно хасную исту канцеларию – визначела мр Недич.

У рамикох проєкта ЕУ „Змоцньованє капацитетох орґанизацийох цивилного дружтва”, ТАКСО орґанизация отримала семинар, а реализоване и преподаванє з тему „Партнерство општини и орґанизацийох цивилного дружтва у обезпечованю услугох з обласци социялней защити”, наменєне здруженьом чия дїялносц социялна защита. У трецей фази Општина Вербас, з потримовку ЕУ Инфо Поинт Нови Сад програми, витворела дводньови тренинґ за виробок проєктох финансованих з боку европских фондох. Тренинґ нащивели ОЦД хтори у потерашнєй роботи мали значни резултати през реализацию проєктох на хтори сами апликовали. УЧАСТВОВАЛИ И КПД „КАРПАТИ” И ДРУЖТВО ИНВАЛИДОХ ВЕРБАС

Представителє Дружтва инвалидох Вербас

4 РУСКЕ СЛОВО

Тренинґ отримани початком того мешаца у Канцелариї за младих, а нащивели го и представителє Културно просвитного дружтва „Карпати” и Дружтва инвалидох Вербас. – Можем визначиц же сом задовольни з фактом же зме у КПД „Карпати” на час препознали и активно ше уключели до писаня проєктох. Апликовали зме за средства на локалним, покраїнским и републичним уровню, а з боку 17. НОВЕМБEР 2017.

tiznjovnjik@ruskeslovo.com

17. НОВЕМБЕР 2017.

НОВОСАДСКИ „ДНЕВНИК” НАПОЛНЄЛ 75 РОКИ

ОД ИЛЕҐАЛИ ПО ИНСТИТУЦИЮ Новосадски дньово новини по сербски „Дневник” стреду, 15. новембра наполнєли 75 роки од кеди друковане перше число. Нєшка „Дневник” найстарши дньово новини у Войводини по сербски и друковани на кирилки. На державним уровню, лєм беоґрадска „Политика” виходзи длужей З тей нагоди, у Шветочней сали Матици сербскей у Новим Садзе отримана шветочна академия, дзе о значеню тих новинох за информованє и вообще явни живот на подручу Войводини бешедовали чолни особи културних, наукових и политичних институцийох Покраїни и Нового Саду – предсидатель Матици сербскей Драґан Станич, академик Стеван Пилипович спред оддзелєня САНУ, предсидатель Покраїнскей влади Иґор Мирович и городоначалнїк Нового Саду Милош Вучевич, як и директор Городскей библиотеки Драґан Коїч, хтори и водзел програму и з вибранима словами винчовал ювилей „Дневнику”. На академиї були и Покраїнски секретар за културу явне информованє Мирослав Штаткич и ректор Универзитета у Новим Садзе проф Душан Николич, як и представителє других водзацих медийох з Покраїни. У коментару тей импресивней лїстини институцийох и госцох хтори були на шветочносци, єден з бешеднїкох заключел же през децениї у хторих „Дневник” каждодньово и хронїчарски провадзи живот и пише историю Покраїни, людзох и институцийох, и сам „Дневник” постал институция. Здогаднїме, „Дневник” и тогорочни лауреат Октоберскей награди Городу Нового Саду. Доаєн „Дневнику” и войводянского новинарства Люба Вукманович здогаднул на славну прешлосц новинох. Перше число „Шлєбодней Войводини”, под чиїм меном „Дневник” виходзел по 1953. рок, друковане 15. новембра 1942. року на теди окупированей териториї у илеґалней друкарнї на перифериї Нового Саду, а дистрибуоване є покрадзме. Под час рациї окупаторских власцох на илеґалну редакцию редак-

тор Бранко Баїч и домашнї обисца Чира Шовлянски погинули, а перши главни редактор, народни герой Светозар Маркович Тоза, прето осуд зени на шмерц. Ридки приклади же новинаре у завойованей Европи з оружийом и животом бранєли право на шлєбодне слово, а антифашистична и шлєбодолю-

Фото: В. Вуячич

локалней самоуправи препознати зме як озбильни и довирлїви партнер. Як предсидатель Дружтва, активно сом вжал учасц на шицких едукацийох и стретнуцох, а крайнї циль то формованє партнерскей мрежи у жеми и иножемстве – визначел предсидатель „Карпатох” Деян Загорянски и додал же тото Дружтво ма иножемних партнерох у Словацкей, України и Горватскей, як и добре културне сотруднїцтво зоз другима националнима заєднїцами у околїску. Тренинґ источашнє бул и промоция европских програмох, як и упознаванє зоз методолоґию виробку предкладаньох проєктох при апликованю на конкурси, финансовани з боку европских фондох. – Од каждей едукациї такей файти маме хасну, чуєме информациї о тим дзе мож конкуровац, на хтори способ и подобне. Ми младе Дружтво, потераз зме нє мали искуства у писаню проєктох, так же нам значело дознац технїчну форму як ше то роби. Ту зме же бизме дацо пременєли, а проєкти нам значни за витворйованє и финансованє наших идейох – визначел Бранко Булаїч, подпредсидатель Дружтва инвалидох Вербас и додал же тото Дружтво добре сотрудзує зоз локалну самоуправу. – Кед слово о ґрантох, нє лєгко дойсц до того, конкретно з ЕУ фондох. За векши европски проєкти нєобходне же би вецей здруженя з истей, або вецей општинох наступали вєдно – гварел предсидатель Дружтва инвалидох Драґан Янкович и додал же тота орґанизация уж ма сотруднїцтва, вязи и контакти зоз подобнима здруженями на подручю Нового Саду и других городох. Понеже ше занїмаю зоз барз чувствительну тему и ґрупу хтора децениями була марґинализована и дискриминована, гваря же материялу за проєкти маю надосц. – Гоч цо вам спаднє на розум, за крайнїх хасновательох ма даяки хасен, и єст милион теми и проблеми на хтори мож унапрямиц даяки проєкт – визначели Янкович и Булаїч. ■

бива традиция „Дневнику” окреме почитована у найлєпших часох тих новинох. Под час войни редакция „Шлєбодней Войводини” часто селєна, з Вербасу до Сриму, до нєшкайшого Зренянину и назад до Новоґо Саду, а єден час друкована є двоязично, по сербски и мадярски. Вукманович, хтори у „Дневнику” писал полни 40 роки, здогаднул и на плеяду вельких менох хтори прешли през тоти новини, од академика Бошка Петровича, Стевана Раїчковича и Мирослава Антича, по Александра Тишму, хтори ше пошвидко опредзелєл за литературу. Интересантне же медзи анонимнима сотруднїками „Шлєбодней Войводини” бул и Васко Попа. З нагоди ювилея, „Дневник” вишол на вецей бокох, а читателє на дарунок достали репринт виданє першого числа „Шлєбодней Войводини”. Додзелєни и традицийни „Дневниково” новинарски награди, а представени и нови, сучасни интернет портал. И. Сабадош

РУСКЕ СЛОВО 5

ТИЖНЬОВНЇК ОЗАКОНЄНЄ НЄЛЕҐАЛНИХ БУДИНКОХ У ОПШТИНИ ЖАБЕЛЬ

ОЗАКОНЇЦ, АБО ЗВАЛЇЦ

Пише: Сандра САЛАМУН

У Општини Жабель пописани 14 300 нєлеґални обєкти. Пред пол рока ришеня з котрима мож озаконїц обєкти почали сциговац гражданом до Ґосподїнцох, потим до Дюрдьова, a пошвидко треба же би их достали и гражданє Жаблю и Чуроґу. Озаконєнє ище вше у цеку, алє нє вше шицко идзе як по води

о Закону о озаконєню обєктох котри ше применює штини Жабель. Вони по службовей длужносци муша наод 2015. року, пописовало ше обєкти котри евидан- йсц доказ о власнїцтве парецели на котрей єст нєлеґални товани же су вибудовани процивзаконски. У населєних обєкти. Кед нє ришени правно-маєтни одношеня, поволує местох Општини Жабель попис закончени. Пописани 14 ше странку же би принєсла о тим доказ. Шеф Служби за урбанизем Светлана Петаков, дзе ше 300 квартельни, квартельно-дїловни, економски и помоцни обєкти у штирох населєних местох, на салашох и окончує поступок озаконєня у Општини Жабель, гвари викенд населєньох. Нєодлуга будовательни инспектор же гражданє о шицким буду на час обвисцени. – Шицки странки будземе обвисцовац з дописом цо вида вецей як 5 000 ришеня, з котрим ше годно обєкти треба же би пририхтали за озаконєнє. озаконїц. Потераз видати вецей Нє треба же би то робели самоиницияяк 2 000 ришеня, а до тижня ше тивно, бо закон предвидзує же ше повида и пошлє на адреси граждаступи по службовей длужносци, цо знанох коло 150. чи же их маме обвисциц о поступкох – Попис урядово закончени, озаконєня обєктох – гварела Петаков. медзитим ище вше нє пописани обєкти гевтих особох котри под ТРИ ОСНОВНИ СТАВКИ час попису пребували у иноЗА ОЗАКОНЄНЄ жемстве. Вони би ше требали приявиц ґу будовательному инПо сле ришованя маєтного стану, спекторови же би ше и у нїх шлїдуюци крочай то пририхтованє окончело попис – гварела Ве технїчней документациї, котру присна Симетич, инспекторка бурихтує странка и зноши за ню трошки. довательства у Управи ОпштиОсновни технїчни документи, за цо ни Жабель. Весна Симетич, инспекторка У Ґосподїнцох, як и у Дюрдь- будовательства помага гражданом же би странка муши анґажовац компетентну розришели нєясносци у Ришеню особу – ґеометра за Елаборат ґеодетове, гражданє углавним сцу ских роботох и архитекту за проєкт, озаконїц обєкти, алє им перши упечаток у достатих ришеньох виволал страх, бо там у односно Звит о застатим стану (Извештај о затеченом стању). Плаци ше и таксу, чия сума завиши од квадратутексту правно-формално пише же то обєкти за валянє. – Гражданє доставаю ришенє о валяню обєктох, котре ри и намени обєкта. Найчастейше ше уплацує таксу за уходнїца за озаконєнє обєктох – гварела инспекторка фамелийни обєкт, або квартель, помоцни, або економски обєкт за продукцию, або одкладанє (шопа) поверхносци Весна Симетич. Гражданом котри достали ришенє од будовательного до 100 метери квадратни, чия сума 5 000 динари. Додатинспектора, пошвидко сцигнє допис и од Служби за оза- ни документи буду потребни за специфични случаї, як конєнє, котра роби у рамикох Служби за урбанизем Оп- цо то, наприклад, обєкти вибудовани на рухомей поверхносци, поверхносци дзе иснує ризик од вилївох и друге. – У нашей општини найвецей єст нєлеґални кваретльКОНСУЛТАЦИЇ ЗА ГРАЖДАНОХ ни, економски и помоцни обєкти у дворох. Гражданє ше у нашей служби у велькей мири розпитую о поступку Вецей информациї о попису обєктох мож достац озаконєня, алє у малей мири приноша документи за озапри будовательному инспекторови Управи Општини конєнє, найвироятнєйше прето же то кошта, гварела Жабель, кажди роботни дзень на адреси Николи ТеСветлана Петаков, шеф Служби за урбанизем. сли 31, або на телефон 012/210–23–26. Розгварку о доПо спомнутим Закону ше нє наплацує укнїжованє до датних информацийох о попису ше заказує. Вецей инКатастру. Анґажованє ґеометра за основни потребни доформациї о озаконєню мож достац у Служба за урбакумент кошта од 12 000 до 15 000 динари, у зависносци низем, тиж кажди роботни дзень од 11 по 13 годзин на кельо ше обєкти за озаконєнє находза на поверхносци адреси Николи Тесли 45, у будинку Општини Жабель, або на телефон 021/210–23–21. котру ше мера, а анґажованє архитекти за виробок проєкта кошта од 1 евра до 1,5 евра по квадрату. Странка ко-

6 РУСКЕ СЛОВО

17. НОВЕМБЕР 2017.

tiznjovnjik@ruskeslovo.com

тра нє ма интерес озаконїц нєлеґални обєкт, може го звалїц и обвисциц будовательну инспекцию Општини Жабель, котра после преверйованя стану на терену меня податки у Ришеню. – Ище вше нєт вельо роботи. О цени услугох найвецей ше интересую гражданє з Ґосподїнцох, а менєй з Дюрдьова. Потераз сом бул анґажовани на коло сто локалитетох у тих двох валалох, найвецей у Ґосподїнцох – гварел ґеометер Синиша Тривунович з Дюрдьова. По законченю озаконєня, за котри ище вше нє иснує урядови рок за законченє, странком котри ше нє одволаю, а достали Ришенє, компетентне Министерство препише одредзени мири, або применї Ришенє о валяню. СЦЕ ОЗАКОНЇЦ ЛЄМ ОБЄКТИ У СВОЇМ ДВОРЕ Златко Будински з Дюрдьова планує озаконїц шицки обєкти, алє у Ришеню котре достал єст, як вон гвари, нєточносци. Окрем того, до Ришеня його фамелия нє так лєгко дошла. Требали го превжац на пошти, алє писмо з Ришеньом врацене на адресу одкаль є послате. На цидулки з котру го мали превжац, нє писало хто го послал. У гледаню анї нє могли предпоставиц о яким писму слово, анї хто го послила.

Златко Будински озаконї обєкти, алє док ше кориґує його Ришенє

– У нас пописоваче нє були, а анї зме нє достали нїяке обвисценє же були, або же ше маме дакому явиц. Обидвойо зме заняти, а превжац пошту зме пошли аж кед зме могли, прето же робиме у зменох. У нас пошта роби лєм до годзини. Писмо з Ришеньом зме пренашли, алє зме блукали даскельо днї. У нїм зме такой обачели гришку. Уписани нам два парцели, а од тих двох наша лєм єдна. Дакеди то була єдна порта, алє давно. Тиж так, уписани и обєкти котри нє маме у дворе. На щесце у Служби за урбанизем и у будовательней инспекциї нас любезно прияли и потолковали нам на котри способ будземе ришовац тот проблем – гварел Златко Будински. ■ 17. НОВЕМБЕР 2017.

STANOVISKA Пише: Лариса ОНОДИ, новинарка

МЕДЗИ ШОПИНҐОМ И СТВАРНИМ ЖИВОТОМ Експанзия шопинґ по тарґовинских центрох у остатнїх рокох вше векша, а будую ше на локацийох у скоро самим центре городу, же би були блїзши гражданом и їх кишенком. Тераз, у 21 вику, кед половка числа жительох городу тлуста, место желєней поверхносци и терену за спорт рошнє ище єден з числених шопинґ центрох. У котрим окрем предавальньох будзе и ресторани, кафетериї, цукрарнї за гладни очи, кед вистаню од патреня до ценох у бутикох. Тоти центри, блїщаци и нови, понукаю найсучаснєйши облєчива, обуй, козметику, ташки и прикраски. Нука пахнє, ошвицене, грає музика. Дакеди подумам же би могли накласц и посцелї на даєден з поверхох, да ше мож виспац, та заш предлужиц куповац. То жаданє власнїкох бутикох – же би ше оставало цо длужей и трошело цо вецей. Лєм, статистика ясна и боляца и указує кельо, заправо, можеме потрошиц у тих центрох. Податки Републичного завода за статистику указую же просекови мешачни заробок, без порцийох и доприносох, у юлию 2017. року у Сербиї виношел 48 101 динар. Просекова трошительна кошарка у истим мешацу була 69 511 динари, цо значи же за просекову кошарку требали 1,45 просеково заробки. Єдна и пол плаца. З тей кошарки, котру заш лєм вираховал хтошка, 26 тисячи одходза на поживу и напой, 13 тисячи динари на биванє, струю, воду, ґаз и зогриванє. На здравство мешачно одходза 2 486 динари, на образованє 474 динари, а на купованє ципелох и шматох 3 000 динари. Патрено по городох, у юлию куповну моц понад просека републики мали Беоґрад, Смедерево, Ужице и Нови Сад. То указує статистика. Реалносц вше иншака. Праву слику того кельо маме пенєжи на трошенє видно кед ше пойдзе на рондьош пияц. На популарним Найлону гужва од пиятку по нєдзелю. Єст шицкого, шмати по 100 динари за фалат. Дзеведзешатих на тим пияцу, под час найвекшей кризи, людзе предавали з обисца шицко цо им нє було нєобходне, же би награбкали пенєжи за єдзенє. Тераз, Найлон прероснул свойо гранїци и шири ше вше вецей. Рошнє понукнуце, рошнє и число муштерийох. Початком єшенї сцигла вистка зоз сушедней, нам, держави – дзеци у дзецинскей заградки наздзивали парнякох „лидличи“, по мену тарґовини у котрей им родичи куповали шмати, нїби, тунї. Ясне же дзеци то нє видумали сами, алє таке чули од других одро снутих, вироятно родичох, котри, випатра, думаю же су „богати“ кед дзецом купую шмати, обуй и бависка у другох предавальньох. Нє богати су, прето же тоти котри наисце богати обуй, шмати, авта и нєрухомосци купую у иножемстве, а там школую и дзеци. Нам, обичним гражданом, остава же бизме преценєли чи нам важнєйши шопинґ/илузия живота, чи реалносц. Становиска висловени у тим тексту виключно авторово и нє вше одражую ушорйовацку политику новинох „Руске слово”

РУСКЕ СЛОВО 7

НАШО МЕСТА СКУПШТИНА ОПШТИНИ ЖАБЕЛЬ

ЗЄДИНЄНИ „ЧИСТОТА” И „УСЛУГИ И ОТРИМОВАНЄ” На порядней схад зки Скупштини општини Жабель котра отримана пре шлей стре ди, од бор нї ки при ла пе ли пред лог зє ди нь о ва ня двох явно-комуналних подприємствох „Услу ги и отри мо ва нє” и „Чи сто та”. Зє ди нє не под при єм ство ЯКП „Чистота” буд зе окончовац дїялно сци котру потераз окончо ва ли оби два под при єм ства, шиц ки заняти роботнїки и члени одборох останю на роботних ме стох и функ цийох. Директоре тих двох подприємствох ше порад за хто яку функ цию буд зе мац. Циль зєдиньованя то зменшованє средствох з буджета општини.

– Жадаме же би ЯКП „Чистота” було профитабилне, же би ше з буджета општини менєй опредзельовало средства за його функционованє. Прето плануєме инвестициї у општини котри би отворели нови роботни места, та у идуцим року сцеме розписац конкурс за субвенциї за отверанє роботних местох у приватних подприємствох – гварел Чедомир Божич, предсидатель општини. Предсидатель Божич визначел же од початку рока з Националней служби за глєданє роботи заняти 600 особи з општинских местох, цо рекордне у одношеню на прешли роки. Вельки уплїв на таки стан мали ве-

льки подприємства и фирми у Новим Садзе и Бечею, дзе найвекше число гражданох општини одходзи робиц. Предносц у тим же ше порцию на заробок унапрямує на место пребуваня занятого, та општински буджет дзекуюци тому вше векши. Звит державней ревизизї позитивни и находзи ше на урядовим сайту општини и Општина ма напрям економского розвою, гварел Чедомир Божич, предсидатель општини. Законска одлука о гашеню општинского ЯКП „Розвой” указла як добра, бо зменшани трошки з буджета општини, алє, тераз општински драги у барз подлим стану. С. Саламун

МИТРОВО НАГРА ДИ НА ДЗЕНЬ ОПШТИНИ ЖАБЕЛЬ

НАГРАДЗЕНИ И СЛАВОМИР ТИРКАЙЛА И ВЛАДИМИР САЛОНСКИ На швето велькомученїка Димитрия, 8. новембра, кед Сербска войска 1918. року вошла на територию жабельскей општини, Скупштина општини Жабель означує як свой дзень, а з тей нагоди отримана святочна схадзка Скупштини, додзелєни Митрово награди и припознаня и отримани вецей пригодни програми Святочносц отримана у Основней школи „Жарко Зренянин” у Жаблю, а отворел ю Мишани хор „Пасторала” зоз Жаблю зоз виводзеньом гимни. Шицких присутних привитал Чедомир Божич, предсидатель Општини Жабель, котри гуторел о посцигнутих успихох општини и

Митрово награди достали представителє Ґосподїнцох и Дюрдьова

же ше на тот дзень здогадуєме прешлосци, крачаме ґу будучносци, алє и будує сучасне дружтво. З тей нагоди додзелєни и Митрово награди и припознаня. Насампредз, наградзени школяре ґенерациї зоз шицких пейцох школох у општини – Анита Барна, школярка Стреднєй машинскей школи „22. октобер”, Милош Боянич и Мария Ґал, школяре ґенерациї ОШ у Жаблю, Катарина Драпшин, школярка ґенерациї ОШ у Ґосподїн-

8 РУСКЕ СЛОВО

цох, Оливера Бакурски, школярка ґенерациї ОШ у Дюрдьове и Давид Дуґонїч, школяр ґенерациї ОШ у Чуроґу. Додзелєни три Митрово плакет и дипломи и пенєжни награди, три Митрово грамоти-дипломи и штири Подзекованя-дипломи. Потим додзелєни три Митрово награди, а по стумно их до стала Миряна Країнов зоз Жаблю, учителька и управителька општинскей библиотеки и предсидателька Вивершного одбору општини под час чийого мандату вибудовани вецей дружтвени фабрки, комбинати, обєкти и виасфалтовани драги; Ве сна Стєпанович з Чуроґу, за по сцигнути винїмково резултати з обласци дружтвено-гуманитарней роботи, заслужна є за ушоренє площи опрез валаскей право славней церкви, ушоренє плажи на Тиси, паркох, теметова, як длугорочни актер гуманитарних акцийох и други активно сцох значни за валал; Славомир Тиркайла з Дюрдьова за по сцигнути винїмково резултати у обласци привреди, власнїк успишней и припознатей фирми „ВОС системи” у нашей жеми и иножемстве и на найлєпши спо соб презентує локални штредок, а награду превжал колеґа Ново Танасич у присустве Славомировей супруги Любки Тиркайла. Медзи другима, Митрову грамоту за винїмково резултати у обласци култури достал и Владимир Салонски зоз Ґосподїнцох, активни член Дружтва за руски язик, литературу и културу, актер промовованя руского язика и литератури у Ґосподїнцох и местох дзе жию Руснаци и промотер Подобовей колониї „Стретнуце у Боднарова” котра ше отримує у тим месце. По сле схадзки святочно одкрити нови памятнїк Погинутим борцом зоз териториї општини Жабель у войни од 1991–1999. рок котри по ставени у парку у центру Жаблю. С. Саламун 17. НOВЕМБЕР 2017.

mesta@ruskeslovo.com

ЄШЕНЬСКИ РОБОТИ ЯКП „СТАНДАРД” У ШИДЗЕ

МЛАДНЇКИ ПОСАДЗЕНИ ДО ПАРКОХ У рамикох порядних єшеньских роботох на ожелєньованю городу Шид, ЯКП „Стандард” и тей єшенї ше остарало збогациц парки и други желєни поверхносци зоз младнїками древкох. По словох Милени Петко, дипломованого инженєра лєсарства, хтора у тим комуналним подприємстве задлужена за желєнїдло, потераз посадзени 50 младнїки лїсцопадних и жимжелєних древкох, потим 30 черяково, 40 такволани перени, односно вецейрочних рошлїнох хтори квитню. На новим теметове посадзени 22 жимжелєни. Шицки тоти младнїки прейґа явней набавки сцигли зоз розсаднїку на „Сримски фронт”. – Каждей єшенї єст потреби обновиц парки и прикрашиц желєни поверхносци бо єст стебла хтори „свойо одслужели” прето же маю вельо роки, зламал их витор, а случує ше же и нєсовисни гражданє ламу младнїки. Звичайно коло 10 одсто младнїки маме як утрату, бо ше або нє приму, або ше их поламе. Медзитим, наша обовязка же би ше старали о

цо красшим випатрунку желєних поверхно сцох и можем повесц же остатнї роки и гражданє постали совиснєйши и похопели же ми то робиме пре нїх и їх дзеци, та призначуєме, менєй вандализми и ламаня младнїкох – гвари Милена Петко. З младнїками збогацени Словацки парк, єден зоз найстарших и найкрасших паркох у городзе, потим

парк „Желєни пас”, парк у центру городу як и желєни поверхносци и населєньох „Восток” и „Єлица Станивукович–Шиля”. Милена Петко додава же збогацованє з младнїками ше предлужи наяр у парку при Културно-бразовним центру. Там єст стари стебла хтори треба, як гвари, заменїц з новима. Вл. Дї.

У ШИДЗЕ ЗАКОНЧЕНА ТРАДИЦИЙНА МАНИФЕСТАЦИЯ ЗА НАЙСТАРШИХ СОГРАЖДАНОХ

ОБДУМАНИ ЗМИСТИ ЗА ДОБРЕ РОЗПОЛОЖЕНЄ

Тогорочна традицийна манифестация за найстарших согражданох у Шидзе, хтора почала 1. октобра на Медзинародни дзень старих особох, а тирвала по 9. новембер, була змистово богата. Остатнього дня манифестациї у Ловарским доме отримане друженє и вечера на хторим подзелєни припозная найуспишнєйшим у спортских змаганьох, а припознаня придал Ромко Папуґа, начальнїк Општинскей управи. У октобру, найстарши ше змагали у шаху, пикаду и спортским рибалове, а у тих змаганьох участвовали и хлопи и жени.

17. НОВЕМБЕР 2017.

– На закончуюцей програми мали еме коло 90 госцох, а доброму розположеню допомогли и ґлумци Аматерского театра „Бранислав Нушич” зоз Шиду хтори ґлумели гумористични виривки зоз своїх представох. Шицки були добре розположени, бо зме ше вецей як мешац намагали витвориц рижни змисти, цо нам ше и удало – кратко нам виявела Душица Полетан, секретарка Червеного крижа у Шидзе. Под час отримованя манифестациї, отримани два Базари здравя и то у Куковцох и Ердевику, дзе жителє мали нагоду преконтроловац свойо здравє. Єдна з активносцох була и нащива Дому за стари особи „Луана” у Шидзе, а старши согражданє ше того року дружели и з дзецми на манифесатциї „Дзецински тидзень”. Тиж, розписани и литературни и подобови конкурси на тему „Мойо баба и дїдо”, на хторим участвую дзеци зоз предшколскей установи, потим школяре основних школох, а буду участвовац и школяре миґранти. Фахова комисия вибере найлєпши роботи, а преглашенє найлєпших и додзельованє припознаньох, по словох Душици Полетан, будзе 5. децембра, кед ше означує Медзинародни дзень волонтерох. Вл. Дї.

РУСКЕ СЛОВО 9

НАШО МЕСТА ОШ „БРАТСТВО ЄДИНСТВО”

КОЦУР

ПРЕПОДАВАНЄ О ЗАЩИТИ ОД ОГНЯ

УШОРЕНИ ДРАГИ КОЛО ПРЕВОДНЇЦИ

Прешлого тижня школяром штвартей и ше стей класи коцурскей ОШ „Братство єдинство” Сектор за позарядово ситуациї, котри функционує у со ставе МУП-а, отримал презентацию о защити од огня, технїчно-технолоґийних проце сох и природних нєпогодох. Школяром о шицких поєдино сцох защити бешедовал командир огньогасно-охранєбного оддзелєня Синиша Койович. Зл. К.

Прешлого тижня у Коцуре, коло преводнїци на беґелю Дунай–Тиса–Дунай закончени роботи коло ушорйованя драги и паркинґу на пристанїщу, а ушорени и банкини на самей преводнїци. Роботи реконструованя финансовала Ме сна заєднїца Коцур у сотруднїцтве зоз ЯКП „Комуналєц” зоз Вербасу. Банкини и слупи на преводнїци ушорели роботнїки „Комуналца”, тиж и поровнали дрозґу котру донировало подприємство „Витал” зоз Вербасу, а по беґель є привожена на камионох подприємства „Р-ДМД” зоз Коцура. Зл. К.

У КУЛСКЕЙ ОПШТИНИ И РУСКИМ КЕРЕСТУРЕ

ПОСТАВЕНА НОВА ТРАНСПОРТНА СИҐНАЛИЗАЦИЯ У Руским Керестуре решлого тижня докончене кладзенє новей вертикалней транспортней сиґнализациї на драгох, а пред тим и у других местох кулскей општини. То окончене у рамикох проєкту хтори финансовала Општина Кула за цо видзелєла дацо вецей як штири милиони динари.

10 РУСКЕ СЛОВО

– Нови транспортни знаки поставени по проєкту Главни проєкт транспортней сиґнализациї у населєних местох на державних драгох на териториї општини Кула. Окрем у Керестуре, знаки комплетно поставени и у Сивцу, Червинки и Липару. У Крущичу зме поставели лєм драгоказну сиґнализацию, як и у Кули, коло зони школи на державней драги – дознава Рутенпрес од одвичательного у Општини Деяна Алексича. По його словох у Керестуре и других местох дзе обновена комплетна вертикална сиґнализация, нови знаки маю лєпшу рефлексию так же су обачлївши, поготов вноци. Поставени и драгокази за автобусну станїцу, а пред даскельома мешацами и обновена и драгоказна сиґнализация. Тих дньох ше окончує и технїчни приєм поробеного, а потим сиґнализация будзе придата на управянє Явному подприємству Драги Сербиї. М. А. 17. НOВЕМБЕР 2017.

mesta@ruskeslovo.com

ЯКП „СТАНДАРД” ПОРИХТАНЕ РУШЕЛО ДО СЕЗОНИ ЗОГРИВАНЯ

ПОПУСТИ ПОРЯДНИМ ВИМИРЙОВАЧОМ Вербаске Явне комуналне подприємство „Стандард” вочи сезони зогриваня 2017/2018 почало обсяжни роботи санированя и злєпшованя зогривацих инсталацийох, алє и на обдумованю програмох з хторима би могло стимуловац ґаздовства хтори порядно вимирюю свойо обовязки ґу тому Подприємству. Роботи були на вецей локацийох, у Блоку 18, у Центре за физичну културу „Драґо Йовович”, у подстанїцох „Солитер” и „Ґимназия”, у блокох „Сава Ковачевич” и „Василь Копривица”. – У дальшей перспективи розвою системи и ефикаснєйшого обезпечованя зогривацих услугох котри годни задоволїц еколоґийни стандарди и стандарди енерґетскей ефикасносци, плануєме и сотруднїцтво зоз єдну банку, з цильом реконструкциї постояцих и вибудови нових продукцийних капацитетох – сообщене зоз того Подприємства. Иншак, „Стандард” ше рихта и за преселєнє до нового роботного простору, односно нового адаптованого будинку у хторим ше дакеди находзело Подприємство. „Стандард” у тей хвильки розпоредзени на штири локациї, а пре звекшованє ефикасносци и условийох роботи у смислу Закону о безпечносци и здравя на роботи, у наступним периодзе пременї локацию зоз улїчки Пиятей пролетерскей бриґади 1, на адресу Маршала Тита 112 у Вербаше. Окрем того, зоз Явного комуналного подприємства „Стандард” сообщене же одобрени попусти од 5, односно 3 одсто хасновательом комуналней услуги обезпечованє з цеплотну енерґию хтори на час вимирюю свойо рахунки.

Попуст од 5 одсто одобрени хасновательом хтори надополнєнє випоручованей цеплотней енерґиї плаца по потрошеней енерґиї, на суму вариябилней часци надополнєня за потрошене количество енерґиї за чечуци мешац, под час тирваня зогривацей сезони. Попуст од 3 одсто одобрени хасновательом хтори надополнєнє плаца по квадратним метеру, на суму рахунку за чечуци мешац, кед тиж, на час вимиря обовязки. Тоту одлуку Подприємство почало запровадзовац од рахунку за октобер 2017. року, одобрела ю Општинска рада Вербасу на предклад Надпатраюцого одобру ЯКП „Стандард”, а шицко з цильом же би вишли вочи совисним и одвичательним вимирйовачом услугох. А. М.

КУД ЗАВИЧАЙНЕ ВРЕЛО

ГУМАНИТАРНИ КОНЦЕРТ ЗА ДРАҐАНУ КОВАЧЕВ КУД Завичайне врело” з Коцура ” всоботу, 12. новембра, орґанизовало гуманитарни концерт зоз котрого приход з уходнїцох наменєни за лїченє Драґани Ковачев зоз Коцура, котра пре запалєнє похребцинового шпику ма парализу ногох и благшу парализу лївей руки, та є прето уж два роки у инвалидним кочику и потребна єй рехаблитация у купелї, як и протези за обидва ноги.. На концерту у коцурским Доме култури пред числену публику з танцами зоз свойого репертоара наступели домашнї, КУД Завичайне вре” ло” котри публики приказали танци младшей и старшей ґрупи танєчнїкох и госцуюци ансамбли – КУД 17. НОВЕМБЕР 2017.

Сава Вукосавлєв” зоз Змаєва, КУД ” „Бранко Радичевич” зоз Кисачу, КУД Жатва зоз Коцура”, як и члени ” Євангелскей церкви. На гуманитарним концерту предати 220 уходнїци, а од уходнїцох и добродзечних прилогох назберане 42 000 динари. OШ Братство єдинство” тиж уча” ствовала у гуманитарней акциї за Драґану Ковачев, дзе школяре приношели прилоги своїм класним старешином, односно учительом, а була и гуманитарна журка. Школа назберала вкупно 46 700 динари. З тей гуманитарней акциї Драґана Ковачев на терапиї у купелї у Меленцох будзе 21 дзень. Зл. К.

РУСКЕ СЛОВО 11

ЕКОНОМИЯ ДНЇ ОТВОРЕНИХ ДЗВЕРОХ КОМПАНИЇ „DELPHI” У ВЕРБАШЕ

У НОВЕМБРУ НОВИ КАДРИ З ТЕЙ ОПШТИНИ

Пише: Ана МАРКОВИЧ

И Општина ма свой интерес, полнї ше буджет

Єдна з найвекших шветових компанийох у обласци добавячох автомобилскей индустриї „Delphi” з Нового Саду поволує нєзанятих жительох општини Вербас же би ше пришли презнац о компаниї, а Днї отворених дзверох буду орґанизовани у Општинскей управи Вербас у новембру, каждого вовторку од 17 годзин, и каждого пиятку од 10 годзин

У ПОТРЕБНИ ПРОФИЛИ У Компаниї наглашую же понукаю кариєрни можлївосци людзом шицких образовних уровньох. Потребни им роботнїки на розличних местох: оператери на монтажи и резаню, продукциїйни роботнїки, маґазионере и майстрове на отримованю, инженєри и фаховци за финансиї, людски ресурси, лоґистику и квалитет. За одредзени роботи, наприклад оператера у продукциї, досц мац закончену лєм основну школу, а инженєрски технїчар може почац кариєру без предходного искуства.

12 РУСКЕ СЛОВО

компаниї „Delphi” з Нового Саду най- вожа кед єст и змени. Понеже маю орґавецей глєдаю оператерох, односно ро- низовани транспорт, заняти з Вербасу нє ботнїкох у продукциї за цо достаточна лєм доставаю драгово трошки. основна школа и порихтаносц на роботу у МОЖЛЇВОСЦ трох зменох, рахуюци и ноцну. КАРИЄРНОГО НАПРЕДОВАНЯ – У нашей фабрики маме обуку и Тренинґ центер хтори виключно наменєни Фирма своїм занятим понука рижни споза обезпечованє теорийней и практичней настави новезанятим особом. Ро- соби кариєрного напредованя, а остатнї ботни час осем годзини, з паузами под рок коло 150 оператере у продукциї достали унапредзенє. час роботи, приява поУ толкованю о дїлованю рядна, заробок на час, а гвари ше же „Delphi” фатрошки реґресу и цебрика хтора пошвецена плого єдзеня плацени. отримованю чистого, безНоцну и прейґчасову печного и ефикасного ророботу ше виплацує за ботного околїска хторе по26 одсто вецей од оснонука кариєрни можлївосци ви, и у сущносци шицко особом шицких образовяк наклада актуални Заних уровньох. Нова прокон о роботи. Намагаме дукцийна гала модерна и ше буц одвичательни векша, маме сучасно опрероботодавец у каждим мени Тренинґ центер, вексмислу – стої у сообщешу кантину и вецей заєдню тей Компаниї. нїцки просториї за заняЗа колеґох зоз Вербасу тих. Предлужуєме активне орґанизовани транспорт обезпечованє роботи осона автобусу лєм за потребом на розличних позициби Компаниї, а автобуси Милан Ґлушац 17. НОВЕМБЕР 2017.

ekonomija@ruskeslovo.com

йох: оператере на монтажи и штриганю (роботнїки у продукциї), маґазионере, и майстрове на отримованю, алє и специялистични позициї як цо то инжинєре, позициї у финансийох, людских ресурсох, лоґистики и квалитету. Зависно од позициї, до огляду приходза и кандидати без роботного искуства. Програма потримовки локалней заєднїци фабрики „Delphi” дизайнована з цильом унапредзованя заєднїци у хторей ше намагаю же би була одвичательни партнер. – Општина Вербас значно участвує у структури занятих у компаниї „Delphi”, а поволанку за обезпечованє роботи треба вихасновац – визначел предсидатель Општини Вербас Милан Ґлушац. – Свой интерес у нових обезпечованьох роботи ма и општина Вербас, бо ше на тот способ, на основи порциї на заробки, полнї и буджет локалней самоуправи и так отвера можлївосци же бизме додатно укладали до рижних проєктох розвою, опреманя индустрийних зонох и друге. Тиж так, сцем визначиц же уровень нєзанятосци у одношеню на предходни роки найменши до тераз. На евиденциї Националней служби за обезпечованє роботи маме менєй як пейц тисячи нєзаняти особи, а можлївосц же би почали робиц того року достали вецей як два тисячи особи з подруча нашей Општини. То нам указує же даєдни ствари рушели у правим напряме. Вон додал же локална самоуправа понукла свойо просториї за реґрутованє кадрох фабрики, алє и медийну потримовку. Ґлушац гварел же зоз тоту Компанию мали вецей схадзки после хторих ше удало витвориц добре сотруднїцтво. Жаданє локалней самоуправи було витвориц ище моцнєйши контакти, та сотруднїцтво предлужене, а Општина похвалєна як єдна з найактивнєйших, хторей ше удало висц вочи своїм нєзанятим гражданом. ПЕРШЕ ТЕОРИЙНА ОБУКА, АЖ ВЕЦ РОБОТА У ПОГОНУ Ґордана Баяц зоз Вербасу роботу у тей фабрики достала пред пейцома мешацами. Задовольна є зоз условиями роботи и путованя на роботу. – Кажди дзень маме орґанизовани транспорт на роботу, позбераю нас так повесц, опрез хижох и вожа по фабрику. Автобуси цепли и комотни. А понеже сом пред тоту скорей роботу робела у дзепоєдних вербаских поживових индустрийох, барз ме нєсподзивал способ дїлованя Компаниї. Перше зме мали теорийну обуку у учальньох, вец зме покладали тести и аж потим нас 17. НОВЕМБЕР 2017.

У фабрики уж заняти вецей як 450 Вербащанє

„ОТВОРЕНИ” ДЗВЕРИ РАЗ ТИЖНЬОВО И У КУЛИ „Delphi Automotive” компания високих технолоґийох хтора интеґрує безпечни, еколоґийни и лєпше повязани ришеня за автомобилску индустрию. Фабрика у Новим Садзе продукує електрични инсталациї за путнїцки превозки розличних продуковательох ширцом Европи. Компания тераз ма дакус вецей як 3 тисячи занятих, а лєм з Вербасу вецей як 450 заняти. Обезпечованє роботи Вербащаньом почало влєце, а „Отворени дзвери” каждого пиятку од 10,30 годзин орґанизовани и у општини Кула, дзе ше тиж под час тих збуваньох кандидати годни информовац о Компаниї и остац на интервюу за роботу.

пущели до погону. Я робим у продукциї, коло машини. Два-три тижнї сом ше на процес роботи лєм припатрала, учели ме до найдробнєйшого деталю, и после мешаца сом почала самостойно робиц – приповеда Ґордана. З плацу є задовольна, нє минималєц є, а достава ю точно дзешатого у мешацу. – Кед тот дзешати викенд, вец плаца и скорей. Углавним знам же 10. у мешацу на 17 годзин пополадню мам плацу на рахунку – шмеє ше Ґордана и гвари же ше о роботних условийох у погону тиж роздумує. Влєце кед були горучави, нука роботнїком було приємно. Маю коло себе вше чечносци за попиц, а тоалети чисти як дома. За гевтих хтори розположени намагац ше, постої можлївосц напредованя, односно з основней роботи мож прейсц до Jumper, Team Leader, Shift Leader уровньох. Зависно од позициї на хторей ше роби, робота у двох або трох зменох. На роботних местох ше углавним стої, алє физично нє чежка робота. Як гвари, вецей треба роздумовац и буц психично присутни и концентровани. ■

ПОНУКАНЯ У РИЖНИХ МЕСТОХ „Отворени дзвери” за обезпечованє потребних роботнїкох Компаниї „Делфи” пондзелок у Новим Садзе и Зренянину, вовторок у Бачкей Паланки, стреду у Србобрану, штварток у Тителю и Мошорину, вовторок и пияток у Вербаше, и пияток у Кули. Так направени розпорядок и промоциї у тим мешацу, же би ше по початок шлїдуюцого року пополнєло потребни ресурси.

РУСКЕ СЛОВО 13

ЕКОНОМИЯ ПЕРШИ ПЧОЛАРСКИ САЯМ ДУНАЙСКОГО РЕҐИОНУ У НОВИМ САДЗЕ

СЦУ ПОТРИМОВКУ И ЛОКАЛНИХ САМОУПРАВОХ Перши пчоларски саям Дунайского реґиону, 10. и 11. новембра на Новосадским сайме пияток, 10. новембра отворел помоцнїк покраїнского секретара за польопривреду, водопривреду и лєсарство Младен Петкович, хтори гварел же Покраїна сце унапредзиц пчоларство и вше будзе помагац пчоларом кельо може

а отвераню Сайма, предсидатель Пчоларского союзу Сербиї Родолюб Живадинович гварел же вони маю державну потримовку од АП Войводини и на републичним уровню, алє би любели мац векшу потримовку локалних самоуправох. На Сайме ше зишли шицки важнєйши представнїки опреми за плочарство, амбалажу и мед, и представени продукти з меду и козметични препарати. На предайней вистави понукнути кошнїци, сушарнї, фуркачки и опрема за фурканє меду, средства за прикармйованє пчолох, лїки и стимулативни средства, медоносни рошлїни и друге. Бешедоване и о актуалних темох у пчоларскей продукциї, на хторих участвовали представнїки републичних и покраїнских институцийох, союзи пчоларских орґанизацийох Сербиї, як и експерти з иножемства. ПОМОЦ ДЕРЖАВИ

Другого дня Сайма, всоботу, отримана трибина о потримовки держави плочарству Сербиї, на хторей нащивителє пополнєли вельку салу у Мастер центру.

ПРОБЛЕМ З ОСИҐУРАНЬОМ У розгваркох, як приклад проблему винєшене трованє пчолох у Бачкей Тополї. Представнїки держави одвитовали же ше пренайдзе и покаре виноватих и же ше пчоларом надополнї чкоду. Тиж, сце ше и анимировац осиґуруюци хижи, же би запровадзовали осиґуранє од трованя пчолох, алє и од крадзи. Осиґуруюци хижи нє маю дзеку за таке дацо и гваря же ше им то нє виплаци, бо ризик вельки.

14 РУСКЕ СЛОВО

Помоцнїк министра за сектор руралного розвою Зоран Янятович гварел же держава сце унапредзиц дїлованє и профит тей дїялносци. – Министерство сце же би ше направело програму розвою пчоларства, же би ше видзело визию у шлїдуюцих пейц-дзешец рокох по питаню примарней продукциї – наглашел Янятивич. – Сцеме направиц добри правилнїк у вязи преробку, доробку и змесценя продуктох у ґаздовстве. Сцеме же би пчоларе участвовали у тим, и з другого боку, же бизме им обезпечели добру потримовку. Томислав Топалович акцентовал же ше сце обєдинїц шицки мири на єдним месце у националней програми за пчоларство, и же би шицки тоти мири були хасновити, а роби ше о технїчней помоци, зопераню хоротох, рационализациї селєня пчолох, обдумованю лабораторийох, водзенє рахунку о фонду пчолох и провадзеню тарґовища. МЛАДИМ ТРЕБА КРЕДИТ Єден млади пчолар поставел єдноставне питанє же як вон може достац кредит. Одвитоване му же млади можу достац субвенциї и менши камати, а треба ше конкретнєйше интересовац на компетентних местох. Винєшене и думанє же ше коло того мож подробнєйше анґажовац у сотруднїцтве з єдну нємецку орґанизацию. Гварене и же би ше банки могли баржей обрациц ґу меншим продуковательом. Тиж так, младим пчоларом совитиване же би винєсли свойо креативни идеї у вязи зоз преробком и змесценьом продуктох, алє и же би ше намагали ґу финалнєйшим продуктом. Обецане же у тим смислу и держава баржей помогнє.■ Мирон Горняк Кухар 17. НОВЕМБЕР 2017.

ekonomija@ruskeslovo.com

У КУЛИ ОТРИМАНА ОБУКА ЗА ПОРУШОВАНЄ ВЛАСНОГО БИЗНИСУ

РОБОТНЇ З РУРАЛНОГО И ЕКО-ТУРИЗМА У Малей сали Скупштини општини Кула, од 9. по 13. новембер отримана обука о розвою локалного туризма за жительох општини Кула и Апатин. Обука тирвала пейц днї, а орґанизовали ю Новосадски гуманитарни центер (НСГЦ) и Канцелария за локални економски розвой (КЛЕР) општини Кула

буки облапяю роботнї о порушованю власного бизнису у обласци руралного туризма, еко-туризма, културного туризма, поживи и ґастрономиї, а найуспишнєйши нащивителє годни свою дїловну идею приявиц за безповратни пенєжни средства. У октобру бул пейцдньови тренинґ о орґанскей продукциї поживи, хтори отримани у рамикох „СЕЕД степ 2” проєкту. Учашнїки нащивели добитнїкох ґранту зоз прешлого периоду, и достали информациї о порушованю власного бизниса. Кажда тота обука ма циль допринєсц обезпечованю роботи, зменшаню худоби, родней ровноправносци и социо-економскому розвою у реґиону. ТРИ РОКИ ЗА ПРОЄКТ

На обуки було 14 учашнїкох

Жекичова потолковала же шицки хтори – Тото лєм предлуженє „СЕЕД 1” буду заинтересовани порушац даяку ропроєкту хтори реализовани предботу або предлужиц постояцу хтору уж ходни три роки на подручу општиокончую, треба же би написали бизнис ни Кула, и тераз од 2017. року маме план, а з проєктом обезпечена и помоц „СЕЕД 2” проєкт, котри будзе тирколо писаня бизнис плану. вац по 2019. рок – визначела Драґана Жекич, локални координатор за ФИНАНСУЄ АВСТРИЙСКА „СЕЕД” проєкт у општини Кула и РОЗВОЙНА АҐЕНЦИЯ шеф Канцелариї за локални економски розвой општини Кула. Циль – Заинтересовани далєй пошлю свой проєкта и потримовка образованю бизнис план и хто будзе мац найлєпши и обезпечованє роботи за катеґориї идеї, достанє безповратни средства за пожительства хторим чежше пренарушованє або предлуженє роботи, алє йсц роботу, у першим шоре младим лєм у опреми, у вредносци коло 170 тисяи женом. чи динари. Иншак, обуки ше орґанизує Мали зме три ґрупи обукох, первєд но за општину Апатин и Кула, ту у нас ша була орґанска продукция пожиЄлена Павлович у Кули, а тиж паралелно и у општинох Сурви, друга допатранє старих особох, дулица и Владичин Хан – гварела Жекич. треца розвой локалного туризма. У прешлим кругу пенєж з кулскей Општини достали 7 Шицки обуки тирваю по пейц днї, после обукох шицки учашнїки доставаю сертификати и вец маю отворени особи, з Апатину єдна особа, а обуки прешло вкупно коло 80 особи з тих двох општинох. розписани конкурс хтори тирва по конєц рока. Окрем того, понеже то перши рок проєкта, у наступних двох рокох будзе ище вельо активносци, а шицко МАЦ И ДЗИВКА НА ОБУКИ финансує Австрийска розвойна аґенция. Проєкт медзиреґионални, источашнє ше го витворює на Косову и у – Барз ми ше пачи способ на хтори робиме. Дзивка Албаниї, а у Сербиї го витворює Новосадски гуманитари я вєдно ходзиме на обуку, и маме уж даяки идеї цо ни центер. бизме робели. То будзе продукция сувенирох, евентуУчаствованє на обукох безплатне, а на тей було 14 учаално, и жимнїци. Нашо Здруженє вшелїяк уж роками шнїкох. активно роби, так же ше по конєц тей обуки викриПреподаваче на обуки були Єлена Павлович и Предраґ стализую ище дзепоєдни идеї – гварела єдна з учаСтошич зоз Центру за розвой Ябланичкого и Пчиньскошнїцох обуки, предсидателька Здруженя „Креативни шестри” з Кули Милена Белькаш. го округу зоз Лесковцу. ■ Ана Маркович 17. НОВЕМБЕР 2017.

РУСКЕ СЛОВО 15

ДУХОВНИ ЖИВОТ У НОВИМ САДЗЕ

СТРЕТНУЦЕ МЛА ДИХ Стретнуце младих, у новосадскей парохиї св. апостолох Петра и Павла, отримане пияток, 10. новембра, у церковней сали, на тему „Приятельство прейґ интернета и сучасне комуникованє младих”, участвовал и о. Юлиян Рац, а преподаватель и водитель бул о. Владимир Еделински Миколка. У розгваркох, о. Миколка предложел оформиц Фейсбук ґрупу, алє лєм тих хтори творя виронаучну ґрупу, же би члени контактовали медзи собу. – Цо у себе ма праве приятельство? – опитал ше о. Владимир. – У живоце, нам перши приклад Исус Христос, хтори гварел ученїком же их вецей нє вола слуги, алє приятелє, бо слуга нє зна цо роби його пан. Так, у Старим завиту похопйовали Бога, як правдивого пана. Приятельство у Новим завиту то вельки викрок Бога ґу чловекови. По словох о. Миколки, похопйованє Бога як Оца и приятеля, нас понука и на вирносц, а у нєщесцу приятель постава як брат. Треба ше опитац чом сцеме дакого за приятеля и чи вєдно напредуєме у чеснотох.

Присутни млади, хлапци и дзивчата ше уключо ва ли до роздумованьох о подїйох и проблемох у каждодньовим живоце и предклада ли теми о хто рих буду бешедовац на шлїдуюцих сходох, мед зи хто ри ма и повязаносц вири и науки. М. Г. К.

НЄДЗЕЛЯ КАРИТАСУ И ПЕРШИ ШВЕТОВИ ДЗЕНЬ ХУДОБНИХ

ЛЮБИЦ ЗОЗ ДЇЛАМИ Перши Шветови дзень худобних, 17. новембер, будзе означени того року, а на инициятиву поглавара Католїцкей Церкви папи Франциска. Вєдно з тим Дньом будзе означена и уж традицийна Нєдзеля Каритасу у нашим Апо столским еґзархату и у цалим Каритасу Сербиї Папа Франциско запровадзел Шветови дзень худобних, потим як влонї означени рок Божого мило сердия. Причину тому дал у новим документу, одн. своїм апо столским писме. По толкованю о. Владислава Варґи, у паповим документу на тот дзень „Церква будзе роздумовац о єдней правди же ше худобство находзи у шерцу Євангелиї и же у дружтве нє будзе справедлїво сци и мира покля нам худобни Лазар дурка на дзвери нашого власного обисца”. Прето ше нас, християнох, як гвари папа, мера по конкретних дїлох, а нє по празних словох хтори вельо раз виходза з наших устох. У штредку папового роздумованя було и духовне худобство на котре поволани шицки християнє. Воно подрозумює мац понїзне шерцо и нукашнє одношенє, котре пенєж, кариєру и луксуз нє прилапює як циль живота и условиє за щесце. Духовне худобство оможлївює прилапиц одвичательносц за других, та нам помага хасновац добра на найкрасши можлїви спо соб и вибудов одношеньох хтори нє себични або по се сивни. Папа надалєй наглашел же у нєшкайшим швеце худобство барз чежко ясно препознац. А заш лєм є ка-

16 РУСКЕ СЛОВО

ждодньово присутне на тисяч спо соби у особох котри церпя, котри марґинализовани, подярмени, нєписмени, котрим вжата шлєбода и до стоїнство, котри без здравственей защити, нєзаняти, жертви тарґовини з людзми... Папа поволує вирних же би их Шветови дзень худобних порушал, же би реаґовали процив култури „одруцованя и одпаду”, алє же би прилапели културу стретаня. Директор Еґзархатского Каритасу о. Владислав Варґа з нагоди Нєдзелї Каритасу хтора будзе означена у духу папового порученя за Дзень худобних, видал и окремне порученє вирним наших парохийох. По його словох, и Шветови дзень худобних нагода же би ше кажда парохия порушала и отворела очи, попатрела на своїх бидних, чи су бидни духовно, чи материялно. О. Варґа предложел же би нам у тим помогол приклад нашей нєбе сней Мацери, котрей у тим року пре славюєме 200 роки од зявеня у Водици и 100 од зявеня у Фатими. Марийов приклад справованя у главних животних подїйох од єй народзеня, приводзеня до храму, благовищеня, одходу до Єлисавети, народзеня Исуса, на свадзби у Кани галилейскей, по хвильку кед на Голгофти по стала мац чловече ства. З нагоди Нєдзелї Каритасу, вирни на Службох Божих 19. новембра, у своїх парохийох годни дац и окремни пенєжни прилог хтори будзе похасновани праве за потреби худобних у тей парохиї. М. Афич 17. НОВЕМБЕР 2017.

duhovni@ruskeslovo.com

ПРОЄКТ РЕДАКЦИЇ ЗА ЕЛЕКТРОНСКЕ ИНФОРМОВАНЄ У НОВИМ САДЗЕ

УКЛЮЧОВАНЄ ДО СУЧАСНИХ КОМУНИКАЦИЙОХ На сходзе представительох церковних радох парохиї св. апостолох Петра и Павла у Новим Садзе и пароха о. Юлияна Раца, штварток у церковней сали порадзени дальши крочаї у проєкту Редакциї за електронске информованє у Новим Садзе и одредзени Мирослав Кевежди за оперативного координатора електронского информованя и едукатора заинтересованих. Схадзку водзел предсидатель Церковного одбору Борислав Сакач хтори поинформовал же за тот проєкт од Министерства правди Републики Сербиї, Управи за сотруднїцтво зоз Церквами и вирскима заєднїцами достати 80 000 динари. З тоту суму мож купиц рахункар, скенер и друге цо потребне за виробок веб-сайту и дальши роботи. През електронске информованє сце ше злєпшац информованє о каждодньових подїйох у вирским живоце у па-

рохиї, як и о других активносцох, у цилю афирмациї и розвою вирскей култури, як фактора етнїчного и културного идентитета рускей заєднїци у Сербиї. М. Г. К.

IN MEMORIAM

О. ДР РОМАН МИЗ (1932–2017)

Пондзелок рано, 13. новембра, у своїм 86. року живота умар протоєрей ставрофор, новосадски парох у пензиї о. др Роман Миз. Народзени є 14. авґуста 1932. року у Дрогобичу, у України, у священїцкей фамелиї. Шeсти є священїк у фамелиї по оцовим боку. Року 1933. зоз родичами приходзи до Горватскей, до Липовлянох, дзе му оцец постал управитель парохиї. Ту 1943. року закончел штири класи основней школи, а Класичну ґимназию закончел у Заґребу дзе матуровал 1951. року. Шейсц роки порядного богословского студия и ище штири постдипломски семестри закончел на Католїцким богословним факултету тиж у Заґребе. После женїдби зоз Ирину Меленюк, дзивку о. Йосифа Меленюка, владика др Гавриїл Букатко пошвецел го за священїка 19. децембра 1958. року у Заґребе. Ма двойо дзеци – дзивку Дарию и сина Игора, священїка у Минхену, у Нємецкей. Як священїк перши осем роки бул капелан свойому хорому оцови у Липовлянох. У тим чаше бул и славонски декан. Кед оцец Богдан 1966. року умар, вон постал управитель парохиї у Липовлянох и ту бул до 1968. року, кед є премесцени за пароха до Нового Саду. Парох новосадски бул полни 45 роки – од 1968. по 2013. рок. За вецей як пол столїтия обявел понад тисяч популарни статї, радио и телевизийни емисиї, рецензиї – на руским, українским, сербским, горватским и мадярским язику. Позарядово студирал историю на Филозофским факултету Українского Шлєбодного Универзитету у Минхену и ту здобул першу титулу маґистра. 17. НОВЕМБЕР 2017.

Попри тим же бул фаховец на полю теолоґиї, вон бул и визначни новинар, публициста, редактор, историчар, прекладатель, библиоґраф, педаґоґ и етноґраф. Обявел вецей як пейдзешат самостойни кнїжки. Прекладал зоз польского, русийского, словацкого, билорусийского и латинского язика. Бул редактор даскелїх новинох и часописох, як цо „Нова думка”, „Дзвони” и „Новосадски дзвони”. Основал два українски радио емисиї: 1967. року на Радию Баня Лука (1967–1968), вец на Радию Нови Сад (1992–1999), а у чаше 2003–2004. року бул редактор на Телевизиї Нови Сад. Окрем того роками, под псевдонимом, писал казанї на українским язику за Радио „Шлєбодна Европа” у Минхену. Почесни є доктор Протестантского теолоґийного факултету у Новим Садзе. Добитнїк є вецей припознаньох, медзи котрима и Грамота з благословом Папи Римского Йоана Павла II, з нагоди 200-рочнїци иснованя парохиї у Новим Садзе. Його вецейдеценийне присуство у духовним и националним живоце Руснацох и Українцох на просторе бувшей Югославиї єдинствени приклад цалосного служеня Церкви и народу, котри у нашим стредку нє ма аналоґиї. На соботу, 18. новембра будзе заупокойна Служба Божа зоз хованьом протоєрея ставрофора о. др Романа Миза у новосадскей церкви св. апостолох Петра и Павла на 10 годзин. Од 8 до 10 годзин уж мож присц до церкви помодлїц ше при труни за покойного о. Романа Миза и виявиц сочувствиє фамелиї. После Служби у Новим Садзе, хованє будзе на 14 годзин на теметове у Руским Керестуре. Д. В./РС

РУСКЕ СЛОВО 17

КУЛТУРА И ПРОСВИТА 24. КУЛТУРНА МАНИФЕСТАЦИЯ „КОСТЕЛЬНИКОВА ЄШЕНЬ”

О ТАЙНОХ УНИВЕРЗУМА И ГЛЇБИНИ ЛЮДСКЕЙ ДУШИ Пише: Мария АФИЧ

Промоция нових кнїжкох на руским язику и литературно-музични вечар отримани и у знаку означованя 80-рочнїци од народзеня композитора Ивана Ковача. Госц на „Костельниковей єшенї” бул поета Мирослав Алексич

ромоция нових кнїжкох на руским язику и литературно-музични вечар отримани 10. новембра у Ресторану „Червена ружа” у Руским Керестуре, як Централна програма XXIV Културней манифестациї „Костельникова єшень”. Того року манифестация отримана и у знаку означованя 80-рочнїци од народзеня композитора Ивана Ковача. Госца вечара – поету Мирослава Алексича з Вербасу, привитал модератор Микола Шанта котри потим, як одвичательни редактор Видавательней дїялносци НВУ „Руске слово”, представел и кнїжки з тогорочней продукциї Установи. Шанта представел кнїжку есейох „Складанє идентитетох” академика Юлияна Тамаша, а и сам автор у своїм викладаню акцентовал даскельо ношаци идеї хтори сцел пренєсц читательом през есеї. Як наглашел, ту розробел єдно зоз своїх ключних становискох а то складанє културних идентитетох хтори ше складаю, гоч ше у ровнї националного вони можу зражовац. СКЛАДАНЄ КУЛТУРНИХ ИДЕНТИТЕТОХ – Так як цо ше складаю часи, людске искуство у каждому чловекови, так ше у литератури и култури складаю идентитети. О чим литература бешедує? О тайнох универзума, о

18 РУСКЕ СЛОВО

тайнох и глїбинох людскей души, хтори нательо богати... Та нє важне на котрим язику пише, кажди писатель шпива исту писню и змага ше у тим лєм сам зоз собу – визначел Тамаш. О кнїжки литературних критикох „Шитко” Олени Планчак-Сакач похвално бешедовал Шанта, а потим ю представели и єй рецензенти Ирина Гарди Ковачевич и Мирослав Алексич, як и сама авторка. – У тей кнїжки, луцидно наволаней „Шитко”, бо ше през єй тексти, як през даяке шитко ошивали нови прилоги ґу нашей литератури, и на нїм ше першираз указали обачлїви блїски, и гладки чи тупи шлїди брушеня елементох зоз котрих ше описани дїла состоя. У тей кнїжки ше источасно може провадзиц и креативни рост авторки, хтора ше старала же би тоти прикази давали єй вецейдимензионалну слику, похопююци ю як часц, насампредз, сербскей, та и шветовей литератури, источасно ше поволуюци, тельо же би єй дало озбильносци и континуитет, а же би було розумлїве векшини и на теорийни литературни спознаня. Так конципована анализа руских кнїжкох дзвига їх вредносц и помага же би ше им пренаходзело заслужене место у тим множеству до котрого наш читатель може дойсц. Обявйованє того сцерпезлїво витвореного зборнїка так представя источашнє и припознанє авторки нє лєм же вредно оценьовала нови кнїжки у рускей литератури, алє и же єй помогла змоц17. НОВЕМБЕР 2017.

kultura@ruskeslovo.com

У РУСКИМ КЕРЕСТУРЕ

ПРЕДСТАВЕНИ ПОЕТА МИРОСЛАВ АЛЕКСИЧ Госца вечара, Мирослава Алексича, Шанта представел перше як поету котри на сербски язик преложел Идилски венєц „З мойого валала ” основоположнїка нашей литератури Гавриїла Костельника, цо обявело Дружтво за руски язик, литературу и културу, та и сам Алексич потолковал як ше одлучел на тот крочай. – Кед сом на преслави 100-рочнїци „Идилского венца” дознал же є нє преложени на сербски язик, опитал сом ше, та о яким ми то, вец, соживоту и преплєтаню културох бешедуєме. Я то преложим. Так сом гварел, анї нє свидоми же то нє будзе лєгко, алє барз ше цешим же тото поробене – визначел Алексич. Алексича потим публика могла упознац и як поету прейґ його найновшей збирки вибраних писньох „Оскудно време”/„Мизерни часи”, и теми нач поетох у мизерних часох, а попри автора, о нєй бешедовал и критичар и редактор часопису „Шлїд” з Новог Саду Бранислав Зубович. Ексклузивно, Шанта обвисцел публику и о найновшей Награди „Ленков персцень”, хтору дзень пред тим Алексич достал у Србобрану за найкрасшу любовну писню, хтору автор пречитал и з тей нагоди, як и даскельо писнї зоз збирки поезиї „Мизерни часи”. У музичней часци того приємного вечара емитовани три композициї Ивана Ковача – „Ровнїни”, „Стари салаши” у интерпретациї Ирини Давосир Матанович и Михайла Онещука и „Серената буковика”. Ґимназиялка Кристина Афич пречитала Костельникову писню по руски и по сербски у прешпиву Мирослава Алексича, як и єдну Алексичову у прешпиву Олени Планчак-Сакач. Чкода лєм же у тим красним литературномузичним дожицу нє уживало векше число публики.■ 17. НОВЕМБЕР 2017.

О ЛИТЕРАТУРИ ЗОЗ ШКОЛЯРАМИ У голу ОШ „Петро Кузмяк” у Руским Керестуре, з промоцию кнїжкох по руски пияток 10. новембра, почала 24. културна манифестация Костельникова єшень. Школяре окрем у представяню кнїжкох могли уживац и у музичних точкох и рецитацийох. Пред першу часцу програми шицких привитала директорка Школи Гелена Пашо Павлович, а потим школяром нїзших класох у основней школи писателька Ирина Гарди Ковачевич представела кнїжку Михала Ковача „Челядз дринкова”. Наймладшим школяром писателька Мелания Римар бешедовала о роману Милутина Дюричковича „Як росли двойнята” и представела його два антолоґиї поезиї. Школяре нїзших класох ОШ „Петро Кузмяк” мали нагоду послухац и музичну точку у котрей Марко Буила и Дарина Михняк зоз Коцура одграли композицию зоз филма „Амели Пулен”. У другей часци програми котра була наменєна школяром Ґимназиї, Микола Шанта представел два кнїжки за младих, „Дармоєди” автора Сашу Сабадоша и кнїжку Себастияна Нярадия под назву „Инисур – рика княза”. О першей кнїжки, окрем Шанти, бешедовал и єй автор, а о кнїжки „Инисур рика княза” бешедовал рецензент Ваня Дула. Ґимназиялцом представени и други кнїжки котре видало НВУ Руске слово – о кнїжкох „Роса и слунко” Гавриїла Костельника и „Од усней по писану литературу” Миколи Мушинки школяром бешедовал редактор часопису за литературу, културу и уметносц „Шветлосц” Микола М. Цап. Другу часц програми збогацели Дарина Михняк котра одшпивала писню „Панонска ровнїно моя” и Ивана Планчак котра пречитала виривки зоз кнїжки Себастияна Нярадия „Инисур – рика княза”. Остатня, треца годзина, на тот завод зоз школярами висших класох ОШ „Петро Кузмяк” почала зоз писнями Гавриїла Костельника котри одрецитовали Ребека Семан и Валентина Рац. Школяром тиж представена сликовнїца Михайла Ковача „Челядз дринкова”, (малюнки Ґорани Бильня) о котрей, як и о самому авторови бешедовали Микола Шанта и Ирина Гарди Ковачевич, котра дзецом приблїжела змист кнїжки. Мелания Римар школяром од пиятей по осму класу представела твори Милутина Дюричковича, бешедовала о творчосци Михайла Ковача, а тиж так поволала школярох же би предлужели писац и посилац свойо роботи до часопису за дзеци „Заградка”. Шицким школяром котри присуствовали програмом „Костельниковей єшенї” директорка НВУ „Руске слово” Мартица Тамаш подаровала по кнїжку у виданю тей Установи. Златко Колесар Фото: Лю. Дудаш

нїц самосвидомосц – гварела Ирина Гарди Ковачевич. Рецензент Алексич бешедуюци о „Шитку” наглашел же Оленово тексти одлични насампредз прето же су писани зоз праву миру. Шанта представел и нову кнїжку бунтовней поезиї „Дармоєди” младого автора Саши Сабадоша хтори публики пречитал даскельо писнї зоз своєй збирки. Редактор Шанта спомул и перши роман Себастияна Нярадия, як и видати дїла академика Миколи Мушинки „Од усней по писану литературу” и литературни критики и есеї „Роса и слунко” Гавриїла Костельника.

РУСКЕ СЛОВО 19

КУЛТУРА И ПРОСВИТА 24. КУЛТУРНА МАНИФЕСТАЦИЯ „КОСТЕЛЬНИКОВА ЄШЕНЬ”

ДЗЕШЕЦ РОКИ ОД СНОВАНЯ ЕТНО КЛУБА Коцур може буц пишни же пестує мултикултуралносц и мултиетнїчносц на найвисшим уровню, а културни скарб шицких народох котри жию у Коцуре чува ше на єдним месце у Етно клубе „Одняте од забуца”, котри иснує 10 роки и у рамикох 24. Културней манфестациї „Костельникова єшень” сяточно и преславел свой ювилей

рограма ювилею була отримана 11.новембра у просторийох Етно клуба и у Доме култури. Отвераюци програму Аранка Медєши привитала шицких присутних и поинформовала их о акциї реновированя просторийох у Клубе, а потим предсидатель Општини Вербас Милан Ґлушац визначел же Општина предлужи помагац Етно клубу як и шицким дружтвом котри ширя мултикултуралносц у Коцуре. Присутни од библиотекарки у оддзелєню читальнї „Данило Киш” у Коцуре, Весни Радошевич Пешут могли чуц дакус вецей о етноґрафиї, а о Етно клубе бешедовал и предсидатель Рускей матки Дюра Папуґа котри у мено УО Рускей матки Етно клубу подаровал окремне подзекованє за очуванє историї Руснацох.

жди предмет котри од кого достанєме и по тераз, поведзме, 236 фамелиї дали стари предмет котри нам значни, а котри би найвироятнєйше закончела на шмециску. За тоти 10 роки назберали зме 2 500 експонати, а тото цо нам ище нове у тим преширеним Етно клубу то же зме формовали и сербску хижу, т. є. наших Сербох зоз Босни котри колонизовани до Коцура. По тераз зме мали намесцену лєм руску и мадярску хижу, а тераз маме и сербску – визначела предсидателька Етно клуба Аранка Медєши. НА ПРОГРАМИ ШИЦКИ КОЦУРСКИ ЗДРУЖЕНЯ

Друга часц програми була у Доме култури дзе ше по перши раз на „Костельниковей єшенї” зишол цали валал, без огляду на вирску и националну припадносц, понеже на програми участвовали шицки коцурски здруженя. Програма почала зоз шпиванку „Писня Коцуру” котру одшпивал Михал Иван Ниґер, а потим госцох у Доме култури привитала и народна посланїЕТНО КЛУБ ЧУВА КОЛО 2 500 ЕКСПОНАТИ ца у Скупштини Републики Сребиї Олена Папуґа котра Пред тим як цо присутни опатрели новоотворени просто- чолним людзом Етно клубу повинчовала ювилей и поручериї, котри направени зоз старей дзияковнї, наш познати ла же би ше и други нашо валали могли упатриц на Коцур уметнїк Владо Няради отворел виставу подобових роботох и пренайсц место дзе би ше народни скарб позберало и зана тему „Одняте од забуца” з подобовей колониї „Коцур чувало. Програма у Доме култури предлужена зоз културно2017”, котра отримана у ОШ „Братство єдинство” у Коцуре. – Людзе нас часто волаю же бизме пошли до нїх опатриц уметнїцкима точками у котрих участвовали школяре ОШ даяки стари предмет и преценїц чи му место у Етно клубу, „Братство єдинство”, КУД „Жатва”, КУД „Завичайне вреалє анї ми нє фаховци же бизме преценьовали, алє пошо- ло” и члени секцийох Євангелскей церкви. На концу, перши предсидатель Етно клуба Дюра Макаї и риме же би то крашнє випатрало. Иншак, призначуєме катерашня предсидателька Аранка Медєши додзелєГОСЦИ НА „ КОСТЕЛЬНИКОВЕЙ ЄШЕНЇ” ли подзекованя шицким котри на даяки способ помогли же би Етно клуб „Одняте од забуца” бул на На програми з нагоди означованя 24. „Костельнико- уровню на котрим є нєшка. вей єшенї” и 10-рочнїци Етно клуба присуствовали Конферансу водзел Стеван Самочета. Спонзоре предсидатель Општини Вербас Милан Ґлушац, на- котри помогли орґанизацию ювилею то Општина родна посланїца Сербиї Олена Папуґа, представите- Вербас, Месна Заєднїца Коцур, СРР „Стаклорам”, лє Месней заєднїци Коцур, Желько Ковач зоз Нацио- „Либела продукт ДОО”, СТР „Любоєвич”, цукрарналного совиту Руснацох, о. д. директорка Заводу за ня „Медено срце”, Бензинска пумпа „Тутнєвич”, културу войводянских Руснацох Анамария Ранкович, члени месара „Трис”, СТР „Маркет С” и 20 коцурски жеРускей матки на чолє зоз предсидательом Дюром Папуґом, ди- ни котри добродзечнє порихтали послуженє.■ ректорка ОШ „Братство єдинство” зоз Коцура Славица БаЗлатко Колєсар йор, ДОД зоз Коцура и члени других здруженьох.

20 РУСКЕ СЛОВО

17. НОВЕМБЕР 2017.

kultura@ruskeslovo.com

У КОЦУРЕ И ДЮРДЬОВЕ 24. КУЛТУРНА МАНИФЕСТАЦИЯ „КОСТЕЛЬНИКОВА ЄШЕНЬ” У ДЮРДЬОВЕ

КРЕАТИВНО О СКЛАДАНЮ ИДЕНТИТЕТОХ Културно-музична програма, у рамикох 24. Културней манифестациї „Костельникова єшень”, внєдзелю предвечаром отримана и у Рускей школи у Дюрдьове

програми представени нови виданя академика Юлияна Тамаша и поети, по фаху историчара Саши Сабадоша. У музичней часци участвовали млади уметнїки зоз Коцура. Шицких присутних спред домашнїх Културно-уметнїцкого Дружтва „Тарас Шевченко” привитал Яким Чапко, а потим, представяюци кнїжку есейох „Складанє идентитетох” академика Юлияна Тамаша и кнїжку поезиї „Дармоєди” Саши Сабадоша, бешедовал одвичательни редактор Видавательного оддзелєня НВУ „Руске слово” Микола Шанта. О своїх кнїжкох бешедовали и сами авторе. ПИСАЦ МОЖ НА ВЕЦЕЙ ЯЗИКОХ Академик Тамаш свойо твори пише на вецей язикох, алє з векшого на мацерински, руским язику. Гварел же за поету и за народ язик наймоцнєйши вираз креативного потенциялу того народу. Же науку, прозу и есеистику мож писац и на других язикох, кед ше их добре зна, алє же ше поезия найлєпше твори на мацеринским язику. Алє и же знїщиц литературу малочисленей заєднїци на своїм язику значи знїщиц доказ же маме креативней моци бешедовац о найглїбших тайнох. Наслов „Складанє идентитетох” ма свойо значенє. – Заступам теорию, тезу о складаню идентитетох за котру думам же би могла буц значна за науку теориї за шицки литератури. Без огляду на хторим язику писатель пише, вон ма исти креативни проблеми и источасно може функционовац як зложене єство котре ше добре знаходзи у вецей язикох, литературних и националних традицийох. Шицки вони бешедую о зложеносци иснованя чловека на тим швеце. У сушносци, складанє идентитетох у подручю култури гармонизує шицки гласи рижних язикох и писательох, а нєт того цо би их приведло до зраженьох. Тоти идентитети творя богате єство чия цудза

КНЇЖКИ БУДУ ДОСТУПНИ ШИЦКИМ На порядней схадзки Управного одбору, на пияток того тижня будзе вигласане и заведзене у записнїку же КУД „Тарас Шевченко” од НВУ „Руске слово” достало на дарунок кнїжки, руски виданя. – Шицки кнїжки буду випечатовани и доступни членом Дружтва за читанє. Оформиме библиотеку, а на схадзки вигласаме же дзе буду положени, чи даєдни наслови котри єст вецей прикладнїки подаруєме, чи кнїжки годно виношиц з просторийох Дружтва и подобне, гварел предсидатель КУД „Тарас Шевченко” Микола Кухар. 17. НОВЕМБЕР 2017.

вредносц, вредносц народу другого язика богаци и власне єство – гварел академика Юлияна Тамаша. На промоциї бешедоване ище о двох його найновших кнїжкох. ПОЕЗИЯ ТО ДИЯЛОҐ МЕДЗИ ЧИТАТЕЛЬОМ И АВТОРОМ О своєй найновшей кнїжки котра ма нєузвичаєну и провокативну назву бешедовал и єй автор Саша Сабадош. – На читательох же би одлучели чи є провокативна, бо поезия диялоґ медзи писательом и автором. Под час писаня тей кнїжки мал сом рижни уплїви, медзи нїма литература котру сом читал, музика котру сом слухал и други вплїв котри ше зляло до словох и направели тоту збирку – гварел автор кнїжки поезиї „Дармоєди”. Програма тирвала вецей як два и пол годзини, бешедоване о нєвичерпних животних темох о котрих найвецей гуторел академик Тамаш, а з власного и богатого искуствия котре ше нє може чуц анї часто, а так щиро и отворено, анї у такей интимней атмосфери котра превладовала того вечара и була у руским амбиєнту. Прогама була преткана и збогацена з музичнима наступами Дарини Михняк и Марка Буїли з Коцура, котри шпивали и грали. „Костельникова єшень” вше у знаку кнїжкох и литератури, та з тей нагоди Мартица Тамаш, директорка Новинарско-видатавтельней установи „Руске слово”, на концу програми домашньому Дружтву уручела вецей як сто пейдзешат кнїжки, вкупно седемдзешат наслови руских писательох хтори наша Установи видала остатнї даскельо роки. По конєц рока вецей виданя достаню валалска библиотека и библиотека у ОШ у Дюрдьове, валалска библиотека у Ґосподїнцох и општинска библиотека у Жаблю. Кнїжки ше уручує на основи Одлуки Управного одбору „Руского слова”.■ Сандра Саламун

РУСКЕ СЛОВО 21

КУЛТУРА И ПРОСВИТА ПОСЛЕ ДЗЕШЕЦ РОКОХ МИШАНИ ХОР „ГАРМОНИЯ” ПРЕД НОВИМА ВИВОЛАНЯМИ

КРАСА ШПИВАНЯ У ДАВАНЮ ЕНЕРҐИЇ УМЕТНОСЦИ Пише: Олена ПЛАНЧАК-САКАЧ

Хорске шпиванє у рускей заєднїци ма длугоку 100-рочну традицию. Дакеди було вельо вецей хори, нєшка исную штири, а красни успихи у своєй 10-рочней роботи зазначел новосадски Мишани хор „Гармония”

ВАЖНА ДОБРА ЕМОЦИЯ – Аматером нє може буц плаца пенєж, алє му може буц наступ, контакти зоз другима хорами и заєднїцами, як и путованя, же би були инспировани зоз тима хвильками, зоз добру емоцию и кед ше враца дому же би дзечнє приходзели на проби и участвовали у шпиваню хора – гвари Весна Кесич Крсманович

22 РУСКЕ СЛОВО

ишани хор „Гармония” у маю означел 10-рочнїцу свойого иснованя и у Синаґоґи отримал барз святочни и квалитетни концерт зоз озбильним репертоаром. Членство Хора ше у тим 10-рочним периодзе меняло, росло, алє ше и осиповало. Тераз пред „Гармонию” нови период обновйованя членства, бо нєшка у нїм шпиваю двацец хористи, а о прейдзеней драги, успихох, алє и проблемох бешедуєме зоз дириґентку Весну Кесич Крсманович, директором Хора Бориславом Сакачом, директорку РКЦ Наташу Макаї–Мудрох, о. Юлияном Рацом, новосадским парохом и єдну членїцу, Зденку Рускаї. Як нам гварела дириґентка Мишаного хору „Гармония” за ювилейни концерт ше шицки барз трудзели же би ше указали у найлєпшим шветлє. После концерту Хор достал велї похвали, щири винчованки, шицко прешло одлично и було на високим уметнїцким уровню. – Задовольни зме як то шицко випатрало, барз зме ше трудзели и задовольни зме зоз тим цо зме указали. И Сузана Ґрос Маркович перша дириґентка Хору „Гармония” була на тим концерту як госцуюца дириґентка. Публика нам була барз важна, бо нас наградзела зоз аплазами, а то наша найвекша награда. Репертоар Хору квалитетни и вимагаюци, алє вон нє

ма досц членох за таки чежки репертоар. Гоч ту людзе зоз одличнима гласами и добрим слухом, та мож достац квалитет, алє понеже мале число членох тот квалитет чежко и отримац. Людзе маю свойо обовязки, приходи добродзечни, бо то аматерски хор и аматеризам таки же членство приходзи же би пестовало свою традицию, алє и одходзи – гварела Весна Кесич Крсманович. У тим Хору членство у найвекшим чишлє Руснаци, алє єст и припаднїкох з других народох, цо ше приключели, та вєдно пестую и нашу, руску традицию як народну так и духовну шпиванки, а так ше чува и руски язик. ПОЗБЕРАЦ НОВЕ ЧЛЕНСТВО – Дириґентка сом у вецей хорох и шицки хори маю проблем членства, тот хор млади, алє у каждим хору постоя кризи, треба позберац нове членство же би научело, спознало и преношело традицию, бо през шпиванку ше порозуми и полюби других. Пенєж вше проблем, окреме у култури, а шпиванє приноши склад духа и цела, бо ше учи диханє и ма и здравствени бенефити, окрем гевтих естетичних, то гварели и векши фаховци одо мнє же шпивац барз здраве пре технїку диханя, пре плюца. Краса шпиваня и у даваню своєй енергиї уметносци, алє то и приманє. Людзе 17. НОВЕМБЕР 2017.

kultura@ruskeslovo.com

любя приходзиц на хор и пре друженє, здобуваю ше приятельства, познанства, подзеля свойо дожица, радосци, а и пре путованя, хтори нажаль ридки у нєшкайшим чаше пре пенєжи – пояшнює Кесич Крсманович. Мишани хор „Гармония” найвекши успихи посцигнул праве у домену шпиваня. У тих прешлих 10 рокох звладали и винєсли таки хорски композициї яки витворели найзначнєйши композиторе духовней музики як цо то Чайковски, Арханґелски, Бортнянски, Ведель, Христов, Леонтович и други зоз восточней школи, а з другого боку були то дїла и западних композиторох як цо то Верди, Франк, Вейд, Бесиґ, Ґайлен, Ґрубер и други. – Зоз тим репертоаром перша дириґентка Сузана Ґрос Маркович указала же праве наш мишани хор у котрим маме и младших и старших членох, у котрим маме, так повесц представнїкох зоз шицких националних заєднїцох, дава тоту окремну фарбу звуку и оживює тоти нотни записи зоз прешлих викох у функциї духовного живота нашей парохиї и ширше. У остатнїх трох рокох зоз приходом терашнєй дириґентки Весни Кесич Крсманович, тот репертоар духовней музики ше преширел зоз менами як цо то Мокраняц, Препрек, Нютн и други, алє ше источасно акцент роботи зоз масовносци (вецей як 30 композициї), премесцел на прецизне виводзенє уж усвоєного нотного материялу, же би ше посцигло максимални досяги котри нам понукли тоти визначни композиторе през свою творчосц. То прави успих и богатство котре Мишани хор „Гармония” посцигли за тоти 10 роки – гварел Борислав Сакач. УПАРТА И ВИТИРВАЛА РОБОТА Окрем духовних, на репертоаре того Хору вецей як 40 народни руски, лемковски, українски, сербски, словацки и композициї других народох котри виводзели на госцованьох по шицких местох дзе жиє руски народ у Сербиї, як и на госцованьох у иножемстве, у Горватскей Републики дзе зме зазначели 4 наступи у Заґребу, Осиєку, Петровцох и Микошевцох и Словацкей Републики, дзе наступали аж у 7 розличних местох, у Кошицох, Михаловцох, Снїни, Требишову, Вирави, Ублї и Збою. – Попри тим бим ище наглашел нашо сотруднїцтво зоз бувшим амбасадором Канади його екселенцию, Романом Ващуком, котри дзечнє приходзел до Нового Саду зоз фамелию и наступал вєдно зоз нами на нєдзельових службох у нашей церви св. Апостолох Петра и Павла. Зоз того сотруднїцтва ше витворел и єден окреме удатни гуманитарни крачунски концерт у новосадскей Синаґоґи дзе наступел и хор „Belgrade singers”, чийо члени амбасадоре, їх супружнїки и други особи котри заняти у амбасадох и конзуларних представнїцтвох, а котри маю любов ґу шпиваню и на тот способ нас зоз писню повязац зоз своїма державами и указац нам универзалну вредносц музики – визначел Сакач. 17. НОВЕМБЕР 2017.

Пре шицко тото, мож заключиц же єдна зоз найактивнєйших секцийох у Руким културним центру, то праве Мишани хор „Гармония”, котри ма найвекше число пробох и наступох потераз и же прето и досц велька флуктуация у членстве, бо таки темпо и анґажаваносц можу витримац лєм найупартейши члени. – Нажаль, маме уж и векше число членох котри ше упокоєли, а у терашнєй хвильки маме и меншу кризу по питаню членства, бо єст даскельо пари котри ше ту у хору упознали, побрали и потим напущели хор, як и одредзену змену ґенерацийох, окреме студентох котри закончели студиї и пошли зоз Нового Саду. Но, то нїч нє нове и приходза нам нови члени, а окреме ше наздаваме же ше ґу нам придружа любителє хорского шпиваня котри ше пре школу, лєбо роботу приселєли до Нового Саду. Плани за нови наступи и путованя вше єст, а наздаваме ше же ше помали и финансийни стан злєбша за шицких, та приду вигоднєйши часи и за тоту часц култури – гварел Сакач. УПРАВА О ХОРУ

НАСТУП У СКУПШТИНИ СЕРБИЇ – Окреме бим визначел наступ у Народней Скупштини Сербиї у Беоґраду, як перши хор зоз Войводини и перши руски хор котри мал таку чесц одшпивац гимну „Боже правде”, пред таким аудиториюмом – наглашел Борислав Сакач

На нєдавно отриманей схадзки у РКЦ на котрей присуствовали о. Юлиян Рац, директорка РКЦ Наташа Макаї-Мудрох, предсидатель Управного одбору РКЦ Владимир Иван, директор Хору „Гармония” Борислав Сакач у началє порадзене же треба обновиц членство. – Дата до медийох поволанка же би ше обновело членство Хору, бо на початку тей сезони членство ше у тей хорскей секциї зменшало. Алє то вше так, бо у цеку ище вше рочни одпочивки, а студенти приходза звичайно аж у октобру. Так то зоз шицкима секциями приходзи до осипованя. Ище раз поволуєм шицких хтори знаю и любя шпивац же би ше приключели Хору, бо нам хиби членство – гварела директорка РКЦ Наташа Макаї-Мудрох. Отец Юлиян Рац, новосадски парох гварел же Хор заєднїцки и церковни и ОДПОЧАТКУ Руского културного центру, а новоЧЛЕНЇЦА ХОРУ садска парохия участвує у финансийних обовязкох. – Приходзим, бо любим шпи– Ми помагаме госцованя Хору кеди кельо можеме, кед нє директно, вац и членїца сом Хору од його вец през спонзорство, а тиж так и снованя. То ме виполнює, и друпрепоручуєме наш Хор на рижни го- женє и одходи на концерти у Носцованя и наступи, у жеми и иножем- вим Садзе и уж дзе пойдземе. стве, през нашо познанства и прияте- Членство ше меняло, було нас и льства кеди ґод нам ше укаже нагода вецей, даєдни пойду, бо таки живот. Нєшка нас єст коло двацец, за тото. Ми ше забриґовали же ше наявели ше и нови члени же членство осипало, мнє тоти пробле- приду и младши и старши. Велї ми познати, бо сом шпивал у хору од ше обаваю пре наш репертоар дзецинства, алє Хор нашу потримов- хтори нє лєгки, алє хто люби ку ма и ми го дзечнє слухаме на Слу- шпивац шицко научи – гварела жби Божей раз мешачно у нашей Зденка Рускаї. церкви – гварел о. Рац.■

РУСКЕ СЛОВО 23

ЛЮДЗЕ, РОКИ, ЖИВОТ НАШО ГОСЦИ: ҐАЛУСКОВО ЗОЗ КАНА ДИ

ЖИЮ ЯК НА СУЧАСНИМ САЛАШУ

Пише: Мая ЗАЗУЛЯК ГАРДИ

Весна и Йоаким Фа пред коло петнац роками започали свой заєднїцки живот у Норт Бетлфорду, а теди вони двойо и Йоакимова фамелия були перши з Руского Керестура хтори ше преселєли до того места у сиверней часци Канади. Пребродзели чежки початок, та тераз уж можу повесц же им там и дом. Вецей як дзешец роки Йоаким и Весна маю свою фирму, а жию так, як на сучасним салашу оаким ше пред седемнац роками, ище як леґинь, пре селєл з родичами и ше стру до Норт Бетлфорду, а три роки познєйше пошла ґу ньому и його терашня супруга Ве сна. Як и векшина, опробовали ше у рижних роботох, алє вше мали жаданє робиц дацо сами, та так пред вецей як децению настала и фирма „JF Construction Inc”. – Будуєме хижи. И свою хижу зме од фундаментох сами справели. Можем повесц же нам робота идзе. Кимо найволї кед сам прави хижу од початку до конца, алє пороби и други роботи. Мойо задлуженє то нукашньосц хижох, поведзме, здумам як будзе випатрац кухня, яки буду фарби, лустери, фиронґи... Маме и роботнїкох, єдного стаємного, а кед треба анґажуєме их и вецей – толкує Весна, хтора попри тим, занята и у єдней нєпрофитабилней орґанизациї „Midwest

24 РУСКЕ СЛОВО

Food Resources”, дзе роби як програмни координатор. – Понукаме годзини вареня, нутрицийну програму, маме и заграду котру даваме людзом на хаснованє, та им вец помагаме уж коло того цо треба. Понукаме и швижу желєняву и овоц, хтору людзе можу од нас куповац. На першим месце нам орґанска пожива, та и мото фирми „Здрава пожива за шицких”. Сотрудзуєме и з имиґрацийним центром, зоз школами, приходза нам помагац и дзеци зоз окремнима потребами... Промовуєме здраве костиранє, а маме и програму „Од нашенька по ложку”. Любим таке робиц, озда ме вше цагали коренї з Керестура. И там зме вше мали заграду, алє и одкеди сом пришла до Канади, вше сом дзешка захпала марху, петрушку, чи дацо друге. Закончела сом рижни курси, алє углавним ми шицко приходзи якошик природно. Єдноставно, нашо людзе то знаю робиц – визначує наша собешеднїца. МАЮ АЖ И КОПКУ КУКУРИЧАНКИ Праве таки, здрави способ живота и костираня фамелия Фа пестує и дома. У дворе маю вельку 17. НОВЕМБЕР 2017.

ljudze@ruskeslovo.com

заграду, а полни є зоз рижнима животинями, о хторих ше стараю и їх дзивочки, Силвия и Олеся. – Маме пульки, качки, кури, морки, заяци, мачки, пси... а мали зме и овци. Тиж, маме у дворе сламу, а направели зме себе и копку з кукуричанки, так як ше давно складало. Сами куриме сланїни и колбаси, а того року зме квашели и капусту. Мам полно пайташки хтори маю фарми, та ше вец чераме вайца, кури и друге. Доокола нашей хижи маме вельку порту, седем гольти жеми. То було пусте, позарастане, а ми тот простор ушорели, посадзели доокола ядловци, та тераз маме лєс и наисце красну природу. Отримуєме тоту часц коло хижи, а гевто таке, як нам природа дала – приповеда Весна и додава же жию так як жили и на валалє, лєм шицко сучаснєйше и урбанизованше. Ґалусково маю и рижни гобиї, та так женска часц фамелиї люби правиц мендюши, мальовац по керамики, Кимо ходзи на лови, а шицки вєдно уживаю пойсц лапац риби. Силвия и Олеся од оца нашлїдзели и любов ґу моторком и кваду – моторки на штири колєса, а дзивчатом гоби и рижни файти танцох, у чим су наисце успишни. ДОМА ШЕ МУШИ БЕШЕДОВАЦ ПО РУСКИ Тринацрочна Силвия и єденацрочна Олеся ходза до французкей школи, а обидва чечно бешедую три язики – анґлийски, французки, як и руски, бо, гвари Весна, у Ґалускових ше муши бешедовац на мацеринским язику. – Кед зме пришли до Канади, нє мали зме нїкого. Вше зме дома приповедали по руски, а бешедуєме и тераз. Дзивчата медзи собу бешедую по анґлийски, а з нами по руски. По французки нїґда дома нє приповедаю, лєм кед сцу з маму франтовац. Знаю по руски и писац и читац – поцешено бешедує Весна, хтора ше намага пестовац дома и руски обичаї и провадзиц цо ше случує медзи Руснацами у нашей жеми. – За швета шицко так як було и дома – ходзиме по шпиваню, по облїваню, дакеди правиме ґоргелї, капущанїки, резанки, а за

17. НОВЕМБЕР 2017.

тоти єдла ше барз интересую на моєй другей роботи, дзе гонорарно тримам годзини вареня. Провадзим „Руске слово”, „Рутенпрес”, а любим тексти на интернету подзелїц и з другима. Тиж патриме и „Телевизийни маґазин” по руски – додава Весна. ШИЦКИ КОЦОЧКИ ШЕ ПОСКЛАДАЛИ Одкеди пошли жиц до Канади, и Весна и Йоаким були нащивиц Керестур, а раз були и з дзивчатми, же би и вони упознали валал у хторим им родичи одросли. – Вельо им бешедуєме о Керестуре, о тим як зме росли, а им то шицко чудне, нєзвичайне, шмишне. Но, кед зме були, видзели и вони же ми

там припадаме. Гоч, дзецом, а уж тераз и нам, дом у Канади. И моя шестра зоз фамелию жиє у истим месце дзе и ми. Мац була у нас уж даскельо раз, остатнїраз аж пол рока, бо чувала шестрово дзивче – толкує Весна и за конєц визначує же ше им тераз уж шицки коцочки поскладали праве так як треба. – И ми ше уж тераз чувствуєме як єдна часточка тей велькей пузли. Бо, донєдавна то нє випатрало так. Початок шицким чежки. Хибело нам шицко, од старей кломпи по бициґлу, алє ше вец, єдноставно, з часом звикнєш – закончує наша собешеднїца приповедку о їх живоце у Канади.■

У ШКОЛИ РУСКОГО ЯЗИКА У Норт Бетлфорду єст Школа руского язика, а годзини трима праве Весна. Ма од 15-30 школярох, цо завиши од того чи иду на даяки пикник, чи ше треба учиц. – Нєдавно ми у Керестуре ушили кабат, та мам у планє за єдну манифестацию поставиц руску свадзбу. Сотрудзуєм зоз Дружтвом за руски язик, литературу и културу, а Ирина Папуґа ми дакеди пошлє нови кнїжки по руски. Любела бим кед бизме ше могли чуц з дзецми з Керестура, же би нам и вони помагали коло руского язика, а ми им коло анґлийского – предклада Весна.

РУСКЕ СЛОВО 25

ЛЮДЗЕ, РОКИ, ЖИВОТ ЯК (НЄ) СКАПАЛ РОКЕНРОЛ (ХХI)

КЕД ЗАГРАЛИ, ПО ШИЦКИХ АЖ МРАЗ ПРЕШОЛ

Пише: Мария АФИЧ

Владимир Горняк Мезеш, або Зезе як го вола векшина у Руским Керестуре, бул найвитирвалши и найплоднєйши у орґанизованю музичних составох хтори од 70-тих рокох грали вше популарнєйши рокенрол. Гоч оценює же нє посцигнул вельо, останє праве по тим записани у историї керестурского рокенрола. Найвисши досяги посцигнул состав „Ореоли”

НАСТУПЕЛИ И НА „РУЖИ” Ґрупу „Ореоли” Зезе основал концом 1971. року, а уж о два роки наступели и на нашим Фестивалу „Червена ружа”, у составе Зезе, Ґено Николич Джено на басу, Иринка Еделински орґулї и Дьока Ковачевич на бубнох. Дьока и шпивал, а наступели зоз своїма шпиванками Дьокову „Остатня ноц” и Зезейову „Бабко мала”

26 РУСКЕ СЛОВО

тот час даєдни його товарише „музиканти” ше врацели з войска як и вон сам, а Владимир Венчельовски Бинди – уж пошол на роботу до Нємецкей. Зоз свою упартосцу Зезе го „доволал” назад до Керестура же би основали нови состав. Шицко ше добре зложело, Бинди ше врацел и бул шпивач, а у составе були Дьордє Ковачевич Дьока хтори прешол грац на бубнох, Янко Ковач грал на басу, а Зезе на соло-ґитари. Нагварел вон и Верунку Пашову Жану, грац на орґульох, цо зме тиж споминали у прешлим предлуженю. ФЕНОМЕНАЛНИ ПЕРШИ НАСТУП „ОРЕОЛОХ” Вельо сили и упартосци требало уложиц и до набавки квалитетних инструментох и опреми. А требало и вельо пенєжи, та то нє ишло анї кус лєгко.

– Векшина членох тот пенєж мушели пожичиц, родичи нє були одушевени. Паметам же ше Дьоков оцец длуго гнївал на мнє, бо мушел синови дац пенєж зоз кнїжочки... Но, познєйше, як зме грали шицко ше врацело – памета Горняк. Инструменти и опрему наручели з Беоґраду, дзе ше почало правиц одлични копиї „маршаловей” опреми и розгласу, а йому послали феноменалне ориґинал „поячало” Вокс АЦ-30. – „Ореоли” упарто и длуго вежбали кажди дзень. Дакеди зме були и по осем годзини вєдно, мали нову, квалитетну, опрему, були искусни и музично дозрети. Правел ше и нови Младежски дом у хторим зме ше рихтали наступиц за отверанє – 8. марца 1972. року. И тот наступ будземе паметац. Нїхто нас потеди нє чул, та кед зме заграли, медзи штирома мурами шицко одгуковало, а квалитетни звук пребивал ше през масу одушевеней публики. То феноменалне чувство и дожице 17. НОВЕМБЕР 2017.

ljudze@ruskeslovo.com

стац пред телїма людзми, и буц „опити” з тим моцним звуком од хторого по целу аж мраз преходзи – здогадує ше Зезе. ГРАЛИ И ВЛАСНИ КОМПОЗИЦИЇ „Ореоли” на репертоаре мали нумери „Червених коральох”, „Корни ґрупи” барз популарней „Про арте” и других з югославянскей рок сцени. Но, лапели ше твориц и власни композициї, найвецей ше у тим анґажол Дьока. О тим Зезе приповеда: – Тексти зме мали и сербски и руски, хтори векшином написал учитель Яни Романча Ґана. Так настали „Сенди” „Була ши моя” „Остатня ноц”, и други, а я викомпоновал „Бабко мала”. Нє мали зме їх студийски знїмки, лєм з маґнетофоном. А зачувани остал лєм знїмок „Бабко мала” хтори сом положел и на Ют-юб канал. Зезе познєйше викомпоновал забавни шпиванки „Волайме ше любов” и „Уж преквитаю орґони” хтори грала оркестра „Идеали” и хтори и нєшка популарни. Попри порядних наступох у Младежским доме, квалитет „Ореолох” замерковали и други, та их волали грац и у керестурским ресторану хтори теди отворени, а познєйше грали и у наших местох – Орахове, у Петровцох и Миклошевцох на Кирбаю... Дзекуюци Керестурцови Дюрови Дудашови, музичному редакторови у рускей редакциї Радия Нови Сад, музичаре постали члени Новосадскей естради „Скала” хтори их през лєто сцели анґажовац у Будви на морю. Но, естрада мала своїх шпивачох, та „Ореоли” нє сцели прилапиц наступац без свойого Биндия. НЄМЕЦКА ”ОДЦАГЛА” ШИЦКИХ ЧЛЕНОХ Бинди шпивал дас седем мешаци, а вец ше врацел до Нємецкей, а за нїм нєодлуга пошол и басиста Ковач. Место Биндия єден час шпивац почал Дьока, а Зезе бул про-

ЛЄМ ЦО НЄ ГРАЛИ У ИЛОКУ „Ореоли” були наисце популарни и квалитетни состав, та их на матурски вечар поволали ґимназиялци з Вербасу. Вечар бул у Илоку у познатим дворцу. Кед ше там поуключовали после тамбурашох, кед загирмели їх ґитари, на паузи шеф сали пришол ґу нїм зоз кнїжку. – Понукнул нам грац у ресторану и могли зме подписац догварку на шейсц мешаци. За тедишнї час то було вельке довириє. Шицки зме ше такой зложели, но Верунка, котра з нами теди грала, нє могла пре обовязки на роботи. Прето зме прицагуюце понуканє мушели одбиц – памета Зезе. 17. НОВЕМБЕР 2017.

Владимир нїґда нє могол зохабиц музику

вадзаци вокал, док место Ковача почал грац млади ґимназиялєц з Коцура, Йовґен Николич Джено. – Живот помали приношел нови хвильки у наших животох, закончели зме школи, почали робиц, та ше и члени меняли. Гоч бул без искуства, Джено бул талантовани, та ше добре зложел з нами. У Нємецкей уж теди були Бинди и Ковач, Верунку заменєла перше Иринка, а ю тиж ґимназиялєц з Миклошевцох Владо Вереш хтори грал на клавиятурох, алє и барз добре шпивал. Постал и главни шпивач, кед о якиш час и Дьока одлучел пойсц до Нємецкей. Шицки вони пошли за лєпшим животом, цо розумлїве, єдини я остал зоз старей постави. Место Дьоку приключел ше ґу нам Руди Мезек як нови бубняр – толкує Зезе. Теди уж порядно вежбали у Младежским доме дзе и наступали. Инструменти набавяли у Италиї, дзе по нїх Зезе одходзел даскельо раз, и по бубни, и ґитари. Кед у юнию 1973. року обити просториї у Младежским, и украднута им часц инструментох, витирвалого Горняка и то нє могло застановиц и ознова пошол по инструменти до Италиї. Там набавял и теди популарни фармерки, та ше и керестурски музиканти облєкали по найновшей моди. Медзитим, состав ше помали загашел концом 1974. року. Як гвари наш собешеднїк, нє зна анї сам прецо. Ґенерациї його парнякох хтори 60-тих рокох уживали у рокенролу, уж були у других животних водох... Кед „Ореоли” престали грац, Владимир Горняк нє могол цалком зохабиц музику. Наступал ище з младшима музичарами, а и у оркестри Дома култури на примки. О єден час порушал нови оркестер – „Идеали” хтори грали у керестурским ресторану, а познєйше и на свадзбох, аж по 2006. рок. Горняк потим наступал и у других местох з рижнима оркестрами, а нєшка му гоби компютерски знїмац и обрабяц облюбену музику. Як заключел, попри рокенролу, ознова у нїм „ожили” и нашо руски шпиванки.■ (Предлужи ше)

РУСКЕ СЛОВО 27

МОЗАЇК ВИТИРВАЛОСЦ У ТИМ ЦО ЛЮБИШ

КЛАСИЧНА БАЛЕРИНА У ДУШИ Пише : Тамара Салаґ

После законченей нїзшей Балетскей школи и стреднєй медицинскей ,,7. Април” у Новим Садзе, Тамара Салаґ зоз Нового Саду одлучела ше уписац и на медицински факултет, напрям за дефектолоґию. Попри факултету тренер є джез балету у Клубу, або як вони волаю, спортскей фамелиї ,,Спортисимо”

равило таке же, до нїзшей балетскей школи котра тирва 4 роки, мож уписац дзецко котре почина до пиятей класи порядней основней школи. Тамари Салаґ ище у трецей класи гварели же вона талантована и способна же би ше два роки скорей уписала до нїзшей балетскей школи, цо и зробела. – После законченей нїзшей балетскей, була сом шеста класа у порядней основней школи и мала сом ище два роки роздумац же до котрей бим ше стреднєй уписала. Роздумовала сом чи предлужиц и уписац ше далєй до стреднєй балетскей школи. Професорка котра пришла зоз Ґрузиї, тримала ми остатнї рок балет и през годзини и оцени провадзела як напредуєм и як робим, нагваряла ме же бим пошла далєй, до балетскей, ми понукане же бим у єдним року закончела два роки основней школи. Заш лєм сом жадала закончиц школу зоз свою ґенерацию и то превагло – гвари Тамара Салаґ.

ПОЧАТНИ КРОЧАЇ Тамара у шестей и седмей класи основней школи у балету направела паузу, прето же ше уключела до секциї спортска ґимнастика у школи до котрей ходзела. Ту мала екипу товаришкох зоз розличних возростох, и вони вше оставали длужей у школи, вежбали и рихтали ше за змаганя на хторих представяли свою Основну школу ,,Светозар Маркович Тоза”.

28 РУСКЕ СЛОВО

– У спортскей ґимнастики зме наисце були барз успишни як екипа, и освойовали зме рижни дипломи и медалї. Наймилша награда ми кед сом ше змагала у соло точки на шпиц патикох зоз кореоґрафию котру сом сама здумовала, и ту сом у катеґориї класични балет освоєла перше место и златну медалю – приповеда Тамара. Понеже ше Тамара нє уписала далєй до стреднєй балетскей школи, алє медицинскей, жадала ше опробовац ище у даяким спорту, алє дзе нєт лабди. И так надумала уписац карате. После двох рокох тренираня каратеа, покалїчела колєно та, нажаль, мушела направиц вельку паузу у тренираню гоч якого спорту. Заш лєм, после даскелїх рокох одпочиваня, млада танєчнїца себе нашла розвагу праве у тим цо барз люби робиц. Прешлого року почала тримац годзини балету, або, як вона гвари, джез балету, у єдним клубу т. є. школици спортох ,,Спортисимо” у Новим Садзе. – Кед сом почала робиц у школики спортох ,,Спортисимо”, робела сом зоз єдну колеґиню котра ту уж длужей роби, а од новей сезони, од септембра тримам сама тренинґи – початнїцкей ґрупи т. є. дзецом од 3 до 6 рокох. Тераз их єст осем дзивчата и тренинґи маю три раз тижньово. Часто Клуб орґанизує и рижни манифестациї, явни годзини и змаганя за дзеци котри учленєти, цо им дава и мотивацию за далєй – гвари Тамара. Єден тренинґ им тирва коло 45 минути, цо за таки возрост дзецох цалком досц, бо их увага нє трима длуго. Тамара ше зоз цалу свою енерґию и моцу намага же би им цали тренинґ бул интересантни и хасновити. – Тренинґ почина зоз єдним добрим зогриваньом, а то дакеди робиме и з рижнима бависками, з котрих тиж науча досц того, а вони анї нє свидоми. Потим робиме основни позициї котри єст у балету, рижни скоки, вежби на стредку, на палїци и на концу, мини хореоґрафиї. През тренинґ провадзим кельо дзеци порихтани того дня робиц и так и обликуєм тренинґ – толкує Тамара.

КРАСА БАЛЕТУ Балет уметносц котра на перши погляд випатра барз лєгка. Випатра ґрациозно и док балерина танцує, здогадує на пирко. У стварносци то нє так лєгко и то може потвердзиц лєм тот котри ше дакеди опробовал у такей уметносци. Прето ше балет почина учиц и вежбац одмалючка же би дзецко одпочатку мало правилни звикнуца и добре ше упознало з тоту файту танцу. 17. НОВЕМБЕР 2017.

mozajik@ruskeslovo.com – Споза тей красоти, у балету єст велї одреканя, же биш бул добри и успишни балетски танєчнїк. Потребне вельо вежбац за тоту файту танца, прейдзе ше през велї чежки фази, було и слизи, було и одуставаня од того, алє чловек кед дацо люби у тим и витирва. Коло моєй любови ґу балету, док сом ходзела до нїзшей балетскей школи, я мала и приклад на єден способ, а то була моя старша шестра Олеся, котра тиж закончела нїзшу балетску школу, а познєйше тримала балет и у нашей новосадскей Матки. До балету уключени цали твой живот, та аж и фамелия, як барз велька потримовка, цо барз значи – щиро приповеда Тамара. Понеже класични балет чежки за таки дзецински возрост, Тамара трима, так повесц, джез балет, а розлика у тим же джез балет шлєбоднєйша файта танцу, швидшого ритма и то спорт, док балет уметносц. Вони нашли даяки штредок тих двох танцох. През музику, котру вона сама вибера за дзеци, а то углавним сучасна и модерна музика, през бависко, вона им приблїжи тот танєц найлєпше як зна. – Случи ше дакеди же пойдзем вистата, або нєрозположена на тренинґ, алє вони то раз два пременя. Мило ми видзиц же су таки талантовани и упарти, же сцу научиц. Теди ми анї нє чежко дома ше порихтац и обдумац сам тренинґ, бо знам цо ме чека кед пойдзем до клубу – весели и нашмеяни дзеци полни енерґиї. Дараз ше случи же ше им нє роби, алє я ше ознова ґу нїм прилагодзим. И после каждого тренинґу, яки ґод вон бул, чувствуєм ше барз виполнєно и задовольно – толкує Тамара. Годзини джез балету котри Тамара трима у клубу ,,Спортисимо”, рекреативни годзини. Родичи часто

уписую свойо дзеци на таке же би нє шедзели вельо дома, за компютерами, алє же би були активни и насампредз здрави. – У таким возросту ґрупи, барз ми битне и же бим мала добре сотруднїцтво и зоз родичами од тих дзецох котри ходза на тренинґи джез балету. Маме и индивидуални розварки з нїма, же бизме вєдно видзели кельо їх дзецко заинтересоване и як напредує – закончує Тамара. Тамара Салаґ того року абсолвент на дефектолоґиї на специялней регабилитациї и едукациї на Медицинским факултету у Новим Садзе. Тераз студира и занїма ше з тим цо люби. Єдного дня би любела робиц у своїм фаху, алє вше дзечнє будзе преношиц свойо знанє и искуства зоз балету и на других. ■

НАШО МАСТЕРАНТИ Мено и презвиско: Михайло Фейса Датум народзеня и место одрастаня: 1. aвґуст 1991. рок, Коцур Здобути ступень, напрям, обласц: Мастер инженєр електротехнїки и рахункарства, Електроенерґетика – Енерґетска електронїка и електрични машини, обласц – Електротехнїка и рахункарске инженєрство Тема мастер роботи и датум мастерованя: Применьованє ґенетского алґоритма за одредзованє параметрох еквивалентней шеми асинхроного мотора, мастеровал 6. октобра. Основни студиї (Факултет, Универзитет): Факултет технїчних наукох, Нови Сад Штредня школа: Стредня технїчна школа „Михайло Пупин”, Кула Роботне место: Тайфун ГИЛ (Typhoon HIL) Язики: Руски, сербски, анґлийски Интересованя и гобиї: Електрични машини, микроконтролери, автоматизация процесох управяня. Кед найдзем часу любим ше занїмац зоз фотоґрафию. Контакт: mihajlof91@gmail.com Плани за будучносц: Научиц ещи єден странски язик. То би мал буц нємецки, понеже видзим вельку потребу за нїм, голєм цо ше дотика мойого фаху. З оглядом на тото же ми робота вязана праве зоз тим цо ме интересує, плануєм усовершиц знанє зоз моделованя розличних файтох електричних машинох и їх имплементациї на гардверу котри заслужни за симулациї у реалним чаше.

17. НОВЕМБЕР 2017.

РУСКЕ СЛОВО 29

ROK XI

ГОРНЇЦА – ЗАКАРПАТЄ (VI)

НОВЕМБЕР 2017 ^islo 46 (144)

Пририхтал: Микола ШАНТА

ЕТНЇЧНИ ҐРУПИ – ГУЦУЛИ

Кажди вельочислени народ ма знука себе рижни етнїчни ґрупи. Вони резултат историйних процесох хтори условени зоз природно-ґеоґрафскима условиями, медзиетнїцкима контактами и миґрацийнима процесами. Окремносц тих етнїцких ґрупох спатра ше у материялней култури, ґаздовствe, у фамелийним живоце, обрядней култури, у язику и фолклору

тноґрафична зона (реґия) ше толкує як историйно- привикли, уд того вмирают. Або: Iшов гуцул понад Тису i културнa, линґвистичнa и административно-ґеоґраф- берег зарвався, / А гуцулка руку ламе: Кептар не застався. ска часц етнїчней териториї у чиїм ше жительстве у ис- / Ой гуцуле, гуцулоньку, поганая вiра! / Твоя жiнка у сереторийним паметаню манифестує реґионална солидар- ду солонину їла. / Ой, брешеш ти, долиняку, твоя iще носц, економска (ґаздовска) окремносц, як и културна гiрша, / Твоя їла у пятницю, а пятнїця вiрша. окремност хтору препознаваме у каждодньовим живоце. На тей основи у України ше препознава шлїдуюци етноґрафични зони: Слобожанщина, Донєчина, Волинь, Надднїпровщина, Юг України, Сиверщина, Полтавщина, Полисся, Подиля, Прикарпатє и Закарпатє. Етноґрафични зони маю зложени нукашнї мозаїк. У їх составе єст субетноси, етноґрафични ґрупи, етноґрафски райони и етноґрафски округи. Як приклад етноґрафичней зони зоз зложеним мозаїком, може послужиц Закарпатє за хторе характеристична рижнородносц жительства. Ту жию Українци (Русини), Мадяре, Румунє, Нємци, Словаци, Євреє, Роми и други у нєвельких ґрупох. Знука українского корпусу маме рижнородне жительство – ГуцуРусини горяки (Гуцули) зоз валалу Луги, Рахивского району, ли, Бойки, Лемки, Долиняни и числени ґрафика з конца 19. вику етноґрафични райони. Така ситуация за Тоти етноґрафични розличносци препознава ше и нєЗакарпатє характеристична од стреднього вику. У народним фолклору, у коломийкох, одсликує ше тота шка, з тим же ше локално Українци (Русини) идентифиетноґрафична розличносц и прецизносц кого ше по чим кую зоз закарпатску зону, вони манифестую реґионалну препознава. Наприклад: Породила нiмца вiвца, а жида – солидарносц, наволуюци ше Закарпатцами. Кед ше за кобила, / А русина ниборака – мати чорнобрива. / Ой нема Нємцох, Єврейох, Ромох, Словацох, Русох або Мадярох дi добра в горах та видав не буде, / Доки них по нiмцеви пове же су карпатянє, вони то доживюю як українизазаважати буде./ Ой пиду я ти й на шваби, як се шваби ма- цию и одупераю ше тому. То значи же Закарпатски Украют / А шваби лиш по вечери та й спати лiгают... / А ма- їнци (Русини), хторих по попису од 2001. року було 82 дяри, то злi люди, лиш бють та карают / Нашi люди не одсто, доминантне жительство Закарпатя и воно ма главну улогу у державотворних процесох, у социялним, политичним и културним живоце краю. НЄТ ЛИСИХ ГУЦУЛОХ Кед ше описує закарпатских Гуцулох, гутори ше же вони маю моцни цела, плєцати су, и красни. Ище „под густима обервами у очох, блїщи огень”. Власи и очи им цми: 83,3% хлопох и 67,7% жени, цмовласи, а лєм 23% блядовласи. Интересантне знац же нєт лисих Гуцулох. Им власи нє опадую. Гуцулски жени наисце припадаю красшому полу. Твари им били, фиґура складна. Вше су нашмеяни, як гевти цо свидоми своєй краси.

30 РУСКЕ СЛОВО

ХТО ГУЦУЛИ? По своїм ступню нукашнєй интеґрациї и самоидентификациї, Гуцулох ше учишлює до заєднїцох хтори ше у етнолоґиї наволую субетнос. Субетнос то нукашня териториялна часц етноса хтора ше розликує у одредзеней каждодньовей културней спецификациї зоз самоназву, видвоююци ше од окруженя по основи комплементарносци, локалней и вкупней етнїчней свидомосци. Визначни 17. НОВЕМБЕР 2017.

rsusvece@ruskeslovo.com

етнолоґ, др Михайло Тиводар, професор Ужгородского лицкей жеми Русийского войводства у Польскей, а после универзитету, до субетносох українского етноса начишю- дзелєня Польскей териториї подпадла под Австро-Угорску, ує кубанских козакох, Гуцулох и войводянских Русинох. 1772. року. После роспаду Австо-Угорскей монархиї, 1919. Шицки ше вони формовали як резултат заєднїцтва ри- року, галицка Гуцулщина ше нашла под Польску, а после жних факторох. У Карпатох лєм Гуцули маю прикмети Другей шветовей войни у составе Совєтского союзу. Южна Буковина, шейдзешатих рокох 14. столития вошла до сохтори характеристични за субетнос. Походзенє Гуцулох до конца у науки нє дефиноване. ставу Молдавского князовства и теди була позната як БукоДаєдни их учишлюю до слaвянизованих романских вина, або Шипиньска жем. Року 1774. буковинска ГуцулщВлахох, други до слaвянизованого турецкого племена ина ше нашла у составе Австриї, а после єй розпадованя у Узи, треци до слaвянизованих Ґотох, штварти до слaвя- составе Румуниї, после Другей шветовей войни у составе низованих Дачанох. Линґвиста Б. Кобилянски маю ста- Чернигивскей обласци України, односно Совєтского союновиско же Гуцули походза од староруского племена зу. Закарпатска часц Гуцулщини од 15. вику була часц МаУлич и часточно од Тиверцох хтори ше под прициском раморшского комитату Угорского кральовства, од 1711. часц Австриї, а од 1867. року Австро-Угорскей, од 1919. у номадох преселєли на висоти Карпатох. составе Чехословацкей, а поНа основи антрополоґийсле Другей шветовей войни у них, археолоґийних и етнолоЗакарпатскей обласци Совєтґийних материялох В. Дяченского союзу. Праве тоти роко пришол до заключеня же злични уплїви пануюцих дерГуцули блїзки Українцом цо жавох под хторима жили Гужию медзи риками Прут и цули и медзи нїма створели Днєстер, же маю блїзкосци зоз розлики хтори их дзеля на бустаробивателями Балкана и ковинских, галицких и закарКавказа, уключуюци одредзепатских Гуцулох. ни илитотракийни и индоиПоверхносц закарпатскей рански елементи. Познєйше часци Гуцулщини у України прецизовал же Гуцули найвивиноши коло 1900 квадратни роятнєйше потомки часци километри и у подполносци староруского жительства хтоЖителє валалу Ясинь, 1920. рок залапя Рахивски район. Заре ше формовало углавним од Тиверо-Уличох и Билих Горватох, зоз другима елементами карпатскей часци Гуцулщини треба доложиц и українски и восточнославянских ґрупацийох. Праве тота вяза зоз Били- етномишани валали у долїнох рики Рускове, Вишове и лїма Горватами и другима восточнославянскима ґрупациями, ви побрежя рики Тиси. Найвекши валали румунскей часци у глїбини историї, Гуцулох и Русинох-Лемкох, та з тим и Гуцулщини то Рус Поляни, Кривий, Красна, Вишевска донас Русинох Войводини приблїжує як братски народи, бо лїна, Бистрий, Луг, Велїкий Вичкив, Русково и други. Гуцули горнєй часци Тиси аж анї нє тримали жительох валалох походза з истого кореня. Традицийну културу Гуцулох характеризую: окремни румунскей Гуцульщини за Гуцулох, алє их тримали за Домодел ґаздованя у хторим главна дїялносц статкарство по линянох и поспердно их наволовали же су гайнали бо у брегох, углавним овчарство як и окремни тип населєня дзе своїм облєчиве хасновали петеки (часци облєчива), за нїх маєтки порозтресани по подножю брегох. Тоти маєтки во- гуторели же иду за заробком, а вец ше забавяю, троша залаю ґражди. Тот тип населєня, способ живота, облєканя, робене – гайную. Алє, таке толкованє поняца гайнал нє до мож видзиц на филму Цинї забутих предкох (Тiнi забутих конца одкрива пежоративне значенє. За Гуцулох Рахивскопредкiв), хтори по роману Михайла Коцюбинского екра- го району понїжуюци термин гайнал означує – брудни, подли, гевтот цо траци час у польопривредни або гайнує. низовал Сергiй Параджанов. Гуцули сами себе наволую з тим меном. Буц Гуцул, за Закарпатски Гуцули з тим меном наволовали шицких польнїх значи народзиц ше у брегох, значи же му мац Гуцулка, опривреднїкох, а окреме гевтих цо гуторели „пуп”, (паноже ше зоз Гуцулку треба оженїц, або за Гуцула одац, тре- цец), „вул”, (вол), „вуз” (воз, коч), „кун”(конь)... За Гуцулох Рахивщини характеристична окремносц їх ба бешедовац по гуцулски, облєкац ше и робиц як Гуцул, мац хижу у лєше, тримац овци и кози, продуковац сир и материялней и духовней култури. У народней архитектумасло... Кед ше нєшка путує по Закарпатю, коло драгох ча- ри препознатлїве оградзованє маєтку зоз гобльованих або сто стретаме людзох цо предаваю предмети, прикраски, пилєних дескох. Нєвельки простор медзи десками пополньовани зоз моховину, а мури у обисцу умивали з часу на виробени з древа. То найчастейше Гуцули робя. час. Уж на початку 20. столития мури почали премасцовац зоз глїну и билїц их. Характеристика їх обисца и тота же ГУЦУЛЩИНА на рижни вишалки на мурох обисца вишаю тепихи и пеГуцулщина як територия залапя южни часци Надвир- стре облєчиво.■ * * * нянского, Косивского и цали Верховински райони ИваноОсно ва за ви бу до ву то го материялу кнїжка „Закарпатфранкивскей обласци, южни часци Вижинцкого района, ска Укра ї на”, збор нїк ро бо тох хтори пририхтал проф. др Потильских район, Чернївецки и Рахивски район ЗакарЄв ге ний Па щ ен ко. патскей обласци. (Предлужи ше) Територия Гуцулщини нїґда нє була даяка окремна териСтановиска и селекция фактох висловени у тим тексту ториялна и администартивна политична єдинка. Територия виключно пририхтовача и нє вше одражую ушорйовацку Галицкей Гуцулщини од 14. по 18. вик була у составе Гаполитику новинох „Руске слово” 17. НОВЕМБЕР 2017.

РУСКЕ СЛОВО 31

informator@ruskeslovo.com

ОСТАТНЇ ПОЗДРАВ Дня 13. новембра 2017. року одпутовал до вичносци наш мили супруг, оцец, дїдо и прадїдо

О. РОМАН МИЗ (1932–2017) з Нового Саду

З любову и почитованьом на його подобу найкрасши памятки чуваю його наймилши: супруга Ирена, син о. Игор з фамелию и дзивка Дария з фамелию. Заупокойна Служба Божа и випровадзанє о. Романа Миза будзе на соботу, 18. новембра на 10 годзин, у грекокатолїцкей церкви св. апостолох Петра и Павла у Новим Садзе. Хованє будзе истого дня на 14 годзин на теметове у Руским Керестуре.

Най спочива у мире Божим!

32 РУСКЕ СЛОВО

17. НОВЕМБEР 2017.

informator@ruskeslovo.com ОСТАТНЇ ПОЗДРАВ Дня 12. новембра 2017. року упокоєл ше наш брат и бачи

ОСТАТНЇ ПОЗДРАВ Дня 13. новембра 2017. року престало дуркац благородне шерцо нашого длугорочного активисти и предсидателя Союзу Руснацох и Українцох Югославиї (1994–1995)

о. др РОМАНА МИЗА (1932–2017) з Нового Саду Його творча робота и нєвистате жертвованє за свой народ останє нам тирваца инспирация и приклад служеня Богу и народу! Союз Руснацох Українцох Сербиї Вичная му памят!

ВЛАДИМИР НАДЬ (1942–2017) з Руского Керестура

ОСТАТНЇ ПОЗДРАВ Дня 12. новембра 2017. року занавше ме зохабел мой мили супруг

ЯНКО НЯРАДИ – ВУКАС (1941–2017)

З любову и почитованьом памятку на вас буду чувац браца: Михал, Славо и Дюра, як и андї: Наталия, Мария, Ружа и Славица и їх дзеци: Натка Колєсарова зоз мужом и дзецми, Кимо Надьов зоз супругу и дзецми, Славко Джуджар зоз сином и його заручнїцу, Таня Милич зоз супругом и дзецми, Оля Урдаревич зоз супругом и дзецми, Златко, Саша, Зоран зоз супругу и дзецми, Наташа Романова зоз супругом и дзецми, и Мирослав Надьов зоз супругу Спочивайце у мире Божим!

Нїґда нє вибляднє памятка на твою нєсебичну любов хтору ши ми даровал, на твою доброту и шицки красни хвильки препровадзени з тобу за 44 роки нашого малженства. Занавше це будзе чувац у своїм шерцу навики ожалосцена супруга Бранка На остатню драгу випровадзели зме го 14. новембра у Новим Садзе. Спочивай у мире Божим!

ОСТАТНЇ ПОЗДРАВ нашому милому оцови хтори нас зохабел 12. новембра

ОСТАТНЇ ПОЗДРАВ Занавше пошол до вичносци наш мили

ЯНКО НЯРАДИ

ВЛАДИМИР НАДЬ (1942–2017) з Руского Керестура Красни памятки на вашу любов, почитованє и довириє навики буду чувац синове Любомир и Владимир Спочивайце у мире Божим Милому дїдови

ОСТАТНЇ ПОЗДРАВ

ВЛАДИМИР НАДЬ (1942–2017) з Руского Керестура од унуки Катарини

17. НОВЕМБEР 2017.

Спочивайце у мире Божим!

Його мила подоба и доброта останю занавше з нами. Оставаме у вельким болю здогадуюци ше шицких красних хвилькох котри зме вєдно препровадзели. З любову и почитованьом памятки на ньго занавше буду чувац Дюра, Ясна зоз супругом Миланом, Тамара зоз Зораном и Сару, Мая и Александар ОСТАТНЇ ПОЗДРАВ

ЯНКО НЯРАДИ Памятку на його красни слова, щиросц и доброту навики буду чувац Марча и Ива Петкович

ОСТАТНЇ ПОЗДРАВ Милому пайташови, кумови и „циберейови” остатнї поздрав и остатнє з Богом.

ЯНКО НЯРАДИ з Нового Саду Най це нашо товаришство провадзи у вичним живоце, по нашо друге стретнуце, твой товариш Яким Гарвильчаков зоз свою фамелию Спочивай у мире Божим!

РУСКЕ СЛОВО 33

informator@ruskeslovo.com СМУТНЕ ЗДОГАДОВАНЄ Мили наш сину Мижу, 12. новембра наполнєли ше 5 роки як ши нас зохабел у жалосци

У януару ше наполня 8 жалосни роки одкеди нє з нами наша мила дзивка

СМУТНЕ ЗДОГАДОВАНЄ Дня 10. новембра 2017. року наполнєли ше 40 смутни днї як нас зохабела наша мила мама, баба и супруга

ТАТ’ЯНА ЧИЗМАР (1968-2017) з Руского Керестура Каждого дня путуєш по наших думкох. Каждого дня ше здогадуєме твоєй нєпреривней доброти и любови хтору ши нєсебично дзелєла з нами. Чежко без тебе, а смуток вше исти. Вично це будземе паметац! Наймилша наша най це ангели чуваю! Ожалосцени супруг Славко, зоз дзецми Алеком и Марину зоз фамелию Спочивай у мире Божим! НА ЗДОГАДОВАНЄ Дня 13. новембра 2017. року наполнєли ше 4 роки як нас зохабела

МИЖО СЕҐЕДИ (1967-2012)

СЕНКА СЕҐЕДИ (1963-2010)

з Руского Керестура

Ожалосцени родичи и брат зоз фамелию

Ожалосцени родичи, твойо дзеци и брат зоз фамелию Спочивайце у мире Божим!

СМУТНЕ ЗДОГАДОВАНЄ Наполня ше 40 днї як нас зохабела наша мила шестра и нина

АГАФИЯ РАМАЧ нар. РАЦ (1931–2017) з Руского Керестура З любову и почитованьом паметац ю будзе шестра Мелана Сабадошова зоз свою фамелию Спочивай у мире Божим! СМУТНЕ ЗДОГАДОВАНЄ Дня 16. новембра наполнєл ше Дня 30. децембра наполня ше смутни рок шейсц смутни роки як вецей нє з нами нашо мили родичи

МАГДАЛЕНА ШЕПИНСКИ ЮЛИЯН ШЕПИНСКИ народзена Джуня (1925–2016) (1926–2011) з Руского Керестура Їх мили подоби и доброта навики останю у наших шерцох. З почитованьом и подзекованьом за шицки красни хвильки хтори сце нам дали, памятку на Вас чуваю дзивка Гена зоз супругом Янком, дзивка Ната, унуки Марко, Деян и Кристиян зоз супругу Таню и праунуки Кристина и Адриана Спочивайце у мире Божим!

34 РУСКЕ СЛОВО

ЕУФЕМИЯ ВУЇЧ нар. МАНЬОШ з Кули Нїґда це нє забуду твойо родичи, мац Мелана и оцец Дюра, супруг Душко, синове Слободан и Предраґ, шестра зоз дзивчатми и брат зоз супругу и хлапцами. Спочивай у мире Божим! НА ЗДОГАДОВАНЄ Дня 18. новембра наполнї ше смутни рок як вецей нє з нами наш мили син, супруг и оцец

ДЮРА ШОВШ (1953–2016) з Руского Керестура Вше будзеш у наших молитвох и шерцох. Твойо наймилши.

Спочивай у мире Божим!

СМУТНЕ ЗДОГАДОВАНЄ Днз 10. новембра 2017. року наполнєли ше шейсц роки як нас занавше зохабел наш мили супруг, оцец, дїдо и швекор

СИЛВЕСТЕР БЕСЕРМИНЇ (1954–2011) з Коцура

Памятка наце будзе жиц док и ми жиєме. Ожалосцена супруга и дзивки зоз фамелиями

17. НОВЕМБEР 2017.

informator@ruskeslovo.com НА ЗДОГАДОВАНЄ

НА ЗДОГАДОВАНЄ

На основи члена 37. пасус 11. Покраїнскей скупштинскей одлуки о Покраїнскей управи («Службени новини АПВ», число 37/2014, 54/2014 – др. предписанє, 37/ 2016 и 29/2017), у складзе зоз членом 79. Закона о утвердзованю компетенцийох Автономней Покраїни Войводини («Службени глашнїк РС» число 99/2009, 67/2012 – Одлука Уставного суда Републики Сербиї число ИУ3 – 353/2009) и членом 2. пасус 2. Правилнїка о стаємних судских толмачох («Службени глашнїк РС», число 35/2010, 80/2016 и 7/2017), покраїнски секретар за образованє, предписаня, управу и национални меншини – национални заєднїци розписує

ОГЛАШКУ ЗА ПОСТАВЯНЄ СТАЄМНИХ СУДСКИХ ПРЕКЛАДАТЕЛЬОХ И СТАЄМНИХ СУДСКИХ ТОЛМАЧОХ ЗНАКОХ ЦЕМНИХ, ГЛУХИХ АБО НЄМИХ ОСОБОХ ЗА ПОДРУЧЕ ВИСШИХ СУДОХ НА ТЕРИТОРИЇ АВТОНОМНЕЙ ПОКРАЇНИ ВОЙВОДИНИ АЛЕКСАНДАР УЙФАЛУШИ (1993–2017) з Дюрдьова Памятку на твою любов и доброту чуваю тато Мирослав, мац Весна, брат Дане зоз супругу Йовану, бачикове Влада, Дюра и Славко Спочивай у мире Божим!

АЛЕКСАНДАР УЙФАЛУШИ (1993–2017) з Дюрдьова Памятку на тебе будзе чувац бачи Дюра Спочивай у мире Божим!

* дзе цо будзе * дзе цо будзе *

БАЛ МЛА ДИХ У просторийох КУД „Тарас Шевченко”, на соботу, 18. новембра, будзе отримани Бал младих други по шоре у орґанизациї младих з того Дружтва. Орґанизаторе обезпеча богату вечеру и томболу, а шицких госцох будзе забавяц „Пицикато бенд”.

ВИСТАВА ПОДОБОВЕЙ КОЛОНИЇ МЗ ДЮРДЬОВ На пияток 17. новембра з початком на 18 годзин у святочней сали Месней заєднїци Дюрдьов будзе отворена вистава малюнкох з Подобовей колониї котра дїлує при МЗ Дюрдьов.

MALI OGLA[KI DIHTOVANW oblakoh i dzveroh zoz neopren-}umu. Telefon: 060/5088-433. PRAVIME po meri roletni i garmonikovo dzveri. Tel: 060/5088-433 i (025) 58-27-710. *** ВЛАГА? Изолуєме влажни хижи. 063/440-470; 063/102-41-14. *** ПОНУКАМЕ квалитетни пелет, брикет, углє „бановичи”, древо у палетох од 1 и 2 кубики. Превоз и витоварянє обезпечени. Руски Керестур, 064/268-38-62. *** Хижа на предай у Ветернику. На добрей є локациї а при нєй два порти. Цала поверхносц вецей як 1800 квадратни метери. Скоро опрез хижи станїца за городски автобус за Нови Сад хтори там става барз часто. Обявиц ше на числа телефона 025/703-057 лєбо на 025/703-794.

I Розписує ше оглашку за поставянє стаємних судских прекладательох и стаємних судских толмачох знакох цемних, глухих або нємих особох за подруче: 1. Висшого суду у Новим Садзе, за: албански язик – 1; арабски язик – 1; босански язик – 1; турски язик – 1; голандски язик – 1; єрменски язик – 1; дански язик – 1; словацки язик – 1; мадярски язик – 1; нємецки язик – 1; анґлийски язик – 1; италиянски язик – 1. 2. Висшого суду у Зренянину, за: мадярски язик – 2; ромски язик – 2; арабски язик – 1; румунски язик – 1; словацки язик – 1; македонски язик – 1; гречески язик – 1; болгарски язик – 1; китайски язик – 2; албански язик – 1; знакови язик – 1. 3. Висшого суду у Сримскей Митровици, за: албански язик – 2; турски язик – 2; болгарски язик – 2; арабски язик – 2; фарси язик – 2; италиянски язик – 1. 4. Висшого суду у Суботици, за: фарси язик – 2; урду язик – 2; пашту язик – 1; арабски язик – 2; турски язик – 2; французки язик – 2; италиянски язик – 1; голандски язик – 1; шпански язик – 1; русийски язик – 1; болгарски язик – 1; македонски язик – 2; анґлийски язик – 2; албански язик – 1; знакови язик – 1. 5. Висшого суду у Панчеве, за: горватски язик – 1; чески язик – 1; мадярски язик – 1; словенацки язик – 1; нємецки язик – 1; румунски язик – 2; ромски язик – 1; словацки язик – 1; знакови язик – 1. 6. Висшого суду у Зомборе, за: мадярски язик – 3; нємецки язик – 1; словацки язик – 1; руски язик – 2; словенацки язик – 1; македонски язик – 1; китайски язик – 1; пашту язик – 1; арабски язик – 1; урду язик – 1; анґлийски язик – 1; горватски язик – 1; знакови язик – 1. II Кандидат за стаємного судского прекладателя або стаємного судского толмача знакох цемних, глухих або нємих особох (у дальшим тексту: кандидат) може буц особа хтора виполнює шлїдуюци общи и окремни условия, хтори доказує на способ яки утвердзени у оглашки. Общи условия за кандидатох: 1. же є полнолїтна особа и же ма место биваня на териториї АП Войводини – виполньованє условийох ше доказує з особну леґитимацию (чипована особна леґитимация муши буц одчитана); 2. же є державян Републики Сербиї – виполньованє условия доказує ше на основи увереня о державянстве хторе нє шме буц старше як шейсц мешаци; 3. же ма найменєй високе образованє (за кандидатох за стаємних судских прекладательох) – виполньованє условия ше доказує на основи дипломи о здобутим високим образованю; 4. же ма найменєй штреднє образованє у тирваню штирох рокох – штварти ступень (за кандидатох за стаємних судских толмачох знакох цемних, глухих або нємих особох) – виполньованє условия ше доказує на основи дипломи о здобутим штреднїм образованю; 5. же му/єй скорей нє престало роботне одношенє у державним орґану пре чежше потупенє длужносцох зоз роботного одношеня – виполньованє условия важи лєм за гевтих кандидатох хтори були, односно за тих хтори ище вше у роботним одношеню у державним орґану. Виполньованє условия ше доказує на основи вияви кандидата у писаней форми же му/єй нє престало роботне одношенє у державним орґану пре вирекнуту дисциплинску миру. Кандидат сам составя и подписує вияву. 6. же є нє осудзовани на кару гарешту од найменєй шейсцох мешацох – виполньованє условия ше доказує на основи увереня зоз каребней евиденциї компетентней Полицийней управи МУП РС, хторе нє шме буц старше як шейсц мешаци. Окремни условия за кандидатох: 1. же ма одвитуюце високе образованє за одредзени странски язик або же у подполносци зна язик зоз хторого преклада и на хтори преклада усну бешеду або писани текст – виполньованє условия ше доказує: • на основи дипломи о здобутим високим образованю хторе одвитуюце за одредзени странски язик (за кандидатох за стаємних судских прекладательох);

17. НОВЕМБEР 2017.

• на основи сертификата, потвердзеня або другого одвитуюцого доказу компетентней орґанизациї з хтору ше потвердзує фахово компетенциї за окончованє роботох толмача за знакови язик, односно фахово компетенциї за прекладанє бешедного язика на знакови язик и знакового язика на бешедни язик (за кандидатох за стаємних судских толмачох знакох цемних, глухих або нємих особох); • зоз увереньом комисиї о предходно положеним преверйованю знаня язика; • зоз преверйованьом знаня язика хторе запровадзує комисия. 2. же зна правну терминолоґию хтору ше хаснує у язику зоз хторого ше преклада и на хтори ше преклада – виполньованє условия ше доказує з преверйованьом знаня правней терминолоґиї, хторе запровадзує комисия, односно з увереньом комисиї о предходно положеним преверйованю знаня правней терминолоґиї; 3. же ма найменєй пейц роки искуства на прекладательних роботох – виполньованє условия ше доказує на основи потврдзеньох або других одвитуюцих доказох о искустве на прекладательних роботох. III Кандидат ґу прияви на оглашку доручує ориґинали або овeрeни фотокопиї вимаганих доказох, хтори оверел явни новтаруш або хтори оверени у општинских управох у хторих нє меновани явни новтарушове. Докази о виполнєносци условийох зоз члена II пасус 1. точки 2. и 6, у складзе зоз членом 103. пасус 2. Закона о общим управним по ступку («Службени гласник РС», число 18/2016), по службеней длужносци, обезпечує Покраїнски секретарият за образованє, предписаня, управу и национални меншини - национални заєднїци. IV Комисия – хтору формує покраїнски сeкрeтар – розпатра прияви кандидатох и поднєшени докази и, пре доказованє виполньованя окремних условийох запровадзує преверйованє знаня язика и правней терминолоґиї. Трошки преверйованя зноши кандидат. V Прияви на оглашку зоз доказами о виполньованю условийох зоз точки II тeй оглашки шe доручує у чашe 30 дньох од дня обявйованя оглашки на адресу: Покраїнски секретарият за образованє, предписаня, управу и национални меншини – национални заєднїци, Булевар Михайла Пупина число 16, 21000 Нови Сад, зоз назначеньом Приява на оглашку за поставянє стаємних судских прекладательох и стаємних судских толмачох знакох цемних, глухих або нємих особох за подруче висших судох на териториї АПВ. Прияви ше подноши на формуларе хтори мож превжац на интернет боку Покраїнского секретарияту за образованє, предписаня, управу и национални меншини – национални заєднїци: www.puma.vojvodina.gov.rs у часци «Сервиси» – рубрика «Судски толмаче». Нєблагочасни, нєдопущени, нєрозумлїви и нєподполни прияви ше нє будзе розпатрац. Преверйованє знаня язика ше запровадзує найскорей у чаше 30 дньох од остатнього дня термину за подношенє приявох. VI У складзе зоз Законом о републичних административних таксох, тарифне число 1, кандидат длужен при подношеню прияви уплациц 310,00 динари – як таксу на вимаганє, на жиро рахунок число 840-742221843-57, поволанка на число 97 11-223, наменка уплацованя – Републична административна такса, приматель: Буджет Републики Сербиї.

ПОКРАЇНСКИ СЕКРЕТАРИЯТ ЗА ОБРАЗОВАНЄ, ПРЕДПИСАНЯ, УПРАВУ И НАЦИОНАЛНИ МЕНШИНИ – НАЦИОНАЛНИ ЗАЄДНЇЦИ АВТОНОМНА ПОКРАЇНА ВОЙВОДИНИ РЕПУБЛИКА СEРБИЯ 128-74-15/2017-02 од 15.11.2017. року ПОКРАЇНСКИ СЕКРЕТАР, Михаль Нїлаш, с.р.

РУСКЕ СЛОВО 35

СПОРТ ПОДРУЧНА ФОДБАЛСКА ЛИҐА ЗОМБОР

ПЕРШИ ПОЛЧАС – ДАЯК, ДРУГИ – НЇЯК ФК „Станишич” (Станишич) – ФК „Русин” 5:1 (2:1) Станишич: стадион ФК „Станишич”, патрачох коло 100. Главни судия на змаганю бул Иґор Колакович зоз Бачкей Паланки, помоцни судийове Дарко Йойчевич з Бачкей Паланки и Неманя Малбашич зоз Зомбора. Жовти картони при русиновцох достали: Кочиш и Орсаґ. Ґол за Русин дал Чизмар у 26. минути. РУСИН: Тома, А. Кочиш (М. Саянкович), Голик, Грнчяр, Малацко, Орос, Орсаґ (Будински), Фекете, катона, С. Кочиш, Чизмар.

У 14. Колє Подручней фодбалскей лиґи Зомбор, екипа ФК „Станишич” на своїм терену победзела екипу Русина зоз резултатом 5:1. Домашнї добре бавели цале змаганє. Русин лєм у першим полчасу бул ровноправни процивнїк. Перши ґол домашнї дали у 11. минути зоз шлєбодного бица, „скраценого корнеру”, з правого боку. Ґолман Тома могол лєм з попатрунком випровадзиц лабду до ґолу хтора ишла под саму греду. Прияти ґол Русиновим бавячом бул мотивацийни же би забавели ище отворенше и аґресивнєйше. То ше на половки першого полчасу и виплацело, бо у 26. минути Чизмар зоз одличним бицом з шеснац метерох вировнал резултат. Но, лєм тринац минути познєйше домашнї ознова дали ґол и з резултатом 2:1 фодбалере пошли на одпочивок. У другим полчасу, на терен у Станишичу, як же вишла друга екипа Русина. Домашнї хасную подле бависко процивнїка и шорую шанси. Перша була реализована у 71. минути, друга у 75. и треца у 82. минути, а то бул и конєчни резултата змаганя – 5:1. Гоч судия подзелєл по два жовти картони обидвом екипом, змаганє було фер и коректне. После того змаганя ФК „Русин” на 11 месце на таблїчки зоз 16 бодами. У идуцим, 15. колу Подручней фодбалскей лиґи Зомбор екипа Русина на своїм терену будзе бавиц процив екипи ФК „Липар”. А. П.

ПОДРУЧНА ФОДБАЛСКА ЛИҐА НОВИ САД

НА МОМЕНТИ БУЛО НЕРВОЗИ ФК „Бачка 1923” – ФК „Татра” (Кисач) 1:4 (0:2)

Дюрдьов: стадион ФК „Бачка 1923”, патрачох коло сто. Главни судия Вукашин Кляїч з Бачкого Ярку, помоцни Марко Димовски з Нового Саду и Деяна Ґаламбош з Сремских Карловцох. Ґол за Бачку дал: Душан Тривунович у 46. минути. БАЧКА: Калайджич, Ерделян, Данґубич, Курушич, Павлов, Пантич, Цвиїч, Деянович, Матич, Д. Тривунович и Балоґ. Вименки було лєм у другим полчасу бависка, у 46. минути вошли Дякович место Балоґа и Рац место Цвиїча, а у 84. минути Станков уместо Матича. Внєдзелю 12. новембра отримане петнасте змаганє у єшеньскей часци першенства Подручней фодбалскей лиґи Нови Сад. Дюрдьовски ФК „Бачка 1923” вигосцел другопласовани ФК „Татра” з Кисачу.

36 РУСКЕ СЛОВО

Од самого початку змаганя було видно же госци зоз Кисачу пришли победзиц и освоїц боди хтори екипу Татри приблїжа ґу верху таблїчки. У першим полчасу госци безпреривно нападали на ґол Бачкей. Премахли вельо добри нагоди, а на половки першого полчасу дали перши ґол. Други ґол дали на самим концу першого полчасу. На початку другого полчасу, у 46. минути, Д. Тривунович дал ґол надїї за домашню екипу. Медзитим, госци нє меняли тактику бависка та по конєц змаганя ище два раз затресли мрежу домашнїх. По вияви делеґата Милорада Лошича з Ветернику орґанизация змаганя була добра, отримане є на добрим терену и по кущик жимнєйшей хвилї. Медзитим, справованє бавячох и представнїкох обидвох екипох, на моменти було з нервозу. У 52. минути бависка у гужви на терену дошло до конфликту медзи дома

бавячами, госцох и домашнїх, у котрим домашнї бавяч Матич вдерел госцуюцого фодбаларе, алє без дисциплинскей одлуки виключеня з боку судиї. Обидвом опомнути за нєспортске справованє. Делеґат оценєл же опомнуца, котрих було шейсц, два видати домашнїм, а штири госцуюцим фодбалером видати оправдано и на час, алє же судзенє змаганя було слабе. По змаганю, ФК „Бачка 1923” з єденастого, спадла на дванасте место на таблїчки Подручней фодбалскей лиґи Нови Сад з истим числом бодох – 16. Шлїдуюце змаганє будзе на соботу, 18. Новембра, на 13 годзин на стадиону ФК „ЖСК” у Жаблю котри на таблїчки треци од сподку, на шеснастим месце з трома бодами менєй од ФК „Бачка 1923” и котри од петнац змаганьох ма дзешец страцени и штири побиди. С. Саламун 17. НОВЕМБEР 2017.

sport@ruskeslovo.com

ПОДРУЧНА ФОДБАЛСКА ЛИҐА СУБОТИЦА

ПРЕТАРГНУТА СЕРИЯ ПОБИДОХ ФК „Сутєска” (Бачке Добре Польо) – ФК „Искра” 3:3 (2:3) ИСКРА: Мирицки, Дрляча (Иван), Барович, Юшкович, Дамир Ґубаш, Ваяґич, Мароєвич (Перович), Малацко, Країнович, Дамян Ґубаш и Сердар (Николич). Ґоли за Искру: Дамян Ґубаш 2 и Марян Малацко

зултат. Перши полчас наисце бул интере сантни. У остатнєй минути першого полчасу Марян Малацко цалком обрацел резултат, а по одход на одпочивок, Искра могла мац и два ґоли предносци, медзитим бице Луки Країнович на ґол линиї застановел єден бавяч домашнєй охрани.

змаганьох котри ноша епитет дербия место на таблїчки и квалитет екипи тей хвильки нє єдини предусловия же би ше зазначела побида. Мотивованосц баВИЛАГОДА НА ТРИБИНОХ вячох вельо раз може надополнїц слабши квалитет бавячох. Змаганє медзи Искру и Сутєску було праве дерби Прешлого пиятку на трибини искрового стадиону положени нови шедзиска и зоз тим роботи коло новей тризмаганє у котрим патраче могли видзиц и добре бависко, бин закончени, а вона ма свой конєчни випатрунок. На и ґоли, алє и тензию на терену котра у даєдних хвилькох трибини положени коло 200 шедзиска котри подаровабула на рубцу физичного зраженя. ло подприємство „Фриленд” зоз Нового Саду, а котре и Змаганє почало оштро и твардо на обидвох бокох и од будовало трибини. початку отворено, а таке бависко оможлївує же би патраШедзиска у роботней акче, котрих на тот завод у Бачким Добрим Полю циї положели члени рукобуло наисце вельо, видзели вельо шанси. водства и симпатизере ФК На перши ґол ше чекало 10 минути и то у „Искра”. хвилькох кед Искра була тота екипа котра диктирала темпо и була блїжей ґолу, домашнї наКоцурци котри у вельким правели єден процивнапад и дали перши ґол. чи шлє пришли потримац Прияти ґол нїч нє пременєл у Искровим бавиИскру, и на тим госцованю ску. Коцурци предлужели нападац и после лєм бу ли пре швечени же Искра 5 минутох Дамян Ґубаш вировнал резултат. У у дру гим полчаше пре лєп20. минути Сутєска знова у предносци. Центаршу фи зич ну пририхтаносц фор домашнїх ше нанє лєм за три ма, алє и звекша предйлєпше знашол у єдКОГУЦИКИ ШОРУЮ ПОБИДИ носц зоз пер шо го пол часу. Слабшу ней гужви и зоз мерУ рамикох пионирскей фодбалскей лиґи Бачка То- фзичну порихтаносц фодбалере твого угла дал други пля–Вербас–Бечей ФК „Искра” стреду у Коцуре побеґол за свою екипу. дзела Нєґош зоз Ловченцу зоз резултатом 9:0. Ґоли за Сутєски натим змаганю надополФодба лере Сутєски Искру дали Ненад Шанта 5, Данило Мезеї 1, Давид Гар- нєли зоз вельку жажду же би указали найлєпшей екипи у лиґи же ше шмело спроциве- ди 1, Кристиян Мученски 1 и Млорад Ваягич 1. Всоботу пионире Искри госцовали у Фекетичу и по- можу бавиц ровноправно з нїма. У ли лидерови и предбед зели домашнї Ядран зоз 5:0. Ґоли за Искру на тим 55. минути после єдней нєсиґурлужели бавиц отворезма ганю дали Дамян Колошняї 2, Ненад Шанта 1, Да- ней одбрани Искрового ґолмана но и з вецей напададомашнї вировнали резултат на нями на ґол. Дамян вид Неделькович 1 и Давид Гарди 1. 3:3. То бул конєчни резултат того Внєд зе лю у Бач ким До брим По лю ба ве ли и Ис кро во Ґубаш у 30. минути младши пионире и страцели од домашнєй Сутеєски зоз доброго змаганя. ознова вировнал ре3:2. Ґоли за Искру дали Марио Нешич и Милорад Ваяґич. На щесце, Искров кикс на вихасновал другопласовани Обилич зоз Нового Кнежевцу котри у Сенти процив истоменней екипи одбавел тиж нєришено 2:2. По сле 13. кола Искра перша на таблїчки зоз 34 бодами. У шлїдуюцим колу у Коцуре ше першираз у историї на пер шенственим змаганю стретню Искра и ОФК „Вербас”. За тото наиход за це змаганє уж тераз вельке интере сованє котре буд зе и медийно випровад зене, а Вер бащанє ше уж розпитую же чи мож ре зер вовац уходнїци, та ше очекує полни стадион. Руководство Искри поволує Коцурцох же би у цо векшим чишлє пришли потримац Искру. Змаганє почнє на 13 годзин. ■ З. Колєсар 17. НОВЕМБЕР 2017.

РУСКЕ СЛОВО 37

СПОРТ ФИНАНСОВАНЄ У СПОРТУ

ПРЕДПИСАНЯ НОВИ – ПРОБЛЕМИ СТАРИ

Пише: Алкесандар ПАЛАНЧАНИН

ови Закон о спорту вельку увагу дава початним олєгчаньом за спортски активносци родичом и дзецом. Новосци хтори предписаня приноша одноша ше на спортски препатрунки за дзеци од 6 до 14 рокох хтори буду задармо, а членарина у клубох за малолїтних спортистох нє шме буц векша од 10 одсто од просекового заробку на уровню републики. Окрем того, Закон дава лєпши ришеня младим и перспективним спортистом кед Од фебруара прешлого року на моци нови Закон о спорту. По нових слово о їх защити на предписаньох хтори понука нови законски акт, як надпомнул министер спортским тарґовищу. за спорт и младеж Ваня Удовичич, спорт будзе блїзши гражданом ШВЕТОВО ИСКУСТВА

и нє будзе дискриминаторни. Но, обачує ше же єден з ключних проблемох у функционованю спортскей системи, по нових предписаньох, то финансованє учашнїкох у спорту, клубох

Кед слово о проблематичней часци финансованя, за доминантни модел у Европи характеристичне же ше спорт з меншей часци финасує з явних средствох, а у рамикох тих средствох векшу часц твори учасц локалних заєднїцох. Таки модел фундаментовани на децентрализованю. Найзаступенши однос видвойованя за спорт зоз буджету держави и локалней заєднїци 1:3,8. Таки модел на моци у Портуґалиї, Шпаниї, Италиї, Французкей, Белґиї, Словениї... З применьованьом сучасного моделу финансованя у сушедних державох Европи, од спортских орґанизацийох и клубох ше очекує же би найвекше жридло средствох сами обезпечели, зоз власних жридлох, як цо то: телевизийни права, членарини, уходнїци, спозоре и донаторе, продукти з клубскима ознаками, спортски услуги и подобне. Но, треба надпомнуц же нови Закон о спорту прави розлику и ранґує клуби пирамидално. Однсоно, вецей средствох з буджету достаню репрезентациї и поєдинци хтори же змагаю на вельких шветових и европских спортских манифестацийох и турнирох. ЯРАШ БЕЗ СТРУЇ СД „Русин” хтори у своєй фамилиї ма дзешец клуби, дакеди од локалней самоуправи рочнє доставал 500 000 динари од хторих ФК „Русин” достава 170 000. Велї би поведли же то вельо пенєжи, алє кед ше ма у оглядзе трошки хтори Клуб у сезони ма, вец слика дакус иншака.

38 РУСКЕ СЛОВО

– Бавиме дзешец–петнац кола, чи дома, чи у других местох, а за кажде змаганє нам треба 15–20 тисячи динари. Структура наших трошкох обсяжна. Муши ше плациц котизацию за лиґу, потим трошки судийох и ище вельо того, так же нам за нєобходну опрему, дреси, копачки, лабди и подобне, нє остава нїч. Пре нєдостаток средствох часто ше случує же нам на Ярашу виключели струю пре нєплацени рахунки. Дакеди так випатра же ше будземе мушиц складац же бизме виплацели тоти рахунки. Кед ше подцагнє смужку виходзи же шицко цо треба маме, лєм нам хиби пенєжна потримовка. Дакеди зме то лєгчейше ришовали, бо зме мали Хладзальню „АБЦ”, вельо добрих поднїмательох хтори сцели помогнуц... Барз нам значели пенєжи хтори зме доставали зоз Месного самодоприносу – гварел Златко Саянкович. Пре финансийни проблеми у ярнєй часци першенства стадион Фодбалского клубу „Русин” на Ярашу ознова остал без струї. Причина стара – пре нєвимирене длуство. Финансованє ФК „Русин” було барз нєизве сне, бо ше кажде одрекал тей обовязки. По предписаньох нового Закону о спорту, обставини буду ище компликованши и чежши. – Як предвидзене з новим Законом о спорту, СД „Русин” нє ма нїяки права на буджетни средства. Анї на средства з Месного самодоприносу. На щесце з тих жридлох, з Месного самодоприносу, зме достали 200 000 динари, а тот пенєж углавним резервовани за плаценє струї 17. НОВЕМБEР 2017.

sport@ruskeslovo.com

на Ярашу и у просторийох СД „Русин”. У каси нам оста- одход на змаганя, сами ше стараю о опреми, а ридко им ло ище коло 80 000 динари хтори чуваме за спомнути сцигнє даяка помоц. Но, нє исти обставини у шицких местох по питаню трошки. Мушим повесц же судьба СД „Русин” у идуцим року нєизвесна. Нажаль, праве идуцого року Дружтво финансованю спортских клубох. Спортски союзи опнаполнї 95 роки иснованя хтори бизме сцели означиц на штинох Вербас и Жабель вельо вецей старосци водза о прави способ. Без пенєжу, чежко будзе означиц тот знач- своїх клубох. Насампредз, же уж длугши час маю розвиту спортску инфраструктуру и опредзелєнє за ни ювилей. За тераз, ище нє маме конкретрозвой спорту и спортского туризма. У Вербани план, алє порадзене же би ше ювилей ше ше поряднє отримує и Саям спорта на хтоозначовало на наших манифе стацийох рим будуцим спортистом свойо искуства препрез цали рок. Наздавам ше же заш лєм виноша познати спортски репрезентативци. твориме нєобходни условия – гварел предКоцурски ФК „Искра” ма вельку потримовсидатель СД „Русин” Драґан Ковачевич. ку вербского Спортского союзу, а тиж так и Нови законски предписаня предвидзую вирних навиячох, валалских поднїмательох, проєктне финасованє. Односно кажди клуб хтори вше порихтани помогнуц. Дзекуюци добудзе мушиц правиц проєкт з хторим будзе статитм средством зоз буджету реновирали конкуровац за средста з буджету локалней просториї Клуба и стадиону. Направели трисамоуправи. Очиглядне же кед керестурски бини зоз закрицом. Окрем того, Клуб достава спортисти буду жадац сцец свойо СД „Руи вельку потримовку дакедишнїх бавячох син” до своїх планох и прєктох буду муЗлатко Саянкович хтори єдну часц живота на роботи пребували шиц убудовац и средства за його функциоу других державох. Єден з нїх коцурец Силвенованє. Други жридла на хтори би могло раховац СД то спомнути членарини, уходнїци, продукти стер Барат. – Коцурска Искра у моїм шерцу вше на першим месце з клубскима ознаками, спортски услуги, спонзорства и кед фодбал у питаню. Вше кед сом могол приношел сом донаторства. коцурским фодбалером нєобходни реквизити. Дреси, копачки, мрежи за ґоли. Понеже сом и у Нємецкей бавел ЗНАЧНА ПОМОЦ СПОНЗОРОХ фодбал дзепоєдни реквизити сом набавел у темтейшим Помоц хтору нашо клуби доставали од спонзорох и Клубу СД “Ецелскирхен”, а даєдни сом купел – гварел донаторох була мила и щиро дочекана. Як уж спомнуте пан Силвестер. Пан Силвестер помага и ФК „Раднички” у Зомборе дзе помоц им вельо значела. Нажаль, у условийох кед цала тераз жиє. привреда шкинта и кед аж и ФК „Бачка 1923” тиж ма свойо жридла у општинским вредни поднїмателє мало зарабуджету, а тиж так и вельку помоц од своїх донаторох и бяю, така помоц вше ридша. спонзорох. Окрем того ма и єден шумни фалат жеми при Углавним ше зведла на помоц стадиону хтори сами обрабяю, а заробок троша за нєобхтору посилаю дакедишнї ваходну опрему и трошки. И им помоц сцигує зоз других ласки спортисти хтори на родрежавох з околїска од дакедишнїх першотимцох Бачботи у иножемстве. кей. Нашо людзе хтори жию и Иван Холошняї, Дюрдьовчан котри жиє и роби як треробя у Канади кед дознали у нер у ФК „Натерс” у Швайцарскей донировал єдну часц яких обаставинох ФК „Русин” опреми дюрдьовскому фодбалскому клубу у котрим и назберали 1 200 долари и по сам дакеди бавел. Иван нєдавно даровал пейдзешат треслали их вредним фодбаленеркина котрих ше находзи герб його клуба у Швайцарром. На вецей заводи русиновДраґан Ковачевич скей. Потераз приношел дреси, шорци и лабди котри ци до стали и нєобходну опреКлубу потребни, а на таки способ осем раз помогол клуму, лабди, дре си, тренерки, копачки. Алє, треба надпомнуц же то лєм „верх лядо- бу. Таки дарунки вельо знача Клубу, насампредз же би вого брега”. Мали клуби у фамелиї СД „Русин”, як цо могол нормалнєйше функционовац. каратисти, атлетичаре, столно тенисере... ше ище вше НЄИЗВЕСНОСЦ У ИДУЦИМ РОКУ операю на бутєлари родичох. Сами ше орґанизую за

ФЕРТАЛЬ МИЛИОНА СПОРТИСТОХ Закон о спорту принєшени на початку 2011. року алє є, пре пременки других законских преписаня, меняни, бо дзепоєдни одряднїци престали важиц. По Правилнїку о спортских конарох у Републики Сербиї постоя 132 спортски конари, од хторих 101 ма статус окремносци. По податкох, рахує ше же у Сербиї пред двома роками исновали 13 000 орґанизациї у обласци спорта, а реґистровани були 250 000 спортистох. Статус вершинских спортистох мали 1 117 спортистох од хторих 739 були спортисти олимпийских дисциплинох. 17. НОВЕМБЕР 2017.

Яки обставини буду у наших клубох од идуцого року, увидзиме. Очиглядне же за дзепоєдних нє буДзе векши проблеми, алє за керестурских спортистох, нови рок будзе нєизвесни. Насампредз, за СД „Русин” хторе праве идуцого року наполнї 95 роки иснованя. За початок, найважнєйше же добрей дзеки, ентузиязму и любительох спорта, жадних успихох на спортских аренох, ище єст. Прето вериме же ше нє лєм тот наиходзаци ювилей, алє и гевтот хтори шлїдзи о пейц роки, та и ювилеї потим, преслави на прави спортски способ, а же законски предписаня витворя фундаментални опредзелєня кед слово о спорту – же би бул шицким доступни.■

РУСКЕ СЛОВО 39

ИНФОРМАТОР, ОГЛАШКИ, ИНТЕРМЕЦО

ГЛАСНЇК ПО РУСКИ РОК LXXIII ЧИСЛО 46 (3759) НОВИ САД, 17. НОВЕМБЕР 2017.

ЦАЛИ ВАЛАЛ НА ЗАЄДНЇЦКЕЙ ПРОГРАМИ

■ ПРОБЛЕМИ У ФИНАНСОВАНЮ

ЛОКАЛНОГО СПОРТУ

Фото: Златко Колєсар

Фото: Любомир Дудаш

ЦЕНА 30 ДИНАРИ

■ НАЙМЛАДШИ ЧИТАЧЕ НА „КОСТЕЛЬНИКОВЕЙ ЄШЕНЇ” Фотоґрафия: 0663P