Ruske slovo 46 by Руске слово

ИНФОРМАТОР, ОГЛАШКИ, ИНТЕРМЕЦО

ГЛАСНЇК ПО РУСКИ

НОВА КНЇЖКА: АНТОЛОҐИЯ ПРИПОВЕДКОХ ЗА ДЗЕЦИ „ДРАГА ДО ШВЕТА”

■ РОБОТА ЗАДРУҐИ

ЦЕНА 30 ДИНАРИ

„КЕРЕСТУРСКА ПАПРИҐА”

Фото: Владимир Дїтко

У Основней школи „Петро Кузмяк” 9. новембра почала тогорочна ХХV Културна манифестация „Костельникова єшень”. Наймладшим школяром представена нова Антолоґия приповедкох за дзеци „Драга до швета” хтору пририхтала Мелания Римар.

РОК LXXIV ЧИСЛО 46 (3811) НОВИ САД, 16. НОВЕМБЕР 2018.

ОГЛЯД НУ ЦЕ НА ПРЕ ШЛОСЦ оволуєме читачох новинох „Руске слово” же П би помогли препознац особи на старих фотоґрафийох. Пре точне идентификованє особох на сликох, хтори маю окремну музейну вредносц,

Фотоґрафия: 0097P

Фотоґрафия: 0186P

потребна помоц од ширшей явносци. Шицки фотоґрафиї настали у дакедишнєй фотоґрафскей роботнї Бруґошових у Руским Керестуре. Кажду фотоґрафию ше подпише зоз одредзену шифру, та кед же препознаце даєдну, лєбо вецей особи на фотоґрафиї, модлїме Вас же бисце явели до Заводу на число телефона 021/548-421, лєбо на мейл: zavod.rusini@gmail.com.

■ КОСТЕЛЬНИКОВА ЄШЕНЬ

ИНТЕРКУЛТУРАЛНОСЦ И РУСНАЦИ Пише: мср. Александар МУДРИ, асистент на Оддзелєню за русинистику Филозофского факултету Универзитета у Новим Садзе

Кажда нїтка нашого идентитету преткана зоз нїтками дру- о интеркултурализму и проблемох запровадзованя настави гих културох. Нашо традицийни и сучасни єдзеня, часци на босанским язику у Санджаку. народного облєчива, народни шпиванки, нє створени изо- Фокусу на Руснацох допринєсли и вредни студенти Оддзеловано од других народох, алє су резултат нєпреривних лєня за русинистику Тат’яна Барна и Алексей Макаї, и Одконтактох зоз другима културами. дзелєня за медийни студиї, Ивана Чордаш, хтори допомогли На нєдавно отриманей медзинародней науковей конферен- же би конференция була орґанизована на високим уровню. циї „Интеркултуралносц у образованю 2018” хтору орґани- Мой вибор бул писац о шлїдох интеркултурного живота у зовал Педаґоґийни завод Войводини у сотруднїцтве зоз Од- язику Руснацох у Войводини. Каждодньово ше стретаме зоз дзелєньом русинистики Филозофского факултету у Новим словами чийо походзенє нам загадка, а заш лєм их препознаСадзе, праве тоти контакти културох були главна тема. ваме у других язикох. Нє маме точни податки о числу пожичТот наукови сход, каждого року, праве на простору Войво- кох у руским язику у Войводини алє кед вежнєме до огляду дини и Нового Саду як виковно, менєй або вецей, успишно- же у Лексики руского язика професора Юлияна Рамача ище го интеркултуралного живота, дава можлївосц з наукового осемдзешатих рокох 20. вику позберане и класификоване дастановиска представиц теми з фокусом на интеркултурал- скельо тисячи слова цудзого походзеня, вец нам ясне же то вельке число. Кажде з тих цудносц. И лєм з простим увидом до програми конференциї вид- У шветлу потреби за интеркултурним ученьом зих, чи пожичених словох, зиме же задаток орґанизато- каждого поєдинца нашого дружтва пре розуменє шлїд наших контактох зоз другима язиками, односно културох виполнєти. Рушаюци од другого и иншакого, видзи ше ми оправдане рами. Пре слова хтори мож роместа отримованя конференповесц же Руснаци, пре контакти з другима зумиц як доказ нашого живота циї, студентского дому Европа (Európa Kollégium), уводнїча- културами, резултат интеркултурного живота, зоз другима народами, нє раз та же маю розвити интеркултурни знаня пре сом подумал же Руснаци парарох професорки Людмили Похтори можу лєгко розумиц други култури. диґма интеркултурного живопович з Беоґрадского универта. У нашим язику мож препоМедзитим, тоти знаня потребне зитету, Олеґа Румянцева, з знац двойнїсту означеносц зоз Универзитета у Палерму и нєпреривно дополньовац преплєтаньом културох. У стаАлексея Кишюгаса з Новосадрим краю нашу културу форского универзитету, учашнїкох зоз Словацкей, України, Италиї, Греческей, Горватскей и мовали контакти з єднима народами. Шлїди тих контактох Сербиї, представених виглєдованьох на осем язикох, конфе- зме потим принєсли до нового краю предлужуюци жиц у стредку богатим зоз рижнороднима културами. ренция и сама була приклад интеркултурного живота. Заш лєм, по числу приявених учашнїкох у фокусу були Ру- Язик у тим процесу черанки постреднїк, медиятор медзи снаци, односно теми у вязи зоз Руснацами. Уж на самим по- културами. Так, на основи словох як цо кромпля, кукурица, чатку єдна з темох була Интеркултуралносц и язична слика ферталь, фурик, фартух, дерляча, задруґа, паспаль можеме швета, односно як Руснак, Серб або Українєц зоз усвойова- предпоставиц же нашо стари були у културних контактох ньом язика одредзує себе як припаднїка одредзеней заєднї- зоз Мадярами, Нємцами, Сербами итд. Анализуюци наш ци и у якей мири одредзени узвичаєни ґрупи словох харак- язик можеме дознац же нашо людзе од Нємцох научели цо теристични за шицки три язики. Интересантне виглєдованє то штранґ, шрамка, шопа, дамферка, шпинат, роля, а од Мао етнолинґвистичней виталносци Руснацох у Войводини дярох дєплови, файта, хотар, салаш. Шлїди интеркултурнопредставела Нина Илич Матиєвич. О интеркултуралносци у го живота ше нє закончую на уровню пожичених словох, рускей литератури, насампредз през анализу творчосци Ми- вони присутни и на других уровньох язика. Кельо раз подухайла Ковача и Мирона Жироша, бешедовали млади нау- маме же вирази руского язика таки як у сербским, або анґковци Ана Римар Симунович и Дюрдїца Ґордич. Тему ин- лийским. И то шлїди нашого интеркултурного живота. теркултуралносци у настави историї Руснацох представели У шветлу потреби за интеркултурним ученьом каждого поєСаша Сабадош и професор Янко Рамач, а о доприношеню динца нашого дружтва пре розуменє другого и иншакого, видрозвою екуменизма Романа Миза, бешедовала професорка зи ми ше оправдане повесц же Руснаци, пре контакти з другиСвенка Савич. Окрем темох у вязи зоз Руснацами, на конфе- ма културами, резултат интеркултурного живота, та же маю ренциї участвовали нашо науковци Алексей Кишюгас, хто- розвити интеркултурни знаня пре хтори можу лєгко розумиц ри бешедовал о концепту глїбокей култури, односно як по- други култури. Медзитим, тоти знаня потребно нєпреривно знаванє нєсвидомих значеньох, вредносцох, нормох других дополньовац. Прето конференция „Интеркултуралносц у културох важне за интеркултурни контакти и зменшованє образованю 2018”, другим була нагода учиц о Руснацох, а Руинтеркултурних нєпорозуменьох и зраженьох, професор снацом понукнуц информациї о себе з цильом же бизме шицЮлиян Тамаш, окрем представяня кнїжки „Рецепция дїла ки на тих просторох лєпше розумели єдни других.■ Юлияна Тамаша” хтора и сама зоз пред’знаком интеркулСтановиска висловени у тим тексту виключно авторово и нє турносци, представел и проблем националних филолоґийох вше одражую ушорйовацку политику новинох „Руске слово” у условийох ґлобализациї, а Мирослав Кевежди бешедовал 2 РУСКЕ СЛОВО

16. НОВЕМБЕР 2018.

ЗМИСТ

УВОДНЇК Пише: Иван САБА ДОШ, главни одвичательни редактор

■ Тижньовнїк 4–7. Обявени збирни резултати виберанкох за НС Руснацох

■ Нашо места 11. Означени Дзень општини Жабель

■ Економия 12–13. Перши рок роботи задруґи „Керестурска паприґа”

■ Мозаїк 16. Бал младих у Дюрдьове

■ Култура и просвита 20–22. Програми „Костельниковей єшенї”

■ Людзе, роки, живот 24–25 Наш госц: Владимир Рац, Кренїцкого, дакедишнї шеф Ресторану у Керестуре

■ Духовни живот 31. Преславене швето Св. Йосафата у Коцуре

■ Информатор

32–34. Мали оглашки и In memoriam

■ Спорт 38–39. СБ „Яша Баков”: турнири у ґуґланю и штреляцтве

Насловни бок: Єшеньски мотив Автор фотоґрафиї: Владимир Дїтко

КЛЮЧИ ГОРОДУ Кед ше єдного дня, на мире и з часовей дистанци буд зе розпатрац виберанки за пияте зволанє Националного сови ту Руснацох, верим же найбаржей останє запаметане ма сов не одволанє гласачох у Општини Жабель. Зоз витворени ма 87 одсто виходносци, цо найвисши процент у новшей исто риї Руснацох, Дюрдьов нє лєм же надвишел „всеруски” просек за ца ли 25 одсто, алє и значно допринєс же нам ше саму вкупну виходносц Руснацох на тих виберанкох уда ло звекшац на понадпол – 51 одсто, за 10 одсто вецей як на ви беранкох 2014. року. Увид зиме чи ше пременї доте ра шнї тренд же ше виберанки за руски совит „ламу” у Кере сту ре, а Совит вод зи тот хто достанє Дюрдьов. Мед зитим, тото цо ше нє меня од виберанкох по ви беран ки, то сподпросекова виходносц гласачох у Новим Сад зе, хтора за националним просеком заостава скоро 15 од сто. Од ме стох дзе нас єст у векшим чишлє, лєм Сримска Ми тровица зазначела нїзшу, алє там єст шейсц-седем раз ме нєй уписаних гласачох як у Новим Сад зе. После Кере сту ра, у Новим Сад зе маме найвецей уписаних гласачох – 1 180 особи. То вецей як у ца лим Сриме вєдно. У Општини Вер бас нас єст вецей, алє поєдинєчно анї Вербас, анї Коцур нє векши „руски” штредки од Нового Саду. Прешлей нєд зелї гласа ли 448 особи, односно кус попод 38 одсто – скоро же од троїх, двойо нє гласа ли. Надпоминам же число пол нолїт них новосадских Руснацох нє паушалне, або зоз заста рених податкох з попису, алє слово о люд зох хтори ше по вла сней дзеки и з особним анґажованьом уписа ли до Окремно го ви берацкого списку. Значи же их тоти нашо руски ства ри доти каю и интере сую, голєм дакус. На виберанкох зме ма ли лїстини чийо вод заци канди дати Новосадянє. Кандидатох з руских институцийох чийо шед зиско у город зе. Кандидатох хтори и по „завичайней ли ниї” можу буц по дзеки Новосадяном першей, другей лєбо тре цей ґенерациї. Ма ли зме седем лїстини – хто пове же „нєт за кого гласац”, вироятнє би исте повед и да их було 77. Вид зи ше ми же єден од стратеґийних цильох Национал но го совиту и вообще актерох нашого националного живота муши буц додумац як розомкнуц тот новосадски замчок.

* ”РУСКЕ СЛОВО” – гласнїк по руски * Виходзи каждого пиятку * Снователь Национални совит рускей националней меншини * Видава НВУ ”Руске слово”, Нови Сад * Перше число вишло 15. юния 1945. року у Руским Керестуре * Адреса: НВУ ”Руске слово”, Булевар ошлєбодзеня 81/VII, 21000 Нови Сад * Редакция: одвичательни редакторe – Славица Фейса, Ясмина Дюранїн, Микола М. Цап, Микола Шанта * редакторе/ки рубрикох – Мирон Горняк-Кухар, Александар Паланчанин, Мартица Тамаш, Олена Планчак-Сакач, Вероника Вуячич * новинаре/ки – Мария Афич, Влада Дїтко, Ана Маркович, Сандра Саламун, Златко Колєсар, Марина Джуджар * лекторка – Блажена Хома-Цветкович * ґрафична редакторка – Люпка Цвеїч * ґрафични дизайнерки – Мария Гудак, Таня Салонтаї * Телефони: 021/6613-697, 021/6624-708, 021/6623-076; 021/6621-433 * Телефакс 021/528-083 * Предплата за цали рок: у жеми 1 500 динари, а у иножемстве 100 евра * Жиро-рахунок Banca Intesa a.d. Beograd 160-923244-82 * Девизни рахунок 160-0050870024999-53 * Рукописи ше нє враца * Д ру ку є Д ру ка р н я graf” П е т р о ва р а д и н * ”Maxima E-mail: redakcija@ruskeslovo.com * Web site: www.ruskeslovo.com * YU ISSN 0350-4603 * COBISS SR-ID 15915778 * Друковани тираж 2 000 *

Директор др БОРИС ВАРҐА *** Главни одвичательни редактор ИВАН САБАДОШ

16. НОВЕМБЕР 2018.

РУСКЕ СЛОВО 3

ТИЖНЬОВНЇК

ОБЯВЕНИ ЗБИРНИ РЕЗУЛТАТИ ВИБЕРАНКОХ ЗА НАЦИОНАЛНИ СОВИТИ

МАНДАТ ВЕЦЕЙ „РУСНАЦОМ ВЄДНО”, МАНДАТ МЕНЄЙ „РУСКЕЙ БУДУЧНОСЦИ” Републична виберанкова комисия 8. новембра обявела резултати виберанкох за национални совити националних меншинох хтори отримани внєдзелю, 4. новембра. На основи комплетного обробеного виберацкого материялу, лїстина „Руснаци вєдно” будзе мац дзевец мандати, а лїстина „Руска будучносц” єден

ед слово о Руснацох, на основи податкох зоз шицких 170 виберацких местох дзе ше могло гласац за Национални совит Руснацох, лїстина „Руснаци вєдно” освоєла 1 758 гласи и достала 9 мандати. Лїстина „Буц и остац РУСНАК – ОЛЕНА ПАПУҐА” освоєла 579 гласи и достала 3 мандати, як и лїстина „За Руснацох – Желько Ковач”, зоз 573ома освоєнима гласами. Два мандати будзе мац „Лїстина шлєбодних кандидатох” хтора достала 368 гласи, док лїстини „Руска будучносц” зоз 360 гласами и лїстина „Млади маю першенство” зоз 199 гласами освоєли по єден мандат. До нового зволаня Националного совиту нє войдзе лїстина „И ми Рускинї/Руснаци” котра достала 129 гласи, цо нє було достаточне за мандат. Анї єдна з лїстинох нє освоєла достаточне число мандатох же би сама творела векшину у новим зволаню Националного совиту Руснацох. У поровнаню зоз прелиминарнима резултатами Републичней виберанковей комисиї достатих на основу 98,82 одсто обробених виберанкових податкох хтори зме обявели у предходним чишлє „Руского слова”, лїстина „Руснаци вєдно” достала 423 гласи вецей, и єден мандат, так же будзе мац дзевец, а нє осем членох у новим Совиту. З другого боку, лїстина „Руска будучносц” злєпшала прелиминарни резултат за 50 гласи, алє по Донтовей формули страцела єден мандат. Лїстини „Буц и остац РУСНАК – ОЛЕНА ПАПУҐА”, и „Лїстина шлєбодних кандидатох” по збирних резултатох тиж обачлїво злєпшали резултати, за по 27 гласи, алє остали на по трох мандатох. Пременка у одношеню на прелиминарни резултати, же по збирних,

4 РУСКЕ СЛОВО

после „Руснаци вєдно” лїстина „Буц и остац РУСНАК – ОЛЕНА ПАПУҐА”, друга по вкупним чишлє достатих гласох, на тих виберанкох, а лїстина „За Руснацох – Желько Ковач” треца. Гоч то нїґдзе урядово нє потвердзене, математика указує же до прелиминарних резултатох РИК хтори були формовани на основи податкох зоз 168 гласацких местох, нє були ураховани резултати з двох виберацких местох у Општини Жабель – Дюрдьова и Ґосподїнцох, дзе „Руснаци вєдно” прешвечлїво победзели. Источашнє зоз збирнима резултатами, РИК обявела и табеларни прегляд резултатох гласня по општинох и поєдинєчних виберацких местох, одкаль мож вилучиц значни податки. Наприклад, у спомнутих Ґосподїнцох, од 119 уписаних до ОВС, гласали 106 особи, а „Руснаци вєдно” достали 92 гласи. Шлїдуюца по потримовки у Ґосподїнцох „Лїстина шлєбодних кандидатох”, хтора достала седем гласи. У Беоґрадзе од 35 уписаних гласали 13 вибераче, у Суботици од 85 уписаних 38 особи, а у Сримскей Митровици од 180 уписаних гласац вишли 55 особи, односно 30,56 одсто, цо найнїзша виходносц у местох дзе у векшим чишлє єст Руснацох. У Новим Садзе, од уписаних 1 181 гласачох, на виберанки за национални совит вишли 448 особи, односно 37,9 одсто. Лїстина „Руснаци вєдно” достала 148 гласи, „Буц и остац РУСНАК – ОЛЕНА ПАПУҐА” 93 гласи, „За Руснацох – Желько Ковач” 31, „Руска будучносц” 27, „Лїстина шлєбодних кандидатох” 71 глас, „И ми Рускинї/Руснаци” 47 гласи, а лїстина „Млади маю першенство” 28 гласи новосадских гласачох.

Виберанки за Национални совит Руснацох отримани на 170 виберацких местох у Сербиї, до Окремного виберацкого списку уписани були 7 934 Руснаци, а гласацке право вихасновали 4 052-йо уписаних до ОВС, односно 51,07 одсто. У гласацких шкатулох було 85 нєважаци лїстки. Пре зентовани збирни ре зултати достати на основи обробеного комплетного виберанкового материялу, медзитим, по процедури урядово постаню конєчни док ше на двох виберацких местох у Банату повторя виберанки за Национални совит Чехох и Национални совит Румунох, 14. новембра. Конєчни резултати виберанкох буду друковани у „Службеним глашнїку Републики Сербиї”, а Министерство державней управи и локалней самоуправи заказує конститутивни схадзки за шицки национални совити у чаше од 20 дньох од дня їх обявйованя. Медзитим, ище ше чека толкованє же чи тот термин уж почал чечиц, чи почнє од моменту преглашеня резултатох повторених виберанкох у ческей и румунскей националней заєднїци.■ И. Сабадош 16. НOВЕМБЕР 2018.

tiznjovnjik@ruskeslovo.com

СТО РОКИ ОД ЗАКОНЧЕНЯ ПЕРШЕЙ ШВЕТОВЕЙ ВОЙНИ

ЧЕСЦ И ПОЧИТОВАНЄ ШИЦКИМ ЖЕРТВОМ

Централна шветочносц означованя ювилея сторочнїци од законченя Першей шветовей войни отримана пондзелок 12. новембра на Воєним теметове, и коло Триюмфалней капури у главним городзе Французкей, Паризу. Означованю велького и значного Европского ювилея пруствовали числени делеґациї и предсидателє державох. На першим месце шветочносци присуствовали предсидатель Французкей Емануел Макрон, ЗАД Доналд Трамп, Русиї Владимир Путин, нємецка канцеларка Анґела Меркел, як и предсидатель Републики Сербиї Александар Вучич хтори бул на чолє нашей делеґациї. У Першей шветовей войни участвовало 70 милиони людзох, а коло 20 милиони погинули у зраженьох на фронтох и медзи цивилами. Преслава сторочнїци примиря у Паризу обдумана и конципована так же би ше указала чесц и почитованє жертвом найвекшого воєного зраженя у

дотедишнєй историї. Прето на почесних трибинох були представителє и дакедишнїх побиднїкох, и дакедишнїх поражених, и державох хтори пред сто роками анї нє исновали як суверени нациї. У Паризу и на комеморациї у Беоґрадзе визначене же Французка и Сербия маю блїзки приятельски одношеня. Амбасадор Французкей у Сербиї, Фредерик Мандолини, надпомнул же у Першей шветовей войни Сербия мала огромни жертви. У войни живот страцело 62 одсто хлопскей популациї, а шицко вєдно, з цивилнима жертвами, Сербия у войни страцела трецину свойого жительства. По релевантних податкох, було аж 650 000 цивилни жертви у войни на тедишнїм подручу Сербиї. Война спричинєла вельки демоґрафски утрати и на других югославянских просторох. Як знак здогадованя на жертви Першей шветовей войни, у Сербиї ше ноши розета „Наталийова рамонда”, позна-

та и як квитокфеникс. Война Сербиї була обявена 28. юлия 1914. року, после сараєвского атентату. Пристолонашлїднїк Александар Карадьодєвич поволал шицких родолюбох „под сербску тробойку”. Сербия значно допринєсла побиди союзнїкох, насампредз з побидами у битки на Церу (од 15. по 28. авґуст 1914. року), на Колубари (од 16. новембра по 15. децембер 1914. року) и Битки на Каймакчалану (од 12. по 30. септембер 1916. року) и пребиваньом Солунского фронта. У Першей шветовей войни препадли три ґлобални царства; Австро-Угорске, Нємецке и Русийске, а после, насампредз у Европи, формовани лєбо обновени числени нови держави, медзи нїма и Кральовина Сербох, Горватох и Словенцох, познєйша Югославия. А. П/И.С.

ЛОКАЛНИ ВИБЕРАНКИ У ОПШТИНИ КУЛА

ЗАТЕРАЗ ПРЕГЛАШЕНИ ДВА ЛЇСТИНИ Пред гражданами општини Кула виберанки за локални парламент котри буду отримани 16. децембра, а затераз Општинска виберанкова комисия преглашела два виберанково лїстини. Под числом єден преглашена виберанкова лїстина под назву „Александар Вучич – Прето же любиме Кулу”. Ришенє о преглашованю лїстини число єден, Општинска виберанкова комисия принєсла на схадзки котра отримана 31. октобра 2018. року. Лїстина представя коалицию двох странкох – Сербскей напредней странки (СНС) и Союзу войводянских Мадярох (СВМ). На лїстини ше находза 37 кандидати, кельо єст и

16. НОВЕМБЕР 2018.

одборнїкох у кулским локалним парламенту. Перши на тей лїстини Никола Жежель, штверо кандидати спред СВМ и трицец тройо кандидовани спред СНС, а медзи нїма и тройо зоз Руского Керестура – на єденастим месце Мария Шепински, на дзеветнастим Владимир Олеяр и на двацец осмим Тихомир Медич. Друга лїстина „Социялистична партия Сербиї – Ивица Дачич” преглашена внєдзелю, 11. новембра. На лїстини ше находза 25 кандидати, перши др Велибор Васович, а зоз Руского Керестура на трецим месце Весна Макаї, шеснастим Ярослав Колбас и на двацец першим Весна Горняк. Най здогаднєме, предсидателька Скупштини Сербиї Мая Ґойкович на основи Закона о локалней самоуправи внєдзелю, 28. октобра, розписала виберанки за одборнїкох скупштинох општинох Кула, Долєвац, Кладово и Лучани за 16. децембер того року. Вецей опозицийни ґрупациї наявели бойкот локалних виберанкох, та и тих у Општини Кула. Союз за Сербию сообщел же виберанки, окрем тих у Лучанох, нє розписани по слове закона, и вимагаю оцену уставносци тей одлуки. Виберанки буду запровадзени на основи Закона о локалних виберанкох, а за їх отримованє задлужени Општински виберанково комисиї. М. Дж.

РУСКЕ СЛОВО 5

ТИЖНЬОВНЇК МЕНШИНСКИ ВИБЕРАНКИ И ВЕКШИНСКА ЯВНОСЦ

МАЛЕ МЕДИЙНЕ ИНТЕРЕСОВАНЄ ЗА МАЛИ ЗАЄДНЇЦИ На виберанкох за 22 национални совити хтори були 4. новембра своїх представительох директно виберали Руснаци, Албанци, Роми, Бошняки, Румунє, Словаци, Ашкалиї, Єгиптянє, Нємци, Чехи, Болгаре, Бунєвци, Влахи, Мадяре, Українци, Греки, Поляки, и Словенци, а Горвати, Чарногорци, Македонци и Руси свойо совити вибрали на електорских скупштинох. Право гласа мали скоро 512 тисячи особи, а гласанє орґанизоване на 926 виберацких местох

оч чолнїки Министерства за державну управу и локалну самоуправу у чиєй компетенциї и людски и меншински права на вецей заводи визначовали важносц тих виберанкох и за меншински национални заєднїци и Републику Сербию як демократску державу, а и предсидатель Републики Александар Вучич директно поволал припаднїкох меншинских заєднїцох же би вишли на виберанки, остава упечаток же векшински медиї, явни сервиси и пре са тот процес провадзели нєдо статочно и досц поверхово, скоро виключно лєм на уровню сервисних и аґенцийних информацийох. У ширшей явно сци, ношителє дзепоєдних лїстинох ше под час предвиберанковей кампанї оглашовали и презентовали свойо програми прейґ дружтвених мрежох, лєбо у меншинских медийох. БОШНЯКИ У ФОКУСУ Винїмок лєм виберанки за совити националних заєднїцох хтори и на державним уровню маю политичне значенє, насампредз Бошнякох и Албанцох, док виберанки за национални совит Mадярох и Ромох тема були

ЕЛЕКТОРСКИ СКУПШТИНИ Горватска, чарногорска, македонска и русийска национална меншина своїх представительох до нового зволаня националних совитох виберали на електорских скупштинох хтори отримани у Доме Народней Скупштини у Беоґрадзе. Горватска национална меншина перша закончела виберанки. Шицки, 77 електоре єдногласно вибрали лїстину „Горвати вєдно”. Потим свой национални совит вибрали и припаднїки македонскей националней меншини. Медзитим, на гласаню за лїстину нє присуствовали двацец електоре хтори нєзадовольни пре уплїв политики и напущели скупштину. Подобне було и на Електорскей скупштини чарногорскей националней меншини. Представитель Здруженя Чарногорцох „Крсташ”, Желько Калудєрович обвинєл же виберанки вирежирани под уплївом политики.

6 РУСКЕ СЛОВО

лєм у дзепоєдних нєзависних и алтернативних медийох. Окреме виберанки за БНВ – Бошняцку националну раду були детально провадзени и у векшинских медийох, насампредз пре обачлїви предвиберанково тензиї у тей заєднїци. Бошняцка националнa меншина на тих виберанкох мала три лїстини – „Самоопредзелєне – Сулейман Уґлянин”, „Вакат є” и „Матица Бошнякох – Муамер Зукорлич”. Найвецей гласи достала перша лїстина, а таки резултат потвердзели виберанковo штаби других двох лїстинох. Односно, лїстина „Самоопредзелєнє” достала 46 одсто гласи, Матица Бошнякох” 34, а лїстина „Вакат є” 20 одсто гласи. По тих резултатох, лїстина Сулеймана Уґлянина достала 16 места, Муамера Зукорлича 13, а треца лїстина 6 места у новим зволаню Националого совиту Бошнякох. На виберанки вишли 52 одсто гражаданох Бошнякох. Припатраче оценєли же виберанки прешли у демократскей атмосфери, а нє призначени нєправилносци и инциденти. Вельку заслугу за таки биланс ма и цивилни сектор, нє лєм локални зоз Санджаку, алє и зоз цалей Сербиї, понеже ше велї орґанизациї одволали и уключели до активносцох на терену же би ше тензиї и емоциї зведли до прилаплївих рамикох. Спрам того цо могло чуц у предвиберанковей кампанї и после преглашеня резултатох, мож нагаднуц пременку у водзеню националней политики бошняцкей меншини. Насампредз пре радикални ришеня хтори понука Сулейман Уґлянин, хтори наявел коалицию з лїстину „Вакат є”. 16. НОВЕМБЕР 2018.

tiznjovnjik@ruskeslovo.com

Албанска национална меншина мала шейсц лїстини на виберанкох. Найвецей гласи достала лїстина „Партиї за демократске дїлованє”, на другим месце лїстина „Алтернатива за пременки”, а на трецим месце лїстина „Демократскей партиї”,. Штварта по числу гласох була лїстина „Демократскей партиї Албанцох”, на пиятим месце лїстина „Руху за реформи Демократскей партиї Албанцох”. Найменєй гласи достала лїстина „Албански форум за демократски розвой Албанцох у Сербиї”. Резултати гуторя же у тей заєднїци остава тренд националней гомоґенизациї у наступе пред державу. Право гласа на тих виберанкох за национални совити мали 35 662 гражданє, кельо було уписаних на Окремним гласацким лїстку. Право вихасновали менєй як пол уписаних – 14 026 гражданє. БЕЗ ПРЕМЕНКОХ ПРИ МАДЯРОХ По податкох Републичней виберанковей комисиї, виберанки у Войводини прешли без векших нєправилносцох. Мадярска национална меншина, найчисленша у Покраїни, на виберанкох за национални совит мала лєм два лїстини: „Мадярска злога” и „Мадярски рух”. Найвецей места у 35-членим националним совиту Мадярох освоєла перша лїстина („Мадярска злога”) – 30, а друга лїстина 5. На виберанки вишло 36 одсто уписаних жительох мадярскей националней меншини, а медзи замеркованима нєправилносцами у процесу виберанкох, насампредз зауважени нєажурни виберацки списки, цо иншак основна заувага на тоти виберанки, голєм кед слово о технїчних и процедуралних стварох. За розлику од Мадярох дзе зменшана виходносц гласачох, други меншински заєднїци у Войводини як цо Словаци, Бунєвци, лєбо Руснаци ю отримали, лєбо и звекшали у поровнаню зоз виберанками 2014. року. Окреме привитане же звекшана виходносц при малих лєбо новоконституованих заєднїцох у Покраїни як цо нємецка, ческа, польска. Медзитим, з оглядом на тото же векшина уписаних гласачох з дзепоєдних малих заєднїцох нє вихасновала свойо гражданске право, то указує же ище єст проблеми. Кед слово о нашей заєднїци, хтора на виберанкох мала найвецей лїстини – аж седем, лєм тот факт прицагнул увагу векшинских медийох. Поєдинєчно о Руснацох писали лєм даскельо аналитични портали и сайти, и „озбильнєйши” медиї.■ А. Паланчанин 16. НОВЕМБЕР 2018.

STANOVISKA Пише: Александар САВАНОВИЧ, новинар

БРИҐИ З ПРОТОКОЛОМ Кажде хто дараз мал роботи з протоколом, зна кельо тото поняце и шицко цо воно облапя може буц поглєдовне, часто нєлоґичне и иритураюце, окреме кед сце новинар. Селя вас и предрилюю з конца на конєц же бисце нє завадзали тим цо сце пре нїх пришли на подїю з хторей маце послац звит. Протокол вас часто дриля до куцика без елементарних технїчних и инших условийох за роботу, а кажде пробованє розправяц же з даским з протоколу закончує ше з фрустрираюцим: „Таки протокол”. Повед бим же таку лєбо подобну фрустрацию тих дньох у Паризу под Триюмфалну капуру на означованю 100-рочнїци од законченя Першей шветовей войни дожил и предсидатель Републики Сербиї Александар Вучич. Кед би даяким концом бул новинар, позиция на хтору го протокол змесцел була би „суха ексклузива” – точно прейґ драги першого шора и шицких найзначнєйших лидерох Европи и швета, и дакус з висока одкаль погляд одлични. Медзитим, як предсидателя держави хтора у тей истей Велькей войни поднєсла найвекши утрати у проценту жительства – скоро трецину, и скоро два трецини хлопских главох, и хтора ґу тому значно допринєсла побиди побиднїцкей страни на хторей нєдвосмислово була през цалу войну, таки протоколарни розпорядок бул голєм нєприкладни спрам тей держави. Аж мушим припознац же то була єдна з тих ридких нагодох кед сом одношенє ґу актуалному предсидательови Сербиї наисце перциповал як одношенє ґу Сербиї. Так же, покля векша часц Европи и швета детально анализовала бешеду французкого предсидателя Емануела Макрона хтори, бешедуюци о причинох Велькей войни, суптилно критиковал терашню политику предсидателя ЗАД Доналда Трампа и єй можлїви пошлїдки, нам тото премкло. Домашнї, як и медиї у реґиону, виключно ше трапели з протоколом и хто дзе шедзел. Акцентовани и за Сербию окреме боляци факт же коло Макрона, Трампа, Путина, Меркеловей, протокол змесцел предсидательку Горватскей, предшедуюцого предсидательства БиГ, и предсидателя Косова. Малициозни такой поведза же история ясна кед слово чийо предки на чиїм боку войовали пред сто роками. Медзитим, шветочносц у Паризу осторожно и конципована як означованє Дня примиря, пиєтету ґу жертвом и спозореня же война зло у хторей шицки учашнїки поражени. Прето тераз на истим боку були и дакедишнї побиднїки, и поражени. На концу, сербска делеґация стала коло австрийскей. Тот концепт нє кажде прилапел – аналитичаром нє премкло же у Паризу нє були британска премиєрка Тереза Мей, алє анї Виктор Орбан. Медзитим, важнєйше же коло шветових лидерох мушело буц места за лидера держави хтора, на концу концох, и оможлївела же би нєшка постояли спомнути ексюгославянски держави. Нє рахуюци ту Косово, хторе по урядовим становиску Сербиї и респектабилного числа суверених нацийох, нє нєзависна держава. Циничнєйши медзи нами поволую ше на Устав и преамбулу, та гваря же ми, у ствари, дожили найвекшу чесц, бо зме на шветочней бини мали аж двох представительох, єдного такой за Путином. Алє озбильни, политично и дипломатично писмени твердза же наивни тот хтори вери же протокол наисце погришел. Праве напроцив, порученє цалком ясне. Стара максима же историю пишу побиднїки, и далєй важи. Лєм же ше побиднїки меняю. Становиска висловени у тим тексту виключно авторово и нє вше одражую ушорйовацку политику новинох „Руске слово”

РУСКЕ СЛОВО 7

НАШО МЕСТА ДОБРОДЗЕЧНЕ ОГНЬОГАСНЕ ДРУЖТВО РУСКИ КЕРЕСТУР

КЕД ТРЕБА ПОМОЦ, ВШЕ СУ ТУ Керестурске Добродзечне огньогасне дружтво основане ище 1930. року, як визначне здруженє у валалє, етикету членства пишно ношели углядни валалчанє, медзи котрима було и високообразованих гражданох, а дзекуюци своєй роботи у заєднїци були окреме почитовани

рижнима пременками у дружтве, здобува ше упечаток же тоти добродзечни активисти тераз оставаю на марґинох нєшкайшого дружтва, же ше нїхто нє опита як то вони функционую, а заш лєм вше су ту кед гори, на дояву о огню охабяю шицко свойо и иду помагац и ратовац од огня. И попри нєвигодней финансийней ситуациї, на камиону котри на вецей як 40 роки, члени ДОД виходза гашиц огень. Чкода котра вельо раз могла настац од огня минимализована дзекуюци швидкей и адекватней реакциї огньогасцох. Нєдавни случай огня у валалє бул у обисцу дзе ше огень розширел од греячки, односно од шнура котри бул уключени до струї, алє греячка нє робела. ЧКОДА ОД ОГНЯ ВЕЛЬКА

БУДЖЕТ СКРОМНИ Буджет ДОД Руски Кере стур скромни, та аж и минимални – 100 000 динари за цали 2018. рок и то половка зоз видаваня локалу у їх просторийох и половка зоз Општинского союзу огньогасцох зоз Кули. Як поведзене на Рочней скупштини того Здруженя, вони ше зочую зоз буджетом котри з рока на рок вше менши, а то орґанизация котра чува наш валал. Камион ше и часто губи. На шицку бриґу добродзечни активисти ше знаходза як знаю, алє сиґурно же то нє тирваце ришенє. Проблем же камион стари, же є капацитету лєм 2 000 литри, нє од нєшка, та анї од вчера. То длугорочни проблем о котрим уж нє раз писане.

Члени Совиту Месней заєднїци Руски Керестур, уж на даскельо заводи о тим бешедовали, а на остатнєй схадзки конєчно ришене и поставени фун-

КАМПАНЯ БУДЗЕ ТРАНСПАРЕНТНА Починаюци од 17. новембра будзе орґанизована кампаня информованя людзох и збераня добродзечних прилогох за купованє камиона. Предсидатель Совиту МЗ Владимир Олеяр наглашел же з буджета Општини Кула за 2019. рок наявени дополнююци 500 000 динари за камион, а остаток предвидзене назберац з добродзечних прилогох. Цали процес и шицки донациї буду транспарентни, уплацовани на рахунок ДОД, ґу тому будзе отворени и єден девизни жиро рахунок за уплати зоз иножемства. Oбидва рахунки буду под контролу вецей особох котри буду подписнїки, а МЗ будзе видавац квити за дати донациї.

даменти як будзе випатрац акция, кампаня за зберанє добродзечних прилогох за тоту намену. Як поведзене на остатнєй Схадзки Совиту МЗ, план за зберанє средствох за купованє камиона ше будзе представяц шицким гражданом у валалє. Члени Совиту и ДОД буду нащивйовац обисца и зберац добродзечни прилоги. Треба же би дал кажде хто кельо може, бо кажди динар будзе значни. Попри тим, апеловане же би и шицки приватни поднїмателє и парасти помогли. М. Джуджар

Фото: С. Надь

– Чкода од огня велька, алє потераз ше нам удало пооправяц дзекуюци людзом добрей дзеки котри помогли самоинициятивно, гоч зме нїч нє питали, алє без того бизме нє могли – гварела Татяна Виславски Венґрин, чийо обисце горело концом септембра, та ище раз дзекує шицким котри помогли. Надпомла же огень найвироятнєйше вибухнул пре нєисправни шнур, понеже пред двома роками у обисцу покладзени цалком нови шицки струйово инсталациї. Нєодлуга, о два тижнї на улїци Иви Лоли Рибара вибухнул огень дзе згорело вельке брадло слами, на щесце огень ше нє преширел, а гашенє тирвало цалу ноц. Як потолковал командир ДОД Руски Керестур Михайло Рац, огень

приявени вовторок коло трох годзин пополадню, а дежурало ше аж до стреди пред поладньом, бо горело цалу ноц. При гашеню помогли огньогасци зоз Оджаку з єдним камионом и двоме кулски огньогасци. Активни и пожертвовни член ДОД Славко Надь, єден з тих котри вше розположени помогнуц, потолковал же чкода була велька, алє же шицко прешло у добрей орґанизованосци, як членох ДОД, так и людзох добрей дзеки. – У брадлє було коло 300 округли бали слами, конкретна чкода коло 300 000 динари, а огньогасци потрошели 50 кубни метери води. Акция закончена аж ютре дзень кед ше загашени остатки вивезло зоз двора – гвари Надь. Причина огня часто директни людски фактор, то єдине толкованє же як цошка згорело.

8 РУСКЕ СЛОВО

16. НОВЕМБЕР 2018.

mesta@ruskeslovo.com

СХАДЗКА СОВИТУ МЕСНЕЙ ЗАЄДНЇЦИ РУСКИ КЕРЕСТУР

КРОЧАЙ ҐУ ФУНКЦИОНАЛНОСЦИ СПОРТСКЕЙ ГАЛИ На схадзки Совиту Месней заєднїци (МЗ) Руски Керестур котра отримана стреду 7. новембра, пиятей по шоре, принєшена одлука о купованю парцели коло Спортскей гали и о порушованю кампанї за обезпечованє средствох за купованє новшого камиона Добродзечному огньогасному дружтву (ДОД) у валалє. По не же у це ку ри шо ва нє ма єт но го пи та ня Спортскей гали, етажиранє и даванє на хасен МЗ, як єдине препреченє тому то нєришени статус празней парцели коло гали на котрей була хижа, а тераз асфалтована драга до гали, котра по планє служи и як процивогньови уход. То лєм ище єден крочай ґу ришованю проблема зогриваня гали, цо би по сле етажираня и даваня гали на хасен МЗ и требало буц закончене. Хижа на парцели 1618/1 КО Руски Кере стур звалєна 2012. року, порушани по ступок експоприяциї пред державу, медзитим пре нєришени маєтни одношеня власнїкох хижи, иста потераз нє була виплацена и нє припоєна є ґу гали. Як ше наводзи у обгрунтованю, ище єдна предносц зоз купованьом тей парцели тота же Спортска гала до става дополнююци про стор за орґанизованє активно сцох на отвореним, та и можлївосц орґанизованя шицких змаганьох и вонка. З огля дом на тото же вла снї ки ри ше ли ма єт ни статус тей пар це ли, здо було ше усло виє за ви пла цо ва нє, та Со вит МЗ при нє сол од лу ку же ше то на ми ри

зоз сред ствох са модо при но су котри оста ли од 2016. ро ку. Вла снї ком буду ви пла це ни 8 500 еври, 6 500 еври сума на котру хи жа була пре це нє на 2012. ро ку и 2 000 еври як на до пол нє нє за жедля ри ну за пре шли ро ки.

Сума котра будзе виплацена власнїком одредзел судски преценьовач, маюци у оглядзе локацию и общи стан хижи, теди 2012. року. Як потолковал предсидатель Совиту Ме сней заєднїци Владимир Олеяр, зоз самодоприно су з 2016. року потераз остало ище 7 милиони динари нєпотрошени, а остаток будзе розпоредзени як учасц за будованє планованей фабрики води. М. Дж.

ДНЇ ОПШТИНИ КУЛА

ЗА НАЙМЛАДШИХ „МАША И МЕДВЕДЗ” У Велькей сали Дома култури Руски Керестур, стреду 7. новембра одбавена дзецинска представа „Маша и медведз”, у рамикох означованя Дня Општини Кула. По мотивох истоменного рисованого филма пред наймладшу публику була интерактивна представа едукативного характеру. Под час цалей представи дзеци були фокусовани и обачлїво одушевени, шмеяли ше, кляпкали и дзечнє участвовали. Представу орґанизовано провадзели дзеци предшколского возросту и школяре од першей по штварту класу основней школи, та и младши котри пришли з родичами. 16. НОВЕМБЕР 2018.

Як гварел предсидатель Туристичней орґанизациї (ТО) Кула Владимир Станкович, то уж друга по шоре безплатна представа, а намира општини же би з преславу Дня општини облапела и наймладших. Сценариста и режисер представи Саша Тасич, а ґлумци Сладяна Дюкич и Марко Ґиздавич. Представа виведзена у шицких населєних ме стох општини, реализує ше ю под покровительством општини Кула, у орґанизациї ТО општини Кула. М. Дж.

РУСКЕ СЛОВО 9

НАШО МЕСТА ОЗНАЧЕНИ ДЗЕНЬ ОПШТИНИ ЖАБЕЛЬ

ДОДЗЕЛЄНИ ТРИ НАГРА ДИ Святочна акдемия з нагоди означованя Дня Општини Жабель – Митра, того року отримана у новоотвореней и реновираней сали Дома култури у Чуроґу, а пременка и тота же того року додзелєни лєм три Митрово награди

рограма почала з гимну Републики Сербиї, виведла ю Даница Крстич, шпивачка жридловей музики и тогорочна представнїца Сербиї на змаганю за шпиванку на Евровизиї. Потим наступели танєчна ґрупа „Уна сеґа Сербика” з Беоґраду, квартет „Мистик чело” з Беоґраду, ґлумици зоз Сербского народного театру з Нового Саду и школярки зоз Штреднєй школи „22. Октобер” зоз Жаблю. У програми участвовал и Хор „Пасторала” зоз Жаблю котри одшпивал „То Сербия”. Под час програми Лазар Чонкич, член Општинскей ради задлужени за образованє, найлєпшим школяром зоз школох жабельскей општини уручел припознаня, а потим Чедомир Божич, предсидатель Општини и Радован Чолич, предсидатель СО Жабель найзаслужнєйшим уручели Митрово награди. НАГРАД ЗЕНЕ И ҐАЗДОВСТВО САЛОНСКОГО Митрову награду, диплому и пенєжну награду до стала компания „Ґлобал сид” зоз Чуроґу, за вибудов биоґазного ушореня и очуванє животного штредку. Митрову грамоту до стала Полицийна станїца Жабель за добре сотруднїцтво з Општину и добри резултати у роботи. Подзекованє до стало Польопривредне ґаздовство Салонски з Ґосподїнцох за добри резултати у польопривреди и прето же ше указало як дружтвено одвичательне, бо на вецей заводи донировало општински здруженя и явни општински институциї. – Мам вельку чесц и задовольство прияц тоту награду. Ми ше вше намагали помогнуц, алє зме о тим нїґда явно нє бешедовали, бо нам найважнєйше помогнуц тельо кельо можеме, а то наисце и любиме – гва рел Ґоран Са лон ски з Ґосподїнцох, син Любомира Салонского, котри тото ґаздовство осно-

10 РУСКЕ СЛОВО

валалє. Вони нє лєм же запошлюю валалчанох, вони и надалєко познати як особи котри помогли скоро шицким дружтвом и здруженьом у нашим валалє. Заслужели награду, бо су вельки гуманисти – гварел Борис Страживук, предсидатель Совиту Месней заєднїци Ґосподїнци. БУЛ СЛАВСКИ КОЛАЧ И ОТВОРЕНА ВИСТАВА

Ґоран Салонски

вал ище 1975. року и одтеди робел на преширйованю продукциї желєняви. Ґаздовство Салонски єдно з найвекших у продукциї желєняви у Општини Жабель, ма двацецерих стално занятих и коло шейдзешат особи у сезони, бо хасную сучасну механїзацию. Салонскових за награду предложел совит Ме сней заєднїци Ґосподїнци. – Салонского фамелия єдна з найвекших донаторох и добротворох у

Предклади за награди дали гражданє по явним конкурсу, а Комисия за додзельоване Митрових наградох одлучовала кому буду уручени. Исти дзень предполадньом у будинку Општини Жабель пошвецени просториї и преламани славски колач, док у будинку Народней библиотеки у Жаблю отворена вистава експонатох. Окрем спомнутого хору зоз Жаблю и трох школяркох зоз жабельскей штреднєй школи, як и пречитаней историї о значносци того дня за Општину, у програми анї того року нє було презентоване дацо автентичне, цо представя Општину Жабель, алє ю ознова углавним представели госци. Велька векшина публики були госци, представнїки державней власци, представнїки општинох и православни священїки.■ С. Саламун

16. НОВЕМБЕР 2018.

mesta@ruskeslovo.com

ШВЕТОВИ ДЗЕНЬ ХУДОБНИХ И НЄДЗЕЛЯ КАРИТАСУ

ПОМОЦ НАЙЗАГРОЖЕНШИМ

З другого боку, папа Франциско Папа Франциско установел Шветови твердзи же худобни нашо найлєпши дзень худобних, а католїцки владикове учителє, вони прави євангелизаторе. зоз Сербиї одлучели же тота иста Патраци на нїх, ми одкриваме Бога, нєдзеля, 18. новембра, будзе источасно його любов хтора дава шицко, алє вше и Нєдзеля Каритасу. нєобачлїво. А ми людзе обично випиБешедуюци на тему „Знємирююца суєме вельки плакати зоз числами цо поволанка папи Франциска”, предсидазме дали другим. тель Каритаса Сербиї монс. Станислав У роздумованю цо треба же бизме Хочевар, беоґрадски архиепископ и миробели, митрополит монс. Станислав трополита, поставел питанє же хто найпрепоручує же би ше кажда парохия загроженши медзи нами. (нє лєм парох, алє и кажди парохиян), – Сиґурно нє лєм материялно худобзашла на славенє Евхаристиї, з окремни. Нєшка вельо горша духовна, мону увагу глєдац у своїм окруженю тих рална, културна и социялна худоба – хтори найвецей у потреби, добре их твердзи монс. Хочевар. – Наприклад: упознала и з нїма возпоставела нову яке худобство панує на подручу познаваня Бога, Церкви... Яке чежке одсу- митрополит Станислав Хочевар християнску повязаносц. Одно сно, треба ше повязац з тима хтори можу ство жажди за єдинством християнох. помогнуц. Як ми, християнє, ме сто же бизме поБуло би крашнє кед би шицки парохиї и владичества вязовали швет, нєпреривно глєдаме причини же бизме ше дзелєли, єдни других виключуєме, лєбо нє припо- пренашли способи цо лєпше представиц тих хтори маю знаваме. Як Христос барз церпи на крижу нєшкайшей потреби и за нїх назберац цо вецей нєобходни стредства (добротворни концерти, аукциї и подобне). М. Г. К. историї?!

КРАЧУНСКИ ПОСТ У ПАРОХИЙОХ НАШОГО ЕҐЗАРХАТУ

ВЕРБАСКЕ ЯКП „КОМУНАЛЄЦ” НАЯВЮЄ ВИКЛЮЧЕНЯ З ВОДОВОДНЕЙ МРЕЖИ

ВАЖНЕ ДУХОВНЕ ПРЕГЛЇБЙОВАНЄ

СЦИГУЮ ОКТОБЕРСКИ РАХУНКИ

За вирних керестурскей парохиї св. оца Миколая у Руским Керестуре, 15. новембра почина Крачунски пост, штерацецдньови период пририхтованя за швето Рождества Христового котри тирва по 24. децембер – Вилїю. У посце Церква препоручує же би ше християнє ище вецей и преглїбенше модлєли, свою виру витворйовали у конкретних дїлох любови ґу ближньому, а з тим цильом и физично посцели у єдзеню, и других лагодносцох, алє посцели и у нєдобрих прикметох як цо огварянє, осудзованє и подобне. Наша Грекокатолїцка Церква наклада строго посциц у єдзеню перши и остатнї дзень Крачунского поста т.є. на Вилїю, стредами и пиятками „по било” без меса, а гевти днї по виборе вирних. У чаше поста забранєни и явни вешеля. У шицких других парохийох хтори швета преславюю по юлиянским календаре, Крачунски пост почина на пондзелок 28. новембра и тирва по 6. януар. M. A.

На адре си 15 тисячи ґаздовствох и привреднїкох, вер баске ЯКП „Комуна лєц” по сла ло октоберски рахунки за кому нални услуги. У Служби обрахунку и наплацованя того подпри єм ства апелую на трошительох же би свойо обовязки по ряднє подмирйова ли, понеже поча ла акция виключеня длужнї кох з водоводней мрежи. Як поручели з компетентней служби у ЯКП „Кому на лєц”, жа даю под зе ко вац тро ши те ль ом хто ри по ряд нє ви ми рюю свойо обовязки, а гевти хто ри сво йо ра хун ки за воду, ка на ли за цию и шмеце плаца по 20. дзень у мешацу, витворюю попуст 3 одсто. – Окончуєме нєпо пулар ни ми ри, бо по стоя длужнїки хтори свойо обовязки нє вимирели по даскельо мешаци – стої у сообщеню. Про секови рахунок за воду, кана лизацию и шмеце ви но ши 1 400 динари. А. М.

16. НОВЕМБЕР 2018.

РУСКЕ СЛОВО 11

ЕКОНОМИЯ ПОСЛЕ РОКА РОБОТИ ЗА ДРУҐИ „КЕРЕСТУРСКА ПАПРИҐА”

ПОТРЕБИ ПРОДУКОВАТЕЛЬОХ НА ПЕРШИМ МЕСЦЕ Пише: Марина ДЖУДЖАР

Желько Орос,Душица Орос и Владимир Тамаш

У першим шоре за паприґарох, алє и за шицких других польопривреднїкох, под’єднак за землєдїлцох и за заградкарох, ту Задруґа котра понука контраченє, одкуп и шицок репроматериял за продукцию. Правда, ище вше нє так нашироко як плановане, алє задруґаре робя на тим же би преширели свою дїялносц по спатраню на други розвитши задруґи

очежко сци коло одкупу паприґи и нєможлївосц Здруженя паприґарох „Капсикум анум” же би було одкупйовач, було праве тото цо порушало пецерих Кере стур цох, чле нох Управ но го од бо ру Здруженя, же би ше здружели у привредним смислу и основали задруґу „Кере стурска паприґа”, чия основна дїялносц преширена на польопривреду вообще. Основана є у авґусту 2017. року, за нїма уж остали два одкупйовацки сезони паприґи и отворена польопривредна апатика. На тарґовищу ше знаходза на рижни спо соби, та так у паприґарскей сезони за нами, барз мало одкупйовали паприґу, а шицко прето же у валалє було вельо менєй паприґи, а їх купци, одно сно хладзальнї и одкупйоваче конзумней паприґи на тот завод нє понукали задоволююцу це-

12 РУСКЕ СЛОВО

ну. Задруґа мала одлучиц же лєпше нє одкупйовац, як знїжовац и так малу цену у валалє. ЧЕЖКО ДОСТАЦ СРЕДСТВА НА КОНКУРСУ Спатраюци ше на держави Европскей униї котри потримую розвой задруґарства и обнову старих задруґох, аґрарна политика нашей держави тиж рушела у тим напряме. Задруґи би требали буц тоти котри порушаю валалски живот, та так патраци Задруґи можу конкуровац и на рижни конкурси за субвенционованє и софинансованє їх розвою. Поведло би ше, же цо вец мож обчековац вецей, медзитим условия конкурсох углавним чежко сполнїц. 16. НОВЕМБЕР 2018.

ekonomija@ruskeslovo.com

– На конкурс за купованє машини (траки) за сортиранє паприґи и други продуктох и видлїчкара зме конкуровали прешлого року, з цильом же бизме попри одкупу могли ище и класовац паприґу и други продукти, а видлїчкар би нам олєгчал нашу роботу. Теди зме нє були медзи тима котри до стали средства, нє прето же зме нє сполнєли условия, алє прето же було барз вельо тих котри конкуровали – толкує задруґар Михайло Чизмар. Того року конкурс уж закончени, а вони анї нє конкуровали, понеже конкурс бул наменєни насампредз за задруґи зоз нєрозвитих предїлох, а то нє Войводина, а як друге условиє котре их потераз гамує то же су релативно млада задруґа, понеже кед задруґа ма стаж длугши як два роки, на конкурсу ше до става ище вецей боди. Углавним на конкурс сцигню вецей як двасто прияви, а средства ше розподзелї найвецей на двацец задруґи.

рахуюци же по сле двох рокох иснованя буду мац нагоду до стац средства по даяким конкурсу. У плану им єдного дня почац садзиц задружну паприґу, прешириц дїялносц на сортиранє, за цо вони буду упарто конкуровац и надалєй. БЕЗПЛАТНИ СОВИТИ И ПОТРИМОВКА Задруґа ту за шицких членох Здруженя, других кооперантох и шицких других па-

У ПЛАНЄ ПРЕШИРИЦ ДЇЯЛНОСЦ Нє планую звекшовац членство, то тото цо ришели од самого снованя, алє вшелїяк же маю намиру прешириц свою дїялносц. Затераз маю отворену польопривредну апатику у котрей их єст тройо заняти, задруґаре Душица Орос як директорка и Желько Орос як комерциялиста, та защитар рошлїнох дипл. инж. Владимир Тамаш. Польопривредну апатику отворели початком фебруара того року, мож повесц у периодзе кед парасти маю найменєй роботи. – Випатрало нам страшнє, вошли зме до чогошик нєпознатого, алє сумируюци упечатки мож повесц же така задруґа и така апатика потребни у валалє. Сцем наглашиц же зме задруґу формовали зоз цильом же бизме помогли нашим продуковательом коло одкупу и до ступно сци репроматериялу – наглашела Оро сова. Хасен снованя Задруґи и отвераня польопривредней апатики окреме видза кооперанти Задруґи и члени Зруженя паприґарох медзи котрима велї визначую закладанє задруґарох. – Задовольни сом як сотрудзуєм зоз Задруґу, видзи ше ми же у валалє векша конкурентносц у тей обласци и же ми, парасти, маме векши вибор и можлївосц до ступно сци репроматериялу по вигоднєйших ценох нє лєм за паприґу, алє и за цалу польопривредну продукцию – гвари кооперант Желько Папуґа. Пред задруґарами рижни можлїво сци, алє шицко условене зоз финансийним моцнєньом, лєбо потримовку од держави, 16. НОВЕМБЕР 2018.

растох. Їх защитар рошлїнох безплатно совитує и виходзи на терен опатриц паприґу або сою, без условйованя же ше у нїх муши дацо купиц. Попри тим, як цо була пракса у Здруженю, так и тераз у Задруґи, задруґар Владимир Варґа и Желько Орос понукаю шицким безплатну помоц коло информованя о рижних конкурсох за парастох, реґистрованя польопривредних ґаздовствох и пополньованя формуларох за тоту намену. Нєшка задруґарство цалком иншаке од задруґарства пред двацец, трицец роками. Теди задруґа була фундамент розвою и про сперитету, у задруґи и нїґдзе вецей ше контрачело шицко, задруґа одкупйовала зарно и статок. Нєшкайша ситуация иншака, задруґа ту за малих парастох, же би здружени, лєбо як кооперанти лєгчейше предали свойо продукти и туньше купели репроматериял, бо тоти вельки на тарґовищу робя само стойно. Тому шведоча наприклад факти же мож законтрачиц цвиклу директно у цукровнї, а условия индивидуални, так мож куповац и репроматериял од увознїкох, по цени яку себе сами виєднаю.■

РУСКЕ СЛОВО 13

ЕКОНОМИЯ ПРОДУКЦИЯ КАПУСТИ У КОЦУРЕ

БУЛО БРИҐИ, АЛЄ ДОБРЕ ЗРОДЗЕЛА Того року шицки култури дозрели скорей як прешлих рокох, та так було и з капусту, а то вплївовало на цену. Пре вельку сушу, мушело ше ю баржей залївац, а залїванє виволало вельо векши трошки

родукция желєняви у Коцуре з рока на рок вше векша, окреме при младих котри нє маю вельки поверхносци жеми за обрабянє. Предходни два роки окреме ше звекшали поверхносци под паприґу, а того року ше велї одлучели и на продукцию карфиолу и капусти. Горняково у валалє роками познати по продукциї вецей файтох желєняви котру продукую у пластенїкох и на отвореним, а робу предаваю дома и на пияцу. Мирослав Горняк ше зоз тоту файту польопривреди почал занїмац ище док ходзел до школи, а по законченю школи цалком вошол до фамелийного бизнису. КВАЛИТЕТ РОБИ НАЙЛЄПША РЕКЛАМА

Мирослав Горняк

тварди. Перше сом сцел положиц футожску капусту, понеже сом ю мал єдного року и добре ше указала, алє сом чул же и вони дакус робели на гибридизациї, а совитовали нам положиц тоти гибриди, та зме их послухали, одустали зме од футожскей капусти и можем повесц же зме нє побановали – гвари Синиша Мали зоз Коцура.

Того року Горняково на полю мали гольт капусти котру ше ище вше зрезує, а Мирослав зоз урожайом задовольни. – Урожай добри, алє могол буц и лєпши. Кельо точно будземе мац капусти з гольта увидзиме док сезона будзе закончена. Тот рок бул окреме чежки за продукцию, бо буСУША ЗВЕКШАЛА ТРОШКИ ло барз вельо чкодлївцох, та ше мушело ПРОДУКЦИЇ пирскац кажди треци дзень. На щесце, длуго уж робу предаваме по пияцох, та нас Продукователє желєняви ше того людзе познаю и уда нам ше шицко попреро ку найбаржей поносую на хороти дац, та вец нє мушиме ношиц на одкуп дзе ко три нє заобишли анї єдну културу. цена капусти вельо менша – гвари МироПри ка пусти бул проблем и сушни песлав. ри од кед єй требало води, та вельо веСиниша Мали Горняково капусту садза уж коло 20 роки цей тро шку як звичайно пошло и на и добре знаю кельо труду и роботи их чека за лї ва нє. кед почина сезона активного зрезованя капусти. – Суша и хороти правели вельки проблеми и звекшали – Нарок плануєме посадзиц 4 гольти капусти, а тото конам обсяг роботи, алє и трошки. Тот рок таки же шицки личество зме нє годни попредац на пияцу, та вироятно букул ту ри дозрели вельо скорей як прешлих рокох. Вчасне дземе мушиц ношиц и на одкупне место – закончує Миродо зре ва нє нє заобишло анї капусту и то ше одражело на слав Горняк. це ну. По знам людзох котрим капуста була за зрезованє уж Окрем капусти Горняково продукую и карфиол, парадиу сеп тем бру, та ю мушели предавац по вельо нїзшей цени чи, огурки, сладку кукурицу, броколи, а гваря же им квалєм же би им нє препадла, так же того року лєпше прешли литет роби найлєпша реклама. тоти котри ю познєйше посадзели. Наприклад, того року найлєпше прешли тоти котри мали ярню капусту, бо єй нє ГИБРИДИ ШЕ ДОБРЕ УКАЗАЛИ було, була глєдана та мала и добру цену. Кед слово о плаСиниша Мали тиж млади чловек котри ше того року од- сману, найвецей сом попредал дома и на пияцу, а ношел лучел опробовац у продукциї капусти и карфиолу. Синиша сом и до хладзальнї до Деспотова, алє то без контракту, по капусту положел на поли зоз братом Юлияном, а урожай потреби – гварел Синиша Мали. Затераз, Малийово задовольни зоз урожайом и цену каоценї док ше закончи сезона. пу сти, та нарок планую посадзиц исту поверхносц и исти – Почали зме зоз карфиолом котри нам бул законтрачеги бри ди як и того року, понеже ше резултат роботи зоз кани, а понеже було ище места на тей парцели роздумовали пу сту спатра кед ше ю садзи вецей роки за шором, и теди зме же цо бизме ище могли ту положиц и посадзели зме гомож по весц же чи ю ше виплаци продуковац, чи нє.■ льт и пол капусти. Вжали зме гибриди „Карусо”и „КлабиЗ. Колєсар ши” котри ше указали як добри понеже главки вельки и

14 РУСКЕ СЛОВО

16. НОВЕМБЕР 2018.

ekonomija@ruskeslovo.com

З ПОТРИМОВКУ ПРИВРЕДНИХ КОМОРОХ СЕРБИЇ, ВОЙВОДИНИ И ГОРОДУ НОВОГО СА ДУ

СВЯТОЧНО ОТВОРЕНИ 7. ДУНАЙСКИ БИЗНИС ФОРУМ Седми по шоре „Дунайски бизнис форум“ (ДБФ) отримани вовторок и стреду, 13. и 14. новембра, у орґанизациї „Медиа инвент” и у просторе Привредней комори Войводини на Новосадским сайме. Орґанизованє схода потримали Привредна комора Сербиї (ПКС), Привредна комора Войводини (ПКВ) и Город Нови Сад. Форум пошвецени „Дунайскей стратеґиї у улоги бизниса” у витворйованю єй цильох, моцнєню просперитета и ефикаснєйшого хасновая потенциялох. Предсидатель ПКВ Бошко Вучуревич гварел на отверню Форума же ПКВ препознала значносц дунайского реґиона, о чим шведоча вецей Спорозуменя о сотруднїцтве хтори ПКВ подписала зоз привреднима коморама и другима дїловнима асоцияциями од Немецкей по Румунию, окреме у остатнїх двох рокох. – Окремну увагу треба пошвециц транспорту и лоґистики. У розвитих жемох транспорт и лоґистика у бруто домашнїм продукту участвую аж зоз 10 одсто. Праве през ДБФ, привредом Войводини и Себиї будзе олєгчани контакт зоз привреднїками Европскей униї, хтори заинтересовани за сотруднїцтво и хтори фокусирани на Дунай як транспортни коридор за обток робох – гварел Вучуревич. По словох предсидателя Програмного совита ДБФ проф. др Радована Пеяновича, форум фахова манифестация хторей циль позберац представнїкох з рижних обласцох и през проєкт Дунайскей стратеґиї културолоґийно, економски и ґеополитично повязац вкупно 14 жеми.

Предсидатель Скупштини ПКС Милош Ненезич визначел же Комисия ЕУ у Дунайскей стратеґиї ма 11 приоритетни обласци, у рамикох хторих одредзела по два жеми хтори координаторе за дату обласц. Сербия координатор за инфраструктуру и науку, вєдно зоз Словацку координує обласци виглєдованя и розвою, а зоз Словению обласц ушореня драгох. У рамикох першого дня ДБФ, отримани панели – „Мудри городи”, „Медиї медзи обєктивносцу, творчу критику и сензационализмом”, „Реґиони мост интеґративних процесох” и „Бизнис и приоритети”. Другого дня, 14. новембра 2018. Року, у ПКВ, отримани панели на шлїдуюци теми: „Значносц науки за розвой польопривреди, аґропривреди и концепт мудрих валалох”, „Медицина и фармация на истим задатку” и „Транспорт и лоґистика, велька шанса Сербиї”. М. Т.

О ЄШЕНЬСКЕЙ ОБЕРАЧКИ И ШАТВИ НА ПОДРУЧУ ОПШТИНИ ШИД

СУША ГРОЖИ РОШЛЇНОМ Роботи на польох у општини Шид з найвекшей часци закончени, насампредз ламачка кукуруци, тлаченє сої и слунечнїку и цаганє цукровей цвикли, а закончена и єшеньска шатва. З тей нагоди општинска Канцелария за польопривреду сообщела и урядово податки. По словох Деяна Вученовича, зоз спомнутей канцелариї, кукурица виламана на 13670 гектарох, а просекови урожай виношел 10,5 тони по гектаре. Обачиц же тей єшенї парасти вельо вецей комбайновали кукурицу як предходних рокох. Цукровей цвикли було на 1775 гектарох, а просекови урожай бул три ваґони по гектаре. Под слунечнїком було 3403 гектари, а урожай ше рушал коло 3,3 тони по гектаре. На 268 гектарох нашеньского слунечнїку, урожай бул коло тони по гектаре. –Под сою було 8135 гектари, а урожай ше рушал коло 3,9 тони по гектаре, а нашеньскей сої було 85 гектари и урожай бул 2,6 тони по гектаре. Тиж було и 350 гектари луцерки и 16. НОВЕМБЕР 2018.

кукурици за силажу, а урожай бул 10 тонипо гектаре – гвари Деян Вученович. Вон далєй додава же олєйов репчень пошати на 1920 гектарох, алє проблем же пре нєдостаток влаги на велїх поверхносцох нє зишло так як треба, а даґдзе ше го мушело и прешац. Цо ше дотика олєйового репченю за нашенє вон пошати на 110 гектарох и у добрим є стану. Зоз житом зашати 5700 гектари, а зоз жимским ярцом 170 гектари и 150 гектари житарки тритикале. Парасти хтори маю слабши трактори и механїзацию, углавним чекаю дижджи же би жем була мегчейша и же би могли орац и пририхтац поля зоз такволаним жимским ораньом. – На час сом пошал 1,5 гольти жита и пол гольта ярцу и днями чекам диждж. И пре рошлїни, алє и же бим могол пойсц орац, бо мам порихтац осем гольти – гварел нам Дюра Канюх зоз Бачинцох. Вл. Дї.

РУСКЕ СЛОВО 15

МОЗАЇК ОТРИМАНИ ТРЕЦИ БАЛ МЛАДИХ У ДЮРДЬОВЕ

БОГАТА ТОМБОЛА И ВЕШЕЛЄ ДО РАНШИХ ГОДЗИНОХ И тогорочни Бал младих ше удал и оправдал свойо мено, бо млади за младих орґанизовали красни и приємни вечар, хтори потирвал скоро до швитаня приключели, видзели и учели од нас. Почежкосци у орґанизациї зме нє лади Дюрдьовчанє з мали, алє наисце за таку подїю єст Културно-уметнїцого дружтва ришиц барз вельо дробнїци и деталї, „Тарас Шевченко”, всоботу 10. новем- и прето важне же би було вецей бра орґанизовали треци Бал младих у активистох. Уж маме шему по котрей просторийох Дружтва. Слухали робиме, каждого року ше намагаме углавним руску музику, танцовали же би томбола була богата, та нам за валцери и рижни кола, а нащивели го таке потребне вельо часу – гварела дзеведзешат дзевецеро млади з Тамара Салаґ, єдна з водзацих младих Руского Керестура, Коцура, Нового активисткох у дюрдьовским Дружтве. Саду, Петроварадину, Ветернику и Гвари и же за добру орґанизацию Дюрдьова. потребне добре медзисобне порозуменє, почитованє и довириє, порядна розгварка, як и порядни схадзки и стретаня на котрих мож вєдно ришиц дилеми, або почежкосци у орґанизациї. Медзитим, окреме значне же ше орґанизатором удало анимировац ище младших од себе, младих стредньошколского Млади себе и госцом зорґанизовали друженє возросту и студенна котрим ше упознавали тох бруцошох, Вредним и сцелим младим зоз котри треба же би ше активнєйше дюрдьовского Дружтва ше и того уключели до младежских активносцох, року удало орґанизовац Бал на котрим прето и тогорочни бал оправдал свойо ше зишли млади зоз вецей наших мено, бо млади за младих орґанизоваместох и цо тиж значне – дружели ше ли красни и приємни вечар. Бо шицки до самого рана. вони свидоми же найлєпше кед млади – И надалєй ше будземе закладац же сами себе обдумую подїї и активносци, би ше млади сходзели у наших а старши помагаю у тим цо вони нє просторийох и наздавам ше же и знаю лєбо им потребни совит. Прето младши од нас буду таке орґанизовац, и тогорочну орґанизацию Балу попровадзел Управни одбор КУД прето их стално воламе же би ше Пише: Сандра САЛАМУН

НАМАГАЛИ ШЕ ЖЕ БИ НАГРАДА БУЛА НА ХАСЕН – Любим путовац, та сом предложела же би того року главна награда було путованє. Алє зме жадали добитнїкови дац вецей можлївосци, бо зме свидоми же таки награди за путованє часто нє вихасновани, огранїчени су, односно муши ше их вихасновац у одредзеним периодзе. Таке ридко кому може буц на хасен. О таким нам пошведочели и у аґенциї и понукли лєпшу опцию. Вибрала сом аґенцию од довирия и мило ми же нам ше удало таке зорґанизовац, же добитнїк годзен сам вибрац час и дестинацию дзе одпутує, гварела Оливера Пап, єдна з активнєйших младих особох у орґанизациї балу.

16 РУСКЕ СЛОВО

„Тарас Шевченко” котри младим орґанизатором дзечнє помага и дава потримовку. На балє ше слухало углавним руску народну и забавну музику, а и того року грал „Пицикато бенд”. Орґанизаторе задовольни и назадаваю ше же им ше и нарок уда зорґанзиовац Бал младих котри дзекуюци велькей потримовки младих и з других местох ма прецо исновац. И того року була богата томбола по чим дюрдьовски бали од давна познати. Дзекуюци дзеведзешат седем спонзором зоз Жаблю, Руского Керестура и Дюрдьова, подаровани сто шейдзешат шейсц томболи цо за трицец вецей як прешлого року. Барз крашнє було видзиц же у спонзорованю томболох, наградох участвовали велї млади з наших местох, алє и їх родичи. Було рижни дарунки, ручни роботи, од польопривредних по козметични продукти и услуги, та и йорґан, заглавчки, фазани, капуста, мука, сир, як и рочни предплати за штири виданя НВУ „Руске слово”... Млади и того року, а по добрим прикладу з „Балу широких сукньох” за кажди стол видруковали список томболох же би шицки нащивителє були информовани кельо и яки буду награди. А награди знова були богати. На першим балу 2016. року як главну награду даровали таблет, а 2017. року телевизор. Лїсток за тоготочну главну награду, всоботу вицагнул Давор Сабо з Вербасу, прешлорочни добитнїк главней награди. Тогорочну награду, ваучер у туристичней аґенциї од 20 000 динари за вецей або єдно путованє без часового огранїченя, достал Далибор Нединич з Дюрдьова, келнер котри робел на балу. Иншак, на дюрдьовским балох лїстки за томболу вше купую нє лєм келнере, алє и кухарки котри пририхтую госцину, та ше под час вицагованя томболох шицки позбераю коло бини дзе вицагованє. Млади ше вешелєли и баловали до самого рана. Орґанизаторе ше наздаваю же ше госцом пачело друженє и же на бал приду и нарок. ■ 16. НОВЕМБЕР 2018.

mozajik@ruskeslovo.com ЗАВОД ЗА КУЛТУРУ ВОЙВОДЯНСКИХ РУСНАЦОХ

У ОБЄКТИВЕ През викенд, 10. и 11. новембра у просторийох Заводу за културу войводянских Руснацох у Новим Садзе, першираз отримани роботнї за штредньошколцох хтори орґанизовани у проєкту ,,Културне нашлїдство през мой обєктив”. Намира роботньох же би ше млади зоз рижних националних заєднїцох упознали з другу, алє и зоз свою културу

а дводньових роботньох участвовали коло двацец штредньошколци припаднїки шейсцох националних заєднїцох – влашскей, ческей, бунєвацкей, сербскей, рускей и ромскей. Преподаваня о интеркултуралносци и културним скарбу тримали Мирослав Кевежди зоз Заводу за културу Войдводини и др Миряна Дєкич зоз Заводу за защиту памятнїкох култури, интерактивни роботнї Соня Гудак, а на концу учашнїки обишли Нови Сад. У дводньових социолоґийних роботньох на тему идентитета у мултинационалним и мултикултуралним штредку, штредньошколци у креативних активносцох, мали

нагоду опробовац свойо шлєбодне и креативне виражованє през сучасни медий хтори им блїзки, а то фотоґрафия. У вкупним виражованю, мали потримовку од Мирослава Кевеждия, Сонї Гудак, др Миряни Дєкич и Єлени Перкович, хтори и тримали тоти роботнї. Роботня почала всоботу, 10. новембра з интерактивним преподаваньом хторе тримал Мирослав Кевежди на тему ,,Национални идентитет – интеркултуралносц”. Роботня зоз Соню Гудакову була на тему ,,Интеркултурализем и национални идентитет”. Други дзень почал зоз преподаваньом о културним нашлїдстве меншинских заєднїцох хторе водзела Миряна Дєкич. После тей теми, ушлїдзела и Єлена Перкович зоз тему ,,Мапиранє и интерпретация културного нашлїдства”, хторе подрозумйовало обиходзенє интересантних културних памятнїкох, обєктох и локацийох у Новим Садзе. – Циль нам бул же би ше млади повязали, же би видзели цо їх идентитет и цо индентитет других националних заєднїцох. Тиж, так же би вихасновали тото цо специфичне у їх заєднїци и приказали го на способ хтори им блїзки. Фотоґрафия им блїзка та ше наздаваме же випадню и интересантни фотки на концу проєкта. Важне же бизме нє коеґзистовали єдни коло других, алє же бизме жили повязано та и же би млади мали нагоду участвовац у очуваню културного нашлїдства и традициї їх националней заєднїци на способ хтори им блїзки – гвари Александра Бучко, єдна зоз орґанизаторкох того проєкту. Фотоґрафски роботнї буду отримани 24. и 25. новембра, потим школяре буду далєй виглєдовац и фотоґрафовац, а проєкт ше закончи у юлию зоз виставу фотоґрафийох у местох зоз хторих приходза учашнїки. Тот проєкт Завод за културу войводянских Руснацох орґанизує прейґ конкурсу „Публика у фокусу”, Фондациї „Нови Сад 2021, Европска престолнїца култури”. Л. Костелник

НА СОБОТУ У РУСКИМ КЕРЕСТУРЕ

БУДЗЕ 21. „ДНЬОВКА”

За тогорочну, 21. Мултимедиялну манифестацию младих „Дньовка”, хтора будзе отримана на соботу, 17. новембра у Руским Керестуре, у орґанизациї младежского здруженя „Pact Ruthenorum”, приявени коло дзешец точки. Главна програма „Дньовки”, на хторей млади зоз Руского Керестура, Дюрдьова, Коцура и Нового Саду наступя зоз музику и литературу, почнє на 21 годзин у Велькей сали Дома култури. Пред тим, на 20 годзин, будзе отворена вистава фотоґрафийох хтори сцигли на Конкурс з тему „Вода”. Виложени буду 20-25 фотоґрафиї, а на главней програми буду преглашени и три найлєпши, чийо авторе достаню пенєжни награди, а вибере их Биляна Роман Чурни. Попри вистави фотоґрафийох, того року буду виложени и „Квитки мудросци”, як и малюнки уметнїка Ратка Торму з Беркасова. Зоз „Дньовку” будзе закончена тогорочна 25. Културна манифестация „Костельникова єшень”, у чиїх рамикох ше ю и отримує. М. З. Г. 16. НОВЕМБЕР 2018.

РУСКЕ СЛОВО 17

КУЛТУРА И ПРОСВИТА ҐИМНАЗИЯ „ПЕТРО КУЗМЯК” У РУСКИМ КЕРЕСТУРЕ

ПРЕМИЄРКА АНА БРНАБИЧ НА СКАЙП-ГОДЗИНИ З МАТУРАНТАМИ Премиєрка Влади Републики Сербиї Ана Брнабич 7. новембра участвовала на скайп годзини зоз матурантами Ґимназиї „Петро Кузмяк” з Руского Керестура и їх професорку математики мр Наталию Будински

а початку уключеня, Будинскова гварела пемиєрки Брнабич же циль їх пракси скайп-годзинох же би зоз хаснованьом сучасней технолоґиї розвивали компетенциї школярох, сотруднїцтво, мотивацию и одвичательне участвованє у демократским дружтве. Премиєрка виявела же ше досц информовала о керестурскей Школи и цо ше шицко у нєй роби, и окреме ю интересовала Секция роботики, як и Саям науки, о чим єй професорка Будинскова дала дополнююци информациї. ПРОМОЦИЯ КЕРЕСТУРСКЕЙ ШКОЛИ Потим у полгодзиновей розгварки у наисце приємней, щирей и отвореней атмосфери ушлїдзела бешеда школярох и премиєрки. Вони ше пририхтали поставиц питаня о роботи Влади, способу одлучованя, як вони и други гражданє можу провадзиц роботу Влади и подобне. Попри одвитох, премиєрка окреме похвалєла роботу професорки Будинсковей и єй иновативносц у настави, интересовала ше и як школяре планую свою будучносц и образованє, а вец их шицких поволала нащивиц Владу, Беоґрад и Технолоґийни парк. Школяре єй на концу поставели и даскельо нєобовязни питаня, та и о тим яку музику люби слухац, же би єй потим и одшпивали и одграли єдну сучасну шпиванку. Понеже то була перша скайп-годзина з премиєрку у Сербиї, а вироятнє и у швеце, зоз самей Влади директно ю преношела и перша програма явного сервису РТС, у Раншей програми, та по словох професорки Будинсковей то историйна подїя за образовну систему. Источашнє то була барз красна промоция керестурскей Школи. На скайп-годзини присутни були и началнїк школскей управи Зомбор Борислав Станичков и совитнїца Милана Винарски, професоре керестурскей Ґимназиї, а тиж и руски, локални и покраїнски медиї. НАСТАВА У 21. ВИКУ Професорка Наталия Будински уж позната по иновативних методох у настави за цо є припозната и у Майскрософтовей заєднїци наставнїкох и вибрана медзи 300

18 РУСКЕ СЛОВО

найиновативнєйшима наставнїками з цалого швета. У вияви за присутни медиї з тей нагоди Будинскова потолковала як пришло до скайп-годзини з премиєрку. – Концом прешлого школского року сом була на єдним сходзе з премиєрку дзе були поволани наставнїки хтори вонкашнї сотруднїки у Министерстве просвити (медзи нїма и Наталия) же бизме з ню и министром Шарчевичом побешедовали о тим яки маме проблеми, предкладаня, цо добре и цо нє у образовней системи. Там сом виложела тото же тримам скайп-годзини зоз школярами и пояшнєла же яке то добре наставне средство, же є безплатне, а дава барз добри резултати бо ше розвива комуникация, сотруднїцтво, толеранция, вельо того цо потребне нєшка школяром. Сама предсидателька влади Брнабич прилапела тоту поволанку и нєшка зме реализовали тоту годзину з ню. Як пояшнєла Будинскова вони дотераз скайп хасновали же би упознали други держави, култури, виртуелно були на шицких континентох, а тераз надумали упознац и свою державу, та мали нагоду, щесце и чесц же би ше нам уключела сама предсидателька Влади. – А так, у ствари, випатра сучасна настава 21. вику, так випатраю сучасни политичаре, и наставнїки и школяре, так як то нєшка випатрало на нашєй годзини – задовольно заключела професорка Будинскова. На концу и школяре були барз задовольни и зоз саму подїю, з тим цо нове дознали на нєкаждодньови способ, як и з тим же як премиєрка нєпоштредно и заинтересовано приступела ґу нїм. ■ М. Афич 16. НОВЕМБЕР 2018.

kultura@ruskeslovo.com

У ШИДЗЕ ОТРИМАНИ РОЧНИ КОНЦЕРТ КПД „ДЮРА КИШ“

ОДГУКОВАЛА РУСКА ШПИВАНКА Прешлей соботи, 10. новембра, у Руским доме отримани Рочни концерт КПД „Дюра Киш” на хторим окрем домашнїх наступели и госци зоз Миклошевцох зоз Републики Горватскей КУД „Яким Ґовля”, як и зоз Бикичу КПД „Иван Котляревски” Концерт почал зоз державну гимну „Боже правде” и шветочну шисню Руснацох „Браца Русини” хтори виведла Старша мишана шпивацка ґрупа КПД „Дюра Киш”. Потим наступел дует Мила Вученович и Владимир Торма хтори одшпивали шпиванку „Тебе” за хтору слова и музику написал Владимир Торма, а аранжман зробел Драґан Макивич и провадзел их оркестер Дружтва. Шпивацка ґрупа ше потим представела и зоз венчиком руских шпиванкох зоз сценского приказу „Руска свадзба” у провадзеню оркестра Дружтва чий уметнїцки руководитель Драґан Макивич. После домашнїх наступели и госци. Перше венчик руских шпиванкох виведла Жридлова шпивацка ґрупа КПД „Иван Котляревски” чийо уметнїцки руководителє Драґана Ґлувня Бабич и Боян Бабич. Окрем зоз шпиванками, концерт бул преткани и зоз танцами. Дзецинка танєчна ґрупа КУД „Яким Ґовля” ше представела зоз танцами „Танцоваал би я”, „Валалска полка” и „Земплински чардаш”, а уметнїцка руководителька була Виолета Гирйовати. Миклошевчанє крашнє и шпиваю, а за добру руску шпиванку була задлужена Женска шпивацка ґрупа хттора ше на два заводи

16. НОВЕМБЕР 2018.

представела зоз венчиком руских шпиванкох под уметнїцким руковод зеньом Лесї Мудри. Публика на концерту з тей нагоди дознала же КПД „Дюра Киш” у року хтори помали на одходзе, мал удатни наступи Старшей шпивацкей ґрупи од општинскей смотри потим зонскей у Печинцох и покраїнскей смотри у Вербаше зоз приказом свадзебних обичайох. Замерковани успих мала и Младша шпивацка ґрупа хтора ше директно пласовала на републичну смотру, а хтора отримана у Ґорнїм Милановцу. Дружтво и того року успишно орґанизовало Фестивал тамбурових оркестрох „Мелодиї Руского двору” хтори отримани по єденасти раз. Удатни наступи того року мала и дзецинска драмска секция хтора представяла Шидянох у Новим Садзе, Дюрдьове и Руским Керестуре дзе наступали зоз представу „Али баба и 40 збойнїки”. Дружтво наступало и на манифестацийох „Червена ружа” у Руским Керстуре, „Жатва” у Коцуре и „Кед голубица лєцела” у Петровцох у Републики Горватскей. У дружтве активна и спортска секция, а однєдавна основане и Здруженє женох „Маря” хторе пестує руски язик и обичаї.■ Вл. Дїтко

РУСКЕ СЛОВО 19

КУЛТУРА И ПРОСВИТА 25. КУЛТУРНА МАНИФЕСТАЦИЯ „КОСТЕЛЬНИКОВА ЄШЕНЬ”

ШВЕТО РУСКОГО ПИСАНОГО СЛОВА

На централней програми 25. Културней манифестациї „Костельникова єшень” отриманей пияток, 9. новембра, у Ресторану „Червена ружа” була промоция пейцох нових кнїжкох на руским язику и стретнуце зоз писателями

новей кнїжки поезиї Михала Рамача „Дуга над Дунайом” бешедовал рецензент др Дюра Гарди, хтори ше огляднул и на його прешли кнїжки, алє и на самого Костельника, Руснацох и нашу историю, док Рамач пречитал єдну писню зоз своєй найновшей кнїжки, у хторей, як Гарди гварел, „вишпивал универзум Керестура”. Бешедуюци о тей нашей традицийней културней манифестациї Гарди, медзи иншим, визначел же вона Костельниково швето, алє и писаного руского слова. Ирина Гарди Ковачевич представела нову кнїжку поезиї „Капка на концу нохца” Тамари Хрин Рончевич, младей писательки, хтора ма уж „полну кишенку наградох за свою литературу”, а и сама авторка пречитала даскельо писнї. Гарди Ковачевичова анализовала даєдни Тамарово стихи и похвалєла ю же напредовала у писаню. Яким Чапко пречитал писню о платанох зоз своєй новей збирки поезиї „Церень спод нохца”, и поровнал ю зоз керестурскима тополями, хторих, як и платани у Дюрдьове, вецей нєт. Чапкову трецу кнїжку поезиї представел Микола Шанта, хтори бул и модератор того литературного вечара. Вон визначел же ше з тей нагоди, цалком случайно, позберала, векшином, ґенерация поетох народзених пейдзешатих рокох. Тиж так, Шанта потолковал же и гоч видаванє кнїжкох финансийно идзе барз чежко и слабше як прешли роки, заш лєм „плїваю” з мининалнима средствами, та по конєц рока буду обявени ище даскельо наслови, а то драми Звонимира Павловича, интервюи Олени ПланчакСакач, моноґрафия о театре, у аранжману Дома

20 РУСКЕ СЛОВО

култури Руски Керестур, Заводу за културу войводянских Руснацох и „Руского слова”, як и Руски християнски календар. О кнїжки Агнети Бучко Папгаргаї „Там дзе слунко виходзи”, о приповедкох о войни, глїбоких, чежких думкох, о болю и злосци, бешедовала рецензентка Ирина Гарди Ковачевич, як и сама авторка, хтора пречитала и виривок з єдней приповедки. Рецензентка визначела же то авторкова найлєпша кнїжка потераз, як и тото же на нашим язику ище нїхто нє написал таки моцни боки о войни и злосци. Бучко Папгаргайова наглашела же ше од давних часох нє пременєло нїч кед слово о войни и поволала младих же би пречитали єй кнїжку, же би войну нїґда нє починали. Шицки спомнути кнїжки видала НВУ „Руске слово”, док зборнїк ґрупи авторох „Рецепция дїла Юлияна Тамаша”, хтори тиж так промововани на програми, видал Универзитет у Новим Садзе, Филозофски факултет, Одсек за русинистику, а як Тамаш потолковал, тексти у кнїжки о його поезиї, романох, як и науки, писали коло 50 визначни особи, академики, професоре и писателє. З тей нагоди, Тамаш пречитал и писню хтору написал Ото Толнаи, а хтора ноши праве його мено. По програми, Тамаш нащивительом подаровал тоту кнїжку, а публика тиж так могла вжац и даскельо прикладнїки других промовованих дїлох. Централну програму „Костельниковей єшенї” провадзело красне число публики, а медзи нїма були и школяре руских оддзелєньох керестурскей Ґимназиї. ■ М. Зазуляк Гарди 16. НОВЕМБЕР 2017.

kultura@ruskeslovo.com

25. КУЛТУРНА МАНИФЕСТАЦИЯ „КОСТЕЛЬНИКОВА ЄШЕНЬ”

НАЙМЛАДШИХ ЗАИНТЕРЕСОВАЦ ЗА РУСКУ КНЇЖКУ Зоз промоциями нових кнїжкох и стретнуцом зоз писателями, у Основней школи „Петро Кузмяк” 9. новембра почала тогорочна ХХV Културна манифестация „Костельникова єшень”, хтора ше отримує у рамикох 70-рочнїци од шмерци Гавриїла Костельника. Отворела ю и привитала директорка Школи Хелена Пашо Павлович, а потим найновша кнїжка за дзеци „Драга до швета” НВУ „Руске слово” представена окреме школяром нїзших, и окреме школяром висших класох. Модератор програми и редактор Видавательней дїялносци Микола Шанта присутни писательки Ирину Гарди Ковачевич, Агнету Бучко Папгаргаї и Меланию Римар, чийо ше твори, вєдно зоз 15 другима авторами, находза у Антолоґиї приповедкох за дзеци „Драга до швета” хтору пририхтала Римарова. Вона и бешедовала о кнїжки, а з дзецми обидвох ґрупох ше през свойо твори дружели спомнути писательки, док старшим школяром о Костельникови бешедовал присутни писатель и историчар Михал Рамач. Шицки ше намагали школярох прицагнуц ґу рускей кнїжки и читаню вообще,

надпоминаюци им же на нїх остава и литературна творчосц на нашим язику. Школяре и сами пречитали даскельо приповедки зоз Антолоґиї, дзепоєдни наградзени и з прикладнїками тей кнїжки, а Мелания Римар, як редакторка часопису „Заградка” уручела награди найвреднєйшим сотруднїком. Так за литературни роботи наградзени Иґор Фейди и Андрей Шайтош, а за подобову роботу Матеа Джуджар. М. А.

МУЗИЧНО-ЛИТЕРАТУРНИ ВЕЧАР И ВИСТАВА У коцурским Етно клубе „Одняте од забуца”, з музично-литературним вечаром и подобову виставу почала 25. културна манифестация Костельнїкова єшень. Нащивителє котри на тот завод пришли до Етно клубу могли уживац у рецитацийох и музичних точкох котри зоз своїма учительками пририхтали школяре нїзших руских класох ОШ „Братство єдинство”. Пред официйним отвераньом програми присутних привитал предсидатель општини Вербас Милан Ґлушац котри, медзи иншим, гварел же ше до Коцура вше дзечнє одвола и локална самоуправа ше трудзи помогнуц и потримац шицки манифестациї националних заєднїцох у општини Вербас. Потим Стеван Самочета, котри водзел програму, отворел литературну часц програми под назву „На чесц Костельникови”, котра була преткана зоз рецитациями творох зоз кнїжкох др Гавриїла Костельника, алє и других наших писательох, котри зоз своїма учительками пририхтали школяре руских нїзших 16. НОВЕМБЕР 2018.

класох и школяре котри уча руски язик зоз елементами националней култури. Медзи точками Стеван Самочета присутних, котри на тот завод виполнєли коцурски Етно клуб, упознал зоз животом и дїлом Гавриїла Костельника и наглашел же по нєшка лєм Коцур од шицких наших местох ма улїцу котра ноши мено Гавриїла Костельника. Друга часц програми була резервована за подобову виставу найновших малюнкох на шлєбодну тему котри настали на Подобовей колониї „Коцур 2018” и на котрей участвовали 16 млади таланти котри ходза на пободви секциї ОШ „Братство єдинство” и Здруженя младих КУМ и 12 искусни подобово уметнїки зоз Вер-

басу, Бачкого Доброго Поля, Руского Керестура, Кули и Коцура. Подобову виставу отворела наставнїца подобовей култури у ОШ „Братство єдинство” Марияна Петричевич котра гварела же амбиєнт Етно клуба нєпресушне жридло инспирациї за уметнїкох, же дзеци вше дзечнє приходза мальовац до того опущуюцого амбиєнту и же їх роботи нє заоставаю за роботами искусних уметнїкох, а присутни ше на тей вистави могли до того и прешвечиц. Окрем предсидателя општини Вербас Милана Ґлушца, на отвераню тогорочней манифестациї „Костельникова єшень” були присутни и предсидатель Совиту Месней заєднїци Коцур Желько Бєлан, предсидатель Рускей матки Дюра Папуґа и директорка ОШ „Братство єдинство” Славица Байор. Тоту часц програми з нагоди културней манифестациї „Костельникова єшень” орґанизовали Етно клуб „Одняте од забуца”, вєдно зоз Домом култури и МО Рускей матки Коцур. З. К.

РУСКЕ СЛОВО 21

КУЛТУРА И ПРОСВИТА 25. КУЛТУРНА МАНИФЕСТАЦИЯ „КОСТЕЛЬНИКОВА ЄШЕНЬ”

СТРЕТНУЦЕ РЕЦИТАТОРОХ „МИХАЙЛО ЗАЗУЛЯК” Всоботу отримане традицийне стретнуце рецитаторох у Основней школи „Петефи бриґада” котре од того року у своєй назви ноши и мено Михайла Зазуляка

рамикох 25. културней манифестациї „Костельникова єшень” всоботу, 10. новембра, у Кули отримане Стретнуце рецитаторох „Михайло Зазуляк” на котрим ше представели рецитаторе по руски з вецей наших штредкох. Спред домашнього и орґанизатора Руского културно уметнїцкого дружтва „Др Гавриїл Костельник” госцох привитали Амалия Ковач и Владимир Бучко: – Витайце у нас, жадам Вас шицких привитац, же сце ше одволали и пришли у таким красним чишлє. Перше сцем подзековац тим цо пришли рецитовац, а и тим котри их пририхтали. Думам же ше велї здогадню того як наш вельки писатель Максим Горки гварел же шицко тото цо у мнє добре, походзи зоз кнїжкох. Наздавам ше же и нашо рецитаторе так з рока на рок буду вше вецей читац и збогацовац свою културу, язик и обрзованє и шицко цо краши чловека, а потим нам буду тото преношиц през рецитованє – визначел Бучко. СТРЕТНУЦЕ ТРАДИЦИЙНО ОТВОРЕНЕ ЗОЗ КОСТЕЛЬНИКОВУ ПИСНЮ „БАЧКО МОЯ, БАЧКО”

Шпивацка ґрупа РКУД „Др Гавриїл Костельник” наступела зоз трома писнями, а Стретнуце традицийно отворене зоз шпиванку, Костельникову писню „Бачко моя, Бачко”. Потим ше представели рецитаторе у трох ґрупох – дванацецеро у младшим возросту од першей по штварту класу основней школи, єденацецеро у штреднїм возросту од пиятей по осму класу основней школи и двойо рецитаторе у старшим возросту. Наступели учашнїки зоз Руского Керестура, Коцура, Вербасу, Дюрдьова, Кули, Нового Орахова и Нового Саду, а красне число наймладших похвалєла и Амалия Ковач.

22 РУСКЕ СЛОВО

– З початку зме ше бали же ше учашнїки осипу, и же их будзе мало, алє остатнї два днї ше надосц приявели. Нажаль у старшей катеґориї лєм двойо, а знаме же у нашей заєднїци єст надосц успишних рецитаторох котри пре свойо обовязки нє могли присц. Досц було публики, а треба наглашиц и же двананцецеро у наймладшим возро сту буду наша будучносц за наиходзаци роки. Плановане було же буду и даскельо музични точки Школи за основне музичне образованє зоз Кули, котри на тот завод нє могли присц пре други обовязки. Треба надпомнуц же шицки рецитаторе були барз успишни, сцем их похвалїц най би так предлужели и далєй – гварела Ковачова. ВИСТАВА ДАРУНКОХ З РИЖНИХ ГОСЦОВАНЬОХ Попри тим, домашнї за своїх го сцох пририхтали виставу дарункох котри принєсли дому зоз рижних го сцованьох, як и предметох котри означели розвой РКУД „Др Гавриїл Ко стельник” цо єден зоз спо собох як чуваю и пе стую руску културу. Стретнуце рецитаторох од того року у своєй назви будзе ношиц мено покойного Михайла Зазуляка котри цалу кариєру, медзи иншим пошвецел и рецитованю, перше як рецитатор, потим як фахови руководитель, и як консултант за руски язик на смотрох висшого уровня. Як наглашене у привитним слове, од тераз, та надалєй ше будзе рецитовац так побиднїцки, на чесц Зазулякови котри нє дожил анї побиду Миро слава Малацка на ювилейней 50. Републичней смотри.■ М. Джуджар 16. НОВЕМБЕР 2018.

kultura@ruskeslovo.com

КУЛТУРНА ПОДЇЯ СОЮЗУ РУСНАЦОХ УКРАЇНЦОХ СЕРБИЇ

З КОНЦЕРТОМ ОЗНАЧЕНИ ДЗЕНЬ ОПШТИНИ И 100-РОЧНЇЦА ОД ПРИСОЄДИНЄНЯ З нагоди означованя 100-рочнїци од присоєдинєня Войводини ґу Кральовини Сербиї и Дня општини Жабель, прешлого тижня у двох местох општини отримани концерти на котрих участвовал Гуцулски ансамбл з Рахова зоз Закарпатскей обласци України и домашнї. Пияток, 9. новембра, у просторийох Културно-уметнїцкого дружтва „Тарас Шевченко” у Дюрдьове отримани перши концерт. У програми участвовал Гуцулски ансамбл чийо соло шпиваче шпивали їх народни шпиванки, а танєчнїки у їх народней шмати виведли народни танци, алє и мишани з народну и сучасну америцку музику и танцом. У програми у Дюрдьове участвовали и два фолклорни ґрупи домашнїх. Наймладша фолклорна ґрупа КУД виведла „Дзецински танєц”, а старша „Руски танєц” у фарбарских шматох. – У маю нашо госци орґанизовали Гуцулски фестивал у Ясинї у Закарпатскей обласи дзе зме подписали догварку о сотруднїцтве, културне нащивйованє, черанє, помаганє при стажираню хореоґрафох, дириґентох и шицко на тоту тему. Дзекуюци тому сотруднїцтву Гуцулски ансамбл того року други раз госцовал у Дюрдьове – гварел Боґдан Виславски зоз Союзу Руснацох Українцох Сербиї.

Ютредзень всоботу, 10. новембра, з истей нагоди концерт отримани у голу ОШ „Милош Црнянски” у Жаблю у чиєй програми участвовал спомнути Гуцулски ансамбл зоз свою програму и Хор „Пасторала” зоз Жаблю котри виведол вецей сербски народни шпиванки. Концерти орґанизовал Союз Руснацох Українцох Сербиї у сотруднїцтве з домашнїма котри им уступели свойо просториї. С. С.

У ДОМЕ КУЛТУРИ РУСКИ КЕРЕСТУР

У НОВЕЙ СЕЗОНИ НАЙВРЕДНЄЙШИ ТАНЦОШЕ У Доме култури активни пейц секциї, а у дзепоєдних єст вецей возросни ґрупи, а єдна з перших секцийох цо почала робиц то фолклорна за дзеци. Активни уж и Виводзацки ансамбл хтори 10. новембра наступел у Лалитю. Бешедуюци о проблемох коло членства, Палєнкаш наглашел познати факти же єст вше менєй заинтересованих хлапцох за фолклорну секцию, цо присутне и у других штредкох. Ту и зменшане число дзецох, и велька конкуренция рижних змистох хтори ше им понука. – Пре пре ве ль ке об тер хо ва нє дзецох, кед маю по седем год зини, кед потим приход за на проби вистати и гладни, нє вше нам лєгко робиц. Тераз маме штири дзецински возро сни ґрупи и найупартши и найлєпши з нїх преход за до старшей ґрупи, док нє дойду по вивод зацки ансамбл. И ту маме нову ситуацию же повед зме влонї лєм єдна танцошка прешла до вивод зацкого ансамблу, того року штверо, а дакеди правена селекция – гвари Па лєнкаш. 16. НОВЕМБЕР 2018.

У октобру ше знова активовали и танцоше-ветеранє хтори активни уж даскельо сезони, и вони ше пририхтую за єден одредзени наступ. Од септембра активна и младежска ґрупа Драмского студия „Арт” хтори робя на новей представи, а пририхтує ю режисер Владимир Надь. Обновюю и прешлорочну представу за даскельо наступи. – Дзецинска ґлумецка секция звичайно почина з пробами у децембру гоч текст уж вибрани, а з нїма роби Ксе-

ПОВОЛАНКА БУВШИМ АМАТЕРОМ Дом култури Руски Керестур поволує своїх бувших аматерох, окреме фолклорашох, же би опатрели чи им дома нє остало народне облєчиво, обуй, лєбо даєден реквизит з наступу, понеже их з рока на рок єст вше менєй, а потребни су терашнїм аматером. Пренайдзени предмети мож однєсц до Дома култури кажди роботни дзень од 9-13, як и од 20-22 годзин, лєбо ше явиц на числа телефонох 703-357 и 064/36-18-047

ния Бодянец. Змена ґенерациї ше случела прешлей сезони, та у тей уж иснує екипа од прешлого року хтора була и числена и квалитетна. Рецитаторе нам з рока на рок вше лєпши, и вони уж наступали на „Костельниковей єшенї” – дознаваме од Палєнкаша. Проби почал и оркестер, хтори позно пошли на паузу, бо у септембру уж мали наступ, и мали длугшу сезону. Мирко Преґун руководитель вироятнє уключи и младих школярох зоз музичней школи хтори жадаю присц и до Дому култури. Мишани хор хторому дириґентка Лидия Пашо тиж нєодлуга почнє з пробами, гоч и там проблем зменшанє членства, та и з тей нагоди дириґентка поволує занитере сованих и младших и старших ґенерацийох же ше можу придружиц до роботи Хору. Як визначел Сашо Палєнкаш найвекши проблем зоз членством у шпивацких ґрупох Дома култури. Барз ше осипала и Хлопска жридлова ґрупа, Женска уж од скорей нєактивна, а покус проблем и з Дзивоцку. М. А.

РУСКЕ СЛОВО 23

ЛЮДЗЕ, РОКИ, ЖИВОТ НАШ ГОСЦ: ВЛА ДО, ВЛА ДИМИР РАЦ, КРЕНЇЦКОГО, ДАКЕДИШНЇ ШЕФ РЕСТОРАНУ У РУСКИМ КЕРЕСТУРЕ

ТОТО ЦО ОСТАВА – ТО ПАМЯТКИ

Пише: Любомир ДУДАШ

И насправди, яки бизме то живот жили кед би нє було памятки? О чим приповедац, чого ше здогаднуц… Иншак би була лєм боляца пражнїна, нїч, и цмота розума… Таки бриґи терашнї пензионер Владимир, Владо Кренїцки, лєбо Малецки як го давно наволал дакедишнї директор ПК „Перши май” Симеон Рамач, насправди нє ма. Напроцив, ма их тельо же их и полапац чежко

П ПОЛУДЗЕНОК – На єдним зоз числених дипломатичних ловох у Керестуре пожнєл Стеван Дороньски, теди вершински политичар. Дружтво, рушаюци до хотара зохабело єдного зоз комбинатових вожачох, єдини проблем бул же ше вон ганьбел же Дороньского нє позна. Станул так пан Стеван, а авто гонєл сам, та ше пита же кадзи дружтво, а наш чловек му одразу – Озда и єсц уж пошли до Ресторану, а ми, шофере, як и вше, на остат… Вошол Дороньски до ресторану и такой розказал най приведу до сали и нашого шофера. Та, гоч ше вон як одмагал, полудньовал и вон, гоч то нє бул обичай.

24 РУСКЕ СЛОВО

осле основней школи закончел Школу за млїнара и там почал робиц, алє кратко. И нєшка памета як майстор Кирил Мишка, Рац, дудрал же Владу нє требало пущиц зоз млїну, алє напроцив… Управа Комбинату одлучела иншак. Владо бул вредни, сцел шицко знац, а учел ше покля робел нє лєм як млїнар, алє и погосцитель котрого упознали найлєпши ресторани, готели, купелї тедишнєй Югославиї. Учел вон велїх, вельо научел од нїх, алє вше ше понаглял врациц дому, ґу дзецом и супруги Йоски, алє и до Керестура дзе є народзени и препровадзел роботни вик. У погосцительстве почал робиц у Беоґраду, шицко попри порядней роботи, а остатнї испит у Кули, кед и комисиї було ясне же ше му нє маю анї цо питац. Владо учел з роботу и коло роботи, вше и шицко. Роботу му понукали велї, лєм нє похопел же Керестур блїжей при шерцу и же нє пуща лєгко кед дахто надума на далєки драги.

Велї ше и спреведли, алє родни валал вше будовал нїтку вязох котра була моцнєйша гоч од чого. – Комбинатов ресторан почал робиц 1972. року, у реновираним будинку у центру, у дакедишнїм Клубу просвитних и явних роботнїкох. Будинок и нєшка ту, и далєй є ресторан, алє часи пременєли вельо того, од ґаздох по занятих… Перши управителє, шефове, були Ириней, Нецо, Миячич и бачи Яким Кренїцки, Рац. Пристал сом превжац тоту роботу лєм под условийом же можем вибрац и формовац екипу котра будзе вєдно зо мну робиц так як треба и як найлєпше за шицких госцох и за валал. Пристало на то и руководство – приповеда Владо Рац и памета цо му теди було на розуме. – Перше цо ми було важне, то представиц нашу националну кухню, нашу, руснацку. Держава була и велька и богата, а ресторан полни. Велї заходзели, шофере камионох котри стали єден коло другого од церковней порти по Стару школу под час полудзенку, та рижни поли тич ни де ле ґ а циї, кул тур ни активисти, италиянски ловаре, спортисти, и хто би их то и попаметал телїх… 16. НOВЕМБЕР 2018.

ljudze@ruskeslovo.com

Твердзим же анї по теди, алє анї од теди надалєко нє було квалитетнєйшей и лєпшей кухнї од нашей, а по цалком „нормалних” и розумних ценох. Дакеди, а часто, и кухаре падали з ног, алє шицки пошли задовольни и шицки, кеди ґод могли, ознова ту заходзели – приповеда наш собешеднїк.

КАРСЦЕЛЇ ЗМЕ И З ПАРОХИЇ ЗНОШЕЛИ Теди Рац мал потримовку и у комерцияли и у руковадзацим кадру, та збудована и велька заградка „Башта”. Вец требало далєй... Звонка Боґдана, познату леґенду сом познал як голубкар, а на поволанку ше радо одволал. Пристал без єднаня, нашлєпо. Пришли и його наймилши провадзаче, тамбураше на чолє зоз Яником Балажом. Гонорар нє сцели, лєдво и за гориво вжали пенєж, алє вше ше врацали ґу нам, кеди лєм требало. У ресторану госцовала и Юлия Бисак, Лїляна Петрович, и числени други музичаре найвисшого квалитету. Публики и госцох було дакеди тельо же зме столи и карсцелї и шицко друге зношели з пол валала, а сами з дому. Було и зоз парохиї жичаня и од вшадзи. И шицким зме нашли места… Думам, здогадує ше Владо, же зме за вечар найвецей мали вецей як пейцсто госцох. И то нєраз у таким чишлє, лєбо лєм дакус менєй. А вец ше почало зоз змаганями у вареню котлїкох. Майстрове за таки роботи и красне друженє сциговали и зоз Нового Саду, Зомбора, Суботици... А наших, першей класи майстрох, найвецей… Келнере и теди з ногох падали, алє – вредзело. Ресторан почал буц познати надалєко и нашироко. – Нє було лєгко, алє екипа уж була формована и вше лєпша. Од Юлина Надя, шефа кухнї, та по Ичку, Иринку, теди Колошняйову, познєйше Сакачову, Владу Сеґедия Брицу, Мижа Варґу котри нєшка у шветовей класи кухарох, Кима Мудранчика, покойного Миячича, Стану Канюхову, Кокту…, та по часц старшей екипи котра ше добре уклопела до роботи з таким темпом и такима вимаганями. ЛЄМ ТИТО, КАРДЕЛЬ И ДОЛАНЦ НЄ ЗАШЛИ – Дзекуюци познатим зоз найширших кругох теди Сима Рамач до валалу приводзел и дипломатох на лови, та ми рихтали и за нїх репрезентативни полудзенки, алє вше, надпоминам, и зоз часцу нашей националней кухнї и єдзеньом котре скоро лєм нашо – проповеда Владо, хтори вираховал же кед би ше пораховало, од тедишнього державного верху ту нє зашли лєм Тито, Кардель и Доланц, а шицки други доходзели, и наявени, а и нєнаявени. Ресторан теди змогол моци орґанизовац и познати по квалитету бали, дочеки, пратки, з єдним словом – шицко мали цо лєм сцели, 16. НОВЕМБЕР 2018.

Нєшка синове маю свойо фамелиї, а Рацово штверо унучата

а моци було. Шицко то давало резултати котри були далєко векши як цо оптимисти могли и задумац. Кед почала робиц Хладзальня требало почац и зоз пласманом желєняви. А як би иншак, ша лєм за столом з єдлом. Сладка кукурица, та и гращок швидко нашли свою драгу по танєри, а задовольни госци од вше бул и найлєпша реклама. – Зоз представяньом нашей кухнї, з нормалним акцентом и на желєняву Хладзальнї, теди зме зоз вецей лєбо менєй руководителями Комбинату обишли шицко цо ше могло у держави. Од сараєвского Голидей Ину, Заґребу, Роґашскей Слатини, по Бриони. Далмация окреме, од Пули и Риєки по чарногорске приморйо. Шицко то було наисце у класи котрей би и нєшка требало позавидзиц, на найвисшим погосцительним уровню. И нєшка, гоч як дакеди було и чежко, сом подзековни тедишнїм кадром, од Симу Рамача по Мироня Малацку, Ивана Тимка, Кима Гардия – приповеда Владо. Нєраз зме аж заслупли кед зме мушели толковац одкаль зме, алє ключне слово вше було Руски Кере стур и Ре сторан. Чаривни ключик отверал ище вецей и красши дзвери… Йоска и Владо маю двох синох, два нєвести и штверо унучата. Синове Владо и Звонко и нєвести Сенка и Таня воспитую наймладшу ґенерацию Рацових, Кренїцкого, Леонтину и Владу, и Мартину и Валентину, а у дїда и баби и маю и вельо того учиц и научиц же би и таки памятки цо длужей потирвали…■

КУХАРКА У чаше кед Ресторан бул у репрезентативней форми и на гласу видата и Наша кухарка, руска. Кнїжка котру уж давно нє мож найсц купиц, а шицки фотоґрафиї єдлох похасновани у нєй поробени праве у Ресторану котри то єдини и мог зробиц.

Бул то барз добри тим ресторана

РУСКЕ СЛОВО 25

ЛЮДЗЕ, РОКИ, ЖИВОТ СТРЕТНУЦЕ ЗОЗ АМАЛКУ И МИКОЛОМ КУХАРОВИМА

НАЙЛЄПШЕ ЗОЗ ЖИВОТА Пише: Сандра САЛАМУН

Озда шицки Кухарово фамелиї у Дюрдьове познати по анґажману у руским дружтвеним живоце, та так и фамелия Миколи и Амалки Кухарових. Їх синове Мирон и Алексей уж леґинє и знаю цо сцу. З вельку дзеку и любову шицки штверо промовую руски активносци у КУД „Тарас Шевченко”

варя же зложни живот у єдней фамелиї теди, кед у нєй кажде ма сцерпеня, алє и кед им дате вислухац найблїзших. И вельо ту мож койцо додац, як цо ясни животни цилї котри лєгчєйше плановац и витвориц кед ше у фамелиї о шицким щиро бешедує. Нашо собешеднїки у валалє окреме познати по своїх замеркованих активносцох у културним живоце Руснацох у Дюрдьове. Вони єдни з тих цо вєдно у Дружтве преславели велї руски ювилеї, а того лєта и свой власни – двацец єден рок зложного малженского живота. Синове закончели ОШ у руских класох, потим обидвоме штредню Електротехнїчну у Новим Садзе, а вец ше уписали на студиї. Старши Мирон студент другого року на Факултету технїчних наукох напрям – биомедицинске инжинєрство, а Алексей ше од то-

Вони робели, а мури просторийох дружтва „росли”

26 РУСКЕ СЛОВО

го октобра уписал на перши рок Польопривредного Факултету, на напрям – овоцарство и винїцарство. Обидвоме су одмалючка активни у дюрдьовским Дружтве, та и активнєйши од своїх родичох. Оддавна су члени КУД „Тарас Шевченко”, оддавна танцую у фолклорней секциї, граю и на примки у оркестру котри праве у Дружтве научели грац. Активни су и у орґанизацийох младих у Дружтве... ВШЕ У ИСТИМ ТАНЦУ Иншак озда анї нє могло кед ше зна же Микола без прерви у Дружтве танцовал двацец роки, а Амалка була активна и у фолклорней и у драмскей секциї. – Ми двойо ше одмалючка познаме. Перше зме ше бавели на улїчки, вец дружели, а потим з истим дружтвом виходзели до центру. Од 1986. року зме танцовали у истей фоклорней ґрупи у нашим Дружтве, алє зме першираз вєдно танцовали аж пред тринац роками, за преславу шейдзешат рочнїци снованя Дружтва кед зме танцовали як ветеранє – гварел Микола Кухар. На початку дзеведзешатих нє було вельо активносци у дюрдьовским Дружтве, а 1995. року, кед ше ознова порушало роботу по секцийох, шицко ше поскладало так як треба, бо ше од теди вше частейше дружели. – Пребудзели ше симпатиї, а вец зме ше провад зели дому, гварела нашмеяно Амалка здогадуюци ше на красни хвильки 16. НОВЕМБЕР 2018.

ljudze@ruskeslovo.com

и друженя вецей ґенерацийох у Дружтве. О два роки почали рихтац и крохмалїц вишивани ручнїки, а у юлию 1997. року наштригали конарчки розмариї за квиценє госцох на свадзби. Побрали ше, и од теди жию у злагоди и з цильом котри подрозумює заєднїцки одлуки. Зожили ше и чежко им задумац и жиц єдно без другого. Гоч после свадзби престали буц активни у секцийох, о три роки Микола вибрани за члена Управного одбору Дружтва. Даскельо роки пред тим активно участвовал у будованю просторийох Дружтва, а два мандати бул и предсидатель. Од януара того року окончує функцию заменїка предсидателя и єден є од старших членох УО и – ровно трицец роки активни у нїм. – Там сом почал ходзиц пре дружтво и красни друженя, алє и прето же ми ше вше пачело тому цо нас там учели. Там сом одроснул, як и нашо дзеци, научел сом о нашей култури и традициї през шпиванку, музику и танєц, алє и о културох велїх других народох чию зме традицию з почитованьом дознавали на путованьох, на стретнуцох... Була позитивна атмосфера и о шицким ше отворено бешедовало. Нє паметам анї єдну зваду после котрей дахто з даским нє бешедовал за шицки шицки тоти роки. Полемики єст, алє вше з найлєпшей намири, так же ми єдна велька фамелия, а нашо Дружтво – нашо обисце, бо там и розвага и робота, а за тото ше шицки тоти роки и закладаме – гварел Микола. Року 2015. на преслави 70-рочнїци Дружтва, Амалка ґлумела у драмскей слички як дакедишня длугорочна ґлумица, док Микола участвовал у орґанизациї преслави, алє и танцовал з ветеранами. ВАЖНЕ МАЦ СВОЙО, АЛЄ И ВЄДНО РОБИЦ Кед дзеци одросли, Амалка мала вецей часу робиц тото цо люби, а то уметносц. Пред дванац роками у Ателєу 61 на ново-

садскей твердинї закончела пейцмешачни курс дзе научела основи роботи на кроснох. Од теди тка, часто шедзи за кроснами, та наткала шали, заглавчки, керпари, понча, ташки и друге зоз вшелїякого платна. Часто тото цо справи дарує за томболу за Балу широких сукньох, а добре познате же и жени и дзивки барз почитую єй роботу, и з нєсцерпеньом очекую же праве вони буду щешлїви добитнїци. Свойо наткани роботи викладала на дюрдьовским Фестивалу жридлового шпиваня, алє и на велїх других местох. Амалка однєдавна достала роботу, бо як гвари, дзеци одросли и пошли по своєй драги, а супруг Микола ма свойо обавязки. – Петнац роки сом нє робела, була сом з дзецми и у роботох коло обисца. Пришол час кед мам вецей шлєбодного часу, та сом одлучела найсц роботу. Пачи ше ми, пременїм абиєнт, дружим ше, алє нє одуставам од кроснох за котрима любим шедзиц и створиц цошка нове, хасновите и креативне. Окреме кед сом розположена, теди бим з роботу нє ставала – гварела Амалка. – Микола люби ґуґланє, люби робиц у нашим Дружтве, и я то почитуєм єднак, так як цо вон почитує тото цо мнє интересує. Важне мац дацо свойо, алє и вєдно робиц, а ми єдно другому помагаме. Часто у обисцу и на полю робиме вєдно з дзецми, алє и кажде з нас ма свой „вентил”, або потребу за дачим окремним. У нас то, випатра, при шицких уметносц, алє при каждому вона кус иншак „офарбена”– гвари наша собешеднїца. Заєднїцка робота важна, компромис и мац шлєбоду потамаль, док нє загрожена вяза, або малженство. Таке становиско ма Микола хтори гвари же накадзи Амалка почала ходзиц на курс до варошу, була барз задовольна, и то було видно. – Теди сом єй гварел же муши частейше ходзиц на роботнї, бо є барз нашмеяна – гварел Микола котри, як и Амалка, люби франтовац и ослуховац потреби членох фамилиї.■

ТКАЧКА Амалка вецей раз наградзована, а медзи велїма и награда „Святи Ґеорґий” за друге место кед зоз волни виткала шал. Тото цо вона справи, натка, зошиє, мож опатриц на єй особним ФБ профилу хтори прицагує вше векшу увагу, окреме заглавчки з червено-билу мустру, познати як мустра народного руского партку.

Синове и нєшка викруцаю у танцох (Мирон лєжи, Алексей стої, други з лївого боку)

16. НОВЕМБЕР 2018.

РУСКЕ СЛОВО 27

ЛЮДЗЕ, РОКИ, ЖИВОТ МАРИЯ И МИХАЙЛО НА ДЬОВО 60 РОКИ У МАЛЖЕНСТВЕ

БАРЗ ВЕЛЬКЕ ЗНАЦ ПРЕБАЧИЦ

Пише: Мария АФИЧ

Шведкове зме же можебуц жиєме у чаше остатнїх ґенерацийох хтори у супружестве прежию 50 роки, а лєм дахто и 60. Можебуц о пар децениї таких нє будзе кед ше нєшка нє беру млади, а нажаль анї пришагу „аж до шмерци” ше нє бере озбильно

ЦЕША ШЕ У ДЗЕЦОХ И УНУКОХ Митьово маю два дзивчата, Єлку и Оленку, нєшка маю и двох жецох, Єлково дзивчата Сашку и Марияну зоз фамелиями, и Оленкових Владка и Мижа. – Барз вельке же зме дожили буц и прабаба и прадїдо, бо од Сашки маме Матея и Тония, а од Марияни у Канади Патрика. Радуєме ше з нїма кед дацо посцигню, а опредзелєли ше робиц у медицини, чи коло старих, дахто добри и у музики, або у спорту – поцешена Мария.

28 РУСКЕ СЛОВО

ария и Михайло Надьово – Митьово з Руского Керестура ище з тих цо ше млади побрали и отримали свою пришагу ниа, полни 60 роки. Зоз вельку и нєлєгку роботу змогли вельо того од маєтку, алє гваря же су богати зоз досц добрим здравйом aж по нєшка, гоч уж у осмей децениї живота, як и зоз своїма потомками. Упознали ше и залюбели на виходох до кину, Мариї було лєм петнац, а Михал бул старши штири роки. Як гвари, теди бул обичай оженїц ше пред войском хторе тирвало аж два роки. – Кед ши ше нє оженєл пред тим, дзивчата ше поодавали док ши ше врацел, млади це уж нє сцели... Но, моя була барз млада, мала лєм шеснац роки, та зме ше побрац нє могли, алє ми обецала же ме будзе чекац гоч я вше бул у страху, бо два роки то длуго.

Надьово пред шейсцома децениями

Но, випатра, же ме любела – здогадує ше Михал през ошмих, а и Мария вєдно з нїм. – Я ше му обецала, гоч ше вон обавал чи го будзем чекац, та кед пришол на урлаб, вец зме ше верели. Но, я и попри тим ходзела на танци до карчми, бо сом и млада була, а и барз сом любела танцовац, та зо мну хлапци танцовали. Прето будуца швекра ходзела дакус померковац на мнє, бо сом власну мацер уж нє мала. Таки теди бул обичай. А вец, на пол седемнастого сом ше одала, та ми мой муж правел роки – приповеда нам полуфрантовлїво Мария. МАЙСТОР НА РОБОТУ, А МАЙСТОРИЦА НА ПОЛЬО Гоч ше у тедишнї час одац за майстра було вельке, у Митьових заш лєм випадло же майстор на роботу, а майсторица на польо, цо вше була чежка робота. Алє, як нам приповеда наша собешеднїца, робиц ше научела одмалючка, бо вчас остали без мацери, та их оцец пратал же на 9 роки зоз братом уж за оцом одберали. – Знала сом шицко робиц, и пресц, и ткац и на полю сом шицко робела, и нє бала сом ше нїґда нї од якей роботи, а таки бул и мой. Вон ше виучел за колєсара у майстра Кижмишку, а и то було нє лєгке ремесло. – толкує Мария, а Михал ше надовязує. – Три роки сом бул шеґерт, штири калфа, а мой майстор нє мал машини и шицко ше 16. НOВЕМБЕР 2018.

ljudze@ruskeslovo.com

ручно обрабяло, а древо було барз тварде, цо нє було анї кус лєгка робота. Кед сом ше ошлєбодзел, два роки сом робел у колєсара майстра Малацку. Вон уж мал машини, та вельо лєгчейше було. Алє вше ме мучело ище дацо, бо чул сом як нашо вандровали, бо сцели видзиц и на других местох як ше роби. Так и мнє интересовало як робя кулски майстрове, бо вони, колєсаре и коваче, нє мали „ровних” у цалей Войводини. Кулски коч бул цошка окремне, так черчал фино... Прето и мнє вше мучело видзиц як ше там роби, та сом пошол до єдного майстра же чи му треба калфа и, робел сом у ньго два роки. То було 1968. року, видзел сом же сом досц научел и же сом уж и сам годзен робиц на приватно. Отворел сом мигель и помали то ишло, робел сом дас пейц роки, ходзели зме з мою на вашари... Алє тото ремесло помали почало вимерац, кочи вецей нє требало, та робори було вше менєй – памета Михал.

достала, аж по нєшка – толкує бачи Михал, и гвари же роботи було вельо. И так ше им роки накотуляли. Мариї даскельо хиби до 80, а Михал их уж и прекрочел и уж обидвойо у пензиї. Гоч вона и нє така здрава и як гвари, чежко єй прилапиц же вецей нє може робиц як дакеди, Михал ище досц витални. Озда и прето же є и нєшка активни и ровно дацо прави, а и супруги по обисцу помага.

ОБИДВОЙО МАЛИ ПОДНЇМАТЕЛЬНИ ДУХ Митьово обидвойо були вредни, алє и знаходлїви, як бизме нєшка поведли, зоз чувством за бизнис ослуховали нови потреби нового часу. Кед ше побрали остали жиц зоз Михаловима родичами у старей хижи, нєодлуга пришли и дзеци, алє мац-швекра вше була на помоци, та и Мария могла вельо робиц. – Спочатку сом на полю шицко робела, и конопи тарла, и шицко з платном поробела, та наткала 80 хлєбовки за хтори зме купели отоман и слику з платна коло нього. Ґу тому сом уж и краву доєла, швинї мала, и два прашачки. Вец сом ше дала до вилягованя курчатох, та и по 620 курчата нам до тижня вишли з вайцох. Спочатку зме робели людзом услужно, за їх вайца, а вец зме вайца набавяли зоз фарми, та сом по 500 курчата ношела на моторочки по пияцох, а єден час сом вайца ношела аж до Нового Саду. Вец сом уж кармела курчата за резанє и резала, алє нє на машини, алє з руками... И по 50-60 сом пооберала и ношела на пияци. Алє, млада сом була, та сом могла шицко. Правда, нє могла бим, так кед би ми швекра нє була на помоци – щира наша собешеднїца. ПО НЄШКА ОСТАЛИ ҐАТЕРОВО Як ше часи меняли и колєсаре глєдали нови можлївосци заробиц. – Ми штирме, мой майстор Малацко, мойого майстра Кижмишку син Владо ковач, бачи Петро Катончик и я, купели ґатер од фирми „Радник” хтора ше розформовала, а робели у Янка Жида у дворе. Єден час и ми там робели, пилєли древо, алє нас уж и отамаль плашели. Я мал вельку порту, та ми мойо колеґове понукли най го я вежнєм. И так моя фамелия по тим ґатеру и назвиско 16. НОВЕМБЕР 2018.

– Нє можем шедзиц и мировац. Понаоставало ми доброго материялу, та вше дацо справим, чи шамлочку, чи лавочки, пориска, а влєце сом два мешаци правел миниятурни коч по моделу яки направени пред 70 роками. У нїм ше барз цешим, бо требало вельо труду уложиц. Дзекуюци Михаловей инициятиви, же порушал и своїх колеґох и других старих майстрох, свойо ремесла два раз представели дзецом на керестурским сайме, у Дюрдьове, а їх роботу документовала и руска редакция телевизиї. НЄ ПОВАДЗИЦ ШЕ, ЛЄМ ПРЕГВАРИЦ О тим, же цо им помогло пребродзиц чежки хвильки яки єст у каждим живоце, Митьово гваря же найвекше знац пребачиц. – Ми ше нїґда нє повадзели, лєм прегварели, т. є. поспричкали, алє уж о петнац минути ознова зме бешедовали. Щешлїви зме же зме барз лєгко єдно другому пребачовали и живот ишол далєй. Кед знаш пребачиц, то барз велька ствар! – прешвечени Михал, а и Мария то потвердзує. – Так исто, нє треба буц любоморни єдно на друге, я нє була нїґда, ми обидвойо барз любели танцовац на балох, свадзбох, та ми дакеди дахто пригварял же твой танцує з тоту, лєбо гевту... Мнє то було, таке, як нїч. Треба єдно друге розумиц и нє буц любоморни. Вельо ме потримовал и сам швекор кед ме радзел як най поступам як супруга, и то ми барз значело.■

Обисце полне кед ше шицки посходза

НЄШКА ЦАЛКОМ ИНШАК – Року 1979/80. ше у Керестуре правело 60 хижи, пилєли зме древо, алє вельо ше и на страну резало. Гоч то була чежка робота добре нам ишло, и хто би повед же така робота препаднє. Я нє мог вериц же придзе таки час же млади нє годни правиц хижи. А ниа, пришло таке же у валалє скоро нїхто нє прави нови хижи – констатує Михал.

РУСКЕ СЛОВО 29

ДУХОВНИ ЖИВОТ ДНЇ МЕНТАЛНОГО ЗДРАВЯ

Пишу: А. ПАПУҐА и М. ГОРНЯК КУХАР

ПОГЛЄДАЦ ПОМОЦ БЕЗ ОКЛЄВАНЯ

Медзинародни дзень менталного здравя у октобру означени и у Вербаше, а свою дїялносц у тей обласци два днї на централней площи представяли велї здруженя, институциї и установи, цо значи же ше похопело же нам така помоц у чежких часох вше потребнєйша

Н ТРЕБА ПАТРИЦ НА ШВЕТЛОСЦ Наш сучашнїк, св. Порфириє святогорец совитовал: – Ваша душа най ше препущи молитви Господи Исусе Христе помилуй ме, у шицих бриґох за шицких людзох. Нє патьце на тото цо ше вам случує, алє патьце на шветлосц у Христови. Як цо дзецко патри на свою мацер кед ше му дацо случи. На шицко патьце без страху и знємиреносци, без жалосци, чувства же вас подїї прицискаю и без корчу у души. Нєт потреби укладац усиловносци и же би ше душа сцискала. Цали ваш труд най будзе же бисце були запатрени до шветлосци, же бисце здобули шветлосц. Так, место же бисце ше препущовали жалосци хтора нє од духа Божого, будзеце ше препущовац славеню Бога.

30 РУСКЕ СЛОВО

а штандох у центре Вербасу з нагоди означованя Медзинародного дня менталного здравя свою дїялносц представели ОШ „Братство єдинство”, Ґимназия „Жарко Зренянин”, Ґеронтолоґийни центер Вербас, Национална служба за обезпечованє роботи, Здруженє гражданох „Хоризонт”, Спортски союз Вербас, Здруженє Центер за розвой заєднїцтва, Дома здравя „Велько Влахович”, Общи шпиталь Вербас, дзепоєдни парохиянє з нововербаскей парохиї и други поєдинци. З тей нагоди за нащивительох порихтани роботнї, анкети, як и информативни флаєри. ПОТРЕБНИ СХОПНОСЦИ И ЗНАНЯ Менталне здравє вимага бриґу и старанє о нїм, односно подрозумює одредзени схопносци и знаня хтори можу буц хасновити у зочованю з каждодньовима почежкосцами и стресом. Кед ше глєда потримовку, ключни крочай за превозиходзенє емотивних проблемох то їх препознаванє и менованє одредзеного емотивного стану. Прето того року принєшена одлука же ше Дзень менталного здравя нє означує лєм єден дзень, алє цали тидзень у Канцелариї за младих Вербас, дзе були безплатни роботнї, совитовалїща, и психотерапия за шицких заинтересованих гражданох. Шицки активносци були у просторийох Канцелариї по 26. октобер, а за психолоґийне совитовалїще и роботнї могло ше приявиц прейґ Фейсбук профилу Канцелария за младих Вербас, на телефон, або на мейл. Єлена Антич зоз Канцелариї за младих, хтора орґанизатор тогорочней Манифеста-

циї, з тей нагоди подзековала шицким согражданом, институцийом, установом, здруженьом хтори участвовали у орґанизациї означованя того значного датума. – Того року зме принєсли одлуку тот значни датум означиц на кус иншаки способ, односно же би нє тирвал лєм дзень, алє два тижнї – гварела Єлена Антич. – Гражданом вироятно найинтересантнєйше же мали можлївосц безплатно ше психолоґийно совитовац. Кед би ше то указало як добра пракса, предлужиме таки активносци, з понеже у Канцелариї маме занятого психолоґа – надпомла Античова. Ментална хорота ма велї мена, манифестациї, способи, алє и єдно заєднїцке – зопера особу же би була задовольна зоз собу и же би витворела свойо потенцияли. Прето у одредзених ситуацийох треба поглєдац потримовку. На тот способ, кед шицки одвичательни ґу свойому менталному здравю, мож пременїц статистику хтора по податкох Шветовей здравственей орґанизациї указує же коло 450 милиони особи на швеце маю ментални почежкосци, почежкосци у справованю, або психосоциялни проблеми, як цо наприклад злохаснованє алкоголу, або други психоактивни субстанци. ЧУВСТВИТЕЛЬНА ДУША ДАР, АЛЄ И ОПАСНОСЦ На проблеми менталного здравя мож патриц и през духовну димензию, през вецеймилениюмски искуства Церкви и вецейдеценийни искуства поєдинцох. Декан сримски и парох шидски о. Михайло Режак з тей нагоди гварел же єст вельки 16. НОВЕМБЕР 2018.

duhovni@ruskeslovo.com

дружтвено-економски при ци ски на обич них людзох, нєпреривни и моцни стреси, а шицко тото очежує живот и виволує поремеценя. – Треба препознац и припознац свою слабосц и на час ше явиц до дохтора пре лїченє, а и ми паноцове можеме помогнуц, маме надосц искуства зоз велїма людскима проблемами – наглашел о. Режак. – Криза нє вибера пол, роки, образованє и други прикмети особи, напада каждого, з тим же, наприклад, людзе у штреднїх рокох маю свойо специфичносци. Єст вельо и самозабойства при людзох од 35 до 55 роки. Нє мам точну евиденцию, алє прешлого року у Шидзе (нє у нашей парохиї) дас пейц особи ше забили. По словох о. Михайла, у менталней кризи обовязно треба поглєдац помоц и фаховца специялисти и священїка, отвориц ше и олєгчац свою душу, подзелїц чежкосци з тим хто сце вислухац и помогнуц. Спрам искуствох, людзе сцу потримовку од духовней особи, чуц и до жиц да цо цо их подзвигнє и да им сили, бо видза же су слаби и нє можу сами ришиц шицки чежкосци. Єден монах зоз Святей Гори, Грек, видовити святи Порфириє Кавсокаливит (1906–1991), хтори бул духовнїк 33 роки на Атинскей поликлинїки, гварел же чувствительносц и чувствительна душа може буц дар Божи, алє и опасноц, бо є подложнєйша жалосци и безнадїйносци. – Часто ше случує же чловек чувствує прейґмирну жалосц пре ситуацию у швеце. Теди чловек церпи прето же видзи же людзе нєшка, та и вон, нє запровадзую волю Божу. Прето чувствує и тїлесну и боль у души других як свою боль. Тота чувствительносц то дар Божи. Души хтори характеризує така духовна финота окреме порихтани за Божу волю и порученя. Чувствительни души можу, жиюци у Христу, барз напредовац, бо любя и нє сцу жалосциц Бога. При тим су, заш лєм, у одредзеней опасносци. Кед нє придаю свой живот Христови зоз довирийом, може ше случиц же зли дух вихаснує їх чувствительносц и руци их до жалосци и чувства безнадїйносци. Чувствительносц нє мож виправиц, мож ю лєм, вименїц, преображиц, же би була пресуштаствена, же би постала любов, радосц – так же ше обрациме на горе. Кажду жалосц обрацме до познаня Христа, до любови, служенє Богу. А Христос, хтори нам нєпреривно барз жада помогнуц, да нам благодать и силу свою. И обраци жалосц на радосц и любов ґу братом и служеню йому самому. Так нєстанє цмота. Здогаднїце ше же цо апостол бешедовал: тераз ше радуєм у своїх страданьох – надпомнул св. Кавсокаливит.■ 16. НОВЕМБЕР 2018.

У КОЦУРЕ БУЛ КИРБАЙ У МАНАСТИРЕ

ПРЕСЛАВЕНЕ ШВЕТО СВ. ЙОСАФАТА У манастире шестрох служебнїцох Нєпорочней Дїви Мариї у Коцуре, 12. новембра пресавени Кирбай, на швето святого Йосафата. Кирбай ше по юлиянским календаре означує 25. новембра, алє є пре оправдани причини преславени прешлого пондзелку, на швето святого Йосафата по григориянским календаре.

У манастирскей каплїчки була Служба Божа хтору служели коцурски парох о. Владислав Рац, капелан о. Данил Задрепко, о. Яков Кулич, о. Яков Новак, керестурски капелан Михайло Шанта, о. Алексий Гудак, парох зоз Старого Вербасу и кулянски парох о. Дамян Кича, як и о. Виталий Лотоцкий, монах василиян зоз України, котри наказовал и бешедовал о живоце святого Йосафата. Парохиянох у манастире споведал о. Платон Салак. На кирбайскей Служби були велї монахинї и парохиянє зоз других местох, шицки присутни достали пригодни обращик, а потим бул аґапе. З. К.

ОБНОВА ЦЕРКВИ У СРИМСКЕЙ МИТРОВИЦИ

ЗБЕРА ШЕ ПРИЛОГИ Роботи у церкви у Сримскей Митровици почали ище 2016. року, кед ше цалу церкву подрезало же би ше ришело капиларну влагу. У октобру роботи предлужени, и цала церква омалтерована звонка и знука, а почало ше билїц и нукашньосц церкви.

Роботи превжала фирма „Ходоба” зоз Сримскей Митровици, чийо члени и парохиянє тей парохиї, алє понеже билєнє кошта скоро 12 000 евра, а помоц зоз иножемства нє сцигла цала, вирни даваю свойо прилоги же би ше могло виплациц майстра до конца рока. Хиби ище коло 3 850 евра. Пре роботи у церкви, Богослуженя уж цали мешац були у церковней сали Покрова Пресвятей Богородици. В. В.

РУСКЕ СЛОВО 31

informator@ruskeslovo.com СМУТНЕ ЗДОГАДОВАНЄ Наполнєли ше 40 днї од кеди нас напущел наш мили и добри супруг, оцец и дїдо

ОСТАТНЇ ПОЗДРАВ У велькей жалосци и болю одпитуєме ше од нашого милого дїда

СИМЕОН САКАЧ (1929–2018)

МИХАЙЛО РАМАЧ

Нє можеме прилапиц правду же це вецей нєт медзи нами. Спочивай у мире Божим! Твоя супруга Ната, син Иван, дзивка Ганча, жец Яни и унуки Мая и Теодор СМУТНЕ ЗДОГАДОВАНЄ Дня 13. новембра наполнєли ше жалосни пейц роки як нє з нами наша мила дзивка, мац, шестра, супруга и тета

ЕУФЕМИЯ ВУЇЧ народзена Маньош (1964–2013) з Кули Нїґда це нє забуду твойо родичи, мац Мелана, оцец Дюра, синове Слободан и Предраґ, супруг Душко, шестра Геленка и брат Мижо зоз своїма фамелиями Спочивай у мире Божим! НА ЗДОГАДОВАНЄ Дня 10. новембра 2018. року наполнєло ше двецец смутни роки як нас занавше зохабела наша мила и добра мац, баба и прабаба

ИРИНА ВЕНЧЕЛЬОВСКИ народзена Колєсар з Дюрдьова (1920–1998) Памятку на ню вично чуваю син Янко, дзивка Леона, жец Влада и унуки и праунуки Спочивай у мире Божим!

32 РУСКЕ СЛОВО

Позитивно ши уплївовал на нашо животи и шицким ши нам бул угляд. Вше ше будземе здогадовац на вредносци хторих ши ше притримовал и пренєсол на нас, най будземе вредни, правдиви и велькодушни. Нє забудземе анї твою моцну роботну етику и ясни цилї, як и закончованє шицких одпочатих роботох. Намагал ши ше буц правдиви у шицких своїх дїлох и велькодушно ши потримовал шицку свою фамелию, як и шицких гевтих у потреби. Будзеш нам хибиц, алє нє будзеш забути. Твойо унуки Тарас, Оксана, Виктор и Марина Спочивай у мире Божим! СМУТНЕ ЗДОГАДОВАНЄ На наших милих родичох

АМАЛИЯ КОЛОШНЯЇ ЙОАКИМ КОЛОШНЯЇ (1930–2014) (1929–1994) з Руского Керестура Вашо наймилши, син Михал зоз супругу Наду и дзецми Бояном и Марияну и дзивка Мелана зоз свою фамелию Спочивайце у мире Божим! СМУТНЕ ЗДОГАДОВАНЄ Дня 10. новембра 2018. року наполнєли ше седем роки як нас занавше зохабел наш мили супруг, оцец, дїдо и швекор

СИЛВЕСТЕР БЕСЕРМИНЇ (1954–2011) з Коцура

Гоч тебе вецей нєт, памятки на це нєпреривно присутни у наших думкох и глїбоко усадзени до наших шерцох, дзе це чуваме од забуца. Твойо наймилши

16. НОВЕМБЕР 2018.

informator@ruskeslovo.com СМУТНЕ ЗДОГАДОВАНЄ Дня 18. новембра наполня ше два роки як вецей нє з нами наш мили син, супруг и оцец

СМУТНЕ ЗДОГАДОВАНЄ Дня 12. новембра 2018. року наполнєл ше рок як нас занавше зохабел наш мили

Городска управа за защиту животного штредку Городу Нового Саду, на основи члена 29. Закона о преценьованю вплїву на животни штредок („Службени глашнїк Републики Сербиї”, число 135/04 и 36/09) обявює

ОБВИСЦЕНЄ

ДЮРА ШОВШ (1953–2016) з Руского Керестура Вше будзеш у наших молитвох и шерцох, твойо наймилши Спочивай у мире Божим! СМУТНЕ ЗДОГАДОВАНЄ Дня 1. новембра 2018. року наполнєли ше штири жалосни роки як нас зохабел и пошол до вичносци наш мили супруг, оцец, дїдо, швекор и брат

ВЛАДИМИР ХРОМИШ (1944–2014) з Вербасу Пошол ши од нас, алє у наших шерцох занавше оставаш. З любову и почитованьом памятку на ньго вично чуваю супруга Ксения, син Владимир, дзивка Мария, нєвеста Даяна, жец Драґиша, унуки Неманя, Иґор, Милена, Милан и шестра Мария Дундєрски Спочивай у мире Божим! Покраїнски секретарият за урбанизем, будовательство и защиту животного штредку, на основи члена 10. Закона о преценьованю вплїву на животни шредок („Службени новини РС” чс. 135/04) обявює

OБВИСЦЕНЄ

o поднєшенeй вимоги за одлучованє о потреби виробку студиї о преценьованю вплїву на животни штредок Ношитель проєкта Лепоєвич д.о.о. зоз Нового Орахова, улїца Торньошска драга бб, поднєсол вимогу за одлучованє о потреби преценьованя вплїву на животни штредок проєкта Експлоатация цеглярскей глїни на лєжиску „Чикер” при Новим Орахове. Податки и документацию зоз вимоги ношителя проєкта мож достац на увид просторийох Покраїнского секретарияту за урбанизем, будовательство и защиту животного штредку, Булевар Михайла Пупина 16, Нови Сад (прижемє, канцелария ч. 39). Шицки заинтересовани, у чаше од 10 дньох од дня обявйованя того обвисценя, можу дац свойо думанє у писаней форми на адресу Секретарияту.

16. НОВЕМБЕР 2018.

ЯНКО НЯРАДИ (1941–2017) з Нового Саду З почитованьом памятку на свойого кума чува Йоаким Гарвильчаков зоз свою фамелию Спочивай у мире зоз своїма товаришами „Циберейцами”

Городска управа за защиту животного штредку Городу Нового Саду на основи члена 20. Закона о преценьова ню вплї ву на жи вот ни штредок („Службени глашнїк Ре публи ки Сер биї”, чи сло 135/04 и 36/09) обявює

ОБВИСЦЕНЄ

o явним увиду, явней презентациї и явней розправи о Студиї о преценьованю вплїву застатого стану на животни штредок Подприємство „Telenor Common Operation”, Оддїл Беоґрад – Нови Беоґрад по овласценю ношителя проєкта „TELENOR” д.о.о. Младежских бриґадох 90, Нови Беоґрад, поднєсол вимогу за даванє согласно сци на Студию о преценьованю вплїву застатого стану на животни штредок базней станци мобилней телефониї „НС Адамовичово населєнє 2” у Улїци Цара Душана число 42, у Новим Садзе, на катастерскей парцели число 2968 К.О. Нови Сад II, Город Нови Сад. Податки и документацию зоз вимоги ношителя проєкта мож видзиц у про сторийох Городскей управи за защиту животного штредку Городу Нового Саду, роботни днї од 10 по 15 годзин по 11. децембер 2018. року. У складзе зоз членом 6. Правилнїка о по ступку явного увиду, презентациї и явней розправи о студиї о преценьов ню вплї ву на жи вот ни штредок („Службени глашнїк РС”, 69/05) заинтерсованих орґанох, орґанизацийох и явносц под час тирваня явного увиду можу поднєсц зауваги и думаня на студиї о преценьованю вплїву у писаней форми Городскей управи за защиту животного штредку. Явну розправу и презентацию ше отрима 12. децембра 2018. року, у про сторийох Город скей упра ви за за щ и ту животного штредку Городу Но во го Са ду, Руме нац ка 110а, Нови Сад, на 12 годзин.

о принєшеним ришеню же потребне преценьованє вплїву и о одредзованю обсягу и змисту студиї о преценьованю вплїву на животни штредок Ношитель проєкта „MIVАKA” DOO, Ратка Митровича 75дь, Беоґрад, поднєсол вимогу за одлучованє о потреби преценьованя вплїву на животни штредок проєкта „Продукцийни обєкт за продукцию орґанских гнойох (преробок гною)”, на катастерскей парцели число 208, К. О. Ченей, Город Нови Сад. После запровадзеного поступку, Городска управа за защиту животного штредку дня 8. новембра 2018. року принєсла ришенє число VI-501-465/18 же потребне преценьованє вплїву застатого стану на животни штредок и о одредзованю обсягу и змисту студиї о преценьованю вплїву на животни штредок. Увид до предметного ришеня мож окончиц у просторийох Городскей управи за защиту животного штредку, Руменацка 110 а, Нови Сад, роботни днї у чаше од 10 до 15 годзин, на сайту Городскей управи за защиту животного штредку www.environovisad.org.rs. Заинтересована явносц може виявиц жалбу процив того ришеня у чаше 15 днї од дня його обявйованя у средствох явного информованя, по тим орґану.

РУСКЕ СЛОВО 33

ИНФОРМАТОР * дзе цо будзе * дзе цо будзе *

АКЦИЯ НА КЕРЕСТУРСКИМ ТЕМЕТОВЕ На керестурским теметове на соботу, 17. новембра од 9 до 13 годзин, будзе орґанизована єшеньска акция розкерчованя старей часци теметова на коло штирох арох. Помогнуц поволани цо вецей жителє Керестура, як и члени валалских здруженьох, а треба вжац и прикладни алат. Акцию вєдно орґанизую ЯКП „Руском” и Церковни одбор керестурскей парохиї, хтори за шицких учашнїкох на концу акциї порихта полудзенок. ***

НА СОБОТУ КОМЕМОРАТИВНИ СХОД У „СТУДИЮ М” И ОЗНАЧОВАНЄ ДНЯ ПИСМЕНОСЦИ

Дня 17. новембра 2018. року у „Студию М” Радио Нового Саду, отрима ше Комеморативни сход на чесц умартого дипл. правнїка Симеона Сакача, дакедишного главного редактора Рускей редакциї Радио Нового Саду, снователя Союзу Руснацох и Українцох Сербиї, дакедишнього предсидателя Союзу и почесного доживотного предсидателя Союзу, котри умар 5. новембра 2018. року. Комеморативни сход почина на 18 годзин. Истого дня, 17. новембра 2018. року, у „Студию М”, Радио Нового Саду отрима ше святочносц з нагоди Дня писменосци и мацеринского язика. У програми участвую студенти Филолоґийного факултету у Беоґрадзе, оддїл українского язика, хор ,, Гармония” з Нового Саду , дзивоцка шпивацка ґрупа РКЦ Нови Сад и солисткиня Ана Римар. Орґанизатор святочносци Амбасада України у Беоґраду и Союз Руснацох Українцох Сербиї. Програма почина на 19 годзин. ЦЕНОВНЇК КНЇЖКОХ НВУ “РУСКЕ СЛОВО” Агнета Бучко Папгаргаї: ТАМ ДЗЕ СЛУНКО ВИХОДЗИ . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .300 дин Яким Чапко: ЦЕРЕНЬ СПОД НОХЦА . . . . . . . . . . . .300 дин. Тамара Хрин Рончевич: КАПКА НА КОНЦУ НОХЦА . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .300 дин. Михал Рамач: ДУГА НАД ДУНАЙОМ . . . . . . . . . . .300 дин. Владимир Ґарянски: КОНЬ ЗОЗ ЧУДЕСНЕЙ НОЦИ . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .400 дин. Дюра Латяк: РУСНАЦИ (I том) . . . . . . . . . . . . . . . . .500 ДИН. Мелания Римар (вибрала и пририхтала): КОГУЦИК ЯРАБИК . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .200 дин. Юлиян Тамаш: СКЛАДАНЄ ИДЕНТИТЕТОХ . . . .500 дин. Себастиян Няради: ИНИСУР – РИКА КНЯЗА . . . .300 дин. Саша Сабадош: ДАРМОЄДИ . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .200 дин. Гавриїл Костельник: РОСА И СЛУНКО . . . . . . . . . . .500 дин. Микола Мушинка: ОД УСНЕЙ ПО ПИСАНУ ЛИТЕРАТУРУ . . 400 дин. Олена Планчак-Сакач: ШИТКО . . . . . . . . . . . . . . . . . .300 дин. Mihajlo Kova~: ^ELYDZ DRINKOVA . . . . . . . . . . .400 din. Irina Gardi-Kova~evi~: КОТУЛЬКИ И ҐОМБУЛЬКИ . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .300 дин.

34 РУСКЕ СЛОВО

МАЛИ ОГЛАШКИ ПРЕДАВАМ жем у Руским Кере стуре, 1 гектар на Сейкох при Митровому салашу, 1,3 гектари на Медєшу при Водици. Телефонске число 061/1831-396 *** ДИХТОВАНЄ облакох и дзверох з неопрен ґуму. Щици од витру, жими, праху и шпорує на зогриваню. Монтираме и оправяме ролетни, гармониково дзвери, пантлїково фиронґи, мрежи од суньоґох. 060/5088433 и 025/5827-710

НОВОПОВИНЧАНИМ МАЛЖЕНСКИМ ПАРОМ ДАРУЄМЕ ПРЕДПЛАТУ НА „РУСКЕ СЛОВО” Но во по вин ча ни мал жен ски па ри можу без плат но достац роч ну пред пла ту но ви нох „Руске сло во”. Та ку ак цию по ру ша ло НВУ „Руске слово” же би потри мо ва ло ин формо ва нє по руски и здо було нових читачох. Роч ну пред пла ту новинох „Руске сло во” можу достaц шиц ки мал жен ски па ри на териториї Републики Сербиї, дзе голєм єден супружнїк зоз рускей заєднїци и котри ше побрали после 1. септембра 2018. року. Рочна предплата важи єден рок, починаюци од датума прияви. Хто жада участвовац у акциї треба же би на имейл адресу rsfin@eunet.rs послал єдну фотоґрафию зоз свадзби и адресу дзе треба же бизме вам посилали кажди тидзень новини.

CENOVN>K MALIH I POSMERTNIH OGLA[KOH – mala ogla{ka do 20 slova ko{ta 200 dinari – mala ogla{ka vecej yk 20 slova ko{ta 300 dinari – uramikovani tekst ogla{ki, abo vin~ovanki ko{ta 500 dinari – posmertna ogla{ka na wdno polqo ko{ta 600 dinari – posmertna ogla{ka na dva poly ko{ta 1 200 dinari. Cenovn<k va`i od 1. мая 2015. roku Ogla{ki mo` poslac na mejl office@ruskeslovo.com лєбо ruske.redakcija@gmail i uplacic na rahunok Novinsko-vidavatelqnej ustanovi “Ruske slovo” u banki Inteza ~islo 160-923244-82. Informaci< mo` dostac na telefon 021/ 6613-697. 16. НОВЕМБЕР 2018.

СПОРТ ТРЕЦА РУКОМЕТНА ЛИҐА СИВЕР „СИВЕР”

РУКОМЕТАШОМ РУСИНА НЇХТО НЄ РОВНИ РК „Русин” – РК „Ґрафичар” (Бездан) 35:24 (17:12)

РУСКИ КЕРЕСТУР: спортска гала, патрачох коло 80. Судийки змаганя були Дуня Дюрашинович и Милица Цвелф, обидва з Вербасу, а делеґат Ґоран Ловрич зоз Червинки. РУСИН: Гербут (9), Салак (7), Югик (5), Тома (5), Милинкович (2), Михайло Мудри (2), Боянович (2), Варґа (2), Микита (1), Ґовля и Владимир Мудри. Внєдзелю у Спортскей гали у Руским Керестуре одбавене рукометне змаганє седмого кола Трецей рукометней лиґи сивер „Сивер” дзе на терену свойо моци одмерали РК „Русин” и РК „Ґрафичар” з Бездану, а домашнї надвладали госцох у шицких сеґментох, та змаганє закончене з резултатом 35:24 (17:12) на хасен Русина.

Гоч ше можбуц обчековало вецей напартосци, понеже то було зраженє другопласованей и трецепласованей екипи зоз таблїчки, Русин на тот завод анї у єдней хвильки нє допущел же би процивнїки вировнали резултат. У Русину ше на ище єден завод визначел Гербут котри посцигнул аж дзевец ґоли, потим Салак зоз седем и Югик и Тома пейц ґоли. У екипи Ґрафичара найлєпши бавяч дал пейц ґоли. Русин ше и далєй находзи на другим месце на таблїчки зоз дванац бодами, цо лєм за єден менєй од першопласованей екипи Зомбора, алє аж за пейц вецей як цо ма трецопласовани Ґрафичар. У идуцим колє Русин будзе бавиц процив Кляїчева. М. Дж.

ОПШТИНСКЕ ЗМАГАНЄ У ФОДБАЛУ

КОЦУРСКИ ДЗИВЧАТА ТРЕЦИ У ОПШТИНИ Коцурска ОШ „Братство єдинство” у рамикох школи ма фодбалски секциї, як за хлапцох так и за дзивчата. Обидва секциї прешлих дньох участвовали на турнирох на котрих зазначели красни резултати. Женска фодбалска секция 1. новембра участвовала на општинским змаганю у Савиним Селу, а коцурски дзивчата на тим турниру освоєли треце место. Женску фодбалску секцию водзи Любомир Загорянски, а на тот турнир одведол 8 школярки од пиятей по осму класу. Школярка шестей класи коцурскей Школи Сара Гарди преглашена за найлєпшу фодбалерку на турниру и за тото припозанє достала подзекованє. 16. НОВЕМБЕР 2018.

На општинским змаганю у фодбалу перше место освоєла ОШ „Светозар Милетич” зоз Вербасу, а други були дзивчата зоз ОШ „Бранко Радичевич ” зоз Савиного Села. Окрем дзивчатох на општинскм змаганю участвовали и хлапци ОШ „Братство єдинство” котри, 6. новембра у Вербаше освоєли друге место, а у финалу страцели од ОШ „20. Октобер” зоз Вербасу. На окружне змаганє пласман виборели лєм першопласовани екипи. Хлапцох на општинске змаганє тиж одведол наставнїк физичного воспитаня Любомир Загорянски. З. К.

РУСКЕ СЛОВО 35

СПОРТ ПОДРУЧНА ФОДБАЛСКА ЛИҐА ЗОМБОР

ПЕРШИ ҐОЛ НА ДОМАШНЇМ ТЕРЕНУ ФК „Русин” – ФК „Кулпин” 4:1 (1:0)

РУСКИ КЕРЕСТУР: стадион на Ярашу, патрачох коло 200. Судия змаганя бул Боян Алексич зоз Каравукова, а помоцни Йован Єрчич зоз Кули и Неманя Дьордєвич зоз Алекса Шантичу. Делеґат Деян Андрич зоз Станишичу. Ґоли за Русин дали Кочиш у 44. и 52. минути, Чизмар у 65. и Катона у 69. минути. Кулпин ґол посцигнул у 75. минути. РУСИН: Тома, Ланчужанин, Голик, Боян Надь, Веселинович, Борис Орос (Саянкович), Будински (Катона), Маркович, Малацко, Чизмар (Деян Надь), Кочиш. У тринастим колє Подручней фодбалскей лиґи Зомбор, ФК „Русин” на домашнїм терену дочекал екипу ФК „Кулпин” котра на тот завод пришла у ослабеним составе, лєм зоз дзешец бавячами, цо було обачлїве на терену, окреме у другим полчасу. На змаганю з екипи Русина нїхто нє опомнути зоз жовтим картоном, а у процивнїцкей екипи двоме фодбалереу 26. и 84. минути. Перши и други ґол за Русин посцигнул Кочиш у 44, односно 52. минути, потим Чизмар у 65, шицки три ґоли дзекуюци Марковичовей асистенциї. Штварти русинов ґол посцигнул Катона у 69. минути зоз правого боку. Процивнїцки ґол затресол русинову мрежу у 75. минути. Бул то перши ґол котри Русин до-

стал на своїм терену у тей сезони, а треба повесц же за процивнїкох то вшелїяк вельке посцигнуце, понеже екипа Кулпину бавела з єдним бавячом менєй, и без можлївосци замени. Цале змаганє русиново бавяче мали вецей нагоди за ґоли, алє ше процивнїки твардо тримали аж по 44. минуту. У идуцим колє ФК „Русин” будзе госц у Товаришеве и змагац ше процив ФК „Войводина”, а обчекує ше же то будзе прави дерби медзи другу и трецу екипу на таблїчки, котри маю по 26 боди, алє Русин у предносци за штири ґоли. М. Дж.

МЕДЗИОПШТИНСКА ФОДБАЛСКА ЛИҐА СРИМ

У БИКИЧУ БУЛО БЕЗ ҐОЛОХ У 13. колє Медзиопштинскей фодбалскей лиґи Срим, у дербию кола хтори ше бавело у Бикичу, домашнї ОФК „Бикич” и водзаци на таблїчки Долнї Срим 2015 зоз Печинцох, бавели без ґолох 0:0. У Вишнїчеве Гайдук победзел БСК зоз Бешенова зоз 2:1, а у Куковцох Обилич 1993 победзел Зеку Булюбашу зоз Равню зоз 3:0. На таблїчки ФК „Долнї Срим 2015” и далєй прешвечлїво на першим месце зоз 38 бодами, Гайдук тераз други зоз 27 бодами и ма лєпшу ґол розлику у одношеню на ОФК „Бикич” хтори тераз треци

36 РУСКЕ СЛОВО

тиж зоз 27 бодами, а Обилич 1993 пияти зоз 26 бодами. У 14. колє на нєдзелю, Слоґа зоз Чалми дочекує ОФК „Бикич”, Напредак зоз Жарковцу дочекує Гайдук, а Ґраничар з Обрежу будзе бавиц процив Обилича 1993. Внєдзелю бавене стретнуце зоз другого кола Општинскей фодбалскей лиґи Шид. У Вашици Напредак страцел зоз 1:0 од Омладинца зоз Батровцох. Тото стретнуце нє пременєло розпорядок на таблїчки. Вл. Дї. 16. НОВЕМБЕР 2018.

sport@ruskeslovo.com

ПОДРУЧНА ФОДБАЛСКА ЛИҐА СУБОТИЦА

ИСКРА ШЕ НЄ ДА ФК „Дюрдїн” (Дюрдїн) – ФК „Искра” 2:3 (0:2) Дюрдїн: стадион ФК „Дюрдїн”, патрачох 200. Судия В. Николич (Ловченац). Жовти картон у екипи ФК „Искра” достал Сталевич. Ґоли за Искру дали: Радивоє Ґаґович, Дамян Ґубаш и Милан Пєшивац ИСКРА: Калинич, Иван, Сталевич (Ваяґич), Юрчук (Филеп), Дякович, Дрляча, Ґаґович, Малацко, Сердар (Шанта), Ґубаш и Пєшивац. Искра у Дюрдїну одбавела два розлични полчаси. У першим екипа була вельо лєпша и на щесце коцурски фодбалере реализовали два шанси, а у другим квалитет бависка коцурских фодбалерох на тельо опаднул же и побида була под знаком питаня. У першим полчаше Искра од початку диктовала темпо, а добре бависко пошвидко резултовало и зоз першима шансами за ґол. У 10. минути Пєшивац вибил сам опрез ґолмана, алє нїч нє зробел. Медзитим, Пєшивац гришку зоз дзешатей минути виправел дзешец минути познєйше кед дал перши ґол за Искру. Искра предлужела нападац и после першого ґолу, а пошвидко и Ґаґович мал барз добру шансу, алє анї вон нє дал ґол гоч и вон бул сам опрез ґолмана екипи зоз Дюрдїну. Же би Искра зоз сиґурнєйшу предносцу пошла на одпочивок, постарал ше Дамян Ґубаш котри у 30. минути звекшал Искрову предносц на 2:0.

У другим полчаше улоги на терену двох екипох заменєни. Тераз домашня екипа Дюрдїну диктовала темпо бависка и була лєпша на терену. Млади фодбалере зоз Дюрдїну зменшали резултат такой на початку другого полчасу и наявели интересантни други полчас. У другим полчаше публика мала нагоди видзиц три ґоли, а шицки три посцигнути у перших дзешец минутох другого полчасу. Два минути после ґолу котри дали домашнї, центарфор Искри Радован Ґаґович знова звекшал Искрову предносц на два ґоли. У першим шлїдуюцим нападу домашнї знова зменшали резултат на 3:2, а тот резултат остал до конца змаганя. Фодбалере Дюрдїну по конєц змаганя нападали и прицискали на Искров ґол, алє ше Искрово фодбалере одбранєли и освоєли вельки три боди. После тринац одбавених колох Искра на трецим месце на таблїчки зоз 31 бодом, кельо ма и другопласовани Пролетер зоз Равного Села, а першопласована Войводина зоз Бачкого Ґрадишта ма лєм єден бод вецей. Тоти три екипи ше два кола пред концом єшеньскей часци сезони помали видвоюю на таблїчки понеже штвартопласована екипа Раднички зоз Баймоку заостава пейц боди за Искру. У шлїдуюцим колу Искра на домашнїм терену дочека екипу Нєґош зоз Ловченцу, котра у сериї побидох, и ма штири побиди за шором. Змаганє почнє на 13 годзин. З. К.

ПОДРУЧНА ФОДБАЛСКА ЛИҐА НОВИ САД

БАЧКА СТРАЦЕЛА ФК „ЖСК” (Жабель) – ФК „Бачка 1923” – 1:0 (1:0) ЖАБЕЛЬ: стадион ФК „ЖСК” у Жаблю, патрачох коло шейсцсто. Судия Чобанов (Руменка). Жовти картони у екипи Бачкей достали: Д. Тривунович и Ерделян, а червени достал Балоґ. БАЧКА: Ичнїч, Ерделян, Лю. Тривунович, Роґич (Бабич), Павлов, Данґубич, Деянович (Пантич), Маркович, Д. Три ву но вич, Сол дат (Цви їч), Дєлич. У предо статнїм, тринастим колє єшеньскей часци першенства, внєдзелю 11. Новембра, ше стопласовани ФК „Бачка 1923” з Дюрдьова го сцовала у Жаблю дзе бавела з осмопласовану екипу ФК „ЖСК” и страцела з єдним ґолом. Стретнуце хторе мало епитет сушедного дербия одбавене у прекрасним амбиєнту зоз числену публику. Бависко од самого початку було оштре и напарте. На перши и єдини ґол ше чекало 35 минути. Ґол дал Божо 16. НОВЕМБЕР 2018.

Каурин, а з оглядом же бул и єдини на змаганю, тот бавяч юнак того стретнуца. У дру гим пол ча су Бач ка упарто нападала на ґол домашнєй екипи, алє одбрамбени „мур” екипи ФК „ЖСК” по конєц нє могли звладац. Окрем стрилца єдиного и побиднїцкпого ґолу найлєпши бавяч бул и ґолман домашнїх Милорад Калайджич. По сле вецей нєришених стретнуцох, и єдней побиди, Бачка страцела од екипи котра мала шейсц боди менєй и подлєйше є котирована од початку того першенства. По сле того кола Бачка остава на 6. ме сце на таблїчки. Шлїдуюце, остатнє коло у тей часци першенства ФК „Бачка 1923” будзе бавиц на домашнїм терену з осмопласованим ФК „Милетич” зоз Мошорину, на нєдзелю, 18. новембра, на 13 годзин. С. С.

РУСКЕ СЛОВО 37

СПОРТ ЗМАГАНЄ У ШТРЕЛЯЦТВЕ И ҐУҐЛАНЮ СБ „ЯША БАКОВ”

У ОБИДВОХ СПОРТОХ НАЙЛЄПШИ ДЮРДЬОВЧАНЄ

У рамикох 27. Спортских бавискох (СБ) „Яша Баков” всоботу, 10. новембра, у Вербаше отримани змаганя у штреляцтве, дзе участвовали осем екипи, а у ґуґланю седем екипи з наших местох

штреляцтве участвовали КУД „Тарас Шевченко” Дюрдьов, „РКЦ” II Нови Сад, СД „Русин” Руски Кере стур, „ПAПИВИНҐ” ДОО I Вербас, „ПAПИВИНҐ” ДОО II Вербас, „Дружтво Руснацох у Суботици” Суботица, СД „Искра” Коцур, КПД „Дюра Киш” Шид. У ШТРЕЛЯЦТВЕ НАЙЛЄПШИ МИРОСЛАВ КИШ

Найлєпши пласман витворел КУД „Тарас Шевченко” з Дюрдьова, друге место Дружтво Руснацох зоз Суботици, а треце екипа „ПАПИВИНҐ” ДОО I Вербас, док поєдинєчно найлєпши бул Мирослав Киш, други Владимир Джмура, а треци Владимир Тиркайла. Штреляло ше до штирох метох зоз пейц кульками. Конєчни пласман за КУД „Тарас Шевченко” бул 343, а у тей екипи штреляли Янко Цап 131, Михайло Киш 79, Мирослав Киш 133. Дружтво Руснацох зоз Суботици 339: Кирил Симунович 101, Деян Паланчаї 102, Владимир Джмура 136. Далєй „ПAПИВИНҐ” ДОО I Вербас 303, Иван Папуґа 112, Звонко Салаґ 81, Мирослав Ґубаш 110. „ РКЦ ” Нови Сад 269, Наташа Макаї Мудрох 61 , Борис Фейди 90, Александар Белич 118. ФК „Искра” Коцур 239, Златко Колєсар 89, Милян Драшкович 26, Владимир Иван 54. „ПAПИВИНҐ” ДОО II Вербас 228, Сашенька Дьордєвич 109, Микола Кухар 119. КПД „Дюра Киш” Шид 219, Юлиян Ковач 98, Микола Хромиш 121.

38 РУСКЕ СЛОВО

СД „Русин” Руски Керестур 210, Владимир Тиркайла 125, Янко Хома 52, Мирослав Виславски 33. У ґуґланю участвовали екипи СД „Русин” Руски Керестур, Дружтво Руснацох зоз Суботици , КУД „Тарас Шевченко” Дюрдьов, КПД „Дюра Киш” Шид, „ПАПИВИНҐ” ДОО Вербас, „РКЦ” Нови Сад, ФК „Искра” Коцур. МИКОЛА КУХАР НАЙЛЄПШИ ҐУҐЛАШ Екипно, у ґуґлашским змаганю, перше место завжала екипа КУД „Тарас Шевченко” з Дюрдьова, друге Дружтво Руснацох зоз Суботици, треце „ПАПИВИНҐ” ДОО Вербас, а поєдинєчно найлєпши у ґуґланю бул Микола Кухар, други Микола Хромиш, а треци Ото Киш. Руцало ше до штирох дражкох – 20 „полни” и 20 „чисценє”. Резултати екипно: КУД „Тарас Шевченко” Дюрдьов 470 бабки, Микола Хромиш 152, Мирослав Чакан 150, Микола Кухар 168. Друштво Руснацох зоз Суботици 389 бабки, Кирил Симунович 146, Ото Киш 159, Деян Паланчаї 84. „ПАПИВИНҐ” ДОО Вербас 348 бабки, Звонко Салаґ 122, Мирослав Ґубаш 112, Иван Папуґа 114. СД „Русин” Руски Керестур 335 бабки, Мирослав Виславски 128, Янко Хома 92, Владимир Тиркайла 115. КПД „Дюра Киш” Шид 282 бабки, Юлиян Ковач 91, Владимир Джмура 99, Янко Цап 92. ФК „Искра” Коцур 266 бабки, Златко Колєсар 101, Дарко Новак 84, Здравко Бабич 81. „РКЦ” Нови Сад 240 бабки, Владимир Иван 85, Борис Фейди 80, Александар Белич 75. Шесцеро найлєпши зоз екипней конкуренциї руцали за поєдинєчни пласман, и то Микола Кухар 317 (168+149), Микола Хромиш 315 (152+163), Ото Киш 16. НОВЕМБЕР 2018.

sport@ruskeslovo.com

306 (159+147), Кирил Симунович 305 (146+159), Мирослав Чакан 293 (150+143), Мирослав Виславски 290 (128+162). После змаганя у Вербаше, у Коцуре орґанизоване друженє и полудзенок за шицких учашнїкох хторих привитал предсидатель СБ „Яша Баков” Иван Папуґа, подзековал им на участвованю и подзелєл припознаня, дипломи и медалї. ОСТАЛО ИЩЕ ЗМАГАНЄ У ПИКАДУ – Можем повесц же зме нєшка мали красне число екипох, а одволали ше скоро шицки екипи. Того року змагателє нам виєдначени, односно углавним маме рекреативцох, хтори ше аматерски занїмаю з тима двома спортами. А то праве гевто цо ше тоти 27 роки и намагаме, же би ше ту змагали аматере, рекреативци, шицки гевти хтори ше сцу дружиц и змагац у

дзепоєдних спортох, гоч у нїх нє тренираю – гварел Папуґа и додал же у рамикох тей сезони СБ „Яша Баков” остал ище єден турнир, односно три турнири у єдним дню, а то змаганє у пикаду: пикадо за хлопи, пикадо за жени и пикадо микс хтори предвидзени за 2. децембер у Новим Садзе. Папуґа додал же у тей сезони обачлїве зменшанє екипох у змаганьох, єст пейц екипи хтори порядни на шицких змаганьох, а єден длугши час ше на змаганьох нє зявела екипа КПД „Карпати”, екипа Дружтва „Др Гавриїл Костельник” з Кули и екипи з дзепоєдних сримских местох... ■ А. Маркович 16. НОВЕМБЕР 2018.

ПИЯТА ОЛИМПИЯДА ЗА ДЗЕЦИ ЗОЗ ОКРЕМНИМА ПОТРЕБАМИ

БАВИСКА БЕЗ ГРАНЇЦОХ Дзекуюци општинскому Здруженю родичох и хранїтельох дзецох и младежи зоз завадзаняма у розвою „Алтруист” и Спортскому союзу Општини Жабель и того року концом октобра у Спортскей хали у Жаблю отримана Олимпияда за дзеци зоз окремнима потребами

Дзекуюци „Бависком без гранїци”, як и назва Олимпияди, у Жаблю ше зишли вецей як сто двацец дзеци зоз осем местох и општинох же би ше змагали на им прилагодзених теренох, можлївосцох, по возростох и других критериюмох. Дзеци указали и свойо схопносци у шпиваню и танцу, а вец и з лабду, бавели пикадо, бегали зоз штафету, и друге. Пред тим мали заєднїцке зогриванє, пририхтованє за физичну активносц. На тогорочней Олимпияди ше змагали дзеци зоз Суботици, Србобрану, Нового Саду, Зренянину, Вершцу, Алибунару, Тителю и домашнї зоз Жаблю. Олимпияду отворел Зоран Шолая, член ради Општини Жабель задлужени за спорт, Урош Блаґоєвич предсидатель Спортского союзу општини Жабель и Андєлко Томич, предсидатель домашнього Здруженя „Алтруист”. – Спорт важни за шицки возрости, прето и тота спортска

манифестация барз важна. Вона насампредз оможлївює жє би ше шицки катеґориї гражданох могли змагац у спорту – гварел Зоран Шолая котри пожадал дзецом, учашнїком и присутним же би ше радовали змаганьом у спортских дисциплинох и же би у себе пренашли способносци и таланти, котри сиґурно маю, та же би през змаганя и бависка упознали нових приятельох. У публики були найвецей гражданє зоз општини, а наймладши медзи нїма котри давали найвекшу и найгласнєйшу потримовку бавячом були дзеци зоз ПУ „Радосне дзецинство” зоз Жаблю. По законченю змаганя найлєпши достали погари, металиї и припознаня. Пията Олимпияда за дзеци зоз окремнима потребами отримана дзекуюци потримовки Општини Жабель, Спортскому союзу општини Жабель и Здруженю „Алтруист”. С. С.

РУСКЕ СЛОВО 39

ИНФОРМАТОР, ОГЛАШКИ, ИНТЕРМЕЦО

ГЛАСНЇК ПО РУСКИ

НОВА КНЇЖКА: АНТОЛОҐИЯ ПРИПОВЕДКОХ ЗА ДЗЕЦИ „ДРАГА ДО ШВЕТА”

■ РОБОТА ЗАДРУҐИ

ЦЕНА 30 ДИНАРИ

„КЕРЕСТУРСКА ПАПРИҐА”

Фото: Владимир Дїтко

РОК LXXIV ЧИСЛО 46 (3811) НОВИ САД, 16. НОВЕМБЕР 2018.

Фотоґрафия: 0097P

Фотоґрафия: 0186P

■ КОСТЕЛЬНИКОВА ЄШЕНЬ